2. Jaarstukken 2025 - Zorgkosten EHZ 12-05-2026
Tekst van het document
Jaarstukken 2025 - Zorgkosten EHZ
2
Inhoudsopgave Jaarstukken 2025 - Zorgkosten EHZ .................................................................................................................1 Inhoudsopgave ...............................................................................................................................................3 Algemeen .......................................................................................................................................................4 Hoofdstuk 1: Kansrijk opgroeien .....................................................................................................................5 Hoofdstuk 2: Stimuleren van samenredzaamheid .........................................................................................10 Hoofdstuk 3: Bestaanszekerheid en perspectief op (on)betaald werk ............................................................11 Hoofdstuk 4: Zelfstandig thuis .......................................................................................................................17 Bijlagen .........................................................................................................................................................20 Bijlage 1: Gedetailleerd overzicht Ermelo ........................................................................................................20 Kansrijk opgroeien in Ermelo
.....................................................................................................................20 Bestaanszekerheid en Perspectief op (on)betaald werk in Ermelo ............................................................25 Zelfstandig thuis in Ermelo .........................................................................................................................27 Bijlage 2: Gedetailleerd overzicht Harderwijk..................................................................................................29 Kansrijk opgroeien in Harderwijk ...............................................................................................................29 Bestaanszekerheid en Perspectief op (on)betaald werk in Harderwijk......................................................34 Zelfstandig thuis in Harderwijk ...................................................................................................................36 Bijlage 3: Gedetailleerd overzicht Zeewolde....................................................................................................40 Kansrijk opgroeien in Zeewolde .................................................................................................................40 Bestaanszekerheid en Perspectief op (on)betaald werk in Zeewolde .......................................................44 Zelfstandig thuis
in Zeewolde .....................................................................................................................46
3
Algemeen Inleiding Voor u ligt het jaarverslag voor het jaar 2025 inzake de zorgkosten van het sociaal domein van gemeente Ermelo, Harderwijk en Zeewolde. Hierin vindt u de inhoudelijke en financiële verantwoording ten aanzien van de zorgkosten. De voorliggende rapportage is opgebouwd vanuit de Nota Sociaal Domein en de daarin opgenomen maatschappelijke opgaven van de gemeente. Hierbij wordt het EHZ-beeld geanalyseerd en wordt ingegaan op de ontwikkelingen per opgave en worden eventuele bijzonderheden per gemeente aangestipt. In de bijlage is op gemeenteniveau gedetailleerde informatie terug te vinden.
Leeswijzer Voor het uitgangspunt van dit jaarverslag is gekeken naar de begroting van de drie partnergemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde waar het Domein Sociaal van Meerinzicht voornamelijk voor werkt. Hoewel deze begrotingen verschillende elementen bevatten, is voor de werkzaamheden binnen Meerinzicht een grote gemene deler te vinden in de Nota Sociaal Domein. De opzet van dit jaarverslag sluit aan bij de vier opgaven die binnen deze nota gehanteerd worden: •
Kansrijk opgroeien
•
Op weg naar samenredzaamheid
•
Bestaanszekerheid en Perspectief op (on)betaald werk
•
Zelfstandig thuis
In een viertal hoofdstukken wordt per opgave aandacht besteed aan de vragen: •
wat willen de gemeenten bereiken en daarvoor doen
•
wat is er in het verslagjaar vanuit Meerinzicht gedaan
•
wat heeft het gekost
In de bijlagen zijn de onderliggende gegevens op een gedetailleerd niveau per gemeente weergegeven.
4
Hoofdstuk 1: Kansrijk opgroeien Doelstellingen We dragen met de uitvoering binnen Meerinzicht bij aan gezond en veilig opgroeien, toegeruste gezinnen, goede en snelle hulp en gelijke kansen. Wat willen we bereiken? •
Jeugdigen en/of hun ouders met een ondersteuningsvraag worden goed en snel geholpen We willen hulpbehoevende jeugdigen en/of hun ouders zo goed en zo spoedig mogelijk bijstaan wanneer dit nodig is. Kwaliteitsmedewerkers zorgen ervoor dat huidige processen rondom maatwerk en jeugdhulpvoorzieningen beter worden gestroomlijnd en geven suggesties voor verbetering te brengen. Daarnaast vindt er sturing plaats op het kiezen van duurzame en adequate oplossingen.
•
Jeugdigen groeien gezond en veilig op en het gezin en de omgeving zijn voldoende toegerust In de contracten voor jeugdhulp en binnen de partnerschapstafels werken we regionaal samen aan normaliseren, (vroegtijdig) afschalen en waar mogelijk voorliggend of groepsgewijs aanbod gebruiken of ontwikkelen. Vanuit Meerinzicht dragen we hieraan bij door het combineren van actuele data en signalen van zorgaanbieders. Hierdoor kan ingespeeld worden op lokale ontwikkelingen en een passend aanbod worden ontwikkeld.
•
Jeugdigen groeien op met gelijke kansen en kunnen hun talenten ontwikkelen op een manier die bij hen past (onderwijs, sport, cultuur) We willen dat alle jeugdigen met gelijke kansen opgroeien, waarbij zij hun talenten kunnen ontwikkelen op een manier die bij hen past.
Wat is er gebeurd (kansrijk opgroeien) Nieuwe tarieven per 2025 De stijging van de kosten in 2025 (ten opzichte van 2024) is voor een groot deel te verklaren door de nieuwe tarieven die sinds 1 januari 2025 van kracht zijn. Bij de verlenging van de contracten voor jeugdhulp van 1 januari 2025 t/m 31 december 2026 is een nieuw kostprijsonderzoek uitgevoerd om te kunnen blijven werken met marktconforme tarieven. De nieuwe kostprijzen liggen gemiddeld 5,53% hoger dan de oude tarieven. Daarnaast is ook de gebruikelijke indexatie van de zorgkosten jeugd toegepast, welke gemiddeld uitkomt op 5,37%. Gezamenlijk zorgt dit voor een prijsstijging van 10,9% ten opzichte van 2024. Basis op orde In 2024 is regionaal besloten de afspraken rondom terugwerkende kracht met elkaar aan te scherpen en te bevestigen waar nodig. In 2025 is dit verder uitgewerkt, wat heeft geleid tot een aanscherping van de afspraken welke ook zijn gecommuniceerd met partners en aanbieders. Hiermee beogen we een strakker administratief proces met minder uitzonderingen en maatwerk, en meer controle doordat indicaties tijdig worden verwerkt.
5
Stijging van het aantal maatwerkovereenkomsten Net als vorig jaar blijft het aantal aanvragen met betrekking tot maatwerkovereenkomsten hoog, dit zien we al sinds de invoering van de nieuwe contracten in 2022. Het gaat dan om overeenkomsten met nietgecontracteerde aanbieders en/of voor niet-gecontracteerde producten. In dit kader heeft Meerinzicht een Kwaliteitsmedewerker Jeugd ingezet, die aan de voorkant mee kan denken en adviseert bij casussen m.b.t. inzet van maatwerk. De werkafspraak is dat een maatwerkcontract altijd met de kwaliteitsmedewerker besproken moet worden. De kwaliteitsmedewerker geeft advies aan de gemeente, die vervolgens een besluit neemt. Er wordt kritisch gekeken naar de inzet, en de tarieven worden zoveel mogelijk gelijk getrokken met het ingekochte aanbod. Daarmee zien we voorzichtig een afname in de kosten voor maatwerk. Desondanks neemt het aantal maatwerkovereenkomsten nog niet af. Daar blijven we op monitoren. Essentiële functies Sinds 1 januari 2025 is het segment Essentiële Functies (EF) toegevoegd. Dit betreft hoogspecialistische jeugdhulp die we op het niveau van de zeven Gelderse Jeugdhulpregio’s gezamenlijk hebben ingekocht. Dit maakt dat een aantal cliënten uit onze regio nu zorg binnen de EF ontvangen.
Omdat dit over het algemeen om zeer weinig jeugdigen gaat, is de verschuiving op dit moment nog niet direct zichtbaar in de overige segmenten. In Harderwijk gaat het bijvoorbeeld maar om 6 cliënten. Binnen de EF is het streven om te voorkomen dat jongeren met een complexe hulpvraag vastlopen in het systeem. Het doel is dat jeugdigen die dit echt nodig hebben gelijk de zorg krijgen die nodig is, ook al zijn er meerdere zorgaanbieders nodig om die hulp te leveren. Het is een vorm van zorg die integraal en hoog specialistisch is en zich richt op kwetsbare jeugdigen en hun netwerk/gezin. Er is sprake van meervoudige en complexe zorgvragen. De combinatie van meerdere kernproblemen en de oplossing/behandeling hiervan leidt ertoe dat er een intersectorale samenwerking nodig is. Dit voorkomt onnodige verplaatsing van de jeugdigen en draagt bij aan het in één keer goed aanbieden van passende zorg aan jeugdigen (deze doelstelling is ook opgenomen in de Nota SD). Een deel van de cliënten is uitgestroomd vanuit JeugdzorgPlus, maar het betreft ook deels nieuwe cliënten. Sturing op OTS - afspraken met GI’s Er is gestuurd op vermindering van OTS inzet < dan 1 jaar en met name verkorting van de de duur van > dan 1 jaar. Afspraken in het kader van de Gelderse verbeteragenda zoals de instelling van de 301 route en de inzet van Toekomst Tuinen moeten aan een positief resultaat meewerken.
De trend die we in 2024 zagen, zet in de periode tot en met mei 2025 door. In Harderwijk gingen de OTS aantallen van 106 naar 84. In Zeewolde is er een kleine groei te zien, OTS ging van 55 naar 66. In Ermelo is een lichte daling te zien. Kwaliteit van data In 2024 zagen we al dat er veel beschikkingen waren afgegeven met terugwerkende kracht. Dit zorgt voor een incompleet beeld in de systemen en data om op een betrouwbare manier de financiële prognoses te kunnen maken. Dit signaal is in 2025 verder opgepakt en regelmatig besproken met de toegangsteams vanuit de gemeenten. Langzamerhand ontstond er een afname van indicaties met terugwerkende kracht. Voor Harderwijk ontstond er richting het einde van 2025 weer een iets stijgende lijn, te verklaren door de overdracht van de kwaliteitsmedewerker Meerinzicht naar kwaliteitsmedewerkers binnen het CJG. De achterstand door de overdracht is ingewerkt waardoor er weer een dalende trend zichtbaar is. In Zeewolde is inmiddels een neerwaartse trend te zien door de inzet van team jeugd. Voor de EHZ gemeenten geldt dat ook in 2026 de ambitie is om dit aantal (verder) terug te dringen en ook de andere verwijzers hierin te betrekken. Datagedreven werken De gemeenten in de gehele regio liepen er steeds meer tegenaan dat zij onvoldoende zicht en grip hadden op de ontwikkeling van de gespecialiseerde jeugdhulp.
Sinds januari 2025 zijn wij daarom bezig met het implementeren van de datagedreven werkwijze. Met deze werkwijze kunnen wij (1) beter
6
kunnen duiden wat de ontwikkelingen zijn binnen de inzet van gespecialiseerde jeugdhulp in de drie gemeenten, en (2) het herkennen van, en adviseren op, patronen om de beweging naar het voorveld meer op gang kunnen brengen en inefficiënte jeugdhulp processen te verbeteren. De onderzoekers van Meerinzicht stellen elke zes weken een factsheet op waarin de ontwikkelingen gedurende de afgelopen maanden worden getoond. Deze factsheet wordt besproken met het interne team, de toegangsmedewerkers en de portefeuillehouder. Gedurende de rest van 2025 is deze werkwijze verfijnd met als doel efficiëntere en goedkopere jeugdhulp te bieden, uiteraard met behoud van de kwaliteit voor de jeugdigen.
Tabellen cliënten en toewijzingen (Kansrijk opgroeien) In dit hoofdstuk worden de zorgkosten van de jeugdwet behandeld. Het is belangrijk om te vermelden dat de tabellen ten aanzien van de verstrekkingen, cliënten en unieke cliënten mogelijk afwijkende cijfers bevatten ten opzichte van eerdere rapportages. De cijfers kunnen afwijken omdat de cliëntenadministratie met terugwerkende kracht cliëntmutaties verwerkt. Hieronder zijn tabellen opgenomen betreffende het aantal toewijzingen per gemeente en het aantal cliënten per segment inzake jaar 2025 met aanwezigheid van een toewijzing. Tabel 1. Aantal toewijzingen per gemeente per peilmoment Gemeente Stand per 1-1-2025
Verschil tussen 1-1-2025 en 31-12-2025
Ermelo Harderwijk
Stand per 31-12-2024
Verschil tussen 31-12-2025 en 31-12-2024
718
49
767
725
42
1.420
-15
1.405
1.461
-56
760
16
776
782
-6
2.898
50
2.948
2.968
-20
Zeewolde Totaal
Stand per 31-12-2025
Bron: Suite. Data opgehaald op 12-02-2026 over heel 2025
Tabel 2. Aantal cliënten met een declaratie per gemeente per segment Gemeente Segment 1: Segment Segment 3: Segment 4: Segment Segment Segment: Segment: Segment: Totaal Hoog 2: Dagbesteding/dagbehandeling Specialistisch 5: Crisis : JB/JR LTA Essentiële Overig segmenten specialistisch Wonen functies per 31-12-2025 Ermelo
180
53
75
609
14
64
4
1
0
768
Harderwijk
236
89
169
1.321
32
118
14
6
0
1.538
Zeewolde
80
47
66
711
14
7
16
5
0
795
Totaal
496
189
310
2.641
60
189
34
12
0
3.101
Bron: Suite. Data opgehaald op 12-02-2026 over heel 2025
Wat heeft het gekost? (Kansrijk opgroeien) In 2025 heeft er volgens de gegevens 1e prognoseberekening 2025, vermeld in memo d.d. 16 april 2025, een stijging van de uitgaven jeugdzorg van in totaal ca. 10,65 % ten opzichte van de rekening 2024 plaatsgevonden voor de drie gemeenten gezamenlijk. Deze stijging van de tarieven in 2025 wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende 2 componenten: Onderdeel
2025
Toepassing gem. indexatie zorgkosten Jeugd, inclusief indexatie JB/JR en LTA
7
5,07%
Onderdeel
2025
Toepassing verhoging tarieven per 1 januari 2025 o.b.v. kostprijsonderzoek v.w.b. producten segmenten 1 t/m 5
5,58%
Totaal
10,65%
In 2025 zijn de kosten met circa € 3.024.000 gestegen ten opzichte van de jaarrekening 2024. De toename van de kosten wordt als volgt verklaard: Onderdeel
2025
Binnen de gezamenlijke gemeente is een daling van het aantal jeugdigen die gebruik maken van de jeugdzorg van 2,91%. De daling van het aantal jeugdigen leidt tot een afname van de kosten in 2025 van:
€ 1.074.000 -/-
In 2025 is er een kostenstijging voor de jeugdzorg, dit wordt veroorzaakt doordat de tarieven voor de jeugdzorg geïndexeerd. Dit effect wordt veroorzaakt door het kostprijsonderzoek 2024, wat geeffectueerd is in 2025. Verder is een kleine verandering zichtbaar in het zorggebruik geconstateerd. Dit is zichtbaar in een € 4.120.000 lichte toename van de zorgintensiteit en duur van een zorgtraject, wat een licht stijgend effect heeft op het prijseffect. Beide ontwikkelingen leiden tot een toename van de kosten van:
De overige verschillen bestaan uit: •
Kosten voor de Koesterklas
•
Garantiebedragen en Lumpsum financiering Essentiële functies
•
Terug betaling van het restant Nog te betalen 2024
•
Maatwerkkosten voor zorgcontracten
Totaal
€ 25.000 -/-
€ 3.024.000
Ten opzichte van de 2e prognose vallen de kosten lager uit. Dit heeft enerzijds te maken met de ontwikkelingen van de aantallen die lager uitvallen ten opzichte van de prognose voor de segmenten Wonen, Dagbesteding, Specialistisch en Essentiële Functies.
8
Segment
Realisatie 2024
Begroting Meerinzicht Begroting o.b.v. 2e gemeente prognoseberekening 2025 2025
Rekening 2025
Verschil rekening 2025 met rekening 2024 gemeente
Verschil rekening 2025 met begroting Meerinzicht o.b.v. 2e prognose 2025
Regulier: Segment 1: Hoog Specialistisch
5.109.000
4.771.000
4.848.400
4.889.000
220.000
-118.000
Segment 2: Wonen
8.305.000
8.773.000
8.748.700
8.562.000
-257.000
211.000
Segment 3: Dagbesteding/Dagbehandeling
4.490.000
4.894.000
4.895.000
4.620.000
-130.000
274.000
Segment 4: Specialistisch
16.929.900 16.614.000
15.315.000
16.824.000
-1.299.000
210.000
Segment 5: Crisis
541.000
330.000
330.000
540.000
1.000
-210.000
Segment JB/JR
1.952.000
2.155.000
2.156.000
2.087.000
-135.000
68.000
Segment LTA
935.000
1.024.000
1.024.000
898.000
37.000
126.000
0
1.964.000
1.964.000
1.618.000
-1.618.000
346.000
Segment Essentiële Functies Prognose meerkosten Essentiële Functies Totaal Regulier:
0 36.647.000
40.735.000
40.896.000 39.828.000
-3.181.000
907.000
Overig - niet clëntgebonden zorg
549.000
490.000
490.000
407.000
142.000
83.000
Onderwijs Jeugd Arrangementen (Koesterklas)
85.000
70.000
70.000
70.000
15.000
0
Totaal Overige ontwikkelingen:
634.000
560.000
560.000
477.000
157.000
83.000
37.281.000
41.295.000
41.456.000 40.305.000
-3.024.000
990.000
Overige ontwikkelingen:
TOTAAL ZORGKOSTEN
9
Hoofdstuk 2: Stimuleren van samenredzaamheid Doelstellingen Met onze uitvoering binnen Meerinzicht dragen we eraan bij dat we als gemeenschap naar elkaar omzien en elkaar ondersteunen. We geloven sterk in de kracht van samenwerking en streven naar een omgeving waarin iedereen zich gewaardeerd en betrokken voelt en gelijke kansen krijgt. Hoewel we binnen de opgave samenredzaamheid niet direct sturen op zorgkosten, zetten we ons vanuit onze expertise en samenwerking in om initiatieven te ondersteunen die indirect bijdragen aan het beheersen van deze kosten. Wat willen we bereiken? •
Een inclusieve samenleving We willen iedereen gelijke kansen bieden en een inclusieve samenleving bevorderen.
•
Samenredzaamheid in buurten en wijken is versterkt We willen dat mensen mee kunnen doen, maar ook dat mensen voor elkaar en voor zichzelf kunnen zorgen.
•
Snelle, eenvoudige en duurzame dienstverlening Ondersteuning is gericht op het zo snel, eenvoudig en duurzaam mogelijk oplossen van vragen.
Er zijn geen zorgkosten vanuit Meerinzicht vanuit de opgave stimuleren van samenredzaamheid. Verantwoording vindt lokaal plaats binnen de P&C cyclus van de gemeente.
10
Hoofdstuk 3: Bestaanszekerheid en perspectief op (on)betaald werk Doelstellingen Met onze uitvoering binnen Meerinzicht dragen we eraan bij dat we als gemeenschap naar elkaar omzien en elkaar ondersteunen. We geloven sterk in de kracht van samenwerking en streven naar een omgeving waarin iedereen zich gewaardeerd en betrokken voelt en gelijke kansen krijgt. Hoewel we binnen de opgave samenredzaamheid niet direct sturen op zorgkosten, zetten we ons vanuit onze expertise en samenwerking in om initiatieven te ondersteunen die indirect bijdragen aan het beheersen van deze kosten. De GR Meerinzicht geeft invulling aan deze maatschappelijke opgave op basis van de participatiewet en de Wet Inburgering. Wat willen we bereiken? •
Het vergroten van bestaanszekerheid - We bieden inkomensondersteuning voor inwoners die het niet redden op eigen kracht en vergroten daarmee hun bestaanszekerheid. - We benutten participatiemogelijkheden als (tussen)stap voor het vergroten van zelfregie en streven we naar kansengelijkheid voor kinderen en jongeren die opgroeien in bestaansonzekerheid.
•
Ondersteuning aan werkzoekenden biedt perspectief op (on)betaald werk - We stellen de behoefte aan voorzieningen vast op basis van een bestandsanalyse, waarbij we het bestand verdelen in de categorieën werk, meedoen en ondersteuning. Op basis daarvan stellen we een plan van aanpak op, waarbij de mogelijkheden van lopende en nieuwe initiatieven worden bekeken en concrete doelen koppelen aan participatie en reïntegratie. - We ondersteunen inwoners om de randvoorwaarden rondom werk te regelen. Waar mogelijk ondersteunen we bijvoorbeeld met de zoektocht naar kinderopvang, onderzoeken van mogelijkheden van flexibele tijden van de taalles voor inburgeraars, het zoeken lokale werkplekken en vergoeden reiskosten voor sollicitaties. - In lijn met het breed offensief geven we werkgevers en cliënten een ruimere keuze voor jobcoaching. Jobcoaches vragen we aandacht te geven aan de persoonlijke situatie van de cliënt. - Jongeren zijn actief betrokken bij hun eigen traject of activeringsproces. Samen richten we ons op de mogelijkheden, niet op de onmogelijkheden. - Wij passen Social Return On Investment (hierna te noemen; SROI) toe bij inkoop- en aanbestedingen met als doel om werkzoekenden te betrekken bij de uitvoering van een opdracht voor de gemeente. Door inzet van SROI worden (extra) banen, stages of opleidingsplekken gecreëerd.
Ook wordt door middel van het stimuleren van sociale inkoop en maatschappelijk/sociale activiteiten en initiatieven die sociale impact maken bijgedragen aan doelstellingen op het gebied van werk, inkomen, armoedebestrijding, zorg en gezondheid. - We ontwikkelen een netwerk van werkgevers die kansen willen bieden aan jongeren (gebruikmakend van SROI). - We betrekken werkgevers bij het ontwikkelen van nieuwe voorzieningen en trajecten, onder andere met behulp van een behoefte-onderzoek onder werkgevers. We hebben aandacht voor de drempels die werkgevers ervaren om sociaal te ondernemen. - We verbeteren de werkgeversbenadering via het subregionale WSP en zorgen ervoor dat werkgevers ons beter weten te vinden. Dit doen we door het inzetten van de accountmanager EHZM.
11
•
Werkzoekenden doen naar vermogen mee in de samenleving - De inzet van loonkostensubsidies wordt verbreed. In lijn met het breed offensief kan voor alle groepen met een lage loonwaarde kan een forfaitaire loonkostensubsidie worden ingezet. Zowel werkgevers als werknemers kunnen hier een beroep op doen. - We stimuleren onder bijstandsgerechtigden actieve betrokkenheid in de lokale samenleving (onderwijs, scholen, sportverenigingen) in lijn met de beweging naar het voorliggend veld, in samenwerking met de brongemeenten en de lokale organisaties. - Onze inzet bij de sluitende aanpak jongeren is een focus op onderwijs. Voor jongeren die blijven uitvallen in het onderwijs ontwikkelen we alternatieve trajecten en begeleidingsmogelijkheden om hen op het juiste pad te houden. Daarbij is aandacht aan het doorbreken barrières (schulden bijv.). Jongeren zitten niet onnodig op de ‘bank’ .
Wat is er gebeurd (Bestaanszekerheid en perspectief op (on)betaald werk) Werk en Meedoen Het aantal inwoners met een bijstandsuitkering is in de eerste maanden van 2025 toegenomen. Het gaat voor de EHZ gemeenten gezamenlijk om een stijging van 2,9% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar (januari t/m april). Dit is hoger dan de landelijke stijging van het aantal personen met een bijstandsuitkering. Voorlopige landelijke cijfers geven een stijging van 1% aan (jan t/m april). Gedurende de tweede helft van 2025 zagen we echter een stabilisatie van deze groei, waarbij de instroom afvlakte en de actieve bemiddeling naar werk resultaat bleef boeken. In de eerste maanden van 2025 is ingezet op zowel het stimuleren naar werk als participeren in de samenleving. Enkele ontwikkelingen willen hier toelichten: •
In de pilot ‘Samen Sterk naar Werk’ is in het voorjaar 2025 gewerkt aan persoonlijke ontwikkeling en doelen van ambitieuze alleenstaande moeders. Vanuit daar bouwen ze aan hun toekomst richting scholing of werk. Het project is een initiatief van Inclusief Groep en Meerinzicht, financieel mogelijk gemaakt door Arbeidsmarkt VeluweStedendriehoek. Tijdens dit project verkenden de deelnemers hun eigen motivatie, drijfveren en talenten. Door met elkaar op te trekken ontstond er onderlinge herkenning, steun en de kans om van elkaar te leren. Naast de uitstroom naar werk zien we bij dit project een grote winst in de sociale basis. Deelnemers hebben een sterker sociaal netwerk, wat de kans op langdurige financiële zelfredzaamheid vergroot.
•
In januari 2025 is in samenwerking met GA! Harderwijk een beweegtraject gestart voor 15 deelnemers vanuit ESF Sociale Inclusie. Het betreffen statushouders langer dan 5 jaar in Nederland die weer geactiveerd dienen te worden richting (vrijwilligers) werk en deelname aan georganiseerde activiteiten (Participatieladder 3 en 4). Op 16 april 2025 is het traject afgerond. Het traject van 1 deelnemer is vroegtijdig beëindigd omdat het wegens persoonlijke omstandigheden niet haalbaar was. De overige deelnemers zijn allen begeleid naar vrijwilligerswerk, een (sport) vereniging en re-integratietrajecten. In juli wordt onderzocht of er een vervolg kan plaatsvinden voor de bijstandsgerechtigde inwoners uit Ermelo en Harderwijk. Ook wordt onderzocht of er in Zeewolde een beweegtraject kan worden vormgegeven. Er lopen momenteel verkennende gesprekken met partijen. De actieve inzet op re-integratie wierp in de tweede helft van 2025 zijn vruchten af voor de drie gemeenten. In Ermelo en Zeewolde leidde dit tot een positief financieel resultaat op de re-integratiebudgetten ( € 69.983 en € 32.471 voordeel), wat duidt op een effectieve uitstroom. In Harderwijk bleven de uitgaven voor reintegratie nagenoeg in evenwicht met de begroting, dit toont een stabiele uitvoering ondanks de hogere instroom in de bijstand.
12
•
In 2025 is de pilot voor de inburgeraars in de z-route gestart bij de Inclusief Groep. Er zijn 19 kandidaten gestart. Het doel van het traject bij de Inclusief Groep is om inburgeraars een traject aan te bieden gericht op maximale integratie en participatie in de samenleving. Het traject is gericht op toeleiding tot betaalde arbeid, maar ook maatschappelijke deelname is een belangrijk component. De inburgeraar kan hier zijn verplichte 800 participatie uren maken, deze zijn noodzakelijk om de inburgering te halen. Het traject wordt betaald vanuit de hiervoor beschikbare SPUK middelen.
•
Sinds april 2024 is de accountmanager inclusief ondernemen gestart. Doel is bedrijven en werkgevers adviseren over inclusief ondernemen en daarmee kansen creëren voor verschillende doelgroepen. De accountmanager is vraagbaak voor ondernemers en het gezicht naar buiten toe. De accountmanager sluit aan bij de verschillende bijeenkomsten van de lokale bedrijvenkringen, businessclubs en andere ondernemersbijeenkomsten. Werkgevers worden geadviseerd over lokale, regionale en landelijke regelingen die sociaal ondernemerschap stimuleren. De eerste stappen zijn gezet om te werken met arrangementen in de samenwerking ondernemers, onderwijs en overheid. Deze aanpak heeft ertoe geleid dat het netwerk van werkgevers gegroeid van 0 naar ongeveer 75/100 werkgevers
Bestaanszekerheid Meerinzicht verstrekt namens de gemeenten diverse minimaregelingen, de bijzondere bijstand en het leefgeld voor Oekraïners. Enkele ontwikkelingen willen we hier toelichten: •
Als gevolg van een samenloop van landelijke regelingen, ontvangen een aantal inwoners uit de gemeente Harderwijk te weinig toeslagen, dit wordt de alleenverdienersproblematiek genoemd. De gemeenten hebben gekozen deze huishoudens te compenseren middels ambtshalve uitkeringen in 2025, 2026 en 2027. De besluitvorming hierover is in het voorjaar van 2025 afgerond. In de tweede helft van 2025 is de uitvoering hiervan door Meerinzicht daadwerkelijk opgestart, waarbij de eerste groepen inwoners de compensatie hebben ontvangen. Naar verwachting zal is er vanaf 2028 een landelijke oplossing komt voor de inwoners die in de categorie alleenverdienersproblematiek valt.
•
Vanaf januari 2025 voert Meerinzicht, namens de gemeenten, ook het innen van de eigen bijdrage voor werkende Oekraïners in de opvanglocatie uit. Dat wordt uitgevoerd door de uitkeringsadministratie binnen Meerinzicht. Dit proces is in 2025 voor alle drie de gemeenten succesvol uitgevoerd. De opbrengsten uit deze bijdragen waren in de gehele regio hoger dan begroot. De realiseerde Zeewolde een opbrengst van bijna € 40.000 (tegenover € 27.000 begroot) en zagen ook Ermelo en Harderwijk een gunstig effect op de netto opvangkosten, wat de financiële druk op dit dossier heeft verlicht.
•
Meerinzicht is in 2024 gestart met de pilot ambtshalve toekenning van de Individuele Inkomenstoeslag (IIT). In 2025 is de pilot uitgebreid met de Maatschappelijke Bijdrageregeling (MBR) voor volwassenen. Dit leidde tot een verschuiving in de uitgaven naar het eerste kwartaal (Q1), het moment van de ambtshalve uitbetaling. De pilots zijn succesvol gebleken in het verminderen van administratieve lasten en het vergroten van de efficiëntie. De ambtshalve werkwijze draagt bij aan het vergroten van de bestaanszekerheid door ondersteuning laagdrempelig aan te bieden. Dat de focus op het tegengaan van onderbenutting succesvol is, blijkt uit het aanzienlijk toegenomen bereik van deze regelingen in de drie gemeenten. In 2025 resulteerde dit in 856 automatische toekenningen van de IIT en 704 van de MBR. Door deze proactieve aanpak zijn drempels weggenomen, waardoor meer inwoners in Ermelo, Harderwijk en Zeewolde hun recht op ondersteuning daadwerkelijk hebben verzilverd. Dit bevestigt dat we de kwetsbare doelgroep in de gehele regio effectiever weten te bereiken en hun financiële stress verminderen.
13
Deze werkwijze sluit aan bij de visie 'Samen doen wat nodig is', waarbij we naast de inwoner staan en bureaucratie zoveel mogelijk beperken. Op basis van de positieve resultaten die in de loop van het najaar zichtbaar werden, is besloten de pilots vanaf 1 januari 2026 jaarlijks structureel uit te voeren. Dit dient tevens als overbrugging naar de verwachte wetswijziging in 2027, die ambtshalve toekenning wettelijk zal toestaan. Voor de MBR biedt deze voortzetting de gelegenheid om de ambtshalve werkwijze definitief in de organisatie in te bedden.
Wat is er gebeurd (Inburgering) Evaluatie uitvoeringsprogramma Wet Inburgering De evaluatie van de uitvoering van de Wet inburgering, op basis van de doelen uit het uitvoeringsprogramma, is afgerond. Hier zijn aanbevelingen uit gekomen om het inburgeringsproces en het perspectief van inburgeraars te verbeteren. De evaluatie is in Q4 van 2025 besproken met de bestuurders. Het college heeft akkoord gegeven om de aanbevelingen mee te nemen in de volgende uitvoeringsagenda voor 2027. In 2026 wordt gewerkt aan de uitvoeringsagenda, maar waar mogelijk kunnen aanbevelingen al verder uitgewerkt en uitgevoerd worden. Een van de aanbevelingen is de vroege start met inburgering op het ACZ (Asielzoekerscentrum). Momenteel vinder er gesprekke met het COA (Centraal orgaan opvang Asielzoekers) hierover plaats. Aanbesteding taalaanbieders B1-route en Z-route In 2025 heeft de aanbesteding voor de taalaanbieders in de B1-route en Z-route plaatsgevonden. Hieruit zijn twee nieuwe taalaanbieder gekomen, IVIO-opleidingen en Youtaal/Pair. Op 1 maart 2026 gaan de nieuwe contracten in voor de gemeenten Ermelo, Harderwijk, Zeewolde, Nunspeet, Putten en Elburg. Participatie in de Z-route Tijdens de uitvoering van de Wet inburgering is duidelijk dat inburgeraars in de Z-route meer begeleiding nodig hebben dan voorheen aangeboden om te voldoen aan de 800 participatie-uren plicht.
Tot 1 april 2026 is er een overeenkomst met Vluchtelingenwerk waarin inburgeraars 26 weken coaching naar vrijwilligerswerk krijgen, dit blijkt echter niet voldoende waardoor de overeenkomst per 1 april 2026 stopt. Voor de Z-route zijn daarom nieuwe samenwerkingen aangegaan, dit maakt dat er meer kosten worden gemaakt dan voorheen bedacht. In Ermelo is een pilot gestart in het voorjaar van 2025 met Welzijn Ermelo voor de invulling van de participatie-uren. Welzijn Ermelo begeleidt inburgeraars richting passende activiteiten of vrijwilligerswerk. De pilot wordt doorgezet in 2026. In Zeewolde mogen inburgeraars in de Z-route meedoen met het beweegtraject van "Bewegen Werkt". Het traject en de mogelijke uitkomst van dit traject mogen meegeteld worden voor de participatie-uren. In Harderwijk wordt momenteel nog hard gezocht naar de juiste samenwerking met een lokale partner. De eerder gemaakte activiteitenkalender, samen met de lokale partners, is overgezet naar het platform Harderwijkvoorelkaar. In 2025 is ook een pilot gestart met de Inclusief Groep voor inburgeraars in de Z-route die klaar zijn voor een traject gericht op werk. Deze pilot is succesvol, waarmee ingezet wordt op voortzetting in 2026.
Hierbij is ook een mogelijkheid ontwikkeld om inburgeraars in de Z-route, die nog niet klaar zijn voor de stap richting werk, hun participatie-uren bij de Inclusief Groep kunnen vervullen.
Tabellen cliënten (Bestaanszekerheid en perspectief op (on)betaald werk)
14
Onderstaande lijngrafiek en tabel geeft het verloop weer in het aantal uitkeringen op gemeenteniveau.
Wat heeft het gekost? (Participatie en Inburgering) Inkomen Het aantal inwoners met een bijstandsuitkering is binnen Meerinzicht in 2025 gedaald ten opzichte van 2024. In Ermelo en Zeewolde zijn de aantallen nagenoeg gelijk gebleven, in Harderwijk is sprake van een consequente daling ten opzichte van 2024. Loonkostensubsidie Met de inzet van LKS (loonkostensubsidie), die volledig wordt vergoed vanuit het Rijk, kunnen mensen worden geplaatst bij een werkgever en/of het sociale ontwikkelbedrijf, die hierdoor toch de stap richting een reguliere baan kunnen maken. In 2025 is de inzet van LKS gestegen, met name in Harderwijk. Reïntegratie/participatie Met de afname van het aantal bijstandsontvangers zijn de kosten voor reïntegratie/participatie licht gedaald. Ook in 2025 zorgen de nieuwe beleidsregels van 2024 voor een betere sturing op de inzet van jobcoaching. Bestaanszekerheid De uitgaven voor bestaanszekerheid zijn gestegen ten opzichte van 2024. De toekenning van de Individuele Inkomens Toeslag (IIT) en de Maatschappelijke Bijdrage Regeling (MBR) is vanaf 2024 (IIT) en vanaf 2025 (MBR) zoveel mogelijk ambtshalve toegekend. Oekraïne Voor 2025 is, in lijn met voorgaande jaren, geen begroting afgegeven voor het leefgeld Oekraïne, omdat deze uitkeringen geen structureel karakter hebben.
Dit geldt ook voor de eigen bijdrage, die vanaf 2025 geïnd wordt bij werkende Oekraïners in de gemeentelijke opvang. Inburgering De kosten voor inburgering worden zoveel mogelijk gedekt vanuit de Specifieke Uitkering (SPUK) van het Rijk. Uitzondering hierop vormen de reiskosten voor inburgeraars, deze worden niet gecompenseerd door het Rijk en drukken op de reguliere participatie /re-integratiemiddelen. De ervaring leert dat de inburgeringstrajecten regelmatig langer duren dan 3 jaar en extra begeleiding nodig is om de inburgering succesvol af te kunnen ronden. Dit betekent dat de SPUK-gelden mogelijk in de toekomst niet voldoende zijn om alle kosten van inburgering te dekken.
15
Meerinzicht Totaal
Realisatie 2024
Begroting Begroting Realisatie gemeenten 2025 Meerinzicht 2025 2025
Verschil realisatie t.o.v. begroting gemeenten
Verschil realisatie t.o.v. begroting Meerinzicht
Inkomen
24.690.294
26.461.000
26.461.000
26.394.688
66.312
66.312
Loonkostensubsidie
2.266.573
2.504.000
2.504.000
2.549.625
-45.625
-45.625
Participatie/reintegratie
2.204.060
2.381.000
2.381.000
2.124.851
256.149
256.149
Bestaanszekerheid
3.866.866
3.942.000
3.942.000
4.072.562
-130.562
-130.562
Subtotaal regulier
33.027.793
35.288.000
35.288.000
35.141.726
146.274
146.274
TOZO/Tonk baten
-123.861
0
0
-37.942
37.942
37.942
Energietoeslag*
2.306.663
0
0
0
0
0
Leefgeld Oekraïne*
308.087
0
217.000
231.824
-231.824
-14.824
0
0
-184.000
-295.809
295.809
111.809
Subtotaal overige
2.490.889
0
33.000
-101.927
101.927
134.927
Totaal
35.518.682
35.288.000
35.321.000
35.039.799
248.201
281.201
Eigen bijdrage Oekraïne*
* Regeling wordt bekostigd uit aanvullende Rijksmiddelen
Inburgering
Afgerond op € 1.000
Meerinzicht Totaal
Realisatie 2024
Begroting Meerinzicht 2025 Realisatie 2025
verschil prognose t.o.v. begroting Meerinzicht
Wet Inburgering Ermelo
381.064
410.000
439.125
-29.125
Wet Inburgering Harderwijk
722.706
890.000
898.501
-8.501
Wet Inburgering Zeewolde
144.404
155.000
151.154
3.846
1.248.174
1.455.000
1.488.780
-33.780
Totaal inburgering
16
Hoofdstuk 4: Zelfstandig thuis Doelstellingen We dragen met de uitvoering binnen Meerinzicht bij aan het tijdig, passend en nabij ondersteunen van inwoners met een ondersteuningsvraag, zodat zij (zo lang mogelijk) zelfredzaam zijn en naar tevredenheid zelfstandig thuis kunnen wonen. Wat willen we bereiken? •
Een gezonde en veilige woonomgeving met een passend woonaanbod voor alle inwoners
Wij verbinden wonen, zorg en veiligheid om kwetsbare groepen een passende plek en de juiste ondersteuning te bieden. Bij psychische kwetsbaarheid werken we volgens de principes van GEM: we versterken het eigen netwerk en stellen herstel centraal. Tegelijkertijd pakken we onveiligheid in de thuissituatie preventief aan. Door te experimenteren met nieuwe werkwijzen voorkomen we escalaties en vergroten we de stabiliteit in gezinnen. Dit resulteert in een gezonde, veilige leefomgeving voor al onze inwoners. •
Inwoners wonen naar tevredenheid zelfstandig thuis
We streven ernaar inwoners met een specifieke woonbehoefte zo goed mogelijk te faciliteren, zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen met behoud van regie over hun eigen leven. Passend wonen zien we als een gedeelde verantwoordelijkheid van de inwoner, de gemeente, Meerinzicht en woningcorporaties. •
Inwoners hebben regie over hun eigen leven en kunnen op een gezonde manier oud worden
We stimuleren inwoners om zoveel mogelijk regie te houden over hun eigen leven. Waar passend richten we collectieve vormen van ondersteuning in en nemen we initiatief voor laagdrempelige ondersteuning in het voorveld. Hiermee versterken we de eigen kracht van inwoners en bevorderen we zelfstandigheid. Bijzondere aandacht gaat uit naar (kwetsbare) ouderen, zodat zij hun regie behouden en worden ondersteund bij het ontwikkelen en behouden van een gezonde leefstijl. •
Inwoners met een ondersteuningsvraag worden tijdig, passend en nabij ondersteund
We willen dat inwoners met een ondersteuningsvraag snel en passend geholpen worden, zodat zij zo lang mogelijk zelfredzaam blijven. Daarom implementeren we een nieuwe werkwijze, gericht op effectiever en efficiënter werken, met meer focus op cliëntdoelen, doelmatigheid en rechtmatigheid. Deze werkwijze draagt bij aan betere grip op wachtlijsten en aan het beheersen van financiële uitdagingen. Daarnaast ontwikkelen we de gerichte aanpak op casusniveau verder om escalatie en zwaardere ondersteuning te voorkomen. Door aan te sluiten bij overlegtafels binnen de drie gemeenten zorgen we voor een soepele overgang van jeugdhulp naar volwassenenzorg voor jongvolwassenen (16-27 jaar).
Wat is er gebeurd (Zelfstandig thuis) Wmo maatwerkvoorzieningen binnen de opgave Zelfstandig Thuis De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is bedoeld om mensen te ondersteunen bij het bevorderen van hun zelfredzaamheid en participatie in de samenleving. Inwoners in de EHZ-gemeenten kunnen een melding doen voor ondersteuning uit de Wmo wanneer zij een hulpvraag hebben en de ondersteuning niet zelf, of met hulp van hun omgeving, kunnen regelen. Vanuit de Wmo worden maatwerkvoorzieningen aangeboden, waaronder hulp bij het huishouden, individuele- en groepsbegeleiding, logeeropvang, rolstoelen, woon- en vervoersvoorzieningen. Maatschappelijke opvang en beschermd wonen vallen ook onder de Wmo, echter is de wijze van rapporteren op een andere manier georganiseerd. Dit zal dan ook niet worden meegenomen in dit verslag. 17
Kostenontwikkeling Kostprijsonderzoek De Wmo contracten voor Hulp bij het huishouden en Begeleiding, arbeidsmatige dagbesteding, begeleiding overige werden in juni 2025 verlengd tot 30 juni 2026. Om te voldoen aan de AMvB en reële tarieven te waarborgen, werd een extern kostprijsonderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek leidde tot een kostenstijging van circa 2% bovenop de jaarlijkse indexatie voor begeleiding individueel. voor hulp bij het huishouden leidde it tot een kostenstijging van circa 13% bovenop de jaarlijkse indexatie. In 2025 is de stabiliserende lijn in de Wmo-uitgaven voortgezet. Hoewel de vraag naar ondersteuning onverminderd hoog blijft, is de kostenstijging beperkt gebleven. Dit is mede te danken aan een versterkte werkwijze bij de intake. Bij ongeveer 20% van de nieuwe meldingen is succesvol verwezen naar alternatieven buiten het maatwerktraject, zoals voorliggende voorzieningen of hulp vanuit het sociaal netwerk. Deze gerichte inzet op de sociale basisvoorzieningen heeft de druk op individuele maatwerkvoorzieningen verlicht. Tegelijkertijd blijft de benutting van toegekende Wmo-voorzieningen achter bij de verwachting. Door arbeidsmarktkrapte, organisatorische knelpunten bij aanbieders of persoonlijke omstandigheden van inwoners wordt niet alle geïndiceerde zorg daadwerkelijk ingezet.
Dit zorgt voor onzekerheid in de kostenontwikkeling en bemoeilijkt sturing op realisatie ten opzichte van de begroting. Desondanks is het gelukt om de instroom beheersbaar te houden en de beschikbare ondersteuning te richten op inwoners met een complexe of langdurige ondersteuningsbehoefte. De cijfers over 2025 suggereren dat deze strategie bijdraagt aan passende ondersteuning binnen de beschikbare middelen, ondanks de blijvende onzekerheid over de benutting van voorzieningen. Tegelijkertijd staan woningaanpassingen steeds meer onder druk door gewijzigde wet- en regelgeving, zoals het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Vanuit de praktijk komen steeds vaker signalen over fysieke knelpunten, zoals het gebrek aan geschikte stallingsruimte voor scootmobielen. Deze belemmeringen leiden tot oplopende kosten en vragen om structurele oplossingen in samenwerking met woningeigenaren. EHZ verschillen en aandachtsgebieden Er zijn aanzienlijke onderlinge verschillen tussen gemeenten in de ontwikkeling van de Wmo uitgaven. De grootste aandachtsgebieden per gemeente zijn als volgt en worden in de bijlage per gemeente verder toegelicht: Gemeente Ermelo: Hulp bij het huishouden In deze gemeente is een relatief sterke stijging zichtbaar in het gebruik van hulp bij het huishouden.
Gemeente Harderwijk: Woningaanpassingen en begeleiding In deze gemeente is er een toename in de kosten voor woningaanpassingen en begeleiding. Gemeente Zeewolde: Vervoerskosten (vervoer dagbesteding, hulpmiddelen) In deze gemeente is een stijging in de vervoerskosten voor dagbesteding en hulpmiddelen, dit is in lijn met de mobiliteitsbehoefte binnen de gemeente. Interventies en beleidsontwikkelingen In 2025 zijn diverse interventies voortgezet of geïntensiveerd om de Wmo doelstellingen effectief en doelmatig te realiseren. De implementatie van de nieuwe werkwijze is gestart, met nadruk op start- en evaluatiegesprekken. Dit versterkt de opdrachtgeversrol en biedt betere mogelijkheden om te monitoren op rechtmatigheid en doelmatigheid, wat leidt tot meer grip op zowel kwaliteit als kosten.
18
De herbeoordeling van bestaande indicaties wordt onverminderd voortgezet, evenals de toepassing van het normenkader voor Hulp bij het Huishouden. Ook het PGB-proces is aangescherpt, met strengere toetsing op pgb-vaardigheid en intensievere kwaliteitscontrole. Door betere voorlichting en toetsing vooraf worden ongewenste situaties, zoals onvoldoende kwaliteit en zorgfraude, zoveel mogelijk voorkomen. Ook zorgt dit voor een kwaliteitsimpuls voor de toezichthouders, bijvoorbeeld bij noodzakelijke terugvorderingen. Dankzij automatische signaleringen van het Inlichtingenbureau kunnen inwoners die overgaan naar de Wlz sneller worden opgevolgd. Dit voorkomt onnodig doorlopende voorzieningen binnen de Wmo en draagt bij aan rechtmatigheid en kostenefficiëntie. Tot slot is gestart met de voorbereiding van nieuwe aanbestedingen voor hulpmiddelen en trapliften, waarbij collectieve oplossingen worden verkend. Doel is om efficiëntere inkoop te realiseren en de beschikbaarheid van voorzieningen te borgen binnen de beschikbare middelen.
Totaal aantal cliënten per gemeente
Bron: Monitor Sociaal Domein
Wat heeft het gekost? (Zelfstandig thuis) In onderstaande tabel is de realisatie over 2024 en 2025 weergegeven per gemeente. Ermelo
Harderwijk
2024
2025
2024
Begeleiding
2.672.000
2.824.000
4.320.000
Hulp bij huishouden
2.641.000
3.005.000
4.682.000
Voorzieningen
811.000
770.000
Overige
-63.000
totaal
6.061.000
Zeewolde 2024
2025
4.590.000
1.339.000
1.394.000
5.166.000
1.686.000
1.923.000
1.717.000
1.685.000
510.000
692.000
-26.000
-80.000
-30.000
-36.000
-26.000
6.573.000
10.639.000
11.411.000
3.499.000
3.983.000
19
2025
Bijlagen Bijlage 1: Gedetailleerd overzicht Ermelo Kansrijk opgroeien in Ermelo Zorggebruik en aantallen (Kansrijk opgroeien in Ermelo) Aantal unieke cliënten Jeugd Onderstaande tabel toont het aantal unieke cliënten.
Aantal toewijzingen per gemeente per peilmoment Verschil Verschil Stand per tussen tussen Stand per Stand per 01-01-2025 01-01-2025 31-12-2025 31-12-2025 31-12-2024 en en 31-12-2025 31-12-2024
Gemeente
Ermelo
718
49
767
725
42
Bron: Suite. Beleid- toewijzingen. Data opgehaald op 12-02-2026
Aantal cliënten met een declaratie per gemeente per segment Segment 1: Hoog Specialistisch
180
Segment 2: Wonen
53
Segment 3: DB/DH
75
Segment 4: Specialistisch
Segment 5: Crisis
609
Segment: JB/JR
14
Segment: Essentiële Functies
Segment: LTA
64
4
Overig
1
Totaal
0
768
Bron: Suite. Data opgehaald op 12-02-2026 over heel 2025 Noot. In tegenstelling tot tabel 1 betreft tabel 2 het aantal cliënten, een cliënt kan meerdere toewijzingen hebben waardoor het aantal toewijzingen niet gelijk staat aan het aantal cliënten. Daarnaast kan een cliënt in meerdere segmenten voorkomen waardoor het totaal uit tabel 2 niet overeenkomt met het totaal aantal unieke cliënten over alle segmenten.
Cijfers PGB’s Meerinzicht voert voor de gemeenten de administraties van de PGB’s die via de Sociale Verzekeringsbank worden verstrekt. De geldstroom loopt via de lokale administraties. Binnen de Jeugdwet gaat het voor 2025 voor de gemeente Ermelo om onderstaande bedragen.
PGB bedragen via Sociale Verzekeringsbank (in '000')
Jeugdwet
Realisatie 2022
161.000
Prognose Prognose Prognose 2023 2024 2025 (peildatum (peildatum (peildatum 28-02-2024) 28-02-2025) 28-02-2026) 201.000
20
216.000
202.000
Duiding zorgkosten Ermelo In deze duiding worden de jaarcijfers van 2025 vergeleken met 2024. In 2024 was het aantal cliënten met een lopende toewijzing 725. In 2025 zijn dit er 767. Dit betekent dat wij een lichte stijging zien (+ 6%) van het aantal cliënten. Dit getal houdt echter geen rekening met het feit dat een cliënt meerdere toewijzingen kan hebben, of dat er niet op alle toewijzingen actief wordt gedeclareerd. Voor de volledigheid bekijken we daarom ook het aantal cliënten met een declaratie, totaal 768 in 2025. We zien een stijging van de kosten t.o.v. 2024 van zo’n 8,5% (€ 9.476.000 in 2025 tov € 8.733.000 in 2024). Deze kostenstijging valt ruim binnen de gemeentelijke begroting, waarbinnen rekening was gehouden met een kostenstijging van 10%. De prijsindexatie en het kostprijsonderzoek hebben hier een grote invloed op gehad. Voor met name Crisis en Essentiële Functies vallen de kosten wel hoger uit dan begroot. Hieronder wordt de kostenontwikkeling per segment nader toegelicht De kosten voor Ermelo zijn op te splitsen in twee categorieën. Enerzijds zijn er kosten waar de gemeente minder invloed op heeft. Het gaat om zorgvragen met een complexe achtergrond, waarbij verwijzingen veelal niet via het gemeentelijke toegangsteam verlopen. Voorbeelden hiervan zijn de segmenten 'Jeugdbescherming & Jeugdreclassering (JB/JR)', 'Crisis' en 'Essentiële Functies'.
Voor deze segmenten is het belangrijk de ontwikkelingen nauwlettend te monitoren. Binnen het segment Crisis zien we een aanzienlijke stijging in het aantal gevallen en daarmee ook in de kosten. Onderstaande figuur toont de kostenverdeling van jeugdzorgcliënten over heel 2025. De volledige cliëntpopulatie die in 2025 zorg heeft ontvangen, is opgedeeld in groepen van 10% en gesorteerd van hoogste naar laagste kosten. Hieruit blijkt dat de kosten sterk scheef verdeeld zijn: de 77 duurste cliënten (10%) zijn verantwoordelijk voor 52,3% van de totale kosten over 2025. Dit zijn cliënten met een behoefte aan zeer intensieve jeugdhulp, van wie het merendeel is verwezen door een gecertificeerde instelling en/of de rechter. De gemeentelijke sturingsmogelijkheden voor deze groep zijn daardoor beperkt, terwijl zij wel een groot deel van de kosten voor hun rekening nemen. Door de intensieve en complexe zorgvragen, is het lastig om af te schalen of de jeugdigen door te verwijzen naar het voorveld.
21
Anderzijds zijn er ook kosten waar wij meer invloed op hebben. Deze kosten worden gemaakt door cliënten die in de groepen zitten aan de rechterkant van de grafiek. Hierbij zijn de verwijzingen veelal dichtbij de gemeente, zoals vanuit het CJG of de huisartsen en is het aantal cliënten groter, wat maakt dat wij sneller opvallende en terugkerende patronen kunnen herkennen. Cliënten in deze groepen met relatief lagere kosten hebben een minder complexe hulpvraag waardoor er een mogelijkheid bestaat om deze jongeren (deels) naar het voorveld te verwijzen. Denk hierbij aan zorg binnen de segmenten ‘Specialistisch’ en ‘Hoogspecialistisch’. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat de financiële effecten van interventies voor deze groep beperkt zullen zijn, aangezien zij verhoudingsgewijs aanzienlijk minder kosten maken dan de cliënten in de 10% duurste groep. Het herkennen en inzichtelijk maken van deze patronen is cruciaal om te sturen op een verhoogde kwaliteit en effectiviteit van de geleverde zorg. Zo verwachten wij in de toekomst deze kosten te verlagen. Gemiddelde kosten vanuit gemeentelijk toegangsteam Binnen de specifieke segmenten zien we de volgende ontwikkelingen: 1. Hoog specialistisch In dit segment zien we dat het aantal cliënten met ongeveer 25% is gestegen in 2025 t.o.v. van 2024. De gedeclareerde waarde is gestegen met ongeveer 25%.
Als we op productniveau kijken, zien we de opvallendste stijging in zorgkosten bij de ‘Hoog Specialistische GGZ. We onderzoeken de oorzaken van deze stijging, zowel bij de verwijzer als bij de zorgaanbieder. 2. Wonen In dit segment zien we dat het aantal cliënten met 7% is gedaald in 2025 t.o.v. 2024. De gedeclareerde waarde is met 13% gedaald. Dit betekent dat de gemiddelde kosten, met inbegrip van de prijsindexatie, is gedaald. Kanttekening hierbij is dat enkele producten zijn verplaatst naar Essentiële Functies. 3. Dagbesteding/dagbehandeling In dit segment zien we dat het aantal cliënten nagenoeg gelijk is gebleven. De gedeclareerde waarde is met 5% gedaald, wat betekent dat de gemiddelde kosten, met inbegrip van de prijsindexatie, zijn gedaald. 4. Specialistisch In dit segment zien we dat het aantal cliënten met 4% is gedaald in 2025 t.o.v. dezelfde periode in 2024. De gedeclareerde waarde is met 6% gestegen. 5. Crisis In dit segment zien we dat het aantal cliënten licht is gestegen. De gedeclareerde waarde is met 74% gestegen. De mate waarin dit product wordt ingezet is afhankelijk van individuele- of gezinsomstandigheden die per definitie onvoorzien zijn en daarom ook niet vallen te duiden. 6. Jeugdbescherming/-reclassering In dit segment zien we dat het aantal cliënten met ~4,5 % is gedaald in 2025 t.o.v. dezelfde van 2024. De gedeclareerde waarde is met 10% gestegen.
7. Landelijk Transitie Arrangement (LTA) In dit segment zien we een lichte stijging van het aantal cliënten. Daarentegen zien we een daling van de kosten met 56%. De kosten en aantal cliënten binnen dit segment zijn enorm fluctuerend en daarmee ook lastig te duiden. Het betreft contracten op landelijk niveau waar individuele gemeenten weinig invloed op hebben. 8. Essentiële Functies
22
De Essentiële Functies zijn 1 januari 2025 van start gegaan. Dit segment zien we om die reden voor het eerst terug in de financiële rapportages. In dit segment is de gedeclareerde waarde € 266.000. Deze kosten vallen te verklaren doordat één jeugdige op dit segment is ingestroomd. De inzet van dit product is onvoorzien en valt daarmee lastig te duiden. Bouwsteen: actieve regie op stapeling Binnen de gemeente Ermelo zijn een aantal bouwstenen opgenomen, met als doel het verlagen van de zorgkosten. Binnen de gespecialiseerde jeugdhulp is de bouwsteen ‘Voortzetten actieve regie bij stapeling’ een belangrijke pijler. Daarvoor monitoren we de 20 duurste casussen. Hiervoor zijn indicatoren geformuleerd, deze indicatoren vormen een onderdeel van de periodieke factsheets. Zo houden we actief zicht op de ontwikkelingen. Doorkijken naar 2026: De zorgkosten voor de gemeente Ermelo komen naar verwachting voor 2026 uit op 10,5 mln euro. Dit is 0,7 mln. euro (7%) hoger dan de actuele begroting voor 2026. De toename is te verklaren door een prijsstijging van 4,34% evenals een verwachte volumetoename van 2,66%. De toename in volume zien we onder andere terug in het segment ‘Hoogspecialistisch’. De ontwikkelingen in het aantal jeugdigen gaan we hierin de komende periode dichtbij monitoren.
Financiën (kansrijk opgroeien in Ermelo) In 2025 heeft er volgens de gegevens 1e prognoseberekening 2025, vermeld in memo d.d. 16 april 2025, een stijging van de uitgaven jeugdzorg gemeente Ermelo van in totaal ca. 12,22 % ten opzichte van de rekening 2024 plaatsgevonden. In de kostenvergelijking tussen 2025 en 2024 is de eliminatie in de vergelijkende opzet buiten beschouwing gelaten. De oorzaak hiervan is dat deze verrekening binnen de rubriek overige wordt verrekend en de kostenvergelijk op de zorgsegmenten heeft plaatsgevonden. Deze stijging van de tarieven in 2025 wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende 3 componenten: Onderdeel
2025
Toepassing gem. indexatie zorgkosten Jeugd, inclusief indexatie JB/JR en LTA
5,27%
Eliminatie in vergelijkende opzet 2025 teruggaaf minder gedeclareerde kosten betrekkingsjaar 2023 in 2024 ( ca. € 111.000)
1,27%
Toepassing verhoging tarieven per 1 januari 2025 o.b.v. kostprijsonderzoek v.w.b. producten segmenten 1 t/m 5
5,68%
Totaal
12,22%
In 2025 zijn de kosten met circa € 743.000 gestegen ten opzichte van de jaarrekening 2024. De toename van de kosten wordt als volgt verklaard: Onderdeel
2025
Binnen de gemeente Ermelo is een daling van het aantal jeugdigen die gebruik maken van de jeugdzorg van 3,10%. De daling van het aantal jeugdigen leidt tot een afname van de kosten in 2025 van:
€ 261.000 -/-
23
Onderdeel
2025
In 2025 is er een kostenstijging voor de jeugdzorg, dit wordt veroorzaakt doordat de tarieven voor de jeugdzorg geïndexeerd. Dit effect wordt veroorzaakt door het kostprijsonderzoek 2024, wat geeffectueerd is in 2025. Verder is een kleine verandering zichtbaar in het zorggebruik geconstateerd. Dit is zichtbaar in een kleine toename van de zorgintensiteit en duur van een zorgtraject. Dit leidt tot een toename van de kosten van:
€ 977.000
De overige verschillen bestaan uit: •
Kosten voor de Koesterklas
•
Garantiebedragen en Lumpsum financiering Essentiële functies
•
Terug betaling van het restant Nog te betalen 2024
•
Maatwerkkosten voor zorgcontracten
€ 27.000
Totaal
€ 743.000
Ten opzichte van de 2e prognose vallen de uiteindelijke kosten voor de gemeente Ermelo lager uit. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt dat de ingeschatte ontwikkelingen qua aantallen jeugdigen in de segmenten Wonen, Dagbesteding en Specialistisch lager uitvallen. Alle ontwikkelingen binnen de segmenten resulteren in een voordeel van 692.000 in 2025 ten opzichte van de 2e prognose 2025. Jeugd Ermelo Segment
Rekening 2024
(Gewijzigde) (gewijzigde) Rekening Begroting MIZ (obv 1e begroting 2025 2025 prognose 2025)
Verschil rekening 2025 met rekening 2024 gemeente
verschil rekening 2025 met begroting MIZ o.b.v. 2e prognose 2025
Regulier: Segment 1: Hoog Specialistisch
1.141.000
1.521.000
1.521.000 1.434.000
-293.000
87.000
Segment 2: Wonen
2.128.000
2.117.000
2.117.000 1.843.000
285.000
274.000
Segment 3: Dagbesteding/Dagbehandeling
1.075.000
1.145.000
1.145.000 1.021.000
54.000
124.000
Segment 4: Specialistisch
4.202.000 3.911.000
3.604.000
4.202.000
-307.000
291.000
Segment 5: Crisis
65.000
66.000
66.000
113.000
-48.000
-47.000
Segment JB/JR
632.000
698.000
698.000
701.000
-69.000
-3.000
Segment LTA
63.000
35.000
35.000
28.000
35.000
7.000
0
186.000
186.000
266.000
-266.000
-80.000
8.708.000
9.970.000
9.970.000 9.317.000
-609.000
653.000
Overig - niet clëntgebonden zorg
9.000
183.000
183.000
144.000
-135.000
39.000
Onderwijs Jeugd Arrangementen (Koesterklas)
16.000
15.000
15.000
15.000
1.000
0
Totaal Overige ontwikkelingen:
25.000
198.000
198.000
159.000
-134.000
39.000
8.733.000
10168000
10.168.000
9476000
-743.000
692000
Segment Essentiële Functies Prognose meerkosten Essentiële Functies Totaal Regulier: Overige ontwikkelingen:
TOTAAL ZORGKOSTEN
24
In navolging op het vermelde in het jaarverslag 2024, bedraagt het resterende saldo inzake afwikkeling declaratiejaar 2024 per ultimo januari 2026 (betalingen verwerkt tot en met 29-01-2026) voor de gemeente Ermelo € 150.046,-- dit is verrekend in het segment Overig. Nogmaals als reminder kan de situatie zich voordoen dat in de komende jaren de zorgaanbieders nog declaraties indienen over 2024 en eerdere jaren. Restrictie voor betaling van deze declaraties is dat er een geldige indicatie aan ten grondslag ligt en dat deze declaraties binnen de wettelijk gestelde termijn van 5 jaar zijn ingediend. De specificatie/afwikkeling nog te betalen 2024 per peildatum 29 januari 2026 met betrekking tot zorgaanbieders in jaar 2025 per gemeente is in bijgaande tabel voor de gemeente Ermelo terug te vinden. Afwikkeling nog te betalen (NTB) 2024 aan zorgaanbieders in jaar 2025 Gemeente
Nog te betalen 2024
Betaald in 2025
Saldo per 31-12-2025 (betalingen verwerkt tot dd-mm-jj)
Ermelo
681.186
531.140
150.046
Totaal
681.186
531.140
150.046
Voortgang bouwstenen (Kansrijk opgroeien in Ermelo) Zie trends en ontwikkelingen zorggebruik en aantallen.
Bestaanszekerheid en Perspectief op (on)betaald werk in Ermelo Zorggebruik en aantallen (Bestaanszekerheid en perspectief op (on)betaald werk in Ermelo) Het aantal inwoners met een bijstandsuitkering is in de eerste maanden van 2025 toegenomen. Het gaat in Ermelo om een stijging van 5,3% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar (januari t/m april). Dit is hoger dan de landelijke stijging van het aantal personen met een bijstandsuitkering. Voorlopige landelijke cijfers geven een stijging van 1% aan (jan t/m april). Gedurende de tweede helft van 2025 zagen we echter een stabilisatie van deze groei. In lijn met de regionale trend, waarbij het aantal cliënten na een piek weer licht daalde in kwartaal 3 en 4. Deze stabilisatie is ook zichtbaar in de uiteindelijke jaarcijfers: op het budget voor inkomensregelingen werd een voordelig resultaat van € 12.238 gerealiseerd ten opzichte van de begroting. In maart 2025 is de pilot bij Welzijn Ermelo gestart voor inburgeraars in de Z-route die nog niet begeleid kunnen worden richting werk door de Inclusief Groep. Er zijn 6 deelnemers gestart met dit traject. Het doel van dit traject is om inburgeraars in de Z-route maximaal te laten integreren en participeren in de Ermelose samenleving.
Dit traject is in eerste instantie niet direct gericht op toeleiding naar werk, maar maatschappelijke deelname, met vrijwilligerswerk als belangrijk component. De inburgeraar kan hier zijn 800 participatie uren volgen. Deze uren zijn verplicht voor de inburgering. Het traject wordt betaald vanuit de hiervoor beschikbare SPUK middelen. Naast deze specifieke is in 2025 Ermelo breed ingezet op de bestandsanalyse 'werk, meedoen en ondersteuning'. Hierbij zijn voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid vijf IPS-trajecten en drie jobcoach-vouchers ingezet. Ook de inzet van loonkostensubsidies bleef in de tweede helft van het jaar hoog, wat bijdraagt aan duurzame participatie van inwoners met een verminderde loonwaarde. De totale uitgaven aan loonkostensubsidies in Ermelo bedroegen in 2025 € 865.920. Hoewel dit een lichte overschrijding van het budget (€ 841.000) betekende, onderstreept dit de succesvolle inzet op het aan het werk houden van inwoners met een arbeidsbeperking. Deze inzet wordt ondersteund door de resultaten van de B1-trajecten bij de Inclusief Groep, waar vanuit de regio 29 trajecten actief waren, 19 trajecten werden afgesloten en 5 inburgeraars hun traject succesvol hebben afgerond. Voor Ermelo wierp de actieve inzet op re-integratie in de tweede helft van het jaar vruchten af, wat resulteerde in een voordelig resultaat op het re-integratiebudget van € 69.983.
25
Financiën (Bestaanszekerheid en perspectief op (on)betaald werk in Ermelo) Ermelo
Realisatie 2024
Begroting gemeenten 2025
Begroting Meerinzicht 2025
Realisatie 2025
Verschil realisatie t.o.v. begroting gemeenten
Verschil realisatie t.o.v. begroting Meerinzicht
Inkomen
5.943.252
6.444.000
6.444.000
6.449.194
-5.194
-5.194
Loonkostensubsidie
845.003
841.000
841.000
865.920
-24.920
-24.920
Participatie/reintegratie
625.670