Document · PDF

2 - Rapportage burgerparticipatie concept-RES 2020.090221.pdf

Raadsvergadering 18 maart 2021, gemeente HarderwijkBij agendapunt: Regionale aanbieding inhoudelijk richting RES 1.016.707 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Noord-Veluwe'

RES

Regionale Energie Strategie

Versie januari 2021

Rapportage burgerparticipatie juli t/m november 2020

concept-RES Noord-Veluwe

*.i I Şįf,

Voorwoord Beste lezer, De regio Noord-Veluwe werkt aan het opstellen van haar regionale energiestrategie (RES). Een belangrijke stap in dat proces was het opstellen van een concept-RES. De regio heeft er voor gekozen om in de concept-RES van de regio verschillende varianten/denkrichtingen op te nemen. Hiervoor is gekozen om de inwoners van de regio de gelegenheid te geven om te reageren op de ideeën, opmerkingen te plaatsen en suggesties te doen voor verbetering. In coronatijd staan we met zijn allen voor een enorme uitdaging, want hoe raak je in gesprek met de inwoners over ingrijpende ontwikkelingen als de RES? In de periode juli - november 2020 zijn er in de regio en de zeven gemeenten verschillende momenten georganiseerd waarop inwoners hun geluid konden laten horen. Aangezien fysieke bijeenkomsten in deze tijd niet of nauwelijks te organiseren waren en zijn, is vanuit de regio een digitale enquête ontwikkeld. Op deze website konden de inwoners zich verdiepen in de ideeën die in de concept-RES waren opgenomen. Alle inwoners kregen daar de mogelijkheid om hun mening kenbaar te maken. Meer dan 1400 inwoners uit de regio hebben dit gedaan. De colleges van Burgemeester en Wethouders, Gedeputeerde Staten en het College van Dijkgraaf en Heemraden hebben veel waardering voor de betrokkenheid van de inwoners.

We hebben kennisgenomen van de reacties die door de inwoners van de Noord-Veluwe zijn gegeven en zijn blij dat zoveel inwoners duidelijk aangegeven waarom zij positief dan wel negatief staan tegenover de zoekgebieden voor windenergie, de bouwstenen voor zonne-energie en de ruimtelijke varianten/denkrichtingen. Mede op basis van de input van de inwoners, kan de regionale werkorganisatie verder werken aan de RES 1.0, waarin één samenhangend verhaal voor de regio wordt ontwikkeld. We kunnen met trots constateren dat in de Noord-Veluwe, ondanks de corona-beperkingen, het goede gesprek over de RES wordt gevoerd: een gesprek dat is gestart en zeker nog wordt vervolgd. We zijn er nog niet, maar als we doorgaan op de weg die we met zijn allen zijn ingeslagen, dan moeten we vertrouwen hebben dat we kunnen komen tot een regionaal gedragen RES 1.0.

Bob Bergkamp Wethouder Oldebroek Voorzitter stuurgroep Regionale Energie Strategie Noord-Veluwe

Inhoud Voorwoord

Deel 1 Participatie-aanpak

Organisatie van de participatie: lokaal informatie geven en input ophalen, regionaal faciliteren

Participatiedoel

Participatiedoelgroep

Achtergrondinformatie voor inwoners

Uitkomsten

Lokale invulling participatie concept-RES

Gebruikte participatiemiddelen

Deel 2 Resultaten online participatietool

1.1

2.1 2.1.1

Aantal respondenten

Opzet enquête

Verwerking van de reacties

Zoekgebieden voor windenergie

Conclusie zoekgebieden voor windenergie

Waardering zoekgebieden voor windenergie

1. Bedrijventerrein Lorentz, Harderwijk

2. Knooppunt Hattemerbroek, in Oldebroek/Hattem

3. Langs de Nuldernauwkust, tussen Putten en Ermelo

4. Langs de Veluwemeerkust, tussen Nunspeet en Elburg

5. Langs de Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek

6. Dorpsturbines

2.1.2 Samenvatting van toelichtingen op windenergie los van de zoekgebieden

2.1.3 Waardering zoekgebieden voor windenergie per gemeente

Gemeente Putten: waardering zoekgebieden

Gemeente Ermelo: waardering zoekgebieden

Gemeente Harderwijk: waardering zoekgebieden

Gemeente Nunspeet: waardering zoekgebieden

Gemeente Elburg: waardering zoekgebieden

Gemeente Oldebroek: waardering zoekgebieden

Gemeente Hattem: waardering zoekgebieden

2.2 Bouwstenen voor zonne-energie

Conclusie bouwstenen voor zonne-energie

2.2.1 Waardering bouwstenen voor zonne-energie

1. Zonne-energie op daken en overkappingen op bedrijventerreinen

2. Zonne-energie op daken en overkappingen in dorpen en steden

3. Zonne-energie op daken en overkappingen in het buitengebied

4. Zonne-energie op daken en overkappingen op defensieterreinen

5. Zonne-energie langs de snelweg - inbermen en op geluidsschermen/wallen

6. Zonne-energie - gekoppeld aan landbouwtransitie

7. Zonne-energie - gekoppeld aan herstel kleinschalige landschappen

8. Zonne-energie - gekoppeld aan veenweide-herstel

2.2.2 Samenvatting van toelichtingen op zonne-energie los van de bouwstenen

2.2.3 Waardering bouwstenen voor zonne-energie per gemeente

Gemeente Putten: waardering bouwstenen zon

Gemeente Ermelo: waardering bouwstenen zon

Gemeente Harderwijk: waardering bouwstenen zon

Gemeente Nunspeet: waardering bouwstenen zon

Gemeente Elburg: waardering bouwstenen zon

Gemeente Oldebroek: waardering bouwstenen zon

Gemeente Hattem: waardering bouwstenen zon

Drie ruimtelijke varianten/denkrichtingen

Conclusie varianten/denkrichtingen

2.3.1 Waardering varianten/denkrichtingen

2.3

Variant A - Bestaande initiatieven en transformatie

Variant B - Evenredige kust en schone Veluwe

Variant C - Vrije Vogels en lokale initiatieven

2.3.2 Samenvatting van opmerkingen los van de ruimtelijke varianten/denkrichtingen

2.3.3 Waardering varianten/denkrichtingen per gemeente

Gemeente Putten: waardering varianten

Gemeente Ermelo: waardering varianten

Gemeente Harderwijk: waardering varianten

Gemeente Nunspeet: waardering varianten

Gemeente Elburg: waardering varianten

Gemeente Oldebroek: waardering varianten

Gemeente Hattem: waardering varianten

Deel 1 Participatie-aanpak Organisatie van de participatie: lokaal informatie geven en input ophalen, regionaal faciliteren In het RES-proces zijn de zeven Noord-Veluwse gemeentes verantwoordelijk voor de participatie op lokaal niveau. De communicatieadviseurs, de beleidsadviseurs (lid werkgroep RES) en de wethouders (lid stuurgroep RES) werken hierin samen om zoveel mogelijk inwoners te bereiken. De werkorganisatie RES Noord-Veluwe faciliteert de gemeentes hierin. Zo is er regionaal een aantal basis-communicatiemiddelen ontwikkeld en bij de gemeentelijke communicatieafdelingen aangeleverd, o.a. enquête (online en schriftelijk), folder, posters, banners, posts voor sociale media, basisteksten voor gemeentelijke websites/ gemeentepagina’s, infographic en een animatie over de RES Noord-Veluwe.

Participatiedoel Door vroegtijdig in gesprek te komen en

Participatietreden

ieder een kans te geven een mening/input te leveren willen we brede acceptatie voor de

Faciliteren op

uiteindelijke energiestrategie (RES 1.0) voor de regio Noord-Veluwe: voor de manier hoe we

(Mee)beslissen

grootschalig duurzame energie gaan opwekken via windturbines, zonnevelden en zonnedaken en

Coproduceren

welke gebieden daarvoor het meest kansrijk zijn. Adviseren

Concreet: iedereen op de Noord-Veluwe heeft de gelegenheid om mee te denken en mening

Raadplegen

te geven over de drie voorliggende ruimtelijke varianten die in de concept-RES van de Noord-

Informeren

Veluwe zijn opgenomen en de onderdelen binnen elk van deze drie varianten. Wat zien zij als vooren nadelen bij elke variant en bij elk onderdeel? Langere termijn: De regio streeft op langere termijn naar versterking van de participatie van inwoners in de energietransitie in de lokale context. Daarbij komen zaken aan de orde als (mede-) eigenaarschap en betrokkenheid in concrete uitvoering van projecten voor opwek van duurzame elektriciteit en de warmtetransitie. De regio streeft naar een zo eerlijk mogelijke verdeling tussen lusten en lasten. Door bewustwording en consultatie in de vroege planfase van de concept-RES krijgen we inzicht in meningen van de inwoners van de regio, zodat we indien mogelijk tegemoet kunnen komen aan wensen en belangen (hoe kunnen we de plannen zoveel mogelijk laten aansluiten op de behoeften in de regio?). Door de inwoners gelegenheid te geven zich te verdiepen in de ideeën in de RES, willen we voorkomen dat inwoners verrast worden door besluitvorming over de RES.

Uitgangspunten: ^

Nadruk op informeren en communicatie over het waarom van de energiestrategie en het bieden van gelegenheid om input te leveren op de inhoud van de RES Noord-Veluwe.

Schaalniveau: lokale organisatie en gebiedsgericht.

Participatiedoelgroep Middelen zijn gericht raadpleging van de gehele bevolking.

Achtergrondinformatie voor inwoners Inwoners kunnen meer (achtergrond)informatie vinden over de RES via de gemeentelijke websites. Als men aangeeft op de hoogte te willen blijven bij de totstandkoming van de RES 1.0, dan ontvangen zij de online nieuwsbrief van de regionale RES-organisatie. Op dit moment bestaat het mailbestand uit ruim 600 mailadressen van inwoners, zij hebben hun mailadres via mailadres info@energiestrategienv.nl doorgegeven of opgegeven in de online enquête. Uitkomsten Wat lokaal is opgehaald, is verzameld in de ambtelijke regionale werkgroep RES. De werkorganisatie RES heeft de informatie geanalyseerd en de uitkomsten vanaf december 2020 meegenomen in het vervolgtraject. De uitkomsten worden begin 2021 teruggekoppeld naar de inwoners via de media en naar de respondenten van de enquête via een online nieuwsbrief. Via dit document zijn de uitkomsten ook gedeeld met de bestuurders, raden, staten, Algemeen Bestuur. Meer informatie over de lokale participatieaanpak is op te vragen bij de eigen gemeentelijke communicatieafdeling.

1.1 Lokale invulling participatie concept-RES Regionaal hebben we een gezamenlijke participatie-aanpak, met ruimte voor eigen, lokale invulling. Elke gemeente kiest zelf de vorm, timing en instrumenten waarmee zij hun inwoners betrekken bij de RES. Sommige zijn al bezig met initiatieven voor windturbines of zonnevelden of werken al met een participatie-aanpak bij andere opgaven. Elke gemeente organiseert daarom zelf de participatie. De participatie rondom de RES Noord-Veluwe is een combinatie van online en offline communicatie/ participatie. De uitbraak van het coronavirus heeft daar flinke invloed op gehad. Sinds maart vorig jaar konden fysieke bijeenkomsten niet meer, of zeer beperkt, worden georganiseerd. In de periode juli november 2020 is daarom gebruik gemaakt van een digitaal platform/enquête. De informatie is helder en toegankelijk gebracht: welke ideeën zijn er en wat betekent het als deze ideeën ook echt worden uitgevoerd? En er is verteld hoe de inbreng van verschillende partijen en individuen wordt meegenomen. Gebruikte participatiemiddelen 1. Online enquête concept-RES Noord-Veluwe Van 13 juli tot en met 23 november 2020 heeft de regio de mening van haar inwoners opgehaald via de online enquêtetool www.energienoordveluwe.nl (link is niet meer actief).

Alle inwoners en belangstellenden konden via deze website de zoekgebieden voor wind, de bouwstenen voor zon en de drie ruimtelijke varianten/denkrichtingen uit de concept-RES bekijken en hun mening geven door scores toe te kennen en opmerkingen en suggesties voor verbetering te plaatsen. Elke bezoeker van de website kon, onafhankelijk van in welke gemeente ze wonen, hun mening geven over alle onderdelen van de concept-RES. Doordat we de postcodes van de respondenten hebben, kunnen we hun input waarde meegeven en wegen. Voor sommige inwoners was het wellicht lastig om hun mening te geven over een plan op regionaal niveau, ook omdat er een bepaald kennisniveau/belangstelling voor het thema nodig is om de informatie te begrijpen en de vragen te kunnen beantwoorden. In Deel 2 van dit verslag worden de uitkomsten (per gemeente) van de online enquête gepresenteerd. 2. Schriftelijke vragenlijst Een deel van de bevolking is niet digitaal actief

Vragen over zonnepanelen

of is niet zodanig in het onderwerp thuis om via de online enquête een mening te geven. Voor

Heenaln^

Vragenlijst over

2000

duurzame energie op de Noord-Veluwe

deze doelgroep is een laagdrempelige vragenlijst neemaanei 0000(3 J

Heemaan. 00000 J

opgesteld (op basis van de vragen uit de online Hegmaan»

enquête), die kon worden ingevuld op persoonlijke

HJemaanel

contactmomenten, zoals bij marktacties of

Bedankt voor het invullen van deze vragenlijst!

(kleinschalige) fysieke bijeenkomsten.

3. Fysieke en online inwonersbijeenkomsten Tijdens bijeenkomsten konden we persoonlijk het RES-verhaal vertellen en de inwoners de gelegenheid bieden om in gesprek te gaan. Voorbeelden van inzet: ^

Elburg: twee keer een informatiestand op de markt, bereik: circa 40 inwoners.

Hattem: excursies oude stortplaats en zonnepark en inloopavond, bereik bij beiden: 30 participanten.

Nunspeet: marktactie, bereik: 10 personen. Fysieke bijeenkomst, bereik: circa 60 participanten.

Putten: digitale inloopspreekuur (niemand aangemeld), fysieke inloopspreekuur (niemand aangemeld). Marktactie met Veluwe Duurzaam bereik: 70 mensen hebben RES-enquête ingevuld. Lokale webinar, bereik: 12 participanten - veel gerichte vragen gesteld en zeer informatieve avond geweest.

^ ^

Oldebroek: diverse bewonersavonden. Eén-op-één gesprekken, bereik: 12 participanten. Putten: digitale inloopspreekuur (niemand aangemeld), fysieke inloopspreekuur (niemand aangemeld), marktactie met Veluwe Duurzaam, bereik: 70 mensen hebben zowel digitaal als fysiek de RES-enquête ingevuld. Lokale webinar, bereik: 12 participanten - veel gerichte vragen gesteld en zeer informatieve avond geweest.

4. Regionale webinar RES Noord-Veluwe Maandag 16 november jl. hebben circa 150 personen deelgenomen aan de webinar RES Noord-Veluwe. Tijdens de webinar is toegelicht wat de energiestrategie inhoudt en op welke manier aan de strategie wordt gewerkt op de Noord-Veluwe. Tijdens de avond zijn er veel vragen van inwoners beantwoord. De webinar is

1:25:18

terug te zien via deze link.

5. Lokale en regionale media De lokale media zijn in alle gemeentes ingezet om de inwoners te informeren over het bestaan van

Regio

Algemeen

Sport

Video

Opinie

NLThuit

de online enquête en uit te nodigen de enquête in te vullen, om meer informatie te geven over de

Duutzumu tMHSţļw.' van du Noord Veéuwu linel NL ondt-t lilolmu)

RES (bijvoorbeeld met link naar de RES-animatie), om in gesprek te gaan met de inwoners en/of om lokale activiteiten en de regionale webinar aan te kondigen. In Elspeet had de media zelf een nieuwsartikel geplaatst over het idee van dorpsturbines. Dit heeft veel aandacht gekregen. In juni en juli heeft de werkorganisatie De Stentor

Hoe maak je de Veluwe warm voor

benaderd voor een interview, beide artikelen zijn

meer zonnevelden? Je laat

bijzonder goed gelezen. Daarin stond ook de

inwoners meedoen: Beter dan buitenlands bedrijf dat de winst

oproep om de enquête op website in te vullen.

opstrijkt cr *om*n vmi m*er windmolen* en zonnepaden te ttaan opa* reoofd V*iuw*in

Voorbeelden van inzet lokale media en

íe •.c-ckonsl. Jeze rrceter minimaal de helft eigendom worden ander* veluwenaren. want alleen au ze mede-eigenaren worden Ml M -u H .1

huis-aan-huis-krant: ^

Elburg: themapagina in de huis-aan-huiskrant, oplage: 20.000.

Ermelo: persberichten/nieuwsberichten, themapagina in de lokale krant, huis-aan-huis folder, bereik: circa 1.400 huishoudens per keer.

Oldebroek: persberichten/artikelen, bereik: 9.711 huishoudens

Putten: artikelen/oproep tot participatie.

Hattem: persberichten/artikelen, bijdrage duurzaamheidseditie plaatselijke krant, bereik: 5.000 huishoudens per keer.

Harderwijk: nieuwsberichten, oplage: 29.700.

Nunspeet: nieuwsberichten (veel consternatie over locatie dorpsmolen).

6. Social media De posts op de social mediakanalen van de gemeentes waren erop gericht om de inwoners uit te nodigen de enquête in te vullen, om meer informatie te geven over de RES (bijvoorbeeld met link naar RES-animatie), om in gesprek te gaan met de inwoners en/of om lokale activiteiten en de regionale webinar aan te kondigen. Voorbeelden van inzet: ^

Elburg: live-facebooksessie met chatmogelijkheid, bereik: live ruim 40 participanten, daarna is het filmpje nog vaak bekeken.

Ermelo: berichten en Facebookcampagne, bereik: 7.352 personen.

Hattem: Facebook en twittercampagne, bereik: 12.700 personen.

Harderwijk: Facebook, bereik: 5.786 personen, Twitter, bereik: 4.909 personen, Instagram, bereik: 4.369 personen.

Nunspeet: Facebook, bereik: 3.500 personen, Twitter bereik: 1.500 personen.

Oldebroek: nieuwsberichten op website, bereik: 173 bezoekers. Social media campagne, bereik: 7.955 personen.

Putten: Facebook, bereik 420 bereikte personen (weergaven). Twitter, bereik 538 bereikte personen (weergaven).

Deel 2 Resultaten online participatietool Van 13 juli tot en met 23 november 2020 heeft de regio de mening van haar inwoners opgehaald via een online enquêtetool en via een schriftelijke enquête. Hieronder volgen de resultaten van deze enquête. Aantal respondenten In totaal hebben 1.438 mensen de enquête ingevuld. Het totale aantal inwoners van de Noord-Veluwe is 184.995. Daarvan heeft 0,807o gereageerd op de online enquête.

Lurrŵiermerk

Hattemer

ktermerk

'' » *

dinghuizen

Gerr#

168 '

DoornspijkscheHeide

RenteloosVoorschotbosch

Harder Víedwutensche Heide Westejndscht

419

P Gerr . •'Horae^vįk; Gem: Nunspef# vierhouterbosch

^Ispeetei struikenļ

Ermelp

1. Speuld Spríeldertxxch

tfrachtigHÍit KftudHfcogil

« yVezť

Òldebroeksche i

'Hoerwaor.

Gemeente

Aantal respondenten

Aantal inwoners

Percentage respondenten t.o.v. inwoners

Elburg

187

23.106

0,5oZo

Ermelo

204

26.858

0,8/

Harderwijk

112

47.581

02/0

Hattem

12.173

0,7/

Nunspeet

449

27.481

1,6/

Oldebroek

192

23.598

0,8/

Putten

138

24.198

0,6/

Van buiten de regio*

Totaal

1.438

184.995

0,807o

*We hebben ook reacties van mensen buiten de regio (zie de stipjes op de kaart). Het kan zijn dat deze mensen een bedrijf of vakantiehuisje op de Noord-Veluwe hebben. Deze reacties schuiven we daarom niet ‘zomaar’ terzijde. De reacties op de digitale enquête zijn heel erg goed. Omdat de inwoners niet alleen kwantitatieve scores hebben gegeven, maar daarbij ook inhoudelijke toelichting hebben geplaatst (argumenten waarom men iets wel of niet een goed idee vindt en suggesties voor verbetering) hebben we rijke en kwalitatieve informatie gekregen. Eenzelfde opkomst en deze hoeveelheid rijke inhoudelijke informatie is zeer moeilijk met bewonersavonden te bereiken. Op een goede bewonersavond zijn er misschien honderd mensen, terwijl slechts tien mensen hun mening geven en ze wellicht ook op elkaar reageren en niet zozeer op de inhoud.

Opzet enquête In de enquête is opgehaald hoe bewoners de drie varianten/denkrichtingen van de concept RES NoordVeluwe beoordelen; wat ze vinden van de zoekgebieden voor windenergie; en hoe ze aankijken tegen de verschillende manieren van het realiseren van zonne-energie in de regio. De uitkomsten worden daarom in de volgende onderdelen gepresenteerd: 1. de zoekgebieden voor windenergie 2. de bouwstenen voor zonne-energie 3. de drie ruimtelijke varianten/denkrichtingen De gemiddelde score van alle reacties zijn gewogen, zodat er een ‘eerlijke’ score uit voortkomt. Let wel, de scores zijn een momentopname. De achterliggende zorgen en wensen zijn uiteindelijk belangrijker, omdat we die misschien kunnen wegnemen door mitigerende maatregelen te nemen, bijvoorbeeld het voorkomen van aanvaringen van vogels met windturbines. De waardering, en dus de scores, zouden daardoor kunnen veranderen. De uitkomsten zijn per gemeente en voor de regio als totaal beschreven. In sommige gevallen kan het handig zijn om de reacties van een bepaalde kern/buurt te weten. De gegevens van een bepaalde kern/ buurt is op de te vragen bij de werkorganisatie RES Noord-Veluwe via info@energiestrategienv.nl. Verwerking van de reacties Vanwege het grote aantal reacties dat we hebben ontvangen op de enquête, is het niet mogelijk om op elke reactie afzonderlijk te reageren.

Daarom is er voor gekozen om de reacties te bundelen en samen te vatten. De grote lijn van de reacties is daarmee verwoord.

2.1 Zoekgebieden voor windenergie In de concept-RES Noord-Veluwe zijn vijf zoekgebieden voor windenergie benoemd, daarnaast is er ook het principe van de dorpsturbines opgenomen. Deze zoekgebieden zijn gebieden waar het opwekken van windenergie het meest kansrijk wordt geacht. Daarom zijn deze gebieden voorgelegd aan de bevolking. 1. Bij bedrijventerrein Lorentz in Harderwijk 2. Bij knooppunt Hattemmerbroek in Oldebroek/Hattem 3. Langs Nuldernauwkust in Ermelo/Putten 4. Langs Veluwemeerkust in Nunspeet/Elburg 5. Langs Drontermeerkust in Elburg/Oldebroek 6. Naast bovenstaande specifieke zoeklocaties is het principe van ‘dorpsturbines’ opgenomen in de concept-RES. Voor een aantal zoekgebieden voor windturbines is ook gevraagd hoe de respondenten de combinatie met zonnevelden beoordelen. Aan respondenten is per zoekgebied gevraagd een score te geven. Reacties zijn gegeven op schaal (1 - ik kan me er helemaal niet in vinden; 5 - ik kan me er volledig in vinden), en het cijfer kon worden toegelicht.

Mogelijke locaties duurzame energie

Totaal

Gem.

Bedrijventerrein Lorentz in Harderwijk

1207o

407o

907o

1607o

607

1.438

4,1

Knooppunt Hattemerbroek

157

107

187

517

1.438

3,8

Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek

197

137

187

1.438

3,6

137

157

107

207

1.438

407

147

167

117

207

1.438

497

137

157

137

1.438

137

167

117

187

1.438

407

157

167

117

187

1.438

577

127

1.438

Nuldernauwkust, tussen Putten en Ermelo Zon i.c.m. wind Nuldernauwkust, tussen Putten

2,6

en Ermelo

Veluwemeerkust, tussen Nunspeet en Elburg Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek

Zon i.c.m. wind Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek

Dorpsmolens

2,1

Conclusie zoekgebieden voor windenergie In het algemeen kan gezegd worden dat men locaties waar nu al concreet plannen voor zijn, ziet als meest kansrijke gebieden voor windturbines. Dit zijn met name locaties langs infrastructuur (knooppunt Hattemerbroek) en bij bedrijventerreinen (Lorentz). Een grote meerderheid van de respondenten scoren deze gebieden met een 4 of 5 (respectievelijk 76 en 700Zo). Uitbreiding van deze twee locaties kan bij velen op begrip rekenen. Wel zijn er duidelijke zorgen geuit en in eventuele plannen in die gebieden moet daar zorgvuldig naar worden gekeken. Verder is er onder de respondenten niet veel enthousiasme voor windenergie. Zoekgebieden Nuldernauwkust en Drontermeerkust scoren beide gemiddeld, maar laten in de spreiding zien dat een meerderheid van de respondenten de gebieden een zeer lage score geven. Zoekgebied Veluwemeerkust en het principe van dorpsturbines scoren beide relatief laag. Ook hier zijn de tegenstanders meer uitgesproken dan de voorstanders. De waarderingen van respondenten uit de gemeentes die het dichtst bij het zoekgebied wonen zijn bij alle gebieden duidelijk lager ten opzichte van de respondenten die verderop in de regio wonen.

Dit kan verklaard worden door het zogenaamde NIMBY-effect (not in my backyard): de respondenten die in het gebied wonen, zijn kritischer over de mogelijke komst van windturbines, aangezien zij meer geconfronteerd worden met effecten van de windturbines in het zoekgebied.

2.1.1 Waardering zoekgebieden voor windenergie

1. Bedrijventerrein Lorentz, Harderwijk Putten

4.1

Ermelo

4.0

Harderwijk

3.7

Nunspeet

Laagste score

80yo

80yo------------------------------------------

70yo

7007o

70yo------------------------------------------

80yo 70yo

60yo

6007o

60yo------------------------------------------

60yo

50yo

5007o

50yo------------------------------------------

50yo

40yo

4007o

40yo--------------------------------------

40yo

30yo

3007o

30yo--------------------------------------

30yo

20yo

2007o

20yo--------------------------------------

20yo

ioy0

10%

ioy0-

----------------------

—

10yo

oy0

—

2345

— 2

— 3

0yo 5

i2345

----------Elburg ^ "5-

Op verzoek van de gemeenteraad van Harderwijk is bedrijventerrein Lorentz I en II als mogelijkheid voor het opwekken van windenergie onderzocht. Het zoekgebied is daarna opgenomen in de concept-RES. Het

4.4

Oldebroek

4.0

Hattem

4.1

Regio totaal

4.1

Hoogste score

8007o

80yo

7007o

70yo

80yo 70yo

6007o

60yo

5007o

50yo

4007o

40yo

3007o

30yo

2007o

20yo

1007o

10%

ioy0

007o

i2345

007o 1

bedrijventerrein ligt aan de rand van de stad

i2345

V________ J

en aan de rand van het Veluwemeer. Het is een bestaand initiatief waar ruimte is voor in ieder

Dit zoekgebied voor windturbines is het gebied in de Noord-Veluwe dat de

geval drie windturbines van 3 MW.

hoogste waardering heeft gekregen, met een 4.1. Een groot deel, namelijk 7607o, van de respondenten geeft het gebied een score 4 of 5. 1207o van de totale respondenten geeft een lage score 2 of 1.

Eindscore

Er zijn 227 opmerkingen geplaatst bij dit zoekgebied, samengevat: Respondenten beoordelen dit zoekgebied positief: Industrieterrein Lorentz wordt gezien als geschikt gebied, omdat er geen woningen staan en er daardoor geen overlast is voor bewoners. Het plaatsen van turbines in dit gebied leidt daarom ook niet tot waardevermindering van woningen. Doordat op het bedrijventerrein afnemers zitten van energie en windturbines daar ook aangesloten kunnen worden op het elektriciteitsnetwerk, is het logisch om de energie daar op te wekken. Bovendien zijn er in dit gebied al hoogbouw en hoogspanningsmasten aanwezig, waardoor het landschap minder wordt aangetast als er windturbines worden geplaatst. Dit is een belangrijk pluspunt voor dit gebied ten opzichte van andere gebieden in de regio. Respondenten wijzen erop dat een voordeel van dit gebied is, dat door de ligging van dit gebied - in de buurt van het Veluwemeer- er relatief veel wind is. De windturbines leveren daardoor meer opbrengst. De verwachting is dat, doordat het Veluwemeer op dit punt breed is, windturbines op het bedrijventerrein minder een belemmering vormen voor natuur en recreatie, dan in andere gebieden van de regio. Respondenten wijzen ook op de windturbines die aan de andere kant van het Veluwemeer staan.

Door de winturbines die al in Flevoland staan, wordt het minder erg gevonden als er windturbines op bedrijventerrein Lorentz worden geplaatst. De horizonvervuiling wordt niet echt als een probleem gezien. Het idee om drie windturbines te plaatsen in dit gebied, wordt positief beoordeeld. Clustering wordt hoger gewaardeerd dan solitaire windturbines in het landschap. Respondenten hebben ook zorgen bij dit zoekgebied: Niet alle respondenten zijn positief over dit zoekgebied. Sommigen zijn bang dat, door de ligging in de nabijheid van het Veluwemeer, het een risico bestaat dat (trek)vogels met de windturbines in aanvaring komen. Andere respondenten geven aan dat windturbines op bedrijventerreinen ongewenst zijn, omdat windturbines in dit gebied geluidsoverlast kunnen geven voor mensen die in de buurt van het bedrijventerrein wonen. Horizonvervuiling wordt door een deel van respondenten genoemd.

2. Knooppunt Hattemerbroek, in Oldebroek/Hattem Putten

Ermelo

Nunspeet

60“Z,

60r

600Zo

400Zo

20“Z,

200Zo

oz,

0% 2

(4.2

Oldebroek

Knooppunt Hattemerbroek: 4.1

Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 3.5

3.2

Regio totaal

3.2

60Z

400Zo

40Z

20Z

■ 1 .1 M ll 1

M Knooppunt Hattemerbroek: 4.2 M Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 3.8

2345

M Knooppunt Hattemerbroek: 3.2 Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 2.9

Hattem

600Zo

U Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 3.8

Laagste score

200Zo

U Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 3.8

Laagste score

bestaand project waar vier windturbines van

M Knooppunt Hattemerbroek: 4.1

Hoogste score

In het gebied ten zuiden van de N50 is een

4.1

00Zo

M Knooppunt Hattemerbroek: 3.8

M Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 3.6

Elburg

il-nii 1

M Knooppunt Hattemerbroek: 4.0

is parallel aan de N50. Er is eventueel plek voor extra turbines. Er zijn ook initiatieven voor het

4.1

400Zo

3 MW geplaatst gaan worden. De opstelling

Harderwijk

0Z 1

3.8

i.. i 23

M Knooppunt Hattemerbroek: 3.2

Knooppunt Hattemerbroek: 3.8

M Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 3.5

Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 3.6

realiseren van zonnevelden in de buurt van de windturbines. Dit zoekgebied wordt hoog gewaardeerd met een gemiddelde van een 3.8. Daarvan geeft bijna 7007o een 4 of 5 en 2007o waardeert het met een 2 of 1. In combinatie met zon daalt de waardering naar 3.6 gemiddeld.

Eindscore

Er zijn 187 opmerkingen geplaatst bij dit zoekgebied voor wind en 199 opmerkingen voor combinatie wind en zon, samengevat:

Respondenten beoordelen dit zoekgebied positief: Naast het industrieterrein Lorentz wordt Knooppunt Hattembroek ook als geschikte locatie gezien voor wind. Het gebied ligt aan de rand van de Veluwe. Respondenten geven aan dat het ‘oude land’ rond de Veluwe een betere plek voor windturbines is dan midden op de Veluwe. Veel mensen weten dat op deze locatie al windturbines gerealiseerd worden. Het gebied ligt verder weg van bewoning, waardoor de bewoners weinig overlast zullen ervaren. Het sluit aan op het bestaande wegenpatroon van de A28 en A50 en doordat er ook een bedrijventerrein gelegen is, zijn de grootverbruikers en de aansluiting op dezelfde plek aanwezig. Veel respondenten vinden het logisch dat deze bestaande locatie eventueel wordt uitgebreid, clustering van windturbines geeft de minste overlast. Als we kijken naar de combinatie van opwek van wind- en zonne-energie, dan gaat de voorkeur uit naar zon opwek op de daken van het bedrijventerrein, op het voormalig afvalterrein en in de verloren gedeelten van het wegenknooppunt. Dan is er een ‘totaalpakket’ in een gebied waar toch al van alles is en is er minimale uitbreiding van overlast. Respondenten die negatiever tegenover windturbines staan, geven aan dat ze dit gebied meer geschikt vinden voor het plaatsen van zonnepanelen vanwege het open gebied. Het biedt voor sommige agrariërs wellicht mogelijkheden.

En als het direct langs de snelweg wordt geplaatst, dan zijn ze ook niet zo aanwezig in het landschap. Respondenten hebben ook zorgen bij dit zoekgebied: Respondenten die negatief zijn over dit gebied geven aan dat ze bang zijn dat het landelijke Veluwse landschap bij Hattemerbroek helemaal zal verdwijnen. Het is een open gebied, met veel weilanden. De windturbines zullen daardoor goed zichtbaar zijn. Sommige respondenten maken zich zorgen dat de windturbines schadelijk zijn voor de weidevogels. Anderen vinden dat het leefgebied al is aangetast door de nabijheid van de A28 en A50, de Hanzelijn en vier geplande windturbines, zij willen graag een andere verdeling van de lasten in de regio. Voor een aantal mensen geldt dat ze hun bedenkingen bij dit gebied hebben, mits de opwek van de duurzame energie helemaal voor en door de burgers zal zijn. Bijvoorbeeld via een coöperatie, zodat particulieren kunnen participeren. Met het voorstel van de combinatie van opwek van wind- en zonne-energie daalt de gemiddelde score van het gebied. Een deel van de respondenten vindt dat voor zonnevelden geen schaarse en kostbare grond bij Knooppunt Hattemerbroek mag worden gebruikt, het mag niet ten koste gaan van landbouw-, natuur- of industriegrond. Het groene gebied aan de rand van de Veluwe is (ook) nodig om zuurstof te produceren, het gaat niet alleen om het sparen van het bosrijke gebied.

3. Langs de Nuldernauwkust, tussen Putten en Ermelo Putten

2.2

Harderwijk

Ermelo

Nunspeet

Laagste score

600Zo

60y0

40yo

40y0

20yo

20y0

M ii .i lí 007o

007o 23

í"* V

20y0 007o

tr i. i

20y0 007o

2345

ii ii ii ii 23

Nuldernauwkust, tussen Putten en Ermelo: 2.2

Nuldernauwkust, tussen Putten en Ermelo: 2.3

Nuldernauwkust, tussen Putten en Ermelo: 2.5

Zon i.c.m. wind Nuldernauwkust: 2.2

Zon i.c.m. wind Nuldernauwkust: 2.3

Zon i.c.m. wind Nuldernauwkust: 2.6

Zon i.c.m. wind Nuldernauwkust: 2.7

Elburg

Oldebroek

2.7

Hattem

2.9

Regio totaal

Hoogste score

60y0 40y0

In dit zoekgebied ligt voor het grootste deel in Ermelo. Er is ruimte voor vijf tot zeven

20y0 007o

1 , 1 ll IIII1 1 23

windturbines van 5,6 MW in een lijnopstelling parallel aan de snelweg A28 aan de landzijde tussen Putten en Ermelo. Hiervoor

60y0

40y0

40%

20%

20y0 1

II III. II

0% 2345

6007o 40%

1 il 1 1 ll 1

20% 007o

2345

Nuldernauwkust, tussen Putten en Ermelo: 2.8

Nuldernauwkust, tussen Putten en Ermelo: 2.7

Nuldernauwkust, tussen Putten en Ermelo: 2.9

M Nuldernauwkust, tussen Putten en Ermelo: 2.5

Zon i.c.m. wind Nuldernauwkust: 2.7

Zon i.c.m. wind Nuldernauwkust: 2.6

Zon i.c.m. wind Nuldernauwkust: 3.0

M Zon i.c.m. wind Nuldernauwkust: 2.6

is een initiatief van inwoners uit het gebied, daarvoor is een principe-verzoek ingediend. Het zoekgebied biedt de mogelijkheid om de

Dit zoekgebied gewaardeerd met een gemiddelde score van 2.5.

opwekking van windenergie te combineren

De spreiding van antwoorden laat zien dat ruim de helft van de

met zonne-energie. Het ligt echter wel in een

respondenten, 5507o, dit gebied scoort met een 2 of 1. 3007o geeft het een 4

gebied dat, op dit moment nog, beschermd

of 5. In combinatie met zon stijgt de waardering licht naar een score van

weidevogelgebied is.

2.6.

Eindscore

Er zijn 246 opmerkingen geplaatst bij dit zoekgebied voor wind en 203 opmerkingen voor combinatie wind en zon, samengevat:

Respondenten beoordelen dit zoekgebied positief: Dit gebied wordt als een goede locatie ervaren omdat het naast de A28 ligt en als lint langs de Randmeerkust. Het verkeer op de A28 heeft al een behoorlijk geluidsniveau, zodat geluid van windturbines niet opvalt. Aan de Randmeerkust staat ook veel wind, wat goed is voor het rendement van de windenergie. Ook ligt de locatie ver genoeg van de woonbebouwing, waardoor er weinig overlast zal zijn. Een aantal respondenten vindt dat in dit gebied alleen zonne-energie opgewekt moet worden. Omdat het een open gebied is, is het hier heel geschikt voor en het geeft minder horizonvervuiling dan windturbines. Anderen geven aan dat waar mogelijk de combinatie van wind en zon efficiënter is. Suggesties worden gedaan om de zonnepanelen ook als drijvende eilandjes op het water te plaatsen of als geluidsschermen langs de A28. Respondenten hebben ook zorgen bij dit zoekgebied: De respondenten die het gebied een lage score geven vinden de windturbines zorgen voor horizonvervuiling langs de Randmeren. Er gaan veel bezoekers naar dit gebied om te recreëren en te ontspannen. Ook staat dit deel van de Randmeerkust bekend watersportgebied, ze hebben zorgen dat de zuigkracht van de wieken van de windturbines een negatieve impact heeft op de watersport.

Een ander argument dat wordt gebruikt is dat het gebied te dicht bij kwetsbare natuur (beschermd gebied voor vogels) ligt. De windturbines zullen schadelijk zijn voor de fauna; vogels kunnen tegen de wieken van de turbines vliegen. Anderen geven aan dat ze het gebied minder geschikt vinden omdat er in de direct omgeving van de Nuldernauwkust geen directe industriële afnemers aanwezig zijn. Voor de opwek van zon hebben veel respondenten aangegeven dat zon eerst op dak moet worden opgewekt. Dit gebied ligt voor een zonneveld te dichtbij of in een natuurgebied. Weidevogels en zonnepanelen gaan volgens hen niet samen. Als er naast wind opwek ook nog zon opwek plaatsvindt in dit gebied, dan gaat er kostbare agrarische grond of gebied met een grote recreatieve functie verloren. Dat mag niet gebeuren. Eventueel zonnepanelen langs de snelweg vinden een deel van de respondenten ook geen optie.

4. Langs de Veluwemeerkust, tussen Nunspeet en Elburg Putten

Ermelo

Harderwijk

Nunspeet

2.0

Laagste score

» A

80yo

70yo

7007o

70yo

80yo 70yo

60yo

6007o

60yo

50yo

5007o

50yo

40yo

30yo

20yo

10yo

ioy0

10%

10yo

I o% B

007o 1

Elburg

007o

0% 2345

Oldebroek

3.1

ŗ—

Regio totaal

Hoogste score

Het zoekgebied is samengesteld uit twee gebieden aan de Veluwemeerkust met enige ruimte ertussen. Er is ruimte voor een samengestelde lijnopstelling van vier windturbines van 5,6 MW parallel aan het

80yo

70yo

80yo 7007o

60yo

60vo

50yo

40yo

4007o

30yo

30oŵ

20yo

10yo

10%

1007o

007o

0r» 1

2345

Veluwemeer. Het gaat om een wijds landschap met een

Dit zoekgebied scoort van alle zoekgebieden het laagst, met een

rijke cultuurhistorie en beschermde natuur. Het

gemiddelde van 2.2. 6207o van de respondenten geeft dit zoekgebied

is daarom onwenselijk is om de wind-turbines

een lage waardering van een 2 of 1. Daar tegenover staat de 2207o van de

direct aan de oever te plaatsen.

respondenten die het gebied met een 4 of 5 scoort.

Eindscore

Er zijn 246 opmerkingen geplaatst bij dit zoekgebied, samengevat: Respondenten beoordelen dit zoekgebied positief: Opvallend bij zoekgebied Veluwemeerkust is dat er bij de toelichtingen géén enkel (!) positief argument door de respondenten is gegeven

Respondenten beoordelen dit zoekgebied negatief: Heel veel respondenten wijzen op de bijzondere cultuurhistorische waarde van dit gebied. De kleinschaligheid van dit landschap, de aanwezigheid van enken en de kwetsbare natuur moeten beschermd blijven en worden. De kwaliteit van dit gebied is uniek in Nederland. De windturbines zijn te groot voor de kleine schaal van het landschap. De respondenten zijn heel duidelijk in hun oordeel dat dit gebied niet geschikt is als zoekgebied voor windturbines. Alle respondenten zijn van mening dat de opwek van duurzame energie met windturbines beter kan plaatsvinden in andere gebieden in de regio, waarbij opstellingen langs infrastructuur (snelwegen) en op industrieterreinen.

5. Langs de Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek Putten

Ermelo

Harderwijk

2.6

Nunspeet

Laagste score

60/

40/

200/- -

20/

20/ 0/

r.in.il 1 2

0/ 1

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.5

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.6

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.5

Zon i.c.m. wind Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.7

Zon i.c.m. wind Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.5

Zon i.c.m. wind Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.7

Zon i.c.m. wind Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.5

Oldebroek

2.2

Hattem

Regio totaal

Laagste score

Hoogste score

60/

40/

20/

windturbines van 5.6 MW in een lijnopstelling

energie is onderzocht, maar lijkt op dit

IiIIImM

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.8

Er is eventueel ruimte buiten de dijk voor vijf

van grootschalige opwekking van zonne-

Elburg

parallel aan het Veluwemeer. Het realiseren

20/

■ I N i. II 23

20/

II M M II

0/ 1

ii n ii ii II 1

20/ 0/

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.3

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.2

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 3.2

M Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.5

Zon i.c.m. wind Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.1

Zon i.c.m. wind Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.2

Zon i.cm wind Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 3.2

M Zon i.c.m. wind Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.5

moment lastig te realiseren. Dit zoekgebied scoort een gemiddelde van een 2.5. 5507o van de respondenten scoort het met een 2 of 1, tegenover 2907o die het een 4 of 5 scoort. Gecombineerd met zon blijft de waardering van dit gebied gelijk met een gemiddelde score van 2.5.

Eindscore

Er zijn 217 opmerkingen geplaatst bij dit zoekgebied voor wind en 174 opmerkingen voor combinatie wind en zon, samengevat:

Respondenten beoordelen dit zoekgebied positief: Slechts een klein deel van de respondenten is positief over dit gebied. Een klein deel van de respondenten vindt het een geschikt gebied voor windturbines, omdat het om een dun bevolkt gebied gaat en daarom geen overlast zal geven voor omwonenden. Een deel van de respondenten geeft aan dat zij, als er toch windturbines geplaatst worden, een combinatie van windturbines en zonnevelden een win-win-situatie kunnen opleveren. Andere respondenten vinden juist dat er in het gebied alleen opwek van zon moet komen. Zij zien mogelijkheden voor het inpassen van zonnevelden (zoals Veluwse houtwallen). Deze respondenten zijn van mening dat dit dan minder impact op het gebied tot gevolg heeft. Respondenten hebben ook zorgen bij dit zoekgebied: Een zeer groot deel van de respondenten vinden dit gebied ongeschikt voor plaatsing van windturbines. Zij wijzen op de kwetsbaarheid van het Natura2000-gebied (Drontermeerkust), het weidevogelgebied in de polder Oosterwolde en de verstoring die windturbines daarop hebben. Daarnaast wijzen respondenten erop dat windturbines in dit gebied ernstige horizonvervuiling zouden veroorzaken. De respondenten pleiten ervoor dit gebied vrij te houden van windturbines. Zij zijn van mening dat windturbines beter geplaatst kunnen worden langs infrastructuur (snelwegen) en op industrieterreinen.

Respondenten geven aan dat, als er besloten zou worden om (een) zon-op-land-project(en) te realiseren in dit gebied, er dan rekening gehouden moet worden met aanzicht van het landschap en de mogelijke verstoring van de natuur. Deze respondenten pleiten er daarom voor vooral te focussen op realisatie van zon-op-dak-projecten.

6. Dorpsturbines Putten

Ermelo

Harderwijk

2.6

Nunspeet

Hoogste score

80yo

80yo—

70yo

7007o

70yo—

80yo 70yo

60yo

6007o

60yo—

60yo

50yo

5007o

50yo—

50yo

400Zo

40ü7o

40yo—

40yo

30yo

3007o

30yo —

30yo

20yo

2007o

20yo-

20yo

ioy0

10ü7o

10yo-

10yo

007o

0% — 1

Elburg

i2345

Oldebroek

007o 2

Hattem

Regio totaal

Laagste score

Verdeeld over de gehele regio lijkt er plek voor zo’n tien dorpsturbines. Het gaat daarbij om relatief ‘kleine’ turbines van ca. 2.4 MW in de buurt van een dorp of kern. Het sluit daarbij aan op de zones waar de meeste mensen

80yo

70yo

7007o

8007o 7007o

60yo

60ü7o

6007o

50yo

5007o

40yo

4007o

30yo

3007o

20yo

2007o

10yo

10%

007o

0% 2345

1007o i2345

wonen en waar de meeste energie verbruikt wordt. Ondanks dat er geen specifieke locaties zijn aangewezen voor het principe van dorpsturbines, is dit het laagst scorende onderdeel voor de opwek van wind. Respondenten beoordelen het gemiddeld met een 2.1. De spreiding van antwoorden laat zien dat twee derde van de respondenten dorpsturbines met een 2 of 1 scoren, tegenover 210/© die het met een 4 of 5 scoort.

Eindscore

2.1

Er zijn 280 opmerkingen geplaatst bij het principe van de dorpsturbines, samengevat: Respondenten beoordelen de dorpsturbines positief: Een zeer klein gedeelte van de respondenten ziet positieve aspecten aan het principe dorpsturbines. Respondenten geven aan dat het positief is als ieder dorp of stad zijn steentje bijdraagt en ambitie heeft voor duurzame energieopwekking. Ook vinden deze respondenten het goed als er wordt gestreefd naar ‘zelfvoorzienend zijn’. Met een dorpsturbines heb je niet alleen de last, maar ook direct profijt. Zeker als het via een energiecoöperatie wordt opgepakt kan het interessant zijn (lokaal eigenaarschap). Er bestaan wellicht ook mogelijkheden waardoor een relatief kleinere windturbine past in de omgeving, zodat het de leefomgeving weinig verstoort. Respondenten hebben ook zorgen bij dit zoekgebied: Het overgrote deel van de respondenten vinden dat dorpsturbines te veel overlast voor bewoners geeft; geluidsoverlast, slagschaduw en lelijk uitzicht. Respondenten die tegen dorpsturbines zijn, zijn dat vaak ook heel duidelijk wanneer het gaat over een dorpsturbine in de buurt van waar zij wonen (NIMBY-effect). Respondenten zijn bang dat dorpsturbines veel impact hebben op de schoonheid van de regio en zo ook een nadelig effect hebben op het toerisme.

Bovendien geven respondenten aan dat de verspreide dorpsturbines in de regio dat leidt tot versnippering/verrommeling van het landschap. Deze respondenten vinden dat windturbines beter geconcentreerd kunnen worden op één of een paar plekken in de regio. Daarbij wordt opgemerkt dat dorpsturbines relatief kleiner zijn dan de andere windturbines, waardoor ze minder opwek opleveren en een langere terugverdientijd hebben.

2.1.2 Samenvatting van toelichtingen op windenergie los van de zoekgebieden In de toelichtingen hebben respondenten ook opmerkingen geplaatst die niet gekoppeld zijn aan één of meer specifiek(e) zoekgebied: Respondenten vinden dat er niet alleen naar de plaatsingsmogelijkheden van windturbines in de RES moeten worden gekeken, maar met een bredere blik. Zo vragen ze zich af of de gemeenten ook beleid maken voor afgedankte/het afval van windturbines. De turbines gaan zo’n 25 jaar mee en wat gebeurt er dan met het materiaal? Bovendien geven zij aan dat de productie, plaatsing en onderhoud ook voor veel CO2-uitstoot zorgt. En wat als er geen wind staat of de turbines niet kunnen draaien, bijvoorbeeld in van periode van de (trek)vogels. Windenergie is moeilijk rendabel te krijgen, zeker kleine windturbines leveren onvoldoende op. Andere respondenten geven aan dat er al redelijk veel opwek (in Nederland) is. Maar hun zorg is dat het elektriciteitsnet op momenten van overproductie het niet aankan. En bij de besluitvorming moet ook rekening worden gehouden met de extra kosten die grootverbruik aansluitingen met zich meebrengen en beperkingen van SDE+ projecten (maximale looptijd 15 à 16 jaar). Respondenten geven aan dat naast de productie van energie meer moet worden geïnvesteerd in opslagmogelijkheden. Zij roepen op om plannen te maken voor het gebruik van waterstof.

Daarnaast vragen zij om een bredere blik dan alleen opwek van duurzame elektriciteit met windturbines of zonnevelden/zonnedaken. Kernenergie wordt als alternatief genoemd. Voor plaatsing van de windturbines in de regio vindt een groot deel van de respondenten dat de turbines dan wel bij elkaar op slechts en bij voorkeur op een klein aantal locaties op de Noord-Veluwe geplaatst moeten worden. Respondenten geven ook aan dat zij de hoogte van de windturbines belangrijk vinden wanneer wij een uitspraak moeten doen of ze voor of tegen (een) windturbines(s) zijn. Een aantal respondenten vraagt aandacht voor de wijze waarop milieueffecten in kaart worden gebracht. Zij wijzen erop dat in de MER-systematiek te weinig aandacht wordt gegeven aan cumulatieve effecten. Zij geven aan dat de Wet Natuurbescherming dat anders vereist. Respondenten geven aan dat zij het belangrijk vinden dat de stroom die is/wordt opgewekt in de regio, zo lokaal mogelijk gebruikt moet worden. Zij willen niet dat de opgewekte energie naar het buitenland wegvloeit. Ook vinden deze respondenten burgerparticipatie belangrijk. Daarbij gaat het dan om opwek en verbruik in de regio, maar ook over verdeling van de lusten en de lasten. Financiële investeringen en opbrengsten moeten ‘voor en door de inwoners’ worden gedaan en niet door buitenlandse bedrijven.

2.1.3 Waardering zoekgebieden voor windenergie per gemeente

Gemeente Putten: waardering zoekgebieden Bedrijven 4.1 terrein Lorentz

Veluwemeerkust

Dorpturbines

80/

80o7o

80o7,

70/

70%

60/

60o7o

600Zo

50/

50o7o

50 %

40/

40o7o

40o7,

30/

30o7o

30o7,

20/

20o7o

20o7,

10/

10o7o

10%

0o7o 1

0% 1

Knooppunt 4.0 Hattemerbroek

Nuldernauwkust

60o7o

6007o

4007o

407

2007o

207

2.2

Drontermeer kust 607

40o7o 207 1

IIiľ.iIľ

II .111

007o

M Knooppunt Hattemerbroek: 4.0

M Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 3.6

Nuldernauwkust,

tussen Putten en Ermelo: 2.2

M Zon i.c.m. wind

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.8

M Zon i.c.m. wind Drontermeerkust,

Nuldernauwkust: 2.2

tussen Elburg en Oldebroek: 2.7

Hoogst gewaardeerd zoekgebied:

Bedrijventerrein Lorentz in Harderwijk

Laagst gewaardeerd zoekgebied:

Nuldernauwkust, tussen Putten en Ermelo

Gemeente Ermelo: waardering zoekgebieden Bedrijven 4.0 terrein Lorentz

Veluwemeerkust

Dorpturbines

80oZo

80o7o

80o7,

70%

60o7o

60o7j

50oZo

50o7o

40%

40o7o

40o7,

30o7o

30o7,

20o7o

20o7,

10%

10o7o

10% 0%

0o7o 1

Nuldernauwkust

60o7o------------------------------------------------

600A

60o7o

4007o

40^

20^

2007o

lil 1

2.3

Knooppunt 3.8 Hattemerbroek

07»

2.1

M Knooppunt Hattemerbroek: 3.8

M Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 3.5

2.5

?00T,

................II

ii n ..lí 0%

Drontermeerkust

no/ 4

Nuldernauwkust,

tussen Putten en Ermelo: 2.3

M Zon i.c.m. wind

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.5

M Zon i.c.m. wind Drontermeerkust,

Nuldernauwkust: 2.3

Hoogst gewaardeerd zoekgebied:

Bedrijventerrein Lorentz in Harderwijk

Laagst gewaardeerd zoekgebied:

Dorpsturbines

tussen Elburg en Oldebroek: 2.5

Gemeente Harderwijk: waardering zoekgebieden Bedrijven 3.7 terrein Lorentz

Veluwemeerkust

Dorpturbines

80oZo

80Zo

80oX)

70oZo

70Zo

70%

60%

60Zo

60oZ,

50oZo

50o7o

40%

40oZ,

30o7o

30Z

30oZ,

20o7o

20Z

20oZ,

10%

10Z

10%

0o7o

0Z 1

0% 1

4.1 Knooppunt Hattemerbroek

Nuldernauwkust

6007o

60o7o___

4007o

407o

2007o

0%___ 1

M Knooppunt Hattemerbroek: 4.1

M Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 3.8

(2.3

Drontermeer kust 60% 40o7o

. .

20% 07

Nuldernauwkust, tussen Putten en Ermelo: 2.3

M Zon i.c.m. wind Nuldernauwkust: 2.6

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.6

M Zon i.c.m. wind Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.7

Hoogst gewaardeerd zoekgebied:

Knooppunt Hattemerbroek

Laagst gewaardeerd zoekgebied:

Veluwemeerkust, tussen Nunspeet en Elburg, Nuldernauwkust, tussen Putten en Ermelo

Gemeente Nunspeet: waardering zoekgebieden Bedrijven terrein Lorentz

Veluwemeerkust

Dorpturbines

80oZo

80o7o

80o7,

70%

70o7o

60o7o

60o7,

50o7o

40o7o

40o7,

30o7o

30o7,

20o7o

20o7,

10%

10o7o

10%

1.7

0o7o 1

4.1 Knooppunt Hattemerbroek

Nuldernauwkust

60o7o

600Á

60o7o

40^

20^

?00T,

4007o 2007o 007o 2

M Knooppunt Hattemerbroek: 4.1

M Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 3.8

tussen Putten en Ermelo: 2.5

M Zon i.c.m. wind

(2.5

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.5

M Zon i.c.m. wind Drontermeerkust,

Nuldernauwkust: 2.7

Hoogst gewaardeerd zoekgebied:

Bedrijventerrein Lorentz in Harderwijk

Laagst gewaardeerd zoekgebied:

Dorpsturbines

1 1 II I n ll 1

Nuldernauwkust,

Drontermeerkust

III Lil l[

0X 1

(2.5

tussen Elburg en Oldebroek: 2.5

Gemeente Elburg: waardering zoekgebieden Bedrijven terrein Lorentz

Veluwemeerkust

Dorpturbines

80o7o

80o7,

70o7o

70%

60o7o

60o7,

50o7o

40o7o

40o7,

30o7o

30o7)

20o7o

20o7,

10o7o

107

10%

2.5

0% 1

Knooppunt Hattemerbroek

Nuldernauwkust

60y0

60o7o

600A

40o7o

407o

40%

20y0

Drontermeerkust

1 il II II ll

20o7o 0

■ I mt M ll

2.8

2.3

?00T,

■ 1 II l. ll

07 2

M Knooppunt Hattemerbroek: 4.2

M Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 3.8

Nuldernauwkust,

tussen Putten en Ermelo: 2.8

M Zon i.c.m. wind

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.3

M Zon i.c.m. wind Drontermeerkust,

Nuldernauwkust: 2.7

tussen Elburg en Oldebroek: 2.1

Hoogst gewaardeerd zoekgebied:

Bedrijventerrein Lorentz in Harderwijk

Laagst gewaardeerd zoekgebied:

Veluwemeerkust, tussen Nunspeet en Elburg

Gemeente Oldebroek: waardering zoekgebieden Bedrijven 4.0 terrein Lorentz

Veluwemeerkust

Dorpturbines

80oZo

80Zo

80Z,

70%

70Zo

60o7o

60Zo

60Z,

50o7o

50Zo

50oZo

40o7o

40%

30o7o

30Zo

30Z

20o7o

20Zo

20Z

10%

10Zo

10Z

0oZo

0oZo 1

0Z 1

2.7

Knooppunt 3.2 Hattemerbroek

Nuldernauwkust

60X

60.

600A

40X

40.

40%

20X

20 0.

lil

00A 3

M Knooppunt Hattemerbroek: 3.2

M Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 2.9

Nuldernauwkust,

tussen Putten en Ermelo: 2.7

M Zon i.c.m. wind

2.2

?00T,

0X 2

Drontermeerkust

. 1Illlll M -II-

2.2

i.ll 4

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 2.2

M Zon i.c.m. wind Drontermeerkust,

Nuldernauwkust: 2.6

tussen Elburg en Oldebroek: 2.2

Hoogst gewaardeerd zoekgebied:

Bedrijventerrein Lorentz in Harderwijk

Laagst gewaardeerd zoekgebied:

Veluwemeerkust, tussen Nunspeet en Elburg, Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek, Dorpsturbines

Gemeente Hattem: waardering zoekgebieden Bedrijven 4.1 terrein Lorentz

Veluwemeerkust

80oZo

80Zo

70%

70Zo

60o7o

60Zo

60Z,

50o7o

50Zo

50oZo

40o7o

40%

30o7o

30Zo

30Z

20o7o

20Zo

20Z

10%

10Zo

10Z

0oZo

0oZo 1

3.1

Dorpturbines

80Z,

0Z 1

(2.9

Knooppunt 3.2 Hattemerbroek

Nuldernauwkust

60o7o

60y0

4007o

40%

40o7o

2007o

20^ Mm

M Knooppunt Hattemerbroek: 3.2

M Zon i.c.m. wind Knooppunt Hattemerbroek: 3.5

3.2

20% 07

Drontermeerkust

07 1

Nuldernauwkust,

tussen Putten en Ermelo: 2.9

M Zon i.c.m. wind

Drontermeerkust, tussen Elburg en Oldebroek: 3.2

M Zon i.c.m. wind Drontermeerkust,

Nuldernauwkust: 3.0

Hoogst gewaardeerd zoekgebied:

Bedrijventerrein Lorentz in Harderwijk

Laagst gewaardeerd zoekgebied:

Dorpsturbines

tussen Elburg en Oldebroek: 3.2

2.2 Bouwstenen voor zonne-energie In de concept-RES Noord-Veluwe worden acht mogelijke bouwstenen voor zonne-energie, verdeeld over de gehele regio, voorgelegd. Namelijk: 1. Op bedrijventerreinen - op daken en overkappingen 2. In dorpen en steden - op daken en overkappingen 3. In het buitengebied - op daken en overkappingen 4. Op defensieterreinen - op daken en overkappingen 5. Langs de snelweg - in bermen en op geluidsschermen/wallen 6. Als koppeling van de energietransitie met de landbouwtransitie - op land 7. In combinatie met het herstel van kleinschalige landschappen - op land 8. In het veenweidegebied - op land Aan respondenten is per bouwsteen gevraagd wat men ervan vindt. Reacties zijn gegeven op schaal (1 - ik kan me er helemaal niet in vinden; 5 - ik kan me er volledig in vinden), en het cijfer kon worden toegelicht. Mogelijke locaties duurzame energie

Totaal

Gem.

Zon - Op bedrijventerreinen

82/

1.438

4,6

Zon - In dorpen en steden

11/

15/

59/

1.438

4,1

Zon - In het buitengebied

13/

71/

1.438

4,4

Zon - Op defensieterreinen

81/

1.438

4,6

Zon - Koppeling energietransitie en

340Zo

12/

20/

14/

20/

1.437

2,7

Zon - Herstel kleinschalige landschappen

420Zo

15/

19/

11/

13/

1.438

2,4

Zon - Veenweide

45/

16/

19/

12/

1.438

2,3

Zon - Langs de snelweg

13/

72/

1.438

4,4

Dorpsmolens

57/

12/

1.438

2,1

landbouwtransitie

Conclusie bouwstenen voor zonne-energie Het eerste beeld wat betreft zonne-energie is dat er veel waardering is voor het realiseren van alle soorten van zonne-energie op (grote) daken en langs infrastructuur. De spreiding van antwoorden geeft duidelijk weer dat deze bouwstenen hoog scoren, bijna driekwart van de respondenten waardeert de bouwstenen met een score van een 4 of 5. Een gemiddelde score zien we bij zonne-energie als koppeling tussen de energietransitie en landbouw transitie, bijna de helft van de respondenten geven het een 2 of 1. Er zijn zorgen rondom zonnevelden, vanwege de combinatie met natuur-, landbouw- en recreatiegebieden. Als zonnevelden toch geplaatst worden, dan is het belangrijk om dat zorgvuldig te doen, in overleg en met een goede belangenafweging. Met name zon in het veenweidegebied en in combinatie met het herstel van kleinschalige landschappen scoren laag, met een meerderheid van de respondenten die de gebieden met een 1 of 2 scoort.

2.2.1 Waardering bouwstenen voor zonne-energie

1. Zonne-energie op daken en overkappingen op bedrijventerreinen Putten

Harderwijk

4.6

Nunspeet

Laagste score

Hoogste score

10007o

100%

100%------------------------------------------

10007o

8007o

80yo--------------------------------------

8007o

6007o

60yo--------------------------------------

6007o

4007o

40yo--------------------------------------

4007o

2007o

20yo--------------------------------------

2007o

007o

0% 1

Elburg

oy0 1

Oldebroek

— 1

— 2

Hattem

— 3

007o

— 4

4.8

2345

Regio totaal

Hoogste score

Het gaat hierbij over zon op (grote) daken op bedrijventerreinen en over overkappingen op

10007o

100%

8007o

6007o

4007o

2007o

parkeerterreinen en opslagterreinen, daar waar al bedrijvigheid en industrie is. 007o

0% 1

2345

007o

0% 1

2345

Deze bouwsteen geniet tezamen met de bouwsteen defensieterreinen Zie samenvatting van toelichtingen op scores bij zon

4.6

de hoogste waardering, namelijk gemiddeld een 4.6. Maar liefst 9107o van

ne-energie op bedrijventerreinen onder zonne-energie op

de respondenten scoort het gebied met een 4 of 5. Slechts 507o scoort het

daken en overkappingen in dorpen en steden.

gebied met een 2 of lager.

Eindscore

4.6

2. Zonne-energie op daken en overkappingen in dorpen en steden |4.0

Putten

Ermelo

4.1

Laagste score

SkSİB:

Nunspeet

Hoogste score

Laagste score

iooy

soy

60yo

6oy

4oy

2oy

\N\\W'

oy 1

'^Jtrn

p-.

Harderwijk

Elburg

i2345

Oldebroek

4.1

2345

i2345

Hattem

4-3

Regio totaal

4-’

Hoogste score

Deze bouwsteen betreft grote daken en (nieuwe) overkappingen op parkeerterreinen

iooy

soy

6oy

4oy

2oy

in dorpen en steden (minimaal 60 panelen). Het potentieel is beperkt tot circa 10 hectare (ongeveer 10 MW).

-B________ 1

0% i2345

i2345

1 1

oy 1

Deze bouwsteen voor zon scoort gemiddeld een 4.1. Daarvan scoort 140/© van de respondenten het gebied zeer laag, tegenover 740/© die het een 4 of 5 scoort.

i234

Eindscore

Er zijn 389 opmerkingen geplaatst bij bouwsteen zon op bedrijventerreinen en zon in dorpen en steden, samengevat: NB: In de enquête zijn de toelichtingen voor zon opwek op daken en overkappingen op bedrijventerreinen en zon opwek op daken en overkappingen in dorpen en steden gecombineerd uitgevraagd. Respondenten beoordelen zonne-energie op daken en overkappingen op bedrijventerreinen en in dorpen en steden positief: Er zijn respondenten die de zonneladder kennen, zij maken de opmerking dat deze bouwstenen goed bij de zonneladder passen. Of dat het hoort bij 'natuurinclusief bouwen'. Bedrijventerreinen en kantoor-, school- overheidsgebouwen in de dorpen en steden worden zeer geschikt gevonden. De gebouwen zijn hoog en (vaak) plat, waardoor de zonnepanelen niet of nauwelijks zichtbaar zullen zijn en dus hier de minste overlast geven. De plekken krijgen een dubbele functie, daardoor is er een efficiënte ruimtebenutting. Een groot deel van de respondenten vindt dat alle geschikte daken moeten worden benut. Daarbij wordt de suggestie gedaan om ook gebruik te maken van nieuwe technologieën zoals zonnefolie op gevels en de ramen. De gemeenten zullen de ondernemers moeten stimuleren om zonne-energie op te wekken of ze moeten een partij inschakelen voor de ondersteuning van het bedrijfsleven.

Want deze transitie moet vanuit de overheid worden gecoördineerd en niet alleen de verantwoordelijkheid zijn van een ondernemer. Bij zon-overkappingen op parkeerterreinen zien de respondenten het voordeel dat het dan een direct koppeling gemaakt kan worden met laadpalen voor auto’s. Vraag en aanbod worden dan samengebracht. Respondenten hebben ook zorgen bij deze bouwstenen: Respondenten zijn bang dat de zonnepanelen het dorps- of stadsbeeld zal verstoren en vinden dat er geen panelen op bedrijven in historische binnenstad/kernen of op monumenten geplaatst mogen worden. Anderen vinden zonnepanelen op schuine daken lelijk om te zien en zijn bang voor overlast als gevolg van reflectie van panelen. Niet alle daken zijn technisch geschikt om zonnepanelen op te plaatsen. Er zijn ook zorgen dat het bestaande stroomnet van de kantoren het niet aankan (met name bij overcapaciteit). Daarnaast wijzen respondenten op het feit dat de juridische verhouding tussen eigenaar en gebruiker van het pand ook in de weg kan staan om zonne-energie op dak te gaan opwekken. Tenslotte vragen respondenten aandacht voor de brandveiligheid. Een respondent heeft de ervaring dat hij op zijn bedrijfspand zonnepanelen wilde plaatsen, maar dat het problemen met zijn bedrijfsverzekering opleverde vanwege verhoogde brandrisico (volgens de verzekeraar).

Als er zon-overkappingen boven parkeerterreinen worden aangebracht dan moet de openheid behouden blijven. De parkeerterreinen in de binnenstad moeten uitgesloten worden, want geeft te veel horizonvervuiling. Een deel van de respondenten geeft aan dat zij dat ook zo zien voor voormalige stortplaatsen. Zij zijn van mening dat deze locaties - die soms zijn veranderd in natuurgebied - niet moeten worden opgeofferd voor energieprojecten.

3. Zonne-energie op daken en overkappingen in het buitengebied Putten

4.3

Ermelo

Harderwijk

Laagste score

wīifííiĩĩSSĥ mmsmíSi WmStmmm

Nunspeet

100%

iooy0

1000Zo

80yo

60yo

40yo

20yo

20yo H

I I I

007o

® ^

4.5

Oldebroek

. - . 11

007o

0% 5

4.5

4.3

Laagste score

iooy0

Elburg

Bij deze bouwsteen gaat het om de ruimte

4.8

Hoogste score

Hattem

Regio totaal

100yo

100%

100yo

80yo

8007o

60yo

6007o

40yo

4007o

20yo

2007o

op grote daken buiten kernen in het landelijk gebied. Denk aan agrarische gebouwen, industrie en/of waterzuiveringen. In totaal, blijkt uit de GIS-analyse, is er circa 206 ha aan

007o

0% 1

2345

Eindscore

van de respondenten geeft deze bouwsteen een lage waardering van een 2 of 1. Daar tegenover staat de 840/© van de respondenten die zon in het buitengebied met een 4 of 5 scoort. Zie samenvatting van toelichtingen op de scores bij zonneenergie op daken en overkappingen in het buitengebied onder zonne-energie op daken en overkappingen op defensieterreinen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Harderwijk&id=548e8d46-516e-45dd-94ca-0e856d3acae5