1. Jaarrekening 2024 gemeente Harderwijk

Jaarrekening 2024

-1-

-2-

Inhoudsopgave 1.

Algemeen .................................................................................................................................... - 4 -

1.1

Voorwoord................................................................................................................................... - 5 -

1.2

Financiële positie ........................................................................................................................ - 6 -

1.3

Leeswijzer ................................................................................................................................. - 10 -

2.

Programmaplan ........................................................................................................................ - 11 -

2.0

Programma 0 Bestuur en Ondersteuning ................................................................................. - 12 -

2.1

Programma 1 Veiligheid............................................................................................................ - 31 -

2.2

Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat .......................................................................... - 40 -

2.3

Programma 3 Economie ........................................................................................................... - 49 -

2.4

Programma 4 Onderwijs ........................................................................................................... - 57 -

2.5

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie .................................................................................. - 65 -

2.6

Programma 6 Sociaal domein................................................................................................... - 77 -

2.7

Programma 7 Volksgezondheid en milieu ................................................................................ - 97 -

2.8

Programma 8 Ruimte en wonen ............................................................................................. - 106 -

3

Paragrafen .............................................................................................................................. - 114 -

3.1

Paragraaf Lokale heffingen ..................................................................................................... - 115 -

3.2

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ - 118 -

3.3

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen................................................................................. - 128 -

3.4

Paragraaf Financiering............................................................................................................ - 131 -

3.5

Paragraaf Bedrijfsvoering ....................................................................................................... - 137 -

3.6

Paragraaf Verbonden partijen ................................................................................................. - 143 -

3.7

Paragraaf Grondbeleid............................................................................................................ - 155 -

3.8

Paragraaf Wet Open Overheid (WOO) ................................................................................... - 157 -

4

Jaarrekening ........................................................................................................................... - 159 -

4.1

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................... - 160 -

4.2

Balans ..................................................................................................................................... - 164 -

4.3

Overzicht van baten en lasten ................................................................................................ - 166 -

4.4

Toelichting op de balans ......................................................................................................... - 168 -

4.5

Gebeurtenissen na balansdatum ............................................................................................ - 182 -

4.6

Toelichting baten en lasten (inclusief onderhanden werken) .................................................. - 183 -

4.7

Single Information Single Audit (SISA) 2024 .......................................................................... - 201 -

5

Bijlagen ................................................................................................................................... - 213 -

5.1

Overzicht kredieten 2024 ........................................................................................................ - 214 -

5.2

Overzicht terugkoppeling rekenkameronderzoeken ............................................................... - 223 -

5.3

Taakvelden - IV3 overzicht CBS ............................................................................................. - 225 -

5.4

Afkortingenlijst......................................................................................................................... - 227 -

-3-

1.

Algemeen

-4-

1.1 Voorwoord

Voor u ligt de jaarrekening van 2024. De laatste jaarrekening van het huidige college, en ik kan met trots zeggen dat we ook deze afsluiten met een positief resultaat. We houden een aanzienlijk bedrag over: 21,8 miljoen euro. Behalve dat we het jaar begonnen met een positief begrotingsresultaat, bestaat een groot deel van het bedrag uit de opbrengsten van de grondexploitatie, zowel vanuit de woningbouw en als de bedrijventerreinen. Andere meevallers die ik hier wil noemen zijn de SPUK-gelden die we hebben kunnen inzetten voor personeelslasten waardoor onze vaste personeelskosten lager uitvielen. En we hielden een behoorlijk bedrag over vanuit de reserve op energielasten. Dit positieve resultaat is het gevolg van een solide financieel beleid, waarbij we steeds oog hebben gehouden voor stabiliteit en continuïteit. Alles is netjes geborgd, zonder grote schommelingen. We hebben het geld van onze inwoners daadwerkelijk laten werken voor de samenleving. Een compliment aan iedereen die hieraan heeft bijgedragen is hier op zijn plaats. Tegelijkertijd past hier enige nuance. Landelijk klinkt al langer de zorg over het naderende ‘ravijnjaar’, waarin gemeenten fors minder geld uit het Gemeentefonds zullen ontvangen. Ook Harderwijk zal die gevolgen voelen.

Ons huidige positieve resultaat mag dan bemoedigend zijn, het is een combinatie van vroegtijdig en zorgvuldig financieel beleid en van meevallers uit de grondexploitatie. Ombuigingen zullen noodzakelijk blijven, ook al hebben we een heel pakket aan maatregelen genomen en kunnen incidentele meevallers ruimte bieden. We kunnen gebruik maken van de mogelijkheid om 10% van ons weerstandsvermogen incidenteel in te zetten voor structurele dekking. Dat geeft enige flexibiliteit, maar toch moeten we ook de komende jaren kritisch blijven op onze uitgaven en prioriteiten. Naast het positieve financiële resultaat hebben we in 2024 ook belangrijke en zichtbare stappen gezet voor onze stad. Zo krijgt de beweging rondom Positieve Gezondheid steeds meer vorm: een aanpak waarin we niet de ziekte, maar de mens centraal stellen. Ook in het Waterfront zijn grote stappen gezet, met onder meer de start van de bouw van Ons Stadsgezicht, de verkoop van de Kop van de Stadswerven, de koopovereenkomst van Kade10, én het ontwerp van de parkeergarage en het Waterfrontpark. Er zijn ook mooie stappen gezet in de vergroening van onze stad met als specifieke voorbeelden het Brederopark en het Albert Verweiplein. Tot slot markeert de vaststelling van de Omgevingsvisie 2040 een belangrijke mijlpaal voor de toekomst van Harderwijk. In 2025 zijn er gemeenteraadsverkiezingen en is een nieuw college aan zet.

Dankzij het werk dat wij als college en organisatie hebben verricht, laten we een goede financiële basis achter waar het volgende gemeentebestuur op voort kan bouwen. Ons huishoudboekje is op orde. We hebben een gezonde financiële huishouding, gericht op inzet voor onze inwoners. Doordat we ‘scherp aan de wind hebben gevaren’, kunnen we met trots deze jaarrekening presenteren: solide, positief en voorbereid op de toekomst. Wethouder Wilco Mazier -5-

1.2 Financiële positie Resultaat 2024 Het voordelig resultaat 2024 binnen de algemene dienst bedraagt € 11,1 miljoen. De grondexploitaties sluiten met een positief resultaat van € 11,9 miljoen, waarmee het totale brutoresultaat € 23 miljoen bedraagt. Na claims en voorgestelde besluitvorming zal er een netto resultaat van afgerond € 21,9 miljoen overblijven. Voorgesteld wordt om dit bedrag toe te voegen aan de algemene reserve. Resultaat 2024

(bedragen x € 1.000)

Bruto resultaat (saldo van baten en lasten 2024) Claims en voorgestelde besluitvorming: a. Onderhanden werken b. Mutatie reserve Havenwerken c. Mutatie reserve Omgevingswet d. Mutatie reserve Monumenten e. Mutatie reserve sociaal domein (resultaat Participatie, WMO, Jeugd) f. Vrijvallen en opheffen bestemmingsreserve energielasten g. Nieuw te vormen reserve energieneutraal maken De Sypel h. Aanvullen reserve sociaal domein Netto resultaat 2024 na besluitvorming

Bedrag -23.030 1.277 118 -18 -11 675 -1.681 454 380 -21.836

a.

Onderhanden werken De uitvoering van een aantal werkzaamheden loopt door in 2025, waardoor het budget in 2024 niet of niet volledig besteed is. Dit leidt tot een voordelig effect in de jaarrekening 2024. In 2025 wordt de algemene reserve ingezet als dekking voor deze posten.

b.

Mutatie reserve Havenwerken Het structurele budget voor baggerwerkzaamheden is bij de ombuigingen vanaf 2025 verlaagd. Het budget voor 2024 werd gedeeltelijk ingezet voor het uitvoeren van incidentele baggerwerkzaamheden. Hiermee wordt een basis gecreëerd waarbinnen het nieuwe structurele budget toereikend moet zijn. De werkzaamheden zullen echter in 2025 worden uitgevoerd. Door het voordeel van het budget baggeren 2024 toe te voegen aan de bestemmingsreserve havenwerken ontstaat dekking voor deze kosten in 2025.

c.

Mutatie reserve Omgevingswet In 2024 is er een overschrijding op het budget Implementatie gevolgen omgevingswet van afgerond € 18.000,-. Voorgesteld wordt dit bedrag te onttrekken aan de bestemmingsreserve Omgevingswet.

d.

Mutatie reserve Monumenten In 2024 is er een overschrijding op het budget Instandhouding monumenten van afgerond € 11.000,-. Voorgesteld wordt dit bedrag te onttrekken aan de reserve Monumenten.

e.

Mutatie reserve sociaal domein (resultaat Participatie, WMO en Jeugd). Het voordeel binnen de programmagelden sociaal domein ten opzichte van de bijgestelde begroting 2024 bedraagt € 675.000,-. Voorgesteld wordt dit bedrag toe te voegen aan de reserve sociaal domein. Het tekort bij de tussentijdse rapportage 2024 is onttrokken aan de reserve sociaal domein.

f.

Vrijvallen en opheffen bestemmingsreserve energielasten Deze reserve is ingesteld om de overschrijding op de gemeentelijke energielasten in 2023 en 2024 op te vangen. Na de onttrekking in 2024 is het doel van de reserve komen te vervallen. Het restant van de reserve bedraagt € 1.681.250,- en kan vrijvallen ten gunste van het jaarrekeningresultaat. Voorgesteld wordt deze reserve op te heffen.

g.

Nieuw te vormen reserve Energieneutraal De Sypel Vanuit de reserve gemeentelijke energielasten ligt er een claim van € 500.000,- voor energieneutraal de Sypel (raadsbesluit 9 maart 2023). Het restant van deze claim bedraagt € 454.250,-. Voorgesteld wordt om hiervoor een nieuwe bestemmingsreserve te vormen, zodat de middelen beschikbaar blijven voor het realiseren van een energieneutraal zwembad de Sypel.

-6-

h.

Aanvullen reserve sociaal domein Na toevoeging van een deel van het Harderwijkse overschot Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang bedraagt de prognose stand van de reserve sociaal domein € 3,62 miljoen. Om de reserve aan te vullen tot de gewenste omvang van € 4 miljoen is er een dotatie vanuit de algemene reserve aan de reserve sociaal domein nodig van € 380.000,-.

Opbouw brutoresultaat In de gewijzigde begroting (na tussentijdse rapportage en besluitvorming) was rekening gehouden met een voordelig resultaat van € 3,7 miljoen. Diverse belangrijke grotere mee- en tegenvallers worden hieronder toegelicht. Onder de programma’s is per programma een meer gedetailleerde analyse opgenomen. (bedragen x € 1.000)

2024 voordeel Rekeningresultaat Vertrekpunt na begrotingswijzigingen t/m 31-12-2024 Kapitaallasten Programma 0-8: Uitgestelde werkzaamheden 2024 (onderhanden werk) Programma 0: Algemene uitkering Programma 0: Personeelslasten / pensioenvoorziening wethouders Programma 0: Parkeeropbrengsten Programma 2: Baggeren havens Programma 3: GREX bedrijventerreinen Programma 4: Morgen college Programma 5: SPUK sport en SPUK MEOZ Programma 6: Oekraïne opvang Programma 6: Programmagelden sociaal domein Programma 6 / 7: Inzet SPUK gelden Programma 7: Duurzaamheid Programma 8: GREX niet-bedrijventerreinen Diversen Totaal Rekeningresultaat

Nr. a b

c d e

f g h

i

j

k

l

a b c d e f g h i j k l m n

-3.676 -831 -1.277 -1.983 -379 -205 -118 -1.502 -202 -266 -515 -675 -320 -200 -10.384 -497 -23.030

nadeel

saldo -3.676 -831 -1.277 -1.983 -379 -205 -118 -1.502 -202 -266 -515 -675 -320 -200 -10.384 -497 -23.030

Toelichting De werkelijke omslagrente valt in 2024 lager uit dan begroot en is daarom bijgesteld. Dit leidt tot een voordeel binnen nagenoeg alle programma’s .Voor een verdere uitleg wordt verwezen naar het renteschema in de paragraaf Financiering. Uitvoering van de werkzaamheden loopt door naar 2025, waardoor het budget in 2024 niet of deels besteed is. Een overzicht van de onderhanden werken wordt gegeven in hoofdstuk 4.6. Het voordeel binnen de algemene uitkering bestaat voor een bedrag van € 0,5 miljoen uit afrekeningen oude jaren. Het overige voordeel van afgerond € 1,5 miljoen ontstaat door het positieve effect uit de decembercirculaire 2024 en doordat er gedurende het jaar bijstellingen plaatsvinden op de maatstaven, bedragen per maatstaf en de uitkeringsfactor. Een aantal van deze maatstaven zijn in de realisatie hoger uitgevallen dan was ingeschat in eerdere circulaires. Voor een nadere analyse van de personeelslasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering. De hogere parkeeropbrengsten komen voor het grootste deel uit de hogere opbrengsten parkeervergunningen. Deze vergunningen worden altijd in het 4e kwartaal opgelegd voor het komende jaar. Door de digitalisering van deze vergunningen is een deel niet eind 2023 maar in 2024 opgelegd. Daarnaast is er een voordeel op naheffingen parkeren.

In het 2 e halfjaar 2024 zijn de parkeercontroles geïntensiveerd, wat tot hogere opbrengsten leidt. Het budget voor baggeren is in 2024 niet volledig ingezet. Voorgesteld wordt om het voordelig saldo toe te voegen aan de bestemmingsreserve Havenwerken voor de dekking van de kosten in 2025. Dit voordeel betreft de tussentijdse resultaatnemingen van de grondexploitaties t.b.v. bedrijventerreinen. Dit zijn Lorentz II (€ 104.000,- voordelig), Lorentz III (€ 998.000,- voordelig), Tonsel (€ 299.000,- voordelig) en Sypel (€ 101.000,- voordelig). Zie ook de paragraaf Grondbeleid en de toelichting op de balanspost Voorraden/Bouwgrond in exploitatie. De vervangende nieuwbouw van het VMBO Morgen College zal plaatsvinden in combinatie met het MBO. Het hiervoor begrote bedrag hoeft niet te worden gebruikt en valt vrij in 2024. In 2024 is de SPUK (specifieke uitkering) Sport over 2023 vastgesteld. Deze vaststelling was € 83.000,- hoger dan het voorschot, wat tot een voordeel leidt. Daarnaast is er ook een voordeel op de SPUK Sport over 2024 van € 69.000,-. Door hogere kosten binnen de exploitatie van de Sypel kan er meer BTW in de SPUK Sport ingebracht worden. In 2024 is ook de SPUK MEOZ (Meerkosten energie openbare zwembaden) over 2023 vastgesteld. De vaststelling is € 114.000,hoger dan de inschatting bij de jaarrekening 2023. Dit leidt in 2024 tot een voordeel.

De regeling voor Oekraïne resulteert in een voordeel van afgerond € 1,3 miljoen. Bij de tussentijdse rapportage is € 835.000 toegevoegd aan het begrotingssaldo. Het restant van het voordeel van € 515.000,- komt ten gunste van het rekeningresultaat. Zie ook de financiële analyse onder programma 6. Ten opzichte van de bijgestelde begroting resulteren de programmagelden Participatie, Wmo en Jeugd in een voordeel van € 675.000,-. Voorgesteld wordt dit bedrag toe te voegen aan de reserve sociaal domein. Zie voor verdere toelichting de analyse onder programma 6 en het jaarverslag ‘Zorgkosten 2024 EHZ-gemeenten’. Door de inzet van SPUK IZA, SPUK preventieakkoord en Brede SPUK GALA zijn er reguliere budgetten over gebleven. De activiteiten zijn uitgevoerd volgens planning. Bij het wegvallen van de SPUK's in de komende jaren, zijn de reguliere budgetten weer nodig.

-7-

Nr. m

n

Toelichting Er is sprake van een incidenteel voordeel van afgerond € 200.000,- op het duurzaamheidsbudget. Dit betreft met name de vrijval van eerder overgehevelde incidentele middelen m.b.t duurzaamheid nog vanuit de vorige collegeperiode. Door het inzetten van zowel de bestemmingsreserve duurzaamheidsfonds als diverse specifieke uitkeringen zoals het klimaatakkoord kunnen deze middelen incidenteel vrijvallen. Dit voordeel betreft de tussentijdse resultaatnemingen naar aanleiding van de herziening van de grondexploitatieberekeningen Waterfront (€ 8.430.000,- voordelig) en Drielanden (€ 1.954.000,- voordelig). Zie ook de paragraaf Grondbeleid en de toelichting op de balanspost Voorraden/Bouwgrond in exploitatie.

Onderhanden werken Voorgesteld wordt om een bedrag van afgerond € 8 miljoen door te schuiven naar 2025 voor de uitvoering van nog niet afgeronde of uitgestelde activiteiten. Hiervan is € 6,7 miljoen reeds gedekt uit reserves, voorzieningen en subsidies, waardoor er netto € 1,3 miljoen aan onderhanden werken ten laste van het resultaat komt. In dit bedrag zijn ook overhevelingen opgenomen van taakmutaties die uit de decembercirculaire 2024 van het Rijk beschikbaar zijn gekomen, maar logischerwijs niet meer besteed konden worden. In hoofdstuk 4.6 is een totaaloverzicht, inclusief toelichting op de onderhanden werken opgenomen.

Weerstandsvermogen Het netto jaarrekeningresultaat wordt toegevoegd aan de algemene reserve, maar het weerstandsvermogen bepaalt het vrij besteedbare deel van deze reserve. In de paragraaf weerstandsvermogen wordt ingegaan op de totstandkoming en beleidskeuzes. In de volgende tabel is de stand van zaken van het weerstandscapaciteit weergegeven: (bedragen x € 1.000)

Beschikbare weerstandscapaciteit

Stand 31-12-2024

Claims op reserve

Resultaat 2024

Stand na verwerking claims/resultaat

Incidenteel Algemene reserve Subtotaal incidenteel

-26.782 -26.782

9.789 9.789

-23.030 -23.030

-40.023 -40.023

Onvoorzien Subtotaal structureel Beschikbare weerstandscapaciteit

-161 -161 -26.943

n.v.t. 9.789

n.v.t. -23.030

-161 -161 -40.184

(bedragen * €1.000)

Berekening weerstandsvermogen Incidenteel Algemene reserve Subtotaal incidenteel Structureel Onvoorzien Subtotaal structureel Totaal structureel en incidenteel

Prognose stand na verwerking resultaat/claims

Geïdentificeerde risico’s n.a.v. actualisatie eind 2024

-40.023 -40.023

18.840 18.840

-21.183 -21.183

-161 -161 -40.184

n.v.t.

-161 -161 -21.344

18.840

Overschot (-) / tekort (+)

Ratio weerstandsvermogen

2,1

2,1

-8-

De procentuele verdeling van de programma’s van de gerealiseerde lasten en baten 2024 is als volgt:

Gerealiseerde baten 2024

Gerealiseerde lasten 2024

7%

13%

Bestuur en ondersteuning

Veiligheid

Veiligheid 9%

Verkeer, vervoer en waterstaat

9%

50%

Bestuur en ondersteuning

3% 5%

Economie

1% 4%

Onderwijs

8%

Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Duurzaamheid en milieu Ruimte en wonen

Verkeer, vervoer en waterstaat

6%

Economie 20%

Onderwijs Sport, cultuur en recreatie

2% 1% 1%

58% 3%

0%

Sociaal domein Duurzaamheid en milieu Ruimte en wonen

De duiding waar de baten en lasten uit bestaan is te vinden onder de verantwoording per programma. Hier wordt per taakveld weergegeven wat de begrote en gerealiseerde lasten zijn. Zo zijn er in programma 0 altijd veel baten omdat hier taakveld 0.7 algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds en alle belasting-gerelateerde taakvelden zich bevinden. In programma 6 bevinden zich alle programmagelden voor het sociaal domein en hebben relatief gezien veel uitgaven. De uitsplitsing per taakveld onder de programma’s geeft meer inhoudelijke duiding.

-9-

1.3 Leeswijzer De jaarrekening is, conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), opgebouwd uit de volgende onderdelen: Algemeen Een algemeen deel waarin het voorwoord is opgenomen en de financiële positie van de gemeente. Programmaplan Een programma plan met daarin de negen begrotingsprogramma’s. We hanteren de volgende uitgangspunten voor vorm en inhoud van het programmaplan: • Al ons werk brengen we in beeld, dus zowel de Going Concern als de projectmatige activiteiten. • We gaan pragmatisch om met indicatoren. In nieuwe, en te actualiseren beleidsnota’s, zullen indicatoren en streefwaarden worden opgenomen. In deze begroting zijn, naast de verplichte indicatoren, bij een aantal programma’s een aantal facultatieve indicatoren opgenomen, dit laatste in nauw overleg met de auditcommissie. • We geven inzicht in alles waar de gemeente geld aan uitgeeft door budgetten aan prestaties te koppelen. • Per begrotingsprogramma verwijzen we duidelijk naar financiële informatie in de bijlagen en geven we een samenvatting van die informatie in het programma. De opbouw per programma is als volgt: • Algemeen deel - Inhoud programma - Ontwikkelingen - Verbonden Partijen: aangegeven wordt per programma welke verbonden partij bijdraagt aan het behalen van de doelstellingen van de gemeente.

Uitgebreide informatie over de verbonden partijen is opgenomen in de afzonderlijke paragraaf hierover. - Beleidskaders. • Taakvelden - Bij de programma’s geven we antwoord op de drie W-vragen, dit doen we per taakveld: Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat heeft het gekost? - Indicatoren per taakveld: per indicator worden realisatiewaarden vermeld over de laatste vier jaar (wanneer voorhanden). In de toekomst willen we hier ook realistische streefwaarden aan koppelen. Ook is de bron vermeld. Naast de verplichte indicatoren worden hier de door de gemeenteraad gekozen (facultatieve) indicatoren opgenomen. • Totaaloverzicht - Financieel overzicht per programma - Analyse huidige begroting ten opzichte van vorige begroting - Getallen met een “-“ voor het getal zijn een positief resultaat Paragrafen In het programmaplan staat niet alles over de begrotingsprogramma’s. Programma overstijgende informatie over bijvoorbeeld verbonden partijen, lokale heffingen en het weerstandsvermogen is apart in paragrafen samengebracht. Financiële jaarrekening In dit onderdeel van de jaarrekening krijgt u onder andere informatie over: • Een recapitulatie van het totaal van lasten en baten; • Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling; Bijlagen In hoofdstuk 5 zult u diverse bijlagen aantreffen waaronder een totaaloverzicht van alle indicatoren.

Vergelijkende cijfers Als vergelijkende cijfers zijn de Jaarrekening 2023 en de Begroting 2024, inclusief begrotingswijzigingen, opgenomen. Door afronding kunnen in de financiële tabellen geringe verschillen ontstaan.

- 10 -

2.

Programmaplan

- 11 -

2.0

Programma 0 Bestuur en Ondersteuning

A ALGEMEEN De gemeente Harderwijk heeft een open cultuur. Het kwaliteitsniveau van onze dienstverlening aan klanten is excellent. De klant staat centraal in alles wat wij doen. De ambtelijke ondersteuning is professioneel en werkt op basis van de uitgangspunten: ''Open, Ontspannen en Ondernemend". Om doelen te bereiken werken wij vaak samen in (tijdelijke) netwerken op basis van het principe: 'coalition of the willing'. Oftewel partners die dezelfde resultaten willen bereiken. Deze partners zijn inwoners, het maatschappelijk middenveld, ondernemers, onderwijs en overheden. Er wordt samengewerkt in wisselende samenstellingen, passend bij de opgave. Doelstelling Bestuurskracht en Samenwerking

• • •

Het versterken van onze positie, het partnerschap en de samenwerking. Het verbeteren van de samenwerking met onze partners. Het verbeteren van de samenwerking met het maatschappelijk middenveld.

Doelstelling Dienstverlening

•

Een professionalisering van de dienstverlening aan inwoners en bedrijven. Dit doen we door, in gezamenlijkheid met Ermelo, Zeewolde en Meerinzicht, de ingang voor inwoners en bedrijven te professionaliseren. En door een nadrukkelijker samenwerking met de vakspecialisten te organiseren.

Doelstelling Samenwerking in Meerinzicht

•

Meerinzicht voert voor gemeente Harderwijk de Bedrijfsvoeringstaken en het Sociaal Domein uit.

Inhoud Het programma omvat alle taken van raad en college op het terrein van het openbaar bestuur en de ondersteuning en dienstverlening hierbij door de gemeentelijke organisatie. Tot dit programma behoren ook de algemene dekkingsmiddelen (inkomsten die de gemeente min of meer vrij kan besteden), de gemeentelijke basisadministratie en de interne en externe dienstverlening. Ontwikkelingen Bestuurskracht en Samenwerking • RS4 • Perspectief op EHZ-samenwerking: Dit betreft een proces over mogelijkheden van intensivering van de (ambtelijke) samenwerking. • Samenwerking gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde: Deze samenwerking speelt langs twee sporen: o De gemeenschappelijke regeling Meerinzicht. Meerinzicht voert de bedrijfsvoeringstaken en de sociaal domein-taken uit. o De strategische en beleidsmatige samenwerking. Dit vindt in 2024 onder andere plaats aan de hand van de volgende inhoudelijke thema’s: • Programma Dienstverlening • Regioarrangement EHPZ Verbonden partijen ● Meerinzicht Beleidskaders ● Harderwijk zijn wij samen; visie op burgerschap. Rekenkameronderzoeken

● Meerinzicht (2021) Voor een toelichting op deze rekenkameronderzoeken wordt verwezen naar bijlage 5.2 Overzicht terugkoppeling rekenkameronderzoeken. - 12 -

B TAAKVELDEN De taakvelden vanaf taakveld 0.8 zijn met name financiële onderwerpen. Op deze taakvelden beantwoorden we niet de 3 W-vragen maar geven we aan wat de inhoud is van dit taakveld. 0.1 Portefeuillehouder(s): Domein:

Taakveld Bestuur J. Joon Mens & Maatschappij

Wat wilden we bereiken? Op basis van artikel 6 van de gemeentewet is het voor een gemeente verplicht om een gemeenteraad, een college en een burgemeester te hebben. Daarnaast verplicht de gemeentewet iedere gemeente om een rekenkamer of een rekenkamerfunctie vorm te geven (artikel 81a t/m 81k en artikel 182 t/m 185). Verder is het in de gemeentewet de verplichting een griffie te hebben (artikel 107 t/m 107e gemeentewet). In dit taakveld zijn de lasten opgenomen die direct verband houden met de gemeentelijke bestuursorganen en de directe ondersteuning daarvan: • Het college van burgemeester en wethouders; • De gemeenteraad en de raadscommissies; • De ondersteuning en advisering van de raad in de vorm van een griffie; • De lokale rekenkamer; • Landelijke- en regionale bestuurlijke samenwerkingsverbanden Gestreefd naar een open en constructieve bestuurscultuur, waarbij er ruimte is om elkaar aan te spreken op houding en gedrag. Bestuurders en gekozen volksvertegenwoordigers van een gemeente dienen het algemeen belang en zijn er voor alle inwoners van de stad. Bestuurlijke integriteit houdt in dat de verantwoordelijkheid die met de functie samenhangt wordt aanvaard en dat de bereidheid er is daarover verantwoording af te leggen. Wat zouden wij daarvoor doen? Regulier RS4 In 2023 hebben de samenwerkende gemeenten Doetinchem, Harderwijk, Tiel en Zutphen een whitepaper opgesteld.

Hierin staat beschreven waar de RS4 zich de komende jaren op focust en waar hulp van de provincie gewenst is. Het whitepaper is kort na de provinciale verkiezingen aangeboden aande Provinciale Staten van Gelderland. In 2024 wordt de whitepaper verder uitgewerkt. Samenwerking Gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde Gemeenschappelijke regeling Meerinzicht Op de meerjarenbegroting 2025-2028 van Meerinzicht hebben de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde een zienswijze ingediend. Hierbij is aan Meerinzicht, als verlengd lokaal bestuur, gevraagd om mogelijkheden voor ombuigingen te inventariseren en in de kadernota 2026-2029 van Meerinzicht te verwerken. Meerinzicht heeft hierop aangegeven dat zij de inventarisatie uitvoeren en bij de Meerjarenbegroting 2026-2029 te voegen. Sturingsinformatie en gestructureerde informatievoorziening Meerinzicht Op 21 april 2022 heeft de gemeenteraad de aanbevelingen uit het “Rekenkameronderzoek naar Meerinzicht” overgenomen. De kernboodschap is om tot meer sturingsinformatie en gestructureerde informatievoorziening te komen. Via een twee sporen aanpak (beleid sociaal domein en bedrijfsvoering Meerinzicht) krijgt de inrichting van dashboards, het opstellen van informatieprotocollen en het formuleren van kritische prestatie indicatoren vorm.

Voor de begeleiding van het gezamenlijke traject met de raden van Ermelo en Zeewolde is een externe adviseur aangetrokken. Regioarrangement EHPZ

Het vervolgproces van de vastgestelde Gebiedsagenda EHZ geven we samen met de gemeenten Ermelo, Zeewolde en de colleges van Gedeputeerde Staten van de provincies Flevoland en Gelderland vorm. Het vormgeven van het vervolgproces geldt ook voor het Regioarrangement EHPZ aangevuld met de gemeente Putten en de waterschappen Vallei en Veluwe en Zuiderzeeland. Speerpunten voor 2024 waren het opleveren van de definitieve versie van het Regioarrangement EHPZ 2023, inclusief de inrichting van de governance (bestuurlijk en ambtelijk) en het definiëren en opstellen van de uitvoeringsagenda’s. Specifiek ● Rechtmatigheidsverklaring - 13 -

Nieuw beleid Enquête bestuur van de stad In het collegeprogramma hebben we afgesproken dat we de tevredenheid van inwoners over het gemeentebestuur via een enquête meten. En dat we inwoners vragen naar hun ervaringen met de gemeente. We zouden een onafhankelijk en gespecialiseerd onderzoeksbureau vragen om deze enquête op te stellen en uit te voeren. Midterm Review Collegeprogramma en Strategische Raadsagenda 2022-2026 In het collegeprogramma 2022-2026 hebben we afgesproken om in 2024 een midterm review op te stellen. Met de midterm review laten we zien wat we hebben gedaan aan de uitvoering van het collegeprogramma en de strategische raadsagenda. En communiceren we dit actief naar inwoners en raadsleden. We maken in de midterm review inzichtelijk wat er in 2022 tot 2024 is gedaan om de afspraken uit het collegeprogramma en de strategische raadsagenda 2022-2026 te realiseren. Hierover communiceren we actief naar inwoners en raadsleden. Wat hebben wij er voor gedaan? Regulier RS4 In 2024 hebben de samenwerkende gemeenten Doetinchem, Harderwijk, Tiel en Zutphen de whitepaper uitgewerkt en op de onderwerpen cultuur, erfgoed en binnenstad is in kaart gebracht hoe de gemeenten deze beleidsterreinen aanvliegen. Op gebied van vernieuwende culturele voorzieningen is ambtelijk samengewerkt.

Ook heeft de zogenaamde Collegedag weer plaatsgevonden met de volledige colleges van B&W van de vier gemeenten, om elkaar beter te leren kennen en door te praten over de genoemde onderwerpen. Perspectief op EHZ-samenwerking De colleges van de gemeente Ermelo, Harderwijk en Zeewolde hebben elkaar in 2024 drie keer ontmoet in het kader van het Perspectief op EHZ-samenwerking. Gezamenlijk is gekeken naar nut en noodzaak om de EHZsamenwerking te verdiepen en te versterken met als doel de brede welvaart van onze inwoners ook op de lange termijn te borgen en de bestuurlijke autonomie van onze drie gemeenten te bestendigen. De bedoeling is om de kracht van onze vier organisaties (de drie gemeenten en Meerinzicht) zo goed mogelijk te benutten voor onze 100.000 inwoners. Voor de zomer van 2025 nemen de drie colleges de raden een eerste keer beeldvormend mee in de mogelijkheden. Samenwerking Gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde Gemeenschappelijke regeling Meerinzicht Meerinzicht heeft, in reactie op de zienswijzen van de gemeentes Ermelo, Harderwijk en Zeewolde, aangegeven de mogelijkheden voor ombuigingen te inventariseren en als bijlage bij de Meerjarenbegroting 2026-2029 te voegen. Meerinzicht heeft de inventarisatie in 2024 uitgevoerd. In 2025 wordt deze inventarisatie toegevoegd als bijlage bij de meerjarenbegroting 2026-2029.

Sturingsinformatie en gestructureerde informatievoorziening Meerinzicht Op 21 april 2022 heeft de gemeenteraad de aanbevelingen uit het “Rekenkameronderzoek naar Meerinzicht” overgenomen. De kernboodschap is om tot meer sturingsinformatie en gestructureerde informatievoorziening te komen. In 2024 is adviesbureau Berenschot samen met een ambtelijke werkgroep aan de slag gegaan om te komen tot KPI’s voor Domein Bedrijfsvoering. In 2024 heeft Berenschot een rapport opgeleverd waarin vier indicatoren worden voorgesteld:

• • • •

Kwaliteit: met als doel het verbeteren van de dienstverlening. Kwetsbaarheid: met als doel het verminderen van de kwetsbaarheid. Klantgerichtheid: met als doel het verhogen van de mate van klantgerichtheid Kostenbeheersing: met als doel het kritisch zijn op de kosten.

De implementatie van de werkwijze van de KPI’s is bij Meerinzicht belegd. Meerinzicht zal de verdere invulling en normering van de KPI’s in 2025 projectmatig oppakken. Bij de Bestuursrapportage 2025 wordt een voorstel hiervoor bijgevoegd. Dienstverlening Afgelopen jaar is dienstverlening verder onder de aandacht gebracht door het onderwerp op te nemen in het aanbod van het Leer!plein. Enerzijds om medewerkers bewuster te maken van hun invloed op de kwaliteit van de dienstverlening, anderzijds om hen te enthousiasmeren processen te (her)zien en in te richten vanuit het perspectief van de inwoners en ondernemers van Harderwijk en Hierden.

- 14 -

Daarnaast wordt volop ingezet op meer samenwerking binnen gemeente Harderwijk (teamoverstijgend) en met Ermelo, Zeewolde en Meerinzicht. Deze samenwerkingen richten zich op het bundelen van krachten, het delen van kennis en het efficiënter werken. De oprichting van een gezamenlijk team waarin de beantwoording van eerstelijns klantcontact, de optimalisatie van contactkanalen en het beleid omtrent dienstverlening voor gemeente Harderwijk, Ermelo, Zeewolde en Meerinzicht wordt geborgd, heeft onder meer door veel personele wisselingen vertraging opgelopen. De vorming van dit zogenoemde Klant Expertise Centrum (KEC) wordt in 2025 weer opnieuw actief opgepakt. Regioarrangement EHPZ In 2024 is het regioarrangement regio EHPZ 2023 bestuurlijk behandeld in de gemeenten Ermelo, Harderwijk, Putten en Zeewolde, de provincies Flevoland en Gelderland en de waterschappen Vallei en Veluwe en Zuiderzeeland. Met het regioarrangement is ingestemd of als richtinggevend benoemd. De activiteiten die waren benoemd in de Gebiedsagenda EHZ zijn in het regioarrangement EHPZ ondergebracht. De uitvoering van de opgaven vindt daarmee integraal plaats. In 2024 is een profiel voor de regio EHPZ opgesteld en is de bestuurlijke governance uitgewerkt. Begin 2025 ontvangen de deelnemers het profiel en de inrichting van de bestuurlijke governance.

Daarnaast is gestart met de oriëntatiefase van gebiedsopgave 2 en zijn in Zeewolde (21 juni 2024) en in gemeente Harderwijk (20 september 2024) tours de EHPZ gehouden. Specifiek Nieuw beleid Enquête bestuur van de stad In 2024 is de enquête door onderzoek- en adviesbureau Enneüs ontwikkeld en uitgevraagd. De doelstelling van dit onderzoek was het inzichtelijk maken van wat er goed gaat in onze dienstverlening en waar mogelijkheden liggen ter verbetering. In het rapport zijn naar aanleiding van de uitkomsten een aantal conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan: 1. Participatie stimuleren & meer passende participatiemogelijkheden aanbieden 2. Bekendheid van het college van B&W verhogen 3. Meer inzet om iedereen mee te laten doen en zich gehoord voelen (voordat beslissingen vaststaan) 4. Online en offline dienstverlening aan blijven bieden, zoals ook de hulp bij het invullen van formulieren In de raadsinformatiebrief van 24 oktober 2024 heeft het college aangegeven hoe zij de aanbevelingen verder uitwerken. Midterm Review Collegeprogramma en Strategische Raadsagenda 2022-2026 In 2024 is de midterm review, de tussentijdse evaluatie van het collegeprogramma, opgesteld. Met de midterm review informeert het college de raad en de inwoners van Harderwijk en Hierden over de voortgang van de uitvoering van het collegeprogramma en de strategische raadsagenda.

Ook is er ingegaan op de speerpunten van de komende twee jaar en de ambities die niet meer gehaald gaan worden. In de commissie Mens & Maatschappij van 25 september 2024 is de midterm review informatief besproken. 0.2 Portefeuillehouder(s): Domein:

Taakveld Burgerzaken J. Joon - M. Reckman - W. Mazier Mens & Maatschappij

Wat wilden we bereiken? De inwoners van de gemeente Harderwijk ervaren de gemeente als een klantgerichte en professionele organisatie, waarmee je veilig en betrouwbaar zaken kunt doen en die van toegevoegde waarde is voor de Harderwijker samenleving. Het Klant Contact Centrum (KCC) is de poortwachter voor de publieke dienstverlening: het eerste aanspreekpunt voor inwoners, bezoekers en ondernemers. Zowel telefonisch, online en aan de balie. Een waardevolle en gastvrije rol in de gemeentelijke dienstverlening wordt vervuld door op een klantgerichte en vriendelijke manier de taken uit te voeren. Wat zouden wij daarvoor doen? Regulier - 15 -

• • • • • • • • • • • • •

Verstrekken van diverse documenten (zoals reisdocumenten en rijbewijzen) en uittreksels en het innen van leges hiervan; Het registreren en muteren van persoonsgegevens in de basisregistratie personen (BRP); Persoonsinformatiemanagement: vaststellen identiteit en registratie van persoonsgegevens; Tegengaan identiteits- en adres gerelateerde fraude; Het opmaken van akten op gebied van geboorte, overlijden en huwelijk; Voltrekken van huwelijken en partnerschapsregistraties en het innen van leges hiervoor; Uitvoeren Naturalisatie ceremonie bij verkrijging van het Nederlanderschap en het innen van naturalisatieleges; Het organiseren van verkiezingen en referenda; Het op grond van specifieke privacywetgeving verstrekken van informatie uit de BRP en de registers van de Burgerlijke Stand; Het gastvrij en correct doorverwijzen (zowel fysiek als telefonisch) van burgers naar de juiste plek binnen de organisatie; Werken op afspraak waardoor er minder wachttijden aan de balies ontstaan; Het opnemen en doorzenden van binnengekomen meldingen/klachten op diverse terreinen (Snel Herstel); Beheren van gevonden en verloren voorwerpen;

Basistaken De gemeente (team KCC en team Vergunningverlening, Informatievoorziening en Beheer (VIB) taakveld Burgerzaken) is verantwoordelijk voor het verlenen van diensten, zoals de aanvraag en uitgifte van rijbewijzen en reisdocumenten, aanvragen Nederlanderschap, voltrekken van huwelijken en partnerschapsregistraties. Op basis van artikel 229 van de Gemeentewet heeft de gemeente de bevoegdheid om kosten hiervoor in rekening te brengen als tegenprestatie voor deze door de gemeente geleverde diensten, de zogeheten leges. De beïnvloedbaarheid van de lasten en baten binnen dit taakveld is vrij beperkt, aangezien het de uitvoering van wettelijke taken betreft en een aantal legesopbrengsten worden gemaximeerd door wettelijke bepalingen. Burgerlijke stand Op basis van de regelgeving omtrent de Burgerlijke Stand (voornamelijk het Burgerlijk Wetboek) en de 'Wet op de lijkbezorging' houden aangewezen ambtenaren van de burgerlijke stand namens de gemeente diverse registers bij en worden daarnaast werkzaamheden verricht op het gebied van huwelijken, geboortes, overlijden, erkenningen en dergelijke. Basisregistraties De Basisregistraties Personen (BRP) is de verplicht te voeren basisregistratie op het gebied van persoonsgegevens. Overheidsinstanties en –instellingen zijn verplicht de gegevens in de BRP te gebruiken voor het uit voeren van hun taak.

Team VIB- taakveld Burgerzaken beheert de BRP en is verantwoordelijk voor het op orde zijn van deze basisregistratie. Verkiezingen Op basis van de Kieswet zijn gemeenten verantwoordelijk voor het organiseren van verkiezingen voor de gemeenteraad, de provinciale staten en het waterschap, de Tweede Kamer en het Europees Parlement. Specifiek Op 6 juni 2024 worden de verkiezingen van de leden van het Europese Parlement gehouden. Nieuw beleid Het gaat hier voornamelijk om continuering van bestaand beleid: Representatiekosten Naturalisatieceremonie zijn reëler geraamd en daarmee in overeenstemming met de wijze waarop de verplichte naturalisatieceremonie in onze gemeente wordt georganiseerd. Organisatie verkiezingen Door de uitvoering van verplichte en praktische werkzaamheden van de jaarlijkse terugkerende verkiezingen ontstaan achterstanden (en overuren) in het reguliere werk, omdat aan de verkiezingen meer prioriteit wordt gegeven. Er is incidenteel geld beschikbaar gesteld voor formatie ter ondersteuning van het reguliere werk en verkiezingen waardoor achterstanden en overuren in mindere mate gaan oplopen. Voortzetting StembureauApp verkiezingen

- 16 -

Sinds een aantal verkiezingen wordt gebruik gemaakt van de StembureauApp op een iPad. Hiervoor is opnieuw incidenteel geld beschikbaar gesteld. Applicatiebeheer Burgerzaken Incidentele toekenning van formatie-uitbreiding applicatiebeheer. Door het uitvoering geven aan het programma Dienstverlening worden veel zaken digitaal aangevraagd en afgehandeld. Het gevolg hiervan is dat de druk zich in deze processen verplaatst van de mondelinge aanvragen aan de balie naar de digitale aanvragen via de ediensten. Dit vraagt proces- en technische ondersteuning en structureel beheer van de applicatiebeheerder, waardoor formatie-uitbreiding noodzakelijk is. Wat hebben wij er voor gedaan? De organisatie van verkiezingen wordt steeds complexer, mede door hogere eisen aan stembureauleden en veranderende regelgeving. De StembureauApp biedt hierbij ondersteuning. Door de wijziging van de Kieswet zijn er extra controle momenten om de uitslag nauwkeuriger vast te stellen. Kiezers kunnen fouten melden, wat kan leiden tot een hertelling. Hoewel dit in onze gemeente voor dit jaar niet nodig was, moeten we hierop altijd voorbereid zijn. Door de nieuwe telling op de dag na de verkiezingen verloopt deze zorgvuldiger, met minder fouten. De definitieve uitslag is hierdoor pas na circa twee weken bekend, waardoor het verkiezingsproces langer doorloopt.

Door de incidentele toegekende uitbreiding voor de organisatie van de verkiezingen zijn de achterstanden en de overuren op ander regulier werk bij de brp en vergunningen minimaal gebleven. Door een reëlere raming van de representatiekosten naturalisatieceremonie wordt de ceremonie, voor inwoners van onze gemeente die Nederlander zijn geworden, binnen het begrootte budget uitgevoerd. Nieuwe Nederlanders ontvangen op dit moment tijdens de ceremonie naast een pennenset, het boek “Wandelen door historisch Harderwijk” ook de Nederlandse vlag. De uitreiking gebeurt in het oude Stadhuis op de Markt onder het genot van een bakje koffie en een lekkernijtje: het 'Harderwiekertje'. De uitbreiding van de incidentele formatie voor applicatiebeheer is in de loop van 2024 ingevuld. Hierdoor werd het mogelijk achterstallige werkzaamheden te starten gerelateerd aan onder meer verplichte wijzigingen in of niet meer gefaciliteerde systemen. En is er meer ruimte om nieuwe ontwikkelingen voor de applicaties op het werkveld van burgerzaken in te plannen. 0.3 Portefeuillehouder(s): Domein:

Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden W. Mazier Stad & Omgeving

Wat wilden we bereiken? Het in bezit hebben van (bouw)gronden is ingegeven vanuit strategisch oogpunt of omdat ontwikkeling pas op de langere termijn is voorzien. • Bouwgrond: teneinde zorg te dragen voor voldoende bouwlocaties t.b.v. woningen en gebouwen voor openbare en maatschappelijke doelen afgestemd op behoeften en verkoopbaarheid; • Industrie- en bedrijventerrein: waardoor bedrijven met een lokale en regionale binding kunnen uitbreiden en/of er nieuwe bedrijven gevestigd kunnen worden ter handhaving en uitbreiding van de werkgelegenheid; Het gemeentelijk vastgoed van de gemeente Harderwijk beheren voor de functie waar het voor bedoeld is, waarbij wordt gestreefd naar een evenwicht tussen de opbrengsten uit verhuur en verpachting enerzijds en de daaraan gekoppelde beheerlasten anderzijds. We willen kaders stellen voor onze vastgoedportefeuille zodat we strategischer en doelmatig met ons vastgoed omgaan. Wat zouden wij daarvoor doen? Regulier • Adviseren en ondersteunen van diverse afdelingen bij de aan- en verkoop van gronden en het begeleiden van nieuwbouw, verbouw en onderhoud van gebouwen; • Opstellen en uitvoering geven aan meerjarenonderhoudsplannen en jaarlijkse werkplannen, waaronder ook de verduurzaming van ons gemeentelijk vastgoed (DMJOP); • Opstellen vastgoed en accommodatiebeleid; - 17 -

•

Beheren dagelijks en contractonderhoud.

Wat hebben wij er voor gedaan? Conform het voorstel van burgemeester en wethouders van 1 mei 2024 heeft de gemeenteraad op 5 september het ‘Vastgoed- en accommodatiebeleid 2024’ vastgesteld. Met dit beleid zijn de kaders en spelregels voor het gemeentelijk vastgoed – en accommodatiebeleid vastgelegd. Eigendom en stenen komen aan de orde in het vastgoedbeleid. Het accommodatiebeleid richt zich op de maatschappelijke activiteiten die in de accommodaties plaatsvinden. Met dit beleid houdt de gemeente meer grip op het gemeentelijk vastgoed en biedt het houvast voor de (her)ontwikkeling en strategie van het gemeentelijk vastgoed. Conform het voorstel van het college van 22 oktober 2024 heeft de gemeenteraad op 12 december 2024 het Meerjaren Onderhoudsplan 2025-2028 vastgesteld en kennis genomen van het op basis daarvan opgestelde Werkplan 20252028. Hiermee wordt beoogd om de gemeentelijke gebouwen in stand te houden en een bijdrage te leveren aan de duurzaamheidsambities van de gemeente. In 2022 zijn de voorbereidingen gestart voor renovatie van de voormalige mess op het terrein Kranenburg-Noord. Er is een Voorlopig-ontwerp opgesteld en op basis daarvan is een budgetraming gemaakt. De gemeenteraad heeft op 9 december 2023 het voor renovatie benodigde krediet beschikbaar gesteld.

In 2024 zijn de plannen nader uitgewerkt, waarbij vooral aandacht is besteed aan de exploitatie van het pand na renovatie en de functie van de mess in relatie tot het aangrenzend te ontwikkelen (woon)gebied Kranenburg-Noord. De verwachting is dat in 2025 met de daadwerkelijke renovatie kan worden gestart. Er is gestart met het herijken van het grondbeleid naar een toekomstbestendig grondbeleid passend bij de ambities van de stad.

0.4 Portefeuillehouder(s): Domein:

Taakveld Overhead W. Mazier Mens & Maatschappij

Wat wilden we bereiken? Inzichtelijk maken van de niet rechtstreeks toe te rekenen overheadlasten. De kosten voor overhead of ook wel Bedrijfsvoeringskosten van de gemeente zijn die kosten die niet direct zijn toe te rekenen aan de overige taakvelden binnen de gemeentebegroting. Het gaat hierbij om alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces en medewerkers. De sturing van het primaire proces vindt plaats binnen de gemeente zelf (directie en teamleiders). De ondersteuning hiervan wordt geleverd vanuit Meerinzicht. Het doel is om deze ondersteuning te kunnen bieden tegen een zo hoog mogelijke kwaliteit en tegen zo laag mogelijke kosten waarbij voortdurend wordt gestreefd naar verbetering van de werkprocessen en routines, met daarin het belang van de inwoners als uitgangspunt. Wat zouden wij daarvoor doen? Regulier Taken op het gebied van: • managementondersteuning binnen het primair proces (directie, teamleiders). • financiën, administratie, beheer, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie; • personeel en organisatie; • inkoop (incl.

aanbesteding en contractmanagement); • juridische zaken • bestuurszaken en bestuursondersteuning; • informatievoorziening en automatisering (I&A); • facilitaire zaken en huisvesting; • documentaire informatievoorziening (DIV); Nieuw beleid Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen De duurzaamheidsambities van de gemeente Harderwijk worden vertaald in concrete acties door het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI). Op deze manier kunnen we jaarlijks acties

- 18 -

monitoren en nieuwe initiatieven ondersteunen. Het voorstel hiervoor inclusief een addendum op het inkoopbeleid wordt begin 2024 aan de raad aangeboden. Strategische advisering communicatie De complexiteit van de (uitvoerende) taken van gemeenten neemt toe. Burgers zijn mondig en steeds vaker is gemeentelijk beleid in (sociale) media onderwerp van een publiek debat. De vraag naar meer hoogwaardige professionele ondersteuning door communicatieprofessionals vanuit de EHZM organisaties neemt daarom toe. De inzet van de professionals van team Communicatie wordt de komende jaren minder uitvoerend. In plaats daarvan wordt (strategische) advisering van colleges en directies geïntensiveerd en worden strategische projecten beter ondersteund. Als extra investering en ter versnelling van deze ontwikkeling wordt de formatie tijdelijk uitgebreid. Coördinator Social Return on Investment Harderwijk en Hierden hechten waarde aan maatschappelijk verantwoord ondernemen en vindt het van belang dat iedereen mee kan doen in de samenleving. In dat kader is Social Return On Investment (hierna te noemen; SROI) sinds 2022 onderdeel van het duurzame inkoopbeleid en wordt een SROI verplichting van meestal 5% aan opdrachtnemers opgelegd bij aanbestedingen vanaf een opdrachtwaarde € 221.000.

Het doel van Social Return on Investment (SROI) is om zoveel mogelijk mensen (met een afstand tot de arbeidsmarkt) aan het werk of werkervaring te helpen. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om arbeids-, stage-, proef-, of leerwerkplaatsen. Onderdeel van het regionale inkoopbeleid van de deelnemende gemeenten van de ISNV is om SROI bij inkoop en aanbestedingen toe te passen. Hierbij stelt de gemeente als aanbestedende dienst als eis dat de gegunde partij een bepaald percentage (meestal 5%) van de opdrachtsom besteedt aan SROI. De colleges van gemeente Ermelo, Harderwijk en Zeewolde hebben op basis van het college-advies Social Return (maart 2022) besloten in te stemmen met het aanstellen van een coördinator SROI. Deze functionaris fungeert als eerste aanspreekpunt en trekker voor SROI projecten in de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde. Daarnaast draagt degene bij aan de inbedding van SROI bij deze gemeenten. Tot slot heeft de SROI coördinator een verbindende rol bij inkooptrajecten en heeft verbinding met het expertisepunt SROI in de arbeidsmarktregio. Human Resource Management (HRM) De toenemende dynamiek in organisaties in het algemeen, en de ontwikkeling van EHZM in het bijzonder, leidt tot een toenemende vraag uit de EHZM organisaties voor een meer strategische inzet vanuit HRM. We investeren in deze ontwikkeling.

HRM levert een strategisch business partner voor directie en management bij het inrichten en ontwikkelen van EHZM. Daarnaast levert HRM een meer strategische inzet waarbij wordt ingespeeld op de toenemende dynamiek in de organisaties. ICT dienstverlening in een digitale samenleving De invloed van digitalisering op de publieke sector gaat allang niet meer over het werken met computers binnen kantooromgevingen. Het gaat steeds meer over dienstverlening aan onze inwoners, bezoekers en bedrijven. Denk hierbij aan toegang/betaling bij parkeerterreinen; het signaleren van vuilnisbakken die geleegd moeten worden; over kassasystemen van bijvoorbeeld zwembaden, maar ook ondersteuning bij raadsvergaderingen. Digitalisering (en automatisering) van gemeentelijke organisaties beperkt zich daarmee niet meer tot kantoortijden: het maakt een steeds groter onderdeel uit van onze dienstverlening. Daarnaast speelt de reactietijd van ICT op security issues. In het kader van GGI-veilig kan worden geparticipeerd in monitoring van onze ICT-omgeving gedurende 24 uur per dag. Toenemende inkoop van ICT als beheerde dienst (verSaaSing) ICT-leveranciers bieden hun softwareoplossingen steeds meer als beheerde dienst (Software as a Service) aan. In de kadernota 2023-2026 is de trend van verSaaSing al aangekondigd door Meerinzicht.

De SaaS ontwikkeling heeft een positief effect op de continuïteit van de gemeentelijke dienstverlening, doordat de leverancier sneller en wendbaarder kan inspelen op de laatste ontwikkelingen. Echter, de licentiekosten zullen de komende jaren harder stijgen, omdat de leverancier de kosten voor de hosting van de applicaties en het plaatsen van updates ook doorberekent in de softwareprijs. Concreet hanteert Centric een SaaS-only beleid waarbij nieuwe software alleen als SaaS is af te nemen en bestaande software uiteindelijk alleen als SaaS dienst beschikbaar blijft. Als afnemer hebben we hier geen invloed op. Het betreft de applicaties van Belastingen, Sociaal Domein en Burgerzaken. De indicatieve financiële impact van de Centric verSaaSing komt neer op 2 componenten: migratie en projectkosten (eenmalige kosten) en toename van jaarlijkse kosten door de extra exploitatie en beheerkosten (structurele kosten). De ontwikkeling naar SaaS dienstverlening betekent voor de afdeling I&A dat we de komende jaren te maken hebben met een afbouw in het technisch beheer op de installaties op ons eigen netwerk en een groeiend beheer op technische componenten die daarvoor in de plaats komen. Denk hierbij aan verbindingen, koppelingen, beveiligingscomponenten en dataintegratie. Er is hierbij vooral sprake van een verschuiving van capaciteit.

Voor de afname van het installeren van updates komt het inrichten en beheersen van bijvoorbeeld verbindingen, koppelingen en data-integraties terug. - 19 -

Daarnaast blijven wij altijd verantwoordelijk voor de privacy en informatieveiligheid van alle software en informatie hierin; in het geval van SaaS gaat het om een regierol. Dus kortom de ombouw naar een SaaS afnemer neemt eenmalige kosten met zich mee en betekent daarnaast een verschuiving in capaciteit. De licentiekosten die stijgen door verSaaSing is een structureel blijvend verschijnsel en zullen op de begroting gaan drukken. Wat hebben wij er voor gedaan? Maatschappelijk Verantwoord Opdracht geven en Inkopen In 2024 is een voorstel voorbereid voor het ondertekenen van het manifest MVOI. Dit is de vernieuwde versie van het manifest MVI dat eerder ondertekend is door de gemeente Harderwijk. Het doel van dit manifest MVOI is dat partijen, via hun opdrachtgeverschap en inkoop, samen krachtig bijdragen aan het bereiken van de maatschappelijke doelen, die zijn benoemd in het Nationaal Plan MVOI 2021-2025. In 2025 wordt het manifest ondertekend. Hierna wordt een bijbehorend actieplan opgesteld. Strategische advisering communicatie Vanuit Communicatie is in 2024 op meerdere thema’s strategisch communicatie-advies gegeven. Enerzijds is elke bestuurder op de belangrijkste thema’s uit zijn portefeuille geadviseerd en anderzijds zijn er diverse (complexe) dossiers voorzien van een strategische woordvoeringslijn en advies.

In 2024 zijn 360 verzoeken tot beantwoording van persvragen binnengekomen; dit is los van vragen en gespreksonderwerpen in het wekelijkse persuurtje met bestuurders en separate interviews. Strategische communicatie-adviseurs zijn aan de voorkant betrokken bij de advisering en hebben bestuurders daarin pro-actief geadviseerd in hun communicatie. Vanuit de speerpunten uit het collegeprogramma is prioriteit gegeven aan communicatie-advisering aan deze onderwerpen. Door personeelsverloop heeft de strategische advisering van bestuurders 5 maanden met 1/3 minder moeten werken. Vanaf 1 december 2024 is deze formatie weer op sterkte. Coördinator Social Return on Investment Meer kennis en bekendheid over SROI binnen de organisatie zorgt voor een hoger SROI-rendement. Het geven van presentaties door de adviseur SROI en het delen van mooie voorbeelden over de invulling van SROI heeft bijgedragen aan het rendement en succes van SROI wat in 2024 is terug te zien in het resultaat. Door onze inkoopcoördinatoren wordt SROI standaard meegenomen bij aanbestedingen vanaf de voorgestelde drempelwaarde en de adviseur SROI wordt betrokken bij het aanbestedingstraject voor advies rondom SROI. Het rendement van SROI wordt gemonitord in de applicatie WIZZR. In 2024 waren er 95 contracten/inkoopovereenkomsten in beheer (waar gemeente Harderwijk onderdeel van is).

De totale SROIwaarde van deze contracten bedroeg bijna 11 miljoen (inkoopvolume van 232 miljoen). Hiervan is ruimschoots 8.6 miljoen daadwerkelijk verzilverd.De verzilverde waarde aan SROI is berekend aan de hand van de Bouwblokkenmethode en komt tot stand door een combinatie van geleverde SROI-inspanningen rondom arbeidsparticipatie, sociale inkoop of andere vormen van sociale impact. Human Resource Management (HRM) Naast operationeel / tactische advisering van leidinggevenden stelt HRM jaarlijks een strategische projectenkalender op. In 2024 waren er geen projecten specifiek voor de gemeente Harderwijk. De HRM projecten raakten alle organisaties binnen de EHZM samenwerking. Er is een methode voor strategische personeelsplanning ontwikkeld en het project ‘van verzuim naar preventie’ (positieve gezondheid) is afgerond. De projecten ‘veilige werkomgeving en (on)gewenst gedrag’, ‘werkdruk’ en ‘aantrekkelijk werkgeverschap’ (waaronder arbeidsmarktcommunicatie en optimalisatie van werving & selectie) zijn gestart en worden in 2025 afgerond. Voor het leer!plein is fase I afgerond. Fase II is gestart in 2024. Hierin wordt onder meer een leerlijn specifiek voor leidinggevenden ontwikkeld. ICT dienstverlening in een digitale samenleving In 2024 is de gevraagde vacatureruimte niet ingevuld.

In het kader van de inventarisatie ombuigingsvoorstellen Meerinzicht is de gevraagde formatie als ombuigingsvoorstel ingediend. Dit ombuigingsvoorstel is getiteld “structureel niet invullen formatie 24/7 dienstverlening”. De consequentie van het niet invullen van de formatie is dat de updates en installaties binnen reguliere kantoortijden blijven plaatsvinden en verstoringen buiten kantoortijden op basis van best effort plaatsvinden. Toenemende inkoop van ICT als beheerde dienst (verSaaSing) Steeds meer leveranciers werken met een SAAS-only beleid. In de kadernota zijn extra middelen aangevraagd voor de overgang van de Centric-applicaties naar een SAAS-oplossing voor de taakvelden Burgerzaken, Belastingen en Sociaal Domein. Omdat de geplande implementatie in 2024 (Belastingen) pas in de tweede helft - 20 -

van 2024 zijn gestart, zijn de lasten voor het jaar 2024, te weten € 130.000, teruggevloeid naar de drie gemeenten. Dit is verwerkt in het geprognosticeerde resultaat van Meerinzicht. De incidentele kosten zijn verdeeld over 2024 en 2025. Monitoring Energielasten i.r.t. gevormde reserve Onderwerp per taakveld TV0.3 Molenweg 34-36 en Fokko Kortlanglaan TV0.4 Huis van de Stad en gemeentewerf TV1.2 Brandweerkazernes TV2.1 Verlichting wegen en VRI’s / bewegwijzering TV2.2 Parkeren TV2.4 Havens TV3.3 Markten TV4.2 Onderwijshuisvesting TV5.2 Sportaccommodaties TV5.5 Cultureel erfgoed (oude stadhuis) TV6.1 MFC de Bogen TV7.5 Begraafplaatsen Totaal effect

Prognose (Turap 2024) overschrijding energielast 2024 107.000 156.000 60.000 161.000 117.000 39.000 20.000 30.000 298.000 32.000 66.000 25.000 1.111.000

Werkelijke overschrijding energielast 2024 109.000 172.000 31.000 177.000 96.000 48.000 10.000 -42.000 254.000 54.000 59.000 24.000 992.000

In de tussentijdse rapportage 2024 is de overschrijding van energielasten geraamd op € 1.111.000,- in 2024. De werkelijke overschrijding in 2024 is uitgekomen op een bedrag van € 992.000,-. Dit is onttrokken aan de bestemmingsreserve gemeentelijke energielasten. Daarnaast is een onttrekking gedaan van € 45.750,- vanuit de advisering tussentijdse rapportage omtrent zonnepanelen Sypel. De stand van de reserve komt uit op € 1.681.250,- eind 2024. Er ligt nog een potentiële claim van € 454.250,- op de reserve. Dit komt uit het raadsbesluit van 9 maart 2023 omtrent zonne-energie voor energieneutraal de Sypel. De resterende ruimte zonder deze claim in de bestemmingsreserve gemeentelijke energielasten is € 1.227.000,-. Het doel van deze reserve is om de overschrijdingen van de gemeentelijke energielasten te dekken in 2023 en 2024. Dit doel is afgerond met bovenstaande onttrekking m.b.t. 2024. Zoals aangegeven bij de tussentijdse rapportage 2024 zal worden voorgesteld om het restant van deze reserve vrij te laten vallen in de algemene reserve en de bestemmingsreserve gemeentelijke energielasten op te heffen. Dit betekent dat een bedrag van € 1.227.000,- wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Vanaf 2025 is er een structurele stelpost van € 1.000.000,- opgenomen om de gestegen energielasten te dekken. Bij de 1 e Turap 2025 wordt hierover nader geadviseerd.