Nota grondexploitatie 2025
Tekst van het document
Opbrengsten Gerealiseerd
Gerealiseerd
43% 87%
Nog te realiseren
Nog te realiseren € 558.000 € 1.837.000
57%
Nog te realiseren
Netwerkcongestie is aanwezig en hierop is geanticipeerd door fasering van de uitgifte van bedrijfskavels te temporiseren (zie ook paragraaf 3.2 van de Nota Grondexploitatie 2024). Het resultaat van de grondexploitatie is verbeterd na actualisatie en bijstelling van de kosten. 66
Nota Grondexploitatie 2025
7.3 Broeklanden Zuid Project
Broeklanden Zuid
Stand per
1-jan-24
Looptijd project
2024-2029
Grondexploitatie Boekwaarde Resultaat eindwaarde Resultaat netto contant
Jaarrekening 2023 € 5.454.000 -€ 148.000 -€ 132.000
Nota grex 2025 € 5.454.000 € 109.000 € 96.000
Totaal 270.000 Realisatie in huidig jaar
Gerealiseerd 149.083 10.000
Nog te realiseren 120.917 0
Fasering Broeklanden Zuid
Fasering
Programma in m2
Realisatie 25.000
25.917
20.000
10.000 10.00010.000 2024
2025
10.000 2026
2027
2028
2029
2030
Totaal € 16.502.000 € 16.611.000
Uitgaven Opbrengsten
Uitgaven 14%
20.000
Gerealiseerd € 14.151.000 € 8.698.000
Opbrengsten Gerealiseerd
Gerealiseerd
48%
86%
Nog te realiseren
Nog te realiseren € 2.351.000 € 7.913.000
52%
Nog te realiseren
67
Nota Grondexploitatie 2025
Het negatieve resultaat is omgebogen naar een positief resultaat van € 96.000. Dit komt door de bijstelling van de fasering, de kosten en de renteverlaging. De voorziening kan worden opgeheven. Voorstel: De voorziening van Broeklanden Zuid van € 132.000 op te heffen en ten gunste te brengen van de Algemene Reserve.
68
Nota Grondexploitatie 2025
7.4 Broeklanden Zuid fase III Project
Broeklanden Zuid Fase III
Stand per
1-jan-24
Looptijd project
2024-2032
Grondexploitatie Boekwaarde Resultaat eindwaarde Resultaat netto contant Programma in m2
vastst bestemmingsplan € 36.000 € 3.879.000 € 3.246.000 Totaal 270.000 Realisatie in huidig jaar
Gerealiseerd 151.428 0
17.500
5.000
7.500
2024
2025
2026
2027
Uitgaven Opbrengsten
Uitgaven
realisatie
22.500
22.500
23.572
2028
2029
2030
Totaal € 3.980.000 € 7.750.000
Nog te realiseren 118.572 -5.000
Fasering
Fasering Broeklanden Zuid fase III 20.000
Nota grex 2025 € 36.000 € 3.771.000 € 3.155.000
Gerealiseerd € 37.000 €0
Nog te realiseren € 3.943.000 € 7.750.000
Opbrengsten
1%
Gerealiseerd
0%
Gerealiseerd
99%
Nog te realiseren
100%
Nog te realiseren
In juni 2024 is het bestemmingplan voor Broeklanden Zuid fase 3 onherroepelijk geworden. Het betreft een bestemmingsplan om de laatste 13 ha in uitgifte te kunnen nemen. Hoewel de energiecongestie aandachtpunt is zien wij geen verminderde vraag naar dit terrein. Ook zal het ontbrekende deel infra nog in 2024 worden aangelegd. Ook de waterberging en groenstrook aan de zuidzijde van het terrein zal definitief worden ingericht. 69
Nota Grondexploitatie 2025
7.5 Katingerveld (Balkbrug) Project
Katingerveld Balkbrug
Stand per
1-jan-24
Looptijd project
2024-2027
Grondexploitatie Boekwaarde Resultaat eindwaarde Resultaat netto contant
Programma in m2
Jaarrekening 2023 -€ 741.000 € 679.000 € 627.000
Nota grex 2025 -€ 741.000 € 733.000 € 677.000
Totaal Gerealiseerd t/m 2023 125.074 112.674 Realisatie in huidig jaar
Nog te realiseren 12.400 0
Fasering Katingerveld
Fasering Realisatie
6.200
2024
Uitgaven Opbrengsten
2025
2026
Totaal € 9.413.000 € 10.146.000
Gerealiseerd € 8.546.000 € 9.288.000
Uitgaven 9%
91%
6.200
Gerealiseerd Nog te realiseren
Nog te realiseren € 867.000 € 858.000
Opbrengsten 8%
92%
Gerealiseerd Nog te realiseren
Voor de laatste kavels zijn overeenkomsten gesloten, naar verwachting worden deze in 2025/2026 in eigendom overgedragen.
70
Nota Grondexploitatie 2025
7.6 Moeshoek werken (Slagharen) Project
Moeshoek werken Slagharen
Stand per
1-jan-24
Looptijd project
2024-2024
Grondexploitatie Boekwaarde Resultaat eindwaarde Resultaat netto contant
Programma in m2
Jaarrekening 2023 € 27.000 -€ 114.000 -€ 112.000
Nota grex 2025 € 27.000 -€ 119.000 -€ 117.000
Totaal Gerealiseerd t/m 2023 36.000 36.000 Realisatie in huidig jaar 0
Nog te realiseren 0 0
Totaal € 2.641.000 € 2.521.000
Uitgaven Opbrengsten
Uitgaven
Gerealiseerd € 2.548.000 € 2.521.000
Nog te realiseren € 93.000 €0
Opbrengsten
4%
Gerealiseerd
0%
Gerealiseerd
96%
Nog te realiseren
100%
Nog te realiseren
Het woonrijp maken is bijna afgerond. Door een kleine bijstelling van de kosten is het negatieve resultaat licht toegenomen met € 5.000. De grondexploitatie kan bij de jaarrekening worden afgesloten. Voorstel: De voorziening met € 5.000 te verhogen en ten laste te brengen van de Algemene Reserve. De grondexploitatie Moeshoek werken bij de jaarrekening af te sluiten.
De 71 De grondexploitatie Moeshoek werken afsluiten bij de jaarrekening 2024.
Nota Grondexploitatie 2025
7.7 Rollepaal Project
Rollepaal
Stand per
1-jan-24
Looptijd project
2024-2025
Grondexploitatie Boekwaarde Resultaat eindwaarde Resultaat netto contant Totaal € 3.733.000 € 3.775.000
Uitgaven Opbrengsten
Uitgaven 11%
89%
Jaarrekening 2023 -€ 434.000 € 31.000 € 30.000
Nota grex 2025 -€ 434.000 € 42.000 € 40.000
Gerealiseerd € 3.340.000 € 3.775.000
Nog te realiseren € 393.000 €0
Opbrengsten
Gerealiseerd
0%
Gerealiseerd
Nog te realiseren
100%
Nog te realiseren
Project is nagenoeg gereed. Er zijn geen bijzonderheden of risico’s meer te vermelden. Het vervolg van Rollepaal, te weten Rollepaal Oost, is in voorbereiding. Hiertoe dient eerst een omgevingsplan te worden gemaakt. Onderdeel van het omgevingsplan is een MER. Alle onderzoeken voor de MER vinden momenteel plaats. Participatie met omwonenden en beoogde bedrijven is een belangrijk onderdeel van het maken van het omgevingsplan. Evenals onderzoek naar de financiële haalbaarheid; een nieuwe grondexploitatie zal te zijner tijd aan de raad worden aangeboden ter vaststelling.
72
Nota Grondexploitatie 2025
8. Risicoresultaten grondexploitaties Voor een aantal projecten binnen het grondbedrijf zijn door middel van de Monte Carlo methode kwantitatieve risicoanalyses uitgevoerd. Het betreffen in elk geval alle projecten die een zekere mate van risico kennen. De risicoanalyses zijn gesplitst in volgende onderdelen: •
Wonen, bestaande uit Bransveen II, Garstlanden IV en Sluis V;
•
Werken, bestaande uit Broeklanden de Kop, Broeklanden Zuid fase I&II, fase III en Katingerveld;
•
Marslanden II;
•
Centrumplan Hardenberg;
•
Centrumplan Dedemsvaart.
Voor de overige (kleine) grondexploitaties is een algemene risicoanalyse opgesteld
8.1 Risicoresultaat woningbouw Voor de die woongebieden (Bransveen II, Sluis V, Garstlanden IV is een beperkte risicoanalyse opgesteld. Uit het resultaat van deze risicoanalyse blijkt dat voor deze drie woongebieden een geringe risicoreserve benodigd is. Deze risicoreserve kan volledig worden afgedekt binnen de positieve resultaten van de grondexploitatie. De risico’s binnen deze complexen zijn beperkt. Er is nog wel een risico van vertraging binnen Garstlanden IV en extra kosten/minder opbrengsten na aanpassing van de laatste fase van het plan. Dit kan volledig worden opgevangen binnen het positieve resultaat.
8.2 Marslanden II Voor het complex Marslanden II is een uitgebreide risicoanalyse opgesteld. Hierin zijn alle mogelijke risico’s geïnventariseerd en vervolgens gekwantificeerd. Het uitgangspunt voor deze risicoanalyse wordt gevormd door de actuele gemeentelijke grondexploitatie. Zoals in hoofdstuk 6 is vermeld sluit de grondexploitatie met een positief resultaat van € 4.638.000. Op basis van de risicosimulatie ontstaat een grondexploitatietekort van € 5.351.000. Dit betekent dat het grootste deel van de risico’s kan worden opgevangen door het positieve resultaat en aanvullend een risicoreserve benodigd is van € 713.000 voor dit project. Ten opzichte van de jaarrekening 2023 betekent dit een geringe verhoging van het te alloceren bedrag van het risicoresultaat van € 68.000.
73
Nota Grondexploitatie 2025
Marslanden II
Risicoresultaat (P90) Resultaat grondexploitatie Benodigde risicoreserve Te alloceren
Jaarrekening 2023
Nota grondexploitatie 2025
-€ 645.000 € 4.778.000 € 5.423.000 € 645.000
-€ 713.000 € 4.638.000 € 5.351.000 € 713.000
De gevoeligheidsanalyse rangschikt de risico’s (spreidingrisico’s en bijzondere gebeurtenissen) met het grootste financiële effect op het totaalresultaat (NCW) van het project. De grootste risico’s binnen Marslanden II bestaan uit: •
Afwijkende grondbalans en of samenstelling van de grond binnen de deelgebieden die nog in ontwikkeling moeten worden genomen;
•
Vertraging in de afzet van woningbouwkavels binnen Havezate Es, Leehoogte en de Velden;
•
Verder is het een risico, afhankelijk van de ontwikkeling op de woningbouwmarkt en de bouwkostenontwikkeling, dat de grondprijzen onder druk komen te staan. Dit geldt zowel voor het deelgebied Havezate Es als de reguliere woongebieden;
•
Tot slot zal uit nadere planvorming en aanbesteding van werken moeten blijken of de ramingen voor het bouw- en woonrijp maken toereikend zijn.
8.3 Risicoresultaat bedrijventerreinen Voor de vier grote bedrijventerreinen binnen Hardenberg is eveneens een kwantitatieve risicoanalyse uitgevoerd. De benodigde risicoreserve is in totaal becijferd op € 1.763.000. Van deze risicoreserve kan ruim € 908.000 worden opgevangen deels door de positieve grondexploitaties en blijft een aanvullende risicoreserve van € 855.000 noodzakelijk. Ten opzichte van de risicoanalyse in de jaarrekening 2023 is de benodigde risicoreserve substantieel afgenomen. Deze afname wordt vooral veroorzaakt door een lager risicoprofiel van Broeklanden Zuid, verder vertonen de andere bedrijventerreinen eveneens een licht lager risicoprofiel. Hardenberg Werken
Risicoresultaat (P90) Resultaat grondexploitatie Benodigde risicoreserve Te alloceren
Jaarrekening 2023 -€ 939.000 € 499.000 € 2.186.000 € 1.268.000
Nota grondexploitatie 2025 € 2.069.000 € 3.989.000 € 1.763.000 € 855.000
Voor alle bedrijventerreinen geldt dat de kosten voor het bouw en woonrijp maken hoger kunnen uitvallen dan in de grondexploitaties is begroot, mede door gefaseerde uitvoering. Een deel van deze werkzaamheden is reeds aanbesteed en hiermee is het risico grotendeels beheerst. Binnen 74
Nota Grondexploitatie 2025
Broeklanden de Kop bestaat nog een risico van extra kosten voor de aanleg extra infrastructuur. Vertraging en de netcongestie worden verder nog als risico gezien. Dit leidt mogelijk tot hogere rentekosten en aanvullende plankosten.
8.4 Risicoresultaat Centrumplan Hardenberg Voor het centrumplan Hardenberg is eveneens een risicoanalyse opgesteld. In de onderstaande tabel worden de resultaten van de risicoanalyses weergegeven. Voor het centrumplan Hardenberg is een benodigde risicoreserve berekend van € 414.000. Hiermee is de berekende risicoreserve € 297.000 lager dan bij de jaarrekening 2023. Centrumplan Hardenberg
Risicoresultaat (P90) Resultaat grondexploitatie Benodigde risicoreserve Te alloceren
Jaarrekening 2023
Nota grondexploitatie 2025
-€ 5.785.000 -€ 5.074.000 € 711.000 € 711.000
-€ 5.380.000 -€ 4.966.000 € 414.000 € 414.000
We zien binnen het centrumplan Hardenberg een afname van de risico’s. Dit komt vooral omdat een aantal deelgebieden al zijn afgerond. De grootste risico’s binnen het centrumplan bestaan uit: •
Realiseren van het programma en de opbrengsten in de laatste deelgebieden;
•
Mogelijke vertraging binnen deze deelgebieden;
•
Extra plankosten door wijzigingen van programma;
•
Tenslotte de stijging van de kosten van het bouw en woonrijp maken vormen een risico.
8.5 Risicoresultaat Centrumplan Dedemsvaart Binnen het centrumplan Dedemsvaart zijn nagenoeg geen risico’s meer aanwezig. Om toch nog mogelijke risico’s bij de afronding te kunnen opvangen is bij de jaarrekening 2023 een risicoreserve ingesteld van € 50.000. Bij de jaarrekening 2024 en de nota grondexploitatie 2026 zal opnieuw worden beoordeeld of deze risicoreservering in stand moet blijven. Centrumplan Dedemsvaart
Risicoresultaat (P90) Resultaat grondexploitatie Benodigde risicoreserve Te alloceren
Jaarrekening 2023
-€ 351.000 € 50.000 € 50.000
Nota grondexploitatie 2025
-€ 312.000 € 50.000 € 50.000
8.6 Risicoresultaat overige grondexploitaties Voor de resterende complexen is op basis van de “oude” systematiek een inschatting van de mogelijke risico’s gemaakt, waarmee het totale risicoprofiel van het Grondbedrijf compleet is. 75
Nota Grondexploitatie 2025
Voor de resterende gronden is uitgegaan de vuistregel van een risicoprofiel van 12,5% van de boekwaarde per 1 januari 2024. Deze analyse heeft geleid tot de vorming van een risicoreserve van € 617.000 voor deze categorie gronden.
8.7 Totaal risicoresultaat grondexploitaties In onderstaand overzicht zijn de risicoresultaten van de genoemde grondexploitaties verzameld: Benodigde risicoreserve per grondexploitatie
nota grex 2025
jaarrekening 2023
Te alloceren 2024
Centrumplan Hardenberg
€ 414.000
€ 711.000
€ 414.000
Centrumplan Dedemsvaart
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
Hardenberg Wonen
€0
€0
€0
Hardenberg Werken
€ 1.763.000
€ 1.268.000
€ 855.000
Marslanden II Overige projecten
€ 5.351.000 € 617.000
€ 645.000 € 602.000
€ 713.000 € 617.000
Totaal
€ 8.195.000
€ 3.276.000
€ 2.649.000
Uit de tabel blijkt dat een totaal risicoreserve benodigd is van € 8,20 mln. Hiervan kan bijna € 5,55 mln. worden afgedekt door de positieve resultaten van de grondexploitaties. Blijft over een te alloceren bedrag van € 2,65 mln. Ten opzichte van de risicoanalyse in de jaarrekening 2023 is het te alloceren bedrag afgenomen met € 0,63 mln. Het bedrag van € 2,65 mln. zal worden opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen in de begroting 2025. Uiteraard zijn niet al deze risico’s als even “hard” te bestempelen, en ook manifesteren de risico’s zich veelal niet tegelijkertijd en in volle omvang. Zoals eerder gemeld worden deze risico’s in samenhang beoordeeld met de overige gemeente financiële risico’s. Het is hierbij gewenst de risico’s uit de grondexploitatie afzonderlijke inzichtelijk te houden en te onderkennen en ze in de Algemene Reserve op adequate wijze af te dekken. De berekende benodigde risicoreserve betekent per definitie niet dat de gemeente dit geld nu al kwijt is, het is juist de bedoeling om de reserve niet of zo beperkt mogelijk aan te wenden door gedurende de planperiode en planuitvoering beheersmaatregelen te treffen waardoor risico’s worden geneutraliseerd of gereduceerd. Echter indien zich risico’s wel gaan manifesteren dient de aanwezige buffer in de vorm van de Algemene Reserve toereikend te zijn.
76
Nota Grondexploitatie 2025
9. Gronden binnen materiele vaste activa (MVA) In het BBV is een helder onderscheid gemaakt tussen bouwgronden in exploitatie en de zogenaamde MVA-gronden. De definitie van Bouwgrond in Exploitatie (BIE) sluit in het herziene BBV voor wat betreft de toerekenbaarheid van kosten zoveel mogelijk aan bij de bestaande WRO. Het startpunt van een BIE is het raadsbesluit met de vaststelling van het grondexploitatiecomplex inclusief exploitatiebegroting. Vanaf dat moment wordt de BIE geopend en kunnen kosten worden geactiveerd. In de onderstaande tabel zijn alle onder Materiele Activa gerubriceerde gronden opgenomen. Het betreft een samenvoeging van de “oude” verspreide gronden, de fase II gronden, de strategische gronden en enige losse percelen. Zoals te lezen is de boekwaarde door inbreng in grondexploitaties gering afgenomen met een bedrag van circa € 156.000.
Boekwaarde 1-1-2023 MVA Slagharen Noord Ruimte voor ruimte- Gramsbergen Verspr.gronden geen btw (Hazepad Slagharen) Verspreide gronden - ruilgrond Embtenbroekerdijk - Slagharen structuurvisie - grond c-2000 mast Slagharen - Dedemsvaart ZW Koningsvaren - Gramsbergen - Gronden locatie Boshoek 2e fase Marslanden II Marslanden II restant kavel 2341 De Meerstal II Hoek Langewijk strategische aankopen 2e fase Broeklanden Zuid 2e fase Heemserpoort 2e fase Bransveen 2e fase Rollepaal Oost De Wieken Ii Lutten Uitbreiding Sibculo Locatie Hofsteeweg Radewijk Heemserpoort
Voorziening Heemserpoort Totaal
Inbreng
in exploitatie genomen
verkopen/ resultaat
Boekwaarde 31-12-2023
72.900 160.419 4.434
72.900 160.419 4.434
92.603 67.320 4.437 20.409 97 10.590 1.239.646 495.510 99.838 48.448 1.196.767 808.391 959.808 157.473 74.951 56.092 204.394 260.800 28.590 1.483.428 -1.056.000 6.491.345
92.603 67.320 4.437 20.409 97 10.590 1.239.646 495.510 0 48.448 1.196.767 808.391 959.808 157.473 74.951 0 204.394 260.800 28.590 1.483.428 -1.056.000 6.335.415
-99.838
-56.092
0
-155.930
0
aantal m2
per m2
16.200 € 35.889 € 881 €
4,50 4,47 5,03
21.940 € 4,22 15.000 1.000 € 4,44 10.183 € 2,00 8.245 € 0,01 49.867 € 0,21 72.379 € 17,13 31.719 0 6.375 € 7,60 251.605 € 4,76 173.904 € 4,65 211.280 € 4,54 36.704 € 4,29 24.686 € 3,04 0 16.952 € 12,06 49.500 € 5,27 0 0 1.034.309
De MVA-gronden zijn conform de BBV-voorschriften bij de jaarrekening 2023 wederom getoetst op marktconformiteit. Uit de toetsing is gebleken dat vrijwel alle gronden een reële waarde kennen in relatie tot de toekomstige bestemming.
77
Nota Grondexploitatie 2025
10.
Besluiten
In dit hoofdstuk vatten we de door de raad te nemen besluiten samen: •
De Nota Grondexploitatie 2025 vast te stellen;
•
De nieuwe werkwijze met voor het openen van grondexploitaties en het plegen van zowel planmatige grondverwervingen als strategische gelegenheidsverwervingen vast te stellen;
•
Het strategische verwervingsbudget met revolverende werking op te hogen van € 2,5 mln. naar € 5,0 mln.;
•
De geactualiseerde grondexploitaties vast te stellen en de voorzieningen in overeenstemming te brengen met de geactualiseerde grondexploitaties;
•
•
•
De volgende voorzieningen te verhogen ten laste van de Algemene Reserve: o
Woongebied Marke III met € 33.000
o
Moeshoek werken (bedrijventerrein) met € 5.000
De volgende voorzieningen te verlagen ten gunste van de Algemene Reserve: o
Moeshoek wonen met € 7.000
o
Centrumplan Hardenberg met € 109.000
o
Centrumplan Dedemsvaart met € 39.000
o
Gezondheidspark met € 66.000
o
Broeklanden Zuid met € 132.000
De volgende nieuwe grondexploitaties af te sluiten bij de jaarrekening 2024: o
Bransveen I
o
Marke II
o
Meerstal I
o
Garstlanden III
o
Sluis V
o
Moeshoek wonen
o
De Kuilen III
o
Broeklanden
o
Moeshoek werken
De financiële consequenties / besluiten zijn meegenomen in de novemberbrief 2024.
Bijlage 1: overzicht gerealiseerde strategische verwervingen
78
Nota Grondexploitatie 2025
11.
Begrippenlijst
Actualisatie
Het opnieuw doorrekenen van een grondexploitatie rekening houdend met de meest actuele beschikbare informatie. In Hardenberg gebeurt dat 2 keer per jaar: bij jaarrekening en bij de opmaak van de Nota Grondexploitatie.
BBV
Besluit Begroting en Verantwoording. Dit zijn de boekhoudvoorschriften voor gemeenten. Voor de grondexploitatie geldt de Notitie Grondexploitatie 2016, recentelijk aangevuld in maart 2018.
Boekwaarde
Het gesaldeerde geheel van baten en lasten van een grondexploitatie per 1 januari van een dienstjaar. Een positieve boekwaarde betekent dat er in een grondexploitatie meer uitgegeven is dan ontvangen. Bij een negatieve boekwaarde is dat net andersom.
BRM
Bouwrijp maken. Alle fysieke civieltechnische werkzaamheden om de gronden in exploitatie gereed te maken voor de uitgifte van kavels. Zoals: aanleg riolering, aanleg bouwstraten, ophogen van grond, aanleg waterpartijen, kabels en leidingen, etc.
Discontovoet
Het door het BBV voorgeschreven rentepercentage om het eindsaldo van een grondexploitatie terug te rekenen naar de datum van nu, veelal 1 januari van het lopende dienstjaar.
Fasering
De verdeling van lasten en baten van een grondexploitatie over de verschillende jaren van de looptijd (normaliter max. 10 jaren).
Grondbedrijf
De organisatorische eenheid die binnen de gemeente Hardenberg alle grondexploitaties in beheer heeft. In Hardenberg onderdeel van het team Beleid en gebiedsontwikkeling van de afdeling Ruimtelijk Domein.
Index
Het percentage waarmee de lasten en de baten van grondexploitaties jaarlijks worden aangepast.
MVA
Materiele Vaste Activa. De balanspost waarop de gronden die niet in exploitatie zijn genomen worden geadministreerd. Aan MVA-gronden mogen geen rente- en andere kosten worden toegeschreven. Daarmee blijft de boekwaarde constant.
NCW
Netto contante waarde. Het eindsaldo van een grondexploitatie met de discontovoet teruggerekend naar de datum van nu, veelal 1 januari van het lopende dienstjaar.
79
Nota Grondexploitatie 2025
Plankosten
Kosten in de vorm van ambtelijke uren en externe inhuur die ten laste van de grondexploitaties worden geboekt. Hier vallen ook de onderzoekskosten voor het bestemmingsplan en de uren Voorbereiding en Toezicht op de uitvoering van civiele werken onder.
P&C cyclus
De gemeentelijke Begroting, Bestuursrapportages en jaarrekening ter verantwoording van het budgetrecht van de raad.
POC
Percentage of completion. De door het BBV voorgeschreven methodiek om jaarlijks winsten uit grondexploitaties te nemen. Formule: te nemen winst = percentage van gerealiseerde lasten ten opzichte van begroot * percentage gerealiseerde baten ten opzichte van begroot.
PSR
Project specifieke risico’s. Dat zijn risico’s die specifiek betrekking hebben op een afzonderlijke grondexploitatie. Het geheel van de onderkenden en becijferde project specifieke risico’s worden per jaar in mindering gebracht op de winstnemingen.
Rente
De kosten van het lenen van gelden ter financiering van de grondexploitatie. Het rentepercentage is ingevolge het BBV verplicht gekoppeld aan de werkelijke rente die de gemeente betaalt op haar totale leningenportefeuille.
Voorziening
Een afgezonderd deel van de Algemene Reserve ter dekking van een exploitatietekort van een grondexploitatie. Bij verlaging van een Voorziening spreken we van vrijval (ten gunste van de Algemene Reserve).
VPB
Vennootschapsbelasting. Sinds 2016 zijn gemeentelijke grondbedrijven vennootschapsbelastingplichtig. Hiervoor gelden veel voorwaarden, waarvan de belangrijkste het voldoen aan het ondernemerscriterium is. Hardenberg voldoet daar tot 2021 niet aan, zo leert een daartoe strekkende analyse.
WRM
Woonrijp maken. Het civieltechnische werk om het bouwrijp gemaakte plan te voorzien van de definitieve aankleding. Zoals: afwerken woonstraten, aanleg groenvoorziening, bomen planten, bebording, speelvoorzieningen, etc.
80