Document · PDF

1. 1e Turap 2026

Raadsvergadering 9 juli 2026, gemeente HarderwijkBij agendapunt: Eerste tussentijdse rapportage (Turap) 202611.925 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Eerste Tussentijdse rapportage 2026

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave ................................................................................................................................................ 1 1

Inleiding .................................................................................................................................................... 2

Financiële samenvatting ........................................................................................................................... 3

Programma’s ............................................................................................................................................ 4 Programma 0 Bestuur en ondersteuning ..................................................................................................... 4 Programma 1 Veiligheid ............................................................................................................................... 8 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ............................................................................................. 8 Programma 3 Economie .............................................................................................................................. 9 Programma 4 Onderwijs ............................................................................................................................ 10 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ................................................................................................... 11 Programma 6 Sociaal domein .................................................................................................................... 12 Programma 7 Volksgezondheid en milieu .................................................................................................

15 Programma 8 Ruimte en wonen ................................................................................................................ 17

Ombuigingsmonitor ................................................................................................................................ 18

Managementinformatie ........................................................................................................................... 20 5.1 Overzicht taakstellingen ....................................................................................................................... 20 5.2 Nog openstaande taakmutaties lopende jaar ...................................................................................... 20

Technische wijzigingen .......................................................................................................................... 22

Inleiding

De eerste tussentijdse rapportage (peildatum 1 mei 2026) ligt nu voor u. Deze tussentijdse rapportage is zowel een beleidsmatige als een financiële tussentijdse rapportage, waarbij geldt: management by exception. Tevens wordt deze rapportage ook gebruikt om daar waar nodig bij te sturen en de begroting middels expliciete besluiten te wijzigen. De insteek van deze 1e Turap is een ‘light’-versie, vanwege het verkiezingsjaar en de benodigde tijd en aandacht hiervoor binnen de organisatie. Daarmee is de 2 e Turap een meer uitgebreide variant met een duidelijker beeld over 2026, waarbij onder andere zoals gebruikelijk de analyse personeelslasten en kredietverantwoording in opgenomen zal zijn. Grootste effecten In deze tussentijdse rapportage wordt een inkijk en doorkijk gegeven in de ontwikkeling van beschikbaar gestelde middelen en uit te voeren beleid. Incidenteel zijn er drie grotere voordelen, namelijk vanuit een overschot op de regeling opvang Oekraïne (€ 200.000,-), een overschot op de regeling hersteloperatie toeslagenaffaire (€ 200.000,-) en de incidentele verkoop van grond (€ 349.000,-). Deze incidentele voordelen worden gedempt door diverse incidentele nadelen die kleiner van aard zijn. Structureel zijn er een aantal afwijkingen die zorgen voor een structureel nadelig effect.

Dit zijn met name aan indexering gerelateerde afwijkingen, bijvoorbeeld het budget SJNV (€ 75.000,-) en de GGD (€ 39.000,-), en daarnaast de verdeelsleutel samenwerking EHZ gemeenten (€ 75.000,-). Tevens wordt voorgesteld tot het afvoeren van een aantal structurele ombuigingen, zoals m.b.t. het faciliteitenbesluit asielopvang en verlaging subsidie buurthuizen. Per saldo is er een positief effect in 2026 en een negatief structureel effect vanaf 2027. Financiële samenvatting In de financiële samenvatting in hoofdstuk 2 wordt de opbouw van het begrotingssaldo en het financiële effect van deze Turap uitgebreid weergegeven. In de onderliggende programma’s in dit boekwerk is een uitgebreide tabel per programma te vinden. Onderstaand een samenvattende tabel van het financiële effect van deze 1e Turap en het meest recente begrotingssaldo. *(Bedragen * € 1.000,-) Effect 1e Turap 2026 Incidentele afwijkingen Structurele afwijkingen Totaal effect 1e Turap 2026 Begrotingssaldo Begrotingssaldo voor 1e Turap 2026 Effect 1e Turap 2026 Begrotingssaldo na 1e Turap 2026

2026

2027

2028

604 - 260 344

-1 - 265 - 266

5.213 344 5.557

2027 3.193 - 266 2.927

2026

2029 0 - 297 - 297

2028

0 - 297 - 297 2029

1.324 - 297 1.027

1.424 - 297 1.127

Er is samengevat sprake van een incidenteel voordeel in 2026 van afgerond € 344.000,- en een structureel nadeel vanaf 2027 als gevolg van de afwijkingen in deze rapportage. Het negatieve effect wordt met name verklaard door structurele afwijkingen, met een oplopend structureel effect tot zo’n € 297.000,- nadelig. Korte leeswijzer Per programma zijn alle belangrijke inhoudelijke afwijkingen en financiële afwijkingen met budgettair effect beschreven. De inhoudelijke afwijkingen zonder direct budgettair effect in deze Turap zijn cursief aangegeven in de tabellen. In dit document zijn negatieve bedragen nadelen/lasten en positieve bedragen voordelen/inkomsten. In het hoofdstuk ombuigingsmonitor wordt een stand van zaken weergegeven m.b.t. de lopende ombuigingen. Eventuele besluiten omtrent ombuigingen komen terug in de effecten en toelichtingen per programma. Het hoofdstuk managementinformatie bevat de voortgang van bestaande taakstellingen en het overzicht van taakmutaties en eventuele inzet daarvan. In de technische wijzigingen zijn wijzigingen zonder budgettair effect verzameld waarvan de bevoegdheid op college- of raadsniveau ligt.

Financiële samenvatting

. In dit hoofdstuk wordt de opbouw van het begrotingssaldo en het financiële effect van deze Turap (per programma) weergegeven. Het begrotingssaldo is opgebouwd vanaf het begrotingssaldo 2026-2029 waarna tussentijdse effecten van raadsbesluiten of circulaires zijn weergegeven. Samen vormen deze posten het vertrekpunt voor de tussentijdse rapportage. Onderwerp* Begrotingssaldo 2026-2029 primitief AM. KN B-P6-25 Lokale subsidie Tactus verslavingszorg (cat. B) Afvoeren omb. P1-01 Veiligheidsregio (cat. B) Afvoeren omb. P6-07 AZC overschot middelen fac. Besluit (cat. A) Afvoeren omb. P8-10 School Harderweide (cat. B) Bestuursrapportage Meerinzicht 2025 (min inzet taakstelling) Budget ondersteuning gemeenteraad OMB reclamebelasting terugdraaien Begrotingssaldo 2026-2029 na besluiten bij Begroting

2026

Saldo 2e tussentijdse rapportage 2025 Besluit Windpark en Daltonstraat Besluit Havengeldverordening Besluit Ombuigingen Meerinzicht Overig Begrotingssaldo 2026-2029 actueel Effect 1e Turap 2026 per programma Programma 0 Programma 1 Programma 2 Programma 3 Programma 4 Programma 5 Programma 6 Programma 7 Programma 8 Saldo 1e Turap 2026 Begrotingssaldo na 1e Turap 2026 *(Bedragen * € 1.000,-)

4.357 -4

2027 3.011 -4

- 57

2028

2029 930 -4

712 -4

- 57

- 44

- 75

- 43

- 35

1.057

764

745

- 10 - 15

5.284

3.614

1.546

1.293

74 - 46 - 76

- 310 - 46 - 42

- 320 - 46 - 42 231 - 45 1.324

- 317 138 - 42 405 - 53 1.424

- 23 5.213

- 23 3.193

2026

2027

2028

2029

275 -9 - 85 0 - 23 - 36 284 - 62 0

- 87 -9 -8 -7 -2 -9 - 105 - 39 0

- 87 -9 -8 -7 -2 -8 - 137 - 39 0

344

- 266

- 297

5.557

2.927

1.027

1.127

Bij het geprognosticeerde saldo 2026 wordt uitdrukkelijk opgemerkt dat dit is gebaseerd op de gegevens over de eerste vier maanden van het jaar. Dit zal afwijken van het saldo van de 2e tussentijdse rapportage en uiteindelijke saldo van de jaarrekening 2026, maar geeft wel inzicht in de huidige stand van zaken. Er zijn meerdere factoren die dit jaar nog een rol gaan spelen, zoals de uitkomst van de mei- en septembercirculaire Gemeentefonds. In de gepresenteerde financiële effecten kan ook een relatie zitten met de ombuigingen. Hierover is meer terug te vinden in hoofdstuk 4 Ombuigingsmonitor. Bij de Begroting 2025 zijn de ombuigingen besloten. Sommige ombuigingen worden eerst als taakstelling opgenomen als de ombuiging niet per direct feitelijk gerealiseerd kan worden. Dit betekent dat het saldo gepresenteerd is alsof de ombuiging wel gerealiseerd is, terwijl in de praktijk dit nog een lopend proces kan zijn. Via de ombuigingsmonitor wordt de realisatie van de ombuigingen gevolgd. Uit de monitor bij deze tussentijdse rapportage blijkt dat er structureel nog een bedrag van ca. 2,7 miljoen in 2026 tot oplopend 3,4 miljoen in 2029 nog niet is gerealiseerd. In het najaar volgt een tweede ombuigingsmonitor.

Programma’s

Programma 0 Bestuur en ondersteuning Overzicht afwijkingen per programma (in bedragen * € 1.000,-) Nr. Taakveld

Onderwerp

I/S

0.1 Bestuur

- 29

0.1 Bestuur

- 75

0.2 Burgerzaken

Extra budget gemeenteraadsverkiezingen Verdeelsleutel samenwerking EHZ gemeenten Registermappen burgerzaken

0.2 Burgerzaken

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead

0.4 Overhead

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen

5b 6

2026

2027

2028

2029

-2

Commissie naamgeving ombuiging deels terugdraaien Verkoop grond dierenasiel de Ark

-1

349

Verkoop grond dierenasiel de Ark

-2

Ombuiging verkoop woningen m.b.t. 2026 Budget regisseur Ondermijning inzetten voor uitvoering Budget regisseur Ondermijning inzetten voor uitvoering Budget voor Bedrijfscontinuïteitsmanagement (BCM) Tijdelijke inhuur KCC i.v.m. voorbereiding KEC (ontwikkeling) Abonnementen

- 28

- 30

- 44

-8

-6

275

- 87

Ombuiging dranghekken (ontwikkeling) Werkzaamheden wonen voor de regio Budget OR trainingsdagen Proces Woo-verzoeken (ontwikkeling) Algemene uitkering Gemeentefonds – Decembercirculaire 2025 Totaal programma 0

1. Extra budget gemeenteraadsverkiezingen Om bekendheid van en de aandacht van het publiek voor de gemeenteraadsverkiezingen te bevorderen, zijn in overleg met het presidium van de gemeenteraad inspanningen verricht waar extra budget voor nodig was. Het ging om: - Een gemeentelijke verkiezingskrant, communicatie op de gemeentelijke website. - Tegemoetkoming in de kosten van de organisatie van verkiezingsdebatten door diverse organisaties. - De organisatie van de uitslagenavond. - Extra kosten raadsvergaderingen waarin raadsleden afscheid nemen of geïnstalleerd worden. Een en ander is door het presidium in een voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd en de gemeenteraad heeft in zijn vergadering van 12 maart 2026 besloten dit budget beschikbaar te stellen. De raad heeft echter besloten om de dekking te halen uit de stelpost onvoorzien van het college. Hierbij wordt voorgesteld om de dekking uit het begrotingssaldo te halen zodat de stelpost onvoorzien beschikbaar gehouden wordt voor het college om snel te kunnen schakelen op onvoorziene omstandigheden. Er wordt een incidentele ophoging van het budget gevraagd van € 28.500,- in 2026.

2. Verdeelsleutel samenwerking EHZ gemeenten Via de Bestuursrapportage 2021 & Begroting 2022 hebben de gemeenteraden van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde afspraken gemaakt over de wijze waarop zij onderling de kosten verrekenen die gemaakt worden bij de gezamenlijke uitvoeringsorganisatie Meerinzicht voor de periode 2021 tot en met 2025. Dat heeft niet geleid tot aanpassing van de verdeelsleutel, maar tot een aanvullende verrekening van kosten tussen enerzijds Ermelo als ontvangende partij en anderzijds de gemeenten Harderwijk en Zeewolde als betalende partij. In de Begroting van 2026 is opgenomen dat de verdeling van de kosten die in de samenwerking worden gemaakt, moeten passen bij de ontwikkeling van de samenwerking en gebaseerd zijn op de werkelijke dienstverlening naar de gemeenten: Ten tijde van het opstellen van deze begroting (zomer 2025) zijn de gesprekken hierover nog in volle gang. Om die reden hebben alle drie gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde, de kostenverdeling voor MIZ zoals was afgesproken voor 2025, vooralsnog overgenomen in de begroting van 2026. Hierbij is aangegeven dat nadat de drie raden hebben ingestemd met een nieuwe verdeelsystematiek, de begroting daarop zal worden aangepast.

De aanvullende afspraken tussen gemeenten voor de periode 2021-2025, waren gebaseerd op de gecontroleerde jaarrekening 2019 van de gemeenten en de vastgestelde begroting 2020 van MIZ. Dezelfde methode en de dezelfde uitgangspunten zijn gebruikt om de cijfers te actualiseren. Hierbij zijn de gecontroleerde jaarrekening 2024 van de gemeenten en de vastgestelde begroting 2025 van MIZ als basis gebruikt. Op basis van de geactualiseerde doorrekening van de eerder gemaakte college afspraken, ontstaan nieuwe cijfers. Een vergelijking tussen de afspraken tot en met 2025 en de geactualiseerde cijfers laat het volgende beeld zien:

Ermelo Harderwijk Zeewolde

Vastgesteld Raad Begroting 2021

Voorgesteld Raad begrotingswijzing

Verschil ten opzichte van 2025 per jaar

2025 € 946.356 -€ 613.067 -€ 333.289

2026 € 1.042.743 -€ 687.673 -€ 355.070

2027 € 1.042.743 -€ 687.673 -€ 355.070

begrotingswijziging € 96.387 Voordeel -€ 74.606 Nadeel -€ 21.781 Nadeel

De periode tot en met de zomer 2027, zal worden gebruikt om te komen tot een heldere ambtelijke én bestuurlijke koers in de samenwerking tussen EHZ gemeenten, inclusief een duurzaam houdbare verdeelsleutel van kosten die daarbij past. Het voorstel is om de uitbreiding van de benodigde middelen van € 74.606,- structureel op te nemen. Hoewel de raad het budget alleen t/m 2027 beschikbaar stelt, waarna het college met een nieuw voorstel zal komen, is het logisch om deze ruimte structureel te borgen in onze begroting en daarmee te zorgen dat er ook in de toekomst voldoende begrotingsruimte aanwezig is om een eventuele wijzigingen in de verdeelsleutel structureel op te kunnen vangen. 3. Registermappen burgerzaken I.v.m. de archiefwet en het stijgend aantal aktes worden meer kosten gemaakt voor de jaarlijkse aanschaf van de register mappen. Voorgesteld wordt om de begroting structureel met € 1.500,- vanaf 2026 bij te stellen in het kader van reëel begroten. 4. Commissie naamgeving ombuiging deels terugdraaien De commissie naamgeving adviseert het college over het benoemen van straten, wateren en andere delen van de openbare ruimte. Niet-ambtelijke leden ontvangen een vergoeding voor het bijwonen van vergaderingen. Ook zijn er wat andere onkosten. Bij de ombuigingen is het volledige budget geschrapt. Om de vergoedingen en onkosten te kunnen betalen, is reparatie nodig.

Dit herstel gaat om ongeveer 1/3 van het bedrag van de volledige ombuiging. Voorgesteld wordt om de begroting met structureel € 1.250,- bij te stellen vanaf 2026. 5. Verkoop grond dierenasiel de Ark Het College heeft op 20 januari 2026 besloten in te stemmen met de verkoop gronden aan de Leuvenumseweg 70 aan de erfpachter belast met een recht van opstal en de financiële effecten hiervan te betrekken bij de eerstvolgende turap. Op basis van de vastgestelde grondprijzenbrief 2025 is een verkoopprijs bepaald van afgerond € 349.000,-. Het perceel kent geen boekwaarde, waardoor er dus sprake

is van een incidenteel voordeel van € 349.000,- in 2026. Het wegvallen van de structurele inkomsten vanuit het recht van opstal betekent een structureel nadeel van afgerond € 1.600,- vanaf 2026. 6. Ombuiging verkoop woningen m.b.t. 2026 De voorbereiding van de verkoop van de betreffende vier woningen is gestart. Besluitvorming staat gepland voor Q2 2026 en de verkoop voor Q3/Q4 2026. De verwachting is daarmee, dat de voor 2027 en latere jaren genoemde ombuigingen gerealiseerd worden. In 2026 wordt daarmee de ombuiging niet gerealiseerd. Dit levert een incidenteel nadelig effect op van € 28.000,- in 2026. 7. Budget regisseur Ondermijning inzetten voor uitvoering (neutraal) De afgelopen jaren is er een regisseur Ondermijning actief geweest voor de intergemeentelijke aanpak van georganiseerde criminaliteit in Harderwijk, Ermelo en Putten. Begin 2026 is in het overleg tussen de politie, het Openbaar Ministerie en drie burgemeesters besproken om de samenwerking voort te zetten, maar de uitvoering in 2026 en 2027 vooral lokaal verder te versterken. De rol van de regisseur wordt daarmee verschoven naar de eigen gemeentelijke organisatie. De toegevoegde waarde voor de aanpak van Ondermijning zit voor de komende anderhalf jaar vooral in de aanpak van casuïstiek en nu minder in beleid en advisering.

Het voorstel is om het vrijgekomen personeelsbudget van ongeveer € 30.000,- in te zetten voor de uitvoering. Dat betekent dat er extra middelen zijn voor meer controles, meer voorlichting, voor specifieke acties en campagnes tegen georganiseerde criminaliteit en mensenhandel. Dit voorstel heeft geen financieel effect. 8. Budget voor Bedrijfscontinuiteitsmanagement (BCM) Hoe bereiden we ons voor op een calamiteit of crisis binnen EHZM? Onze belangrijkste taken naar de burgers moeten altijd door kunnen gaan, ook als er een flinke, langdurige verstoring is. De organisatie daarvan is best complex. Bedrijfscontinuïteitsmanagement (BCM) houdt zich daar mee bezig, samen met vele collega’s uit de organisaties. Denk aan een langdurige stroomstoring, een hack door cybercriminelen, uitval van een gebouw, een ernstige verstoring van ICT of de uitval van telefonie. De netwerkdirectie heeft het actieplan 2026 recentelijk vastgesteld, waarbij er € 110.000,- voor de vier organisaties nodig is. De bijdrage van Harderwijk is € 44.000,-. Dit geld is dit jaar nodig, waarbij de structurele bijdrage zal worden aangemeld bij de Begroting 2027. Het geld is nodig voor met name de acties rond opleiden, trainen en oefenen van de diverse betrokken teams en personen (88% van het budget).

En daarnaast voor de structurele borging BCM in de lijnorganisatie, voor de calamiteitenorganisatie als sluitstuk van BCM en voor de afstemming BCM in relatie tot BIO2 en CbW. Verder zijn diverse Harderwijkse teams bij BCM betrokken, met name team KCC, team Stadstoezicht, team Stadsbedrijf, team Samenleving. 9. Tijdelijke inhuur KCC i.v.m. voorbereiding KEC (ontwikkeling) Om de inrichting van het nieuwe KEC voor te bereiden, nemen eigen medewerkers deel aan verbeterprojecten, opleidingen en overleg. Door tijdelijke inhuur in te zetten voor de telefonie, borgen we de continuïteit van de bereikbaarheid en geven we eigen medewerkers de ruimte om actief mee te bouwen aan hun nieuwe werkomgeving. Het betreft de inhuur van 1 fte met start z.s.m. na besluitvorming in 2026 doorlopend t/m het 1e kwartaal van 2027. Er is een incidenteel bedrag benodigd van € 78.000,- in 2026 en € 20.000,- in 2027. Dit effect zal worden betrokken bij de analyse personeelslasten in de 2e tussentijdse rapportage. 10. Abonnementen Sinds de invoering van de Omgevingswet is het noodzakelijk om jaarlijks kosten te maken voor een kennissysteem. Door een abonnement van BrisWarenhuis (Bouwregelgeving) wordt het budget voor abonnementen jaarlijks overschreden. In het kader van reëel ramen wordt er een structureel bedrag gevraagd van € 7.660,- vanaf 2026. 11.

Ombuiging dranghekken Per 1 januari 2026 is een ombuiging doorgevoerd voor het stoppen met faciliteren van dranghekken voor evenementen. De ombuiging is doorgevoerd door een besparing bij team Stadsbedrijf (lees: vermindering FTE). Waar het Stadsbedrijf in 2025 voor 55 evenementen dranghekken heeft geleverd, was de insteek van de ombuiging om vanaf heden alleen hekken te leveren voor niet-commerciële evenementen (zoals Koningsdag-/spelen, Avondvierdaagse, Sinterklaas en buurtbarbecues). De ombuiging is echter nog niet uitvoerbaar, omdat er onduidelijkheid is over welke evenementen als commercieel beschouwd moeten worden en omdat hierover niet helder gecommuniceerd is naar organisatoren.

Daarom wordt voorlopig de ‘oude werkwijze’ gehanteerd. Dit betekent dat het Stadsbedrijf zich nog altijd inzet voor faciliteren van evenementen en het leveren van dranghekken. Tot vaststelling van het nieuwe evenementenbeleid – waarin hierover een uitspraak moet worden gedaan – betekent dit dat er sprake is van een overschrijding op het personeelsbudget. De ombuiging van € 14.500,- wordt in 2026 niet gerealiseerd en dit effect wordt betrokken bij de analyse personeelslasten in de 2e tussentijdse rapportage. 12. Werkzaamheden wonen voor de regio Harderwijk voert in 2026 in afstemming met gasttheergemeente Putten enkele werkzaamheden uit voor de regio Noord-Veluwe die voortvloeien uit de Woondeal. Hiervoor wordt gemiddeld 8 uur per week aan ambtelijke capaciteit geleverd. Dit betreft het opstellen van een Afsprakenkader overige aandachtsgroepen, het opstellen van een Programma van eisen ouderenhuisvesting en het organiseren van een Netwerkbijeenkomst/Zorgvastgoedlunch. Dit levert in een incidenteel voordeel op in 2026 van € 39.552,-. 13. Budget OR trainingsdagen Vanuit de wet op de ondernemingsraden is de gemeente verplicht om alle OR leden 5 trainingsdagen per jaar aan te bieden. Het huidige budget van de OR is daarvoor niet toereikend. Structurele bijstelling is (nog) niet noodzakelijk, de afgelopen jaren is niet volledig gebruik gemaakt van dit recht door de OR.

Dit jaar, mede door de OR verkiezingen en de nieuwe OR leden, lijkt het budget voor de OR niet toereikend om aan deze verplichting te kunnen voldoen. Incidenteel vraagt de OR € 6.000,- extra budget aan om dit jaar 4 trainingsdagen met de nieuwe OR te kunnen organiseren en de nieuwe OR leden een goede start te geven. Dit levert een incidenteel nadelig effect op van € 6.000,- in 2026. 14. Proces Woo-verzoeken (ontwikkeling) Het toenemende aantal Woo-verzoeken en de complexiteit daarvan vraagt om een kritische blik op onze werkwijze. Hiervoor is een projectgroep met een onderzoek gestart. Dit onderzoek richt zich op het optimaliseren van het Woo-proces, van ontvangst tot afhandeling, waarbij er niet alleen wordt gekeken naar de vereisten van de Woo voor transparantie en openbaarheid, maar ook naar de randvoorwaarden die de Archiefwet stelt aan een zorgvuldige informatiehuishouding, correcte registratie en duurzame archivering. Zo wordt er voor gezorgd dat er wordt voldaan aan alle openbaarheidseisen, maar ook dat er een betrouwbare informatievoorziening wordt gegarandeerd voor de langere termijn. Het onderzoek wordt nu gedaan vanuit de bestaande formatie. Wel wordt opgemerkt dat er voor de afhandeling nu al soms toch extra capaciteit wordt ingezet. Bij de analyse personeelslasten bij de 2e turap zal deze ontwikkeling ook worden meegenomen. 15.

Algemene uitkering Gemeentefonds – Decembercirculaire 2025 De decembercirculaire is de vertaling van de najaarsnota van het Rijk. Met ingang van 2026 is de financiering van de CDOKE (klimaat en energie) middelen overgegaan van een SPUK regeling naar een decentralisatieuitkering. Echter, het hele budget was nog niet verdeeld met de septembercirculaire, waardoor vanuit de decembercirculaire € 50.000,- extra wordt ontvangen in 2026. Dit bedrag zal worden toegevoegd aan de stelpost taakmutaties. Verder heeft het Rijk de verdeelreserve gedeeltelijk vrijgegeven wat leidt tot een voordeel in 2026 van € 80.000,-. De verdeelreserve wordt aangehouden om “kleine” schommelingen in de aantallen (bijvoorbeeld inwoners) op te kunnen vangen in het gemeentefonds. Vanuit de decembercirculaire zijn er geen effecten voor 2027 en verder. (Bedragen * € 1.000,-) Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Septembercirculaire 2025

116.134

115.125

113.167

115.351

Decembercirculaire 2025

116.264

115.125

113.167

115.351

Bruto effect Decembercirculaire

130

Taakmutaties/DU (koppeling met beleidsterrein)

-50

Netto effect Decembercirculaire

(positief getal = voordelig; negatief getal = nadelig)

Programma 1 Veiligheid Overzicht afwijkingen per programma (in bedragen * € 1.000,-) Nr. Taakveld 16

Onderwerp

I/S

1.1 Crisisbeheersing en Extra budget opleidingen brandweer Crisisbeheersing Totaal programma 1

2026

2027

2028

2029

-9

16. Extra budget opleidingen Crisisbeheersing Alle gemeenten hebben medewerkers die bij een ramp of crisis een crisisrol vervullen binnen de crisisbeheersing of bevolkingszorg. Het opleiden, trainen en oefenen doen we in gezamenlijkheid met de gemeenten van de VNOG. De gemeentesecretarissen binnen VNOG hebben unaniem ingestemd met het voorstel om de vakbekwaamheid voor medewerkers van gemeenten te professionaliseren. Hiermee is ook ingestemd met de hiervoor noodzakelijke verhoging per gemeente. Het bedrag is opgebouwd uit extra kosten voor het verhogen van de frequentie en kwaliteit van vakbekwaamheidsactiviteiten en voor het aanstellen van een fulltime Adviseur Vakbekwaamheid binnen de VNOG. Deze bijdrage staat los van de gemeentelijke bijdrage aan de VNOG. Er wordt een structureel bedrag gevraagd van € 9.000,- vanaf 2026.

Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Overzicht afwijkingen per programma (in bedragen * € 1.000,-) Nr. Taakveld 17

2.1 Verkeer en vervoer

2.4 Economische havens en waterwegen 2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer

20 21

Onderwerp

I/S

Prijsstijgingen wegwerkzaamheden (ontwikkeling) Leges verwijderen wespennesten bij particulieren Verwerking 1e wijziging Verordening Havengelden 2026 Bediening bruggen buiten reguliere werktijden Openbaar vervoer (DRIS-displays)

Totaal programma 2

2026

2027

2028

2029

-8

- 41

-5

-31

- 85

-8

17. Prijsstijgingen wegwerkzaamheden (ontwikkeling) De achterliggende periode is de olieprijs aanzienlijk gestegen. Dit heeft gevolgen voor onze wegenprojecten. Vanwege de prijsstijgingen worden bijvoorbeeld asfalt en diesel duurder. De uiteindelijke aanbesteding van onze wegenprojecten zal daarom naar verwachting hoger uitvallen dan vooraf is geraamd. Het is nog niet bekend wat de exacte financiële gevolgen zijn voor onze wegenprojecten. Wel is het verstandig alvast rekening te houden met de prijsstijgingen. Het effect van deze prijsstijgingen en eventuele bijsturing op kwaliteit en uitvoering wordt in beeld gebracht bij de 2e Turap. 18. Leges verwijderen wespennesten bij particulieren Met vaststelling van het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026-2030 (IBOR) is bepaald dat we als gemeente stoppen met bestrijding van wespennesten bij particulieren en bedrijven (in het kader van de Wet Markt en Overheid). Dit betekent ook dat geen inkomsten meer binnenkomen aan leges. In de begroting staat opgenomen dat een bedrag aan leges t.w.v. € 8.250,- wordt verwacht. Gezien het eerdere besluit is dit onjuist. Dit voorstel betekent dus een structureel nadeel van € 8.250,- vanaf 2026.

19. Verwerking 1e wijziging Verordening Havengelden 2026 Op 1 april 2026 heeft de raad een besluit genomen over de 1e wijziging van de Verordening Havengelden 2026. Hierin is benoemd dat de zone 'Historische schepen met woonfunctie' niet in 2026 wordt geëxploiteerd. Tegenover de aan deze zone toegerekende kosten ad € 41.000,- staat hierdoor geen opbrengst. Er is onderzocht welke extra opbrengsten vanuit andere doelgroepen mogelijk zijn binnen deze zone. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat het hier om marginale opbrengsten gaat. Hierdoor wordt voorgesteld het volledige bedrag van € 41.000,- als nadeel op te nemen in 2026. Mocht blijken dat er toch meer extra opbrengsten zijn gerealiseerd in het hoogseizoen, wordt dit verwerkt in de 2e Turap. 20. Bediening bruggen buiten reguliere werktijden In het 1e kwartaal van 2026 heeft het college het ontwerp van de Regeling bedieningstijden beweegbare bruggen Harderwijk vastgesteld. In deze regeling is een uitzondering gemaakt voor een drietal ondernemers waarbij de bruggen buiten de reguliere werktijden van de Havendienst moeten worden geopend. Dit leidt tot aanvullende dienstverlening van ca. € 5.000,-. Dekking hiervan wordt vooralsnog alleen voor 2026 aangevraagd. Vanaf 2027 is de insteek dat dit binnen de begroting moet worden opgevangen. 21.

Openbaar vervoer (DRIS-displays) In 2024 is een budget beschikbaar gesteld voor het verbeteren van faciliteiten bij OV-haltes. Hieruit zouden onder meer nieuwe DRIS-displays worden gefinancierd. Dit zijn dynamische reizigersinformatiedisplays. Voor plaatsing, exploitatie en beheer nemen we deel aan een aanbesteding die de provincie als trekker doet. Helaas is deze aanbesteding vertraagd vanwege problemen met een vorige leverancier en het mislukken van een nieuwe aanbesteding. De verwachting is dat de nieuwe aanbesteding medio 2026 wel slaagt. Vanwege bovengenoemde vertraging konden we onze bijdrage niet in 2024 en 2025 doen. Het bedrag is in 2025 vrijgevallen omdat het niet nogmaals overgeheveld kon worden naar 2026. Er wordt een incidenteel bedrag gevraagd van € 31.000,- in 2026.

Programma 3 Economie Overzicht afwijkingen per programma (in bedragen * € 1.000,-) Nr. Taakveld

Onderwerp

I/S

Fase 2 Ontvangstlocatie Veluwe

3.4 Economische promotie

Totaal programma 3

2026

2027

2028

2029

-7

22. Fase 2 Ontvangstlocatie Veluwe Voor de Veluwe Ontvangstlocatie is er samen met de stakeholders een Masterplan gemaakt. In december 2025 is Fase 1 van dit plan opgeleverd en feestelijk geopend. Het betreft de realisatie van een Veluwe poort aan de Boekhorstlaan. Dit wordt mede gefinancierd door de bijdrage van de 1e tranche van de Regio Deal. Om een zo goed mogelijk effect te sorteren voor zowel de recreatie als de natuur, is de realisatie van Fase 2 echter onontbeerlijk. Vanuit de kadernota 2026 zijn de middelen voor fase 2 met de begroting 2026 beschikbaar gesteld door de raad. In Fase 2 zetten wij in op de volgende twee onderdelen: 1. Een iconische wandelverbinding in de vorm van een boomkronenpad. Er wordt daarmee op een optimale manier de aansluiting op de routestructuur op de Veluwe gerealiseerd. Door de goede aansluiting op het wandelknooppuntennetwerk en de voorzieningen die bij een Veluwe Poort horen, wordt de locatie extra aantrekkelijk en leidt het tot een afname van de parkeerdruk op de Watertorenweg. Dat leidt vervolgens tot het bundelen van de bezoekersstromen op één locatie waar alle recreatieve routes aan gekoppeld zijn en dat levert winst op voor de natuur. De middelen voor dit onderdeel zijn gereed zowel vanuit de gemeente als vanuit provincie Gelderland. 2. De versterking van de verbinding met de stad en de kust (Veluwe aan Zee).

Aan de hand van diverse belevingsroutes en verbindingen, is het doel om de bezoeker richting het water en de stad te brengen. Op deze manier gaat de ontvangstlocatie functioneren als een schakel tussen de Veluwe en de stad en het water. De aanvraag voor middelen van de Regio Deal (€ 162.000,-) is gehonoreerd door provincie waardoor ook een cofinanciering van € 162.000,- gevraagd wordt vanuit gemeente Harderwijk. Er wordt daarom gevraagd om het krediet op te hogen met € 162.000,-. Dit betekent een hogere kapitaallast van € 7.290,- per jaar vanaf 2027 (afschrijving 25 jaar, 0,5% omslagrente).

Programma 4 Onderwijs Overzicht afwijkingen per programma (in bedragen * € 1.000,-) Nr. Taakveld

Onderwerp

I/S

23a 4.2 Onderwijshuisvesting

DDC-vergoeding Landstede

402

23b 0.7 Algemene uitkering

DDC-vergoeding Landstede (stelpost m.b.t. Meicirculaire) Toevoegen OHBA-middelen aan OHBA-reserve IHP Toevoegen OHBA-middelen aan OHBA-reserve IHP Krediet grond t.b.v. Basisschool Het Koraal Leerplicht

- 402

- 42

-2

- 23

-2

en overige uitkeringen

24a 4.2 Onderwijshuisvesting 24b 4.2 Onderwijshuisvesting 25

4.2 Onderwijshuisvesting

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Totaal programma 4

2026

2027

2028

2029

23. DDC-vergoeding Landstede Vanaf 1 januari 2026 is de DDC-overeenkomst met Landstede geëindigd vanwege de vorming van de verticale VMBO/MBO-school. De jaarlijkse DDC-bekostiging komt hiermee te vervallen. Hier tegenover staat een verlaging van de inkomsten in het gemeentefonds bij de Meicirculaire 2026. Het bedrag van structureel afgerond € 402.000,- wordt weggezet op een stelpost zodat dit meegenomen kan worden bij de advisering van de Meicirculaire. 24. Toevoegen OHBA-middelen aan OHBA-reserve IHP Van de in 2019 door het rijk beschikbaar gestelde OHBA-middelen (OnderwijsHuisvesting Basisonderwijs Asielzoekers) resteert nog € 41.579,-. Dit n.a.v. het feit dat er minder geld benodigd was voor het opknappen van de AZC-school ‘De Vlieger’. De raad wordt voorgesteld, in lijn met het in 2023 genomen besluit om een bestemmingsreserve te vormen t.b.v. het IHP, om dit resterende incidentele bedrag in 2026 toe te voegen aan deze bestemmingsreserve IHP. 25. Krediet grond t.b.v. Basisschool Het Koraal In het in maart 2025 vastgestelde IHP 2025 is gemeld dat de interne overdracht van de grond voor Het Koraal van de grondexploitatie Drielanden (GREX) naar de algemene dienst pas in 2026 zal plaatsvinden omdat de grondwaarde nog bepaald moest worden.

Inmiddels is de grondwaarde vastgesteld en zal de grond voor € 304.885,- worden overgedragen zodra het krediet hiervoor beschikbaar is gesteld. Op grond wordt niet afgeschreven en deze overdracht heeft daarom beperkt invloed op de kapitaallasten, namelijk een rentelast van afgerond € 1.500,- vanaf 2027. 26. Leerplicht Door het toenemende aantal verzuimmeldingen en de toenemende complexiteit bij (verzuim)casuïstiek wordt er sinds 2022 via incidentele middelen (zijnde het benutten van het surplus specifieke uitkering voor het doorstroompunt) extra formatie (1,5 fte) beschikbaar gesteld voor leerplicht. Vanaf 2026 zijn deze incidentele middelen niet meer beschikbaar. De wethouder van de gemeente heeft in het OOGO ingestemd met het regionale besluit om deze 1,5 fte in 2026 voort te zetten en dekking te zoeken. Voor 1,5 fte is € 169.000,- aan aanvullende incidentele middelen nodig. Een deel kan gedekt worden vanuit de reserve liquidatie RNV, zijnde een bedrag van afgerond € 83.000,-. Het overige deel zijnde € 86.000,- te dekken uit een incidentele extra bijdrage van de zeven regiogemeenten. Voor Harderwijk betekent dit een bijdrage van € 23.000,- in 2026. Voor 2027 is regionaal nog geen besluit genomen over de begroting. De verwachting is dat de extra formatie van minimaal 1,5 fte ook in 2027 en verder nodig is.

Uitgaande van 1,5 fte wordt een extra bijdrage van € 43.000,- voor Harderwijk verwacht. Dit bedrag wordt op basis van nadere advisering bij het begrotingsproces 2027 betrokken. Indien regionaal besloten wordt dat er meer/minder dan 1,5 fte nodig is wordt de raad voorgesteld het budget te wijzigen met het aangepaste bedrag.

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Overzicht afwijkingen per programma (in bedragen * € 1.000,-) Nr. Taakveld 27 28 29 30 31 32

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en participatie 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en participatie 5.7 Openbaar groen en recreatie 5.7 Openbaar groen en recreatie

Onderwerp

I/S

2026

2027

2028

2029

EK Coastal Rowing (ontwikkeling)

Indexering contract Hellebrekers De Sypel (ontwikkeling) Indische herdenking

-1

Popschool

-8

Stadsidee

- 27

- 36

-9

-8

Inhuur vanwege langdurig ziekteverlof/uitval (ontwikkeling)

Totaal programma 5

27. EK Coastal Rowing (ontwikkeling) Het EK Coastal Rowing komt in september 2027 naar Harderwijk en Zeewolde. Aanvullend op het EK zal er maatschappelijke activatie plaatsvinden. Hiervoor is (vanaf ruim een jaar vooraf) projectleiding noodzakelijk om het in en buiten de gemeentelijke organisatie uit te zetten. We zijn nog in gesprek welke rol de Gelderse Sport Federatie hierin kan vervullen. Op het moment is nog niet bekend of er aanvullende uren noodzakelijk zijn. 28. Indexering contract Hellebrekers De Sypel (ontwikkeling) Voor beheer en onderhoud van de installaties van zwembad De Sypel is een meerjarig contract afgesloten met Hellebrekers in Nunspeet. In 2024 bedroeg het jaarlijks contract € 234.347,- en in 2026 is dit als gevolg van indexatie € 260.922,(11,34% t.o.v. 2024). Hellebrekers indexeert (contractueel) op basis van cijfers van het CBS (in een verhouding van 80% loon en 20% materiaal). De meerkosten als gevolg van deze index worden niet doorberekend in het jaarlijks daarvoor beschikbare budget, met als gevolg dat het beschikbare budget ontoereikend is en het verschil tussen begroot en indexatie ieder jaar stijgt. Om dit te ‘repareren’ dient het budget structureel te worden verhoogd met € 12.000,- per jaar vanaf 2027. Bij de 2e tussentijdse rapportage volgt een analyse m.b.t. de gehele exploitatie van de Sypel en wordt dit daarbij betrokken. 29.

Indische herdenking Naar aanleiding van de motie om een blijvende plek van de Indische geschiedenis in het collectieve herdenken te waarborgen, heeft de Indische gemeenschap in 2025 een herdenking georganiseerd. Gemeente wil de komende twee jaar bijdragen om de organisatie financieel te ondersteunen in de “opstartfase” zodat de Indische herdenking een jaarlijks terugkerende herdenking wordt. Er wordt een incidenteel bedrag gevraagd van € 1.000,- in zowel 2026 als 2027. 30. Popschool Bij het structureel maken van de subsidie voor de Popschool in de Kadernota is destijds (2024) vooruitlopend een ombuiging van 8% (€ 16.000,-) toegepast en structureel in de begroting verwerkt. In de uiteindelijke besluitvorming heeft de Raad echter met terugwerkende kracht besloten de ombuiging voor grote culturele instellingen te halveren van 8% naar 4%. Hierdoor is er in de Kadernota achteraf gezien te veel omgebogen. Om de begroting voor 2026 en verder in lijn te brengen met dit herziene Raadsbesluit, wordt via deze Turap een extra structureel bedrag van € 8.000,- gevraagd. Hiermee wordt het teveel omgebogen deel hersteld en komt de feitelijke korting voor de Popschool conform afspraak uit op 4%. 31. Stadsidee Projecten binnen het ‘Stadsidee’ worden door inwoners zelf uitgevoerd.

Omdat het werken in de openbare ruimte voor hen vaak ingewikkeld is, vergt de uitvoering regelmatig meer tijd dan het betreffende begrotingsjaar toelaat. Zo is het plein bij de Wereldwinkel pas medio april 2026 opgeleverd. 11

De factuur van de aannemer (€ 27.000,-) is hierdoor in 2026 ingediend. Hoewel het budget van 2025 niet was overgeheveld, zijn wij de afspraak met de initiatiefnemers nagekomen en het plein afgerond. Door de stopzetting van het Stadsidee (vanwege ombuigingen) is dit bedrag ten laste gekomen van het vervangingsbudget ‘Openbare Ruimte Groen’. Omdat deze kosten niet voor dit doel gereserveerd waren, ontstaat er op dit budget een overschrijding. Er wordt een incidenteel bedrag gevraagd van € 27.000,- in 2026. 32. Inhuur vanwege langdurig ziekteverlof/uitval (ontwikkeling) Bij personeel van het Stadsbedrijf is sprake van enkele langdurige zieken. Voor enkele medewerkers geldt dat zij langdurig afwezig zijn, vanwege niet-werkgerelateerde klachten. Om hun inzet en productie op te vangen, is de verwachting dat dit jaar extra ingezet wordt op inhuur van personeel. Dit is een incidentele uitgave, van naar verwachting € 76.800,- (3 x 16 weken, 40 uur en uurtarief € 40). Deze inzet kan niet worden gedekt uit bestaande budgetten. Dit effect zal worden betrokken bij de analyse personeelslasten in de 2 e tussentijdse rapportage.

Programma 6 Sociaal domein Overzicht afwijkingen per programma (in bedragen * € 1.000,-) Nr. Taakveld

Onderwerp

I/S

2026

2027

2028

2029

6.1

Toezicht Kwaliteit Kinderopvang

- 14

6.1

Oekraïne opvang/jongerenwerk

185

6.1

- 32

6.1

- 20

- 30

328

37b 6.1

Afvoeren ombuiging faciliteitenbesluit asielopvang Afvoeren ombuiging subsidie buurthuizen verlagen Overschot hersteloperatie toeslagenaffaire Meldpunt Niet Acute Zorg

-55

37c 6.1

Procesregisseur Zorg & Veiligheid

-100

37d 6.1

Dekking procesregisseur Zorg & Veiligheid – dekking uit budget ‘Maatschappelijke Zorg lokaal’ Indexering budget SJNV

-75

- 51

284

- 105

- 137

37a 6.1

6.2

39a 6.92 39b 6.92 40

Divers programma 6

Vervlechting toegang Regionaal Expertteam en Toekomsttuin Vervlechting toegang Regionaal Expertteam en Toekomsttuin (dekking reserve Sociaal Domein) Programmagelden/zorgkosten sociaal domein

Totaal programma 6

33. Toezicht Kwaliteit Kinderopvang De uitvoering van het wettelijk verplichte toezicht op de kinderopvang staat onder financiële druk. Hoewel de wettelijke verplichtingen zijn toegenomen, zijn de beschikbare budgetten de afgelopen jaren niet evenredig meegegroeid. In de septembercirculaire van het Rijk zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van nieuwe wetgeving binnen het toezicht. Deze middelen (onder de 10k.) zijn echter niet structureel gekoppeld aan het specifieke budget voor kinderopvang, waardoor de financiering van deze extra taken momenteel ontoereikend is. Daarnaast heeft er de afgelopen jaren geen correctie plaatsgevonden voor de gestegen personeelslasten. De loonindexatie conform de CAO van de toezichthouder (GGD) is niet verwerkt in de aan de gemeente toegekende budgetten, wat leidt tot een groeiend exploitatietekort op deze taak. Het handhaven van de huidige kwaliteit en intensiteit van het toezicht, zoals wettelijk vereist, vraagt om een herijking van het budget. Zonder aanvullende middelen of indexatie zal het budgettaire tekort op de uitvoering van de Wet kinderopvang verder oplopen. 12

Er is een structureel bedrag benodigd van € 14.000,- vanaf 2026. Het bedrag wordt incidenteel in 2026 meegenomen in deze Turap en de integrale afweging voor de structurele middelen vanaf 2027 zal worden betrokken bij de begroting 2027-2030. 34. Oekraïne opvang/jongerenwerk Er wordt een positief resultaat verwacht van € 200.000,- op de opvang van Oekraïners als gevolg van het niet hoeven inhuren van bewaking en catering op Hotel Kasteel De Essenburgh. Het jongerenwerk zet zich in voor begeleiding van Oekraïense jongeren ter voorkoming van specialistische jeugdhulp. Om dit te bekostigen wordt een bedrag van € 15.000,- vanuit het overschot op de regeling opvang Oekraïne toegevoegd aan het budget individuele ondersteuning jeugd. Per saldo betekent dit een incidenteel voordeel van € 185.000,- in 2026. 35. Afvoeren ombuiging faciliteitenbesluit asielopvang Bij de begroting 2026 is besloten om deze ombuiging in 2026 (gedeeltelijk) en 2027 te dekken vanuit het begrotingssaldo en vanaf 2028 te handhaven op een lager niveau. Deze ombuiging is afhankelijk van inkomsten vanuit het faciliteitenbesluit en gerelateerd aan de sluiting van het AZC. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft echter 2 weken voor het aflopen van de bestuursovereenkomst besloten de opvanglocatie aan de Graaf Ottolaan in Harderwijk niet te sluiten per 1 juni 2026.

Hierover vindt separate advisering en communicatie plaats. In deze Turap wordt vanwege de onduidelijke uitkomst voorgesteld de ombuiging vanaf 2028 naar nul te brengen. Dit betekent een financieel structureel nadeel vanaf 2028 van € 32.000,-. 36. Afvoeren ombuiging subsidie buurthuizen verlagen Er is destijds een ombuiging aangemeld met de intentie om de exploitatiesubsidie voor buurthuizen vanaf 2026 te verlagen, waarbij het voorbehoud is gemaakt dat dit eerst afgestemd en doorgerekend moest worden. Deze ombuiging blijkt niet haalbaar omdat de terugverdien mogelijkheden via verhuur- en horecainkomsten niet opwegen tegen de sterk gestegen arbeidskosten van het noodzakelijke personeel en de reguliere schoonmaakkosten. Het voorstel is om de ombuiging af te voeren. Dit heeft € 20.000,- nadelig effect in 2026 en een structureel nadeel van € 30.000,- vanaf 2027. 37. Overschot hersteloperatie toeslagenaffaire – inzet voor Niet Acute Zorg en procesregisseur Voor de uitvoering van de hersteloperatie toeslagenaffaire ontvangt de gemeente normbedragen vanuit het rijk op basis van het aantal plannen van aanpak. De vergoeding aan Stimenz, die de uitvoering van deze regeling verzorgt, vindt plaats op basis van werkelijk gemaakte uren. De rijksbijdrage voor de uitvoering is hoger dan de gemaakte kosten, wat resulteert in een voordeel.

Het rijk vergoedt gemeenten achteraf voor gemaakte kosten. Het ontvangen bedrag over 2024 is eind 2025 definitief bekendgemaakt. Het daaruit ontstane voordeel bedraagt € 328.000,-. Binnen het Meldpunt Niet Acute Zorg is een stijging in het aantal meldingen te zien. Het meldpunt NAZ is een wettelijke taak die door Stimenz wordt uitgevoerd. De stijging komt enerzijds door een toename van het aantal politiemeldingen en anderzijds door de groeiende landelijke bekendheid van het meldpunt onder inwoners. De inzet door Stimenz voor dit meldpunt leidt tot een hogere subsidie van € 55.000,-. Dit kan in 2026 gedekt worden uit het overschot vanuit de hersteloperatie toeslagenaffaire. In 2026 vindt inhuur plaats voor een procesregisseur zorg & veiligheid. Binnen de huidige samenwerking tussen zorg-, sociaal- en veiligheidsdomein wordt een groeiende groep inwoners gezien waarbij sprake is van complexe multiproblematiek, stagnatie in de samenwerking en onvoldoende voortgang binnen de reguliere keten. Niet alle casuïstiek voldoet aan de criteria van de Persoonsgerichte Aanpak (PGA) of het regionale Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH), terwijl de problematiek wel domeinoverstijgende afstemming en tijdelijke procesregie vraagt. Om escalatie te voorkomen en samenwerking te versterken wordt gewerkt met een tijdelijke vorm van domeinoverstijgende procesregie Zorg & Veiligheid.

De procesregisseur neemt geen reguliere hulpverlening of structurele casusregie over. De procesregisseur organiseert, coördineert en bewaakt het proces wanneer samenwerking of voortgang vastloopt. De geraamde kosten hiervoor bedragen € 100.000,-. De kosten worden voor € 35.000,- gedekt uit het budget ‘Maatschappelijke zorg lokaal’ en voor € 65.000,- uit het overschot vanuit de hersteloperatie. Per saldo wordt er een incidenteel bedrag in 2026 van € 208.000,- vanuit het voordeel op de regeling hersteloperatie toegevoegd aan het begrotingssaldo. 38. Indexering budget SJNV Bij de opbouw van de begroting 2026-2029 is het budget voor de subsidie aan de Stichting Jeugd Noord 13

Veluwe (SJNV) geïndexeerd met het materiele percentage van 2,7%. In de subsidieafspraken met de SJNV is afgesproken om de subsidie met het OVA percentage te indexeren. Het voorlopig OVA percentage voor 2026 bedraagt 4,24%. De structurele verhoging van het budget is € 75.000,-. Bij de begroting 2027-2030 wordt het budget geïndexeerd met het OVA percentage. 39. Vervlechting toegang Regionaal Expertteam en Toekomsttuin Het college heeft d.d. 18 november 2025 ingestemd met het organiseren van één toegang waar professionals laagdrempelig terecht kunnen voor hulp en/of advies. Deze toegang wordt uitgevoerd door de procescoördinator en voorzitter van het RET en de Toekomsttuin. Voor 2026 leidt dit tot incidentele kosten van € 51.000,-. De uitvoering wordt belegd bij Meerinzicht. Voorgesteld wordt het incidentele bedrag voor 2026 te dekken uit de reserve sociaal domein. 40. Programmagelden/zorgkosten sociaal domein Op basis van de uitkomsten van de jaarrekening 2025 is voor 2026 een doorrekening van de zorgkosten gemaakt en kan de begroting 2026 bijgesteld worden. De 1e prognose zorgkosten sociaal domein laat het volgende beeld zien: Taak / wet

Begroting 2026

1e prognose 2026

Verschil begroting – prognose

Jeugd; exclusief ombuigingen

€ 22.262.000

€ 21.816.500

€ 445.500

Wmo; exclusief ombuigingen

€ 13.330.000

€ 13.164.000

€ 166.000

Participatie; exclusief ombuigingen

€ 21.232.000

€ 21.120.000

€ 112.000

Totaal

€ 56.824.000

€ 56.100.500

€ 723.500

Begroting 2026

Voorstel in te vullen

Restant -€ 1.575.000

Ombuigingen/taakstellingen -€ 1.800.000

-€ 225.000

Nog in te vullen ombuigingen Jeugd Harderwijk

-€ 375.000

€0

Nog in te vullen ombuigingen Wmo Harderwijk

-€ 200.000

-€ 165.000

-€ 35.000

Taakstelling ivm investering CJG

Nog in te vullen ombuigingen Wmo Meerinzicht

-€ 86.000

€0

-€ 86.000

Nog in te vullen ombuigingen Pwet Harderwijk

-€ 260.000

-€ 120.000

-€ 140.000

Nog in te vullen ombuigingen Pwet Meerinzicht

-€ 102.000

€0

-€ 102.000

-€ 2.823.000

-€ 885.000

-€ 1.938.000

Totaal

Op basis van de 1e prognose 2026 bedraagt het voordeel op de zorgkosten € 723.500,-. Voorgesteld wordt om voor een bedrag van € 885.000,- taakstellingen/ombuigingen in te vullen. Voor het totale negatieve effect van € 161.500,- wordt voorgesteld nog geen mutatie op de reserve sociaal domein te doen. Bij de tweede tussentijdse rapportage wordt een nieuwe prognose afgegeven. Daarbij zal wederom worden beoordeeld of er ombuigingen ingevuld kunnen worden, of de taakstelling i.v.m. het versterken van het CJG (deels) ingevuld kan worden en of er mogelijk een bedrag op de subsidie van het CJG teruggevorderd gaat worden. Dan zal in totaliteit worden bekeken in hoeverre de reserve sociaal domein ingezet moet worden. Jeugd De positieve ontwikkeling uit 2025, waarbij het aantal jeugdigen met een zorgvraag daalde, lijkt zich door te zetten in 2026. In het eerste kwartaal van 2026 is er een doorrekening (1e prognose) gemaakt van de ontwikkelingen. Hieruit blijkt dat niet alleen het volume, maar ook de duur en intensiteit van trajecten gemiddeld stabiliseren. Met name binnen het segment specialistische jeugdhulp zien we een afname. Dit betreft veel voorkomende jeugdhulp, zoals: ggz-behandelingen, individuele begeleiding en behandeling, opvoedhulp en dyslexie.

De afname hiervan kan betekenen dat de investeringen in het voorveld (preventie en voorliggende voorzieningen, versterken van het CJG) beginnen te renderen. Hulpvragen worden vaker vroegtijdig en lichter opgepakt, waardoor intensieve jeugdhulptrajecten minder noodzakelijk zijn. Binnen voorliggende voorzieningen zien we inmiddels wachtlijsten ontstaan, wat laat zien dat steeds meer hulpvragen in een vroegtijdig stadium binnen het lokale veld worden opgepakt. Dit kan worden gezien als een bevestiging dat de beweging naar voren daadwerkelijk plaatsvindt. Daarnaast kan de begroting voor de PGB uitgaven, op basis van de uitkomsten 2025, naar beneden bijgesteld worden. Deze ontwikkeling maakt dat binnen de beïnvloedbare delen van de jeugdhulp ruimte ontstaat om een deel van de ombuigingen daadwerkelijk te realiseren. 14

Op basis van de huidige positieve beweging stellen wij voor een totaalbedrag van € 600.000,- structureel in mindering te brengen op de ombuigingen jeugd (€ 375.000,-) en op de taakstelling i.v.m. de investering CJG (€ 225.000,-). Met betrekking tot de segmenten wonen en essentiële functies blijven de cliëntaantallen nagenoeg stabiel in vergelijking met de realisatie 2025. Er is echter sprake van een toegenomen zorgintensiteit, wat tot een kostenstijging leidt. In de 1e prognose 2026 wordt een nadeel geraamd van afgerond € 200.000,-. Juist op deze hoogspecialistische en complexe vormen van zorg is de gemeentelijke beïnvloedingsruimte beperkt. Het betreft vaak jeugdigen met meervoudige problematiek, waarbij verwijzingen en inzet buiten de directe gemeentelijke toegang plaatsvinden. Hierdoor hebben gemeenten beperkt grip op zowel de instroom als de duur en intensiteit van deze trajecten. Wmo In 2025 waren de effecten van de nieuwe werkwijze binnen de Wmo, waarbij actief gemonitord en bijgestuurd wordt op ingezette maatregelen zichtbaar. Deze ontwikkeling zet zich door in 2026. De aanpak richt zich op het voorkomen van stapeling van ondersteuning en het verkorten van de ondersteuningsperiode, met name bij inwoners met meerdere voorzieningen en ZIN- en PGB trajecten.

Op basis van de jaarrekeningcijfers 2025, kunnen de uitgaven voor PGB met € 165.000,- structureel naar beneden bijgesteld worden. Voorgesteld wordt om dit bedrag in te zetten voor de nog in te vullen ombuigingen. Participatie Het aantal werknemers met een loonkostensubsidie (LKS) is in 2025 toegenomen. Deze ontwikkeling zet zich door in 2026. Dit heeft een positief effect op de uitgaven voor uitkeringen. Daarnaast is ook het aantal bijstandsuitkeringen in 2025 gedaald, wat leidt tot lagere uitgaven. Dit werkt door in de 1 e prognose 2026. Ten opzichte van de begroting 2026 is een voordeel op de uitgaven voor uitkeringen zichtbaar van € 120.000,-. Voorgesteld wordt dit bedrag structureel op de nog in te vullen ombuigingen in mindering te brengen. Kanttekening Hoewel de huidige data positief is, is een kanttekening op zijn plaats. Het betreft een prognose op basis van ontwikkelingen die begin april zichtbaar zijn. Omdat de werkelijkheid gedurende het jaar kan fluctueren door mutaties in de zorgvraag, blijven we de cijfers nauwgezet monitoren. Daarnaast is het financiële resultaat een optelsom van diverse factoren zoals demografische ontwikkelingen, prijsstijgingen en schommelingen in het aantal cliënten, de zorgduur en de intensiteit van trajecten. Hierdoor is een directe link met specifieke beleidsmaatregelen niet altijd één-op-één te kwantificeren.

Bij de tweede tussentijdse rapportage wordt een nieuwe prognose afgegeven.

Programma 7 Volksgezondheid en milieu Overzicht afwijkingen per programma (in bedragen * € 1.000,-) Nr. Taakveld

Onderwerp

I/S

GGD

- 39

42a 7.2 Riolering

Rioolreiniging en -inspectie

- 40

42b 7.2 Riolering

Rioolreiniging en -inspectie (dekking voorziening Riolering) Bijdrage aan lopende werken (ontwikkeling) Afval kosten

- 372

Afval kosten (dekking voorziening Afval) Rechtszaak AVR Restafvalverwerking (ontwikkeling) Afval Goeman Borgesiuslaan

372

- 23

- 62

- 39

7.1 Volksgezondheid

7.2 Riolering

44a 7.3 Afval 44b 7.3 Afval 45

7.3 Afval

Totaal programma 7

2026

2027

2028

2029

41. GGD De inwonerbijdrage voor de GGD NOG valt vanaf 2026 € 39.000,- hoger uit dan oorspronkelijk begroot. Dit is het gevolg van een begrotingswijziging bij de GGD. Deze is vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 27 november 2025. Deze stijging wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen binnen het Rijksvaccinatieprogramma (RVP): - Taakoverdracht vaccinaties: De GGD heeft de uitvoering van de DKT-vaccinatie bij kinderen in hun zesde levensjaar overgenomen (voorheen DKTP op 4-jarige leeftijd door Icare). De meerkosten ontstaan bij de GGD door het huren van kleinschalige priklocaties. Icare beschikt zelf over kleinschalige locaties, de GGD niet. - Optimalisatie uitvoering: De organisatie van het RVP is aangepast om de uitvoering te borgen en de algehele vaccinatiegraad te verhogen. - Inhaalcampagne: Er wordt in 2026 specifiek voor onze gemeente een inhaalcampagne uitgevoerd voor de BMR-vaccinatie (Bof, Mazelen en Rodehond). De begrotingswijziging heeft een structureel nadelig effect van € 39.000,- vanaf 2026. 42. Rioolreiniging en -inspectie In 2025 stonden de grote transportriolen naar de RWZI op Lorentz op het programma voor reiniging en inspectie. De RWZI is op het laagste punt van de riolering gelegen. Hierdoor verzamelt er heel veel vuil in de riolen en liep het werk uit naar 2026.

We zijn dan ook geconfronteerd met extra kosten voor reiniging en afvoerkosten van rioolslib. Om een goed beeld te krijgen van het vervangingsmoment wordt er naast de reguliere camera inspectie een extra maninspectie van de putten uitgevoerd. Deze kosten waren niet voorzien in 2026. De geplande inspectie voor 2026 start medio 2026. Door de genoemde extra kosten en de nog uit te voeren werkzaamheden voor 2026 ontstaat naar verwachting een overschrijding van het verwachte budget. Een deel van de totale kosten voor het transportriool wordt in rekening gebracht bij de medeeigenaren gemeente Ermelo en Waterschap Vallei Veluwe. Na afronding van het project kan hier meer over worden gezegd wat de gevolgen zijn voor de gemeente Harderwijk. Bij deze Turap wordt voorgesteld de begroting in 2026 incidenteel op te hogen met € 40.000,- en dit te dekken uit de egalisatievoorziening rioleringen. Er zit op dit moment een bedrag van afgerond € 232.000,- in deze voorziening, waarmee dit bedrag dus gedekt kan worden. Op deze manier kunnen de verwachte hogere kosten opgevangen worden binnen het systeem van de tariefberekening in de lijn van het systeem van 100% kostendekking. 43. Bijdrage aan lopende werken (ontwikkeling) Aan lopende (reconstructie)werken in Harderwijk kunnen gelijktijdig rioleringswerken worden uitgevoerd. Werk met werk maken.

In de Zeebuurt lopen de eerste onderzoeken naar deze win-win situaties. Er lijken mogelijkheden te zijn voor de aanleg van een warmtenet. Als de weg toch open moet, zijn er kansen zoals rioolvervanging of relining en de aanleg van een nieuw hemelwaterstelsel om regenwater naar de haven te transporteren. Ook de reconstructie van het Zeeplein (bij kruising Zeestraat – Laan 1940-1945) biedt mogelijkheden oude riolen te vervangen of te verwijderen. Met de planning voor reconstructie wordt gezocht naar een passend tijdstip voor uitvoering. De jaarlijkse rioleringskosten zijn dus gekoppeld aan timing die nog niet duidelijk is. Dit wordt gemeld als ontwikkeling en zodra er concrete financiële wijzigingen vanwege timing of kostenindicaties nodig zijn zal dit terugkomen in een volgende tussentijdse rapportage. 44. Afval kosten Per saldo wordt een nadeel verwacht van € 372.000,- in 2026 op de uitgaven m.b.t. grondstoffen/afval. Het grootste deel van dit nadeel, ongeveer € 300.000,-, heeft betrekking op de begroting van de verwerkingskosten milieustraat. De structurele kosten voor grofvuil zijn per abuis niet meegerekend. Dit is over het hoofd gezien door de wijziging van de samenstelling van de begroting.

Het restant van het nadeel (de werkelijke kostenstijging) bestaat uit diverse verwachte effecten in 2026 die zowel positief als negatief zijn, zoals lagere kosten op GFT/textiel en hogere kosten door onder andere de aanscherping van de CO2heffing voor het verbranden van afval. Bij deze Turap wordt voorgesteld de begroting in 2026 incidenteel op te hogen met € 372.000,- en dit te dekken uit de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing. Er zit op dit moment een bedrag van € 419.000,- in deze voorziening, waarmee dit bedrag dus gedekt kan worden. Op deze manier kunnen de verwachte hogere kosten opgevangen worden binnen het systeem van de tariefberekening in de lijn van het systeem van 100% kostendekking. Bij de begroting 2027 wordt een nieuwe afvalbegroting doorgerekend vanaf 2027 waarin deze

kosten worden meegenomen en een extra effect kunnen hebben op de afvalstoffenheffing. 45. Rechtszaak AVR Restafvalverwerking (ontwikkeling) Afvalverwerker AVR heeft een brief gestuurd aan alle aandeelhoudende gemeenten van Afvalsturing Friesland en andere verwerkers, zoals Twente Milieu en HVC. Deze brief roept op tot beëindiging van de overeenkomsten die via inbesteding tot stand zijn gekomen. Gesteld wordt dat de opdrachtverlening onrechtmatig is en dat daarom een nieuwe aanbestedingsprocedure georganiseerd moet worden. De gemeente Harderwijk heeft in februari 2026 een brief met deze strekking ontvangen van advocatenkantoor CMS, namens AVR. De aangedragen argumenten lijken echter weerlegbaar, waardoor de gemeente Harderwijk een sterke rechtspositie inneemt. De verwachting is dat deze juridische kwestie nog geruime tijd zal duren. Via gastheergemeente Oldebroek wordt hiervoor externe juridische expertise ingeschakeld. Deze kosten zijn niet voorzien. 46. Afval Goeman Borgesiuslaan De renovatie door Uwoon van de flats aan de Goeman Borgesiuslaan veroorzaakt een grote afvalstroom die veel extra inzet vraagt. De bewoners moeten 5 weken naar een logeerwoning en moeten hun woning en bergingen leeg opleveren. Het is door Uwoon onvoldoende voorzien dat een deel van de bewoners hun grofvuil, dat deze verhuisbewegingen oplevert, niet naar de milieustraat brengen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Harderwijk&id=f2e8d9d8-5808-4bf7-ba7d-20eaa8767fc4