Document · PDF

Jaarstukken incl. controleverklaring 2025 (Geanonimiseerd)

gemeenteraad 16 juni 2026, gemeente HardenbergBij agendapunt: Jaarstukken 202539.457 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Genneente Jaarstukken

2025

Hardenberg

Datum 11

mei 2026

Flynth

Audit B.V.

geheel

document

gewaarmerkt B

voor

(geanonimise rd) J

digitaal identificatiedoeléinden 13-5-2026

Inhoudsopgave Samenvatting

... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

Voorwoord

. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

Het jaar 2025 in vogelvlucht

Financieel verslag Ratio's

.. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. .

Toelichting op resultaatverschillen

... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. .

... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. .

.. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. .

Analyse rekeninguitkomst 2025 1 Jaarverslag

1. 1 Programmaverantwoording 'Oog voor elkaar , blik op de toekomst' 1. 2 Verplichte paragrafen. 2 Jaarrekening

.. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

112

.. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

194

2. 1 Overzicht van baten en lasten en de toelichting 2. 2 Onvoorzien

. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

195

. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

240

2. 3 Overzicht incidentele baten en lasten.

. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

241

. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

253

. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

254

2. 4 Structurele mutaties reserves 2. 5 WNT

.. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. .

2. 6 Grondslagen 2. 7 Balans

... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

257

. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

261

2. 8 Rechtmatigheidsverantwoording

... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

277

... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

278

3 Bijlagen

. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

285

3. 1 SiSa

. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

286

2. 9 Overige gegevens

3. 2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld

... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

306

.. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

309

.. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .

316

317

3. 3 Reserves en voorzieningen 3. 4 Modelstaat A en B 3. 5 EMU saldo

Samenvatting

Voorwoord Elk jaar maken we in het jaarverslag de financiële balans op en kijken we terug op wat we samen hebben bereikt. Het laat zien waar we het afgelopen jaar aan hebben gewerkt en welke resultaten dat heeft opgeleverd voor onze gemeente. We hebben in 2025 hard gewerkt om waar te maken wat we met elkaar hadden afgesproken. Veel plannen zijn uitgevoerd en op veel plekken in onze gemeente zijn resultaten zichtbaar. Daar mogen we trots op zijn. Niet alles is gelukt zoals we vooraf hadden bedacht. Soms kost iets meer tijd dan gepland. Soms moeten we plannen opnieuw bekijken. Dat hoort er ook bij. Belangrijk is dat we blijven doen wat nodig is voor onze inwoners , ondernemers en verenigingen.

Financieel sluiten we het jaar af met een positief resultaat. Dat komt deels doordat sommige projecten nog doorlopen in 2026. Maar een belangrijk deel komt ook door eenmalige bijdragen van het Rijk en subsidies. Daar zijn we blij mee , want we hebben het geld hard nodig voor de investeringen die voor ons liggen. Tegelijkertijd houden we opnieuw meer geld over dan begroot. Dat betekent ook dat we kritisch naar onszelf moeten kijken. We zien dat onze ambities soms groter zijn dan wat we in de praktijk kunnen uitvoeren. Daarom gaan we scherper kijken naar wat realistisch uitvoerbaar is en hoe we onze plannen beter laten aansluiten op onze uitvoeringskracht. Daar zetten we de komende jaren een stap extra voor. Het positieve resultaat zorgt er wel voor dat onze reserves weer wat groeien. Dat geeft ons ruimte om te investeren in woningbouw , voorzieningen , duurzaamheid en de leefbaarheid van onze

kernen.

Tot slot wil ik mijn waardering uitspreken voor de gemeenteraad , het college en vooral voor alle medewerkers van onze organisatie. Samen hebben we hard gewerkt om onze plannen uit te voeren. En samen blijven we werken aan een sterke en toekomstbestendige gemeente

Hardenberg. Didi Dorrestijn Wethouder gemeente Hardenberg

Het jaar 2025 in vogelvlucht In 2025 werkten we verder aan een gemeente waar het prettig wonen , werken en leven is. Samen met inwoners , ondernemers en maatschappelijke organisaties zetten we stappen op veel verschillende terreinen. Van woningbouw en centrumontwikkeling tot duurzaamheid , economie en zorg. Hieronder lichten we de belangrijkste ontwikkelingen van het afgelopen jaar toe.

Leefbare centra in onze kernen Levendige en aantrekkelijke centra zijn belangrijk voor de leefbaarheid van onze kernen. Ze bieden ruimte voor winkels , horeca , cultuur en ontmoeting. Daarom werken we al enkele jaren aan het versterken van de centra. In Hardenberg is in 2025 het vernieuwde marktplein afgerond. Ook de vergroening van de winkelstraten is grotendeels gerealiseerd. Daarnaast maakten we de nieuwe centrumvisie Hardenberg 2040 af. Inwoners en ondernemers konden hierover meedenken. De centrumvisie geeft richting aan de verdere ontwikkeling van het centrum in de komende jaren. In Dedemsvaart is verder gewerkt aan het plan voor vergroening van de Marktstraat. We doorliepen een participatietraject rond de vraag hoe we de Wisseling beter bij het centrum kunnen betrekken. Uitkomst is dat we samen met inwoners , ondernemers en andere betrokkenen eerst goed kijken naar de ideeën van de deelnemers. In Balkbrug is gestart met de bouw van appartementen op de locatie van de voormalige Paddy’s Pub en is begonnen met de uitbreiding van de supermarkt. In Slagharen is de planvoorbereiding afgerond voor de herinrichting van het gebied rond het Hertenkampje. De uitvoering hiervan staat gepland voor 2026. Wonen in Hardenberg Ook in 2025 werkten we samen met woningcorporaties , ontwikkelaars en andere partners aan het versnellen van de woningbouw.

In 2025 zijn in onze gemeente 493 nieuwe woningen gebouwd. Een belangrijk deel hiervan bestaat uit sociale huurwoningen en betaalbare woningen. We bouwen voor verschillende doelgroepen. Denk aan starters , senioren , gezinnen

Ook werken we aan goede huisvesting voor arbeidsmigranten andere nieuwe doelgroepen. De ambitie blijft om gemiddeld ongeveer 400 woningen per jaar toe te voegen aan de woningvoorraad. Daarvoor werkten we aan nieuwe woningbouwprojecten , zodat we ook de komende jaren voldoende woningen kunnen bouwen. In december stelde het college ook de belangrijkste uitgangspunten voor de toekomstige woonopgave in onze gemeente vast. Het document vormt het visiedeel voor het nieuwe volkshuisvestingsprogramma en helpt om woningbouw , zorg , leefbaarheid en andere beleidsterreinen beter met elkaar te verbinden bij nieuwe gebiedsontwikkelingen. en mensen met een zorgvraag. en

Het stationsgebied van Hardenberg Het stationsgebied van Hardenberg ontwikkelt zich de komende jaren tot een plek waar wonen , werken , leren , reizen en elkaar ontmoeten samenkomen. In 2025 is hiervoor een belangrijke stap gezet met de vaststelling van een Nota van Uitgangspunten en een eerste visie voor het gebied. Ook is op een aantal percelen voorkeursrecht gevestigd. Hiermee houden we regie op de

toekomstige ontwikkeling van het gebied. Vooruitlopend op de gebiedsontwikkeling , bereidden we de uitbreiding van de fietsenstallingen voor. Met NS Vastgoed maakten we afspraken over het verbouwen van de begane grond tot wachtruimte en koffieverkooppunt. 5

In regionaal verband werkten we samen met andere gemeenten in het programma Stationsomgevingen van de Regio Zwolle een maatregelenboek voor de gemeente Hardenberg. Het gaat daarbij niet alleen om het gebied rond het station zelf , maar ook om betere verbindingen met omliggende wijken en kernen en om woningbouw op andere plekken in de gemeente.

Een sterke economie In 2025 werkten we verder aan de uitvoering van onze economische agenda. Daarbij richten we

het versterken van het vestigingsklimaat , het ondersteunen van ondernemers en het stimuleren van innovatie en werkgelegenheid. We willen ruimte aan bedrijven die willen groeien of zich willen vestigen in onze gemeente. Daarvoor werkten we in 2025 aan plannen voor bedrijventerreinen zoals Heemserpoort en De Boschkamp in Hardenberg en Rollepaal Oost in Dedemsvaart. De vrijetijdseconomie is een belangrijke pijler van onze lokale economie. In 2025 stelden we daarom een nieuwe visie en strategie voor de vrijetijdseconomie vast. Ook werkten we verder aan de ontwikkeling van recreatieve voorzieningen , zoals bij de Kotermeerstal , en aan het versterken van het toeristisch aanbod in het Vechtdal. De agrarische sector speelt een belangrijke rol in de economie van Hardenberg. In 2025 stelde de gemeenteraad de Agenda Vitale Landbouw vast. Daarin hebben we aandacht voor innovatie , verduurzaming en kennisuitwisseling tussen agrarische ondernemers. Zo ondersteunen we initiatieven zoals praktijknetwerken en kennisbijeenkomsten. Voor alle ondernemers is goede dienstverlening belangrijk. Daarom hebben we het accountmanagement versterkt en zijn er veel bedrijfsbezoeken afgelegd. Ook werken we samen met partners in de regio aan vraagstukken op de arbeidsmarkt , innovatie en de ontwikkeling van de regionale economie. ons op

Goed bereikbaar en verkeersveilig Bereikbaarheid en verkeersveiligheid zijn belangrijk voor de leefbaarheid van onze kernen. In 2025 zijn verschillende projecten uitgevoerd en voorbereid om de fietsroutes en wegen te verbeteren. Zo is de Sportlaan in Dedemsvaart opnieuw ingericht en zijn werkzaamheden gestart in Gramsbergen aan de Oostermaat en De Esch. Ook zijn werkzaamheden uitgevoerd aan de Hardenbergerweg bij Mariënberg en is gestart met het fietspad Slotweg-Schapenweg bij Bergentheim. Een belangrijke stap voor fietsveiligheid was de aanleg van de fietstunnel onder de Haardijk bij Heemse. Hiermee is de fietsroute veiliger en comfortabeler geworden. Verkeersveiligheid op de N36 blijft een belangrijk aandachtspunt. Het Rijk heeft hiervoor extra geld beschikbaar gesteld. In 2025 zijn de plannen verder uitgewerkt om de veiligheid op deze weg structureel te verbeteren. Sport en bewegen Sport en bewegen dragen bij aan een gezonde en vitale samenleving. Daarom investeren we in sportvoorzieningen en ondersteunen we sportverenigingen. In 2025 zijn binnen het programma Gewoon Actief en Gezond nieuwe beweegactiviteiten gestart en is extra aandacht besteed aan valpreventie bij ouderen. Ook ondersteunden we sportverenigingen bij het creëren van een sociaal veilige

sportomgeving. Daarnaast is besloten in te zetten op renovatie van het bestaande sportpark De Boekweit in Dedemsvaart.

Cultuur en evenementen In 2025 is verder gewerkt aan de uitvoering van de cultuurvisie. De cultuurmakelaar hielp inwoners en organisaties bij het ontwikkelen van culturele activiteiten en het vinden van financiering. Theater De Voorveghter kende in 2025 opnieuw een succesvol jaar met een breed programma en een recordaantal bezoekers. In 2025 is onderzoek gedaan naar de verschillende mogelijkheden voor een robuust en toekomstbestendig theater. Een goed gevulde evenementenkalender draagt bij aan een gastvrije en bruisende gemeente. In totaal ontvingen 29 evenementen een bijdrage vanuit de gemeente. Daarmee ondersteunen we een gevarieerd en aantrekkelijk evenementenaanbod voor inwoners en bezoekers. In 2025 is het evenementensubsidiebeleid vernieuwd. Dit beleid maakt het voor organisatoren eenvoudiger om subsidie aan te vragen en biedt ook ruimte voor kleinere initiatieven. Een groene en gezonde leefomgeving We willen dat onze gemeente een groene en gezonde plek blijft om te wonen en te leven. Daarom investeren we in de kwaliteit van de openbare ruimte. In 2025 zijn verschillende speel- en ontmoetingsplekken vernieuwd of aangelegd. Ook zijn groene schoolpleinen gerealiseerd en nieuwe sport- en speelvoorzieningen aangelegd.

De Groene en Gezonde maatlat , die in 2025 door de gemeenteraad is vastgesteld , helpt ons om bij nieuwe projecten meer aandacht te besteden aan gezondheid , biodiversiteit en

klimaatadaptatie. Duurzaam Hardenberg De energietransitie vraagt om grote veranderingen. In 2025 stelde de gemeenteraad het Programma Energie 2025-2028 vast. Hierin staat hoe we stap voor stap toewerken naar een betrouwbaar , betaalbaar en duurzaam energiesysteem in 2050. We hielpen inwoners bij het energiezuinig maken van hun woning. In 2025 kwam daarvoor een online energiespaartool beschikbaar. Hiermee kunnen inwoners per woningtype zien welke stappen zij kunnen zetten om hun woning energiezuiniger te maken en uiteindelijk aardgasvrij te worden.

Sportverenigingen , culturele instellingen en andere maatschappelijke partijen konden gebruik maken van subsidies en leningen om hun gebouwen energiezuiniger te maken. Samen met ondernemers werkten we aan innovatieve oplossingen voor de energievoorziening , zoals Smart Energy Hubs op bedrijventerreinen. Daarmee kunnen bedrijven energie slimmer gebruiken en beter omgaan met netcongestie. Ook op het gebied van afval en grondstoffen zijn stappen gezet. Zo zijn extra ondergrondse restafvalcontainers geplaatst , is de GRIP-wagen ingevoerd en kunnen inwoners in hoogbouw nu GFT-afval scheiden. Daarnaast is de Ja-sticker ingevoerd voor ongeadresseerd reclamedrukwerk. Met deze maatregelen maken we het voor inwoners makkelijker om afval te scheiden en waardevolle grondstoffen opnieuw te gebruiken. Kansen voor jeugd en onderwijs Een goede start voor kinderen en jongeren is belangrijk. Daarom werken we samen met scholen en partners aan goed onderwijs en passende ondersteuning. We werkten verder aan plannen 7

nieuwe schoolgebouwen en renovaties. In 2025 maakten we met de schoolbesturen afspraken over de ontwikkeling van kindcentra in onze gemeente. Bij de bouw en renovatie van voor

scholen besteden we veel aandacht aan duurzaamheid , een gezond binnenklimaat en goede toegankelijkheid. Samen leven en meedoen We willen een samenleving waarin iedereen kan meedoen. Daarom ondersteunden we inwoners die hulp nodig hebben op het gebied van zorg , inkomen of participatie. In 2025 hebben we extra ingezet op het beter bereiken van inwoners die recht hebben op financiële regelingen. We bleven inzetten op gezondheid en preventie. Vanuit het programma Gewoon Gezond Hardenberg werkten we samen met partners aan een gezonde leefstijl en het

voorkomen

van

gezondheidsproblemen.

Veiligheid Een veilige leefomgeving is de basis voor een prettig leven. In 2025 stelde de gemeenteraad het nieuwe Integraal Veiligheidsplan 2025-2028 vast. Daarin staan de belangrijkste veiligheidsthema’s voor de komende jaren , zoals jeugdoverlast , ondermijning en digitale veiligheid. Ook is ingezet op preventie en bewustwording , bijvoorbeeld op het gebied van ondermijnende criminaliteit en cyberveiligheid. Samen met onze kernen De 29 kernen in ons gemeente hebben ieder een eigen karakter. Met het kernenbeleid ondersteunen we initiatieven vanuit de samenleving en werken we samen met dorpsbelangen aan de leefbaarheid van de kernen. In 2025 is een gebiedsregisseur gestart met het uitvoeringsplan , dat door de raad is vastgesteld. Ook is de regeling Daadkrachtig Hardenberg vastgesteld. Hiermee kunnen inwoners en organisaties makkelijker initiatieven ontwikkelen die

bijdragen aan hun kern. Voor de leefbaarheid in de kernen en wijken zijn multifunctionele accommodaties (mfa’s) van grote waarde. In 2025 is het onderzoek naar de haalbaarheid van een multifunctionele accommodatie in Baalder afgerond. Het college heeft besloten om in te zetten op renovatie van sportzaal De Kamp , waarbij ook ruimte wordt gemaakt voor maatschappelijke voorzieningen. Ook in andere kernen is gekeken naar de behoefte aan multifunctionele voorzieningen. Communicatie en participatie We willen inwoners en ondernemers goed van dienst zijn. En ze informeren en betrekken bij plannen en projecten. In 2025 werkten we verder aan de uitvoering van ons inwonerparticipatiebeleid. We pasten deze werkwijze steeds vaker toe bij projecten en ontwikkelingen in onze gemeente. In 2025 is de online participatietool verder geïntegreerd in onze website. Inwoners konden hier onder andere meedenken over het grondstoffenplan , de centrumvisie voor Hardenberg , het verkeersonderzoek in Dedemsvaart en plannen voor de Kotermeerstal. Ook werkten we verder aan onze strategische communicatie. Met duidelijke en toegankelijke informatie zorgen we ervoor dat inwoners weten wat er speelt in hun gemeente en hoe zij hun ideeën kunnen inbrengen.

Een organisatie die meebeweegt De wereld verandert snel. Dat vraagt ook iets van onze gemeentelijke organisatie. In 2025 hebben we gewerkt aan het versterken van onze organisatie en het verbeteren van de digitale ondersteuning van ons werk. Een belangrijke stap was de herinrichting van het gemeentehuis in Hardenberg. Deze nieuwe werkomgeving ondersteunt hybride werken , samenwerking en ontmoeting tussen medewerkers. Daarnaast zijn stappen gezet in digitalisering en informatiegestuurd werken. Hiermee kunnen we beter inspelen op maatschappelijke

ontwikkelingen en onze dienstverlening verder verbeteren.

Financieel verslag De jaarrekening en het jaarverslag worden vastgesteld door de gemeenteraad. De jaarrekening bestaat uit: • •

de balans tussen bezittingen en schulden ; de rekening van baten en lasten. Dit is het resultaat.

Het jaarverslag bestaat uit: • • •

analyse van het resultaat ; de programmaverantwoording ; de paragrafen een

Uitgangspunten financieel beleid De uitgangspunten voor het financieel beleid van de gemeente zijn: • streven naar een meerjarig structureel sluitende begroting • de algemene reserve dient op voldoende niveau te zijn •

•

de schuldpositie van de gemeente dient een houdbare schuld te zijn. Hiervan is sprake zolang de netto schuldquote niet meer bedraagt dan 130% de belastingtarieven worden alleen met de inflatiecorrectie verhoogd.

Vermogenspositie De vermogenspositie van Hardenberg is in 2025 verbeterd. De reserves zijn met € 12. 811. 000 toegenomen. Er is voor €10. 000. 000 aan nieuwe leningen aangetrokken. Op bestaande leningen is € 9. 402. 000 afgelost. De waarborgen zijn met €148. 000 afgenomen. Er is voor € 1. 064. 000 aan financiële activa bijgekomen en er is € 335. 000 afgelost. Activa

31-12-2024 13. 847 196. 494 18. 253

31-12-2025 Passiva 14. 481 Reserves 215. 998 Resultaat jaarrekening 18. 982 Voorzieningen

31-12-2024 122. 512 14. 048 13. 442

31-12-2025 135. 323 13. 224 15. 043

79. 706

80. 156

Vlottende activa

228. 594 48. 789

Vaste schulden 249. 461 Totaal vaste passiva 44. 400 Vlottende passiva

229. 708 47. 675

243. 746 50. 115

Totaal activa

277. 383

293. 861 Totaal passiva

277. 383

293. 861

Immateriele vaste activa Materiele vaste activa Financiele vaste activa Totaal vaste activa

Ratio's Voor de beoordeling van de financiële positie van de gemeente wordt een aantal ratio's gehanteerd. Het opnemen van deze ratio's in de begroting en het jaarverslag is (landelijk) verplicht en vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording. Doel van de wetgever is , het gemeentebestuur (meer) inzicht te geven in de gemeentefinanciën. Daarbij heeft zij geen normen gesteld. Het is aan elke gemeente(raad) om hier zelf beleid op te formuleren. Dit heeft Hardenberg gedaan als het gaat om de Netto Schuldquote. Deze mag niet hoger zijn dan 130%

de jaarlijkse inkomsten. Hieronder het beoordelingskader dat door de provinciaal toezichthouder wordt gehanteerd. Wij gebruiken financiële kengetallen om de financiële gezondheid en weerbaarheid inzichtelijk te maken. Het is belangrijk om te benoemen dat de financiële kengetallen vooral bedoeld zijn als hulpmiddel voor de gemeenteraad. De kengetallen van

altijd in samenhang met elkaar worden bekeken en zeggen afzonderlijk weinig over de beoordeling van de financiële positie. Zo hoeft een hoge schuld geen nadelig effect te hebben op de financiële positie , maar is dat afhankelijk of en wat er aan eigen vermogen en baten tegenover die schuld staat en hoe groot de kans is dat de schuld weer wordt afgelost. Het is dus , met andere woorden , niet mogelijk om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. De kengetallen worden daarom altijd in samenhang bezien , omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie van Hardenberg. In het verleden zijn er door provincies zogenaamde signaleringswaarden opgesteld. Deze geven een indicatie en kunnen gemeenten helpen om de uitkomsten van de kengetallen beter te beoordelen. In het onderstaande overzicht staan deze signaleringswaarden vermeld. moeten

toetsingskader provincie

goed

voldoende

onvoldoende

Netto schuldquote

< 90%

90%-130%

> 130%

Netto schuldquote gecorrigeerd Solvabilteitsratio

< 90%

90%-130%

Grondexploitatie

> 50% Begroot > 0% < 20%

Belastingcapaciteit

< 95%

Structurele exploitatieruimte

Weerstandscapaciteit

< 20% 20%-50% Begroot =0% Begroot < 0% 20%-35% > 35%

95%-100%

130%

1-2

105%

Hardenberg is financieel gezond In onderstaand overzicht worden de kengetallen van de Gemeente Hardenberg weergegeven. De financiële positie van de gemeente kan op basis van de kengetallen als gezond en stabiel worden beoordeeld. De netto schuldquote van 34% (32% gecorrigeerd) wijst op een relatief beperkte schuldenlast en een beheersbare financieringspositie. Met een solvabiliteitsratio van 51% beschikt de gemeente over een solide vermogenspositie. De structurele exploitatieruimte van 75% , laat zien dat structurele baten ruimschoots toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Daarnaast zijn de risico’s uit grondexploitaties beperkt en ligt de belastingcapaciteit op 84% , wat betekent dat er nog ruimte bestaat binnen het lokale belastinggebied , terwijl de weerstandscapaciteit van 47, duidt op een ruim voldoende buffer om financiële risico’s op te vangen. In hoofdstuk 1. 2. 2. 6 Kengetallen is een uitgebreidere toelichting van onderstaande kengetallen. Jaarrekening 2025 Netto schuldquote

JV 2022 41%

JV 2023 38%

JV 2024 35%

JV 2025 34%

B 2025 66%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

40%

36%

33%

32%

63%

Solvabiliteitsratio

46%

48%

49%

51%

41%

Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie

75%

Belastingcapaciteit

40% 94%

35% 90%

22% 87%

-11% 84%

23% 86%

Weerstandscapaciteit

314

405

570

477

398

Rekeninguitkomsten In de vergadering van 19 november 2024 heeft de raad de begroting 2025 vastgesteld met een positief resultaat van 56, miljoen (B 2025). Het begrotingssaldo 2025 is na de genoemde raadsvergadering via mei- en novemberbrieven en beleidsvoorstellen met financiële gevolgen bijgesteld. De daarmee gecorrigeerde begroting wordt in deze jaarstukken aangeduid met de term “Begroting na Wijziging” (afkorting: BNW 2025). Het rekeningsaldo bedraagt , na alle verrekeningen zoals budgetoverhevelingen , € 82, miljoen (R 2025). Het voordelig saldo wordt aan de algemene reserve toegevoegd. Zie hieronder een tabel met

daaronder een toelichting op hoofdlijnen op dit exploitatieresultaat

Tabel Rekeninguitkomsten Bedragen * 1. 000 Lasten

R 2024 230. 991

Baten

239. 374

220. 298

236. 845

242. 518

8. 383

-5. 412

-921

11. 987

5. 664 14. 047

-200 -5. 612

1. 748 827

1. 237 13. 224

-4. 047

-5. 034

10. 000

-5. 612

827

8. 190

Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Resultaat Voorstellen voor budgetoverheveling Van / Naar algemene reserve

B 2025 BNW 2025 R 2025 225. 710 237. 766 230. 531

Toelichting op resultaatverschillen 1. Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Er is een verschil tussen het saldo van de begroting en rekening. Dit kunnen in de diverse programma's zowel nadelige als voordelige verschillen zijn. Met name eenmalige meevallers veroorzaken het positieve resultaat. Binnen de grondexploitatie is sprake van een voordeel van € 26, miljoen. Daarnaast ontstaat een voordeel van € 43, miljoen door de vrijval van diverse stelposten waaronder de stelpost onvoorzien en de stelpost loon- en prijscompensatie. Doordat verwachte autonome ontwikkelingen zijn uitgebleven , is een deel van de stelposten onbenut gebleven en valt dit nu vrij. Verder is er een voordeel van € 08, miljoen vanwege een hogere algemene uitkering. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar de toelichting op de

programmaverantwoording. 2. Mutaties via reserves In de begroting 2025 werd ervan uitgegaan dat per saldo €56, miljoen aan de reserve zou worden onttrokken In de jaarrekening 2025 is dit per saldo een storting van €82, miljoen geworden. De verschillen worden toegelicht in het overzicht resultaatbestemming via reserves (programmaverantwoording 6). 3. Over te hevelen budgetten Een overzicht van de overgehevelde budgetten per programma is te vinden in de jaarrekening.

Analyse rekeninguitkomst 2025 Het definitieve resultaat van de jaarrekening 2025 bedraagt € 132, miljoen voordelig. Door het voordelige resultaat aan te passen met de over te hevelen budgetten van € 50, miljoen ontstaat een voordelig nettoresultaat van € 82, miljoen. Hieronder volgt in hoofdlijnen een nadere toelichting op de resultaatverschillen tussen de begroting 2025 (na wijziging) en definitieve jaarrekening 2025. Voor een nadere financiële en inhoudelijke toelichting per programma verwijzen wij u naar het jaarverslag. Per programma is daar onder het onderdeel “Wat heeft het gekost” een toelichting opgenomen. Verschillenanalyse Bedragen * 1. 000 Omschrijving Verkeer en vervoer

Programma

Bedrag

Ruimtelijk Hardenberg

832

Parkeren Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Ruimtelijk Hardenberg Ruimtelijk Hardenberg

288

Wonen en bouwen

165

Grondexploitatie

Ruimtelijk Hardenberg Ruimtelijk Hardenberg en Economisch en recreatief Hardenberg

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties

Economisch en recreatief Hardenberg Economisch en recreatief Hardenberg

358

Cult.presentatie , -productie en -partic. Riolering Afval

Economisch en recreatief Hardenberg Duurzaam Hardenberg Duurzaam Hardenberg

451 -183

Milieubeheer Onderwijs

Duurzaam Hardenberg

166

Sociaal Hardenberg

754

Samenkracht en Burgerparticipatie Werk en inkomen

Sociaal Hardenberg Sociaal Hardenberg Sociaal Hardenberg

-2341

Jeugd WMO

845

2580 403

175

-351 -412

Sociaal Hardenberg Dienstverlenend Hardenberg

-1041

Beheer overige gebouwen en gronden Overhead

Dienstverlenend Hardenberg

305

Financien

339

Treasury

Financien

-260

Alg. uitkeringen en ov. uitkeringen GF Overige baten en lasten

Financien

734

Financien

3692

Reserve Mutaties

Financien

317

Overige verschillen programma's

Overig

266

Bestuur

Saldo *exclusief budgetoverhevelingen

108

8. 190

Toelichting op saldo begroting en rekening na budgetoverhevelingen Ruimtelijk Hardenberg Verkeer en vervoer: De baten zijn hoger en de lasten lager dan begroot. Het voordeel op de lasten wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere kapitaallasten. De hogere baten zijn met name het gevolg van extra legesinkomsten door meer aanvragen (netverzwaring) en een hogere ontvangst van provinciale programmasubsidie doordat extra activiteiten konden worden verantwoord. Parkeren: De kapitaallasten zijn lager doordat de investering rondom het verbeteren van de parkeersituatie in het centrum van Hardenberg nog niet is gerealiseerd. Daarnaast zijn de uitgaven voor klein onderhoud aan parkeergarages lager. Openbaar groen en (openlucht) recreatie: Het grootste deel van het positieve resultaat wordt verklaard door lagere kapitaallasten , doordat enkele investeringen (nog) niet zijn gerealiseerd. Daarnaast is sprake van voordelen binnen de onderdelen Snippergroen , Plaagbestrijding en Speeltuinen (BOSS). Verder is er als gevolg van de verkoop van meerdere percelen , een aanvullend voordeel gerealiseerd binnen het onderdeel Snippergroen. Wonen en Bouwen: Het positieve saldo van €165. 000 wordt voornamelijk veroorzaakt door een incidenteel voordeel op bouwleges. Dit voordeel is ontstaan doordat onvoorzien meer aanvragen voor grote bouwprojecten (appartementengebouwen) zijn ingediend.

Dit voordeel wordt deels gedempt door overschrijdingen op het budget voor externe inhuur bij Bouw- en woningtoezicht (BWT) en handhaving. Bij BWT is het in de novemberbrief over te hevelen bedrag voor externe inhuur te hoog ingeschat. Bij handhaving is sprake van een nadeel door extra benodigde juridische adviezen en onderzoeksrapporten voor de uitvoering van

langlopende handhavingstrajecten. Grondexploitatie bestaat uit de taakvelden Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) en Fysieke bedrijfsinfrastructuur (bedrijventerreinen). Door gerealiseerde grondverkopen kon net als in 2024 op het geïnvesteerde vermogen terugverdiend worden. Het totale resultaat bedraagt €2. 580. 000. Het resultaat op bedrijventerreinen is ongeveer €11, miljoen positiever dan begroot en het resultaat op woningbouw is ongeveer €14, miljoen positiever dan begroot. Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid. Economisch

Recreatief Hardenberg

Sportbeleid en activering: Het positieve saldo van € 358. 000 wordt veroorzaakt door hogere baten uit de SPUK-regeling Sport , inclusief aanvullende ontvangsten voor het Sportakkoord en de Brede Regeling Combinatiefuncties. Bij laatstgenoemde regeling zijn baten en lasten budgettair neutraal. Het nadeel op de lasten wordt veroorzaakt door een bijdrage aan een trapveld in Bergentheim en hogere kosten voor sportmaterialen. Sportaccommodaties: Binnen het taakveld Sportaccommodaties is sprake van een positief saldo van € 403.000 , voornamelijk als gevolg van lagere kapitaallasten. Bij de zwembaden ontstaat daarnaast een voordeel op de loonsom door minder inzet van vervangend personeel. Ook zijn de inkomsten bij zwembad De Kiefer hoger door een correctie van het transitoriabedrag uit 14

2024. Verder is er sprake van een voordeel op de onderzoekskosten voor Sportpark De Boekweit. Tegenover deze voordelen staan echter hogere onderhouds- en energiekosten. Daarnaast zijn de baten bij Sporthal De Slag lager dan geraamd , wat leidt tot een nadeel.

Cult.presentatie , -productie en -partic. : Bij dit taakveld is sprake van een positief saldo van € 451. 000. Dit komt doordat overgehevelde budgetten uit 2024 (Fonds Culturele Burgerinitiatieven en programmalijnen cultuurbeleid) in 2025 niet zijn besteed. Daarnaast heeft stichting HaFaBra een deel van de subsidie uit 2024 terugbetaald aan de gemeente. Duurzaam Hardenberg

Riolering: Het saldo van het taakveld Riolering is €183. 000 negatief. Dit komt vooral door een hogere toevoeging aan de voorziening riolering op basis van de toerekenbare baten en lasten. Daartegenover staan voordelen door lagere kapitaallasten , lagere energielasten en minder onderhoud door minder extreme weersomstandigheden. Afval: Het taakveld Afval laat een positief saldo zien van €175. 000. De baten zijn hoger door hogere opbrengsten uit ingezamelde grondstoffen en een hogere onttrekking uit de voorziening afval. Daartegenover zijn ook de lasten hoger doordat investeringen en uitvoeringskosten uit het Grondstoffenbeleidsplan eerder en hoger zijn uitgevallen dan geraamd. Ook zijn de personele lasten van het cleanteam hoger , maar deze worden gecompenseerd door extra loonkostensubsidie. Milieubeheer: Het saldo van het taakveld Milieubeheer is €166. 000 positief. De baten laten een nadeel zien van €4. 051. 000. Dit komt voornamelijk doordat subsidies binnen het Energieprogramma , zoals het CDOKE-budget en het Nationaal Isolatieprogramma , voor meerdere jaren zijn begroot terwijl in 2025 alleen het daadwerkelijk ontvangen en bestede deel is verantwoord. Het verschil betreft middelen die in latere jaren nog worden besteed. De lasten zijn €4. 217. 000 voordelig.

Dit komt met name doordat geplande uitgaven binnen het Energieprogramma lager zijn uitgevallen of zijn doorgeschoven naar volgende jaren. Het niet bestede deel van de middelen wordt toegevoegd aan de reserve Energieprogramma. Sociaal Hardenberg Onderwijs: Het voordeel van €754. 000 bij Onderwijs wordt voornamelijk veroorzaakt doordat middelen voor tijdelijke huisvesting , onder andere in Marslanden , niet volledig zijn benut. Daartegenover staan hogere lasten voor leerlingenvervoer door een toename van het aantal leerlingen. De hogere lasten binnen onderwijsbeleid en leerlingenzaken voor het Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid en het Nationaal Programma Onderwijs worden grotendeels gecompenseerd door ontvangen SPUK-middelen (GOAB en NPO). Bij de regeling peuteropvang zijn de lasten lager dan begroot doordat meer ouders recht hebben op kinderopvangtoeslag. Samenkracht en burgerparticipatie: Het taakveld Samenkracht en burgerparticipatie heeft voornamelijk betrekking op de opvang van ontheemden uit Oekraïne. In 2025 zijn zowel de baten als de lasten hoger dan geraamd. De hogere lasten worden veroorzaakt door transitiekosten voor de realisatie van drie locaties en de renovatie van drie andere locaties. Deze kosten zijn volledig declarabel en worden in 2026 verrekend met het Rijk.

Door onder meer de bouw van chalets waren in 2025 minder bedden beschikbaar dan geraamd , waardoor de 15

rijksvergoeding lager uitviel. Inmiddels zijn alle bedden beschikbaar. Hierdoor wordt verwacht dat het nadeel van 2025 in 2026 omslaat in een voordeel , doordat een deel van de lasten al in 2025 is verantwoord. Werk en Inkomen: Werk en Inkomen , bestaande uit de taakvelden inkomensregelingen , WSW en beschut werk en arbeidsparticipatie , laat een nadeel zien van € 351. 000. Binnen de inkomensregelingen zijn de uitgaven aan loonkostensubsidies hoger door een intensievere inzet om werkgevers te stimuleren inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen. Daarnaast zijn de uitgaven aan bijstandsuitkeringen hoger door een grotere instroom dan uitstroom. Het nadeel wordt deels gecompenseerd door lagere uitgaven binnen het minimabeleid , overige WWB-uitgaven en arbeidsparticipatie. Bij WSW en Beschut Werk is sprake van een klein nadeel door lagere rijksinkomsten als gevolg van de afbouw van het LageInkomensvoordeel (LIV). Bij arbeidsparticipatie is een beperkt voordeel gerealiseerd en bij de Wet Inburgering vallen baten en lasten lager uit doordat de taakstelling lager bleek dan geraamd. Jeugd: De lasten voor Jeugd bedragen in 2025 € 26871 , miljoen en liggen daarmee in lijn met de herziene begroting (€ 26452 , miljoen). Dit beeld is echter mede het gevolg van tussentijdse in begrotingsbijstellingen van totaal circa € 33, miljoen.

Deze bijstellingen bestaan uit aanvullende rijksmiddelen (€ 25, miljoen) en een verdere ophoging van € 08, miljoen. Zonder deze compensatie zou sprake zijn van een overschrijding. De stijging van de kosten wordt veroorzaakt door loon- en prijsindexaties , complexere hulpvragen en een langere behandelduur , wat leidt tot een structureel hogere druk op het jeugdzorgbudget. WMO: De Wmo-taakvelden laten in 2025 per saldo een voordeel zien ten opzichte van de gewijzigde begroting. Dit voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere lasten voor huishoudelijke hulp. Door een wachtlijst is niet alle geïndiceerde ondersteuning in het verslagjaar tot besteding gekomen. Daarnaast zijn er lagere lasten bij het Wmo-collectief vervoer door een nieuw contract en minder ritten. Daartegenover staan hogere lasten voor Wmo-begeleiding , inclusief dagbesteding en PGB. Deze uitgaven hebben zich met name in de laatste maanden van het jaar voorgedaan en waren bij de novemberbrief nog niet volledig te voorzien.

Dienstverlenend Hardenberg Bestuur: Het nadelig saldo van €1. 041. 000 betreft met name een toevoeging aan de pensioenvoorziening voor (oud) wethouders of hun nabestaanden. Door de onvoorspelbaarheid van deze uitgaven is het verplicht hiervoor een voorziening te treffen. De waarde wordt jaarlijks per 31 december berekend.

Beheer overige gebouwen en gronden: Het voordeel van €305. 000 wordt voornamelijk veroorzaakt door een lagere rentetoerekening aan de NIEGG-gronden dan geraamd en een voordeel op de kapitaallasten.

Financiën

Overhead: Op het taakveld Overhead is per saldo een voordeel van €339. 000 gerealiseerd. Dit resultaat wordt voornamelijk verklaard door lagere loonkosten voor eigen personeel , waar tegenover hogere kosten voor externe inhuur en overige loonsomgerelateerde kosten staan , zoals reiskosten , thuiswerkvergoedingen , opleidingen en werving. Daarnaast zijn er voordelen gerealiseerd binnen ICT en huisvesting , onder andere door lagere kapitaallasten en lagere elektrakosten van het gemeentehuis , die deels worden gecompenseerd door hogere energielasten bij de buitendienst en hogere kosten voor klein onderhoud. Binnen Concern Algemeen is sprake van hogere lasten , voornamelijk door een verhoging van de voorziening verlofsparen en kosten voor voormalig personeel en externe inhuur. Treasury: Het negatieve saldo van € 260. 000 op taakveld Treasury komt met name doordat er minder investeringen zijn gerealiseerd dan begroot. Hierdoor kon minder rente aan investeringen worden toegerekend , waardoor een groter deel van de rentelasten binnen Treasury is verantwoord.

Algemene uitkering: Het gemeentefonds is opgedeeld in de algemene uitkering en verschillende decentralisatie- en integratie-uitkeringen. Het ministerie van BZK stelt gedurende het jaar de voorlopige berekeningen bij , hieruit zijn correcties voortgekomen die leiden tot een eenmalige voordelige bijstelling voor Hardenberg 2023 € 146. 100 en 2024 € 30. 400 en 2025 € 557. 800. Overige baten en lasten: Bij het taakveld Overige baten en lasten is sprake van een positief saldo van € 3. 692. 000. Het voordeel wordt grotendeels veroorzaakt door de vrijval van de stelpost loon- en prijsontwikkeling. Een deel van deze stelpost betreft ontvangen middelen vanuit het gemeentefonds in de meicirculaire 2025. In verband met het vervroegen van de gewijzigde indexatie van 2027 naar 2024 dalen het volume en Loon c. q. prijs accres voor de jaren 2024 tot en met 2029. Dit betekent in het kort een lagere Algemene Uitkering voor gemeenten. Gemeenten zijn in 2025 nog voor 50% gecompenseerd voor deze terugval. Hierdoor zijn er in 2025 meer middelen ontvangen. De stelpost is hier niet op aangepast , omdat het Rijk deze maatregel slechts voor twee jaar toepast. De stelpost is bedoeld om schommelingen in lonen , prijzen en rente op te vangen. Door het uitblijven van een aantal verwachte autonome ontwikkelingen , valt het resterende deel vrij.

Reserve mutaties: In de meibrief en de novemberbrief zijn er geactualiseerde saldi van het resultaat afgegeven. De stand €827. 000 is in de begroting opgenomen ten laste van de algemene reserve. Daarnaast ontstaan afwijkingen doordat diverse stortingen en aanwendingen van reserves bruto zijn geraamd. Bij de reserves Vitale Landbouw en Energieprogramma hebben wel stortingen plaatsgevonden , maar geen onttrekkingen. Tevens leiden doorgeschoven investeringen en aangepaste kapitaallasten tot aanvullende afwijkingen. Het totale voordeel bedraagt €317. 000. Overige verschillen: Dit is een sluitpost , in bovenstaande zijn de grootste verschillen toegelicht. Alle overige verschillen , voor- en nadelen op programma's leiden tot een voordeel van €266. 000. In paragraaf 2. 1 Overzicht van baten en lasten is een uitgebreide toelichting.

1 Jaarverslag

1. 1 Programmaverantwoording 'Oog voor elkaar

blik op

de toekomst' 1. 1. 1 Programma 1. Ruimtelijk Hardenberg 1. 1. 1. 1 Centrumontwikkeling Wat willen we bereiken? We werken toe naar een volledig , aantrekkelijk en stedelijk voorzieningen niveau met regionale aantrekkingskracht. De centra van Dedemsvaart en Hardenberg verdienen daarbij een verdere kwaliteitsimpuls. Sfeer , beleving en ontmoeting staan er centraal. We maken het voor bezoekers aantrekkelijk om het centrum te bezoeken en gebruik te maken van voorzieningen. De centra zijn belangrijk voor de kracht van ons vestigingsklimaat. Veel mensen werken in een winkel , in de horeca en/of de culturele sector. En veel mensen willen in en rond de centra wonen. We streven naar sfeervolle centra waar mensen willen verblijven. Waar ruimte is voor vermaak en om elkaar te ontmoeten. Meer groen in de centra kan hierbij helpen. Daarmee spelen we ook in op

de gevolgen

van

klimaatverandering.

Wat wilden we gaan doen in 2025 (het plan)?

Hardenberg • Het marktplein krijgt een nieuwe inrichting ; • We zorgen voor meer groen in de winkelstraten ; • We maken een vernieuwde centrumvisie. Daarin schetsen we onze visie op het centrum voor 2035. We willen de stad en de Vecht beter op elkaar laten aansluiten. Bij vastgoedprojecten en bij de inrichting van de openbare ruimte houden we hier rekening mee. Bij het uitwerken en uitvoeren van projecten die volgen uit de visie , werken we volgens de participatienota. De centrumvisie kent ook een uitvoeringsparagraaf. • We maken een gebiedsvisie voor De Kastanjehof en de omgeving. We werken die visie uit in een ontwikkelstrategie. • We onderzoeken de mogelijkheden voor een hotel op de kavel naast De Troubadour. • Samen met Centrummanagement Hardenberg wordt gewerkt aan een nieuw Actieplan. • We maken plannen voor herinrichting van de Admiraal Helfrichstraat en Israël Emanuelplein. • We willen de parkeersituatie op straat en in de parkeergarages verder verbeteren. Hiermee geven we een kwaliteitsimpuls aan de parkeerbeleving en aan de aantrekkelijkheid van centrum Hardenberg voor haar bezoekers. Dedemsvaart • We ronden de bouw van de woningen in het gebied Gentiaanstraat Noord af met het laatste onderdeel , namelijk gedeeltelijke afbraak van het voormalige Jumbo-gebouw en herbouw beneden/bovenwoningen en appartementen.

• We maken groenvoorzieningen in het centrumgebied in de Markstraat zoals ook in de Julianastraat Noord reeds is gerealiseerd. • We doen onderzoek naar strategische aankopen in het centrumgebied.

Balkbrug •

De gemeente faciliteert de ontwikkelende partijen bij hun planvorming en realisatie voor de vier kwadranten en pakt haar verantwoordelijkheid waar het gaat om de openbare ruimte. De vier kwadranten zijn eigendom van verschillende eigenaren. Voor twee van de vier kwadranten zijn inmiddels appartementen in de verkoop. Voor de kwadrant van de supermarkt werkt de eigenaar een plan voor verbouwing van de supermarkt en herinrichting van het parkeerterrein uit. De eigenaren aan de zuidwestzijde van de kruising hebben met ondersteuning van de gemeente en RVO een ontwikkelplan gemaakt. Dit moet als basis gaan dienen voor verdere planvorming. Belangrijk bij alle projecten op de kwadranten is dat deze aansluiten op het openbaar gebied waarbij veiligheid , kwaliteit en eenheid in inrichting voorop staan. Eigenaren en de gemeente stemmen de plannen en de inrichting van de openbare ruimte op elkaar af.

Overige kernen • Inwoners en ondernemers van Slagharen spelen met een eigen dorpsvisie / dorpsplan in op de ontwikkelingen in de samenleving. We helpen bij het uitvoeren van deze plannen. • Bij centrumontwikkeling helpen we bij het initiëren , uitwerken en uitvoeren van plannen door initiatiefnemers , eigenaren en ontwikkelaars. Plaatselijk Belang , inwoners en gebruikers zijn actief en vroeg in het proces betrokken. • We maken een plan voor de herinrichting van het openbaar gebied rond het Hertenkampje in Slagharen. Dat doen we samen met Plaatselijk belang , bewoners ,

ondernemers

de kerk.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2025 (het resultaat)?

Hardenberg • De inrichting van het marktplein is afgerond. • De vergroening van de marktstraten is nagenoeg afgerond. In de eerste maanden van 2026 worden de laatste afrondende werkzaamheden uitgevoerd die hoofdzakelijk bestaan uit het inplanten van de groenvakken. • De centrumvisie Hardenberg tot 2040 is vastgesteld door het college op d. d. 2 december 2025. Op 13 januari 2026 wordt deze besproken in de Oriënterende Ronde en op 3 februari 2026 in de gemeenteraad. Na vaststelling van de visie wordt de uitvoeringsparagraaf (het Actieplan) uitgewerkt. • We onderzoeken de mogelijkheden voor renovatie van De Kastanjehof zodat de gebouwen een toekomstbestendige bestemming kunnen krijgen. • De intentieovereenkomst voor de realisatie van een hotel is verlengd met een jaar tot 11-2027. In 2026 wordt het plan samen met de Troubadour nader uitgewerkt. • Dit is onderdeel van de uitvoeringsparagraaf van de Centrumvisie. • De bestrating tussen Jumbo en Spindeflat wordt halverwege 2026 opgepakt , daarna wordt ook het Israël Emanuëlplein meegenomen. Dit volgt later. • In 2025 heeft het college de evaluatie met aanbevelingen van het betaald parkeren vastgesteld. Er is een start gemaakt met de voorbereiding van deze aanbevelingen die gaan bijdragen aan de kwaliteitsverbetering van de parkeersituatie in het centrum. Dedemsvaart • De bouw is grotendeels al afgerond.

De sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen zijn opgeleverd. Wat rest zijn de 8 beneden-boven woningen aan de 20

•

Lupinestraat en de 3 appartementen aan de Julianastraat in de voormalige Jumbo. Naar verwachting worden de laatste woningen voor de zomer 2026 opgeleverd. De planvorming voor de vergroening van de Markstraat is nagenoeg afgerond en is in nauwe samenwerking met de ondernemers doorlopen. De ruimte in de Marktstraat is beperkt en daarom is afstemming gezocht met de Veiligheidsregio betreffende de opstelling van hulpverleningsvoertuigen. Hierin wordt nog een laatste slag gemaakt waarna de aanleg kan plaatsvinden. We verwachten in 2026 de vergroening te kunnen

realiseren. De ambities uit de Centrumvisie op het gebied van vergroening , verkeer , bevoorrading en veraangenamen van de openbare ruimte hangen nauw met elkaar samen. Samen met ondernemers en pandeigenaren kijken we naar aanleiding van het participatietraject voor De Wisseling op welke manier de doelstellingen van de Centrumvisie een stap dichterbij kunnen worden gebracht. Het draagvlak voor een strategische ontwikkeling en de haalbaarheid daarvan worden doorlopend besproken en beoordeeld met plaatselijk belang Dedemsvaart , de DMC en de Industriekring Avereest. Daarbij wordt ook het strategisch aankopen van panden meegenomen.

Balkbrug •

In 2025 is gestart met de bouw van het appartementencomplex op het kwadrant waar voorheen Paddy’s Pub was gevestigd. De appartementen op het tegenovergelegen perceel , naast de brandweerkazerne , zijn in 2025 nog in verkoop. De supermarktlocatie is overgedragen van Jumbo aan Poiesz. Poiesz heeft , in overleg met de gemeente , de bestaande plannen overgenomen en is gestart met de aanbouw van een nieuwe supermarkt. Het huidige gebouw wordt gesloopt en maakt plaats voor

openbaar toegankelijk parkeerterrein dat mede door een gemeentelijke bijdrage mogelijk gemaakt is. In het kwadrant aan de zuidwestzijde is in 2025 beperkte voortgang gerealiseerd. Wel zijn door verschillende partijen ontwerpen ingediend en hebben meerdere gesprekken met de gemeente plaatsgevonden over de ontwikkelmogelijkheden van dit gebied. Dit krijgt een vervolg in 2026. een

Overige kernen • In 2025 is de planvoorbereiding voor de herinrichting van het openbaar gebied rondom het Hertenkampje in Slagharen , in samenwerking met Plaatselijk Belang , bewoners , ondernemers en de kerk , afgerond. De uitvoering van de werkzaamheden is voorzien in juni 2026 en is afhankelijk van de afronding van de bouw van de appartementen.

1. 1. 1. 2 Stationsomgeving Wat willen we bereiken? We werken met partners aan een integrale gebiedsontwikkeling. Het gebied groeit naar een aantrekkelijke werk- en woonomgeving waarbij het station zelf een belangrijke mobiliteitsknoop is. De locatie biedt de mogelijkheid voor realisatie van ca. 400-500 woningen voor verschillende doelgroepen en voor nieuwe bedrijvigheid. De betaalbaarheid van wonen en huisvesting voor jongeren is speerpunt. De ligging van het gebied naast het station en het ziekenhuis en dichtbij de voorzieningen in het centrum van Hardenberg , maakt de locatie uniek en kansrijk. Deze gebiedsontwikkeling levert een belangrijke bijdrage aan de in onze Omgevingsvisie ‘Landstad

Hardenberg’ beschreven schaalsprong en moet de streekfunctie van Hardenberg verder verstevigen en uitbouwen. De ruimtelijke relatie met het centrum zal verbeteren. De 21

gebiedsontwikkeling is complex en majeur van omvang doorontwikkeling van de stad.

aard , maar van groot belang voor de

Ook het ziekenhuis heeft baat bij inbedding in een nieuwe aantrekkelijk stationsomgeving. Innovatieplatform voor de maakindustrie IQonIQ (en het daaraan gelieerde bedrijfsleven) ziet goede kansen om in het stationsgebied nieuwe werk- en educatieruimten te realiseren. Er wordt hard gewerkt aan het opstellen van een gebiedsvisie waarin de plannen verder worden uitgewerkt. Daarbij worden ook de ambities uit het gemeentelijk Programma klimaat , water en biodiversiteit meegenomen waardoor een aantrekkelijk en groen verblijfklimaat ontstaat rond het station. Gezien de omvang van de opgave nemen we uw raad op meerdere momenten naast de formele besluitvormende momenten- mee in het proces. De eerste opzet voor de financiële vertaling vindt nu plaats in de meerjarenbegroting. Wat wilden we gaan doen in 2025 (het plan)? • We werken de ambities uit in een ruimtelijke gebiedsvisie. Dat doen we samen met onze partners Vechtdal Wonen , Saxenburgh Groep , IQonIQ , NS , Prorail en Provincie. • We dragen onze ambitie en plannen voor het stationsgebied aan voor het MIRTonderzoek (Meerjarenprogrammering Infrastructuur , Ruimte en Transport) naar de haalbaarheid van de Nedersaksenlijn. In de gebiedsvisie nemen we de ruimtelijke gevolgen vanuit de Nedersaksenlijn mee. • Het stationsgebied van Hardenberg draagt ook bij aan de NOVEX verstedelijkingsambities van de Regio Zwolle.

Daarom werkt de gemeente nauw samen met vijf andere middelgrote centra met een treinstation in de regio. Gezamenlijk benadrukken wij bij rijk en provincie het belang van de het stationsgebied voor brede welvaart van de gemeenten en de regio en verkennen wij de mogelijkheden van •

geldelijke bijdragen om de ontwikkeling mogelijk te maken. Verder zijn we in gesprek met NS en ProRail om het huidige station de komende jaren beter te laten functioneren en onze reizigers beter te laten faciliteren. Gezamenlijk onderzoeken we 'quick wins' zoals uitbreiding deelmobiliteit (meer OV-fietsen , invoering deelauto) , verbetering sociale veiligheid (door invulling stationsgebouw) en mogelijke uitbreiding fietsenstallingen.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2025 (het resultaat)? • Samen met onze partners in het gebied is een Nota van Uitgangspunten en eerste visiebeeld opgesteld en die is vastgesteld door de Raad. Hiermee is een belangrijk

•

fundament gelegd om te komen tot verdere uitwerking en aanscherping van de plannen. Toegewerkt wordt naar een gebiedsprogramma , stedenbouwkundig plan en beeldkwaliteitsplan. In maart is op een aantal cruciale percelen Voorkeursrecht gevestigd om regie op de ontwikkeling te kunnen houden. Ook is er in 2025 één perceel verworven in de stationsomgeving. De vraag naar woningen in Nederland is de afgelopen jaren sterk toegenomen , terwijl de woningbouw hierbij is achtergebleven. Hierdoor is een aanzienlijk tekort ontstaan aan betaalbare en passende woningen. Met de inzet van de specifieke uitkering Woningbouwimpuls van het Rijk worden gemeenten in staat gesteld de woningbouw te versnellen en extra woningen te realiseren. Hardenberg heeft eveneens beroep gedaan op deze regeling en heeft € 3 miljoen toegekend gekregen om ook de woningbouw in onze regio een impuls te geven. 22

•

Het Rijk heeft het startsein gegeven voor de MIRT-verkenning Nedersaksen lijn. De

Hardenberg neemt zowel bestuurlijk als ambtelijk actief deel aan het verdere uitwerkingsproces. In het kader van deze MIRT-verkenning , waarin de Rijksoverheid samen met regionale en lokale overheden onderzoekt hoe infrastructuurprojecten bijdragen aan bereikbaarheid , veiligheid en ruimtelijke kwaliteit , heeft de gemeente Hardenberg haar ruimtelijke ambities ingebracht bij de projectorganisatie van de Nedersaksen lijn. Daarbij zijn de bestaande stations Gramsbergen , Hardenberg en Mariënberg besproken en is tevens de wens uitgesproken voor de realisatie van een station Bergentheim. Vanuit het NOVEX Regio Zwolle Programma Stationsgebied is gewerkt aan een concreet maatregelboek voor de gemeente Hardenberg. Dit als onderdeel van de Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle. In 2025 is in overleg met NS en ProRail gewerkt aan het verbeteren van het functioneren van station Hardenberg en het beter faciliteren van reizigers. In dat kader zijn diverse ‘Quick Wins’ verkend en voorbereid , waaronder de uitbreiding van deelmobiliteit en de uitbreiding van de fietsenstallingen. Voor de realisatie van deze maatregelen zijn de benodigde voorbereidingen getroffen. De uitbreiding van de fietsenstalling is uitgewerkt en uitvoeringsgereed gemaakt. Met NS Vastgoed zijn afspraken gemaakt over de verbouwing van de begane grond tot wachtruimte en koffieverkooppunt.

Daarnaast is provinciale subsidie aangevraagd en toegekend voor de uitvoering van de 'Quick Wins'. Ten behoeve van deelmobiliteit is een verkeersbesluit genomen voor de realisatie van drie standplaatsen voor Greenwheels-deelauto’s. gemeente

•

1. 1. 1. 3 Landbouw & platteland Wat willen we bereiken? In onze Economische Koers is agro & food één van de drie topsectoren. Het gaat daarbij om de agrarische bedrijven zelf. En om alle toeleverende , verwerkende en dienstverlenende bedrijven

die functioneren dankzij de landbouw en veehouderij. De landbouw (agro en food) staat voor grote maatschappelijke opgaven. Van de sector wordt veel gevraagd: klimaatadaptatie , emissies naar lucht en (grond)water en biodiversiteit. Deze economische topsector verdient waardering en versterking. Ondertussen verandert het landelijk gebied sterk. We houden het landelijk gebied economisch en sociaal vitaal. We willen brede welvaart in het landelijk gebied. Daarom is een blijvend perspectief voor de agro & food sector van groot belang. We geven uitvoering geven aan de Omgevingsvisie Landstad Hardenberg en de daarin genoemde landbouwtransitie door het op peil houden en verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied. Daarbij hoort ook sloop of een nieuwe toekomst voor vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen , door toepassing van de regeling Erven met Kwaliteit. Wat wilden we gaan doen in 2025 (het plan)? Voor het realiseren van de doelstellingen is in de perspectiefnota eenmalig € 500. 000 opgenomen. Het totaal aan financiële middelen willen we inzetten als programmageld tijdens de programmaperiode. Op basis van een activiteitenplanning wordt het budget verdeeld over de jaren en opgenomen in de meerjarenbegroting. We komen met het programma ter bespreking naar de raad. Daarbij zullen in ieder geval de volgende onderwerpen aan de orde

komen:

•

• •

•

We werken aan een meerjarenagenda 2025-2027 met een activiteitenplanning voor de vitaliteit van het landelijk gebied. Daarin hebben we speciale aandacht voor het sociaaleconomisch perspectief. Onderdelen van de agenda zijn de economie en werkgelegenheid in de agrarische sector , maar ook de sociale cohesie van het landelijk

gebied. We richten ons op een agrarische sector met perspectief en een leefbaar platteland. Daarbij zijn de ontwikkelingen op Europees , nationaal en provinciaal niveau over bijvoorbeeld stikstof , biodiversiteit en klimaat van groot belang. Wij blijven in gesprek met ondernemers en bewoners van ons landelijk gebied. We organiseren gebiedsbijeenkomsten over de economie en brede welvaart van het landelijk gebied. Wij brengen de uitkomsten hiervan actief in bij de ontwikkeling van een Provinciaal Programma Landelijk Gebied. We bieden een aanspreekpunt voor agrarische ondernemers met initiatieven. We betalen mee aan het provinciale project Toekomstgerichte erven. Hierdoor kunnen agrarische ondernemers gebruik maken van de begeleiding door een erfcoach. We organiseren landbouwcafés , praktijknetwerken en kennisuitwisselingsbijeenkomsten voor agrarische ondernemers. We ondersteunen de komst van een regionaal netwerk voor innovatieve ondernemers. Dit netwerk is bedoeld voor ondernemers die kansen zien op onderwerpen zoals stikstofreductie , wateropgaven en voor nieuwe verdienmodellen.

Met ons ruimtelijk beleid dragen we bij aan de verdere doorontwikkeling van agrarische bedrijven en een nieuwe invulling van vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen. We zien daarbij dat de aanvragen voor de regeling Erven met Kwaliteit voor vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen toenemen in aantallen en complexiteit. Er stoppen grotere bedrijven ,

waardoor er meer compensatiekavels per locatie gevraagd worden. Ook de wens om de compensatiekavels elders te realiseren , aansluitend aan andere bebouwing en de vraag naar innovatieve woonconcepten voor bepaalde doelgroepen , vraagt meer tijd en afstemming en daarmee ook meer ambtelijke capaciteit. Om deze reden is in de Perspectiefnota een verhoging van het jaarlijks budget voor de uitvoering opgenomen , van €100. 000 naar € 125. 000. Wat hebben we daarvoor gedaan in 2025 (het resultaat)? In 2025 is intensief gewerkt aan de agenda Vitale Landbouw. In deze agenda is specifieke aandacht voor het sociaal-economisch perspectief , waaronder de economie en werkgelegenheid in de agrarische sector en de sociale cohesie in het landelijk gebied. Deze agenda is op 24 juni 2025 door de raad vastgesteld. Samen met de sector werken we aan onze gezamenlijke ambities. Dit doen wij via een vijftal bouwstenen: •

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16966308/1