Novemberbrief 2025
Tekst van het document
V € 75.000 INC
De BBZ is bedoeld voor het verstrekken van kapitaalverstrekkingen aan zelfstandigen. De verwachting is steeds geweest dat er na de Coronatijd meer ondernemers een beroep zouden doen op de BBZ. Ook gezien de afronding van rijkssteun aan deze doelgroep. Dit is tot nu toe niet het geval. Op dit moment resulteert dit in een incidenteel voordeel van €75.000. Begrotingswijziging programmaoverstijgend Voorveghter en Minimabeleid Budgetneutraal Een bedrag voor onderhoud software €11.000 van Advieskosten WWB-inkomensdeel (Sociaal Hardenberg) naar Hb-Diensten DVO-DIV/MD (Financiën). Omdat het een administratieve begrotingswijziging over programma's heen betreft wordt deze hier gemeld.
37
Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Taakveld 6.811 Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang
V € 2.100.000 INC
Op basis van de prognose 2025 verwachten we een incidentele vrijval, vooral door stagnerende uitstroom uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang (gebrek aan woningen) en doordat uitgaven in de pilot Beschermd Thuis niet volledig zijn ingezet. Tegelijkertijd nemen wachttijden toe, waardoor inwoners langer Wmo-ondersteuning nodig hebben en kosten doorlopen voor bewoners die niet kunnen doorstromen. De vrijval is dus tijdelijk, terwijl de structurele druk op doorstroom en Wmo-middelen aanhoudt. We monitoren dit en werken met corporaties aan versnelling van woonruimte en doorstroom.
Begeleiding WMO 6.712 Begeleiding WMO
V € 300.000 INC
Er wordt verwacht dat de gemeente voor het einde van het jaar een begrotingsoverschot realiseert op de Wmo-begeleiding. Dit positieve resultaat is het gevolg van een lager dan geraamd beroep op de voorziening en een doelmatige inzet van middelen. Tekorten binnen programma Jeugd Taakveld 6.72 Jeugd
N € 870.000 INC
In het jeugddomein wordt in 2025 een tekort van € 870.000 voorzien. Dit tekort wordt voornamelijk verklaard doordat de indexatie, conform de contractuele afspraken met de aanbieders, hoger is uitgevallen dan waarmee in de begroting rekening was gehouden. Daarnaast constateren wij een stijging in zowel de gemiddelde duur van de behandelingen als in de kosten per cliënt door een stijging van de complexiteit in de hulpvragen, hetgeen leidt tot een structureel hogere druk op het budget dan oorspronkelijk geraamd. In de septembercirculaire heeft het Rijk besloten tot compensatie van de incidentele tekorten 2023 en 2024. Deze middelen willen wij inzetten ter dekking van dit tekort. De resterende middelen worden toegevoegd aan de stelpost Maatregelen Jeugdzorg. Locatieonderzoek AZC Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
N € 89.000 INC
De kosten van het locatieonderzoek AZC (locatieonderzoek, informatiebijeenkomsten en Wooverzoeken), kunnen bij de realisatie worden verhaald op het COA. De raad heeft besloten het onderzoek stop te zetten. De kosten komen daarmee ten laste van de gemeentelijke begroting. Minimabeleid Taakveld 6.3 Inkomensregelingen
N € 100.000 INC
Het incidentele nadeel à €100.000 is een behoorlijke stijging van de kosten ‘duurzame gebruiksgoederen’. Het betreft hier vooral (gedeeltelijke) leningen aan statushouders voor woninginrichting. Deze kosten zijn gestegen doordat het normbedrag (Nibud) voor inrichtingskosten omhoog is gegaan en doordat er in 2025 meer statushouders zijn geplaatst, een woning hebben gekregen in de gemeente. Het aantal plaatsingen is sterk afhankelijk van diverse factoren. Dit maakt dat de kosten blijven fluctueren. 38
Daarnaast is er incidenteel extra subsidie voor de inzet op ‘rechtsbescherming’ verstrekt. Deze incidentele subsidie eindigt dit jaar.
Programma vluchtelingen algemeen Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
N € 51.000 INC
Voor de uitvoering van het programma Vluchtelingen en migratie, zijn onder andere personele kosten gemaakt. De spreidingswet maakt hier een belangrijk onderdeel van uit. Zowel bij de decembercirculaire 2024 als bij de septembercirculaire 2025 is €51.000 beschikbaar gesteld vanuit de spreidingswet. De gelden vanuit de decembercirculaire 2024 zijn ten gunste van de algemene middelen gebracht. Wij vragen u het bedrag van €51.000 alsnog beschikbaar te stellen. Project Jongeren in Balans Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
N € 215.000 INC
Het budget voor de subsidie Jongeren in Balans voor de schooljaren 2023, 2024, 2025 en 2026 voor een bedrag van € 550.000 is in 2024 toegekend en in de begroting 2024 opgenomen. De uitbetaling van € 215.000 vindt plaats in het schooljaar 2025-2026. School-gymvervoer Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs
N € 65.000 INC
Wij zijn wettelijk verantwoordelijk dat scholen de mogelijkheid hebben om bewegingsonderwijs te geven. Als een beschikbare locatie voor bewegingsonderwijs verder van de school is gelegen moeten wij passend vervoer van school naar de beschikbare locatie regelen. Met de uitkomsten van de aanbesteding van school-gymvervoer is duidelijk geworden dat er structureel te weinig geld beschikbaar is voor dit vervoer. In de begroting 2026 is het budget voor schoolgymvervoer structureel naar boven bijgesteld met € 125.000 (per jaar). Voor 2025 wordt het budget incidenteel bijgeraamd met € 65.000 (half jaar). Sloopkosten OBS De Ontdekking en GBS A. Risaeus in Baalder Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting
V € 319.000 INC
Dit jaar is de bouw van Kindcentrum Baalderhof in Baalder van start gegaan. Het oude schoolgebouw De Ontdekking is inmiddels gesloopt, waarbij geen tijdelijke huisvesting nodig bleek. Het gebouw A. Risaeus zal worden gebruikt door PrO Hardenberg (school voor praktijkonderwijs). Na afronding van deze gebruiksperiode zal ook dit gebouw worden gesloopt. Een deel van financiële voordeel dat nu ontstaat door het uitstel van de sloop, zal op dat moment leiden tot een incidentele uitgave. Daarmee betreft het een verschuiving van kosten in de tijd.
39
Subsidieplafond peuterspeelzalen Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
V € 59.000 INC
Het subsidieplafond peuteropvang blijkt voldoende te zijn voor 2025. Het bedrag kan daarom worden vastgesteld op € 252.000. Dit is € 59.000 lager dan begroot. Tijdelijke huisvesting CBS De Koningsberger in Bergentheim Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting
N € 56.000 INC
Uw raad heeft via de Meibrief 2025 een aanvullend investeringskrediet verleend voor de renovatie van CBS De Koningsberger in Bergentheim. Tijdens de renovatie in 2025 heeft deze school alternatieve huisvesting nodig. De school heeft dit gevonden in bestaande voorzieningen (kerken en kinderopvang). De totale huur voor deze tijdelijke huisvesting bedraagt €56.000. Wij stellen voor dit incidentele bedrag beschikbaar te stellen. Tijdelijke lokalen De Zeven Linden Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting
N € 72.500 INC
In juni 2025 heeft het college met spoed besloten de voortgezet onderwijsschool De Zeven Linden in Dedemsvaart toestemming te verlenen voor tijdelijke uitbreiding van de huisvesting met 2 lokalen. Zonder deze uitbreiding zou het voor een deel van de leerlingen niet mogelijk zijn om te starten met onderwijs. De plaatsingskosten bedragen € 60.000 en het maandelijkse huurbedrag € 2.500. We stellen voor het benodigde bedrag, ad. € 72.500 voor 2025 beschikbaar te stellen. Collegebesluit 24 juni 2025 (1061010 / 1059798).
Tijdelijke huisvesting Basisschool Marslanden Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting
V € 100.000 INC
Op 2 april 2024 heeft uw raad een incidenteel budget beschikbaar gesteld van € 330.000 voor de realisatie van tijdelijke units ten behoeve van het onderwijs in Marslanden als aanvulling op de semipermanente lokalen. Deze tijdelijke units zijn inmiddels geplaatst voor een periode van 2 jaar (tot realisatie van de permanente school). De werkelijke kosten komen lager uit dan het geraamde bedrag. Wij stellen voor het budget, ad € 330.000, af te ramen tot de werkelijke kosten ad € 230.000. Vergoeding huisvesting Vechtdal College Dedemsvaart Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting
N € 60.000 INC
De jaarlijkse subsidie 2024 voor de uitbreiding van het schoolgebouw (in 2015) van het Vechtdal College aan de Botermanswijk in Dedemsvaart is in 2025 verantwoord. Het budget in 2024 is vrij gevallen,dit was in 2024 (voordeel). De subsidiebeschikking 2024 is verantwoord in 2025.
40
WIW Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie
V € 40.000 INC
De Wet Inschakeling Werkzoekenden (WIW) is al geruime tijd gesloten. Er is één inwoner voor wie de gemeente nog kosten maakt op grond van deze oude wet. In het kader van reëel begroten is gekeken naar deze kosten de afgelopen jaren. Dit maakt dat er op deze begroting 2025 € 40.000 ingeleverd kan worden.
41
2.4.2 Middelen Financiële ontwikkeling van het programma (saldo-overzicht) Bedragen x €1.000; + voordeel; - nadeel
Primitieve begroting
Wijzigingen Wijzigingen Stand T/m v. NB in NB NB
Sociaal Hardenberg
-75.564
-2.210
-240
-78.014
Saldo voor reservemutaties
-75.564
-2.210
-240
-78.014
Reserve mutaties
0
0
0
0
Budgetoverhevelingen
0
0
0
0
-75.564
-2.210
-240
-78.014
Saldo inclusief reservemutaties en budgetoverhevelingen Lasten per taakveld binnen het programma Bedragen x €1.000; + voordeel; - nadeel
4.1
Openbaar basisonderwijs
4.2
Primitieve begroting 2025
Wijzigingen Wijzigingen Stand T/m voor NB in NB NB
-313
1
-111
-423
Onderwijshuisvesting
-5.631
-179
766
-5.044
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-3.231
-57
-101
-3.390
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
-5.305
-1.154
-1.356
-7.815
6.23
Toegang en 1e lijnvoorz. Integraal
-4.839
-786
75
-5.550
6.3
Inkomensregelingen
-22.263
0
-2.141
-24.404
6.4
WSW en beschut werk
-10.552
-465
189
-10.828
6.5
Arbeidsparticipatie
-2.337
-1.300
109
-3.528
6.60
Hulpmiddelen en diensten (WMO)
-3.082
0
0
-3.082
6.711
Huishoudelijke hulp (WMO)
-6.186
-750
0
-6.936
6.712
Begeleiding (WMO)
-4.655
0
300
-4.355
6.713
Dagbesteding (WMO)
-1.498
0
0
-1.498
6.751
Jeugdhulp ambulant lokaal
-14.726
140
-3.393
-17.979
6.762
Jeugdhulp met verblijf regionaal
-5.585
0
-10
-5.595
6.763
Jeugdhulp met verblijf landelijk
-881
0
0
-881
6.791
PGB WMO
-749
0
0
-749
6.792
PGB Jeugd
-497
0
0
-497
6.811
Beschermd wonen (WMO)
-1.125
0
-100
-1.225
6.821
Jeugdbescherming
-1.289
0
0
-1.289
6.822
Jeugdreclassering
-211
0
0
-211
7.1
Volksgezondheid
-3.414
0
206
-3.209
-98.367
-4.550
-5.568
-108.485
Reserve mutaties
0
0
0
0
Budgetoverhevelingen
0
0
0
0
Saldo voor reservemutaties
42
Saldo inclusief reservemutaties en budgetoverhevelingen
-98.367
-4.550
-5.568
-108.485
Baten per taakveld binnen het programma Bedragen x €1.000; + voordeel; - nadeel
Primitieve begroting 2025
Wijzigingen Wijzigingen Stand T/m voor NB in NB NB
4.2
Onderwijshuisvesting
274
0
0
274
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
265
0
-2
263
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
3.047
440
1.182
4.670
6.3
Inkomensregelingen
16.371
0
1.948
18.320
6.4
WSW en beschut werk
175
0
0
175
6.5
Arbeidsparticipatie
142
1.200
0
1.342
6.711
Huishoudelijke hulp (WMO)
404
0
0
404
6.811
Beschermd wonen (WMO)
2.124
700
2.200
5.024
22.803
2.340
5.328
30.471
Reserve mutaties
0
0
0
0
Budgetoverhevelingen
0
0
0
0
22.803
2.340
5.328
30.471
Saldo voor reservemutaties
Saldo inclusief reservemutaties en budgetoverhevelingen
43
2.5 Programma 5 Dienstverlenend Hardenberg 2.5.1 Toelichting Autonome ontwikkelingen Actualisatie afschrijvingslasten Taakveld meerdere
V € 94.000 INC
Op basis van de boekwaarde van de investeringen per 31 december 2024 zijn de afschrijvingslasten geactualiseerd. Dit leidt tot eenmalige vrijval van middelen. De afschrijvingslasten gaan over meerdere programma's en taakvelden, de centrale toelichting is onder programma 6 Financiën. CAO verhoging Taakveld 0.1 Bestuur, 0.2 Burgerzaken, 1.2 Openbare orde en veiligheid V € 224.000 INC De Cao verhoging van 2% april en 1,85% oktober valt merendeel in programma 6 Financiën. Hier wordt het centraal toegelicht. Een aantal medewerkers vallen onder het programma Dienstverlening. Daarnaast is de loonsom neerwaarts bijgesteld. De structurele doorwerking is opgenomen in de begroting 2026.
Septembercirculaire 2025 Taakveld 0.2 Burgerzaken en Taakveld 1.2 openbare orde en veiligheid N € 309.000 INC per saldo budgetneutraal De uitwerking van de septembercirculaire is 28 oktober behandeld in de raad. In de septembercirculaire zijn middelen beschikbaar gesteld voor de verkiezingen € 209.000 en voor overlast asielzoekers € 100.000. De bijdrage uit het gemeentefonds zijn verantwoord onder programma 6 Financiën (voordeel). Per saldo verloopt dit budgetneutraal
Mutaties bestaand beleid Exploitatiebudgetten gebouwen
N € 28.000 INC
Taakveld 0.3 beheer overige gebouwen De centrale toelichting is onder programma 6 Financiën Huur LOC Taakveld 0-3 Beheer overige gebouwen en gronden
V € 274.000 INC
In de Vaststellingsovereenkomst LOC is vastgelegd dat per 1 januari 2025 nieuwe afspraken gelden voor compensatie van de huur. Hierdoor ontstaat in 2025 een incidenteel voordeel van € 274.000. Het structurele effect is reeds opgenomen in de begroting 2026.
44
Stelpost gebouwen Taakveld 0.3 beheer overige gebouwen
V € 150.000 INC
De stelpost gebouwen wordt ingezet 2025 als dekking voor de diverse genoemde nadelen op het beheer en onderhoud van gebouwen.
AZC Heemserpoort In beeld Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
N € 150.000 INC
Het college heeft op 10 juni 2025 besloten om €150.000 beschikbaar te stellen voor stichting InBeeld om een passend aanbod te kunnen realiseren in de periode tot de sluiting van het azc, en dit via de novemberbrief kenbaar te maken en te verwerken.
45
2.5.2 Middelen Financiële ontwikkeling van het programma (saldo-overzicht) Bedragen x €1.000; + voordeel; - nadeel
Primitieve begroting
Wijzigingen Wijzigingen Stand T/m v. NB in NB NB
Dienstverlenend Hardenberg
-14.749
-95
290
-14.554
Saldo voor reservemutaties
-14.749
-95
290
-14.554
Reserve mutaties
0
0
0
0
Budgetoverhevelingen
0
0
0
0
-14.749
-95
290
-14.554
Saldo inclusief reservemutaties en budgetoverhevelingen Lasten per taakveld binnen het programma Bedragen x €1.000; + voordeel; - nadeel
Primitieve begroting 2025
Wijzigingen Wijzigingen Stand T/m voor NB in NB NB
0.1
Bestuur
-3.886
-148
237
-3.797
0.2
Burgerzaken
-3.118
38
-217
-3.297
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
-2.531
-53
571
-2.013
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
-5.271
0
-13
-5.284
1.2
Openbare orde en veiligheid
-1.963
-195
-302
-2.461
-16.770
-357
275
-16.852
Reserve mutaties
0
0
0
0
Budgetoverhevelingen
0
0
0
0
-16.770
-357
275
-16.852
Saldo voor reservemutaties
Saldo inclusief reservemutaties en budgetoverhevelingen Baten per taakveld binnen het programma Bedragen x €1.000; + voordeel; - nadeel
0.2
Burgerzaken
0.3
Primitieve begroting 2025
Wijzigingen Wijzigingen Stand T/m voor NB in NB NB
1.249
0
0
1.249
Beheer overige gebouwen en gronden
439
56
-24
471
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
293
11
0
303
1.2
Openbare orde en veiligheid
40
195
40
275
2.020
262
16
2.298
Reserve mutaties
0
0
0
0
Budgetoverhevelingen
0
0
0
0
2.020
262
16
2.298
Saldo voor reservemutaties
Saldo inclusief reservemutaties en budgetoverhevelingen
46
2.6 Programma 6 Financiën 2.6.1 Toelichting Autonome ontwikkelingen Actualisatie afschrijvingslasten Taakveld 0.4 Overhead
V € 484.000 INC
Op basis van de boekwaarde van de investeringen per 31 december 2024 zijn de afschrijvingslasten geactualiseerd. Dit leidt tot een totaal voordeel over alle programma's van € 2.165.000, specifiek in het programma Financiën €484.000. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat geplande investeringen een langere doorlooptijd hebben of later worden uitgevoerd dan gepland. Het voordeel op riolering € 925.500, wat voornamelijk wordt veroorzaakt doordat de administratie in lijn is gebracht met vigerende afschrijvingstermijnen, komt ten gunste van de voorziening riolering. CAO verhoging Taakveld 0.4 Overhead
N € 178.000 INC
De Cao verhoging van 2% april en 1,85% oktober is doorgevoerd in het programma 6 Financiën De structurele doorwerking is opgenomen in de begroting 2026. Invorderingen plaatselijke belastingen Taakveld 0.4 overhead
N € 15.000 STR
De invoering van een kosteloze herinnering heeft minder aanmaningen en dwangbevelen tot gevolg. Structureel levert dit €30.000 minder opbrengsten op. Hiervan kunnen we €15.000 dekken uit het voordeel aan de lastenkant door lagere dwangbevelkosten. OZB Meeropbrengst Taakveld 0.61 en 0.62 OZB
V € 410.000 INC
Naar verwachting laat de OZB een meeropbrengst zien van € 410.000. Dit heeft voornamelijk betrekking op de OZB niet-woningen (€ 370.000), en voor een klein deel op de OZB woningen (€ 40.000). Beide hebben betrekking op de waardeontwikkeling. Deze is hoger dan waar bij de vaststelling van de tarieven rekening mee is gehouden. Daarnaast betreft het voor de nietwoningen optimalisatie van objectkenmerken. Ook is er meer informatie verzameld met betrekking tot huur- en transactiecijfers van niet-woningen. Dit heeft geleid tot hogere WOZwaarden. Bezwaar en beroep tegen vastgestelde WOZ-waarden kunnen de definitieve opbrengst nog beïnvloeden. Meicirculaire 2025 Taakveld 0.4 Overhead, 0.7 Algemene uitkering en ov.uitk gemeentefonds, 0.8 ov. baten en lasten
V € 673.000 INC per saldo budgetneutraal
De meicirculaire bevat mutaties in de omvang van de algemene uitkering (AU). Wijziging in de omvang van de AU kunnen het gevolg zijn van: algemene mutatie zoals schommelingen in het 47
loon prijs accres en volume accres. Daarnaast zijn er middelen toegevoegd aan met name het programma Jeugd (zie de toelichting onder Sociaal Hardenberg). Per saldo budgetneutraal. 2025 Renteaanpassing
V €1.200.000 INC
Op basis van de boekwaarde van de investeringen per 31 december 2024 zijn de rentelasten geactualiseerd, dit leidt tot een incidenteel voordeel van € 1.200.000. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat geplande investeringen een langere doorlooptijd hebben en nieuwe investeringen later dan gepland worden uitgevoerd. Hierdoor hoeven minder leningen aangetrokken te worden dan waarvan uitgegaan is. Hierdoor zijn de rentekosten lager.
Septembercirculaire 2025 Taakveld 0.4 Overhead
V € 3.175.000 INC per saldo budgetneutraal
De septembercirculaire bevat mutaties in de algemene uitkering (AU). In de septembercirculaire zijn middelen beschikbaar gesteld (voordeel) voor de kosten in de jeugdzorg. Deze extra middelen zijn gepresenteerd als een nadeel onder het programma Sociaal Hardenberg. De lasten worden immers verhoogd.. De uitkering uit het gemeentefonds wordt onder dit hoofdstuk verantwoord (voordeel). Per saldo budgetneutraal. Stelposten Taakveld 0.4 overhead, 0.8 ov. baten en lasten
V € 2.138.000 INC
In de begroting hebben wij een stelpost om schommelingen in lonen en prijzen en autonome ontwikkelingen op te kunnen vangen. Dit voorkomt dat je meteen moet ingrijpen zodra er negatieve schommelingen zijn in de algemene uitkering. Deze stelpost laten wij voor 2025 vrijvallen. De uitkomst van de CAO verhoging was bij aanvang van het jaar 2025 nog onzeker, in 2025 is de cao in april vastgesteld en bleek de stelpost op niveau. In de begroting 2026 is de stelpost opnieuw herrekend naar inzichten van dat moment. Tractie gerelateerde kosten Taakveld 0-4.23 Overhead
N € 48.000 INC N € 80.000 STR
Doordat de afbouw Ommen met betrekking tot tractie langer duurde, zijn er dit jaar incidenteel hogere verzekeringskosten en belastingen geweest. Daarnaast speelt mee dat de gemeente Hardenberg vanwege veranderde fiscale aspecten hogere BPM en motorrijtuigenbelasting (structureel) moet betalen. Dit kan slechts deels worden opgevangen met de stelpost voor “inefficiëntie afbouw Ommen” en het behaalde voordeel op leasekosten. Daarnaast is er vanwege inbraken op twee van onze begraafplaatsen een tekort ontstaan (na vergoeding verzekering). Per saldo leiden alle genoemde ontwikkelingen op het gebied van tractie tot een incidenteel nadeel van € 87.000 en een structureel nadeel van € 80.000. Een klein deel valt onder programma Ruimtelijk Hardenberg (zoutstrooiers) 48
Mutaties bestaand beleid Begrotingswijziging programmaoverstijgend Voorveghter en Minimabeleid Budgetneutraal Een bedrag voor onderhoud software €11.000 van Advieskosten WWB-inkomensdeel (Sociaal Hardenberg) naar programma Financiën. Omdat het een administratieve begrotingswijziging over programma's heen betreft wordt deze hier gemeld. Betaald parkeren Taakveld 0-63.23 Parkeerbelasting
N € 368.000 INC
Zoals ook in de evaluatie Parkeerbeleid van 13-3-2025 staat vermeld is een deel van de gemiste inkomsten een gevolg van een te hoge inschatting van de inkomsten na invoering van het nieuwe beleid, met o.a. lagere tarieven voor vergunningen en 3 uur gratis parkeren in het gemeentehuis en op zaterdag in het LOC+. Zoals u is gemeld in de brief van 8 april jl. onderzoekt het college de mogelijkheden van tariefsaanpassingen waarmee we streven naar budgettair in de pas te lopen. Dotatie Voorziening Groot onderhoud Programma- en taakveldoverstijgend
N € 67.800 STR Verrekening stelpost
Om de Voorziening Groot onderhoud op peil te houden moet de jaarlijkse dotatie structureel verhoogd worden met € 67.800 (nadeel). De verhoging ontstaat door prijspeilstijgingen en actualisatie van de onderhoudsplannen van het gemeentelijk vastgoed. Zoals onder andere het verwerken van de inspectierapporten van de molens. Exploitatiebudgetten gebouwen Programma- en taakveldoverstijgend
N € 220.000 INC V€
8.500 STR
Deels verrekening stelpost Dit jaar hebben we enkele onvoorziene grote uitgaven gehad voor herstel/reparatie (klein onderhoud) en aan de gemeentelijke gebouwen. Enkele voorbeelden zijn: het verstevigen van de vloer bij gymzaal Buizerdweg in verband met betonrot, het herstellen van scheuren in de parkeervoorziening onder het gemeentehuis, schilderwerk en het herstellen van de dakgoten bij de vm school Kastanjehof en het herstellen van de zonwering bij Brede school de Matrix. Naast deze voorbeelden zijn er meerdere voor- en nadelen binnen de exploitatiebudgetten waarbij de nadelen zoveel mogelijk binnen de budgetten worden opgevangen. In totaliteit gaat het om een incidenteel nadeel van € 220.000 en een structureel voordeel (huuropbrengsten) van € 8.500.
49
Stelpost gebouwen Programma- en taakveldoverstijgend
V € 105.000 STR V € 45.000 INC
De stelpost gebouwen wordt ingezet 2025 als dekking voor de diverse genoemde nadelen. Frictiegelden Ommen domein OG Taakveld 0.4 Overhead
V € 75.000 INC
Per 1 januari 2025 is de dienstverleningsovereenkomst met Ommen beëindigd. Om goed voorbereid te zijn op de uitstroom door pensionering is vorig jaar de keuze gemaakt om een aantal van de tijdelijke krachten voor een langere periode aan onze gemeente binden. Daarvoor is incidenteel budget (frictiegeld) vrijgemaakt. Een deel van dit budget is in 2025 niet nodig, vanwege invulling van ontstane vacatureruimte. Er kan € 75.000 terugvloeien naar de algemene middelen. Gemeentehuis gevel Taakveld 0.4 Overhead
N € 185.000 INC
In januari van 2024 is een van de glazen gevelpanelen losgeraakt. Naar aanleiding daarvan is er onderzoek gedaan naar de onderhoudstoestand van de gevel van het gemeentehuis. Deze onderzoeken zijn van technische- en juridische aard. Vervolgonderzoek is nog gaande. Ook zijn tijdelijke veiligheidsmaatregelen getroffen en zijn urgente herstelacties uitgevoerd. De kosten hiervan zijn naar verwachting € 185.000. Diverse knelpunten domein Bedrijfsvoering Taakveld 0.4 Overhead De
huidige
bedrijfsvoering
N €1.500.000 INC budgetten
zijn
niet
gekoppeld
aan
de
groei
van
de
uitvoeringsorganisatie, terwijl de werkdruk ook hier toeneemt door grote opgaven zoals woningbouw, klimaatadaptatie, energietransitie en opvang van vluchtelingen. In deze novemberbrief is het incidentele financiële knelpunt met betrekking tot 2025 opgenomen. De middelen zijn/worden ingezet met als doel de bedrijfsvoering te versterken en toekomstbestendig te maken. Daarmee wordt ingezet op een bedrijfsvoering die in balans is met de bestuurlijke ambities en de groei van de organisatie, met nadruk op doelmatigheid, effectiviteit en continuïteit in de dienstverlening. Ook voor 2026 en 2027 zijn in de begroting incidentele middelen opgenomen om deze versterking voort te zetten. Software zwembaden naar ICT Taakveld 0.4 Overhead
Budgetneutraal
Vanaf 1 januari 2025 zijn de zwembaden (in samenwerking met OG) verplicht om te voldoen aan de omgevingswet. Om de gevraagde documentatie en metingen op een juiste manier te verwerken is het wenselijk om met een documentatie programma te werken die aansluit bij deze wet. In de meibrief zijn hier middelen voor beschikbaar gesteld. De bekostiging hiervan vindt plaats via ICT. Het betreffende budget €8.675) wordt daarom overgeheveld van de zwembaden naar ICT. 50
Teruggave budget taxatiekosten WOZ Taakveld 0.62 OZB niet woningen
V €55.000 INC
De afhandeling van No Cure, No Pay bezwaren is efficiënter uitgevoerd. Dit komt mede door de overgang naar de software van GouwIT. Hierdoor ontstaat er voordeel van €55.000.
Van bedrijfsvoering naar programma Taakveld 0.4 Overhead
Budgetneutraal
In de bedrijfsvoeringsmiddelen (flexibele schil) van de buitendienst zijn enkele budgetten geraamd, waarvan wordt voorgesteld deze over te hevelen naar de programmabudgetten waar deze thuis horen. Omdat dit een overheveling is over programma's heen, wordt het hier vermeld. Overhead Verdeling brede school Marslanden Taakveld 0.4 Overhead De brede school Marslanden wordt door diverse doelgroepen gebruikt, waaronder onderwijs, kinderopvang en sport. De kosten komen ten laste van de desbetreffende taakvelden. Voorzieningen Groot onderhoud gebouwen Programma- en taakveldoverstijgend
Verrekening voorziening
Een aantal groot onderhoud werkzaamheden zijn om diverse redenen uitgesteld. Hierdoor verschuiven de werkzaamheden en de verrekening met de voorziening van het groot onderhoud naar het boekjaar 2026. Het gaat om € 163.000 voor verschillende gebouwen.
51
2.6.2 Middelen Financiële ontwikkeling van het programma (saldo-overzicht) Bedragen x €1.000; + voordeel; - nadeel
Primitieve begroting
Wijzigingen Wijzigingen Stand T/m v. NB in NB NB
Financiën
119.825
-1.104
7.518
126.240
Saldo voor reservemutaties
119.825
-1.104
7.518
126.240
Mutaties Algemene reserve
7.655
9.462
-903
16.214
Mutaties reserve Dekking Kapitaallasten
-1.479
-4.749
-1.654
-7.881
Mutaties Reserve Energieprogramma H'berg
-1.811
0
100
-1.711
Mutaties Reserve Vitale Landbouw
0
0
-655
-655
Budgetoverhevelingen
0
0
-4.218
-4.218
124.190
3.609
188
127.987
Saldo inclusief reservemutaties en budgetoverhevelingen Lasten per taakveld binnen het programma Bedragen x €1.000; + voordeel; - nadeel
Primitieve begroting 2025
Wijzigingen Wijzigingen Stand T/m voor NB in NB NB
0.4
Overhead
-67.227
-4.354
386
-71.195
0.5
Treasury
251
0
-455
-204
0.62
OZB niet-woningen
-926
-100
70
-956
0.63
Parkeerbelasting
-109
0
91
-17
0.8
Overige baten en lasten
-3.831
76
403
-3.353
-71.842
-4.379
495
-75.725
Mutaties reserve Dekking Kapitaallasten
-3.000
-4.749
-1.507
-9.256
Mutaties Reserve Energieprogramma H'berg
-2.211
0
100
-2.111
Mutaties Reserve Vitale Landbouw
0
0
-904
-904
Budgetoverhevelingen
0
0
-4.218
-4.218
-77.053
-9.128
-6.033
-92.214
Saldo voor reservemutaties
Saldo inclusief reservemutaties en budgetoverhevelingen
52
Baten per taakveld binnen het programma Bedragen x €1.000; + voordeel; - nadeel
Primitieve begroting 2025
Wijzigingen Wijzigingen Stand T/m voor NB in NB NB
0.4
Overhead
33.576
2.988
-553
36.011
0.5
Treasury
1.930
0
228
2.158
0.61
OZB woningen
7.490
0
40
7.530
0.62
OZB niet-woningen
9.048
0
370
9.418
0.63
Parkeerbelasting
1.675
0
-459
1.215
0.64
Belastingen overig
59
0
0
59
0.7
Alg.uitkeringen en ov. uitkeringen GF
137.863
287
7.398
145.548
0.8
Overige baten en lasten
26
0
0
26
Saldo voor reservemutaties
191.667
3.275
7.023
201.965
Mutaties Algemene reserve
7.655
9.462
-903
16.214
Mutaties reserve Dekking Kapitaallasten
1.521
0
-147
1.374
400
0
0
400
Mutaties Reserve Vitale Landbouw
0
0
249
249
Budgetoverhevelingen
0
0
0
0
201.243
12.737
6.222
220.202
Mutaties Reserve Energieprogramma H'berg
Saldo inclusief reservemutaties en budgetoverhevelingen
53
3. Kansen en risico's In dit hoofdstuk staan ontwikkelingen die mogelijk invloed hebben op de financiële positie van de gemeente. Sommige van deze onderwerpen kunnen in de toekomst geld kosten of juist geld opleveren. Vaak is nog niet duidelijk hoe groot het bedrag is of wanneer het speelt. Toch is het belangrijk om deze ontwikkelingen in beeld te hebben, zodat we er op tijd op kunnen reageren.
3.1 Kansen en risico's Sommige onderwerpen kunnen in de toekomst geld kosten of juist extra geld opleveren voor de algemene middelen. Op dit moment weten we vaak nog niet hoeveel geld hiermee gemoeid is. Daarom nemen we deze onderwerpen op als PM-post (Pro Memorie). Dat betekent dat we ze alvast noemen, maar nog geen bedrag kunnen invullen. Er zijn ook onderwerpen die de komende jaren kunnen leiden tot autonome voor- of nadelen. Dit zijn veranderingen van buitenaf waar we als gemeente geen invloed op hebben, maar die wel financiële gevolgen kunnen hebben. Voor deze risico’s nemen we geen extra financiële buffer (weerstandsvermogen) op. Dat komt omdat er te veel onzekerheid is over: •
hoe groot het bedrag zal zijn
•
hoe groot de kans is dat het gebeurt
•
wanneer het precies zal plaatsvinden
Bij veel van deze onderwerpen kunnen we daarom geen concreet bedrag noemen. Meer informatie hierover staat bij de toelichting per onderwerp. Risico's Taakveld 2-1.23 Verkeer en Vervoer - Groot onderhoud Prinses Amaliabrug Ter voorbereiding op het geplande groot onderhoud aan de Prinses Amaliabrug zijn diverse onderzoeken uitgevoerd. Deze onderzoeken geven een afwijkende staalkwaliteit van de constructie weer. De consequenties worden in beeld gebracht middels een aantal varianten, voorzien van bijbehorende financiële gevolgen.Graag willen wij hierbij vast een winstwaarschuwing afgeven in verband met mogelijk extra benodigd budget voor het uitvoeren van het groot onderhoud. Na verdere uitwerking komen wij begin 2026 bij u terug met de financiële consequenties.
54
Taakveld 2-1.23 Verkeer en Vervoer - Aanpassingen bushaltes Dedemsvaart Als gevolg van inspraakreacties op de aanpassingen van de busroutes en de bushaltes in Dedemsvaart is begin juli besloten om eerst tijdelijke bushaltes te realiseren zodat de bus eind 2025 volgens de nieuwe route kan gaan rijden. Eind 2025 worden plannen ontwikkeld voor de definitieve bushaltes waar meer draagvlak voor is. De kosten hiervan zijn momenteel nog niet duidelijk. Voor de definitieve bushaltes is wederom subsidie aangevraagd bij de provincie. De verwachting is dat de gemeentelijke middelen onvoldoende zijn om de tijdelijke en definitieve bushaltes te realiseren. Taakveld 2-1.23 Verkeer en vervoer - Fietstunnel Haardijk Onderdeel van de fietsroute Heemse is de gerealiseerde fietstunnel onder de Haardijk. Vanuit de directe omgeving zijn schademeldingen aan woningen gemeld bij de gemeente. In samenwerking met de CAR-verzekeraar wordt onderzoek gedaan naar deze meldingen. Dit brengt voor het project mogelijk nog een financieel risico met zich mee. Taakveld 2.5.3 Gezondheid Programma vluchtelingen en migratie In 2025 zijn er locaties voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen bijgekomen. De verwachte inkomsten vanuit de vergoeding bedraagt ongeveer €5,1 miljoen. De kosten voor 2025 zullen waarschijnlijk hoger zijn dan de baten van 2025: verschil €1,2 miljoen.
De oorzaken hiervan zijn: realisatie nieuwe locaties voor Oekraïense vluchtelingen later dan verwacht; opstartkosten nieuwe locaties relatief hoog. Overschrijding van budget kan voor een groot deel verantwoord en vergoed worden via de SISA van 2025. Het overige deel kan mee als last voor 2026. De begrote lasten voor 2026 lijken vooralsnog lager dan de baten van 2026. Taakveld 5-1.23 Sportbeleid en activering - Opbrengsten Sporthal de Slag Sinds 2024 maakt de Taalschool gebruik van de bovenverdieping van Sporthal de Slag. De afgelopen periode zijn er gesprekken gevoerd over de hoogte van de vergoeding. Tegelijkertijd is er een aandachtspunt rondom de luchtkwaliteit, wat de voortgang van de gesprekken heeft vertraagd. Er is inmiddels onderzoek uitgevoerd en er wordt gewerkt aan een passende oplossing. Op dit moment is het nog onzeker of de verwachte opbrengsten volledig kunnen worden gerealiseerd.
55
Bijlage 1: Budgetoverhevelingen Overzicht budgetoverhevelingen (2025–2028) Bedragen x €1.000; + voordeel; - nadeel; PRNR = programmanummer Omschrijving
PRNR
2 jarig Project implementatie Participatiewet in Balans
6
-50
0
0
0
Alleenverdienersproblematiek
6
-77
0
0
0
Bedrijfshuisvesting
6
-190
0
0
0
Biodiversiteitsmonitor
6
-220
0
0
0
Budgetoverheveling Cloudtransitie ICT
6
-63
0
0
0
Budgetoverheveling Financieel systeem SAP
6
-400
0
0
0
Centrumplan Balkbrug
6
-470
0
0
0
DSV Binnenstedelijke opgaven
6
-780
0
0
0
E-Hub Bedrijventerreinen
6
-470
0
0
0
Externe inhuur Bouw- en woningtoezicht
6
-682
0
0
0
Formatie Leerplicht schooljaar 2025-2026
6
-64
0
0
0
Groenbeheerplan en bomenbeleid
6
-70
0
0
0
Implementatie huurbeleid
6
-90
0
0
0
Maatwerkbudget t.b.v. vervolg Pak Je Kans Fonds 2026
6
-70
0
0
0
Recreatie en toerisme
6
-85
0
0
0
Strategische communicatie
6
-50
0
0
0
Subsidie Gezonde Schoolpleinen
6
-53
0
0
0
Uitvoering actieplan Hardenberg centrum
6
-93
0
0
0
Uitvoering Detailhandel Structuurvisie Dedemsvaart
6
-190
0
0
0
Vervoer voor iedereen
6
-52
0
0
0
-4.218
0
0
0
Saldo Budgetoverhevelingen
2025
2026
2027
2028
2 jarig Project implementatie Participatiewet in Balans Middels een projectmatige aanpak worden de wijzigingen die voorkomen vanuit de Participatiewet in Balans geïmplementeerd. Voor de projectleiding is €90.000 euro uitgevraagd in het aangenomen beleidsplan financiële bestaanszekerheid met een implementatieduur van ongeveer 2 jaar. Het project is eind 2024 begonnen en loopt door tot eind 2026.
56
Alleenverdienersproblematiek Bij de meicirculaire 2025 is door het Rijk een bedrag à €77.000 voor de inzet op alleenverdienersproblematiek. Deze middelen moeten nog worden toegevoegd aan de begroting op kostenplaats ‘Minimabeleid en schuldhulpverlening’. Het betreft hier incidentiele rijksmiddelen. Het lokale beleid voor de inzet op deze problematiek wordt in oktober vastgesteld, waarna de uitvoering zal starten. De rijksmiddelen die in 2025 ontvangen zijn, zijn ook in 2026 nodig voor de uitvoering. En moeten dus worden meegenomen. Bedrijfshuisvesting Op basis van de Strategiebrief bedrijventerreinen is in de begroting een bedrag opgenomen voor de uitvoering van de ambities omtrent toekomstbestendige bedrijventerreinen over een periode van vier jaar. Het bedrag hiervoor is voor € 190.000 in 2025 niet benut. Om ook in 2026 middelen hiervoor in te kunnen zetten, stellen we voor dit bedrag over te hevelen naar 2026. Er zijn hierbij plannen om het bedrag in te zetten als cofinanciering om zo meer middelen beschikbaar te krijgen voor een meer omvangrijk plan voor het toekomstbestendig maken van bedrijventerreinen in de gemeente Hardenberg. Biodiversiteitsmonitor De gemeente Hardenberg neemt deel aan een landelijke pilot van het ministerie van LVVN rondom de toepassing van de methodiek Basiskwaliteit Natuur.
Deze veelbelovende methodiek vormt de basis voor onze Biodiversiteitsmonitor, die onderdeel is van het programma Klimaat, Water en Biodiversiteit. Door deelname aan deze pilot (collegebesluit 4 november) worden veel werkzaamheden uit de monitor meegenomen in het pilottraject en profiteren we van extra inhoudelijke ondersteuning en kennisdeling. De deelname aan de pilot heeft als gevolg dat de planning voor de Biodiversiteitsmonitor opschuift. Hierdoor wordt het beschikbare budget voor 2025 niet volledig benut. Wij stellen daarom voor om een bedrag van € 220.000 over te hevelen naar 2026. Budgetoverheveling Cloudtransitie ICT Het verzoek voor overheveling van éénmalig beschikbare budget voor specifieke ICT projecten (€63.000) wordt o.a. veroorzaakt door de samenhang tussen de projecten en processen binnen ICT. Dit kan leiden tot een langere doorlooptijd die vooraf moeilijk is in te schatten maar wel van invloed is op het beschikbare budget. De samenhang betreft op dit moment transitie van applicaties van de eigen infrastructuur (on premise) naar de cloud. Voor een groot deel van de applicaties, data en software, zal deze migratie plaatsvinden. Marktontwikkelingen en onze eigen visie maken de transitie naar de cloud voor ICT applicaties de komende jaren onmisbaar en onontkoombaar.
Budgetoverheveling Financieel systeem SAP Het verzoek voor overheveling van éénmalig beschikbaar budget voor de aanbesteding van het Financieel Systeem SAP en testomgeving SAP wordt veroorzaakt door een latere start van het project (€400.000). Centrumplan Balkbrug Alhoewel de overname van Jumbo door Poiesz in Balkbrug is afgerond en de supermarkt weer in mei is opengegaan, zal naar alle waarschijnlijkheid het parkeerterrein in 2026 worden aangelegd. De start van de nieuwbouw van de nieuwe supermarkt is gestart. Daarna volgt de aanpak van het parkeerterrein. Dat betekent dat het budget voor 2025 overgeheveld dient te worden naar 2026.
57
DSV Binnenstedelijke opgaven Om de doelen die gesteld zijn aan de detailhandelsstructuurvisie (DSV) te halen, zijn de afgelopen jaren middelen beschikbaar gesteld. De besteding hiervan is echter sterk afhankelijk van derden. Wij stellen voor om voor de uitvoering van de DSV flexibiliteit aan te brengen die noodzakelijk is om de middelen langjarig in te zetten voor het bestedingsdoel in overeenstemming met de beginselen van programmafinanciering. Om die reden stellen we voor om een bedrag van € 780.000 over te hevelen naar 2026. E-Hub Bedrijventerreinen In de Kansen- en investeringsagenda 2025 is een bedrag van € 500.000 opgenomen voor de realisatie van E-Hubs. Definitieve realisatie hiervan is mogelijk door een gemeentelijke deelname/ bijdrage in de vorm van een subsidie, maar is sterk afhankelijk van derden. Flexibiliteit om de middelen langjarig in te kunnen zetten voor het bestedingsdoel is daarbij gewenst. Om die reden stellen wij voor om een bedrag van € 470.000 over te hevelen naar 2026. Externe inhuur Bouw- en woningtoezicht In de Begroting 2026 - die in concept gereed was ten tijde van de samenstelling van deze Novemberbrief is voor externe inhuur voor Bouw- en woningtoezicht (BWT) een budget van € 118.000 opgenomen.
Onder andere op basis van inmiddels opgedane ervaringen met de Omgevingswet (OW) en de wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) voorzien we echter dat een bedrag van € 800.000 nodig is. De omvang van werkzaamheden ten opzichte van voorgaande jaren neemt niet af, terwijl we de kosten daarvoor niet meer allemaal via leges kunnen verhalen. Om het verschil van € 682.000 op te vangen, stellen we het volgende voor: - Via de Meicirculaire 2025 ontvangt de gemeente in 2025 een bedrag van € 392.000 voor de invoering en uitvoering van de Omgevingswet. Wij stellen voor om dit bedrag over te hevelen naar 2026; - Elk jaar is er sprake van een overloop van werkzaamheden om de ontvangen aanvragen in enig jaar in het jaar erop te kunnen afhandelen. Wij stellen voor om van het budget voor inhuur 2025 een bedrag van € 290.000 over te hevelen naar 2026. Formatie Leerplicht schooljaar 2025-2026 Voor het schooljaar 2025-2026 is 1 Fte formatie uitbreiding (€95.000 euro) voor team Leerplicht uitgevraagd in de meibrief 2025. Deze formatie uitbreiding wordt begin 2026 geëvalueerd zodat beoordeeld kan worden of de uitbreiding het gewenste effect heeft. Gezien leerplicht in schooljaren werkt is er in 2025 voor gekozen uit te vragen voor het schooljaar 2025-2026, we stellen daarom voor het restant budget van €63.500 euro over te hevelen naar 2026 voor de inzet in het huidige schooljaar.
Groenbeheerplan en bomenbeleid Een deel van der werkzaamheden voor het groenbeheerplan en een deel van de werkzaamheden voor het bomenbeleidsplan is verschoven naar volgend jaar. Daarmee verschuift ook een deel van de uitgaven die met het opstellen van beide plannen zijn gemoeid. Implementatie huurbeleid De actualisatie van de Nota Vastgoedmanagement en daaraan gekoppeld het huurbeleid zijn uitgesteld tot 2026, zoals opgenomen in de lange termijn agenda van de gemeenteraad. Er vindt op dit moment aanvullend intern overleg plaats met de betrokken domeinen over de consequenties van marktconforme huur in relatie tot subsidiebeleid. Gezien de breedte van dit vraagstuk is besloten om beide beleidstukken in 2026 aan de Raad aan te bieden. Het budget van € 90.000 voor de implementatie van het nieuwe huurbeleid is daarmee nodig vanaf 2026.
58
Maatwerkbudget t.b.v. vervolg Pak Je Kans Fonds 2026 In 2025 is er €100.000 begroot voor de afronding van het Pak je Kans fonds en de inzet van een ‘maatwerkbudget’. Er is tot dusver €30.000 uitgegeven. Voornamelijk aan afronding van Pak je Kans trajecten. De mogelijkheid voor de inzet van het maatwerkbudget, als vervolg op het Pak je Kans fonds, gaat nu lopen. Om de meerwaarde en effectiviteit te kunnen bepalen willen we dit in 2026 blijven uitvoeren. Daarom wordt voorgesteld het restant budget à €70.000 over te hevelen. Recreatie en toerisme Na vaststelling visie & strategie in 2025 is er een kapstok om ook te starten met de opzet van een onderzoeksopdracht naar de toekomstbestendigheid van het Informatiepunt (IP) Hardenberg. Deze wordt in samenspraak met het IP opgesteld en naar verwachting afgerond in het eerste kwartaal van 2026. Daarnaast zijn er halverwege 2025 middelen beschikbaar gesteld voor de kwartiermaker. De werkzaamheden (en bijbehorende kosten) van de kwartiermaker gaan grotendeels in 2026 plaatsvinden gelet op het wervings- en selectieproces. Strategische communicatie We hebben voor het project strategische communicatie t/m 2025 incidentele middelen ontvangen. Het gehele traject loopt door in 2026. Dit jaar houden we naar verwachting €50.000 over. Wij stellen voor dit over te hevelen naar 2026 voor de bekostiging van de doorlopende activiteiten.
Subsidie Gezonde Schoolpleinen Voor deze subsidieregeling is voor de gehele periode van 2023 tot en met 2026 een subsidiebudget van 480.000 beschikbaar gesteld. Dit bedrag is gelijk aan het subsidieplafond. Over het begrotingsjaar 2025 verwachten we hiervan een positief saldo van 53.000. Advies is om dit budgetsaldo over te hevelen naar de begroting 2026. Tot eind 2026 kunnen scholen hier namelijk nog aanspraak op maken. Uitvoering actieplan Hardenberg centrum Een aantal werkzaamheden wordt in verband met het uitlopen van de planning pas in 2026 uitgevoerd. Dit gaat bijvoorbeeld om het extra vergroenen van verschillende locaties in het centrum, maatregelen voor verkeersveiligheid en het uitvoeren van herstelwerkzaamheden afkomstig uit de schouw met ondernemers die eind dit jaar gepland staat. De ontwerpen en kostenberekeningen voor het vergroenen zijn al wel gemaakt. Uitvoering Detailhandel Structuurvisie Dedemsvaart In Dedemsvaart wordt met pandeigenaren gesproken over aankoop of herontwikkeling van panden. Het heeft in 2025 nog niet geleid tot concrete aankopen doordat pandeigenaren of ontwikkelende partijen nog geen haalbare business case hebben kunnen ontwikkelen. In de loop van 2026 verwachten wij aankopen te kunnen doen om de doelen uit de Centrumvisie 2023 een stap dichterbij te brengen. Wij stellen om die reden voor een budget van € 190.000 over te hevelen naar 2026.
Vervoer voor iedereen De gemeente werkt al langere tijd samen met de provincie Overijssel aan “vervoer voor iedereen”. Eind 2025 wordt het adviesrapport opgeleverd over het onderzoek naar haalbare oplossingen op het gebied van vervoersystemen. Hieruit volgt een pilot in 2026 die we uit het resterende budget van 2025 willen bekostigen.
59
Bijlage 2: Administratieve wijzigingen Overzicht administratieve wijzigingen (2025–2028) Bedragen x €1.000; + voordeel; - nadeel; PRNR = programmanummer; TVNR = taakveldnummer Omschrijving Administratieve begrotingswijzigingen novemberbrief 2025
PRNR TVNR 2025 1 8.3
2026
2027
2028
0
0
0
0
Administratieve begrotingswijzigingen novemberbrief 2025
2
5.1
0
0
0
0
Administratieve begrotingswijzigingen novemberbrief 2025
4
6.1
34
34
34
34
Administratieve begrotingswijzigingen novemberbrief 2025
4
6.3
-33
-33
-33
-33
Administratieve begrotingswijzigingen novemberbrief 2025
4
6.4
0
0
0
0
Administratieve begrotingswijzigingen novemberbrief 2025
4
6.5
-1
-1
-1
-1
Administratieve begrotingswijzigingen novemberbrief 2025
4
6.811
0
0
0
0
Administratieve wijzging CS Control novemberbrief 2025
6
0.4
0
0
0
0
Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 MD 2
3.4
0
46
46
46
Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 MD 2
5.3
0
-7
-7
-7
Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 MD 2
5.6
0
-39
-39
-39
Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 MD 4
4.1
-46
-47
-47
-47
Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 MD 4
4.2
-4
-5
-5
-5
Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 MD 4
4.3
50
327
327
327
Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 MD 4
6.1
0
-275
-275
-275
Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 MD 4
7.1
0
0
0
0
Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 zwembad de Kiefer
2
5.2
0
0
0
0
Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 zwembad de Slag
2
5.2
0
0
0
0
Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 zwembad Hattemat
2
5.2
0
0
0
0
Agenda Vitale Landbouw
2
3.3
738
126
251
-249
Agenda Vitale Landbouw
6
0.10
-738
-126
-251
249
Bedrijven Investeringszone (BIZ)
2
3.3
0
0
0
0
Budget Julianastraat
1
5.7
16
0
0
0
60
Budget Julianastraat
2
3.3
-16
0
0
0
BUIG administratieve wijzigingen
4
6.3
0
0
0
0
Correctie meibrief 2025 technische wijziging
6
0.4
0
0
0
0
Exploitatiebudgetten gebouwen administratief
1
2.2
-2
0
0
0
Exploitatiebudgetten gebouwen administratief
2
3.3
-1
0
0
0
Exploitatiebudgetten gebouwen administratief
2
5.2
-7
0
0
0
Exploitatiebudgetten gebouwen administratief
2
5.3
-1
0
0
0
Exploitatiebudgetten gebouwen administratief
5
0.3
9
0
0
0
Exploitatiebudgetten gebouwen administratief
6
0.4
1
0
0
0
Herberekening uurtarief OG
1
2.1
-512
0
0
0
Herberekening uurtarief OG
1
2.2
-7
0
0
0
Herberekening uurtarief OG
1
5.7
-422
0
0
0
Herberekening uurtarief OG
1
7.5
-38
0
0
0
Herberekening uurtarief OG
2
3.3
-14
0
0
0
Herberekening uurtarief OG
2
3.4
-3
0
0
0
Herberekening uurtarief OG
2
5.2
-76
0
0
0
Herberekening uurtarief OG
2
5.5
-3
0
0
0
Herberekening uurtarief OG
5
0.3
-70
0
0
0
Herberekening uurtarief OG
6
0.4
1.145
0
0
0
Herschikking budget plaatselijke belastingen
6
0.4
0
0
0
0
Herschikking budgetten ICT
6
0.4
0
0
0
0
Implementatie HR21 budgettair neutraal
6
0.4
0
0
0
0
Inrichting kostenplaats sanitairunit Loswal
1
2.4
-10
-10
-10
-10
Inrichting kostenplaats sanitairunit Loswal
2
3.3
10
10
10
10
K&I 2025 correcties MB2025
1
2.1
100
0
0
0
K&I 2025 correcties MB2025
1
2.2
-100
0
0
0
K&I 2025 correcties MB2025
1
5.7
0
0
0
0
K&I 2025 correcties MB2025
5
0.3
0
0
0
0
Kostenverhaalsovereenkomst Cort vd Lindenstr/Kerkweg Bergentheim
1
8.1
0
0
0
0
Loonsom openbaar gebied
1
5.7
0
0
0
0
Loonsom openbaar gebied
6
0.4
0
0
0
0
Medisch centrum Dedemsvaart
1
8.1
0
0
0
0
Onderhoud en maatregelen gemalen
3
7.2
0
0
0
0
Ophoging budgetten diverse tractiemiddelen
1
2.1
0
-2
-2
-2
Ophoging budgetten diverse tractiemiddelen
1
5.7
0
-14
-14
-14
Ophoging budgetten diverse tractiemiddelen
6
0.4
0
-2
-2
-2
Ophoging budgetten diverse tractiemiddelen
6
0.5
0
0
0
0
Ophoging budgetten diverse tractiemiddelen
6
0.8
0
18
18
18
Opvang ontheemden Oekraine - verplaatsing kapitaallasten van transitie naar norm
4
6.1
0
0
0
0
61
Project Woo budgettair neutraal
6
0.4
-55
0
0
0
Project Woo budgettair neutraal
6
0.8
55
0
0
0
Rentelasten lening 2025-2035
6
0.5
-228
-290
-290
-290
Rentelasten lening 2025-2035
6
0.8
228
290
290
290
Software WOZ naar ICT budgettair neutraal
6
0.4
-15
-15
-15
-15
Software WOZ naar ICT budgettair neutraal
6
0.62
15
15
15
15
Subsidie ontheemden Oekraine NORM
4
6.1
0
0
0
0
Subsidie ontheemden Oekraine transitiekosten locatie Coevorderweg
4
6.1
0
0
0
0
Subsidie pilot Buitenkwartier budgettair neutraal
5
1.2
0
0
0
0
Transformatie Park Moscou naar permanent wonen 1
8.1
0
0
0
0
Uitbreiding dienstverband VS-B fn.beheer budgettair neutraal
6
0.4
0
0
0
0
Van bedrijfsvoering naar programmabudget OG
1
2.1
-45
-45
-45
-45
Van bedrijfsvoering naar programmabudget OG
2
5.5
-2
-2
-2
-2
Van bedrijfsvoering naar programmabudget OG
6
0.4
47
47
47
47
Verdeling brede school Marslanden
2
5.2
37
0
0
0
Verdeling brede school Marslanden
4
4.2
95
0
0
0
Verdeling brede school Marslanden
4
6.1
11
0
0
0
Verdeling brede school Marslanden
5
0.3
5
0
0
0
Verdeling brede school Marslanden
6
0.4
-149
0
0
0
Verlofsparen budgettair neutraal
6
0.4
0
0
0
0
0
0
0
0
Saldo administratieve wijzigingen Administratieve begrotingswijzigingen novemberbrief 2025 Diverse Adm. begrotingswijzigingen novemberbrief 2025 Administratieve wijzging CS Control novemberbrief 2025
Wijziging incidentele raming ter hoogte van €150.000 van informatieveiligheid naar control. Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 MD Binnen het exploitatiebudget maatschappelijk domein programma Sociaal Hardenerg dienen een aantal posten administratief te worden gewijzigd. Dit is budgetneutraal. In de begroting 2025 en 2026 is hiermee geen rekening gehouden. Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 zwembad de Kiefer Binnen het exploitatiebudget van zwembad de Kiefer dienen een aantal posten administratief te worden gewijzigd. Dit is budgetneutraal en stuctureel vanaf 2026. In de begroting 2026 is hiermee geen rekening gehouden. Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 zwembad de Slag Binnen het exploitatiebudget van zwembad de Slag dienen een aantal posten administratief te worden gewijzigd. Dit is budgetneutraal en stuctureel vanaf 2026. In de begroting 2026 is hiermee geen rekening gehouden.
62
Administratieve wijzigingen novemberbrief 2025 zwembad Hattemat Binnen het exploitatiebudget van zwembad Hattemat dienen een aantal posten administratief te worden gewijzigd. Dit is budgetneutraal en stuctureel vanaf 2026. In de begroting 2026 is hiermee geen rekening gehouden. Agenda Vitale Landbouw Op 24 juni 2025 heeft u besloten om de Agenda Vitale Landbouw vast te stellen. De aanpassing van de begroting als gevolg hiervan zouden we meenemen in de Novemberbrief. Elementen van besluitvorming vormden onder andere het overgaan tot programmafinanciering en de vorming van een bestemmingsreserve. Bedrijven Investeringszone (BIZ) De opbrengsten voor de BIZ worden uitgekeerd aan de door de ondernemers opgerichte uitvoeringsorganisatie. Er is een meeropbrengst van €30.000. De meeropbrengst is ontstaan omdat de begroting van de ondernemersvereniging en tarieven voor vijf jaar zijn vastgelegd. De inschatting van de opbrengst is destijds te laag geweest. Budget Julianastraat Correctie van begroot bedrag (dubbel geraamd) BUIG administratieve wijzigingen De lasten- en batenkant elk met een bedrag ad € 1.770.300 budgetneutraal structureel verhogen. Correctie meibrief 2025 technische wijziging Betreft een correctie van een dubbele verwerking (€115.080) en correctie van enkele kostenplaatsen bij de meibrief 2025 (€400.000). De correctie wordt budgettair neutraal verwerkt.
Exploitatiebudgetten gebouwen administratief Binnen de exploitatiebudgetten voor gebouwen dienen een aantal posten administratief te worden gewijzigd. Dit is budgetneutraal en incidenteel, want in de begroting 2026 is hiermee reeds rekening gehouden. Herberekening uurtarief OG Er heeft een correctie in het uurtarief van OG plaats gevonden. Herschikking budget plaatselijke belastingen De verdeling van de kostensoorten dient aangepast te worden. Dit kan budgettair neutraal. De begroting is hiermee op orde. Herschikking budgetten ICT Door de transitie naar de cloud vindt er een verschuiving plaats van investeringen naar lease. De betreffende kredieten worden hierop verlaagd. De bijbehorende kapitaallasten worden structureel omgezet naar lease. Twee kredieten voor de aanschaf van servers die niet naar de cloud gaan worden samengevoegd. Daarnaast vinden enkele verschuivingen binnen de ICT budgetten plaats zodat de begroting beter op orde is, zowel incidenteel als structureel.
63
Implementatie HR21 budgettair neutraal Met de invoering van HR21 is gebleken dat een aantal functies anders gewaardeerd worden. Een aantal functies zijn lager gewaardeerd, terwijl andere juist hoger gewaardeerd zijn. Door de hogere waardering van een aantal functies dient er een eenmalige nabetaling gedaan te worden. Daarom vragen we €317.000 om de betreffende nabetalingen te kunnen doen. Binnen de begroting is hier rekening mee gehouden (stelpost). De structurele effecten worden in de begroting 2026 verwerkt. Inrichting kostenplaats sanitairunit Loswal Voor het realiseren van een sanitairunit aan de Loswal in Hardenberg voor de overnachtende chauffeurs is in 2024 budget beschikbaar gesteld. In verband met een ander fiscaal regime wordt een aparte kostenplaats ingericht voor de sanitairunit. De benodigde budgetten worden budgettair neutraal overgeheveld. K&I 2025 correcties MB2025
Kostenverhaalsovereenkomst Cort vd Lindenstr/Kerkweg Bergentheim Op 27 mei 2025 hebben wij een kostenverhaalovereenkomst afgesloten voor het project Cort vd Lindenstraat/ Kerkweg in Bergentheim. Het kostenverhaal verloopt budgettair neutraal. Wij ramen een bedrag voor zowel lasten als baten, voor beide € 29.625. Loonsom openbaar gebied Er dienen enkele administratieve wijzigingen te worden doorgevoerd om het inzicht in de loonsombudgetten van Openbaar Gebied te vergroten Medisch centrum Dedemsvaart Op 2 december 2024 hebben wij in principe ingestemd met het realiseren van een medisch centrum op een locatie aan de Nieuwewijk in Dedemsvaart. De Gemeente is voornemens om een perceel grond te verkopen aan initiatiefnemers. De Gemeente verkoopt bouwrijpe grond. Om de investeringen daarvoor te doen is een budget nodig. De dekking vindt plaats via de opbrengst van de grondverkoop c.q. een vergoeding van de initiatiefnemers voor plankosten. Onderhoud en maatregelen gemalen Dit betreft een verschuiving tussen kostensoorten binnen een bestaand budget Ophoging budgetten diverse tractiemiddelen Budgetten voor de aanschaf van drie zoutstrooiers, drie maaimachines en een elektrokar moeten opgehoogd moeten worden, dit is geconcludeerd na een grondig marktonderzoek.
Goedkopere alternatieven of vergelijkbare machines zijn niet meer op de markt onder andere door nieuwere modellen machines met strengere milieueisen. Dit komt uit op een totale verhoging van € 105.000. De kapitaallasten hiervan bedragen € 17.700 Opvang ontheemden Oekraine - verplaatsing kapitaallasten van transitie naar norm De geraamde bedragen voor de kapitaalslasten voor de aanschaf van de chalets staan vermeld onder transitiekosten. Die horen thuis onder de normkosten. Dit kan budgettair neutraal worden aangepast ( €413.570).
64
Project Woo budgettair neutraal Naast het afhandelen van Woo-verzoeken (het openbaar maken op verzoek) is het onder de Woo ook verplicht bepaalde informatiecategorieën uit eigen beweging openbaar te maken. Het actief openbaar maken is een nieuw proces voor de gemeente Hardenberg. Hiervoor is in 2025 een project opgestart. Het rijk heeft hiervoor incidentele middelen beschikbaar gesteld. Om het project verder te kunnen uitvoeren doen we een beroep op deze middelen voor €55.000. Binnen de begroting is hier rekening mee gehouden (stelpost). Dit is incidenteel. Rentelasten lening 2025-2035 Om aan onze financiële verplichtingen te kunnen voldoen en onze ambities te realiseren, is in april 2025 een lineaire lening van € 10 miljoen afgesloten bij de provincie Groningen. De lening heeft een looptijd van 10 jaar en 1 dag en wordt in 10 gelijke jaarlijkse termijnen afgelost. De jaarlijkse rentelasten bedragen € 290.000. Voor het jaar 2025 zijn de rentelasten geraamd op € 227.500, omdat de lening niet het hele jaar uitstaat. Vanaf 2026 bedragen de rentelasten jaarlijks € 290.000. De lening zal op 2 april 2035 volledig zijn afgelost. Software WOZ naar ICT budgettair neutraal In verband met jaarlijkse kosten voor de VRiS wordt structureel een budget overgeheveld naar ICT (€15.000). VRiS is het taxatieprogramma waarin alle WOZ-waarde worden bepaald.
Daarnaast wordt VRiS per 1 januari 2026 vervangen door GouwTaxatie. GouwTaxatie is een onderdeel van GouwIT. Vanaf oktober 2025 is GouwIT operationeel voor de werkzaamheden van BAG, WOZ, Heffen en Innen. Door te gaan werken met GouwTaxatie wordt het taxatieprogramma geïntegreerd in het gehele proces. Subsidie ontheemden Oekraine NORM Voor de opvang van Oekraïense ontheemden ontvangt de gemeente Hardenberg per dag per bed €44. In april 2025 hebben we een beschikking ontvangen à €4.047.120 voor de toen gerealiseerde bedden voor het gehele jaar 2025. Wij ramen de subsidie als bate en voeren die als tegenhanger gelijk op als last. Daarmee is de besteding financieel mogelijk gemaakt. Subsidie ontheemden Oekraine transitiekosten locatie Coevorderweg Voor de locatie Coevorderweg is de subsidieaanvraag voor de transitiekosten toegekend. Transitiekosten zijn 100% declarabel. Besteding gaat dit jaar plaatsvinden. Wij ramen de subsidie als bate en voeren die als tegenhanger gelijk op als last om de besteding financieel mogelijk te maken. Het gaat hier om een subsidie van €135.000. Voor de volgende locaties is subsidieaanvraag gedaan. Dit wordt in de jaarrekening verwerkt. * Bruchterweg: €441.500 (aangevraagd) * Rheezerend: €400.750 (aangevraagd) * Sportboulevard (voorheen J.C.
Kellerlaan): €637.000 (aangevraagd) * Hardenbergerweg: €309.557 (aangevraagd) Subsidie pilot Buitenkwartier budgettair neutraal De subsidie die wij in voorgaande jaren hebben ontvangen voor overlastgevende asielzoekers, was eind 2024 nog niet geheel besteed. Besteding zal naar verwachting dit jaar plaatsvinden. Wij ramen de restantsubsidie als bate en voeren die als tegenhanger gelijk op als last om de besteding financieel mogelijk te maken. Het gaat hier om een restantsubsidie van €40.000.
65
Transformatie Park Moscou naar permanent wonen Op 3 juni 2025 hebben wij een kostenverhaalovereenkomst afgesloten inzake de transformatie van Park Moscou naar permanent wonen. Het kostenverhaal verloopt budgettair neutraal. Wij ramen een bedrag voor zowel lasten als baten, voor beide € 61.010. Uitbreiding dienstverband VS-B fn.beheer - budgettair neutraal De functie VS-B financieel beheer bij team Finance & Control wordt met ingang van 1 januari 2026 structureel uitgebreid met 0,22 fte voor specifieke werkzaamheden voor het domein OG. Dit wordt budgettair neutraal in de begroting 2026 verwerkt. Van bedrijfsvoering naar programmabudget OG In de bedrijfsvoeringsmiddelen (flexibele schil) van de buitendienst zijn enkele budgetten geraamd, waarvan wordt voorgesteld deze over te hevelen naar de programmabudgetten waar deze thuis horen. Verdeling brede school Marslanden De brede school Marslanden wordt door diverse doelgroepen gebruikt, zoals onderwijs, kinderopvang, sport en overig. De kosten komen ten laste van de desbetreffende taakvelden. Verlofsparen budgettair neutraal Enkele medewerkers hebben bij hun vertrek gebruik gemaakt van verlofsparen (sparen voor vroegtijdig pensioen). De opname van deze uren komt ten laste van de betreffende voorziening en wordt daarmee budgettair neutraal in de begroting verwerkt. (€41.900).
66
Bijlage 3: Legenda Programmaen taakveldnummering In deze bijlage zijn de gebruikte programma- en taakveldnummers opgenomen, met bijbehorende omschrijvingen, ter toelichting op de financiële tabellen in deze Novemberbrief.
Legenda Programma nummering (PRnr) Omschrijving Ruimtelijk Hardenberg
PRnr 1
Economische en recreatief Hardenberg
2
Duurzaam Hardenberg
3
Sociaal Hardenberg
4
Dienstverlenend Hardenberg
5
Financiën
6
Legenda Taakvelden nummering (TVnr) Omschrijving Bestuur
TVnr 0.1
Mutaties reserves
0.10
Res. van de rekening van baten en lasten
0.11
Burgerzaken
0.2
Beheer overige gebouwen en gronden
0.3
Overhead
0.4
Treasury
0.5
OZB woningen
0.61
OZB niet-woningen
0.62
Parkeerbelasting
0.63
Belastingen overig
0.64
Alg.uitkeringen en ov. uitkeringen GF
0.7
Overige baten en lasten
0.8
Crisisbeheersing en brandweer
1.1
Openbare orde en veiligheid
1.2
Verkeer en vervoer
2.1
Parkeren
2.2
Recreatieve havens
2.3
Economische havens en waterwegen
2.4
Openbaar vervoer
2.5
67
Economische ontwikkeling
3.1
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.2
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
3.3
Economische promotie
3.4
Openbaar basisonderwijs
4.1
Onderwijshuisvesting
4.2
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
4.3
Sportbeleid en activering
5.1
Sportaccommodaties
5.2
Cult.presentatie, -productie en -partic.
5.3
Musea
5.4
Cultureel erfgoed
5.5
Media
5.6
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
5.7
Samenkracht en burgerparticipatie
6.1
Toegang en 1e lijnvoorz. Integraal
6.23
Inkomensregelingen
6.3
WSW en beschut werk
6.4
Arbeidsparticipatie
6.5
Hulpmiddelen en diensten (WMO)
6.60
Huishoudelijke hulp (WMO)
6.711
Begeleiding (WMO)
6.712
Dagbesteding (WMO)
6.713
Jeugdhulp ambulant lokaal
6.751
Jeugdhulp met verblijf regionaal
6.762
Jeugdhulp met verblijf landelijk
6.763
PGB WMO
6.791
PGB Jeugd
6.792
Beschermd wonen (WMO)
6.811
Jeugdbescherming
6.821
Jeugdreclassering
6.822
Volksgezondheid
7.1
Riolering
7.2
Afval
7.3
Milieubeheer
7.4
Begraafplaatsen en crematoria
7.5
Ruimte en leefomgeving
8.1
Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein)
8.2
Wonen en bouwen
8.3
68