1. Jaarrekening 2025 incl. controle verklaring
Tekst van het document
48
In 2025 hebben we systematisch de jeugdoverlast en problematische jeugdgroepen aangepakt met als basis het landelijke 7-stappen model. Dit model gaat er niet alleen vanuit om jeugdoverlast repressief (politie, boa's) aan te pakken, maar ook jongerenwerkers hierbij te betrekken. Door deze integrale aanpak kunnen jongeren op maat worden begeleid/aangepakt. Het uitgangspunt is om alle jeugdoverlast in Harderwijk te bespreken in het jeugdoverlast overleg. Deze acties zijn in 2025 uitgevoerd: •
Een flyer voor omwonenden van jeugdoverlast is gemaakt. Dit om het voor bewoners makkelijker en efficiënter jeugdoverlast te kunnen melden. De flyer is verspreid op verschillende locaties en wordt ook door wijkmanagers uitgedeeld.
•
Waar nodig bekeuringen uitdelen, waar mogelijk waarschuwingen geven, ook inzet van hardere maatregelen zoals samenscholingsverboden en individuele gebiedsverboden.
•
Zorggedragen dat de formatie en capaciteit van de ketenpartners (politie, jongerenwerk, boa's) op orde is en ketenpartners op de hoogte gebracht wat hun rol is en wat van hen verwacht wordt
•
Structuur in het werkproces aangebracht en met ketenpartners werkafspraken gemaakt. Instellen van een regiegroep.
•
Regulier overleg met de burgemeester.
Wat wilden we bereiken? Een effectieve aanpak op de lokale integrale veiligheid Voor een effectieve aanpak van de lokale integrale veiligheid hanteren we het Integraal Veiligheidsplan (IVP) als leidraad. Dit plan bundelt onze prioriteiten en acties op het gebied van veiligheid, preventie en handhaving. Als gemeente zijn we dé regievoerende partij als het gaat om integrale veiligheidsvraagstukken. Hierbij werken we samen met een groot aantal veiligheidspartners en staan we in verbinding met inwoners, ondernemers en instellingen.
Wat gingen we er voor doen? Navolgen Integraal Veiligheidsplan Het Integraal Veiligheidsplan (IVP) is het beleidsplan op hoofdlijnen waarin we als gemeenten en (veiligheids-) partners prioriteiten op het gebied van veiligheid vaststellen en afspraken vastleggen. Het huidige IVP is in 2020 vastgesteld. In 2023 is besloten om het vierjarige plan te verlengen tot en met 2026. Hierdoor hebben we meer tijd om invulling te geven aan de geprioriteerde thema’s. Regulier beleid In 2025 is er ingezet op alle prioriteiten uit het IVP. Dit doen we in nauwe samenwerking met de gemeenten Putten en Ermelo (politiegebied Veluwe- West), politie, het Openbaar Ministerie en andere partners. Zie hiervoor ook de andere paragrafen binnen het programma Veiligheid. Naast de inzet op de prioriteiten van het IVP vinden activiteiten plaats op een tal van andere thema’s. Denk hierbij aan veiligheid rond het uitgaan, veiligheid in winkelgebieden en op bedrijventerreinen, mensenhandel, veiligheid op evenementen, radicalisering en polarisatie en vermogenscriminaliteit. Dit naast de inzet op situaties en incidenten die zich adhoc aandienen in het kader van crisisbeheersing en openbare orde. Inzetten op een veilige leefomgeving Onze gemeente kent een aantal locaties waar publieke en private partijen samenwerken aan de veiligheid. Het gaat hierbij om winkelcentra, uitgaansgebieden en bedrijventerreinen.
Met een nauwe samenwerking met ondernemers en de politie streven we naar een veilige omgeving om te ondernemen en bezoeken. Deze samenwerking vindt onder andere plaats binnen KVO's (Keurmerk Veilig Ondernemen) en het KVU (Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan). Regulier beleid
49
In winkelcentra, uitgaansgebieden en bedrijventerreinen is in 2025 actief samengewerkt met ondernemers en de politie. De samenwerking heeft plaatsgevonden binnen de bestaande KVO-trajecten en het KVU (Keurmerk Veilig Uitgaan voor de samenwerking met horeca-ondernemers, politie en bewoners). Hiermee is ingezet op het behouden en versterken van een veilige omgeving om te ondernemen en te bezoeken.
Verplichte beleidsindicatoren programma 1 Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren
Bron: Halt Wanneer een jongere een strafbaar feit pleegt kan dit worden afgedaan met een Halt- verwijzing. De politie, BOA's en leerplichtambtenaren doen deze verwijzingen. Hierna volgt een pedagogische interventie voor de jongere. In 2023 zagen we een forse afname van het aantal verwijzingen. Dit is te verklaren door ander toegangsbeleid bij een aantal evenementen waardoor minder overtredingen met alcohol zijn geconstateerd. Hierna is er blijvende aandacht bij professionals voor Halt als een effectieve afdoening van overtredingen door minderjarigen.
50
Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
Bron: CBS Het aantal geweldsmisdrijven fluctueert rond het landelijk gemiddelde en is in 2025 licht gedaald ten opzichte van 2024. Geweldsincidenten doen zich met name voor in combinatie met alcoholgebruik, bijvoorbeeld in de horeca en tijdens evenementen. De politie treedt hier direct tegen op. In een groot deel van de gevallen betreft het onderlinge conflicten waarbij geen aangifte wordt gedaan. Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte
Bron: CBS Het vernielen of beschadigen van objecten in de openbare ruimte is een misdrijf. Sinds 2024 zien we een stijging in meldingen van vandalisme. Naast de schade voor particulieren zijn ook bedrijven en instanties slachtoffer. Als gemeente doen we bij vandalisme vaker aangifte. Dit om de problematiek beter in kaart te brengen, maar ook om de pakkans van daders te vergroten.
51
Misdrijven - Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners
Bron: CBS In 2025 is een duidelijke stijging zichtbaar in het aantal woninginbraken. Uit recente besprekingen binnen de driehoek blijkt dat deze toename moeilijk te verklaren is. Onder de verdachten is geen specifieke doelgroep aan te wijzen; het gaat voornamelijk om gelegenheidsdaders, vaak afkomstig uit andere delen van Nederland of Europa. De politie verricht, in samenwerking met het Openbaar Ministerie, onderzoek naar woninginbraken. Waar mogelijk worden verdachten aangehouden en vervolgd. Misdrijven - Winkeldiefstallen
Bron: CBS Het aantal winkeldiefstallen fluctueert rond het landelijk gemiddelde. In 2023 zagen we een toename van het aantal gemelde gevallen van winkeldiefstallen. We verklaren dit door de komst van zelfscankassa's en het lokale beleid van winkeliers om bij niet gescande producten altijd de politie in te schakelen en aangifte te doen.
52
Facultatieve beleidsindicatoren programma 1 Aangiften woninginbraak (Bron: Politieteam Veluwe West) Gemiddeld 2013-2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Gemiddeld 2021-2025
137
42
91
70
43
40
44
29
61
43
Opgelegde huisverboden (Bron: Gemeente Harderwijk) 2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
3
8
6
3
7
3
2
3
Diverse indicatoren in relatie tot veiligheid (Bron: Politieteam Veluwe West) Feiten
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Totaal misdrijven
1.576
1.425
1.861
1.992
1.772
1.776
1.908
1.768
1.981
Geweld
167
177
175
178
158
157
166
150
138
Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen
165
80
72
79
65
50
77
49
49
Diefstal brom-, snor-, fietsen
129
90
182
110
142
170
216
193
263
Vernieling c.q. zaakbeschadiging
141
94
159
176
162
184
148
156
222
Totaal registraties overlast
1.101
863
1.007
1.139
1.385
1.237
1.330
1.307
1.330
Jeugdoverlast
335
165
215
405
538
380
397
371
327
Drugsoverlast
81
108
116
118
119
121
159
174
178
53
Uit de landelijke geregistreerde politiecijfers blijkt dat het totaal aantal misdrijven in Harderwijk in de periode 2020–2026 redelijk stabiel is, met gemiddeld circa 1.800 misdrijven per jaar. Ten opzichte van het landelijk gemiddelde zijn er minder misdrijven in Harderwijk. Zo schommelt het aantal misdrijven per 1.000 inwoners in Harderwijk rond de 96 misdrijven, terwijl dat voor Nederland rond de 112 ligt. Getalsmatig vallen met name vandalisme en fietsdiefstal op. Zware misdrijven, zoals overvallen en straatroof, komen relatief weinig voor in vergelijking met het landelijk gemiddelde. Daarnaast is het aantal fraudegevallen gestegen, een trend die ook landelijk zichtbaar is. Het gaat hierbij om onder meer online marktplaatsoplichting, WhatsApp-fraude, bankpasfraude en valsheid in geschrifte, waarbij financieel gewin door misleiding het doel is.
Totaaloverzicht Programma 1 Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Primitieve begroting 2025
Begroting incl. wijzigingen 2025
Realisatie 2025
Resultaat 2025
Baten TV11 TV11 Crisisbeheersing en brandweer
157
144
144
145
1
TV12 TV12 Openbare orde en veiligheid
22
26
70
98
28
Totaal Baten
179
170
214
243
29
TV11 TV11 Crisisbeheersing en brandweer
-3.507
-3.980
-4.086
-4.055
30
TV12 TV12 Openbare orde en veiligheid
-2.184
-2.228
-2.254
-2.251
3
Totaal Lasten
-5.690
-6.208
-6.339
-6.306
33
Gerealiseerd resultaat
-5.512
-6.038
-6.126
-6.064
62
Lasten
Financiële analyse jaarrekening 2025 ten opzichte van begroting 2025 Bedragen x €1.000 Exploitatie
Begroting incl. wijzigingen 2025
Realisatie 2025
Resultaat 2025
Baten
214
243
29
Lasten
-6.339
-6.306
33
Gerealiseerd resultaat
-6.126
-6.064
62
Het resultaat van programma 1 is als volgt te verklaren Taakveld (Bedragen x 1.000)
Ondewerp
Bedrag afwijking
Verwijzing toelichting
Kapitaallasten
16
1
1.1
Brandweerkazerne Harderwijk en Hierden
14
2
1.2
Diverse werkbudgetten Openbare orde en veiligheid
27
3
Diversen
5
Totaal
62
Verklaring van de afwijkingen programma 1 1.
Op de kapitaallasten zit een voordeel van afgerond € 16.000,-. Dit wordt veroorzaakt doordat de werkelijke omslagrente lager uitviel dan begroot en daardoor bijgesteld moet worden. Voor een verdere uitleg wordt verwezen naar het renteschema in de paragraaf Financiering.
54
2.
Er is een aanzienlijk voordeel gerealiseerd op de bluswatervoorziening (€ 49.447,-). Niet alle geplande werkzaamheden of vervangingen waren in 2025 noodzakelijk. Tegenover het voordeel op bluswater staat een overschrijding op het reguliere onderhoud van de brandweerpanden (€ 47.775,- nadeel), voornamelijk veroorzaakt door noodzakelijke (niet-planbare) reparaties aan de kazerne in Harderwijk. Op de energielasten is een besparing gerealiseerd van ruim € 12.000,- ten opzichte van de bijgestelde begroting. Het voordeel gas en energie zit in de lagere energie prijzen ten opzichte van vorig jaar door een voordelige aanbesteding. Dit heeft een incidenteel karakter en zal komende jaren zich naar verwachting niet meer voor gaan doen door de stijgende netbeheer kosten op elektra en gas.
3.
De middelen voor de "Nota Dierenwelzijn" zijn niet volledig uitgeput (€ 17.732,- voordeel). Op de budgetten voor de kwaliteitsmeter en de Atlas-applicatie is minder uitgegeven dan begroot (totaal ca. € 20.000,- voordeel). Op de uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan is een nadelig saldo van € 18.471,- ontstaan. Dit wordt verklaard door extra inzet op specifieke veiligheidsthema's die gedurende het jaar prioriteit hebben gekregen.
55
Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Algemeen Programma 2 Gemeente Harderwijk is een bereikbare stad. Wij werken aan het verbeteren van de bereikbaarheid van gemeente Harderwijk vanaf de A28/N302 en de eigen gemeentelijke infrastructuur (waaronder de ontsluiting van bedrijventerrein Lorentz). Er staan twee principes voorop. Ten eerste richten we onze wegen zoveel mogelijk Duurzaam Veilig in. Naast een bereikbare stad is gemeente Harderwijk namelijk ook een verkeersveilige stad. Op basis van meerdere jaren is sprake van een afname van het aantal ongevallen in gemeente Harderwijk. Deze trend willen wij doorzetten door aanpak van de verkeersonveilige situaties. Ten tweede is het STOMP-principe leidend. Dat wil zeggen dat de gemeente het wandel- en fietsgebruik promoot en wandel- en fietsvoorzieningen daar waar mogelijk verbetert. De gemeente Harderwijk stimuleert het gebruik van openbaar vervoer. Hierbij is het uitgangspunt om het huidige niveau minimaal in stand te houden en waar mogelijk met maatwerk verbeteringen door te voeren.
Inhoud Het programma omvat activiteiten gericht op het beheer en onderhoud van (water-) wegen, straten, bermen, pleinen, bruggen, openbare verlichting en gladheidsbestrijding. Daarnaast het opstellen/vernieuwen van beleid en het treffen van verkeersmaatregelen ten behoeve van de verkeersafwikkeling, de verkeerscirculatie en de verkeersveiligheid.
Ontwikkelingen De groei van Harderwijk in combinatie met de groei van de landelijke en regionale economie heeft effect op de groei van de mobiliteit. Ook verwachten we dat de uitbreidingsplannen van Defensie in de regio zijn invloed krijgt. De verwachting is dat de verkeersintensiteit op de A28 de komende jaren blijft toenemen. Voor het blijvend bereikbaar houden van de gemeente Harderwijk wordt in regionaal verband uitvoering gegeven aan het strategisch thema Bereikbaarheid/A28. Ook nemen de intensiteiten op de provinciale wegen toe. Dat heeft deels te maken met de (autonome) groei maar ook door grootschalige ontwikkelingen zoals op en rond het bedrijventerrein Lorentz en woningbouwontwikkelingen. Uit onderzoek blijkt dat het nodig is om op diverse locaties maatregelen te nemen om tot een verbeterde doorstroming en verkeersveiligheid te komen in relatie tot het bedrijventerrein en de omliggende ontwikkelingen, die zich de komende jaren voordoen. Naast de voorbereiding van infrastructurele maatregelen wordt regionaal ook volop ingezet op minder woon-werkverkeer met de auto, verkeersveiligheid, werkgeversbenadering, fietscampagnes, aanleg snelle fietsroutes, sneller en frequenter openbaar vervoer naar omliggende plaatsen als Amersfoort, Apeldoorn, Lelystad en Zwolle.
Via de OV- en Spoortafel Oost is de ambitie voor een verbeterd spoorproduct voor gemeente Harderwijk op de landelijke agenda gezet, resulterend in de opname van gemeente Harderwijk in het Toekomstbeeld OV 2040 (waaronder het onderzoek naar de keervoorziening). Een ontwikkeling binnen de mobiliteit is de transitie van de fossiele brandstof voor voertuigen naar duurzame energie. De vraag naar elektrische laadpunten op parkeerplaatsen en in woonstraten neemt de komende jaren verder toe en ook in de transportsector zullen de ontwikkelen op het gebied van electrificatie/emissieloos worden gevolgd. Op 1 april 2025 is door burgemeester en wethouder de Havenregeling vastgesteld. In de Havenregeling zijn de kaders opgenomen voor het dagelijks ‘reilen en zeilen’. Belangrijk onderdeel van de Havenregeling is de ligplaatsenkaart. Alle doelgroepen die wij in de havens van Harderwijk onderscheiden zijn de ligplaatsen op basis van de ligplaatsenkaart aangewezen, bijvoorbeeld passanten, bewoners van Waterfront en historische schepen. De Havenregeling is de basis voor de dagelijkse werkzaamheden. De regeling leidt niet tot ingrijpende veranderingen van de werkzaamheden maar biedt een duidelijker kader voor de werkzaamheden. Nieuw is wel het vergunningstelsel en verdeelsysteem voor de ligplaatsen voor bewoners van Waterfront.
Dat stelsel is bedoeld om de schaarse ligplaatsen op een eerlijke en transparante manier te verdelen.
Verbonden partijen •
Coöperatie Gastvrije Randmeren 56
Beleidskaders •
Verordening fysieke leefomgeving
•
Omgevingsvisie
•
Omgevingsprogramma Bouw en Infrastructuur, deelprogramma verkeer en infrastructuur
•
Programma Noord-Veluwe Bereikbaar 2023
Taakvelden Programma 2 2.1 Verkeer en vervoer Portefeuillehouder(s):
W. Mazier & M. Pijnenburg
Domein:
Stad & Omgeving
Wat wilden we bereiken? Bewustwording creëren betreffende verkeersveiligheid We willen dat weggebruikers zich meer bewust worden hoe ze zich veilig moeten gedragen in het verkeer.
Wat gingen we er voor doen? Ondersteunen activiteiten Veilig Verkeer Nederland Het bevorderen, stimuleren en ondersteunen van activiteiten en campagnes die derden organiseren op gebied van gedragsbeïnvloeding, voorlichting, educatie en communicatie. Dit zijn bijvoorbeeld de activiteiten van Veilig Verkeer Nederland. Regulier beleid Wat wilden we bereiken? Een goed bereikbare gemeente blijven Gemeente Harderwijk groeit. En wordt steeds aantrekkelijker om te werken en te bezoeken. Dit leidt ertoe dat er steeds meer weggebruikers bij komen. We willen dat Harderwijk een prettige gemeente blijft om te wonen, werken en bezoeken. Randvoorwaarde is dat de gemeente goed bereikbaar is. Bij een goede bereikbaarheid spelen meerdere modaliteiten een rol. Ons doel is de fietsbereikbaarheid te verbeteren en aantrekkelijker te maken. Zowel voor mensen die zich binnen de gemeente verplaatsen als mensen die van circa 15 km buiten gemeente Harderwijk komen. Ook de bereikbaarheid per openbaar vervoer is van belang. Zie hiervoor een aparte paragraaf. Door de bereikbaarheid per fiets en openbaar vervoer te verbeteren, groeit de druk op het autoverkeerssysteem minder hard. Tegelijkertijd willen we dat de autobereikbaarheid ook toekomstbestendig is. Hierbij denken we aan het hoofdwegennet (A28, N302), maar ook aan de ringweg om Harderwijk (Groene Zoomweg - Ceintuurbaan Knardijk).
Binnen de bebouwde kom moeten de ontsluitingswegen op orde zijn, om te voorkomen dat er te veel druk op de routes in woonwijken komt te liggen.
57
Wat gingen we er voor doen? Kwaliteit voorzieningen in stand houden Er is sprake van planmatig jaarlijks onderhoud, meerjarig onderhoud (vervanging van op basis van technische en economische levensduur), correctief onderhoud (herstellen van schade) en meer projectmatige werkzaamheden (grootschalige vervanging, renovatie en reconstructie). Regulier beleid Is conform omschrijving uitgevoerd. Civiele kunstwerken onderhouden Het preventief en correctief onderhouden van bruggen, tunnels, duikers, kademuren, een viaduct en hellingbaan. Inspecteren van 1/3 van het areaal om onderhoudsstatus te monitoren. Areaal bijhouden in beheer management systeem iASSET Regulier beleid Diverse schades en molest hersteld en de instandhoudingsinspectie uitgevoerd. Wegverhardingen onderhouden Wegverhardingen onderhouden die zijn opgenomen in de planning vanuit het assetmanagement programma GISIB Inspecteren van het areaal conform de landelijke gebruikte CROW normen. Areaal bijhouden in beheer management systeem GISIB Regulier beleid De jaarlijkse weginspectie heeft eind 2025 plaatsgevonden, we gaan begin 2026 aan de slag met de uitkomsten.In 2025 hebben we aan de volgende wegen (groot) onderhoud uitgevoerd: -
Varenweg Boerhaavelaan Johanniterlaan Fietspad langs de Verkeersweg Koeweg Diverse slechte stukken fietspad op het Beekhuizerzand Burgemeester de Meesterstraat Parkeerplaats Boekhorstlaan Grote schades aan Zuiderzeestraatweg hersteld
Wel gepland nog niet gedaan: Door personele wisselingen zijn we vertraagd gestart met voorbereidingen van groot onderhoudswerkzaamheden in de wijk Vogelwaard, specifiek de Gruttomeen. De participatie om te komen tot een door de buurt gedragen ontwerp is succesvol afgerond. Maar de uitvoering in 2025 was niet meer haalbaar. Ook is er opdracht gegeven om groot onderhoud uit te voeren aan diverse onverharde wegen. (De Paasloweg, Kieftweg en Reigershofweg) Deze werkzaamheden vragen echter om de juiste weersomstandigheden en die zijn er na de opdrachtverlening niet meer geweest. Daarom zijn deze werkzaamheden doorgeschoven naar het voorjaar van 2026. Weginspectie heeft eind 2025 plaatsgevonden, we gaan begin 2026 aan de slag met de uitkomsten. Reiniging wegen Het machinaal vegen, handmatig opruimen van zwerfvuil en bestrijden van onkruid op verhardingen.
58
Regulier beleid Uit de maandelijkse schouwen is gebleken dat de kwaliteit van het machinaal vegen en handmatig opruimen van zwerfvuil en bestrijding van onkruid op verhardingen voldeed aan het afgesproken onderhoudsniveau B. De ideale weersomstandigheden, met name rond de zomer, zorgden ervoor dat er veel inzet nodig was om tot dit resultaat te komen. We hebben sinds kort een nieuw raamcontract afgesloten voor onkruidbeheersing op verhardingen waarbij de prijzen zijn gestegen. Maar nog steeds passende binnen de beschikbare middelen vanuit de begroting Gladheidbestrijding Strooien en/of schuiven van wegen en fietspaden die zijn opgenomen in het strooibeleid. Regulier beleid Op het gebied van de gladheidsbestrijding hebben we een rustig 2025 gehad. Wel hebben we samen met omliggende gemeenten een aanbesteding voor de inkoop van zout succesvol afgerond. Openbare verlichting Preventief en correctief onderhoud aan lichtmasten, muurarmen, armaturen, grondspots en andere decoratieve verlichting. Inspectie (4 keer per jaar) van het areaal op functioneren. Areaal bijhouden in beheer management systeem GISIB Regulier beleid Is conform omschrijving uitgevoerd. Bewegwijzering en straatmeubilair Preventief en correctief onderhoud aan verkeersborden, verkeerstekens en markeringen op het wegdek, bewegwijzering, straatnaamborden, fietsenrekken, zitbanken e.d. Inspecteren van het areaal.
Areaal bijhouden in beheer management systeem GISIB Regulier beleid Voor de levering van bebording hebben we een nieuwe aanbesteding gedaan en succesvol afgerond ook hebben we een nieuw model afvalbakken die we langzaamaan over de gemeente gaan uitrollen.
Wat wilden we bereiken? Een veiliger verkeerssituatie Het verbeteren van de verkeersveiligheid in algemene zin, zowel subjectief als objectief, en het terugdringen van het aantal ongevallen maar ook het inspelen op mogelijke risico's. Binnen het taakveld verkeer en vervoer staan twee principes voorop. Ten eerste richten we onze wegen in volgens het ontwerpprincipe Duurzaam Veilig. Ten tweede is het STOMP-principe leidend. Het STOMP-principe is een manier van denken waarbij actieve mobiliteit en openbaar vervoer als eerste aan bod komt.
Wat gingen we er voor doen? Op regionaal niveau samenwerken Het verbeteren van de regionale samenwerking op het gebied van verkeersveiligheid met omliggende gemeenten, provincie Gelderland, politie, et cetera.
59
Regulier beleid Het verkeersveiligheidsplan Noemenswaardige projecten zijn o.a. de realisatie van een veilige oversteekplaats op de Burgemeester De Meesterstraat bij DOK19 en de voorbereidingen voor de aanpassing van de rotonde Newtonweg/Langekamp, de Ceintuurbaan en de Leuvenumseweg (N302). Ook is gewerkt aan nieuw verkeersveiligheidsbeleid (deelomgevingsprogramma Verkeer en Infrastructuur). Het oude verkeersveiligheidsplan gaat hierin op. Specifiek beleid De herinrichting van de Burgemeester De Meesterstraat nabij DOK19 is afgerond. Ook is de snelheidslimiet op de Burgemeester De Meesterstraat verlaagd naar 30 km/h. Dit heeft positieve invloed op verkeersveiligheid en het terugdringen van doorgaand verkeer door de binnenstad. Verder hebben we plannen uitgewerkt voor de aanpak van diverse verkeerslocaties. Bijvoorbeeld voor de kruisingen Lorentzstraat/Stephensonstraat, Newtonweg/Lorentzstraat/Vlierburgweg, Newtonweg/Langekamp, de Leuvenumseweg en de Groene Zoomweg. De plannen liggen gereed om hier in 2026 uitvoering aan te geven. Doel is de verkeersveiligheid en doorstroming te verbeteren.
Verplichte beleidsindicatoren 2.1 Verkeer en vervoer Aantal verkeersongevallen per 1.000 inwoners
Bron: waarstaatjegemeente.nl Het aantal verkeersongevallen stijgt. Dat is een landelijke trend, die Harderwijk helaas niet ontgaat. Wel is de Harderwijkse trendlijn de achterliggende jaren wat dichter op de landelijke trendlijn komen te liggen. Dat onderstreept dat onze inzet op verkeersveiligheid niet zonder effect is geweest. Bij ongevallen is onderscheid te maken tussen dodelijke ongevallen, letselongevallen en ongevallen met materiële schade. Het valt op dat het aantal letselongevallen in Harderwijk sinds 2022 beneden de landelijke trendlijn ligt. Het aantal geregistreerde ongevallen met uitsluitend materiële schade ligt juist boven de trendlijn. De cijfers voor 2024 en 2025 zijn nog niet in deze viewer verwerkt. Wel hebben we inzicht in ongevalscijfers voor onze eigen gemeente. Deze cijfers laten zien dat de licht stijgende trend doorzet. En dat verkeersveiligheid dus blijvend aandacht nodig heeft.
60
2.2 Parkeren Portefeuillehouder(s):
W. Mazier
Domein:
Stad & Omgeving
Wat wilden we bereiken? Een goede bereikbare en leefbare stad op het gebied van parkeren Het versterken van de stad door de bereikbaarheid en leefbaarheid te vergroten op het onderdeel parkeren door: •
Op basis van het STOMP-principe (Stappen, trappen, openbaar vervoer, mobility as a service en prive-auto) in te zetten op het stimuleren van duurzame mobiliteit waaronder bijvoorbeeld deelauto's en deelfietsen.
•
Het in stand houden en realiseren van extra (fiets)parkeercapaciteit;
•
Effectieve verdeling van de beschikbare parkeercapaciteit onder de verschillende doelgroepen in de verschillende reguleringsgebieden;
•
Inzet op intensivering van handhaving van de parkeerregulerende maatregelen;
•
Inzet op verkeersgeleiding/ -informatie van verkeersstromen van en naar de parkeerlocaties door het Parkeer Route Informatiesysteem (PRIS);
•
Het borgen van voldoende parkeercapaciteit bij ruimtelijke ontwikkelingen (nieuwbouw of functiewijziging). Hierbij rekening houdend met het uitgangspunt dat het parkeren zo veel als mogelijk uit het zicht moet plaatsvinden.
•
I.s.m. programma Duurzaamheid en Economie onderzoeken we de mogelijkheden voor duurzame stadslogistiek in de Binnenstad van de gemeente van Harderwijk.
•
Het bevorderen van de toegankelijkheid door voldoende speciaal gereserveerde en afgestemde parkeerplaatsen voor de doelgroep gehandicapten.
Wat wilden we bereiken? Mobiliteit verbeteren Mobiliteit bevorderen volgens het STOMP principe en, ter bevordering van de gezondheid, op termijn toewerken naar autoluwe, liefst autovrije wijken en buurten.
Wat gingen we er voor doen? Intensiveren van de handhaving We intensiveren de handhaving. Met de toekomstige uitbreiding van de blauwe zones in de Zeebuurt en het vergunninggebied in het Waterfront wordt het reguleringsgebied groter en is mede om die reden intensivering nodig. Regulier beleid De uitbreiding van het reguleringsgebied wordt in 2026 doorgevoerd. Dat is ook het moment dat extra handhaving wordt ingezet. Het benodigde budget wordt aangevraagd via de kadernota. Is nog niet geïntensiveerd omdat het reguleringsgebied nog niet is uitgebreid. Vanaf 2026 is dat wel het geval.
61
Inzetten deelmobiliteit We vergroten de inzet van deelmobiliteit op basis van het STOMP-principe. Dit kan in meerdere vormen. Het plaatsen van bijvoorbeeld elektrische deelfietsen en deelauto’s in woonwijken is een alternatief voor de tweede auto. Regulier beleid In de binnenstad zijn op verschillende locaties deelauto's geplaatst. Aanvullend zijn in de woonwijken 14 deelauto's geplaatst. Ook is met de vaststelling van de nadere regels voor de uitgifte van parkeervergunningen hier een nieuw parkeerproduct voor ontwikkeld. Programma Parkeren (Omgevingsvisie) Begin 2025 is het programmaonderdeel Parkeren vastgesteld en in werking getreden. Hierin staat het beleid en de daarbij behorende maatregelen op het gebied van parkeren beschreven. Specifiek beleid In 2025 hebben we uitvoering gegeven aan: •
Het opstellen van de nadere regels voor de uitgifte van parkeervergunningen
•
Een beleidsregel in ontwerp vastgesteld voor de uitgifte van ontheffingen in de blauwe zone
•
Een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor intensivering van parkeerlocatie Westeinde. Dit mede in relatie tot de opgave om de binnenstad autoluw te maken en het parkeren meer aan de randen van de stad te organiseren. Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat een parkeervoorziening technisch mogelijk lijkt, maar dat er grote financiële uitdagingen zijn. In 2026 wordt hier een vervolg aan gegeven.
•
Een uitwerking van het herverdelingsvraagstuk. Welke doelgroep(en) faciliteren we op welke locatie en wat zijn daarvan de gevolgen voor de parkeercapaciteit op die locaties.
2.3 Recreatieve havens Portefeuillehouder(s):
M. Pijnenburg
Domein:
Stad & Omgeving
Wat wilden we bereiken? Bevordering van het watertoerisme Watertoerisme draagt bij aan de aantrekkelijkheid van de stad. Nederlandse en buitenlandse toeristen en watersporters komen graag naar de gemeente Harderwijk en verblijven één of meerdere nachten in de haven. De havens versterken het toeristisch en recreatieve aanbod van de historische binnenstad van Harderwijk, de Veluwe en de regio. De havens van gemeente Harderwijk hebben behalve een toeristisch-recreatieve waarde ook een economische waarde. Ze voegen meer aanbod aan het product gemeente Harderwijk toe en verhogen de beleving voor inwoners en recreanten.
62
Wat gingen we er voor doen? Beheer Harderwijker havens Het beheer van de havens richt zich op een aantal aspecten. In maart is het Havenbeheerplan 2025-2029 vastgesteld. Dit is een plan voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke havens, inclusief kostenraming, voor de periode 2025-2029. Een belangrijk onderdeel is het gastheerschap voor alle gebruikers van de havens waaronder de passanten in het zomerseizoen en de bewoners van Waterfront. In 2025 zijn er 7016 boten geweest met gezamenlijk 13.897 overnachtingen. De havenmeesters zorgen ervoor dat havens en havenvoorzieningen op de juiste manier worden gebruikt. Havengeld, dat nodig is om het beheer te bekostigen, wordt door de havenmeesters geïnd. Om de kwaliteit van de havens en de havenvoorzieningen op peil te houden, is regelmatig onderhoud nodig. Onderhoud bestaat onder andere uit gepland jaarlijks onderhoud en meerjarig onderhoud. Meerjarig onderhoud bestaat uit vervanging op basis van technische en economische levensduur van de havenvoorzieningen. Ook herstel van schade (curatief onderhoud) is onderdeel van het beheer. Tot slot ontkomen wij ook niet aan toezicht en zo nodig handhaving. Toezicht is een belangrijke schakel in het bewaken van de openbare orde en veiligheid in de openbare ruimte, dus ook in en rondom de havens.
Specifiek beleid We hebben de vaargeulen Strandhaven-Wolderwijd, Strandhaven en rondom het Noorder- en Zuidereiland gebaggerd en weer op diepte gebracht. Ook hebben we onderwater gemaaid om de wildgroei van fonteinkruid in de vaargeulen romdom Noorder- en Zuidereiland te beteugelen. De gemetselde hangschotten bij de bruggen in het Waterfront en de nieuwe brug nabij het strandeiland zijn geïnspecteerd. Zo ook de damwanden en wrijfgordingen van de openbare kade Lorentzhaven. Daarnaast de inspectie en reiniging van de duikers nabij het Noorder- en Zuidereiland. En er is onderhoud uitgevoerd aan de oevers (basaltkeien) langs de vaargeul Strandhaven. Verder beheer en onderhoud van de 6 beweegbare bruggen, inclusief de afstandsbediening, in het havenkantoor. En hebben we een update van de software en het netwerk voor de bruggen in het Waterfront uitgevoerd. Uitvoeren locatiestudie watersportactiviteiten Na de ingebruikname van de nieuwe havens is de vraag naar locaties voor watersportactiviteiten toegenomen. Specifieke locaties voor commerciële watersportactiviteiten zijn geen onderdeel van de gerealiseerde en nog te realiseren plannen van Waterfront (m.u.v. de kleine watersport). Vanwege de vraag hebben wij een quick-scan uitgevoerd. Het doel van de quick-scan is locaties in gemeente Harderwijk aanwijzen die mogelijk geschikt zijn voor (commerciële) watersportbedrijven.
Een haalbaarheidsonderzoek is voor de verdere ontwikkeling van de locaties die op basis van de quick-scan geschikt lijken de vervolgstap. Deze stap, het haalbaarheidsonderzoek, staat gepland voor 2026. Specifiek beleid Uitvoering van de locatiestudie watersportactiviteiten staat gepland voor 2026. In 2025 is hieraan daarom nog geen uitvoering gegeven. Uitvoering Havenregeling Nadat de havenregeling op 10 april 2025 in werking is getreden zijn wij begonnen met de ligplaatsvergunningen voor de bewoners van Waterfront. De eerste groep zijn de gebruikers van Waterfront fase waar de overgangsregeling op toeziet. De volgende stap in het vergunningverleningsproces is de wachtlijst voor Waterfront fase 2 en vervolgens Waterfront fase deelgebied 1. Specifiek beleid
63
Uitvoering Havenregeling in 2025 is uitgevoerd door de havendienst. De uitvoering bestaat voor een belangrijk deel uit het dagelijks beheer van de havens, bijvoorbeeld het toewijzen van ligplaatsen, het veilig en ordentelijk gebruik van de haven en het op orde houden van de havenvoorzieningen. Ook is het team Ruimtelijke dienstverlening in 2025 gestart met het verlenen van ligplaatsvergunningen voor de bewoners van Waterfront. Proces ligplaatsvergunningen historische schepen Eind 2025 zijn wij gestart met de voorbereiding van het vergunningenproces voor historische schepen. Voordat wij ligplaatsvergunningen daadwerkelijk kunnen verlenen moeten wij, in afwachting van de behandeling van een zienswijze hierover, het ruimtelijk kwaliteitsplan voor historische schepen nog vaststellen. Wij verwachten dat wij de eerste ligplaatsvergunningen in 2026 kunnen verlenen. Specifiek beleid De vaststelling van het ruimtelijk kwaliteitsplan voor historische schepen, noodzakelijk voor de beoordeling van vergunningaanvragen, was in 2025 nog niet vastgesteld. Ligplaatsvergunningen voor historische schepen zijn daarom nog niet verleend. Vaststelling van het ruimtelijk kwaliteitsplan staat gepland voor 2026. Eind 2025 is gestart met het proces. Als voorbereiding op de vergunningverlening is de eigenaren gevraagd naar informatie over hun schip.
Deze informatie is nodig om te beoordelen of voor alle historische schepen waarop de voorrangsregel van toepassing is, vastgelegd in de Verordening fysieke leefomgeving, voldoende ligplaatsen beschikbaar zijn. Die beoordeling heeft in 2025 nog niet kunnen plaatsvinden omdat eind 2025 nog niet alle informatie beschikbaar was.
2.4 Economische havens en waterwegen Portefeuillehouder(s):
M. Pijnenburg
Domein:
Stad & Omgeving
Wat wilden we bereiken? Havens die van toegevoegde waarde zijn voor de lokale en regionale economie De havens in het havengebied noord, de Lorentzhaven en de Pasteurhaven, zijn een belangrijk onderdeel voor de economie van gemeente Harderwijk en de regio. De bedrijfshavens zijn een belangrijke schakel voor de op- en overslag van goederen en containers, reparatie, productie en winterstalling van (recreatie)vaartuigen. De Lorentzhaven draagt bij aan (duurzaam) vervoer over water. Lokale en regionale bedrijven kunnen hiervan gebruikmaken. De Lorentzhaven is voorzien van een openbare kade, voldoende bedrijven die werkzaam zijn in de sector op- en overslag en een containerterminal met deels een openbaar karakter. Zo ondersteunen de havenvoorzieningen de lokale en regionale economie. Voor bedrijven en bezoekende schepen heeft de Lorentzhaven een toegevoegde waarde. Voor 2026 onderzoeken wij de mogelijkheden om de Lorentzhaven efficiënter te laten benutten door de ondernemers. Voor dit proces werken wij waar nodig samen met de provincie Gelderland en Oost NL. Omdat dit proces eind 2025 in een pril stadium verkeert is meer informatie nog niet beschikbaar. De Pasteurhaven huisvest vooral watersportbedrijven en visserijbedrijven en biedt daarvoor goede voorzieningen.
De Pasteurhaven is goed bevaarbaar met voldoende kadelengte en een brede diversiteit van watersportbedrijven die de watersporter op alle vlakken faciliteert.
64
Wat gingen we er voor doen? Actualisatie havenregeling De actualisatie van de havenverordening is ook van toepassing op het taakveld Economische havens en waterwegen, zie taakveld Recreatieve havens. Specifiek beleid De Havenregeling Harderwijk is op 10 april 2025 in werking getreden. De havendienst heeft het afgelopen jaar het dagelijks beheer van het havengebied uitgevoerd waarvoor de Havenregeling Harderwijk de basis is. Door bijvoorbeeld toewijzen van ligplaatsen en veilig en ordentelijk gebruik van de havens. Ook zijn de eerste ligplaatsvergunningen voor bewoners van Waterfront verleend. De eerste ervaringen die in 2025 zijn opgedaan geven geen aanleiding om de Havenregeling Harderwijk in 2025 al te actualiseren. De eerste actualisatie verwachten wij medio 2026.
2.5 Openbaar vervoer Portefeuillehouder(s):
W. Mazier
Domein:
Stad & Omgeving
Wat wilden we bereiken? In stand houden en mogelijk verbeteren van het OV-aanbod De gemeente Harderwijk stimuleert, in combinatie met stappen en trappen, het gebruik van het openbaar vervoer. Uitgangspunt is het huidige niveau minimaal in stand te houden en waar mogelijk met maatwerk verbeteringen in de bus en treinverbindingen door te voeren. Bij maatwerk kan o.a. gedacht worden aan een verbeterde, snellere en frequentere treinverbinding met de Randstad en Zwolle. Bezuinigingen in het openbaar busvervoer zijn echter zeer actueel. We maken ons sterk voor behoud van belangrijke buslijnen en onderzoeken samen met de provincie Gelderland waar mogelijk nieuwe vormen van openbaar vervoer, zoals de haltetaxi. Samen met vervoerder EBS en de provincies Gelderland en Flevoland zetten we in op een verbetering van de bestaande stadslijn en van de streeklijnen op de Veluwe maar ook op snelle en frequente verbindingen van en naar de steden (Lelystad-Harderwijk-Apeldoorn) en dorpen in Flevoland. De fiets-/voetveer tussen Strand Horst en Zeewolde vervult een zeer belangrijke functie voor met name scholieren en recreatief fietsverkeer. We hechten er waarde aan deze voorziening te behouden.
Wat gingen we er voor doen? Samenwerken via Noord-Veluwe Bereikbaar Onder de paraplu van Noord-Veluwe Bereikbaar werken we samen met de provincie Gelderland en alle gemeenten langs de A28-corridor tussen Amersfoort en Zwolle aan een betere doorstroming op de A28. Dit doen we door in te zetten op duurzame alternatieven, zoals sneller en frequenter openbaar vervoer en goede fietsvoorzieningen in deze corridor. Ook wordt ingezet op gedragsverandering bijvoorbeeld door fietscampagnes, gericht op woon-werkverkeer, maar ook recreatief verkeer. Met de samenwerkende gemeenten is een Mobiliteitsfonds opgericht waar jaarlijks financiële middelen in gedoneerd worden om gericht in een betere regionale bereikbaarheid te investeren. Tevens wordt hiermee een duidelijk signaal afgegeven aan andere organisaties. Specifiek beleid In 2025 is de verkenning naar een keervoorziening voor intercitytreinen op de Veluwelijn gestart. Deze Verkenning wordt uitgevoerd met samenwerkende overheden en de spoorsector. Drie varianten (locaties) in Harderwijk worden onderzocht en getoetst op diverse criteria. 65
Daarnaast is regionaal een verkenning gestart naar de Doorfietsroute Nunspeet-Harderwijk-Ermelo-PuttenNijkerk (F28). Deze Verkenning leidt tot een voorkeursroute, ontwerp en kostenraming voor de realisatie ervan. Lobbyen voor verbeteringen niet-gemeentelijke infrastructuur Er is flink gelobbyd voor een betere treinverbinding en ook een toekomstbestendige aanpak van de N302 (Knardijk en Leuvenumseweg). Bestuurlijk en ambtelijk is, met onze samenwerkende partners, gezocht naar bredere (financiële) steun. Een goed voorbeeld hiervan is (het doortrekken van Intercitytreinen op) de Veluwelijn. Steun en samenwerking is gezocht en gevonden bij omliggende provincies en regio's, alsook bij de spoorsector. Specifiek beleid Er is breed draagvlak voor een beter bereikbare regio. Er wordt nog steeds volop samengewerkt met de omliggende gemeenten en regio's, provincies Utrecht en Gelderland, Ministerie van I&W en de spoorsector. Samen met provincie Gelderland en het Platform N302 Harderwijk (bewoners, belanghebbenden en verenigingen) is overeenstemming gevonden over de aanpak van de Leuvenumseweg. De weg wordt medio 2026 verkeersveiliger gemaakt. Verbeteren en frequenter openbaar vervoer Samen met partners, zoals NS, EBS, provincie Gelderland en omliggende gemeenten en regio's, werken we samen aan een goed netwerk van openbaar vervoer van en naar de gemeente Harderwijk.
Speerpunt is het realiseren van een keervoorziening op of naast het station van gemeente Harderwijk om Intercitytreinen uit Amersfoort door te laten rijden naar Harderwijk. Er is ingezet op meer spitstreinen in de ochtend van Harderwijk, via Nijkerk, naar Amersfoort en vice versa in de middagspits. Ook is de spitspendel op de vrijdag gewenst. Regulier beleid Ambtelijk en bestuurlijk hebben we veel overleg gevoerd met de provincies Utrecht en Gelderland, omliggende regio's en de spoorsector om de spitspendel Harderwijk-Nijkerk-Amersfoort v.v. weer in de dienstregeling te krijgen. Dat is gelukt, sinds 7 april 2025. De spitstreinen worden weer goed gebruikt en we zien een forse groei van instappers op ons station. Voor de dienstregeling 2027 wordt ingezet op meer spitstreinen in de ochtend en middag. De verkenning naar de keervoorziening voor intercitytreinen loopt goed en betreft een intensief proces met andere overheden, spoorsector en bewoners.
66
Totaaloverzicht Programma 2 Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Primitieve begroting 2025
Begroting incl. wijzigingen 2025
Realisatie 2025
Resultaat 2025
Baten TV21 TV21 Verkeer en vervoer
358
178
178
679
501
TV22 TV22 Parkeren
54
17
49
43
-6
TV24 TV24 Economische havens en waterwegen
909
729
675
642
-33
1.321
924
902
1.364
462
TV21 TV21 Verkeer en vervoer
-6.605
-7.014
-6.976
-6.296
680
TV22 TV22 Parkeren
-2.332
-2.388
-2.801
-2.651
150
0
-6
-5
-4
0
-1.430
-1.100
-1.394
-1.310
83
-69
-66
-101
-70
31
-10.436
-10.574
-11.276
-10.332
945
646
295
259
247
-12
5.127
244
332
332
0
151
40
216
215
-2
5.925
579
806
793
-13
TV21 TV21 Verkeer en vervoer
-1.162
-375
-375
-375
0
TV22 TV22 Parkeren
-5.127
0
0
0
0
TV24 TV24 Economische havens en waterwegen
-459
-142
-211
-211
0
Totaal Stortingen
-6.749
-517
-586
-586
0
Gerealiseerd resultaat
-9.939
-9.587
-10.154
-8.761
1.393
Totaal Baten Lasten
TV23 TV23 Recreatieve havens TV24 TV24 Economische havens en waterwegen TV25 TV25 Openbaar vervoer Totaal Lasten Onttrekkingen TV21 TV21 Verkeer en vervoer TV22 TV22 Parkeren TV24 TV24 Economische havens en waterwegen Totaal Onttrekkingen Stortingen
67
Financiële analyse jaarrekening 2025 ten opzichte van begroting 2025 Bedragen x €1.000 Exploitatie
Begroting incl. wijzigingen 2025
Realisatie 2025
Resultaat 2025
Baten
902
1.364
462
Lasten
-11.276
-10.332
945
Onttrekkingen
806
793
-13
Stortingen
-586
-586
0
-10.154
-8.761
1.393
Gerealiseerd resultaat
Het resultaat van programma 2 is als volgt te verklaren Taakveld (Bedragen x 1.000)
Ondewerp
Bedrag afwijking
Verwijzing toelichting
Onderhanden werken (regulier en budget neutraal)
30
1
Kapitaallasten
161
2
Overige doorbelastingen
-59
3
2.1
Vergunningsaanvragen kabels en leidingen + degeneratievergoedingen
153
4
2.1
Uitgesteld onderhoud
626
5
2.1
Energie
91
6
2.1
Gladheidsbestrijding
22
7
2.1
Inkomsten straatreiniging
230
8
2.2
Lagere kosten parkeervoorzieningen
76
9
2.4
Op diepte houden havens en vaarwegen
42
10
2.4
Onderhoud en onvoorzien
-24
11
2.4
Havengelden
11
12
Diversen
34
Totaal
1.393
Verklaring van de afwijkingen programma 2 1.
Een totaaloverzicht van onderhanden werken wordt weergegeven in hoofdstuk 4.6.
2.
Op de kapitaallasten zit een voordeel van afgerond € 161.000,-. Dit wordt veroorzaakt doordat de werkelijke omslagrente lager uitviel dan begroot en daardoor bijgesteld moet worden. Voor een verdere uitleg wordt verwezen naar het renteschema in de paragraaf Financiering.
3.
Dit betreft de overige doorbelastingen. Er heeft een hogere werkelijke doorbelasting tractie op onderdeel wegen plaatsgevonden ten opzichte van de begroting.
4.
Meer vergunningsaanvragen voor kabels en leidingen hebben geleid tot € 30.000,- meer legesopbrengsten en € 122.500,- meer aan degeneratievergoedingen dan verwacht.
5.
Er is € 625.700,- minder uitgegeven aan onderhoud doordat diverse onderhoudsprojecten en klussen zijn uitgesteld door een gebrek aan capaciteit, bouwvertragingen, onduidelijkheid over de stikstofwet en weersinvloeden. Er wordt een beslispunt opgenomen in het raadvoorstel bij de jaarrekening met een voorstel om een specifiek deel van deze overschotten in een bestemmingsreserve IBOR te storten. Zie raadsvoorstel voor het beslispunt en argumentatie.
6.
Het afkoppelen van een aantal VRI's heeft geleid tot een lager energieverbruik (€ 38.000,-) en tegelijkertijd zijn de openbare laadpalen meer gebruikt dan verwacht met een grotere opbrengst als gevolg (€ 53.400,-).
7.
Gladheidsbestrijding heeft minder gekost dan verwacht (€ 22.000,-).
68
8.
Er zijn meer inkomsten binnengehaald op straatreiniging dan verwacht (€ 230.400,-). Op dit onderdeel worden vergoedingen ontvangen vanuit Verpact voor zowel Zwerfafval als vergoedingen voor verpakkingen in openbare prullenbakken. Er heeft een afrekening vanuit Verpact plaatsgevonden m.b.t. de Zwerfafvalvergoeding 2023/2024 van ongeveer € 44.000,-. De gemeente heeft een eenmalige extra vergoeding ontvangen van € 0,91 per inwoner. Tevens is er een vergoeding ontvangen voor 2023 en 2024 in het kader van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) zwerfafval, vanuit het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Dit betreft een vergoeding voor de kosten van het opruimen van zwerfafval van bepaalde kunststofproducten voor eenmalig gebruik en het treffen van bewustmakingsmaatregelen in de kalenderjaren 2023 en 2024. Dit is een vergoeding van afgerond € 187.000,-.
9.
Ten opzichte van de begroting zijn er voor de parkeervoorzieningen minder exploitatiekosten (€ 49.000,- voordelig) en minder energiekosten (€ 27.000,- voordelig) gemaakt. De minder energiekosten zit in de lagere energie prijzen ten opzichte van vorig jaar door een voordelige aanbesteding.
10. Voor het op diepte houden van de havens en vaarwegen was ruim € 234.000,- begroot. De werkelijke kosten in 2025 bedroegen ca. € 192.000,-. Het voordeel van € 42.000,- wordt veroorzaakt doordat de baggerwerkzaamheden in bepaalde sectoren minder intensief uitvielen dan op basis van de peilingen vooraf was ingeschat. 11. Aan jaarlijks onderhoud is ca. € 24.000,- meer uitgegeven in 2025. De overschrijding wordt met name veroorzaakt door ad-hoc herstelwerkzaamheden. 12. Bij de 2e Tussentijdse rapportage zijn de begrote havenopbrengsten in 2025 met € 113.000,verlaagd. Ten opzichte van de bijgestelde begroting zijn de werkelijk opbrengsten € 11.000,- hoger uitgevallen. Dit leidt tot een voordeel binnen dit taakveld.
69
Programma 3 Economie Algemeen Programma 3 Wij werken aan een samenleving waarin mensen en organisaties gestimuleerd worden en de ruimte krijgen om te ondernemen. Onder de noemer ‘ondernemend’ vallen alle beleidsterreinen die tot doel hebben de totale economische activiteit in stad en regio te vergroten. Hoewel deze beleidsterreinen elk een eigen dynamiek kennen, hebben ze een gezamenlijk doel: het versterken van de economische kracht van gemeente Harderwijk, haar ondernemers en haar inwoners. De economische kracht van de gemeente Harderwijk uit zich in de mate waarin ondernemers en bedrijven in staat worden gesteld te ondernemen en zich te ontwikkelen, en de mate waarin de inwoners in staat zijn passend werk te vinden. Economie heeft een belangrijke rol in het leefbaar en levendig houden van Harderwijk en Hierden. Wij geven ruimte om te ondernemen en werken aan het versterken van de economie in gemeente Harderwijk door het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling. We hebben oog voor onze ondernemers. Wij blijven werken aan het verbeteren van ons vestigingsklimaat, zorgen voor goede dienstverlening en geven concrete invulling aan stadspromotie.
Vanwege de economische verwevenheid in de regio zoekt gemeente Harderwijk bij het versterken van de economische kracht, afhankelijk van het thema, de samenwerking met onder andere de regiogemeenten, Hanzesteden en de samenwerking op de Veluwe (Veluwe op 1). Het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling •
Het stimuleren van de circulaire (duurzame) economische ontwikkeling op werklocaties, in de binnenstad en de wijkwinkelcentra.
•
Uitvoeren van de detailhandels- en kantorenvisie (Omgevingsvisie) en het regionaal programma bedrijventerreinen (RPW)
•
Uitvoeren Verordening fysieke leefomgeving onderdeel winkeltijden
•
Uitvoeren Verordening fysieke leefomgeving onderdeel warenmarkt
•
Werken aan een toekomstbestendige binnenstad door uitvoering te geven aan de nieuwe binnenstadsvisie inclusief bijbehorend uitvoeringsprogramma
•
Ondersteunen van de samenwerking tussen de winkel- en horecaondernemers, het culturele aanbod (SAP), de evenementenorganisaties, Heerlijk Harderwijk en gemeente met als resultaat een professionele samenwerking in de binnenstad.
Economische promotie van Harderwijk door het continueren van de promotie en positionering van Harderwijk als een toeristische bestemming in binnen- en buitenland •
De merkidentiteit van gemeente Harderwijk blijven versterken om meer aandacht van ondernemers en investeerders te trekken, en de economische activiteit in de gemeente te vergroten.
•
Samen met de evenementenorganisatoren de gemeente Harderwijker evenementen verduurzamen, faciliteren en professionaliseren.
•
Het versterken van het thema Hanze in gemeente Harderwijk door de samenwerking met de Hanzesteden en de activiteiten die ontstaan zijn in het Hanzejaar te continueren
•
De balans brengen in natuur en recreatie in het buitengebied van gemeente Harderwijk / op de Veluwe en in de binnenstad door spreiding en bezoekersmanagement.
Wij werken aan het verbeteren van het vestigingsklimaat en aan de kwaliteit van bedrijventerreinen •
Uitvoeren en monitoren van het Regionaal Programma Werklocaties.
•
Dienstverlening richting ondernemers door actief accountmanagement
•
Uitgifte van bedrijfskavels
•
Samenwerking met ondernemers om het vestigingsklimaat te verbeteren, o.a. op het gebied van energietransitie, biodiversiteit en netcongestie.
70
Inhoud Het programma omvat activiteiten die gericht zijn op behoud, ondersteuning, en uitbouw van het bestaande economisch potentieel. Hieronder vallen o.a. bedrijventerreinen, binnenstad, winkelcentra, toerisme, werkgelegenheid, warenmarkten, exploitatie van gemeentelijke eigendommen, maar ook evenementen.
Ontwikkelingen Het gaat goed met de economie van gemeente Harderwijk. Gemeente Harderwijk heeft een aantrekkelijk vestigingsklimaat, onder andere door de ligging. Het aantal bedrijven en het aantal arbeidsplaatsen in gemeente Harderwijk is ook het afgelopen jaar gegroeid en we hebben een grote werkzame beroepsbevolking. Ondanks deze positieve signalen zijn er ook zorgen. Er zijn nog diverse ondernemers die door de gestegen kosten en schulden als gevolg van de corona crisis in financiële problemen zitten. Daarnaast is ook het vinden van personeel een grote uitdaging. Dit heeft gevolgen voor de ondernemers van gemeente Harderwijk. Winkels en horeca bedrijven die minder dagen open zijn of bedrijven die failliet gaan of bedrijfsbeëindiging overwegen. Op de bedrijventerreinen speelt daarnaast het probleem van netcongestie. Bedrijven die willen starten of bedrijven die willen uitbreiden kunnen op korte termijn geen (grotere/verzwaarde) aansluiting krijgen. Belangrijke aandachtspunten zijn de werklocaties, de vrijetijdseconomie en de binnenstad. Gezamenlijk met ondernemers, regio, provincie en landelijke overheid, onderzoeken wij waar lokale en regionale maatregelen getroffen kunnen worden zodat wij een concrete bijdrage kunnen leveren aan de economie. Samen met de regiogemeenten wordt samengewerkt via het Regionaal Programma Werklocaties.
Verbonden partijen n.v.t.
Beleidskaders •
Omgevingsvisie Harderwijk o
Economie
o
Detailhandel
o
Binnenstad
o
Werklocaties (RPW)
o
Toerisme & Recreatie
Taakvelden Programma 3 3.1 Economische ontwikkeling Portefeuillehouder(s):
W. Mazier & M. Pijnenburg
Domein:
Stad & Omgeving
Wat wilden we bereiken? Het stimuleren van gezamenlijke initiatieven Dit taakveld is gericht op het creëren van een gunstig economisch klimaat voor de gemeente als geheel, door middel van strategische keuzes, samenwerking en door het stimuleren van projecten en initiatieven tussen overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. 71
Wat gingen we er voor doen? Samenwerken in de binnenstad Versterken samenwerking in de binnenstad i.s.m. de Binnenstadondernemers Harderwijk (BOH) en invulling geven aan accountmanagement voor ondernemers in de binnenstad. Ook werken we samen met de Bedrijvenkring Harderwijk en Parkmanagement aan het verduurzamen en toekomstbestendig maken van de bedrijventerreinen Regulier beleid De accountmanager Bedrijven (binnenstad/detailhandel) heeft regelmatig één-op-één contact met de ondernemers in de binnenstad. Ook de horeca coördinator speelt een belangrijke rol in het contact tussen horeca ondernemers (KHN) en de gemeente. Zij onderhouden beide actief contact met de besturen en/of vertegenwoordigers van de verschillende ondernemerscollectieven zoals BOH/BIZ en KHN afdeling Harderwijk.
Wat wilden we bereiken? Steviger dienstverlening aan ondernemers Versterken van de dienstverlening aan ondernemers.
Wat gingen we er voor doen? Een verbindende rol spelen Contact onderhouden met ondernemers, en ondernemers onderling verbinden. Dit doen we samen met de diverse ondernemerscollectieven in Harderwijk en Hierden. Specifiek de Bedrijvenkring Harderwijk (BKH), Binnenstadsondernemers Harderwijk (BOH) en de vertegenwoordigers van de wijkwinkelcentra, en warenmarkt(en).v Regulier beleid De inzet en werkzaamheden van de accountmanagers spelen in deze een belangrijke rol. Zij onderhouden actief contact met de besturen en/of vertegenwoordigers van de verschillende ondernemerscollectieven. O.a BOH/BIZ, BKH, parkmanagement en in het kader van de verschillende KVO's (Keurmerk Veilig Ondernemen) op de bedrijventerreinen. Specifiek is er in 2025 samen met de initiatiefnemers in de binnenstad gewerkt aan de totstandkoming van de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) Binnenstad. De invoering van een Bedrijveninvesteringszone (BIZ) voor ondernemers in de binnenstad van Harderwijk zorgt voor de versterking van de samenwerking tussen en met ondernemers. De BIZ is een waardevol instrument voor ondernemers om collectief, professioneel en langdurig activiteiten voor de binnenstad te kunnen ontplooien en financieren waardoor de vitaliteit en kwaliteit van de binnenstad wordt vergroot.
Wat wilden we bereiken? Stimuleren van innovatieve en duurzame ontwikkelingen Stimuleren van innovatieve en duurzame ontwikkelingen
72
Wat gingen we er voor doen? Werken aan de ambities van de Veluwe agenda De Veluwe Agenda 2030 is de basis voor de samenwerking op de Veluwe. Wij werken gezamenlijk aan de ambitie "Beleef de Beste Veluwe". Vanuit onze netwerksamenwerking in de VeluweAlliantie versterken we de Veluwe en bereiken we een betere balans tussen natuur en recreatie. De projecten waar we aan mee blijven werken zijn de uniforme Bebording, Belevingsgebieden, Routebureau, Marketing en de Regiodeal voor de Veluwe. Regulier beleid In 2025 is de actieve bijdrage aan de gezamenlijke projecten van de VeluweAlliantie voortgezet. De focus lag hierbij op het versterken van de herkenbaarheid en kwaliteit van de Veluwe als één merk, waarbij de balans tussen natuur en recreatie centraal staat. Een concreet resultaat in 2025 is de verdere implementatie van de unieke Veluwe-stijl in de fysieke leefomgeving van Harderwijk: •
In samenwerking met het Routebureau zijn nieuwe welkomstborden geplaatst die aansluiten bij de uniforme regionale uitstraling.
•
Op de nieuwe ontvangstlocatie is de Veluwe-stijl integraal toegepast, wat bijdraagt aan een eenduidige bezoekersbeleving.
De samenwerking met het Routebureau heeft in 2025 in het teken gestaan van verdere professionalisering. De voorbereidingen voor de nieuwe Samenwerkingsovereenkomst (SOK) zijn nagenoeg afgerond; de officiële ondertekening hiervan staat gepland voor 2026. Hiermee wordt de kwaliteitsborging van de routenetwerken voor de langere termijn vastgelegd.
Wat wilden we bereiken? Versterken economische bedrijvigheid Ontwikkelen van beleid ter versterking van de (sociaal) economische bedrijvigheid.
Wat gingen we er voor doen? Uitvoeren binnenstadsvisie Uitvoering van het jaarplan binnenstadsvisie o.a. de gebiedsvisie Donkerstraat-Kloosterplein, autoluwe Bruggestraat en Boulevard. Specifiek beleid In 2025 zijn we verder gegaan met het uitvoeringsprogramma Binnenstadsvisie 2031 o.a.: •
Realisatie van de Bedrijveninvesteringszone Binnenstad (periode 2026-2030) en versterking van de onderlinge samenwerking in de binnenstad.
•
Opstellen van de gebiedsvisie Donkerstraat-Kloosterplein. Het doel van dit project is om vanuit de Binnenstadsvisie te komen tot een concreet en gedragen toekomstbeeld, waarbij de Donkerstraat en het Kloosterplein onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, waardoor het een levendig deel van de Harderwijkse binnenstad wordt. Parallel aan dit traject is er in het kader van de actieve leegstandsaanpak een GebiedsID voor de Donkerstraat gemaakt en een pilot om de aantrekkelijkheid van de straat te verbeteren (verplaatsbare bankjes, mobiele bloembakken en streetart). Dit proces is nog niet gereed en loopt door in 2026. Er is onder andere vertraging ontstaan door onvoldoende interne regie en procesbeheersing. Voor 2026 wordt de aansturing verbeterd.
•
Haalbaarbeidsonderzoek parkeergarage Westeinde
•
Opstellen vergroeningsplan Binnenstad, definitieve oplevering in 2026.
•
Nieuwe toeristische bewegwijzeringsbordjes in de binnenstad.
•
Deelname aan het project MKB Toegankelijke route van MKB Nederland. VNO NCW en MBK Toegankelijk 73
•
Stimuleren nieuw en bestaand ondernemerschap o.a. door inzet van accountmanager bedrijven en in samenwerking met INretail is er afgelopen zomer een INretail On Tour bijeenkomst in Harderwijk georganiseerd.
•
De revitalisering van diverse straten o.a. Waltorenstraat, Sint-Annastraat en de achterzijde van de Vuldersbrink. Dit zorgt voor een positieve bijdrage aan de binnenstad.
Programmaonderdeel Economie •
Uitvoering geven aan Impact beweging Harderwijk
•
Aanpassen uitgifteprotocol naar betekenisvol ondernemen
•
Marktanalyse kleinschalige bedrijfsunits op bedrijventerreinen
•
Uitvoering geven aan Regionaal Programma Werklocaties
Regulier beleid Er is gewerkt aan het programmaonderdeel Economie. Helaas is de start van de procedure voor het programma zelf vertraagd, vanwege prioritering van andere programmaonderdelen. Vooruitlopend op de vaststelling van het programmaonderdeel zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: •
Er zijn drie Impactcafe's georganiseerd door de Impact beweging Harderwijk
•
Er is gestart met het herschrijven van het uitgifteprotocol. In 2026 zal deze ter inzage worden gelegd.
•
Er een de marktanalyse voor kleinschalige bedrijfsunits op bedrijventerreinen uitgevoerd.
•
In december 2025 heeft GS het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) vastgesteld, nadat hierover eerder is besloten door de EHPZ-gemeenten. Er is gestart met een onderzoek om locatieprofielen voor bedrijventerreinen op te stellen voor de EHPZ-regio.
•
Samen met de provincie is een onderzoek gedaan naar mogelijkheden voor intensivering op Lorentz. Voor Lorentz I en II zijn zeven locaties bepaald waar potentieel intensiveringskansen liggen. Vervolgens hebben we voor drie locaties een businesscase uitgewerkt.
74
Verplichte beleidsindicatoren 3.1 Economische ontwikkeling Functiemenging: weerspiegelt verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
Bron: CBS BAG/LISA We zien stabiliteit in de verhouding banen - woningen. Dat is een positieve ontwikkeling, want dan groeit het aantal banen mee met het aantal nieuwe woningen. Hieruit kunnen we concluderen dat er voldoende werkgelegenheid is voor de Harderwijkse en regionale inwoners. Een positieve bijkomstigheid is dat de uitgaande pendelbeweging naar verwachting niet extreem zal toenemen .
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Portefeuillehouder(s):
E. Enklaar
Domein:
Stad & Omgeving
Wat wilden we bereiken? Bevorderen van de economische ontwikkeling van Harderwijk Dit taakveld richt zich op het verbeteren van de fysieke randvoorwaarden voor economische bedrijvigheid in de gemeente. Door het tijdig beschikbaar hebben of krijgen van bouwrijpe grond op bedrijventerreinen willen we een bijdrage leveren aan de verdere economische ontwikkeling van gemeente Harderwijk en het creëren van voldoende werkgelegenheid. Het taakveld heeft betrekking op grondexploitaties bedrijventerreinen daar waar taakveld 8.2 betrekking heeft op grondexploitatie van niet-bedrijventerreinen (woningbouw).
Wat gingen we er voor doen? Zorg dragen voor de verwerving, het beheer en de levering van bouwrijpe grond •
Verwerving, productie en levering van bouwrijpe grond;
•
Het opstellen en jaarlijks actualiseren van exploitatieopzetten; 75
•
Aankopen, (tijdelijk) beheren, slopen, saneren, bouw- en woonrijp maken;
•
Het uitgeven van bouwrijpe kavels voor bedrijfsvestiging;
•
Het opstellen van verkoopovereenkomsten;
•
Het onderzoeken van de financiële haalbaarheid van stedenbouwkundige plannen.
Regulier beleid Gronden die zijn aangekocht en niet direct in exploitatie genomen kunnen worden, worden tijdelijk verhuurd of verpacht. Zodra de gronden in exploitatie zijn genomen kunnen ze bouwrijp gemaakt worden voor de ontwikkeling van het project. Ontwikkelen Lorentz III •