3.a Onderzoeksrapport definitief.pdf
Tekst van het document
foto studioMAEK
Transformatie van De Kiekmure Van zalencentrum naar maatschappelijk centrum op basis van Positieve Gezondheid
Datum: Versie: Fase: Opdrachtgever: Projectbegeleiding:
22 december 2021 definitief Definitiefase Ontwikkelbestuur De Kiekmure On(t)roerend Goed en studioMAEK
1. INLEIDING
4
2. ANALYSE & CONTEXT
5
2.1. T ERUG NAAR DE BASIS
5
2.2. D OORONTWIKKELING D E K IEKMURE
5
2.3. MFC H ARDERWIJK
6
2.3.1. Fusie MFZ De Kiekmure met MFC De Roef
6
2.3.2. Maatschappelijk centrum De Roef
6
2.3.3. Noodzaak voor samenwerken
6
2.4. T RANSFORMATIE D E K IEKMURE
7
2.5. P ROJECT “D E K IEKMURE D ICHTERBIJ ”
7
2.5.1. Samen plannen maken
8
2.6. D RAAGVLAK
8
3. CONCEPT
10
3.1. T OEKOMSTBEELD D E K IEKMURE
10
3.1.1. Huidige functies behouden
10
3.1.2. Extra functies toevoegen
10
3.2. M AATSCHAPPELIJK CENTRUM
10
3.2.1. Zalencentrum De Kiekmure
10
3.2.2. Wijkcentrum De Kiekmure
10
3.2.3. Buurthuis De Kiekmure
10
3.2.4. MFC De Kiekmure
11
3.2.5. Praktijkruimtes
11
3.2.6. Kantoren
11
3.2.7. Openbare ruimte
11
3.3. T HEMA ’ S
11
3.4. P OSITIEVE G EZONDHEID
12
3.5 W ELZIJN OP R ECEPT
12
4. ORGANISATIES
13
4.1. P ROGRAMMA ORGANISATIES IN D E K IEKMURE
13
4.1.1. Stichting MFC Harderwijk
13
4.1.2. Welzijnsorganisatie Zorgdat
13
4.1.3. Huisartsenpraktijk Cohen
14
4.1.4. Extra huisartsenpraktijk
14
4.1.5. Centrum Jeugd en Gezin (CJG)
14
4.1.6. Wijkvereniging Stadsdennen & Frankrijk
14
4.1.7. Esther’s Dance Creation
14
4.1.8. Verloskundigenpraktijk Harderwijk
15
4.1.9. Oefentherapeute Cesar
15
4.1.10. Meringa Oosterhof Bles
15
4.1.11. Suïcide Preventie Centrum
15
4.1.12. Gewoon Byzonder
15
4.1.13. Voetencentrum Wender
16
4.1.14. Mind Your Body
16
4.1.15. Bibliotheek NW Veluwe
16
4.1.16. Stimenz
16
4.1.17. Tactus Verslavingszorg
16
4.2. P ROGRAMMA DOOR BETROKKEN ORGANISATIES UIT DE WIJK
17
4.2.1. Praktijk Vooruit
17
4.2.2. Fysiotherapeut Vondellaan
17
4.2.3. Inclusie dansen
17
4.2.4. Praktijk Innerlijke reis
17
4.2.5. Apotheek Tweelingstad
17
4.2.6. Fysiotherapiepraktijk Stadsdennen
17
4.2.7. Turkse moskee
18
4.2.8. Marokkaanse moskee & kerken Stadsdennen
18 2. / 30
5. SAMENWERKEN OP BASIS VAN POSITIEVE GEZONDHEID
19
5.1. W AAROM SAMENWERKEN ?
19
5.2. E FFECTEN SAMENWERKEN VOOR S TADSDENNEN
19
5.3. W AARDE VAN ONTMOETEN
19
5.4. M EETBAAR MAKEN P OSITIEVE G EZONDHEID
20
5.3. N ETWERK S TADSDENNEN
20
5.4. I NTENTIEVERKLARING
20
5.5. O VERZICHT ACTIVITEITEN
20
5.6. S AMENWERKEN : W AT HEB JE DAARVOOR NODIG ?
21
5.6.1. Afwegingskader samenwerking Positieve Gezondheid
21
5.6.2. Opzetten werkgroep Positieve Gezondheid
21
5.6.3. Samenwerken onder 1 dak
22
6. PARTICIPATIE & COMMUNICATIE
23
6.1. E XTERNE COMMUNICATIE
23
6.2. B ETREKKEN VAN DE BUURT
23
6.3. B ETREKKEN VAN HUURDERS
23
6.4. B ETREKKEN VAN PROFESSIONALS
23
6.5. B ETREKKEN VAN DE GEMEENTE
23
6.5. S TAKEHOLDERMANAGEMENT
23
6.6. I NTERNE COMMUNICATIE
24
7. EXPLOITATIE & BEHEER
25
7.1. B EHEERVORM
25
7.2. G EBOUW ONDERHOUD
25
7.3. H UURPRIJSBELEID
25
7.4. F INANCIEEL BELEID
25
8. MAATSCHAPPELIJKE MEERWAARDE
26
8.1. MFC H ARDERWIJK
26
8.2. B EWONERS EN OMWONENDEN
26
8.3. G EMEENTE
26
8.4. Z ORG , WELZIJN & OVERIGE ORGANISATIES
26
9. RISICO’S
27
10. VERVOLGSTAPPEN
28
10.1. G EMEENTE H ARDERWIJK
28
10.2. B UURT
28
10.3. H UURDERS
28
10.4. P ROFESSIONALS
28
10.5. M EDEWERKERS
29
BIJLAGEN
30
B IJLAGE 01 P ROGRAMMA ACTIVITEITEN K IEKMURE
30
B IJLAGE 02 P ROGRAMMA HUISVESTING K IEKMURE
30
B IJLAGE 03 V OLUMESTUDIE NIEUWBOUW ( ONDERZOEK HUISVESTIGING )
30
B IJLAGE 04 Q UICK SCAN D OORONTWIKKELING K IEKMURE
30
3. / 30
1. INLEIDING De gemeente heeft het voornemen om Positieve Gezondheid breder in Harderwijk uit te rollen in navolging op het enthousiasme van het project De Roef. Er is door de gemeente met het bestuur van De Kiekmure gesproken om de focus van het zalencentrum te verleggen naar een wijkcentrum met een maatschappelijke rol in het dagelijkse leven van de bewoners van Harderwijk in het algemeen en van de wijkbewoners van Stadsdennen in het bijzonder. Op basis van deze gesprekken is een uitgebreid onderzoek gedaan naar de mogelijkheden en is er een plan uitgewerkt op welke wijze De Kiekmure kan transformeren naar een maatschappelijk centrum op basis van Positieve Gezondheid. De wens van het bestuur is om dit project uiterlijk eind 2023 op te leveren. Voor de huisartsenpraktijk geldt een deadline van 31-12-2023, mocht dit niet worden gehaald dienen zij 2 x te verhuizen. Voor CJG is het om diverse redenen wenselijk om zo snel mogelijk een nieuwe locatie te kunnen betrekken. On(t)roerend Goed en studioMAEK zijn door MFZ De Kiekmure gevraagd om een advies te geven op welke wijze de transformatie van De Kiekmure vorm gegeven kan worden. Hierbij zijn de volgende uitgangspunten voor de transformatie gehanteerd1: • Transformeer het zalencentrum naar een wijkcentrum waarin ontmoeten, welzijn en zorg met elkaar worden verbonden op basis van Positieve Gezondheid.
Ga niet alleen in De Kiekmure maar in de hele wijk werken op basis van Positieve Gezondheid. • Start nu al met samenwerken door samen met de betrokken organisaties in de wijk onder regie van de gemeente aan een preventieve wijkaanpak te laten samenwerken. Het doel is om de toenemende zorgvraag (= welzijn + zorg) middels preventie te voorkomen en de kwaliteit van de leefomgeving van de bewoners in de wijk te verbeteren. • Om de afstand tussen wijk en gemeente kleiner te maken zouden publieke functies onderdeel moeten uitmaken van De Kiekmure. Een loketfunctie (bijvoorbeeld een financieel trefpunt) en een dependance van de bibliotheek sluiten sterk aan bij de doelstellingen voor de transitie en de samenwerking op basis van Positieve Gezondheid • Creëer breed draagvlak door bewoners en organisaties vanaf de start te betrekken bij de activiteiten (programmering), uitstraling en faciliteiten die De Kiekmure gaat bieden. • De gemeente kan op drie niveaus bijdragen aan deze (her)ontwikkeling : - Ambtelijke ondersteuning te bieden in de conceptontwikkeling. - Kennis inzetten om het concept scherp te krijgen en gelijktijdig het project ook in te bedden in de gemeentelijke organisatie. - Financiële middelen beschikbaar te stellen in het kader van Positieve Gezondheid in Stadsdennen.
Het doel is om tot een wijkbrede preventieve aanpak te komen die op termijn maatschappelijke kosten terugdringen. In voorbereiding op het traject van conceptontwikkeling en realisatie kunnen de betrokken organisaties al starten met samenwerken op basis van Positieve Gezondheid. Het zal bijdragen aan een breed gedragen transitie van De Kiekmure. Wat is er gedaan? In 2020 is er een quick scan gedaan naar de mogelijkheden voor de doorontwikkeling van De Kiekmure door middel van dataresearch en interviews. Dit rapport is bijgevoegd in de bijlage. In de afgelopen periode (januari - juli 2021) is er een plan uitgewerkt. Er zijn diverse gelegenheden geweest waar er een dialoog heeft plaats gevonden met de buurt, huidige gebruikers, betrokken organisaties, gemeente, wethouders en raadsleden over de toekomstige ontwikkeling van het centrum. Hiervoor hebben we actief gecommuniceerd via lokale media, social media en een speciale projectenwebsite. Er is onderzocht wat wensen vanuit de buurt waren, welke partijen willen meedoen en wat voor soort activiteiten er kunnen plaats vinden. Op basis van deze uitkomsten is er ook een volumestudie gemaakt. 1 Bijlage 04: Rapport quickscan Doorontwikkeling De Kiekmure d.d. 30 november 2020
4. / 30
2. ANALYSE & CONTEXT 2.1. Terug naar de basis In 2016 is de nieuwbouw van het Multi-Functionele Zalencentrum (MFZ) De Kiemure in gebruik genomen. Het project is ontwikkeld in het kader van het programma “De betrokken en Leefbare Stad” (2013). Bij de herontwikkeling van de buurt rondom De Kiekmure is er voor gekozen het versleten buurthuis van weleer te herbouwen en transformeren naar MFZ. Dit omdat onder meer de financiering van de buurthuizen niet langer vanuit de rijksoverheden werd ondersteund en er een andere financiële basis moest worden gecreëerd. De Kiekmure is ontwikkeld als weefplek en voorzieningencluster binnen een kern-ontmoetingsgebied. Vanuit het oogpunt van het accommodatiebeleid van de gemeente Harderwijk is De Kiekmure opgezet als middel om de gemeentelijke doelstellingen te behalen op bijvoorbeeld het gebied van de Wmo. Daarnaast kreeg De Kiekmure een opzet en taakstelling om eigen inkomsten te genereren door het commercieel verhuren van zalen. De doelstellingen zijn vertaald naar prestatieafspraken die de stichting MFZ De Kiekmure heeft gemaakt met de gemeente. Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid door het ‘ontmoeten’ blijft formeel de hoofddoelstelling. Na de herontwikkeling van De Kiekmure in 2016 is door een jaarlijks tekort op de financiële exploitatie het accent steeds meer komen te leggen op het terugdringen van de tekorten.
De Kiekmure werd meer en meer een zalencentrum, dat alleen open was bij verhuur van zalen, waardoor er minder focus was op de maatschappelijke hoofddoelstelling en de rol van sociaal en betrokken buurtcentrum.
2.2. Doorontwikkeling De Kiekmure De gemeente Harderwijk heeft het concept Positieve Gezondheid omarmt en wil dit breed implementeren in Harderwijk. De Kiekmure is het tweede wijkcentrum wat hiervoor in aanmerking komt. Het bestuur heeft op basis van evaluatie geconcludeerd dat de doelstellingen van De Kiekmure nog onvoldoende worden behaald. De Kiekmure zou in potentie een groter en diverser bereik moeten hebben. Het centrum kan een grotere maatschappelijke waarde hebben voor de wijkbewoners. Indien de bestaande faciliteiten worden uitgebreid biedt dit mogelijkheden om meer welzijnsorganisaties die primair werkzaam zijn in de wijk en secundair in de stad samen te laten werken. De samenwerking zal op basis van Positieve Gezondheid zijn. Op basis van de quickscan2 heeft het bestuur in overleg met de wethouders gekozen om de volgende vragen uit te werken: • Hoe het concept Positieve Gezondheid in De Kiekmure kan worden geïmplementeerd waarmee de maatschappelijke rol van De Kiekmure kan worden versterkt; • Welke zorg- en welzijns organisaties bereid zijn om samen te gaan werken op basis van Positieve Gezondheid; • Hoe De Kiekmure een vliegwiel kan zijn in dat samenwerkingsverband (o.b.v.
Positieve Gezondheid); • Hoe De Kiekmure dit samenwerkingsverband kan faciliteren; • Wat dit betekent voor het huidige gebouw (organisatie en gebouw); • Of er voldoende draagvlak is in de wijk voor dit project.
2 Bijlage 01: Rapport quickscan Doorontwikkeling De Kiekmure d.d. 30 november 2020
5. / 30
2.3. MFC Harderwijk De gemeente heeft in de budgetovereenkomst 2016-2017 aangegeven bij het toenmalige bestuur, dat op initiatief van de gemeente, de haalbaarheid en mogelijkheden voor een overkoepelende beheersstichting voor MFC in Harderwijk verkend worden. Dit om optimaal gebruik van ruimtes mogelijk te maken en bestuurlijke lasten te kunnen delen. Deze verkenning is in 2019 met wethouder De Jong waarbij de gemeente heeft uitgesproken deze ontwikkeling te steunen. De stichting MFC Harderwijk is inmiddels in oprichting waarin De Kiekmure en De Roef samengaan in één stichting. In de door de gemeente gewenste lijn is het goed denkbaar dat in andere wijken het concept Positieve Gezondheid wordt uitgerold en maatschappelijk vastgoed met zaalverhuur wordt ondergebracht bij MFC Harderwijk. Met het laatste valt het beheer onder één stichting en wordt concurrentie in zaalhuur e.d. voorkomen. Hierover is door het bestuur tijdens de zomertoer met de wethouders gesproken. 2.3.1. Fusie MFZ De Kiekmure met MFC De Roef De visie van MFC Harderwijk is erop gericht dat het ontmoeten sterk kan worden bevorderd door enerzijds veel activiteiten te ontplooien voor wijkbewoners en anderzijds zorg & welzijn te huisvesten en zo meer aanloop te creëren naar het maatschappelijk centrum.
De fusie heeft als achterliggende gedachte dat je meer efficiency en uniformiteit kan nastreven bij het beheer en de exploitatie bij de MFC’s. Door de jaren heen waren er veel verschillen ontstaan tussen de locaties onderling op gebied van kennis en expertise, programmering, personeelsbestand i.c.m. vrijwilligers inkoop etc. Door betere afstemming moeten er enerzijds schaalvoordelen ontstaan in de exploitatie & beheer terwijl je ook beter kan inspelen op de wijk, de bewoners en de maatschappelijke rol die je kan spelen op het gebied van de sociale leefomgeving. Door de fusie wordt ook onderlinge concurrentie tussen maatschappelijke voorzieningen voorkomen en dat huurders gaan shoppen op basis van prijs. 2.3.2. Maatschappelijk centrum De Roef De Roef is het eerste MFC project waar samengewerkt gaat worden op basis van Positieve Gezondheid. De beweging die dit in gang heeft gezet wordt dusdanig positief ervaren dat men niet wil wachten met deze vorm van samenwerken die, los van het gebouw, nu al vruchten afwerpt. De aangehaakte organisaties zijn nu al druk bezig om de samenwerking handen en voeten te geven. Samenwerkingsafspraken worden gemaakt om deze robuust te maken voor de lange termijn. De samenwerking is niet vrijblijvend.
De organisaties zijn ervan doordrongen dat deze manier van werken niet alleen voordelen heeft voor de bewoners, maar ook ruimte schept voor de ontwikkeling van de organisaties en medewerkers zelf en het bereikbaar en betaalbaar houden van zorg en welzijn in de gemeente Harderwijk. 2.3.3. Noodzaak voor samenwerken In de interviews die zijn gehouden voor de Quickscan3 van De Kiekmure geven de professionals dezelfde signalen af: de werkdruk neemt toe, het risico op een afname van de bereikbaarheid van zorg en welzijn nemen toe en de complexiteit van de individuele casussen nemen verder toe waardoor het systeem waarbinnen nu wordt gewerkt niet toekomstbestendig lijkt te zijn. De bereidheid om nu al te starten met samenwerken op basis van Positieve Gezondheid in de Stadsdennen is een signaal op zichzelf. De wens én de urgentie om te innoveren op gebied van zorg en welzijn is groot. Met het project “De Kiekmure Dichterbij” is een start gemaakt met samenwerken aan Positieve Gezondheid en de transformatie zal als vliegwiel werken om het samenwerken te intensiveren.
3 Bijlage 01: Rapport quickscan Doorontwikkeling De Kiekmure d.d. 30 november 2020
6. / 30
2.4. Transformatie De Kiekmure De focus ligt momenteel erg op functionaliteiten en exploitatie. De maatschappelijke rol die De Kiekmure primair zou moeten vervullen is geleidelijk teveel naar de achtergrond verdwenen. De wijkbewoners vinden de weg onvoldoende naar De Kiekmure. Daarnaast is de uitstraling van De Kiekmure een veel genoemd verbeterpunt door met name wijkbewoners. Men herkent de kwaliteiten van de huidige lobby met bar maar men mist de sfeer en gezelligheid van de oude Kiekmure. De huidige situatie wordt meermaals omschreven als te zakelijk en te weinig uitnodigend. Een bewoner beschreef het treffend:
“… als je binnenkomt moet je eerst langs allemaal zenuwachtige jongeren die je aanstaren (red: die wachten op hun rij-examen)….. je gaat rechtstreeks naar de zaal waar je moet zijn en als je klaar bent ga je weer weg” Op basis van de quickscan4 zijn de volgende doelstellingen geformuleerd: • Focus op het thema ontmoeten. • Een buurthuis met de hoofdthema’s: ontmoeten, welzijn, zorg & cultuur. • Sociaal & betrokken bij de buurt en de bewoners van Harderwijk. • Met het aanbod beter aansluiten bij de vraag, de wensen en de beleving van alle wijkbewoners. • Heeft meer oog voor diversiteit (leeftijd / culturele achtergrond/ interesses) is inclusief en biedt een nog grotere variatie aan activiteiten die daar op aansluiten. Zowel in verenigingsverband als individueel. • Een aantrekkelijke, gezellige en uitnodigende sfeer met de uitstraling van een huiskamer. • Zet een beweging rondom Positieve Gezondheid in gang voor de wijk Stadsdennen. • De Kiekmure als uitvalsbasis voor samenwerking in de wijk. Bij de sessies voor de conceptontwikkeling is ingegaan op deze thema’s om samen met de bewoners, gemeente en professionals tot een concept te komen met het oog op deze doelstellingen.
2.5. Project “De Kiekmure Dichterbij” Om de fase van de conceptontwikkeling te organiseren is er een projectstructuur opgezet onder het motto “De Kiekmure Dichterbij”. De werktitel spreekt impliciet de wens uit om het zalencentrum weer dichter bij de bewoners te brengen. Deze projectaanpak maakt het mogelijk om de verschillende trajecten parallel te laten verlopen en toch de samenhang te behouden. Vooral door de inzet van een projectenwebsite (www.kiekmuredichterbij.nl) is het mogelijk om alle ontwikkelingen te volgen voor iedereen die dit wil.
COVID19 Door de wisselende beperkingen rondom COVID19 is het programma zoals deze in eerste instantie was opgezet op onderdelen aangepast omdat het bijeenkomen van met name buurtbewoners zeer complex en tijdelijk ook verboden was op basis van de richtlijnen van het RIVM. Vanuit het oogpunt van de volksgezondheid en veiligheid is een deel van de geplande bijeenkomst verschoven en in één geval helaas komen te vervallen. De mogelijkheid om de tweede buurtbijeenkomst online te organiseren leverde ondanks het bezorgen van 450 briefkaarten bij de omwonenden onvoldoende respons op om doorgang te vinden. Bij de professionals waren de beperkingen minder van invloed op het doorlopen van het proces en hebben alle bijeenkomsten plaats kunnen vinden. De eerste twee online en de laatste fysiek in de buitenlucht op het terrein van de Rietmeen. De opkomst en motivatie van de deelnemers bij deze bijeenkomsten was altijd hoog.
4 Bijlage 04: Rapport quickscan Doorontwikkeling De Kiekmure d.d. 30 november 2020
7. / 30
2.5.1. Samen plannen maken Het opstellen van een concept voor de transitie voor MFC De Kiekmure dat kan rekenen op draagvlak van organisaties en buurt betekent dat je vanaf de start alle belanghebbenden wil betrekken bij de ontwikkelingen. Tijdens het opstellen van de Quickscan zijn de meeste belanghebbenden in kaart gebracht maar ondanks alle zorgvuldigheid kan je er niet van uit gaan dat iedereen is bereikt. Bij de start van het project Kiekmure Dichterbij is via meerdere kanalen aandacht gevraagd voor de nieuwe ontwikkelingen (zie ook: communicatie). Voorafgaand aan de start en tijdens het project hebben zich gaandeweg nog een aantal partijen gemeld. Sommige waren geïnteresseerd in de ontwikkelingen anderen wilden meedoen. Om draagvlak te creëren is het echter ook van belang dat een aantal ‘huishoudelijke’ regels wordt gemaakt met alle betrokkenen en geïnteresseerden. Bij de start van de sessies zijn de volgende afspraken gemaakt met bewoners en belanghebbenden die mee wilden doen en denken: • Plannen maken we samen = omwonenden + organisaties + wijk + gemeente. • Ons motto: “een plan maken vóór een buurt doe je samen” • We horen graag je mening. Alles is bespreekbaar en alle ideeën zijn waardevol! • Het plan is pas geslaagd als het aansluit bij de wensen van de wijkbewoners en (wijk)organisaties.
• Ons gezamenlijke doel: De Kiekmure wordt een plek waar je je thuis voelt en waar organisaties samenwerken aan een mooier, socialer en gezonder Harderwijk. • Vanaf de start met elkaar in gesprek ! Duidelijke communicatie! • Als iets niet kan/lukt dan zal dit worden teruggekoppeld en onderbouwd. • Wij verzamelen alle wensen en behoeften van buurtbewoners / professionals. • Alle actuele informatie rondom dit project is te vinden op : www.kiekmuredichterbij.nl Binnen dit proces is transparantie cruciaal en moet er veel ruimte worden ingeruimd voor alle ideeën, vragen en bezwaren die worden aangedragen zodat iedereen is gehoord. Alle input wordt zorgvuldig meegenomen en wanneer iets niet mogelijk blijkt dan committeert de organisatie zich eraan om te onderbouwen waarom keuzes anders worden genomen en welke afwegingen zijn gemaakt. Door de informatie centraal te delen tijdens buurtbijeenkomsten en sessies met professionals creëer je tevens een podium voor de belanghebbenden om elkaars vragen en overwegingen aan te horen. De onderlinge dialoog wordt gestimuleerd omdat de oplossing vaak niet ligt bij de plannenmakers maar in veel gevallen ook bij de belanghebbenden onderling.
2.6. Draagvlak Om een gedragen plan te realiseren zal op meerdere niveaus draagvlak voor de nieuwe plannen worden gecreëerd. Het ontwikkelbestuur heeft aan On(t)roerend Goed en studioMAEK de opdracht meegegeven om een concept te ontwikkelen dat zal leiden tot een gedragen plan. De niveaus waarop het plan draagvlak moet krijgen zijn: • Bewoners & omwonenden • Gemeente : ambtelijk & bestuurlijk niveau • Zorg, welzijn en overige organisaties
8. / 30
Bewoners & omwonenden Onder andere in de pers wordt de nadruk gelegd op de insteek dat het wijkcentrum wordt uitgebreid met een medisch centrum of gezondheidscentrum. Het vereist dat de communicatie rondom dit project continu duidelijkheid geeft op de doelen die zijn gesteld: een maatschappelijk centrum op basis van Positieve Gezondheid. Omdat dit een relatief nieuw principe is zal dit tot het einde van het project belangrijk blijven om te blijven uitleggen waarin dit project verschilt en wat de meerwaarde is voor de wijk. De herontwikkeling van de wijk bijna 20 jaar geleden speelt nog steeds mee als het gaat over bouwplannen. De bewoner heeft weinig vertrouwen in dat het goed komt. Het vertrouwen is destijds geschaad omdat er in de beleving van de wijkbewoners afspraken niet zijn nagekomen. Plannen zijn gewijzigd zonder dit voldoende toe te lichten en bewoners hebben daardoor het gevoel dat het weinig oplevert als er om hun mening wordt gevraagd. Deze bagage zal onderdeel zijn van het proces waarin zal worden geprobeerd dit vertrouwen te herwinnen door alert te zijn op signalen dat men zich niet gehoord voelt. Dit betekent niet dat je automatisch alle vragen en wensen kan inwilligen maar het betekent wel dat je zorgvuldig moet zijn en moet reageren op alle opgehaalde ideeën, vragen, wensen en bezwaren. Zeggen wat je gaat doen en doen wat je zegt.
Dit project levert een bijdrage aan de gezondheid en welzijn van de hele wijk terwijl de gevoeligheden vooral zullen liggen op het gebied van uitbreiding van het gebouw, parkeren en de toename van activiteiten in het maatschappelijk centrum. Een weerstand van de wijk waar we rekening mee moeten houden.
Gemeente Harderwijk De conceptontwikkeling voor De Kiekmure heeft in eerste instantie als doel om op korte termijn tot een wijkaanpak te komen rondom Positieve Gezondheid. Deze manier van werken is domeinoverstijgend en vereist een integrale en multidisciplinaire werkwijze. Tijdens de sessies is de gemeente vaak vertegenwoordigd en ook in de informele gesprekken wordt enthousiast gereageerd op dit project. Het initiatief voor de transformatie ligt tot op heden bij het bestuur van de stichting. Er wordt naar toe gewerkt om voldoende tijd, capaciteit en budget te reserveren om dit project tot een gezamenlijk project te maken. Er ontstaat hierdoor een wijkaanpak rondom Positieve Gezondheid, waardoor De Kiekmure de landingsplek kan worden in deze samenwerking die uniek is in Nederland.
Zorg, welzijn en overige organisaties Het draagvlak onder zorg, welzijn en overige organisaties blijkt vanaf de start groot. Ook de motivatie is hoog. Zowel voor samenwerking onder 1 dak als voor een wijkaanpak door het opzetten van een samenwerking Positieve Gezondheid Stadsdennen.
9. / 30
3. CONCEPT 3.1. Toekomstbeeld De Kiekmure De Kiekmure wil een nog gezelliger plek worden waar iedereen zich thuis voelt. Het blijft een ‘ontmoetingscentrum’ voor de wijk. Daarnaast willen we organisaties uit de wijk op het gebied van zorg, welzijn en Positieve Gezondheid ook een plek geven in De Kiekmure. 3.1.1. Huidige functies behouden • Zalencentrum
activiteiten, verhuur van zalen voor vergaderingen en bijeenkomsten
• Wijkcentrum
buurtactiviteiten / (wijk)verenigingen
• Buurthuis
hapje en drankje, dagelijks open voor iedereen
• Danszaal
bewegen
3.1.2. Extra functies toevoegen • Huiskamer van de wijk
sociale participatie wijkbewoners, vrijwilligers, stages en reintegratie
• Kunst & cultuur
persoonlijke ontwikkeling, cursussen, digitaal informatiepunt, etc
• Welzijn
Zorgdat, CJG, dagbesteding, financieel trefpunt, etc
• Zorg
huisartsen, fysio, psycholoog, etc
3.2. Maatschappelijk centrum De functie van het gebouw wordt een maatschappelijk centrum. De rol van het maatschappelijk centrum is plek bieden aan maatschappelijke organisaties als ze zelf weinig middelen hebben om iets te huren. Het kortingspercentage dat een maatschappelijke organisatie ontvangt hangt samen met de extra bijdrage die een organisatie kan leveren in de vorm van extra activiteiten of beschikbaar stellen van vrijwilligers voor De Kiekmure. De Kiekmure wil ook een huiskamer van de wijk zijn, waar mensen werken uit de buurt, denk aan MAAM, vrijwilligers (wijk)vereniging, bieden van stageplekken en plekken om te integreren. Door met lokale mensen te werken vergroten we de herkenbaar als gasten De Kiekmure bezoeken. 3.2.1. Zalencentrum De Kiekmure • Het nieuwe concept biedt maatschappelijk, culturele en zorg- & welzijnsorganisaties nog meer prikkels en ondersteuning om meer reuring te creëren door samen meer te ondernemen en te organiseren. 3.2.2. Wijkcentrum De Kiekmure • Ontmoeten is een hoofdpijler van de nieuwe Kiekmure, mogelijkheden voor 'happy koffie hour’ • Uitbreiden wijkcentrum met ‘kunst & cultuur’ • Meer reuring door samenwerking en wisselwerking tussen [wijk]verenigingen, cultuur, zorg en welzijn • Meer verenigingen laten samenwerken, als er een te klein is. • Wijkvereniging open laten staan voor mensen die geen lid willen worden.
Hen laten deelnemen aan activiteiten voor een kleine of geen vergoeding; • Voeg ook gemeentelijke functies/diensten toe aan de faciliteiten van De Kiekmure. (bv. bibliotheek) 3.2.3. Buurthuis De Kiekmure • De wijkvereniging is en blijft een belangrijk onderdeel van De Kiekmure. • Inzetten van vrijwilligers van bijvoorbeeld de wijkvereniging binnen De Kiekmure • De Kiekmure wil een bredere en diversere groep wijkbewoners ontvangen. • De focus komt meer te liggen op ontmoeten • De uitstraling van bv het interieur moet beter aansluiten bij de beleving van de wijkbewoners.
10. / 30
3.2.4. MFC De Kiekmure • Zet in op transitie: verleg de focus van zalencentrum naar een maatschappelijk, sociaal en cultureel wijkcentrum. • Iedereen is welkom: straal dat in alles uit. • Creëer een informele en laagdrempelige sfeer waarin mensen zich op hun plek voelen en open staan om elkaar te ontmoeten. • Speel in op de behoefte van flexibele werkuimte voor ondernemers op de begane grond. 3.2.5. Praktijkruimtes • Er is veel interesse is voor samenwerken onder 1 dak onder zorg- en welzijnsorganisaties. • Praktijkruimtes en behandelruimtes zorg en welzijn • Organisaties zijn gemotiveerd om samen te werken op basis van Positieve Gezondheid. • Organisaties zien samenwerken als kwaliteitsslag. • Men voelt urgentie om zorg en welzijn bereikbaar en betaalbaar te houden voor iedereen. 3.2.6. Kantoren • Wens voor kantoor van o.a. Zorgdat en CJG • Uitbreiding functie met kantoren • Geen regulier kantoor, maar plek voor ontmoeten • Centrale locatie / uitvalsbasis voor medewerkers 3.2.7. Openbare ruimte • Ontmoeten in de openbare ruimte is een belangrijk component van het plan • Oplossing balans maatschappelijk belang en behoefte parkeren • De wijk heeft nog geen plein met verblijfskwaliteiten • Een plein dat multifunctioneel kan worden ingezet voor ontmoeten en sociale cohesie • De Kiekmure krijgt hiermee nog meer een centrumfunctie
3.3. Thema’s In het proces bij De Roef is in samenwerking met buurt en professionals gekozen voor een vijftal ontwerp thema’s voor de uitwerking van het gebouw. Deze thema’s hanteren we ook bij de doorontwikkeling van De Kiekmure. De vijf thema’s waarop het plan nader uitgewerkt wordt zijn: • Positieve Gezondheid • Ontmoeten • Samen • Ontdekken • Spelende mens Deze thema’s zijn voor De Kiekmure uitgewerkt in de paragraaf samenwerking, MFC en het gebouw.
11. / 30
3.4. Positieve Gezondheid De Kiekmure wordt een maatschappelijk centrum voor Positieve Gezondheid. Met Positieve Gezondheid bedoelen we een andere kijk op gezondheid en welzijn van mensen. Wat heb je nodig om je gelukkig te voelen? Wat vind je leuk om te doen Waar kan je ondersteuning bij gebruiken? Positieve Gezondheid wordt nu vooral in de zorg ingezet, maar in Harderwijk wordt breed ingestoken vanuit welzijn en zorg. Positieve Gezondheid …. • Is niet alleen bij ziekte maar voor iedereen ! • Geeft een andere kijk op de gezondheid en welzijn van mensen. • Werkt meer preventief: ’liever geen pillen maar een praatje !’ • Brengt de zorg dichter bij jou en verhoogt de kwaliteit van de zorg • Kijkt ook naar wat jij waardevol vindt in het leven, hoe jij je voelt en of je voldoende steun vindt bij de mensen om je heen. • Bied je een helpende hand als het gaat over leefstijl, gezond eten, geldzorgen of het tegengaan van eenzaamheid.
3.5 Welzijn op Recept Welzijn op Recept is een mooie manier om Positieve Gezondheid in de praktijk te brengen en zorgverleners & welzijn kunnen hiermee samen aan de slag. Welzijn op Recept is een alternatief voor mensen met psychosociale klachten. In plaats van het ‘traditionele pilletje’ voor te schrijven, verwijst de huisarts deze patiënten door naar een welzijnscoach. Klachten als vermoeidheid, pijn in de nek, maar ook stress, angst en somberheid hebben lang niet altijd een medische oorzaak. Vaak spelen onderliggende sociaal maatschappelijke problemen een rol, zoals overlijden van een partner, verlies van werk, eenzaamheid etc. Via Welzijn op Recept worden patiënten verwezen naar de welzijnscoach. Welzijn op Recept is in hoge mate ook een vorm van integrale zorg. Integrale zorg is een andere manier van organiseren waarbij de patiënt/inwoner en zijn hele leven centraal staat. Voor Welzijn op Recept betekent dit dat zorg en welzijn nauw met elkaar samenwerken om samen de juiste zorg te kunnen leveren.
12. / 30
4. ORGANISATIES In dit hoofdstuk wordt beschreven wie de betrokken organisaties zijn en wat hun bijdrage is aan het concept Positieve Gezondheid. In bijlage 01 is op basis van de zes dimensies van Positieve Gezondheid een overzicht gemaakt van activiteiten en welke organisatie daar een bijdrage aan wil leveren.
4.1. Programma organisaties in De Kiekmure 4.1.1. Stichting MFC Harderwijk De functie van De Kiekmure wordt een maatschappelijk centrum ofwel een ontmoetingsplek voor de wijk. De Kiekmure (Stadsdennen) valt straks onder de stichting MFC Harderwijk. Bij de transformatie is het belangrijk voor MFC Harderwijk dat ontmoeten een centrale plek heeft. De indeling zou er op gericht moeten zijn om het ontmoeten met de andere functies te kunnen koppelen. De wens van MFC Harderwijk is om de aantrekkelijkheid van het huidige gebouw te vergroten en het programma iets uit te breiden. Vanuit de huidige gebruikers zijn er ook extra wensen geïnventariseerd. De Dansschool heeft gevraagd om een wachtruimte en de Wijkvereniging om een kantoorruimte. Door de potentieel nieuwe gebruikers is gevraagd om een gezamenlijke multifunctionele ruimte in te richten om het samenwerken onder 1 dak te vorm te geven. Vanuit de wijk is de wens gekomen om ook de inrichting van een buitenplek (plein) mee te nemen in de ontwikkeling. Veel mensen hebben niet de mogelijkheid om naar de stad te gaan en drinken graag een kopje koffie op een terras in de wijk. 4.1.2. Welzijnsorganisatie Zorgdat Zorgdat gaat ervan uit dat iedereen van betekenis kan en wil zijn voor elkaar. Immers, iedereen heeft krachten en talenten. Welzijnsorganisatie Zorgdat verbindt mensen en organisaties in Harderwijk en Hierden.
Samen dragen ze bij aan het welzijn van mensen. Ze zijn actief in elke wijk en buurt. Zo nodig ondersteunen ze thuis. Het doel is dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Dat er geen mensen tussen wal en schip vallen. En dat mensen hun leven zoveel mogelijk kunnen leiden zoals ze dat graag willen. Verplaatsen kantoorfunctie Zorgdat wil haar kantoor op de Deventerweg verplaatsen naar De Kiekmure. Het huurcontract van deze locatie loopt uiterlijk eind 2024 af. De reden dat ze kiezen voor De Kiekmure is dat deze plek midden in het hart van de wijk ligt waar ook veel hulpvragen zijn. Daarnaast is het zeer waardevol om de verbinding met ontmoeten en zorg te hebben en samenwerken onder één dak maakt het makkelijker om elkaar te vinden. Zorgdat vindt dat het locatiebeleid moet passen bij de missie en het werken in de wijk. Dit is de reden voor het herijken van huisvestingsbeleid. Een aantal actuele ontwikkelingen geven een extra impuls aan dit voornemen. Dit betreft het aflopen van huurcontracten, het participeren van welzijn in de twee wijkcentra gebaseerd op Positieve Gezondheid in de wijken Stadsweiden en Stadsdennen. Daar komen de recente ontwikkelingen omtrent de Aanleg nog bij. Zorgdat heeft geen traditioneel kantoor, maar een dynamische werkomgeving en ontmoetingsplek voor de medewerkers en vrijwilligers die werkzaam zijn in de wijken.
Hierbij zijn de vragen van Zorgdat vrij specifiek op gebruik en voorzieningen.
13. / 30
De visie van Zorgdat op het kantoor is als volgt:
”….het hart van de organisatie zijn namelijk de medewerkers en vrijwilligers zelf en die werken overal. Het is belangrijk dat het kantoor laagdrempelig en dichtbij de mensen zijn. Ze werken in de haarvaten van de stad ” 4.1.3. Huisartsenpraktijk Cohen Huisartsenpraktijk Cohen is een solo huisartspraktijk aan de Boerhaavelaan in Harderwijk. Een praktijk die al op basis van de principes van Positieve Gezondheid werkt en de ambitie heeft om samen met andere professionals onder 1 dak een breder aanbod te kunnen bieden aan zijn patiënten. Naast huisartsenzorg biedt de praktijk ook acupunctuur/homeopathie aan. Ze zijn op zoek naar mogelijkheden om verder te groeien omdat er in hun praktijk onvoldoende ruimte is om het benodigde aanbod om in de wijk te werken. Omdat er geen geschikte ruimte beschikbaar is, kan de praktijk niet verder groeien waardoor er niet meer aanbod kan worden gerealiseerd om binnen deze praktijk in de toenemende vraag naar zorg te kunnen voorzien. De huisvesting is nu nog in eigendom, maar wordt verkocht. Op 31-12-2023 wordt de locatie overgedragen aan een andere zorgverlener. 4.1.4. Extra huisartsenpraktijk Er is in overleg met de gemeente en Medicamus rekening gehouden met uitbreidingsmogelijkheden voor een extra huisartsenpraktijk. Hierbij wordt ingespeeld op de mogelijke ruimtebehoefte in 2025. De ruimte kan tot 2025 tijdelijk verhuurd worden.
Het leegstand risico tot aan verhuur aan de 2e huisarts zal bij de gemeente liggen. 4.1.5. Centrum Jeugd en Gezin (CJG) Gezond en veilig opgroeien is belangrijk voor ieder kind. Het Centrum voor Jeugd en Gezin Harderwijk ondersteunt gezinnen daarbij. Bijvoorbeeld door te kijken of kinderen goed groeien en door te vaccineren. Ze geven ook informatie en advies als je dat wilt. Je neemt makkelijk contact op met het CJG Harderwijk om grote of kleine vragen te bespreken. Daar hoef je niet voor te betalen en je hebt ook geen verwijzing nodig. In het CJG werken Stichting Jeugd Noord-Veluwe, Icare Jeugdgezondheidszorg en GGD samen. Op verzoek van de gemeente is de stichting in gesprek gegaan met CJG. CJG is op zoek naar een nieuw kantoor met 30 werkplekken in Harderwijk. CJG werkt al op de principes van Positieve Gezondheid en ziet veel toegevoegde waarde in het samenwerken onder één dak. 4.1.6. Wijkvereniging Stadsdennen & Frankrijk De Wijkvereniging Stadsdennen & Frankrijk is een organisatie die alleen maar werkt met vrijwilligers en graag samenwerkt met andere partijen. Het behartigen van de belangen van de bewoners van de wijken Stadsdennen en Frankrijk in de ruimste zin van het woord.
De Wijkvereniging Stadsdennen & Frankrijk tracht haar doel te bereiken door middel van het organiseren van cursussen, activiteiten en evenementen en het activeren van contacten tussen de bewoners in de wijken. De wijkvereniging is een belangrijke huisgenoot in De Kiekmure. Voor het verkrijgen van maatschappelijk korting op de zaalhuur, worden zelf zalen klaar gezet en wordt gezorgd voor vrijwilligers in de bediening. 4.1.7. Esther’s Dance Creation Na ruim vijfentwintig jaar te hebben gewerkt als dansdocent bij Ineke's Center for Jazz- and Showdance, is Esther in 2018 voor zichzelf begonnen onder de naam Esther's Dance Creation in Harderwijk. Inmiddels is het team van dansdocenten flink uitgebreid. Samen delen ze de passie voor dans en lesgeven aan jong en oud. Iedereen is welkom! De dansschool wil graag samenwerken met andere partijen in De Kiekmure. Een mogelijk gezamenlijk project is het inclusie dansen voor mensen met een beperking wat nu onderzocht wordt, maar ook het aanbieden van mindfullness. 14. / 30
4.1.8. Verloskundigenpraktijk Harderwijk Bij de verloskundigenpraktijk Harderwijk werken vijf verloskundigen met ondersteuning van praktijkassistentes. Alle verloskundigen zijn echoscopiste en hebben eigen specialisaties. Naast het begeleiden van een zwangerschap, bevalling en kraambed kun je terecht voor bijvoorbeeld echo’s, een spiraaltje en kinderwens consulten. Deze praktijk heeft de ambitie te verbreden naar vrouwenzorg. Op dit moment hebben zij meerdere dependances in Harderwijk. Door aan te sluiten op netwerk Positieve Gezondheid Stadsdennen willen ze een inhoudelijke bijdrage leveren. 4.1.9. Oefentherapeute Cesar Oefentherapeute Cesar in Harderwijk bestaat sinds 2013. Ze zijn enerzijds gespecialiseerd in bekkenoefentherapie, in rug- en bekkenklachten, zwangerschaps-gerelateerde klachten en incontinentieklachten. Anderzijds zijn ze ook gespecialiseerd in psychosomatisch oefentherapie, slaaptherapie en tevens chronisch pijntherapie. Ze behandelen mensen met stress-gerelateerde klachten. Daarnaast behandelt zij mensen met slaapproblemen. Een benadering vanuit Positieve Gezondheid past daar goed bij. De wens van de praktijk is te verhuizen naar De Kiekmure. Op de huidige locatie delen ze ruimtes en wordt er meer gewerkt in de constructie van een bedrijfsverzamelgebouw i.p.v. het gewenste samenwerkingsmodel. In De Kiekmure zou deze wens wel uitkomen.
Voor deze praktijk zijn een tweetal behandelkamers nodig. 4.1.10. Meringa Oosterhof Bles Bij praktijk voor fysio- en manuele therapie “Meringa Oosterhoff Bles” uit Harderwijk kan men terecht voor fysiotherapie, manuele therapie en sportfysiotherapie. De praktijk zou graag willen uitbreiden en een locatie openen in Stadsdennen. Samenwerken met andere partijen onder 1 dak vanuit een visie van Positieve Gezondheid spreekt zeer aan. Op deze manier kun je veel drempels verlagen in de samenwerking omdat je elkaar al treft bij het koffiezetapparaat. De Kiekmure levert zowel een sociale waarde als een mogelijkheid nieuwe activiteiten te ontplooien of door te verwijzen naar andere organisaties in het centrum. De praktijk heeft twee behandelkamers nodig. 4.1.11. Suïcide Preventie Centrum Er is in Nederland veel kennis aanwezig over suïcide en suïcidepreventie, het probleem is alleen dat die kennis vaak moeilijk te vinden is. Dit terwijl het juist zo belangrijk is om kennis over suïcide en suïcidepreventie te delen, want kennis maakt macht. Kennisoverdracht is dan ook een belangrijk aandachtspunt in het voorkomen van zelfdoding en het behandelen van mensen met suïcidaal gedrag of suïcidale gedachten.
Het ontbreken van een plek waar zoveel mogelijk kennis te vinden is die te maken heeft met zelfdoding is de basis van waaruit de wens is ontstaan bij een aantal organisaties om een dergelijke plek vorm te geven. De gezamenlijke wens heeft geresulteerd in de opstart van het Suïcide Preventie Centrum, een gezamenlijk initiatief van de Stichting Herstelproces en Boedies ervaringsdeskundigen. Het centrum is nu gevestigd op een andere locatie waar ze bijna niet zichtbaar zijn en samenwerking met andere partijen moeizaam loopt. Zowel het concept Positieve Gezondheid als een laagdrempelige plek voor mensen als samenwerken met andere zorgprofessionals spreekt zeer aan. Ze hebben de wens om met een tweetal behandelkamers zich te vestigen in De Kiekmure. 4.1.12. Gewoon Byzonder Een team van gedreven Orthopedagogen / GZ-Psychologen vormt samen praktijk Gewoon Byzonder. Praktijk Gewoon Byzonder biedt ondersteuning aan kinderen, jongeren en volwassenen. Ze richten zich daarbij zowel op algemene opvoedings- en ontwikkelingsvragen, als op persoonlijke vraagstukken. ‘Gewoon waar mogelijk, bijzonder waar nodig’. Op dit moment is de praktijk gevestigd in een bedrijfsverzamelgebouw, maar zijn ze op zoek naar een plek om samen te werken met andere
15. / 30
zorgprofessionals. Het concept in De Kiekmure sluit daar goed bij aan. De wens is om met twee behandelkamers zich te vestigen in De Kiekmure. 4.1.13. Voetencentrum Wender Voetencentrum Wender is een organisatie met vestigingen verspreid over Nederland en hebben de wens om ook een praktijk in Harderwijk te openen. Steeds meer mensen kunnen in de buurt van hun woonplaats terecht bij een van hun behandelaars. Ze hebben de mogelijkheid om met veel verschillende medische disciplines samen te werken en hebben zelf de nodige specialisaties in huis gehaald. Ze willen graag zich met 1 behandelkamer huren in De Kiekmure. Naast podotherapie willen ze ook andere specialisaties gaan bieden, zoals een medische pedicure. 4.1.14. Mind Your Body Mind Your Body biedt verschillende type yoga lessen en programma’s voor mensen die geestelijk en lichamelijk weer in beweging willen komen. Yoga past goed bij Positieve Gezondheid. Bij yoga begint het met je houding en de ademhaling. Daarna werk je aan ontspanning, kracht en lenigheid. Er worden op dit moment al 3 dagdelen lessen geboden in De Kiekmure. 4.1.15. Bibliotheek NW Veluwe De Bibliotheek Noordwest Veluwe is een gastvrije plek die toegang biedt tot informatie, taal en cultuur. Een plek om te ontspannen, ontmoeten en jezelf te ontwikkelen. Iedereen in zijn eigen tempo, betaalbaar en in een veilige omgeving.
Ambitie is om in De Kiekmure zowel op taal als digitale vaardigheden een programma aan te bieden. 4.1.16. Stimenz Stimenz biedt maatschappelijke dienstverlening. In Harderwijk biedt Stimenz maatschappelijk werk en sociaal juridische ondersteuning. Inwoners van Harderwijk met financiële vragen, betalingsachterstanden of schulden kunnen contact leggen met het maatschappelijk werk van Stimenz in Harderwijk voor een individueel ondersteuningstraject. Naast individuele trajecten met maatschappelijk werkers is er ook een samenwerkingsverband in het Financieel Trefpunt tussen Stimenz, Plangroep Westerbeek, Mee Veluwe, Zorgdat en Humanitas. Ook biedt Stimenz outreachend hulp vanuit het project Vroegsignalering betalingsachterstanden. Dit doen ze in samenwerking met Zorgdat. De wens is om activiteiten zoals het Financieel Trefpunt ook aan te bieden in De Kiekmure. 4.1.17. Tactus Verslavingszorg Tactus is expert op het gebied van elke verslaving. Zowel middelenverslavingen zoals alcohol, drugs en medicijnen, als gedragsverslavingen zoals gokken, gamen, seks en eten. Ze hebben een breed palet aan behandelmogelijkheden: online of afspraak op locatie, of een combinatie daarvan. Individueel of in groepsverband. Zelfhulp, hulp thuis of een klinische opname.
Ze richten zich op de doelgroep jongeren en volwassenen voor elke vorm van verslaving, ook in combinatie met andere problematiek (dubbeldiagnose). Tactus werkt daarom graag op locaties met ketelpartners zodat ze gemakkelijk deskundigheid kunnen uitwisselen en samen kunnen werken in het belang van gemeenschappelijke cliënten. Onlangs is Tactus gestart in De Kiekmure met een inloopspreekuur.
16. / 30
4.2. Programma door betrokken organisaties uit de wijk 4.2.1. Praktijk Vooruit Praktijk Vooruit is gespecialiseerd in psychosomatische fysiotherapie. Dit is een specialisme voor mensen met langdurige of onvoldoende verklaarbare lichamelijke klachten. Deze klachten komen veel voor, om verschillende redenen. Voorbeelden hiervan zijn overspanning of burn-out, iets ingrijpends hebben meegemaakt, aanleg voor angst of stemmingsklachten. Maar ook frustratie of verdriet over een bestaande ziekte of lichamelijke klacht, en hier niet adequaat mee om kunnen gaan kan leiden tot problemen. Na onderzoek door artsen is een lichamelijke oorzaak uitgesloten, en toch zit je met de klachten zoals pijn, spanning, vermoeidheid, ademhalingsklachten of klachten in de borststreek. Of je komt in de vicieuze cirkel van lichamelijke klachten en slaapproblemen terecht. Zomaar wat voorbeelden waar psychosomatische fysiotherapie een uitkomst kan zijn. De praktijk heeft kantoor aan de Engelserf en zou op De Kiekmure willen starten met een wandelgroep. 4.2.2. Fysiotherapeut Vondellaan Fysiotherapie Vondellaan biedt verschillende vormen van fysiotherapie. De specialisaties zijn Manuele therapie, sport fysiotherapie, kinderfysiotherapie, lymfedrainage, bekkentherapie, dry needling, echografie, Mckenzie therapie en groepsfysiotherapie. Ze hebben ook een eigen oefenzaal.
De praktijk wil graag deelnemen aan het netwerk Positieve Gezondheid en ook onderzoeken waar gezamenlijke projecten rondom gezond bewegen opgezet kunnen worden. 4.2.3. Inclusie dansen Sandy Raaijmakers heeft in haar afstudeerproject mensen mét en zonder de ziekte van Parkinson samen laten dansen. Voor het dansen met mensen met de ziekte van Parkinson heeft ze een korte cursus gevolgd en sinds twee jaar geeft ze, samen met een collega, bij Cultuurkust de cursus “Dansen met Parkinson”. Voor het project bij De Kiekmure zou ze zich graag willen richten op inclusiedans, voor iedereen dus, met en zonder een ziekte of beperking. 4.2.4. Praktijk Innerlijke reis Praktijk Innerlijke reis biedt lichaamsgerichte (psycho) en traumatherapie voor volwassenen. Zij zijn gespecialiseerd in zeer vroege trauma's en hoogbegaafden. Het is geen erkende zorgverlener. De praktijk zou graag activiteiten gaan bieden in De Kiekmure. 4.2.5. Apotheek Tweelingstad De apotheek verstrekt niet alleen medicijnen, maar vindt het ook heel belangrijk goed te adviseren over gezondheid en geneesmiddelgebruik. Ze geven onafhankelijk advies en geven voorlichting en begeleiden medicijngebruik. Ook besteden ze veel aandacht aan het voorkomen en signaleren van bijwerkingen. De apotheek is een belangrijke schakel in de gezondheidszorg, die direct invloed heeft op de gezondheid en het welzijn van de klanten.
Er komt geen uitgiftepunt in Stadsdennen. Er is wel behoefte voor bijvoorbeeld medicatievoorlichting. Belangrijk is het daarom ook de samenwerking op te zoeken met betrekking tot voorlichting op locatie in De Kiekmure voor de bewoners van Stadsdennen. 4.2.6. Fysiotherapiepraktijk Stadsdennen Fysiotherapiepraktijk Stadsdennen is een kleinschalige praktijk vlakbij De Kiekmure met twee behandelkamers en een oefenruimte waar getraind kan worden. Naast algemene fysiotherapie biedt deze praktijk ook specialistische behandelingen voor o.a. bekken, oedeem en etagebenen . De praktijk wil graag deelnemen aan het netwerk Positieve Gezondheid en ook onderzoeken waar gezamenlijke projecten opgezet kunnen worden.
17. / 30
Fysiotherapiepraktijk Stadsdennen is op dit moment gevestigd in een woonhuis. De wens is om op termijn zich in een andere locatie binnen de wijk te vestigen. Als de Kiekmure kan/mag uitbreiden zou dit een mooie locatie kunnen zijn. Ook om zo met meerdere organisaties samen te kunnen werken binnen het concept Positieve Gezondheid. De ruimte die nodig is zijn 2 behandelkamers en een oefenruimte. 4.2.7. Turkse moskee De Turkse Moskee ISN M. Akif Ersoy Moskee aan de Anne Franklaan is een actieve moskee. Er zijn verschillende commissies zoals een vrouwen- en jongerencommissie. Er worden in de moskee allerlei activiteiten georganiseerd, zoals een open dag, lezingen en onderwijs. De wens van De Kiekmure is om actiever samen te werken met de moskee, er ligt nu bijvoorbeeld een behoefte voor huiswerkbegeleiding. Er is wederzijds behoefte om samen te werken, maar het initiatief zal in eerste instantie genomen moeten worden door De Kiekmure. 4.2.8. Marokkaanse moskee & kerken Stadsdennen Er is via sleutelfiguren contact gezocht met de Marokkaanse moskee. Helaas door corona heeft deze afspraak niet kunnen plaats vinden. Er heeft wel een gesprek plaats gevonden met een dame die als ambassadeur richting de Marokkaanse doelgroep samen met De Kiekmure activiteiten wil gaan ontwikkelen.
Er heeft nog geen contact plaats gevonden met de kerken, maar de wens is om ook met de kerken in Stadsdennen samen te werken.
18. / 30
5 . S A MEN W E R K E N O P B A S I S V A N P O SITIEVE GEZONDHEID 5.1. Waarom samenwerken? Het uitgangspunt voor deelname aan het concept is dat deelnemers de visie van Positieve Gezondheid omarmen en dat samen met andere partijen gezamenlijk invulling wordt gegeven aan de doorontwikkeling van het maatschappelijk centrum op de pijlers ontmoeten, welzijn en zorg. De doorontwikkeling van het maatschappelijk centrum zal mede gericht zijn op het versterken van de aantrekkelijkheid voor de bewoners van Stadsdennen. We willen de samenwerking zo organiseren dat de kwaliteit van de ene partij een versterking vormt van de andere. Voor veel professionals geeft deze werkwijze meer instrumenten om de patiënten te helpen en om zorgvraag te voorkomen. Dit is niet alleen zeer waardevol voor de mensen die je helpt maar ook voor jou zal dit meer werkplezier opleveren.
5.2. Effecten samenwerken voor Stadsdennen Positieve Gezondheid maakt het mogelijk om mensen aan te spreken op hun veerkracht in plaats van op hun ziekte. Niet gezondheid is het doel, maar een betekenisvol leven. Veel hulpvragen komen terecht in het medisch circuit, terwijl het in de kern niet altijd om een zorgprobleem gaat. Als je kijkt door de bril van Positieve Gezondheid, zie je beter wat er écht nodig is. De oplossing is niet altijd een pilletje maar soms gewoon een praatje. Positieve Gezondheid gaat over wat iedereen herkent, waardoor het beter lukt om met elkaar aan dezelfde ambitie te werken. De meerwaarde van samenwerken op basis van Positieve Gezondheid zijn: • Patiënt: meer welbevinden, zelfvertrouwen, zelfredzaamheid, toekomstperspectief • Zorgverlener: patiënt echt iets te bieden, indruk dat bezoeken dalen, meer werkplezier • Welzijn: zien “andere/nieuwe” cliënten die hij normaal niet ziet, contact 1e lijn • Gemeente: verbinding huisarts/eerstelijnszorg, invulling preventieve taken sociaal domein
5.3. Waarde van ontmoeten Er is onderzoek5 gedaan naar de welke invloed bepaalde factoren hebben op het aantal levensjaren (groen = onderzocht / rood = wat mensen denken). Uit dit onderzoek is gebleken dat 'social support’ en ‘social integration’ meer invloed hebben op een aantal levensjaren. Ontmoeten is een cruciale factor in Positieve Gezondheid.
5 Bron: Landelijk netwerk Welzijn op Recept
19. / 30
5.4. Meetbaar maken Positieve Gezondheid Bij Positieve Gezondheid kun je onderzoek doen naar de gezondheidseffecten in een wijk. Hierbij kun je denken aan: 1.
Wat is de ervaren gezondheid van je doelgroep (wat gaat er goed en wat gaat en minder goed op de verschillende dimensies van Positieve Gezondheid)?
2. Wat de ervaren kwaliteit van zorg? Dit kun je ook meten op welzijn. Voelt men zich bijvoorbeeld begrepen, was er voldoende tijd, zou je de hulpverlener aanbevelen? 3.
De kosten, neemt het medicatiegebruik bijvoorbeeld af, loopt het aantal doorverwijzingen naar het ziekenhuis toe?
4. Het welbevinden van de professional: haal je als hulpverlener voldoening uit je werk, krijg je genoeg tijd om je werk goed te doen? Er kan ook implementatieonderzoek gedaan worden. Hierbij worden de succes- en faalfactoren bij de implementatie van Positieve Gezondheid bij organisaties in de praktijk geëvalueerd. Er is door het instituut van Positieve Gezondheid (www.iph.nl) onderzoek gedaan naar de effecten van werken met Positieve Gezondheid in de huisartsenpraktijk6. Op basis van kengetallen van huisartsenpraktijk Hans Peter Jung zijn de volgende kerncijfers bekend: • 40% minder doorverwijzingen naar het ziekenhuis; • 15% minder recepten uitgeschreven voor pillen; • 30% minder doorverwijzingen naar GGZ. Zorgdat zal in Harderwijk ook Welzijn op Recept verder vorm gaan geven. Dit houdt dat zorgprofessionals vaker gaan doorverwijzen naar de welzijnsorganisaties. De kengetallen die daar geëvalueerd kunnen is het aantal meer doorverwijzingen naar Zorgdat.
5.3. Netwerk Stadsdennen Het netwerk is gericht op het verbeteren van de ervaren gezondheid van de bewoners van Stadsdennen. Het is een laagdrempelig maar geen vrijblijvend welzijns netwerk. Het netwerk is open voor professionals en wijkbewoners. Voorwaarde is dat je de visie van Positieve Gezondheid omarmt en bereidt bent samen met andere partijen samen te werken in de wijk. Het advies is om een lidmaatschap op te zetten waarbij deelnemers maandelijks of jaarlijks een ‘klein’ bedrag betalen voor deelname aan het netwerk. Het netwerk zal maandelijks bijeenkomsten organiseren en er wordt gezorgd voor koffie, thee en wat te eten door de stichting MFC Kiekmure. Het lidmaatschap zal samen met gebruikers verder uitgewerkt worden.
5.4. Intentieverklaring Op donderdag 17 juni 2021 hebben we de aanwezige organisaties gevraagd om mee te doen aan de samenwerking Positieve Gezondheid in Stadsdennen. Deze is door 20 organisaties ondertekenend.
5.5. Overzicht activiteiten Hieronder een overzicht van mogelijke activiteiten in De Kiekmure. Een complete lijst gestructureerd per dimensie van Positieve Gezondheid is opgenomen in de bijlage.
6 Hierbij zijn er ook andere afspraken gemaakt met de zorgverzekeraar m.b..t financiering.
20. / 30
5.6. Samenwerken: Wat heb je daarvoor nodig? 5.6.1. Afwegingskader samenwerking Positieve Gezondheid De Kiekmure is een multifunctionele accommodatie waarin partijen samenwerken op basis van het gedachtegoed Positieve Gezondheid. Om het gedachtegoed en de samenwerking succesvol te implementeren en duurzaam te onderhouden zijn organisaties nodig die het gedachtegoed ondersteunen, uitdragen en actief een bijdrage willen leveren. Om deze reden is bij De Roef een afwegingstabel ontwikkelt om inzicht te krijgen in de bijdrage aan het concept van (toekomstige) huurders van De Roef. Deze afwegingstabel zal ook worden gehanteerd voor De Kiekmure. De afwegingstabel is een interne tool om in gesprek te gaan met een partij. Een aandachtspunt is transparante besluitvorming voor de betrokken partijen. 5.6.2. Opzetten werkgroep Positieve Gezondheid De werkgroep Positieve Gezondheid heeft als doel om gezamenlijke thema’s en activiteiten op basis van Positieve Gezondheid vorm te geven. De werkgroep doet dit samen met de betrokken organisaties om thema’s en activiteiten voor te bereiden en uit te voeren. De leden zijn vertegenwoordigers vanuit zorg, welzijn en ontmoeten. De werkgroep is adviserend richting het bestuur van MFC Harderwijk. Een vergelijkbaar proces is al gestart op De Roef. Voor De Roef wordt een platform en adviesraad opgezet.
Er wordt onderzocht of het platform overkoepelend of een Harderwijk breed platform kan worden.
21. / 30
5.6.3. Samenwerken onder 1 dak Hieronder een overzicht van mogelijke gespreksonderwerpen voor invulling van samenwerken onder 1 dak. MFC Harderwijk is in de lead qua beheer.
22. / 30
6. PARTICIPATIE & COMMUNICATIE 6.1. Externe communicatie Het doel van de communicatie was draagvlak te realiseren bij stakeholders. Bij het opstellen van de communicatiestrategie is er goed nagedacht over de hoe, met wie en met welke boodschap naar de buitenwereld wordt gecommuniceerd. Hiervoor is een communicatieplan en een kernboodschap opgesteld. De doelgroepen zijn verdeeld in buurt en professionals en onderverdeeld in direct en indirect belanghebbenden. Als communicatieconcept is gekozen voor ‘Kiekmure Dichterbij’. Het is een open proces, mensen kunnen komen luisteren of meedoen. Alle beschikbare informatie wordt gedeeld. Er is ook veel aandacht geweest voor wat we met de informatie doen en wat er tot nu toe is opgehaald. Het is ontzettend belangrijk in dit proces, om mensen goed mee te blijven nemen. Het participatieproces is in drie fasen opgedeeld, namelijk: • Input wensen, behoeften en aandachtspunten ophalen • Vertalen van wensen naar denkrichting • Uitwerken denkrichting en vaststellen concept
6.2. Betrekken van de buurt Het doel is betrokkenheid van de bewoners bij de wijk te vergroten door middel van het verstrekken van kennis en informatie die de bewoners betreft. Dialoogsessies met de buurt waarin ook iedereen gelijke informatie krijgt zijn hierin belangrijk. Ook tijdens het besluitvormingsproces met de gemeente is het belangrijk om de buurt duurzaam te blijven betrekken bij De Kiekmure. We zijn ons bewust dat er in deze buurt al veel is gebeurd is.
6.3. Betrekken van huurders Het doel is betrokkenheid van de huurders te vergroten door huurders ook te betrekken bij de verdere uitwerking van het concept en de wensen die de huidige gebruikers hebben. Alle gebruikers zijn uitgenodigd geweest voor de dialoogsessies met de buurt. Er is nog geen verbinding gemaakt tussen de huidige gebruikers en potentieel nieuwe organisaties. Deze sessie is gepland op 20 december.
6.4. Betrekken van professionals Het doel is om op basis van de wensen van de buurt ook de programmering van De Kiekmure uit te breiden. Hierbij maken we onderscheid tussen partijen die zich willen vestigen in De Kiekmure en partijen die willen samenwerken op basis van Positieve Gezondheid in Stadsdennen.
6.5. Betrekken van de gemeente Het doel is om ook de gemeente in een vroeg stadium mee te nemen in het proces als stakeholder. Zowel de gemeenteraad, als de wethouders als de verantwoordelijke ambtenaren zijn onderdeel geweest van de dialoogsessies met de buurt en de professionals.
6.5. Stakeholdermanagement Door middel van een stakeholder-analyse zijn belanghebbenden en hun belangen in beeld gebracht. Het is belangrijk om deze stakeholders betrokken te houden tijdens alle fasen. In hoofdstuk 12 zijn de vervolgstappen benoemend.
23. / 30
6.6. Interne communicatie Dit hoofdstuk beschrijft voornamelijk het participatieproces tot nu toe. Na besluitvorming budget nieuwbouw zal er een nieuw proces opgesteld worden door en zijn er heldere spelregels nodig wie er mee mag gaan doen. Dit zal in overleg met het bestuur en het ontwikkelbestuur gaan plaats vinden.
24. / 30
7. EXPLOITATIE & BEHEER De stichting MFC Harderwijk heeft als doel om de exploitatie en het beheer gelijk te trekken tussen De Roef en De Kiekmure. In het proces bij De Roef is er uitgebreid nagedacht over de beheervorm, het onderhoud, het huurprijs beleid en het aanstellen van een beheerder/coördinator om het concept Positieve Gezondheid en de samenwerking tussen de partijen te bewaken. Er is voor gekozen om dit 1-op-1 over te nemen. Het gebouw van De Kiekmure is op dit moment eigendom van de stichting MFZ De Kiekmure. Het voornemen is om de locatie te verkopen aan de gemeente en terug te huren.
7.1. Beheervorm MFC Harderwijk zal als zelfstandige beheerorganisatie van het gebouw door middel van het model 'gebundeld beheer’ De Kiekmure centraal aansturen. Deze beheervorm is kosten efficiënt. De hoofdgebruikers hoeven zelf het beheer niet meer te regelen. Er is één aanspreekpunt binnen de beheerorganisatie. Er is duidelijkheid over het beheer van de gezamenlijke ruimten. Er zal periodiek afstemming zijn tussen de gebruikers en de beheerder over de voortgang en hun wensen.
7.2. Gebouw onderhoud Op dit moment is MFC Harderwijk eigenaar van het pand en is het voornemen om het pand inclusief de grond over te dragen aan de gemeente op 01-01-2022. Er zullen afspraken gemaakt moeten worden over klein- en grootonderhoud en een meerjaren onderhoudsplan.
7.3. Huurprijsbeleid Er is 1 huurprijsbeleid voor De Roef en De Kiekmure. Dit betekent dat er marktconforme huur wordt gevraagd voor verhuur ruimte en zalen exclusief servicekosten en BTW. Deze prijzen worden jaarlijks geïndexeerd op basis van de Consumenten Prijs Index van het Centraal Bureau van Statistiek.
7.4. Financieel beleid Voor de gemeente is het van belang dat er een gezonde exploitatie- en beheervorm is voor de wijkvoorziening. Er is door het bestuur van MFZ De Kiekmure een businesscase en exploitatiebegroting opgesteld. Deze wordt bijgesloten als bijlage aan de gemeente.
25. / 30
8. MAATSCHAPPELIJKE MEERWAARDE In dit hoofdstuk wordt de maatschappelijke meerwaarde van dit project.