2. Jaarstukken 2025 - Zorgkosten EHZ 12-05-2026
Tekst van het document
691.000
691.000
621.017
69.983
69.983
Bestaanszekerheid
1.018.274
1.135.000
1.135.000
1.178.613
-43.613
-43.613
Subtotaal regulier
8.432.199
9.111.000
9.111.000
9.114.744
-3.744
-3.744
TOZO/Tonk baten
-31.478
0
0
-9.232
9.232
9.232
Energietoeslag*
746.359
0
0
0
0
0
Leefgeld Oekraïne*
176.664
0
134.000
145.184
-145.184
-11.184
0
0
-96.000
-158.663
158.663
62.663
891.545
0
38.000
-22.711
22.711
60.711
9.323.744
9.111.000
9.149.000
9.092.033
18.967
56.967
Eigen bijdrage Oekraïne* Subtotaal overige Totaal
* Regeling wordt bekostigd uit aanvullende Rijksmiddelen
Voortgang bouwstenen (Bestaanszekerheid en perspectief op (on)betaald werk in Ermelo) Met onze uitvoering binnen Meerinzicht dragen we eraan bij dat we als gemeenschap naar elkaar omzien en elkaar ondersteunen. We geloven sterk in de kracht van samenwerking en streven naar een omgeving waarin iedereen zich gewaardeerd en betrokken voelt en gelijke kansen krijgt. Meerinzicht geeft invulling aan deze maatschappelijke opgave op basis van de Participatiewet en de Wet Inburgering. Sinds september 2024 hebben delen wij ons bestand in op “werk, meedoen en ondersteuning”. We hebben onderzocht wat de kenmerken zijn van deze groepen zijn en welke belemmeringen inwoners tegenkomen in hun weg naar werk. We zijn doorgaand bezig met de doorontwikkeling van onze dienstverlening en ons aanbod. Hierbij wij maken onderscheidt in deze drie groepen. Inwoners met 100% arbeidsvermogen worden zo snel mogelijk weer richting werk geholpen. Voor inwoners met minder dan 100% arbeidsvermogen wordt men geholpen met gebruik van de voorzieningen (loonkostensubsidies) voor inwoners met een indicatie doelgroep register of beschut werk. Het aantal loonkostensubsidies is licht gestegen sinds het beginpunt van de bouwstenen (januari 2023). Wel zien we nog kansen in het beter gebruik maken van forfaitaire loonkostensubsidie in combinatie van de praktijkroute.
Voor inwoners met een zeer grote afstand naar werk, wordt een passend aanbod gezocht in het kader van sociale activering (vrijwilligerswerk, maatschappelijke deelname). Hierbij hebben we profijt gehad van middelen vanuit de ESF-subsidies. Uit de bestandsanalyse is gebleken dat mentale gezondheid een van de grootste belemmeringen is voor werk onder de inwoners met een bijstandsuitkering. Vanuit het project Hoofdzaak Werk wordt regionaal en sub-regionaal (Ermelo, Harderwijk, Zeewolde en Putten) samengewerkt in het kader van “werk is het beste medicijn”. Er wordt ingezet op IPS-trajecten, specialistische jobcoachvouchers en het aanbod vanuit het voorliggend veld (GEM). De gemeente heeft, via MIZ, een SROI-functionaris in dienst. De SROI-functionaris werkt samen binnen de arbeidsmarktregio in het expertisepunt SROI. Meer kennis en bekendheid over SROI zorgt voor een hoger SROI-rendement. Binnen inkoop wordt SROI standaard meegenomen bij aanbestedingen vanaf de voorgestelde drempelwaarde en de adviseur SROI wordt betrokken bij het aanbestedingstraject voor advies rondom SROI. Het geven van presentaties binnen de organisatie en het delen van mooie
26
voorbeelden draagt bij aan het succes van SROI. Om ook te koppeling tussen het expertisepunt SROI en de koppeling met de participatiewet te borgen werkt de accountmanager bedrijven van Meerinzicht samen met de SROI-functionaris. Concrete resultaten 2025 - Ontwikkeling clientaantallen: in de eerste vier maanden van 2025 steeg het aantal bijstandsuitkeringen in Ermelo met 5,3 % ten opzichte van dezelfde periode in 2024. - Landelijke vergelijking: Deze stijging van 5,3% ligt fors boven de landelijke stijging van 1,0% in diezelfde periode. - Trend tweede helft 2025: Na een regionale piek van 1.712 cliënten in juni 2025, is het totaal aantal uitkeringen in de regio EHZ aan het einde van het jaar gedaald naar 1.665 (Cognos). - Specifieke projecten: In maart 2025 is een pilot gestart bij Welzijn Ermelo voor inburgeraars in de Zroute; zes deelnemers zijn gestart met een traject gericht op maatschappelijke deelname en het volbrengen van de verplichte 800 participatie-uren. De realisatie op inkomensregelingen bleef met ongeveer € 6,03 miljoen onder de begroting van € 6,70 miljoen. Dit bevestigd de stabilisatie in de tweede helft van 2025, ondanks de eerdere groei in het eerste kwartaal. De inzet van loonkostensubsidie overstijgt de raming licht, wat de actieve begeleiding naar werk onderstreept.
Zelfstandig thuis in Ermelo Zorggebruik en aantallen (zelfstandig thuis in Ermelo) Ontwikkeling zorggebruik en aantal Wmo-cliënten Het aantal inwoners met een Wmo indicatie is opnieuw toegenomen, een trend die sinds 2023 zichtbaar is. Een combinatie van gerichte interventies en een versterkt voorveld heeft gezorgd voor een afvlakking van deze groei. Door betere aansluiting op voorzieningen vanuit de sociale basis wordt in toenemende mate passende ondersteuning gevonden waarbij het niet nodig is om een individuele Wmo maatwerkvoorziening in te zetten. Begeleiding, dagbesteding Wat opvalt is dat bij zowel Harderwijk als Zeewolde een daling zichtbaar is van het aantal inwoners dat gebruik maakt van dagbesteding. Bij Ermelo is juist sprake van een lichte groei; dit zit met name in de doelgroep GGZ. Begeleiding, overige De vraag naar overige vormen van begeleiding, zoals individuele begeleiding en logeeropvang, is gestabiliseerd. Dit heeft te maken met dat steeds meer andere vormen van lichte hulpverlening gevonden worden, zoals sociaal team, maatschappelijk werk en het groepenhuis. Hulp bij het huishouden De vraag naar hulp bij het huishouden blijft groeien, door interventies is de groei wel gedempt. Maatwerkvoorzieningen
In 2025 konden kosten voor grote woningaanpassingen lager uitvallen dan in 2024 doordat een woonunit herplaatst kon worden. Daarnaast is het aantal geplaatste trapliften afgenomen; in 2025 zijn 3 trapliften geplaatst, tegen 9 trapliften in 2024. Opvallend is het aantal meldingen van VVE's voor woningaanpassingen; waar dit in 2024 1 melding betrof, waren er in 2025 2 meldingen.
27
Daarnaast is in 2025 een stijging zichtbaar in de kosten voor vervoer naar de dagbesteding. Deze stijging is het gevol van de sluiting van enkele dagbestedingslocaties, waardoor inwoners een alternatieve locatie moesten kiezen. Vaak betreft dit locaties die verder van de woonplaats zijn gelegen, waardoor voor deze inwoners een indicatie voor vervoer noodzakelijk is geworden. Aantallen WMO Ermelo
Bron: Monitor Sociaal Domein
Financiën In onderstaande tabel worden de resultaten 2025 voor de gemeente Ermelo weergegeven, afgerond op € 1.000,= WMO Ermelo Cijfers per domein, per gemeente, afgerond op € 1.000 Domein
Rekening 2024
Begeleiding, dagbesteding
(gewijzigde) Begroting MIZ 2025
(gewijzigde) Begroting gemeente 2025
Realisatie 2025
Verschil realisatie t.o.v. begroting gemeente
601.000
630.000
630.000
597.000
33.000
Begeleiding, overig
2.071.000
2.265.000
2.265.000
2.227.000
38.000
Hulp bij huishouden
2.641.000
3.075.000
3.075.000
3.005.000
70.000
Maatwerkvoorzieningen:
811.000
980.000
980.000
770.000
210.000 173.000
woonvoorziening
214.000
350.000
350.000
177.000
vervoersvergoeding
22.000
40.000
40.000
34.000
6.000
vervoersvoorziening
520.000
515.000
515.000
490.000
25.000
55.000
75.000
75.000
69.000
6.000
Overige
vervoer begeleiding
-63.000
-25.000
-25.000
-26.000
1.000
Totaal
6.061.000
6.925.000
6.925.000
6.573.000
352.000
Voortgang Bouwstenen (zelfstandig thuis in Ermelo) Bouwsteen Zorg & Welzijn 1 - Lichte hulpverlening voorliggend 28
Binnen de Wmo worden intakes uitgevoerd. Deze gesprekken vinden binnen vijf werkdagen plaats met de inwoner, samen met een klantmanager Wmo of een medewerker van het sociaal team. Tijdens het gesprek wordt de hulpvraag in kaart gebracht en gezocht naar een passende oplossing, bij voorkeur buiten de Wmo. In 20% van de nieuwe meldingen is zo een alternatief gevonden binnen de sociale basis, wat bijdraagt aan een lagere instroom in de Wmo.
Bouwsteen Zorg & Welzijn 4 - Voortzetten actieve regie bij stapeling In 2025 is gestart met de verdere implementatie van de nieuwe werkwijze binnen de Wmo, waarbij klantmanagers niet alleen indicaties afgeven, maar ook actief monitoren en bijsturen op ingezette maatregelen. Deze aanpak is gericht op het voorkomen van stapeling van ondersteuning en het verkorten van ondersteuningsperiodes, met name bij inwoners met meerdere voorzieningen en ZIN- en PGBtrajecten. De eerste tekenen van effectiviteit van deze werkwijze zijn zichtbaar. De benodigde slagkracht om deze aanpak structureel en volledig tot zijn recht te laten komen, is echter nog afhankelijk van de besluitvorming over de ombuigingen.
Bouwsteen Zorg &Welzijn 5 - Normaliseren normenkader huishoudelijke hulp Sinds 2021 wordt het normenkader hulp bij het huishouden toegepast, wat zorgt voor een eenduidige en gestandaardiseerde manier van indiceren. Dit heeft een dempend effect gehad op de kostenontwikkeling. In 2025 is geen verdere daling zichtbaar in de gemiddelde omvang van de indicaties; deze is gestabiliseerd op circa 2,3 uur per week. Om de taakstelling volledig te kunnen realiseren zijn aanvullende maatregelen verkend en vastgelegd in een memo. Deze memo is besproken, maar vooralsnog is geen besluit genomen over het treffen van verdere acties
Cijfers PGB Meerinzicht voert voor de gemeenten de administraties van de persoonsgebonden budgetten. De Sociale Verzekeringsbank draagt zorg voor de financiële cliëntenadministratie. De facturering en de afrekening met de SVB geschiedt via de gemeente. Bedragen zijn afgerond in duizenden. Binnen de Wmo gaat het voor Ermelo over onderstaande bedragen: PGB bedragen via Sociale Verzekeringsbank (in duizendtallen)
2020
2021
2022
2025
Gemeentelijke begroting 2025
Wmo Begeleiding
297.000 266.000 347.000 326.000 247.000 118.000
350.000
Wmo Hulp bij huishouden
57.000 55.000 59.000 45.000 42.000 44.000
50.000
Bijlage 2: Gedetailleerd overzicht Harderwijk Kansrijk opgroeien in Harderwijk Zorggebruik en aantallen (Kansrijk opgroeien in Harderwijk) Aantal unieke cliënten Jeugd Onderstaande tabel toont het aantal unieke cliënten.
Aantal toewijzingen per gemeente per peilmoment
29
2023
2024
Gemeente
Stand per 01-01-2025
Harderwijk
Verschil tussen 01-01-2025 en 31-12-2025
1420
Stand per 31-12-2025
-15
Stand per 31-12-2024
Verschil tussen 31-12-2025 en 31-12-2024
1461
-56
1405
Bron: Suite. Beleid- toewijzingen. Data opgehaald op 12-02-2026 Aantal cliënten met een declaratie per gemeente per segment Segment 1: Hoog Specialistisch
236
Segment 2: Wonen
Segment 3: DB/DH
89
Segment 4: Specialistisch
169
Segment 5: Crisis
1.321
32
Segment: JB/JR
Segment: LTA
118
14
Segment: Essentiële Functies
Overig
6
Totaal
0 1.538
Bron: Suite. Data opgehaald op 12-02-2026 over heel 2025 Noot. In tegenstelling tot tabel 1 betreft tabel 2 het aantal cliënten, een cliënt kan meerdere toewijzingen hebben waardoor het aantal toewijzingen niet gelijk staat aan het aantal cliënten. Daarnaast kan een cliënt in meerdere segmenten voorkomen waardoor het totaal uit tabel 2 niet overeenkomt met het totaal aantal unieke cliënten over alle segmenten.
Cijfers PGB's Meerinzicht voert voor de gemeenten de administraties van de PGB's die via de Sociale Verzekeringsbank worden verstrekt. De geldstroom loopt via de lokale administraties. Binnen de Jeugdwet gaat het voor 2025 voor de gemeente Harderwijk om onderstaande bedragen.
PGB bedragen via Sociale Verzekeringsbank (in '000')
Prognose Prognose Prognose Realisatie 2023 2024 (peildatum 2025 (peildatum 2022 (peildatum 28-02-2025) 28-02-2026) 28-02-2024)
Jeugdwet
874.000
802.000
760.000
510.000
Duiding jaarverslag zorgkosten Harderwijk In deze duiding wordt het jaar 2024 vergeleken met het jaar 2025. De uitgaven in 2025 zijn €20.175.000 en in 2024 €18.251.000. Dit is een stijging van €1.924.000. Er kan geconcludeerd worden dat deze stijging enkel wordt veroorzaakt door het effect van het kostprijsonderzoek en de reguliere indexatie van tarieven. Ten opzichte van de bijgestelde begroting valt de jaarrekening € 90.000 lager uit. Het aantal cliënten is gedaald ten opzichte van 2024. Van 1.461 naar 1.405 cliënten dus een daling van 56 cliënten. 1. Hoog specialistisch In dit segment is er sprake van een stijging van de zorgkosten en een daling van het aantal cliënten. De gedeclareerde waarde is gestegen met 196.000 euro. Het aantal cliënten is gedaald met 10. Deze stijging van kosten binnen dit segment is een passend gevolg van de indexatie.
30
2. Wonen/Essentiële Functies In deze duiding worden segment Wonen en Essentiële Functies samengevoegd. De reden hiervoor is, omdat de Essentiële Functies in 2025 zijn gestart en er daardoor geen data uit 2024 beschikbaar is om te vergelijken. En een deel is verschuiven vanuit segment Wonen naar Essentiële Functies. De kosten binnen het segment wonen zijn met 674.000 euro gestegen en het aantal cliënten is licht gestegen. Deze kostenstijging komt deels door de indexatie. Anderzijds is in de duiding van de factsheets naar voren gekomen dat de gemiddelde kosten per cliënt hoger zijn geworden in dit segment. Er is geconstateerd dat een zeer klein aantal cliënten een groot deel van de kosten draagt. De visie om meer jeugdigen via pleegzorg in verblijf te plaatsen in plaats van in een gezinshuis is nog niet terug te zien in de data. Wat opvalt is dat de kosten minder hard stijgen. Dat lijkt te komen doordat er een verschuiving naar lichtere vormen van wonen plaats heeft gevonden. De Essentiële Functies zijn 1 januari 2025 van start gegaan. In dit segment is de gedeclareerde waarde ongeveer 868.000 euro. Deze kosten vallen te verklaren doordat enkele jeugdigen deze zorg eerst ontvingen vanuit het segment wonen. En deze zorg nu valt onder de Essentiële Functies. Daarnaast zijn er nieuwe cliënten ingestroomd. 3.
Dagbesteding/-behandeling In dit segment zijn de kosten ten opzichte van 2024 met 25.000 euro toegenomen. Tegelijkertijd is er een daling in het aantal cliënten zichtbaar. We zien een sterke daling in het product BSO+/KDV+. Er is afgelopen jaar een zorgaanbieder gestopt met het bieden van BSO+/KDV+ waardoor een daling van dit product een logisch gevolg is. Daarnaast is logeren specialistisch sterk gedaald. Er hebben geen specifieke gebeurtenissen of interventies plaatsgevonden die deze daling bij dit product verklaren. 4. Specialistisch In dit segment zien we dat het aantal cliënten is afgenomen met 69 cliënten en de uitgaven zijn gestegen met 430.000 euro. De kostenstijging in dit segment komt enkel door het prijseffect, want het aantal cliënten is gedaald. De producten 54001 (basis GGZ) en 54002 (gespecialiseerde GGZ) zijn het meest gedaald in het aantal cliënten. Deze daling komt doordat cliënten meer worden opgevangen en zorg ontvangen vanuit de voorliggende voorzieningen. 5. Crisis Binnen dit segment is sprake van een daling, zowel in aantal cliënten als in gedeclareerde waarde. De gedeclareerde waarde is met ongeveer 67.000 euro gedaald. De mate waarin dit product wordt ingezet is afhankelijk van individuele- of gezinsomstandigheden die per definitie onvoorzien zijn en daarom ook niet valt te duiden. 6.
Jeugdbescherming-/reclassering In dit segment zijn geen grote opvallendheden te zien. Het aantal cliënten is gedaald met 11 cliënten. De kosten zijn licht gestegen wat past bij de indexatie. 7. AZC Er wordt jeugdhulp ingezet voor jeugdigen, die verblijven in het AZC. In 2025 is er zorg ingezet voor 15 jeugdigen met een gedeclareerde waarde van ongeveer 267.000 euro. De compensatie vanuit het Rijk bedraagt hiervoor ongeveer 44.000 euro (2025). De gemeente Harderwijk en Nunspeet hebben motie ingediend tijdens de ALV van de VNG. In deze motie wordt de VNG opgeroepen om met het Rijk in overleg te treden om de decentralisatie-uitkering voor asielzoekerskinderen te herijken opdat gemeenten niet geconfronteerd worden met onevenredige kosten van jeugdhulp. De VNG heeft de motie overgenomen.
31
8. Oekraïne Er wordt jeugdhulp ingezet voor Oekraïense ontheemden. In 2025 is voor 148.000 euro zorg ingezet voor deze jeugdigen. De gemeente Harderwijk ontvangt 32.000 euro aan compensatie vanuit het Rijk.
Datagedreven werken (factsheets) Elke zes weken wordt een factsheet opgesteld. Samen met de data-analisten, beleidsadviseurs, contractmanager en toegang komen we samen om de data te duiden: welke specifieke gebeurtenissen/interventies hebben plaatsgevonden die de bewegingen in cijfers kunnen verklaren. Het doel hiervan is om de patronen te herkennen waarmee wij in de toekomst efficiëntere jeugdhulp kunnen inzetten. De opvallendheden uit 2025 zijn: •
Elke periode geeft een wisselend beeld wie de grootste verwijzer is. Soms het CJG, soms de huisarts. Wanneer de wachtlijst bij de het CJG oploopt, zien we een toename bij de verwijzingen vanuit de huisarts.
•
Huisartsen verwijzen veelal naar GGZ producten
•
Elke periode is er een voorzichtige daling van het aantal cliënten geconstateerd.
•
Door de factsheets is zichtbaar geworden dat de verleningsbesluiten met terugwerkende kracht steeds minder worden en passen binnen de afgesproken kaders van de binnen 1 maand.
•
Er zijn in Harderwijk veel cliënten met hoge zorgkosten. De top 10% duurste cliënten (is 154 cliënten) draagt 57,4% van de jeugdhulpkosten.
Actieve regie In februari 2025 is er een kwaliteitsmedewerker bij Meerinzicht gestart om alle verleningsbesluiten van het CJG te toetsen. In september is deze functie overgegaan naar het CJG zelf en hebben zij twee kwaliteitsmedewerkers aangesteld. Deze overgang heeft voor een korte periode geleid tot een toename in het verwerken van verleningsbesluiten met terugwerkende kracht. Dit is inmiddels weer op orde. Het inzetten van de kwaliteitsmedewerker heeft bijgedragen aan het dempen van de uitgaven jeugdhulp. Dit komt deels doordat scherper wordt getoetst welke wet voorliggend is, maar ook strakker wordt getoetst of de geadviseerde hulp daadwerkelijk nodig is. Normaliseren We zetten in op het versterken van het voorveld en de sociale basis. Er is een gezinsgerichte wijkaanpak opgezet waarmee we samenredzaamheid gaan versterken. En inzetten op preventie en normaliseren. Te denken valt aan meer basishulp door buurtteams/inclusief in de buurt en collectivering van jeugdhulp. Het CJG heeft hiervoor een plustaak gekregen. Te denken valt aan meer basishulp door buurtteams/inclusief in de buurt en collectivering van jeugdhulp. Deze investering is (nog) niet terug te zien in een daling van de specialistische jeugdhulp. In augustus 2025 is de integrale verordening aangepast. Hierin is het 10-stappenplan van de CRvB toegevoegd.
Waardoor er juridisch getoetst moet worden wat de eigen kracht van het gezin/netwerk is.
Financiën (kansrijk opgroeien in Harderwijk) In 2025 heeft er volgens de gegevens 1e prognoseberekening 2025, vermeld in memo d.d. 16 april 2025, een stijging van de uitgaven jeugdzorg gemeente Harderwijk van in totaal ca. 10,60 % ten opzichte van de rekening 2024 plaatsgevonden. Deze stijging van de tarieven in 2025 wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende 2 componenten:
32
Onderdeel
2025
toepassing gem. indexatie zorgkosten Jeugd, inclusief indexatie JB/JR en LTA
5,16%
toepassing verhoging tarieven per 1 januari 2025 o.b.v. kostprijsonderzoek v.w.b. producten segmenten 1 t/m 5
5,44%
Totaal
10,60%
In 2025 zijn de kosten met circa € 1.904.000 gestegen ten opzichte van de jaarrekening 2024. De toename van de kosten wordt als volgt verklaard: Onderdeel
2025
Binnen de gemeente Harderwijk is een daling van het aantal jeugdigen die gebruik maken van de € 836.000 jeugdzorg van 4,55%. De daling van het aantal jeugdigen leidt tot een afname van de kosten in 2025 van: /In 2025 is er een kostenstijging voor de jeugdzorg, dit wordt veroorzaakt doordat de tarieven voor de jeugdzorg geïndexeerd. Dit effect wordt veroorzaakt door het kostprijsonderzoek 2024, wat geeffectueerd is in 2025. Verder is een verandering zichtbaar in het zorggebruik geconstateerd. Dit is zichtbaar in een toename van de zorgintensiteit en duur van een zorgtraject. Dit leidt tot een toename van de kosten van:
€ 2.562.000
De overige verschillen bestaan uit: •
Kosten voor de Koesterklas
•
Garantiebedragen en Lumpsum financiering Essentiële functies
•
Terug betaling van het restant Nog te betalen 2024
•
Maatwerkkosten voor zorgcontracten
Totaal
€ 176.000
€ 1.904.000
Ten opzichte van de 2e prognose 2025 is er een daling van € 176.000 van de kosten te zien. Deze daling wordt met name veroorzaakt door een afname van het aantal jeugdigen ten opzichte van de prognose, met name zichtbaar in de segmenten Dagbesteding en Specialistisch.
33
Jeugd Harderwijk Segment
Rekening (Gewijzigde) Begroting 2024 Meerinzicht (o.b.v. 1e prognose 2025) 2025
(gewijzigde) begroting gemeente 2025
Rekening Verschil rekening Verschil rekening 2025 2025 2025 met met begroting rekening 2024 Meerinzicht o.b.v. 2e gemeente prognose 2025
Regulier: Segment 1: Hoog Specialistisch
2.499.000
2.479.000
2.479.000
2.695.000
-196.000
Segment 2: Wonen
3.782.000
4.435.000
4.435.000
4.456.000
-674.000
-216.000 -21.000
Segment 3: Dagbesteding/Dagbehandeling
2.560.000
2.725.000
2.725.000
2.585.000
-25.000
140.000
Segment 4: Specialistisch
7.314.000
8.091.000
8.091.000
7.744.000
-430.000
347.000
Segment 5: Crisis
344.000
170.000
170.000
277.000
67.000
-107.000
Segment JB/JR
1.218.000
1.350.000
1.350.000
1.252.000
-34.000
98.000
Segment LTA
534.000
324.000
324.000
298.000
236.000
26.000
881.000
881.000
868.000
-868.000
13.000
20.455.000 20.175.000
-1.924.000
280.000
Segment Essentiële Functies Prognose meerkosten Essentiële Functies Totaal Regulier:
18.251.000
20.455.000
Overig - niet clëntgebonden zorg
276.000
158.000
158.000
260.000
16.000
-102.000
Onderwijs Jeugd Arrangementen (Koesterklas)
36.000
30.000
30.000
32.000
4.000
-2.000
Totaal Overige ontwikkelingen:
312.000
188.000
188.000
292.000
20.000
-104.000
18.563.000
20.643.000
20.643.000 20.467.000
-1.904.000
176.000
Overige ontwikkelingen:
TOTAAL ZORGKOSTEN
In navolging op het vermelde in het jaarverslag 2024, bedraagt het resterende saldo inzake afwikkeling declaratiejaar 2024 per ultimo januari 2026 (betalingen verwerkt tot en met 29-01-2026) voor de gemeente Harderwijk € 114.286,-- dit is verrekend in het segment Overig. Nogmaals als reminder kan de situatie zich voordoen dat in de komende jaren de zorgaanbieders nog declaraties indienen over 2024 en eerdere jaren. Restrictie voor betaling van deze declaraties is dat er een geldige indicatie aan ten grondslag ligt en dat deze declaraties binnen de wettelijk gestelde termijn van 5 jaar zijn ingediend. De specificatie/afwikkeling nog te betalen 2024 per peildatum 29 januari 2026 met betrekking tot zorgaanbieders in jaar 2025 per gemeente is in bijgaande tabel voor de gemeente Harderwijk terug te vinden. Afwikkeling nog te betalen (NTB) 2024 aan zorgaanbieders in jaar 2025 Gemeente
Nog te betalen 2024
Betaald in 2025
Harderwijk
1.465.929
1.351.643
Saldo per 31-12-2025 (betalingen verwerkt tot dd-mm-jjjj) 114.286
Totaal
1.465.929
1.351.643
114.286
Voortgang bouwstenen (Kansrijk opgroeien in Harderwijk) Zie trends en ontwikkelingen zorggebruik en aantallen.
Bestaanszekerheid en Perspectief op (on)betaald werk in Harderwijk Zorggebruik en aantallen (Bestaanszekerheid en perspectief op (on)betaald werk in Harderwijk)
34
Het aantal inwoners met een bijstandsuitkering is in de eerste maanden van 2025 toegenomen. Het gaat in Harderwijk om een stijging van 1,3% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar (januari t/m april). Dit is hoger dan de landelijke stijging van het aantal personen met een bijstandsuitkering. Voorlopige landelijke cijfers geven een stijging van 1% aan (jan t/m april). In de tweede helft van 2025 zagen we echter een stabilisatie van deze groei. Volgens de regionale trend, waarbij het aantal cliënten na een piek in juni, later in het jaar weer daalde. Hierdoor bleven de uiteindelijke uitgaven aan inkomensregelingen in Harderwijk beheersbaar. Dit wordt bevestigd door de realisatiecijfers, waarbij de uitgaven aan inkomensregelingen met ongeveer € 15,92 miljoen onder de raming van € 15,94 miljoen zijn gebleven (een voordelig resultaat van € 14.150). Het aantal inwoners met een loonkostensubsidie is sinds het najaar 2024 toegenomen in Harderwijk. Daarmee zijn de uitgaven hoger dan aanvankelijk begroot. Het stimuleren van loonkostensubsidie leidt tot meer (deeltijd) werk. Hogere uitgaven voor loonkostensubsidie leiden tot een hogere rijksbijdrage loonkostensubsidie in het volgende jaar. De werkelijke uitgaven voor loonkostensubsidie in 2025 bedroegen € 2.016.892.
Dit is een overschrijding ten opzichte van het budget van € 1.928.502, wat de actieve inzet op het duurzaam aan het werk helpen van inwoners met een arbeidsbeperking onderstreept. Inburgering en leerroutes Harderwijk De uitvoering van de Wet Inburgering laat in 2025 een actieve inzet zien op de verschillende leerroutes. Binnen de regio bevinden zich 204 inburgeraars in de B1-route, 85 in de Z-route en 55 in de Onderwijsroute. Voor de Z-route zijn er in 2025 in totaal 32 aanmeldingen geweest bij Inclusief Groep voor trajecten gericht op participatie en integratie. Per begin 2026 zijn 5 kandidaten overgegaan naar het nieuwe Z-route traject dat specifiek is gericht op het behalen van de participatie-uren. Wat betreft de B1trajecten bij Inclusief Groep waren er regionaal 29 trajecten actief, waarvan er 5 succesvol zijn afgerond.
Financiën Harderwijk
Realisatie 2024
Begroting gemeenten 2025
Begroting Meerinzicht 2025
Realisatie 2025
Verschil realisatie t.o.v. begroting gemeenten
Verschil realisatie t.o.v. begroting Meerinzicht
Inkomen
14.280.800
15.213.000
15.213.000
15.120.008
92.992
92.992
Loonkostensubsidie
1.164.802
1.419.000
1.419.000
1.430.672
-11.672
-11.672
Participatie/reintegratie
1.157.565
1.282.000
1.282.000
1.128.306
153.694
153.694
Bestaanszekerheid
2.109.270
2.114.000
2.114.000
2.166.276
-52.276
-52.276
Subtotaal regulier
18.712.437
20.028.000
20.028.000
19.845.262
182.738
182.738
TOZO/Tonk baten
-92.383
0
0
-28.710
28.710
28.710
Energietoeslag*
1.516.814
0
0
0
0
0
Leefgeld Oekraïne*
115.808
0
66.000
66.922
-66.922
-922
0
0
-61.000
-97.265
97.265
36.265
Subtotaal overige
1.540.239
0
5.000
-59.053
59.053
64.053
Totaal
20.252.676
20.028.000
20.033.000
19.786.209
241.791
246.791
Eigen bijdrage Oekraïne*
* Regeling wordt bekostigd uit aanvullende Rijksmiddelen
Voortgang bouwstenen (Bestaanszekerheid en perspectief op (on)betaald werk in Harderwijk)
35
Sinds september 2024 hebben delen wij ons bestand in op “werk, meedoen en ondersteuning”. We hebben onderzocht wat de kenmerken zijn van deze groepen zijn en welke belemmeringen inwoners tegenkomen in hun weg naar werk. We zijn doorgaand bezig met de doorontwikkeling van onze dienstverlening en ons aanbod. Hierbij wij maken onderscheidt in deze drie groepen. Inwoners met 100% arbeidsvermogen worden zo snel mogelijk weer richting werk geholpen. Voor inwoners met minder dan 100% arbeidsvermogen wordt men geholpen met gebruik van de voorzieningen (loonkostensubisdies) voor inwoners met een indicatie doelgroepregister of beschut werk. Het aantal loonkostensubsidies is licht gestegen sinds het beginpunt van de bouwstenen (januari 2023). Wel zien we nog kansen in het beter gebruik maken van forfaitaire loonkostensubsidie in combinatie van de praktijkroute. Voor inwoners met een zeer grote afstand naar werk, wordt een passend aanbod gezocht in het kader van sociale activering (vrijwilligerswerk, maatschappelijke deelname). Hierbij hebben we profijt gehad van middelen vanuit de ESF-subsidies. Uit de bestandsanalyse is gebleken dat mentale gezondheid een van de grootste belemmeringen is voor werk onder de inwoners met een bijstandsuitkering.
Vanuit het project Hoofdzaak Werk wordt regionaal en sub-regionaal (Ermelo, Harderwijk, Zeewolde en Putten) samengewerkt in het kader van “werk is het beste medicijn”. Er wordt ingezet op IPS-trajecten, specialistische jobcoachvouchers en het aanbod vanuit het voorliggend veld (GEM). De gemeente heeft, via MIZ, een SROI-functionaris in dienst. De SROI-functionaris werkt samen binnen de arbeidsmarktregio in het expertisepunt SROI. Meer kennis en bekendheid over SROI zorgt voor een hoger SROI-rendement. Binnen inkoop wordt SROI standaard meegenomen bij aanbestedingen vanaf de voorgestelde drempelwaarde en de adviseur SROI wordt betrokken bij het aanbestedingstraject voor advies rondom SROI. Het geven van presentaties binnen de organisatie en het delen van mooie voorbeelden draagt bij aan het succes van SROI. Om ook te koppeling tussen het expertisepunt SROI en de koppeling met de participatiewet te borgen werkt de accountmanager bedrijven van Meerinzicht samen met de SROI-functionaris. Concrete resultaten Ontwikkeling cliëntaantallen: in de eerste vier maanden van 2025 steeg het aantal bijstandsuitkeringen in Harderwijk met 1,3% ten opzichte van dezelfde periode in 2024. Deze stijging ligt iets boven de landelijke stijging van 1,0% in diezelfde periode.
Trend tweede helft van 2025: Conform de regionale trend daalde het aantal cliënten in de EHZ-regio in de tweede helft van 2025, na een piek in juni 2025. - Alleenverdienersproblematiek: In het voorjaar van 2025 is de besluitvorming afgerond om huishoudens die te weinig toeslagen ontvingen, ambtshalve te compenseren; deze regeling wordt in 2025 uitgevoerd. - Beweegtraject Statushouders: In samenwerking met GA!Harderwijk is in april 2025 een traject afgerond waarbij statushouders succesvol zijn begeleid naar vrijwilligerswerk en re-integratie. Financiële toelichting De realisatie op inkomensregelingen blijft met ongeveer € 15,2 miljoen onder de begroting ter hoogte van € 16,06 miljoen, dit bevestigd de stabilisatie op het aantal uitkeringen in de tweede helft van 2025. Bij loonkostensubsidie is een goede benutting zichtbaar, wat aansluit bij de doelstelling om inwoners via (deeltijd)werk te laten participeren.
Zelfstandig thuis in Harderwijk Zorggebruik en aantallen (Zelfstandig thuis in Harderwijk)
36
Ontwikkeling zorggebruik en aantal Wmo-cliënten Het aantal inwoners met een Wmo indicatie is opnieuw toegenomen, een trend die sinds 2023 zichtbaar is. Tegelijkertijd lijkt de groei zich in 2025 te stabiliseren. De combinatie van gerichte interventies en een versterkt voorveld heeft gezorgd voor een afvlakking van deze groei. Door de betere aansluiting op voorzieningen vanuit de sociale basis wordt in toenemende mate passende ondersteuning gevonden waarbij het niet nodig is om een individuele Wmo maatwerkvoorziening in te zetten. Begeleiding, dagbesteding In de aanvragen voor dagbesteding is een afname in de groei waarneembaar. Deze afname hangt samen met veranderende ondersteuningsbehoeften en een verschuiving naar andere vormen van begeleiding. Denk hierbij aan de pilot met Zorgdat, maar ook de invloed van alternatieve vormen zoals het Odensehuis en het Groepenhuis. Begeleiding, overige De groei in overige vormen van begeleiding, zoals individuele begeleiding en logeeropvang, is gestegen. Deze toename wijst op een groeiende behoefte aan ondersteuning die gericht is op het bevorderen van zelfstandigheid en participatie van inwoners. Hulp bij het huishouden De vraag naar hulp bij het huishouden is gestabiliseerd. Maatwerkvoorziening Dit jaar zijn woonunits hergebruikt waardoor de kosten voor grote woningaanpassingen lager uitvielen dan in 2024.
Daarnaast is het aantal geplaatste trapliften afgenomen; in 2025 zijn 31 trapliften geplaatst, in 2024 waren 39. Dit heeft geleid tot een daling in de kosten voor trapliften. Wat opvalt is het aantal meldingen van VVE's voor het aanpassen van woningen; in 2024 waren dit nog 3 meldingen, in 2025 waren dit er 8. PGB's In 2024 is de werkwijze rondom het persoonsgebonden budget (PGB) herijkt. Dit richt zich met name op het toegangsproces, waarbij strenger wordt getoetst op PGB-vaardigheid, en op de kwaliteitscontrole van de PGB-hulpverlener. Door betere voorlichting en toetsing vooraf worden ongewenste situaties, zoals onvoldoende kwaliteit en zorgfraude, zoveel mogelijk voorkomen. Ook zorgt dit voor een kwaliteitsimpuls voor de toezichthouders, bijvoorbeeld bij noodzakelijke terugvorderingen.
37
Aantallen WMO Harderwijk
Bron: Monitor Sociaal Domein
Financiën In onderstaande tabel worden de resultaten 2025 voor de gemeente Harderwijk weergegeven, afgerond op € 1.000,= WMO Harderwijk Cijfers per domein, per gemeente, afgerond op € 1.000 Domein
Rekening 2024
Begeleiding, dagbesteding
(gewijzigde) Begroting MIZ 2025
(gewijzigde) Begroting gemeente 2025
Realisatie 2025
Verschil realisatie t.o.v. begroting gemeente
758.000
770.000
770.000
709.000
61.000
Begeleiding, overig
3.562.000
3.975.000
3.975.000
3.881.000
94.000
Hulp bij huishouden
4.682.000
5.265.000
5.265.000
5.166.000
99.000
Maatwerkvoorzieningen:
1.717.000
1.795.000
1.795.000
1.685.000
110.000
woonvoorziening
582.000
625.000
625.000
520.000
105.000
vervoersvergoeding
74.000
70.000
70.000
69.000
1.000
vervoersvoorziening
980.000
1.015.000
1.015.000
1.017.000
-2.000
vervoer begeleiding
81.000
85.000
85.000
79.000
6.000
Overige
-80.000
-30.000
-30.000
30.000
Totaal
10.639.000
11.775.000
11.411.000
394.000
11.805.000
Voortgang bouwstenen (Zelfstandig thuis in Harderwijk) Ombuiging- Voortzetten actieve regie bij stapeling
38
In 2025 is gestart met de verdere implementatie van de nieuwe werkwijze binnen de Wmo, waarbij klantmanagers niet alleen indicaties afgeven, maar ook actief monitoren en bijsturen op ingezette maatregelen. Deze aanpak is gericht op het voorkomen van stapeling van ondersteuning en het verkorten van ondersteuningsperiodes, met name bij inwoners met meerdere voorzieningen en ZIN- en PGBtrajecten. De eerste tekenen van effectiviteit van deze werkwijze zijn zichtbaar. De benodigde slagkracht om deze aanpak structureel en volledig tot zijn recht te laten komen, is echter nog afhankelijk van de besluitvorming over de ombuigingen.
Ombuiging - Normaliseren normenkader huishoudelijke hulp Sinds 2021 wordt het normenkader hulp bij het huishouden toegepast, wat zorgt voor een eenduidige en gestandaardiseerde manier van indiceren. Dit heeft een dempend effect gehad op de kostenontwikkeling. In 2025 is geen verdere daling zichtbaar in de gemiddelde omvang van de indicaties; deze is gestabiliseerd op circa 2,3 uur per week. Om de taakstelling volledig te kunnen realiseren zijn aanvullende maatregelen verkend en vastgelegd in een memo. Deze memo is besproken, maar vooralsnog is geen besluit genomen over het treffen van verdere acties.
Cijfers PGB Meerinzicht voert voor de gemeenten de administraties van de persoonsgebonden budgetten. De Sociale Verzekeringsbank draagt zorg voor de financiële cliëntenadministratie. De facturering en de afrekening met de SVB geschiedt via de gemeente. Bedragen zijn afgerond in duizenden. Binnen de Wmo gaat het voor Harderwijk over onderstaande bedragen: PGB bedragen via Sociale Verzekeringsbank (in duizendtallen)
2020
2021
2022
2023
2024
2025 Gemeentelijke begroting 2025
Wmo Begeleiding
623.000 656.000 531.000 518.000 483.000 396.000
550.000
Wmo Hulp bij huishouden
127.000 136.000 126.000 124.000 115.000 90.000
105.000
Beschermd wonen en maatschappelijke opvang De centrumgemeente Harderwijk voert de regionale taak Beschermd wonen en maatschappelijke opvang uit. Diverse subsidiestromen voor Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang lopen via Meerinzicht. Centrumgemeente Harderwijk rapporteert hierover in een separaat jaarverslag aan de deelnemende gemeenten. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang
Rekening 2024
(Gewijzigde) Begroting (Gewijzigde) Begroting MIZ 2025 gemeente 2025
Realisatie 2025
Verschil realisatie t.o.v. begroting Meerinzicht
Beschermd wonen
12.646.000
15.000.000
17.200.000
15.368.000
-1.832.000
Maatschappelijke opvang
3.185.000
4.015.000
4.460.000
4.214.000
-246.000
Totaal
15.831.000
19.015.000
21.660.000
19.582.000
-2.078.000
PGB bedragen via Sociale Verzekeringsbank (in duizendtallen) Beschermd wonen
2020
2021
2022
2023
2024
2025 Gemeentelijke begroting 2025
3.079.000 2.539.000 1.857.000 1.028.000 947.000 1.169.000
39
1.200.000
Bijlage 3: Gedetailleerd overzicht Zeewolde Kansrijk opgroeien in Zeewolde Zorggebruik en aantallen (Kansrijk opgroeien in Zeewolde) Aantal unieke cliënten Jeugd Onderstaande tabel toont het aantal unieke cliënten.
Aantal toewijzingen per gemeente per gemeente per peilmoment Stand per 01-01-2025
Gemeente
Zeewolde
Verschil tussen 01-01-2025 en 31-12-2025
760
Verschil tussen Stand per 31-12-2025 31-12-2024 en 31-12-2024
Stand per 31-12-2025
16
776
782
-6
Segment: Essentiële Functies
Overig
Totaal
Bron: Suite. Beleid- toewijzingen. Data opgehaald op 12-02-2026
Aantal cliënten met een declaratie per gemeente per segment Segment 1: Hoog Specialistisch
80
Segment 2: Wonen
47
Segment 3: DB/DH
66
Segment 4: Specialistisch
Segment 5: Crisis
711
14
Segment: JB/JR
Segment: LTA
7
16
5
0
795
Bron: Suite. Data opgehaald op 12-02-2026 over heel 2025 Noot. In tegenstelling tot tabel 1 betreft tabel 2 het aantal cliënten, een cliënt kan meerdere toewijzingen hebben waardoor het aantal toewijzingen niet gelijk staat aan het aantal cliënten. Daarnaast kan een cliënt in meerdere segmenten voorkomen waardoor het totaal uit tabel 2 niet overeenkomt met het totaal aantal unieke cliënten over alle segmenten.
Cijfers PGB’s Meerinzicht voert voor de gemeenten de administraties van de PGB’s die via de Sociale Verzekeringsbank worden verstrekt. De geldstroom loopt via de lokale administraties. Binnen de Jeugdwet gaat het voor 2025 voor de gemeente Zeewolde om onderstaande bedragen.
PGB bedragen via Sociale Verzekeringsbank (in '000')
Jeugdwet
Realisatie 2022
Prognose Prognose Prognose 2023 2024 2025 (peildatum (peildatum (peildatum 28-02-2024) 28-02-2025) 28-02-2026)
339.000
439.000
40
267.000
153.000
Duiding zorgkosten Jeugd Zeewolde 2025 Deze duiding geeft een overzicht van de jaarcijfers 2025 voor het sociaal domein jeugd in Zeewolde, met een focus op de ontwikkelingen per segment en een vergelijking met voorgaande perioden. Het aantal toewijzingen is licht gedaald (-1,4%), waarmee het volume in 2025 ten opzichte van 2024 als stabiel kan worden beschouwd. We zien een stijging van de kosten t.o.v. 2024 van 3,8% (€10.362.000 in 2025 t.o.v. €9.985.000 in 2024). De gebruikelijke indexatie van de zorgkosten jeugd is toegepast, welke gemiddeld uitkomt op 5,37%. Gezamenlijk zorgt dit voor een prijsstijging van 10,9% ten opzichte van 2024. Door een lichte afname van de aantallen en verschuiving naar korte en lichtere zorg is de stijging lager dan de 10,9%. Duiding per segment: 1. Hoog Specialistisch Het aantal cliënten daalde van 90 in 2024 naar 80 in 2025 , een daling van 11%. Binnen dit segment is €771.000 opgenomen in de tweede prognoseberekening en de uiteindelijke kosten bedroegen €760.000. Tegelijkertijd is in het segment Specialistisch een stijging in kosten en cliënten zichtbaar. Dit zou kunnen wijzen op een verschuiving tussen de segmenten. 2. Wonen/ Essentiële functies In dit segment zijn ‘Wonen’ en ‘Essentiële Functies’ samengevoegd.
De reden hiervoor is, omdat de Essentiële Functies in 2025 zijn gestart en er daardoor geen data uit 2024 beschikbaar is om te vergelijken. In segment Wonen bedroegen de kosten €2.263.000, iets boven de tweede begroting van €2.221.000. Ten opzichte van de tweede prognoseberekening zijn de kosten gestegen, maar vergeleken met 2024 is er sprake van een daling van ongeveer 5,5%. De kosten blijven onder de volledige stijging op basis van de indexatie. Het aantal cliënten daalde licht van 49 naar 47. Binnen de Essentiële Functies is te zien dat het aantal cliënten stabiel is. De ontwikkeling van de tarieven blijft achter bij eerdere verwachtingen. In de tweede prognoseberekening was €897.000 begroot, de kosten zijn vastgesteld op €484.000. Het verschil kan samenhangen met de opstartfase van dit segment en de mate waarin dit product wordt ingezet. 3. Dagbesteding/Dagbehandeling In dit segment zijn geen opvallende ontwikkelingen te zien. Het aantal cliënten is stabiel gebleven en de gedeclareerde waarde komt uit op het begroot bedrag. 4. Specialistisch In dit segment kwamen de kosten uit op €4.959.000, ruim boven de tweede prognoseberekening van €4.531.000. Dit hangt samen met een verschuiving van cliënten van het Hoog Specialistische segment naar dit segment, in lijn met de ingezette koers om meer jeugdhulp aan de voorkant te bieden en zwaardere zorg te voorkomen.
Daarnaast is er extra inzet geweest voor specifieke doelgroepen (jeugdigen uit het AZC) waarvoor nog een verrekening plaatsvindt. Dit gaat om een bedrag van ruim €162.000. Het aantal cliënten bleef ten opzichte van 2024 gelijk. 5. Crisis
41
In dit segment daalde het aantal cliënten van 18 in 2024 naar 14 in 2025, een afname van ongeveer 22%. De kosten kwamen uit op €150.000, ruim boven de tweede prognoseberekening van €94.000. Als we de indexering toepassen valt dit bedrag boven verwachting. De mate waarin dit product wordt ingezet is afhankelijk van individuele- of gezinsomstandigheden die per definitie onvoorzien zijn en daarom ook niet goed zijn te voorspellen. 6. Jeugdbescherming/Jeugdreclassering (JB/JR) In dit segment zien we dat het aantal cliënten gelijk is gebleven. De gedeclareerde waarde is gestegen met €27.000, 25%. Het is lastig duiden waar dit vandaan komt, omdat de mate waarin dit product wordt ingezet afhankelijk is van individuele- of gezinsomstandigheden die per definitie onvoorzien zijn en daarom niet goed zijn te voorspellen. Complexere casuïstiek kan hier een aanleiding voor zijn, maar dit dient voorzichtig te worden geïnterpreteerd. 7. Landelijke Transitie Arrangementen (LTA) Binnen dit segment is er een stijging van 9 naar 16 cliënten te zien. De uitgaven zijn binnen het gestelde budget gebleven. Deze vorm van zorg wordt met name geïndiceerd door medisch specialisten en betreft landelijk gecontracteerde voorzieningen, waar gemeenten beperkt invloed op hebben. Binnen LTA zijn verwijzingen naar eetstoornisklinieken door artsen zichtbaar. Deze vallen binnen dit segment.
Op dit moment kan niet worden vastgesteld of dit een structurele ontwikkeling betreft. Terugkijk op 2025 en doorkijk naar 2026 In 2025 zijn we gestart met datagericht werken. Elke zes weken wordt een factsheet opgesteld. Samen met de data-analisten, beleidsadviseurs, contractmanager en toegang komen we samen om de data te duiden: welke specifieke gebeurtenissen/interventies hebben plaatsgevonden die de bewegingen in cijfers kunnen verklaren. Het doel hiervan is om de patronen te herkennen waarmee wij in de toekomst efficiëntere jeugdhulp kunnen inzetten. De opvallendheden uit 2025 zijn: •
We hebben meer inzicht in het aantal cliënten, de instroom en uitstroom, de declaraties, het aantal cliënten per segment, de verwijzers en de bijbehorende kosten.
•
Er zijn gesprekken geweest met toewijzers om het effect van terugwerkende kracht te verminderen.
•
Bij het lokaal team is nog meer bewustwording ontstaan en het team indiceert passender als het gaat om type zorg, voor hoelang en denken mee in alternatieven.
•
We hebben zicht of ons aanbod nog voldoende dekkend is.
In 2026 zetten we de ingezette lijn voort om beter grip te krijgen op de jeugdhulp en bij te sturen waar dat nodig is. Daarbij staat het tijdig bieden van passende ondersteuning aan jeugdigen en gezinnen centraal. De ambitie van stevige lokale teams en de beweging naar de voorkant van het stelsel blijven leidend. Dit betekent dat we ondersteuning zoveel mogelijk dichtbij en laagdrempelig gaan organiseren. De Brede Toegang is hier een voorbeeld van. Door het lokaal voorveld verder te versterken en preventieve ondersteuning eerder in te zetten kunnen hulpvragen sneller en passender worden opgepakt. Met de komst van de Wet reikwijdte jeugdhulp en andere landelijke ontwikkelingen zal er het nodige veranderen binnen het veld. We verwachten dat dit ook effect zal hebben op de manier waarop ondersteuning wordt georganiseerd en gefinancierd. De ontwikkeling naar meer voorliggende ondersteuning vraagt tijd. Het is een beweging waarbij in eerste instantie zowel investeringen in het voorveld als inzet van jeugdhulp zichtbaar kunnen zijn. Het doel op langere termijn is dat jeugdigen en gezinnen eerder passende hulp ontvangen, waardoor zwaardere
42
vormen van jeugdhulp minder vaak nodig zijn. Partnerschap speelt hier een grote rol, omdat er gezamenlijk gewerkt wordt aan een sterke basis voor de toekomst.
Financiën (Kansrijk opgroeien in Zeewolde) In 2025 heeft er volgens de gegevens 1e prognoseberekening 2025, vermeld in memo d.d. 16 april 2025, een stijging van de uitgaven jeugdzorg gemeente Zeewolde van in totaal ca. 10,40 % ten opzichte van de rekening 2024 plaatsgevonden. Deze stijging van de tarieven in 2025 wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende 2 componenten: Onderdeel
2025
toepassing gem. indexatie zorgkosten Jeugd, inclusief indexatie JB/JR en LTA
4,77%
toepassing verhoging tarieven per 1 januari 2025 o.b.v. kostprijsonderzoek v.w.b. producten segmenten 1 t/m 5
5,63%
Totaal
10,40%
In 2025 zijn de kosten met circa € 377.000 gestegen ten opzichte van de jaarrekening 2024. De toename van de kosten wordt als volgt verklaard: Onderdeel
2025
Binnen de gemeente Zeewolde is een lichte stijging van het aantal jeugdigen die gebruik maken van de € 45.000 jeugdzorg van 0,47%. De stijging van het aantal jeugdigen leidt tot een toename van de kosten in 2025 van: In 2025 is er een kostenstijging voor de jeugdzorg, dit wordt veroorzaakt doordat de tarieven voor de jeugdzorg geïndexeerd. Dit effect wordt veroorzaakt door het kostprijsonderzoek 2024, wat geeffectueerd is in 2025. Verder is een verandering zichtbaar in het zorggebruik geconstateerd. Dit is zichtbaar in een € 439.000 afname van de zorgintensiteit en duur van een zorgtraject, wat een dempend effect heeft op het prijseffect. Beide ontwikkelingen leiden tot een toename van de kosten van: De overige verschillen bestaan uit: •
Kosten voor de Koesterklas
•
Garantiebedragen en Lumpsum financiering Essentiële functies
•
Terug betaling van het restant Nog te betalen 2024
•
Maatwerkkosten voor zorgcontracten
€ 108.000 -/-
Totaal
Ten opzichte van de 2e prognose vallen de kosten lager uit. Dit heeft enerzijds te maken met de ontwikkelingen van de aantallen die lager uitvallen ten opzichte van de prognose, anderzijds wordt dit veroorzaakt door een correctie in de administratie als gevolg van het woonplaatsbeginsel binnen het segment Essentiële Functies.
43
Jeugd Zeewolde Segment
Rekening 2024
(Gewijzigde) Begroting (gewijzigde) Meerinzicht (o.b.v. 1e begroting prognose 2025) 2025 gemeente 2025
Rekening 2025
Verschil rekening 2025 met rekening 2024 gemeente
Verschil rekening 2025 met begroting Meerinzicht o.b.v. 2e prognose 2025
Regulier: Segment 1: Hoog Specialistisch
1.469.000
771.000
848.400
760.000
709.000
88.400
Segment 2: Wonen
2.395.000
2.221.000
2.196.700
2.263.000
132.000
-66.300
855.000
1.024.000
1.025.000
1.014.000
-159.000
11.000
Segment 3: Dagbesteding/Dagbehandeling Segment 4: Specialistisch
4.397.000
4.531.000
4.636.900
4.959.000
-562.000
-322.100
Segment 5: Crisis
132.000
94.000
94.000
150.000
-18.000
-56.000
Segment JB/JR
102.000
107.000
108.000
134.000
-32.000
-26.000
Segment LTA
338.000
665.000
665.000
572.000
-234.000
93.000
0
897.000
897.000
484.000
-484.000
413.000
9.688.000
10.310.000
10.471.000 10.336.000
-648.000
135.000
Overig - niet clëntgebonden zorg
264.000
149.000
149.000
3.000
261.000
Onderwijs Jeugd Arrangementen (Koesterklas)
33.000
25.000
25.000
23.000
10.000
2.000
Totaal Overige ontwikkelingen:
297.000
174.000
174.000
26.000
271.000
2.000
9.985.000
10.484.000
10.645.000 10.362.000
-377.000
137.000
Segment Essentiële Functies Prognose meerkosten Essentiële Functies Totaal Regulier: Overige ontwikkelingen:
TOTAAL ZORGKOSTEN
In navolging op het vermelde in het jaarverslag 2024, bedraagt het resterende saldo inzake afwikkeling declaratiejaar 2024 per ultimo januari 2026 (betalingen verwerkt tot en met 29-01-2026) voor de gemeente Zeewolde € 147.206,-- dit is verrekend in het segment Overig. Nogmaals als reminder kan de situatie zich voordoen dat in de komende jaren de zorgaanbieders nog declaraties indienen over 2024 en eerdere jaren. Restrictie voor betaling van deze declaraties is dat er een geldige indicatie aan ten grondslag ligt en dat deze declaraties binnen de wettelijk gestelde termijn van 5 jaar zijn ingediend. De specificatie/afwikkeling nog te betalen 2024 per peildatum 29 januari 2026 met betrekking tot zorgaanbieders in jaar 2025 per gemeente is in bijgaande tabel voor de gemeente Zeewolde terug te vinden. Afwikkeling nog te betalen (NTB) 2024 aan zorgaanbieders in jaar 2025 Gemeente
Nog te betalen 2024
Betaald in 2025
Saldo per 31-12-2025 (betalingen verwerkt tot dd-mm-jjjj)
Zeewolde
779.469
632.263
147.206
Totaal
779.469
632.263
147.206
Voortgang bouwstenen (Kansrijk opgroeien in Zeewolde) Zie trends en ontwikkelingen zorggebruik en aantallen.
Bestaanszekerheid en Perspectief op (on)betaald werk in Zeewolde Zorggebruik en aantallen (Bestaanszekerheid en Perspectief op (on)betaald werk in Zeewolde)
44
Het aantal inwoners met een bijstandsuitkering is in de eerste maanden van 2025 toegenomen. Het gaat in Zeewolde om een stijging van 4,5% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar (januari t/m april). Dit is hoger dan de landelijke stijging van het aantal personen met een bijstandsuitkering. Voorlopige landelijke cijfers geven een stijging van 1% aan (jan t/m april). Per 31 augustus 2025 is het aantal inwoners met een uitkering (310) op dezelfde hoogte vergeleken met exact een jaar eerder. Op 1 mei ontvingen 330 inwoners in Zeewolde een bijstandsuitkering, op 31 augustus 2025 waren dit 20 inwoners minder. Over deze periode betekent dit een daling van 6,1%. Landelijke cijfers over de periode mei tot 31 augustus tonen een lichte daling van 0,3%. Op 31 december 2025 waren er 320 inwoners met een bijstandsuitkering in Zeewolde. Een lichte stijging met de periode ervoor. Op 31 december 2024 lag het aantal inwoners met een uitkering op 310, er is dus sprake van een lichte stijging. Percentueel is er een stijging van 3,2% en landelijk lag dit op 1,2% over diezelfde periode. Kleine gemeenten zoals Zeewolde zijn gevoeliger voor kleine verschuivingen. De instroom of uitstroom van slechts een paar gezinnen heeft direct zichtbaar effect op het percentage.
Ondanks deze lichte stijging in cliëntaantallen over het hele jaar, laten de financiële realisatiecijfers van 2025 een stabiel beeld zien. De uiteindelijke uitgaven aan inkomensregelingen kwamen met € 4,81 miljoen vrijwel exact uit op het begrote niveau. Daarnaast werd een voordelig resultaat van € 32.471 behaald ten opzichte van het budget, wat duidt op een efficiënte inzet van de beschikbare trajecten. Dit resultaat is mede te danken aan een beheersbare instroom in de tweede helft van het jaar. Hierdoor ontstond er meer ruimte voor kwalitatieve begeleiding binnen de trajecten, waarbij de focus lag op de menselijke maat en maatwerk. Deze aanpak vormt tevens de basis voor de nieuwe beleidsregels die per 2026 van kracht worden, waarbij bureaucratie verder wordt beperkt en de ondersteuning van de inwoner centraal staat.
Financiën (Bestaanszekerheid en Perspectief op (on)betaald werk in Zeewolde) Zeewolde Inkomen
Realisatie 2024
Begroting gemeente 2025
Begroting Meerinzicht 2025
Realisatie 2025
Verschil realisatie t.o.v. begroting gemeente
Verschil realisatie t.o.v. begroting Meerinzicht
4.466.242
4.804.000
4.804.000
4.825.488
-21.488
-21.488
Loonkostensubsidie
256.768
244.000
244.000
253.032
-9.032
-9.032
Participatie/reintegratie
420.825
408.000
408.000
375.529
32.471
32.471
Bestaanszekerheid
739.322
693.000
693.000
727.671
-34.671
-34.671
Subtotaal regulier
5.883.157
6.149.000
6.149.000
6.181.720
-32.720
-32.720
TOZO/Tonk baten
0
0
0
0
0
0
Energietoeslag*
43.490
0
0
0
0
0
Leefgeld Oekraïne*
15.615
0
17.000
19.718
-19.718
-2.718
0
0
-27.000
-39.880
39.880
12.880
59.105
0
-10.000
-20.162
20.162
10.162
5.942.262
6.149.000
6.139.000
6.161.558
-12.558
-22.558
Eigen bijdrage Oekraïne* Subtotaal overige Totaal
* Regeling wordt bekostigd uit aanvullende Rijksmiddelen
Voortgang bouwstenen (Bestaanszekerheid en Perspectief op (on)betaald werk in Zeewolde)
45
Sinds september 2024 delen wij ons bestand in op “werk, meedoen en ondersteuning”. We hebben onderzocht wat de kenmerken zijn van deze groepen zijn en welke belemmeringen inwoners tegenkomen in hun weg naar werk. We zijn doorlopend bezig met de doorontwikkeling van onze dienstverlening en ons aanbod. Hierbij wij maken onderscheid in deze drie groepen. Inwoners met 100% arbeidsvermogen worden zo snel mogelijk weer richting werk geholpen. Voor inwoners met minder dan 100% arbeidsvermogen wordt men geholpen met gebruik van de voorzieningen (loonkostensubisdies) voor inwoners met een indicatie doelgroepregister of beschut werk. Het aantal loonkostensubsidies is licht gestegen sinds het beginpunt van de bouwstenen (januari 2023). Wel zien we nog kansen in het beter gebruik maken van forfaitaire loonkostensubsidie in combinatie van de praktijkroute. Voor inwoners met een zeer grote afstand naar werk wordt een passend aanbod gezocht in het kader van sociale activering (vrijwilligerswerk, maatschappelijke deelname). Hierbij hebben we profijt gehad van middelen vanuit de ESF-subsidies. Uit de bestandsanalyse is gebleken dat mentale gezondheid een van de grootste belemmeringen is voor werk onder de inwoners met een bijstandsuitkering.
Vanuit het project Hoofdzaak Werk wordt regionaal en sub-regionaal (Ermelo, Harderwijk, Zeewolde en Putten) samengewerkt in het kader van “werk is het beste medicijn”. Er wordt ingezet op IPS-trajecten, specialistische jobcoachvouchers en het aanbod vanuit het voorliggend veld (GEM). De gemeente heeft, via MIZ, een SROI-functionaris in dienst. De SROI-functionaris werkt samen binnen de arbeidsmarktregio in het expertisepunt SROI. Meer kennis en bekendheid over SROI zorgt voor een hoger SROI-rendement. Binnen inkoop wordt SROI standaard meegenomen bij aanbestedingen vanaf de voorgestelde drempelwaarde en de adviseur SROI wordt betrokken bij het aanbestedingstraject voor advies rondom SROI. Het geven van presentaties binnen de organisatie en het delen van mooie voorbeelden draagt bij aan het succes van SROI. Om ook te koppeling tussen het expertisepunt SROI en de koppeling met de participatiewet te borgen werkt de accountmanager bedrijven van Meerinzicht samen met de SROI-functionaris. Concrete resultaten - Ontwikkeling cliëntaantallen: In de eerste vier maanden van 2025 steeg het aantal bijstandsuitkeringen in Zeewolde met 4,5% ten opzichte van dezelfde periode in 2024. - Landelijke vergelijking: Deze stijging van 4,5% is hoger dan de landelijke stijging van 1,0%. - Trend tweede helft 2025: Na een regionale piek in juni 2025 is het totaal aantal uitkeringen weer gedaald.
De realisatie op inkomensregelingen blijft met € 4,55 miljoen ruim onder de begroting van € 5,11 miljoen. Dit bevestigt de stabilisatie in de tweede helft van 2025.
Zelfstandig thuis in Zeewolde Zorggebruik en aantallen (Zelfstandig thuis in Zeewolde) Ontwikkeling zorggebruik en aantal Wmo-cliënten Het aantal inwoners met een Wmo indicatie is opnieuw toegenomen, een trend die sinds 2023 zichtbaar is. Tegelijkertijd lijkt de groei zich in 2025 te stabiliseren. De combinatie van gerichte interventies en een versterkt voorveld heeft gezorgd voor een afvlakking van deze groei. Door betere aansluiting op voorzieningen vanuit de sociale basis wordt in toenemende mate passende ondersteuning gevonden waarbij het niet nodig is om een individuele Wmo maatwerkvoorziening in te zetten. Begeleiding, dagbesteding In de aanvragen voor dagbesteding is een afname in groei waarneembaar. Deze afname hangt samen met veranderende ondersteuningsbehoeften en een verschuiving naar andere vormen van begeleiding. Wat in lijn is met het beleid om meer te investeren in preventie en alternatieve vormen van ondersteuning. 46
Begeleiding, overige De vraag naar overige vormen van begeleiding, zoals individuele begeleiding en logeeropvang, is gestabiliseerd. Dit heeft te maken met dat steeds meer andere vormen van lichte hulpverlening gevonden worden, zoals maatschappelijk werk en het Groepenhuis. Hulp bij het huishouden De vraag naar hulp bij het huishouden is een belangrijk aandachtsgebied, aangezien dit een van de meest intensief gebruikte Wmo voorzieningen is. In 2025 is een lichte stijging zichtbaar, maar deze wijkt structureel af van de afgelopen jaren, waarin de vraag vrijwel stabiel bleef. Het is belangrijk deze ontwikkeling te blijven volgen om tijdig te kunnen anticiperen op eventuele veranderingen. Maatwerkvoorzieningen De kosten voor woningaanpassingen zijn dit jaar gestegen. In 2024 waren er geen grote woningaanpassingen. Dit jaar is een woonunit geplaatst waardoor de kosten ineens flink stijgen. Daarnaast zien we ook dat de kosten voor trapliften flink stijgen. In 2024 werden 5 trapliften geplaatst, in 2025 waren dit er 8. Ook zien we een toename in de vraag voor woningaanpassingen vanuit VVE's.
Aantallen WMO Zeewolde
Bron: Monitor Sociaal Domein
Financiën (Zelfstandig thuis in Zeewolde) In onderstaande tabel worden de resultaten 2025 voor de gemeente Zeewolde weergegeven, afgerond op € 1.000,=
47
WMO Zeewolde Cijfers per domein, per gemeente, afgerond op € 1.000 Domein
Rekening 2024
Begeleiding, dagbesteding
(gewijzigde) Begroting MIZ 2025
(gewijzigde) Begroting gemeente 2025
Realisatie 2025
Verschil realisatie t.o.v. begroting gemeente
297.000
325.000
317.000
304.000
Begeleiding, overig
1.042.000
1.050.000
1.011.000
1.090.000
-79.000
Hulp bij huishouden
1.686.000
2.060.000
2.062.000
1.923.000
139.000
Maatwerkvoorzieningen:
510.000
800.000
823.000
692.000
131.000
woonvoorziening
85.000
265.000
265.000
178.000
87.000
vervoersvergoeding
31.000
95.000
98.000
88.000
10.000
vervoersvoorziening
346.000
380.000
400.000
369.000
31.000
vervoer begeleiding
48.000
60.000
60.000
57.000
3.000
Overige
-36.000
-25.000
-26.000
26.000
Totaal
3.499.000
4.210.000
3.983.000
230.000
4.213.000
13.000
Voortgang Bouwstenen (Zelfstandig thuis in Zeewolde) De gemeente Zeewolde heeft nog geen specifieke ombuigingen vastgesteld, de interventies die binnen de Wmo worden gedaan gelden uiteraard ook voor Zeewolde. Er zal dan ook worden gerapporteerd op de ombuigingen/bouwstenen vanuit gemeente Harderwijk en Ermelo.
Lichte hulpverlening voorliggend Binnen de Wmo worden intakes uitgevoerd. Deze gesprekken vinden binnen vijf werkdagen plaats met de inwoner, samen met een klantmanager Wmo of een medewerker van het sociaal team. Tijdens het gesprek wordt de hulpvraag in kaart gebracht en gezocht naar een passende oplossing. In 20% van de nieuwe meldingen is zo een alternatief gevonden binnen de sociale basis, wat bijdraagt aan een lagere instroom in de Wmo maatwerkvoorzieningen.
Voortzetten actieve regie bij stapeling In 2025 is gestart met de verdere implementatie van de nieuwe werkwijze binnen de Wmo, waarbij klantmanagers niet alleen indicaties afgeven, maar ook actief monitoren en bijsturen op ingezette maatregelen. Deze aanpak is gericht op het voorkomen van stapeling van ondersteuning en het verkorten van ondersteuningsperiodes, met name bij inwoners met meerdere voorzieningen en ZIN- en PGBtrajecten. De eerste tekenen van effectiviteit van deze werkwijze zijn zichtbaar. De benodigde slagkracht om deze aanpak structureel en volledig tot zijn recht te laten komen, is echter nog afhankelijk van de besluitvorming over de ombuigingen.
Normaliseren normenkader huishoudelijke hulp Sinds 2021 wordt het normenkader hulp bij het huishouden toegepast, wat zorgt voor een eenduidige en gestandaardiseerde manier van indiceren. Dit heeft een dempend effect gehad op de kostenontwikkeling. In 2025 is geen verdere daling zichtbaar in de gemiddelde omvang van de indicaties; deze is gestabiliseerd op circa 2,3 uur per week. Om de taakstelling volledig te kunnen realiseren zijn aanvullende maatregelen verkend en vastgelegd in een memo. Deze memo is besproken, maar vooralsnog is geen besluit genomen over het treffen van verdere acties.
48
Cijfers PGB Meerinzicht voert voor de gemeenten de administraties van de persoonsgebonden budgetten. De Sociale Verzekeringsbank draagt zorg voor de financiële cliëntenadministratie. De facturering en de afrekening met de SVB geschiedt via de gemeente. Bedragen zijn afgerond in duizenden. Binnen de Wmo gaat het voor Zeewolde over onderstaande bedragen: PGB bedragen via Sociale Verzekeringsbank (in duizendtallen)
2020
2021
2022
2023
2024
2025 Gemeentelijke begroting 2025
Wmo Begeleiding
261.000 221.000 157.000 187.000 119.000 106.000
242.000
Wmo Hulp bij huishouden
39.000 32.000 27.000 27.000 33.000 27.000
35.000
49