Gemeente Hardenberg jaarrekening 2024 (incl. controleverklaring, pag. 268) (geanonimiseerd)

JAARSTUKKEN

2024

1

Inhoudsopgave

Voorwoord

.. ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ..

1 Het jaar 2024 in vogelvlucht 2 Financieel jaarverslag

. ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ..

... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... .....

3 Samenstelling gemeentebestuur Hardenberg

Jaarverslag

10 19

.. ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... .....

22

... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... .....

22

.. ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... .....

87

,

5 Verplichte paragrafen

Jaarrekening

..... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...

baten en lasten en de toelichting

159

...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...

159

... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...

195

van

7 Onvoorzien

8 Overzicht incidentele baten en lasten. 9 Mutaties reserves

. ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...

196

... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...

204

10 WNTopfunctionarissen (WNT)

. ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...

207

.... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...

211

..... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...

218

11 Grondslagen 12 Balans

4

... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... .....

4 Programmaverantwoording 'Oog voor elkaar blik op de toekomst'

6 Overzicht

3

13 Toelichting op de balans

..... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...

14 Rechtmatigheidsverantwoording 15 Bijlagen

220

. ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...

233

.. ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ....... ...... ...... ...... ...

234

2

Voorwoord Elk voorjaar blikken we namens het college in het jaarverslag terug op jaar dat achter ons ligt. Ook maken we de financiële balans op. In 2024 moesten we door de snelle veranderingen in de wereld op zoek naar een nieuw evenwicht. De geopolitieke spanningen in de wereld namen toe. Met een oorlog in Oekraïne die het derde jaar in ging. En met conflicten in het Midden-Oosten. Deze instabiele situatie leidde wereldwijd tot onzekerheid. En had invloed op Nederland in economisch politiek en maatschappelijk opzicht. Het raakte ook het dagelijks leven van onze inwoners. Door onzekerheid op de energiemarkten schommelden de energieprijzen. De koopkracht van huishoudens stond onder druk. Onze nationale (digitale) veiligheid kwam nadrukkelijk op de politieke agenda. In Nederland trad in september een nieuw kabinet aan. Op een aantal beleidsterreinen spelen gemeenten een belangrijke rol in de uitvoering van de plannen uit het regeerakkoord. Zoals bij het stimuleren van (betaalbare) woningbouw en de wens om meer grip te krijgen asiel en migratie. In een tijd waarin verandering de enige constante lijkt te zijn blijven we in de gemeente Hardenberg stappen zetten richting groei en bloei van onze gemeente. Met als doel brede welvaart voor iedereen in een gezonde samenleving waarin iedereen meedoet en de kans krijgt zich zo goed mogelijk te ontwikkelen.

Daarom investeerden we in het woon- leef- en werkklimaat in kwaliteit van leven en in het behoud van gemeenschapszin. Daarbij is het ons gelukt om mooie resultaten te halen die goed zijn voor Hardenberg. Dat lukte alleen door samen op te trekken met onze inwoners ondernemers en maatschappelijke organisaties. Want samen zijn wij Hardenberg. ,

,

,

,

,

,

,

,

3

1 Het jaar 2024 in vogelvlucht Leefbare kernen en stedelijke voorzieningen We streven naar verbinding en evenwicht tussen leefbare kernen en stedelijke voorzieningen. Daarom investeerden we ook in 2024 in het aantrekkelijker maken van centra. Met meer sfeer beleving en ontmoeting. Meer groen kan daarbij helpen. In 2024 maakten we de vergroening van de Julianastraat in Dedemsvaart af. En gingen we verder met het uitvoeren van de centrumvisie voor Dedemsvaart. Als onderdeel hiervan bereidden we een verkeersonderzoek voor. In het centrum van Hardenberg bereidden we de vergroening en nieuwe inrichting van het marktplein voor. Op andere plekken in de stad werd flink gebouwd. Zo werden de eerste twee gebouwen van nieuwbouwproject De Vechte opgeleverd. Hiermee verandert de wijk Marsch-Kruserbrink in een groene en waterrijke woonomgeving. De bouw op De Spinde ging van start. Verder bereidden we nieuwe projecten voor zoals de bouw van een hotel naast de Troubadour. En we startten met een gebiedsvisie voor de Kastanjehof. Op drie plekken verschenen bijzondere muurschilderingen die de verhalen over de geschiedenis van Hardenberg vertellen. In Balkbrug keken we mee met de plannen voor de invulling van het centrum. Samen met dorpsbelang en inwoners werkten we het plan voor de herinrichting van de Herenstraat en het Kerkplein in Slagharen verder uit. ,

,

Goed

veilig bereikbaar Voor de leefbaarheid van onze centra en kernen is bereikbaarheid belangrijk: over de weg het spoor of met de fiets. Daarbij is verkeersveiligheid een randvoorwaarde. In 2024 verbeterden we de verkeersveiligheid en bereikbaarheid door de Rheezerweg bij Rheeze opnieuw in te richten. Tussen Bergentheim en Hardenberg legden we een fietsroute aan. In Hardenberg werd de rotonde bij het gemeentehuis in Hardenberg vernieuwd. Als onderdeel van het project Fietsroute Heemse vernieuwden we de kruising Europaweg-Spaanskamp. De veiligheid van de N36 had ook in 2024 onze onverminderde aandacht. We pleitten bij het Rijk wederom voor meer budget om een rijbaanscheiding aan te brengen over de gehele lengte. En zetten we ons in voor veilige oversteken. en

,

Een veilige woonomgeving

Veiligheid is de basis voor een fijne woonomgeving. Daar maakten we ons sterk voor. We werkten aan het Integraal Veiligheidsplan. Daarvoor hebben we eerst in de volle breedte informatie opgehaald en met onze veiligheidspartners inwoners en ondernemers een aantal onderwerpen gekozen die we extra aandacht willen geven. Het gaat om een veilige woon- en leefomgeving jeugd & veiligheid digitale veiligheid en integriteit & veiligheid. Om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan zetten we in 2024 in op meldingsbereidheid. Hiervoor ontwikkelden we een meldkaart met gegevens van hulp- en veiligheidsdiensten en introduceerden we het digitale meldpunt ondermijning. Via onze gemeentelijke kanalen werkten we aan bewustwording op dit thema. Om meer zicht te krijgen op wat er gebeurt op bijvoorbeeld bedrijventerreinen deden we meerdere integrale controles. We traden bestuursrechtelijk op tegen drugshandel. De burgemeester sloot op grond van de Opiumwet vier woningen. ,

,

,

,

4

Een bruisend stationsgebied Het is onze ambitie om het stationsgebied in Hardenberg te veranderen in een aantrekkelijk gebied om te wonen te werken en te leren. Met een comfortabel en veilig station als belangrijk knooppunt voor vervoer. Een gebied dat het ziekenhuis de gezondheids- en sportvoorzieningen verbindt met het centrum. Samen met onze partners Vechtdal Wonen en Saxenburgh sloten we een ,

,

intentieovereenkomst. Ook IQonIQ provincie Overijssel NS en ProRail zijn aangehaakt. Een zorgvuldige planvorming kost tijd. De uitvoering kost veel geld. Daarom zochten we verbinding met andere projecten die kansen bieden voor het stationsgebied. Samen met andere gemeenten sloten we ons aan bij een regionaal programma voor verbetering van stationsomgevingen. Hiermee legden we een basis om in gesprek te gaan met het Rijk over noodzakelijke investeringen. De komst van de Nedersaksenlijn kan het verbeteren van station Hardenberg versnellen. De eerste fase van de MIRT studie is afgerond. Hierin zijn de gewenste aanpassingen aan station Hardenberg meegenomen. Maar eind 2024 besloot de Tweede Kamer om nog geen geld beschikbaar te stellen voor het uitvoeren van de plannen voor de Nedersaksenlijn. Dit betekent voor nu dat er nog geen duidelijkheid over is. ,

,

Een bloeiende cultuursector Kunst en cultuur zijn waardevol voor de kwaliteit en aantrekkelijkheid van onze gemeente. We hebben

als gemeente veel te bieden op het gebied van muziek theater dans beeldende kunst en cultureel erfgoed. Vanuit onze visie ‘De Culturele Blik op Hardenberg’ maakten we een uitvoeringsagenda voor een bloeiende cultuursector en ontwikkelden we de subsidieregeling Culturele Burgerinitiatieven. ,

,

,

Theater de Voorveghter is al meer dan dertig jaar lang een cultureel ankerpunt en heeft ook een regionale functie. Het theater is uit z’n jasje gegroeid. Om de maatschappelijke en culturele rol goed te kunnen vervullen en de regionale functie te behouden is het theater toe aan een upgrade. Om te komen tot een toekomstvisie voor het theater startten we een onderzoek naar de mogelijke opties voor huisvesting van het theater. ,

Een vitaal platteland Met de komst van het nieuwe kabinet zijn er belangrijke veranderingen doorgevoerd in het beleid rond landbouw en natuur. Zo werd het Provinciaal Programma Landelijk Gebied stopgezet. We bleven

in gesprek met onze agrarische ondernemers en ondersteunden een aantal initiatieven en projecten. Ons streven blijft een vitale agrarische sector en een vitaal landelijk gebied. Daarom hebben we een landbouwanalyse gemaakt. Deze vormt de basis voor een agenda vitale landbouw. Sneller nieuwe woningen bouwen De druk op de woningmarkt bleef groot en werd zelfs groter ook in Hardenberg. We gingen samen met onze woonpartners door met het Programma Versnellen Woningbouw om de druk op de lokale woningmarkt in alle kernen te verlichten. In 2024 werden in totaal 317 woningen opgeleverd. Bijna de helft van de nieuwe woningen was een sociale huur- of betaalbare koopwoning. Met dit aantal staan we stevig in de top 5 van de Overijsselse woningbouwgemeenten. Onze inspanningen om de woningbouw te versnellen werden herkend en erkend door de markt en de hogere overheden. Het ministerie noemde Hardenberg als voorbeeld om samen met corporaties en marktpartijen tot een continue bouwstroom te komen. Op de landelijke Woontop in december zetten betrokken partijen hun handtekening onder het project voor de bouw van 50 modulaire woningen in Marslanden II. Ondertussen bereidden we nieuwe woningbouwplannen voor zoals die voor het woongebied ,

,

5

Kraneplas in Slagharen-Noord. Dit wordt een bijzondere wijk met veel aandacht voor groen gezondheid en gemeenschapszin. Ter voorbereiding op

,

nieuw Volkshuisvestingsprogramma deden we onderzoek naar de woningbehoefte van verschillende doelgroepen. een

Voor veel bedrijven in de regio zijn arbeidsmigranten onmisbaar. Daarom zijn we begonnen met

een

plan voor goede veilige en passende huisvesting voor arbeidsmigranten. ,

gezonde omgeving Veel groene tuinen zorgen voor een groene waterbuffer en een koeler dorp of stad. Om inwoners te stimuleren zelf groen aan te leggen of regenwater op te vangen ging begin 2024 de Groene subsidieregeling in. Ook kunnen inwoners een beroep doen op Groencoaches die we in 2024 opleidden. Tijdens het NK Tegelwippen gingen we met andere gemeenten de strijd aan om het grootste aantal tegels te vervangen door groen. In bestaande woongebieden zorgden we ervoor dat de openbare ruimte op orde is. Waar het nodig was plantten we nieuw groen aan. We zien onze openbare ruimte als een plek waar iedereen elkaar kan ontmoeten en samen kan bewegen spelen of sporten. Daarom gingen we met inwoners in gesprek over de buitenruimtes in hun buurt of kern. Voor een aantal speel-/sportplekken hebben we een ontwerp gemaakt. De gemeenteraad nam zelf het initiatief voor het ontwikkelen van een Groene en Gezonde maatlat als methode om te bepalen wat we bij nieuwe en bestaande woonwijken of bedrijventerreinen willen doen op het gebied van biodiversiteit klimaat en gezondheid. Een

groene en

,

,

,

,

Een sterke economie voor brede welvaart In ons streven naar brede welvaart voerden we in 2024 onze economische agenda uit. De vrijetijdseconomie is daarin een belangrijk thema. Samen met onze partners in het Vechtdal bouwden we aan een sterker recreatief aanbod. We gingen verder met de plannen voor recreatie bij de Kotermeerstal in Dedemsvaart. De focus ligt daarbij op natuureducatie ruimte voor planten en dieren ,

maatschappelijke activiteiten overdacht. Door een aantal verbeterpunten direct op te pakken verbeterden we het gebied rond de Kotermeerstal snel en zichtbaar. Aansprekende en bruisende evenementen maken onze gemeente aantrekkelijker. Met onze evenementensubsidie ondersteunden we 26 evenementen. We hebben ons evenementen- en subsidiebeleid samen met organisatoren geëvalueerd. We gebruiken de uitkomsten om het beleid aan te passen en makkelijker te maken. We zijn zuinig op onze bestaande ondernemers en willen hen de ruimte bieden. Maar die ruimte wordt schaarser. Daarom legden we in ons uitgiftebeleid vast hoe we omgaan met het verkopen van bedrijfskavels. We letten vooral op toegevoegde waarden voor de lokale en regionale economie werkgelegenheid en kwaliteit van de bedrijventerreinen. Om te kunnen blijven voldoen aan de vraag naar bedrijfskavels werkten we verder aan de plannen voor bedrijventerreinen Rollepaal Oost in Dedemsvaart en Heemserpoort en De Boschkamp in Hardenberg. en

,

,

,

6

Voor een sterke economie zoeken we de samenwerking in de regio. Ook in 2024 werkten we samen met andere gemeenten en provincies aan plannen en programma’s uit Regio Deals voor de Regio Zwolle en Zuid- en Oost Drenthe.

Minder afval en meer waardevolle grondstoffen We willen de hoeveelheid restafval terugbrengen en meer waardevolle grondstoffen inzamelen. In het nieuwe grondstoffenplan dat we in 2024 vaststelden staan concrete maatregelen die het voor alle inwoners zo makkelijk mogelijk maken om grondstoffen gescheiden aan te bieden. We bereidden deze maatregelen in 2024 voor. Een comfortabel en betaalbaar energiesysteem We gebruiken met z’n allen steeds meer energie en vooral elektriciteit. In 2024 bleek eens te meer dat

het elektriciteitsnet de vraag naar stroom niet aan kan. Dat terwijl onze bedrijven energie nodig hebben om te groeien en ontwikkelen. Daarom maakten we ons sterk voor het verzwaren van het elektriciteitsnet. Ook hielpen we ondernemers bij innovaties zoals het opwekken opslaan en uitwisselen van energie in een Smart Energy Hub. We maakten afspraken met de netbeheerder over het verzwaren van het laagspanningsnet in woongebieden. Gramsbergen Sibculo en Kloosterhaar zijn als eerste aan de beurt. Om ook in de toekomst voldoende en betaalbare energie te hebben is nú actie nodig. In ons programma Energie dat we in 2024 maakten staat hoe we de stap zetten naar een comfortabel en betaalbaar energiesysteem in 2050. Daarbij letten we goed op betaalbaarheid. We hielpen onze inwoners bij het energiezuinig maken van de eigen woning. Het Energieloket Hardenberg is daarbij het startpunt met informatie en advies op een centrale plek. Als onderdeel van de transitievisie warmte maakten we voor 6 woningtypen een energiebepaarroute. Eind 2024 was er voor ruim de helft van alle woningen zo’n route beschikbaar. We hielpen in 2024 ruim 50 maatschappelijke partijen bij het energiezuinig maken van hun gebouw met een lening of subsidie. We maakten ook onze eigen gebouwen duurzamer. Door het provinciale windbeleid ligt de regie bij het opwekken van duurzame windenergie bij de provincie Overijssel.

We maakten programmeringsafspraken met de provincie over maximaal 200 Gwh windenergie in onze gemeente tot 2030. Vanaf half oktober konden initiatiefnemers voor windprojecten op bedrijventerreinen zich melden bij de provincie. ,

,

,

,

Een goede start voor onze jeugd Om onze jeugd een goede start te geven voerden we

samen

met het onderwijs de Lokale Educatieve

Agenda uit. Vanuit het programma Eerlijke Kansen besteedden basisscholen extra aandacht aan taal- en leesontwikkeling. Bij goed onderwijs horen goede en duurzame schoolgebouwen. We investeerden in het Kindcentrum Baalderhof in de Hardenbergse wijk Baalder. Het tijdelijke schoolgebouw in Marslanden werd in gebruik genomen. Ook bereidden we de renovatie van CBS De Ark in Dedemsvaart voor. Scholen voor voortgezet onderwijs maakten een gezamenlijke visie als basis voor een Integraal Huisvestingsplan voor het voortgezet onderwijs. Als het nodig is bieden we jeugdhulp. Daarbij werkten we aan het verbeteren van de samenwerking in de lokale hulpverleningsketen. Scholen voor voortgezet onderwijs konden meer gebruik maken van jongerenwerk. ,

7

Een gezondere samenleving We willen werken aan een gezonde samenleving waarin iedereen de kans krijgt om mee te doen en gezond te leven. Onze stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040. Sporten en bewegen zijn daarbij ontzettend belangrijk. Daarom investeren we in sportaccommodaties. In 2024 onderzochten we wat de beste oplossing is voor een toekomstgericht sportpark in Dedemsvaart. Met ons Integraal

Huisvestingsplan voor de binnensport legden we een basis voor de noodzakelijke investeringen in sporthallen en gymzalen. Een gezonde samenleving begint bij onze jeugd. Met de aanpak ‘opgroeien in een kansrijke omgeving’ werkten we samen met onze maatschappelijke partners aan een omgeving die goed is voor de gezondheid en het welbevinden van onze jongeren. Hierbij is preventie erg belangrijk. We geven hier samen met onderwijs en ouders invulling aan en kijken ook naar vrije tijd en de buurt Op een aantal scholen is een gezamenlijke ‘huiskamer’. Op andere scholen bieden we jongeren via het programma ‘Homebase’ een sportief en cultureel aanbod binnen en buiten de school. Het doel is dat jongeren actief bezig zijn en de kans krijgen nieuwe leeftijdsgenoten te leren kennen. Bijna 100 jongeren volgden een Maatschappelijke Dienst Tijd. Op 12 basisscholen was extra aandacht voor gezonde voeding en meer bewegen. Vanuit Gewoon Actief boden we verschillende beweegactiviteiten aan. We ondersteunden ook verenigingen bij het bieden van een sociaal veilig sportklimaat voor alle leden. Financiële bestaanszekerheid Door de stijgende prijzen hebben steeds meer mensen moeite om rond te komen. Om inwoners met een laag inkomen te helpen maakten we beleid voor financiële bestaanszekerheid. Dit beleid gaat onder andere over het tegengaan van armoede en schuldhulpverlening.

In 2025 blijven we de armoederegisseur inzetten. We zagen dat meer inwoners gebruik maakten van regelingen voor minima. We willen deze regelingen makkelijker maken. Vanuit het project Simpel Switchen startten we met het ambtshalve verstrekken van de individuele inkomenstoeslag en een bijdrage uit het sociaal cultureel fonds. Ook maakten we het mogelijk om een aanvraag voor bijstand kwijtschelding en het sociaal cultureel fonds in één keer te doen. ,

,

Communicatie en participatie Begin 2024 introduceerden we ons nieuwe logo. Op basis van het logo ontwikkelden we een nieuwe huisstijl. We voerden onze nieuwe huisstijl in 2024 geleidelijk in. Onze nieuwe website ging online. Met functionaliteiten die passen binnen onze visie op communicatie en bij onze vernieuwde huisstijl. We willen onze inwoners betrekken bij onze plannen en projecten. Door het in 2024 vastgestelde inwonerparticipatiebeleid is het voor onze inwoners helder hoe we hiermee omgaan. Om te oefenen met online participatie stelden we het platform ‘Samen Hardenberg’ open. We gebruikten het platform bij het maken van het gemeentelijk grondstoffenbeleidsplan en bij het project Bewegen ontmoeten ,

,

spelen en sporten (Boss).

8

Het financiële jaar 2024 We sluiten het jaar 2024 af met een positief resultaat van € 14 miljoen ten opzichte van de gewijzigde begroting. Dat komt voor een deel doordat sommige plannen en projecten in 2024 nog niet zijn afgerond. De uitvoering hiervan gaat in 2025 door. Daarom stellen we voor om € 40 miljoen van het voordelige saldo in 2025 hiervoor opnieuw beschikbaar te stellen. Deze budgetoverhevelingen komen ,

de bestaande begroting en zorgen voor meer druk op onze uitvoeringscapaciteit 2025. De rest van het voordelig saldo (€ 100 miljoen) komt door met name eenmalige meevallers en doordat wij in december nog een uitkering krijgen van het Rijk waarvan het ons niet meer lukt dit in het desbetreffende jaar weg te zetten: • een nabetaling voor ‘beschermd wonen’ over 2023 en 2024: € 41 miljoen • de grondexploitatie: € 25 miljoen een eenmalige compensatie uit het gemeentefonds vanwege het eerder invoeren van de • nieuwe financieringssystematiek: € 24 miljoen We stellen voor dit voordeel toe te voegen aan de algemene reserve. op

,

,

,

,

,

9

2 Financieel jaarverslag De jaarrekening en het jaarverslag worden vastgesteld door de gemeenteraad. De jaarrekening bestaat uit: • •

de balans tussen bezittingen en schulden; de rekening van baten en lasten. Dit is het resultaat.

Het jaarverslag bestaat uit: • • •

analyse van het resultaat; de programmaverantwoording; de paragrafen een

Uitgangspunten financieel beleid De uitgangspunten voor het financieel beleid van de gemeente zijn: • de (meerjaren)begroting dient structureel sluitend te zijn • de algemene reserve dient op voldoende niveau te zijn • de schuldpositie van de gemeente dient een houdbare schuld te zijn. Hiervan is sprake zolang de netto schuldquote niet meer bedraagt dan 130% • de belastingtarieven worden alleen met de inflatiecorrectie verhoogd. Vermogenspositie De vermogenspositie van Hardenberg is in 2024 verbeterd. De reserves zijn met € 10. 731. 000 toegenomen. Er zijn geen nieuwe leningen aangetrokken. Op bestaande leningen is € 9. 402. 000 afgelost. De waarborgen zijn met €103. 000 afgenomen. Er is voor € 1. 091. 000 aan financiële activa bijgekomen er is € 149. 000 afgelost. Activa Immateriele vaste activa Materiele vaste activa Financiele vaste activa Totaal vaste activa Vlottende activa Totaal activa

31-12-2023 11. 158 186. 099 17. 311 214. 568 54. 811 269. 379

Passiva 13. 847 Reserves 196. 494 Resultaat jaarrekening 18. 253 Voorzieningen Vaste schulden 228. 594 Totaal vaste passiva 48. 617 Vlottende passiva 277. 211 Totaal passiva

31-12-2024

31-12-2023

31-12-2024

111. 781

122. 512

16. 397 12. 802 89. 211

14. 048

230. 191

229. 708

39. 187 269. 378

277. 211

en

13. 442 79. 706

47. 503

Ratio's Voor de beoordeling van de financiële positie van de gemeente wordt een aantal ratio's gehanteerd. Het opnemen van deze ratio's in de begroting en het jaarverslag is (landelijk) verplicht en vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording. Doel van de wetgever is het gemeentebestuur (meer) inzicht te geven in de gemeentefinanciën. Daarbij heeft zij geen normen gesteld. Het is aan elke gemeente(raad) om hier zelf beleid op te formuleren. Dit heeft Hardenberg gedaan als het gaat om de Netto Schuldquote. Deze mag niet hoger zijn dan 130% van de jaarlijkse inkomsten. Hieronder het beoordelingskader dat door de provinciaal toezichthouder wordt gehanteerd. ,

10

toetsingskader provincie Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd Solvabilteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit Weerstandscapaciteit

goed

voldoende

onvoldoende

< 90%

90%-130%

> 130%

< 90%

90%-130%

> 130%

> 50%

20%-50%

< 20%

Begroot > 0%

Begroot =0%

Begroot < 0%

< 20%

20%-35%

> 35%

< 95%

95%-100%

> 105%

> 2

1-2

< 1

In onderstaand overzicht worden de kengetallen van de Gemeente Hardenberg weergegeven. Op basis van een vergelijking tussen de financiële kengetallen van de gemeente Hardenberg en het provinciale toetsingskader kan geconcludeerd worden dat Hardenberg financieel gezond is. De

ontwikkeling van de kengetallen van de gemeente Hardenberg laat een gunstige trend zien. Onder het overzicht wordt een korte toelichting gegeven op de betekenis van de kengetallen en welke duiding bij de kengetallen gegeven kan worden. Jaarrekening 2024 Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit Weerstandscapaciteit Netto schuld per inwoner Netto schuldquote Vanaf 2021 is er sprake

JV 2021 52% 51% 42% 0% 50% 93% 276 € 1. 629 ,

,

JV 2022 41% 40% 46% 4% 40% 94%

JV 2023 38% 36% 48% 4% 35% 90%

JV 2024 35% 33% 49% 76% 22% 87%

314 ,

405 ,

570 ,

B 2024 61% 59% 44% 4% 10% 88% 386

€ 1. 362

€ 1. 288

€ 1. 321

€ 1. 953

,

,

,

,

daling van de netto schuldquote. Dit betekent dat de schuldenlast een steeds minder groot aandeel heeft in de totale exploitatie van de gemeente Hardenberg waardoor de wendbaarheid van de begroting groter wordt. van een

,

Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio neemt vanaf 2021 toe. Dit betekent dat de gemeente Hardenberg steeds meer eigen middelen heeft om aan de financiële verplichtingen te voldoen en steeds minder afhankelijk is van geleend geld. Structurele exploitatieruimte Vanaf 2022 is er sprake van een percentage hoger dan 0% voor de structurele exploitatieruimte. Dit betekent dat de structurele baten net iets hoger zijn dan de structurele lasten. Grondexploitatie Het percentage grondexploitatie voor de gemeente Hardenberg is laag. De afname van het percentage geeft een indicatie dat het risico dat de gemeente loopt op de grondpositie afneemt.

11

,

,

Belastingcapaciteit Het percentage belastingcapaciteit van de gemeente Hardenberg is in 2024 87% van het landelijk gemiddelde. Dit betekent dat huiseigenaren in Hardenberg goedkoper uit zijn dan gemiddeld in Nederland. De daling van het percentage sinds 2021 geeft aan dat het verschil met het landelijk gemiddelde groter wordt en er ruimte is om de lokale belastingen te verhogen. Weerstandscapaciteit De Raad van de gemeente Hardenberg heeft in de financiële verordening vastgesteld dat de weerstandscapaciteit minimaal 14% moet zijn. Dit percentage is in 2024 gegroeid tot 57. Dit betekent dat de reserves ruim 5 keer zoveel middelen bevatten als nodig is om financiële risico’s van betekenis op te kunnen vangen ,

,

Netto schuld per inwoner Eind 2023 bedroeg landelijk de gemiddelde netto schuld per inwoner € 1. 773. De netto schuld per inwoner van de gemeente Hardenberg ligt hier ruim onder en ligt sinds 2022 rond € 1. 300. Dit

betekent dat de gemeente Hardenberg verhoudingsgewijs per inwoner weinig schulden heeft.

Rekeninguitkomsten In de vergadering

van

8 november 2023 heeft de raad de begroting 2024 vastgesteld. De begroting

liet voor 2024 en volgende jaren structurele overschotten zien. Het begrotingssaldo 2024 is na de genoemde raadsvergadering via mei- en novemberbrieven en beleidsvoorstellen met financiële gevolgen bijgesteld. Het rekeningsaldo bedraagt

alle verrekeningen zoals budgetoverhevelingen € 10 miljoen. Het voordelig saldo wordt aan de algemene reserve toegevoegd. Zie hieronder een tabel met daaronder een toelichting op hoofdlijnen op dit exploitatieresultaat ,

na

Tabel Rekeninguitkomsten Bedragen * 1. 000

,

R 2023

B 2024

BNW 2024

R 2024

Lasten

206. 900

208. 035

250. 635

230. 991

Baten

214. 031

204. 544

243. 863

239. 374

Saldo van baten en lasten

7. 131

-3. 491

-6. 772

8. 383

Mutatie reserves Resultaat Voorstellen voor budgetoverheveling Van / Naar algemene reserve

9. 267

1. 807

5. 448

5. 664

16. 398

-1. 684

-1. 324

14. 047

-5. 900

0

0

-4. 047

10. 498

-1. 684

-1. 324

10. 000

Toelichting op resultaatverschillen 1. Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Er is een verschil tussen het saldo van de begroting en rekening. Dit kunnen in de diverse programma's zowel nadelige als voordelige verschillen zijn. Voor een toelichting wordt verwezen naar de

toelichting op de programmaverantwoording.

12

2. Mutaties via reserves In de begroting 2024 werd ervan uitgegaan dat per saldo €16 miljoen aan de reserve zou worden onttrokken In de jaarrekening 2024 is dit per saldo een storting van €10 miljoen geworden. De ,

verschillen worden toegelicht in het overzicht resultaatbestemming via reserves (programmaverantwoording 6) 3. Rente over reserves Het rentebedrag dat aan de reserves is toegevoegd is in vergelijking met de bijgestelde begroting 2024 verlaagd. Dit komt door de bijstelling van het renteomslagpercentage van 2% naar 11% ,

,

4. Over te hevelen budgetten Een overzicht van de overgehevelde budgetten vindt u als bijlage van het jaarverslag.

Analyse rekeninguitkomst 2024 Het definitieve resultaat van de jaarrekening 2024 bedraagt € 14 miljoen voordelig. Door het voordelige resultaat aan te passen met de over te hevelen budgetten van € 4 miljoen ontstaat voordelig nettoresultaat van € 10 miljoen.

een

Hieronder volgt in hoofdlijnen een nadere toelichting op de resultaatverschillen tussen de begroting 2024 (na wijziging) en definitieve jaarrekening 2024: Bedragen * 1. 000 Omschrijving

Programma

Verkeer en vervoer Ruimte en leefomgeving

Ruimtelijk Hardenberg Ruimtelijk Hardenberg

Grondexploitatie Economische ontwikkeling

Ruimtelijk Hardenberg en Economisch en recreatief Hardenberg Economisch en recreatief Hardenberg

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties

Economisch en recreatief Hardenberg Economisch en recreatief Hardenberg

112

Riolering Milieubeheer

Duurzaam Hardenberg

-142

Duurzaam Hardenberg

311

Openbaar basisonderwijs Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Sociaal Hardenberg Sociaal Hardenberg

-118

Samenkracht en burgerparticipatie Inkomensregelingen (BUIG)

Sociaal Hardenberg Sociaal Hardenberg

1. 235

Wsw

beschut werk Arbeidsparticipatie

Sociaal Hardenberg Sociaal Hardenberg

-396

WMO

Sociaal Hardenberg Sociaal Hardenberg

221

en

Jeugd Beschermd Wonen

Bedrag 478 -232 2. 517 211 88

217 1. 481 220 -1. 113 4. 256

Bestuur

Sociaal Hardenberg Dienstverlenend Hardenberg

Burgerzaken Gebouwen en gronden

Dienstverlenend Hardenberg Dienstverlenend Hardenberg

137

-668 295

13

Verschillenanalyse (vervolg) Bedragen * 1. 000 Omschrijving Openbare orde en veiligheid

Programma

Bedrag

Dienstverlenend Hardenberg

-115 -1. 125

Treasury

Financien Financien

Belastingen Algemene uitkering

Financien Financien

667

Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting

Financien Financien

1. 976

Reserve mutatie n. a. v. mei en nov brief

Financien Alle programma's

-1. 324

Overhead

Overige verschillen Saldo *exclusief budgetoverhevelingen Toelichting op saldo begroting

364 751 -687 383 10. 000

rekening na budgetoverhevelingen

en

Ruimtelijk Hardenberg Verkeer en vervoer: De baten zijn hoger omdat er voornamelijk meer schadevergoedingen zijn ontvangen voor schades aan wegen wegmeubilair en openbare verlichting. Veel schades zijn herleidbaar en ook door de gemeente geclaimd. Het voordeel in de lasten is met name te verklaren door lagere energielasten (m. n. openbare verlichting). ,

,

Ruimte en leefomgeving: Dit wordt onder andere veroorzaakt door lagere legesopbrengsten omgevingsplanwijzigingen. Dit is een effect van de invoering van de omgevingswet. Veel aanvragers hebben er voor gekozen om in 2023 onder de oude wetgeving de aanvraag in te dienen. Naast dat er minder baten (€ 131. 000) zijn ontvangen zijn de lasten in 2024 hoger. Voor de stationsomgeving is in totaal € 90. 000 meer uitgegeven dan begroot. ,

Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein): Het Grondbeleid bestaat uit de taakvelden Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) en Fysieke bedrijfsinfrastructuur (bedrijventerreinen). Door gerealiseerde grondverkopen kon net als in 2023 op het geïnvesteerde vermogen terugverdiend worden. Het totale resultaat bedraagt €2. 510. 000. Het resultaat op bedrijventerreinen is ongeveer €32 miljoen positiever dan begroot en het resultaat op woningbouw is ongeveer €700. 000 negatiever dan begroot. Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid. ,

Economisch en Recreatief Hardenberg Economische ontwikkeling: Er is een voordeel ontstaan op het taakveld economische ontwikkeling omdat diverse kosten (€ 174. 000) voor wonen en planeconomie toegerekend konden worden aan de lopende grondexploitaties voor woningbouw en bedrijventerreinen in 2024. ,

Sportbeleid en activering bedraagt €112. 000 positief. De baten zijn hoger dan begroot. Grotendeels wordt dit voordeel veroorzaakt door de afwikkeling van de SPUK Sport Stimulering. Daarnaast zijn er nog een aantal kleine voordelen zoals bij SPUK MEOZ door lagere energielasten en bij de zwembaden door hogere bezoekersaantallen. Hier staat tegenover dat de uitgaven ook hoger zijn dan begroot. De 14

grootste afwijking zit bij de zwembaden. Dit komt door extra personeelskosten in zwembaden

(vervanging bij ziekte/verlof) hogere schoonmaakkosten en kosten voor aanpassingen aan regelgeving. ,

Sportaccommodaties: In 2024 is onderhoud gepleegd aan de kleedkamers op sportpark de Boekweit. Bij de uitvoering bleek dat de dakbedekking in een betere staat was dan vooraf gedacht waardoor het niet geheel vervangen hoefde worden. De kosten voor het installatiewerk vielen lager uit en daarnaast zijn er geen kosten gemaakt voor externe projectleiding. Dit heeft geleid tot een eenmalig voordeel. Daarnaast zijn er overige kleine budget afwijkingen. Het doorbelasten van de energielasten aan de gebruikers op sportpark de Boshoek leidt tot een niet geraamd voordeel. ,

Duurzaam Hardenberg Riolering : In de zomernota is aangekondigd dat de kosten voor beheer en onderhoud van gemalen en drukriolering de laatste anderhalf jaar sterk zijn gestegen. De lasten en baten worden verrekend met

de voorziening riolering. Sociaal Hardenberg Onderwijs: Deze paragraaf bevat de taakvelden: openbaar onderwijs onderwijshuisvesting en onderwijsbeleid en leerlingenzaken. ,

Het leerlingenvervoer naar de gymnastiek accommodaties is opnieuw aanbesteed voor de periode 2024-2026. Deze nieuwe situatie en een toenemende vraag heeft tot hogere kosten geleid (-/€118. 000). Het saldo van het onderwijsbeleid en leerlingenzaken is €271. 000 positief en komt door extra ontvangen middelen vanuit Nationaal Programma Onderwijs (NOP). Een deel van het saldo €60. 000

wordt overgeheveld naar volgend jaar. Samenkracht en burgerparticipatie: Dit taakveld betreft met name de ontheemden uit de Oekraïne en de middelen voor het energiefonds. Er is een voordeel van €12 miljoen vanwege het vrijvallen van het tijdelijk noodfonds energie sociaal-culturele en maatschappelijke organisaties (inclusief sport) Hardenberg 2023. In 2023 zijn hiervoor middelen beschikbaar gesteld. De raad is het afgelopen jaar geïnformeerd over de inzet en andere maatregelen. Daarnaast zijn er dit jaar minder middelen nodig geweest voor de uitvoering van de wet inburgering en de lokale integratie nieuwkomers. De subsidie voor de opvang van de Oekraïners is op basis van werkelijke aantallen naar beneden bijgesteld. Dit heeft een effect op de baten minder subsidie. Daarnaast zijn de lasten ook lager uitgevallen het voordeel €200. 000 wordt meegenomen via resultaatbestemming naar het volgende jaar. ,

,

,

Inkomen

werk: Bij het taakveld inkomensregeling is er een positief saldo van €1. 481. 000. Dit komt met name door extra middelen die zijn ontvangen met name bij BUIG. De definitieve bijstandsbudgetten en de voorlopige bijstandsbudgetten worden altijd in september gepubliceerd. Gemeenten betalen de uitkeringen voor bijstandsgerechtigden en de loonkostensubsidies uit deze budgetten. en

,

15

Wsw/ Beschut werk: Bij het taakveld WSW / Beschut Werk is er een negatief saldo van €396. 000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door meer uitgaven aan personeelsgebonden kosten Wet sociale

werkvoorziening (WSW) als gevolg van de gewijzigde CAO. Het nadeel bij Beschut werk komt onder andere door veel plaatsingen en stijging van het minimumloon en ons lokale beleid waarbij wij 100% van de loonkosten vergoeden aan de maatschappelijke werkgevers. ,

Arbeidsparticipatie: Bij arbeidsparticipatie worden de lasten (nadeel) gedekt door de SPUK middelen (voordeel). De Specifieke Uitkering (SPUK) is voor meerdere jaren en wordt gebaseerd op de taakstelling huisvesting statushouders. De lasten hebben betrekking op de uitvoering van de Wet Inburgering 2021 en de Onderwijsroute deze lasten vielen mee in 2024. ,

WMO: De taakvelden WMO hebben in totaal een positief saldo van €221. 000. Er zijn baten ontvangen van €76.000 dit betreft inkomsten eigen bijdragen. Het maandbedrag is met €160 verhoogd. Dit was niet begroot. De lasten zijn lager dan begroot. De grootste afwijking is zichtbaar bij het taakveld maatwerkvoorziening en komt omdat er minder grote woningaanpassingen zijn gedaan in 2024. ,

,

Jeugd: In 2024 zien we binnen het taakveld Jeugdhulp verschillende afwijkingen zowel nadelen als voordelen die samenhangen met de ontwikkeling in cliëntenaantallen en de zwaarte van de zorgvraag. Bij het taakveld jeugdhulp begeleiding is sprake van een nadeel van €666. 000 door meer cliënten veroorzaakt door een verschuiving vanuit de Jeugd-GGZ. Bij de Dagbesteding is er ondanks een daling in cliënten een nadeel van €60. 000 door hogere kosten per traject. Bij pleegzorg is een lichte daling zichtbaar in het aantal cliënten. Het nadeel bij het taakveld Pleegzorg van €102. 000 wordt veroorzaakt door de forste stijging van de kosten van Jeugdzorg Plus. Het grootste nadeel bij jeugdzorg zit in taakveld Jeugdhulp met verblijf overig en bedraag €724. 000. Dit wordt veroorzaakt door extra inzet op kleinschalige gezinsvoorzieningen en door complexe casussen. Bij gesloten plaatsingen is het aantal gelijk gebleven waardoor er minder kosten zijn dan begroot. ,

,

,

Beschermd Wonen: Bij beschermd wonen is er een positief saldo. Dit komt omdat er vanuit de regio (penvoerder Zwolle) eind 2024 middelen zijn ontvangen vanwege definitieve eindafrekeningen. In deze centrumregeling hebben gemeenten afgesproken dat door de centrumgemeente ontvangen (historische) regionale middelen vanuit de Rijksoverheid volledig voor de uitvoering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang beschikbaar worden gesteld in een gezamenlijk regionaal budget. Deze middelen hebben betrekking op de eindafrekening van het jaar 2023 en 2024. Daarnaast is er €400. 000 minder uitgegeven aan de pilots Beschermd Thuis en Geclusterd Beschermd Thuis. In totaal bedraagt het voordeel bij de baten €4. 456. 000. Waarvan €200. 000 wordt meegenomen als budget overheveling. Dienstverlenend Hardenberg Bestuur: Het saldo van het taakveld bestuur is €668. 000 negatief. Dit taakveld bestaat alleen uit lasten. Dit nadeel wordt veroorzaakt door met name een toevoeging aan de voorziening voor de pensioenen van de wethouders. Burgerzaken: Het taakveld burgerzaken heeft een positief saldo van €137. 000 in 2024. De baten zijn €321. 000 meer dan begroot. Er waren in 2024 meer huwelijken naturalisaties aangevraagde ,

,

16

rijbewijzen en reisdocumenten. Dit leidt ook tot hogere lasten. Dit komt omdat er een deel van het ontvangen bedrag afgedragen moet worden aan het Rijk. Beheer en overige gebouwen en gronden: Bij het taakveld beheer en overige gebouwen en gronden heeft dit jaar een positief saldo van €295. 000. Bij de baten zijn er hogere huuropbrengsten dan begroot en komt voornamelijk door nieuwe afspraken met de Kastanjehof. Daarnaast is er voor €226. 000 aan gronden verkocht. Dit was niet begroot. Het groot onderhoud van gebouwen wordt ten laste gebracht van de voorziening groot onderhoud gebouwen waardoor dit geen gevolgen heeft voor het begrotingsresultaat. Het klein onderhoud aan de gebouwen is hoger uitgevallen dan begroot en heeft een nadeel van €140. 000. De grootste afwijkingen zitten bij de brede school Matrix Theater de Voorveghter en de zwembaden Hattemat en de Slag. Op het gebied van energie zijn er twee subsidies ontvangen (SEFE ,

,

,

en

,

SPUK MEOZ).

Openbare orde en veiligheid: Het taakveld openbare orde en veiligheid heeft een negatief saldo van €115. 000. Er waren kosten opgevoerd voor Buitenkwartier die buiten de bestedingsperiode vielen van de subsidieregeling. Deze teveel opgevoerde kosten worden gecorrigeerd. Dit leidt tot een aanpassing van de subsidie baat. Deze worden lager dan geraamd. Financiën De bedrijfsvoeringskosten vallen hoger uit door uitgaven die betrekking hadden op het opvangen van concern kritische bedrijfsvoeringstaken. Hiertegenover staan een aantal kleine voordelen waardoor er sprake is van een nadelig saldo van €794. 000. ,

De afbouw

de dienstverlening aan de gemeente Ommen en het project ICT Transitie naar de Cloud heeft in 2024 meer tijd gekost dan oorspronkelijk was ingeschat. Dit heeft geresulteerd in een langere doorlooptijd van de projecten waardoor zowel éénmalige als structurele gelden later worden ingezet. De langere doorlooptijd voor bovenstaande projecten levert ook een incidenteel voordeel op in de structureel beschikbare budgetten bestemd voor Lease / Onderhoud hard- en software/ Contracten Derden. Een herrekening van de kapitaallasten heeft geleid tot een nadeel van €140. 000. Door vertraging van de ontvlechting van het Zaaksysteem uiteindelijk doorgevoerd in oktober 2024 is de koppeling met de Omgevingdienst IJsselland doorgeschoven naar 2025. Tevens wordt de splitsing van de iSerie Burgerzaken in 2025 uitgevoerd als gevolg van afstemmingsproblemen met de leverancier PinkRoccade. Uiterlijk 1 juli 2025 zijn alle geplande werkzaamheden uitgevoerd. Voordeel van

€104. 000. Treasury: Het taakveld treasury heeft een totaal voordeel van €364. 000. De rentebaten op de rekening courant waren hoger dan begroot €88. 000 meer baten. De omslagrente voor 2024 is bij de begroting vastgesteld op 2%. De omslagrente is verlaagd naar 11%. Dit heeft geleid tot een rentevoordeel van €276. 000 Hierdoor is het renteresultaat binnen de wettelijke marges gebleven. In 2024 gaat het om ,

een

totaal voordeel van €364. 000.

Belastingen (OZB parkeerbelasting en overige belasting: Het taakveld belastingen bestaat uit meerdere belastingopbrengsten de OZB parkeerbelasting en overige belastingen. Totaal een voordeel ,

,

van

,

€667. 000.

17

Algemene uitkering: Bij het taakveld algemene uitkering is er een positief saldo €751. 000. Het ministerie van BZK stelt gedurende het jaar de voorlopige berekeningen van de algemene uitkering bij hieruit zijn correcties voortgekomen die leiden tot een eenmalige voordelige bijstelling voor Hardenberg 2022 € 104. 000 en 2023 € 215. 000 en 2024 €432. 000. ,

Overige algemene baten en lasten: Het taakveld bestaat met name uit onvoorziene uitgaven en ontvangsten veelal vanwege onvoorziene rijksinkomsten. Het voordeel €1. 976. 000 betreft voor een groot deel een incidentele vrijval van overige bedragen die via het gemeentefonds zijn ontvangen bij de meicirculaire 2024. In de meicirculaire is de nieuwe financieringssystematiek vervroegd van 2027 naar 2024. In verband met het vervroegen van de gewijzigde indexatie van 2027 naar 2024 dalen het volume en loon c. q. prijs accres voor de jaren 2024 tot en met 2029. Dit betekent in het kort een lagere Algemene Uitkering voor gemeenten. Voor 2024 was dit omdat het zo kort dag was volledig gecompenseerd door het Rijk (voor 2025 wordt dit voor 50% gecompenseerd). Deze middelen zijn voorshands gereserveerd maar in 2024 niet volledig besteed. In 2025 en verder zijn deze middelen nodig om de programma's en lonen te indexeren. Het andere voordeel wordt veroorzaakt door kleine voordelen op alle teamkostenplaatsen en doordat er meer uren worden gemaakt op projecten dan begroot. ,

,

,

Vennootschapsbelasting: In 2024 hebben wij Vennootschapsbelasting af moeten dragen over de winsten op de grondexploitatie en andere activiteiten waarbij de gemeente als ondernemer optreedt. Deze belasting is jaarlijks niet te ramen. Dit levert per saldo een nadeel op van €687. 000 Reserve mutatie: In de meibrief en de novemberbrief zijn er geactualiseerde saldi van het resultaat afgegeven. Deze stand -/- €1. 321. 000 is in de begroting opgenomen ten laste van de algemene reserve.

Overige verschillen: Dit is een sluitpost in bovenstaande zijn de grootste verschillen toegelicht. Alle overige verschillen voor en nadelen op programma's leiden tot een voordeel van €300. 000. In paragraaf 1. 5 Overzicht van baten en lasten is een uitgebreide toelichting. ,

,

18

3 Samenstelling gemeentebestuur Hardenberg College van burgemeester en wethouders Het college van burgemeester en ethouders vormt het dagelijks bestuur van de gemeente. Elk collegelid is verantwoordelijk voor een eigen portefeuille. De gemeentesecretaris is adviseur van het college. Het college van de gemeente Hardenberg bestaat uit de onderstaande personen. Burgemeester •

•

Bestuurlijke coördinatie en bestuurlijke organisatie Bestuurlijke algemene en juridische zaken Openbare orde en veiligheid Toezicht en handhaving Externe vertegenwoordiging gemeente/representatie/ambassadeurschap Intergemeentelijke en grensoverschrijdende aangelegenheden Communicatie en voorlichting Informatieveiligheid Burgerzaken en publieksdienst

•

1e locoburgemeester

•

•

Ruimtelijke ontwikkeling (incl. Omgevingswet verstedelijking en centrum-ontwikkeling) Volkshuisvesting wonen en bouwzaken Landbouw Milieu

•

Sport

•

Kernenbeleid (incl. Fonds Maatschappelijke Initiatieven) Financiën (inclusief inkoop en aanbesteding)

• • • • •

Maarten Offinga Burgemeester

•

• •

• •

Didi Dorrestijn Wethouder (CDA)

•

,

,

,

19

•

2e locoburgemeester Wmo (inclusief Beschermd wonen)

•

Zorg

•

•

welzijn (inclusief coördinatie Samen Doen Hardenberg BV) Werk en inkomen Kunst cultuur en monumentenbeleid Minimabeleid Inburgering vluchtelingen- en migratievraagstukken (inclusief AZC) Inclusiebeleid Beheer openbare ruimte

•

3e locoburgemeester

•

•

Economie (Boven)lokale bereikbaarheid en mobiliteit Verkeer en vervoer (incl. GVVP en fietsplan) Jeugdbeleid en jeugdzorg Gezondheid en preventie Klimaat natuur en water

•

4e locoburgemeester

•

Vrijetijdseconomie (inclusief evenementenbeleid) Onderwijs en educatie (inclusief leerplicht) Energietransitie en energie-innovatie Grondstoffen Grondbeleid en grondbedrijf Gemeentelijke eigendommen (inclusief LOC+) Personeel en organisatie

• • •

Alwin Mussche Wethouder (OpKoers. nu)

•

•

• • • •

en

,

,

,

Alwin te Rietstap Wethouder (ChristenUnie)

• • • • •

Werner ten Kate

•

Wethouder (VVD)

20

• •

secretaris van het bestuur algemeen directeur van de ambtelijke organisatie

Beatrijs de Vries Gemeentesecretaris

De gemeenteraad De gemeenteraad van Hardenberg heeft 33 leden uit 9 politieke partijen (fracties). Inwoners kiezen de leden van de gemeenteraad rechtstreeks. De burgemeester is de voorzitter van de gemeenteraad. In de raadsperiode 2022

-

2026 zijn de politieke partijen als volgt verdeeld:

CDA: 9 zetels OpKoers. nu: 7 zetels ChristenUnie: 7 zetels VVD: 3 zetels Doen '22: 2 zetels

GroenLinks - PvdA: 3 zetels D66: 1 zetel Samen Gemeente Hardenberg: 1 zetel

21

Jaarverslag 4 Programmaverantwoording 'Oog

voor

elkaar , blik op de toekomst'

1. Ruimtelijk Hardenberg

Centrumontwikkeling Wat willen we bereiken? De centra van Dedemsvaart en Hardenberg verdienen een verdere kwaliteitsimpuls. Sfeer beleving en ontmoeting staan er centraal. We maken het voor bezoekers aantrekkelijk om het centrum te bezoeken en gebruik te maken van voorzieningen. De centra zijn belangrijk voor de kracht van ons vestigingsklimaat. Veel mensen werken in een winkel in de horeca en/of de culturele sector. En veel ,

,

willen in en rond de centra wonen. We streven naar sfeervolle centra waar mensen willen verblijven. Waar ruimte is voor vermaak en om elkaar te ontmoeten. Meer groen in de centra kan hierbij helpen. Daarmee spelen we ook in op de gevolgen van klimaatverandering. mensen

Wat wilden we gaan doen in 2024 (het plan)?

Dedemsvaart 1. We ronden de bouw van de woningen in het gebied Gentiaanstraat Noord af. 2. We maken groenvoorzieningen in de Julianastraat. 3. We starten met het uitvoeren van de centrumvisie Dedemsvaart 2023. Hardenberg 4. 5. 6. 7.

We

het Actieplan Hardenberg Centrum uit door: het marktplein een nieuwe inrichting te geven; te zorgen voor meer groen in de winkelstraten We maken een vernieuwde centrumvisie. Daarin schetsen we onze visie op het centrum voor 2030. We willen de stad en de Vecht beter op elkaar laten aansluiten. Bij vastgoedprojecten en bij de inrichting van de openbare ruimte houden we hier rekening mee. Bij het uitwerken en uitvoeren van projecten die volgen uit de visie betrekken we gebruikers eigenaren Belangenvereniging Bewoners Centrum Hardenberg en alle andere betrokkenen. We onderzoeken de functie en plaats van het theater. Daarbij kijken we naar de maatschappelijke functie het culturele aanbod en de vestigingsplek. We maken een gebiedsvisie voor De Kastanjehof en de omgeving. We werken die visie uit in een ontwikkelstrategie. voeren

,

8.

,

,

,

9.

Overige kernen ondernemers van Balkbrug en Slagharen spelen met een eigen dorpsvisie/-plan in op de ontwikkelingen in de samenleving. We helpen bij het uitvoeren van plannen. 11. Bij centrumontwikkeling helpen we bij het initiëren uitwerken en uitvoeren van plannen door initiatiefnemers eigenaren en ontwikkelaars. Plaatselijk Belang inwoners en gebruikers zijn actief en vroeg in het proces betrokken. 12. We dragen bij aan de herinrichting van het openbaar gebied rond de nieuw te bouwen supermarkt in Balkbrug. 13. We maken een plan voor de herinrichting van het openbaar gebied rond het Hertenkampje in Slagharen. Dat doen we samen met Plaatselijk belang bewoners ondernemers en de kerk. 10. Inwoners

en

,

,

,

,

,

22

Wat hebben

we

daarvoor gedaan in 2024 (het resultaat)?

Dedemsvaart 1. De gedeeltelijke afbraak van de voormalige Jumbo is voorbereid; intern is het gebouw aangepast op de afbraak. De sloop gaat door personele problemen bij de aannemer niet meer dit jaar plaatsvinden maar in januari 2025. De start verbouw is gepland in april 2025. 2. De vergroening van de Julianastraat is afgerond. De Marktstraat is een belangrijke verbinding tussen het winkelgebied Markt en winkelgebied Julianastraat. Ook voor deze straat is een aantal vergroeningsopties ontworpen. Deze moeten verder worden bestudeerd op uitvoerbaarheid. 3. Er is gewerkt aan het verder opstellen van het verkeersonderzoek. Bestaande knelpunten zijn geïnventariseerd en verschillende scenario’s zijn in beeld gebracht. Het verkeersonderzoek wordt de komende tijd verder uitgewerkt. In begin 2025 is de raad middels een raadsbrief geïnformeerd. 4. De centrumvisie wordt verder uitgewerkt; er zijn en er worden gesprekken gevoerd met middenstanders en pandeigenaren in Julianastraat Noord over verplaatsing van winkels naar het centrum en de herontwikkeling van winkelpanden naar woongebouwen. Hardenberg 5.

Over de plek naast de Troubadour zijn we in gesprek met mogelijke investeerders om de ontwikkeling van een hotel mogelijk te maken. Er zijn daartoe verdere stappen ondernomen

werken toe naar een intentieovereenkomst voor de uitwerking van een omgevingsaanvraag. 6. De plannen voor vergroening en herinrichting van het Marktplein zijn aanbesteed en in bouwteam verband technisch uitgewerkt. De realisatie start begin januari 2025. 7. In afstemming met Centrummanagement zijn een nieuwe centrumregisseur en centrum coördinator aangesteld. Beide functies vervangen de vertrokken centrummanager. 8. Er is gestart met de bouw van de Spinde voormalige Mulo locatie en de Vechtzone. 9. Als onderdeel van de verbetering van de centrumroute is de rotonde bij gemeentehuis heringericht. 10. In de stad zijn een aantal muurschilderingen aangebracht. 11. Het proces rondom de toekomstvisie van het theater is opgesteld. De Raad is in een bijeenkomt op 5 november meegenomen in de opzet van het te doorlopen proces. 12. Boei is opdracht gegeven voor de uitwerking van de gebiedsvisie rondom de Kastanjehof. Hierbij is nagedacht over mogelijke toekomstige functies. De visie van omgeving en gebouw worden begin 2025 verwacht. en we

,

Overige kernen Balkbrug: In Balkbrug lopen op dit moment een aantal marktontwikkelingen waarin de gemeente een faciliterende rol heeft. 13. De Jumbo heeft nog geen besluit genomen over haar ontwikkelplannen. Het is niet bekend of de supermarkt gaat uitbreiden. In begin 205 is hierover meer duidelijk. 14. Het plan van Beverwijk naast de brandweerkazerne staat te koop. ,

,

23

15. Kroon Vastgoed heeft voor het plan 'Paddy's Pub' de omgevingsvergunning aanvraag ingediend en verwacht in de loop van 2025 te kunnen starten met bouwen afhankelijk van de verkoop van de appartementen. 16. Met betrekking tot het Zuidwestkwadrant (Chinees restaurant e. o. ) is door een ontwikkelaar in december een plan gepresenteerd aan de eigenaren. De gesprekken met eigenaren over ,

haalbaarheid/verkoop van de diverse eigendommen zullen in 2025 worden voortgezet. In een parallel spoor wordt ook naar alternatieven in dit kwadrant gekeken Slagharen: 17. Direct na de zomervakantie is het projectteam Herinrichting Herenstraat-Kerkplein gestart met het participatietraject met alle stakeholders (bewoners bedrijven de kerk) die bij dit project betrokken zijn. De opgehaalde informatie wordt verwerkt in het schetsplan voor de herinrichting Herenstraat – Kerkplein. Daarnaast zijn afspraken gemaakt met Plaatselijk Belang Slagharen om frequenter overleg te voeren over de voortgang van de projecten. Ook met het stichtingsbestuur Noorderslag zijn stappen voorbereid voor een vervolgproces. ,

,

Stationsomgeving Wat willen we bereiken? Wonen werken leren en gezondheid komen samen in het gebied rond het station in Hardenberg. Het gebied bruist. Het is een krachtig knooppunt in het regionale netwerk van Noordoost Nederland. Met verbetering van de Vechtdallijnen en na de komst van de Nedersaksenlijn is het stationsgebied het kloppend hart van het spoornetwerk tussen Zwolle Drenthe/Groningen en Twente. Vanaf een toekomstbestendig comfortabel en veilig station is er een perfecte verbinding met het centrum. En met aangrenzende regio’s en voorzieningen. Met het station als dé mobiliteitshub van de gemeente zijn we klaar voor de toekomst. Door kruisbestuivingen ontstaan nieuwe samenwerkingen en innovaties. Ook de IQonIQ is straks te vinden in dit gebied. Hier bundelen ondernemers hun krachten rondom innovatie en ondernemerschap. En staan ze in verbinding met onderwijs bedrijfsleven en overheid. In de buurt van het station komen nieuwe woningen voor jongeren studenten of kleine huishoudens die met het openbaar vervoer reizen. Door het aanbieden van passende woonruimte en leerplaatsen en werkplekken blijft kennis behouden in de regio. ,

,

,

,

,

,

Wat wilden we gaan doen in 2024 (het plan)? 1. We werken de ambities uit in een ruimtelijke gebiedsvisie. Ook maken we een fasering. Dat doen we samen met onze partners Vechtdal Wonen Saxenburgh Groep IQonIQ en de spoorse ,

,

partijen. We ontwikkelen Station Hardenberg verder tot mobiliteitshub. Met naast openbaar vervoer ook deelmobiliteit. 3. We dragen onze ambitie en plannen voor het stationsgebied aan voor het MIRT- onderzoek naar de haalbaarheid van de Nedersaksenlijn. In de gebiedsvisie nemen we de ruimtelijke gevolgen vanuit de Nedersaksenlijn mee. Wat hebben we daarvoor gedaan in 2024 (het resultaat)? 1. De partijen in de 'gebiedscoalitie' hebben een gezamenlijke gebiedsagenda opgesteld. Hierin worden de gezamenlijk doelen en ambities verwoord. 2.

24

2.

3. 4. 5.

6.

7.

De grootste grondeigenaren in het gebied (Saxenburgh Vechtdal Wonen ,

en

Gemeente)

hebben een intentieovereenkomst gesloten. Hierin is benoemd waaraan partijen gaan werken en op welke wijze wij dat de komende periode gaan doen. Met de partners is doorgewerkt aan een planconcept. De woning Parallelweg 12a is als strategische aankoop gekocht. De eerste fase van de MIRT studie Nedersaksenlijn is afgerond. De gewenste aanpassingen aan station Hardenberg zijn hierin meegenomen. Het ministerie moet nu besluiten over het vervolgtraject. Als onderdeel van de Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle hebben wij samen met vijf andere gemeenten een Parapluplan Stationsomgevingen opgesteld. Hiermee is een basis gelegd om in gesprek te gaan met het Rijk over de noodzakelijke investeringen. Samen met NS verkennen wij de mogelijkheid voor het vestigen van een kleinschalige horeca in het stationsgebouw. Hiermee verbetert de service naar de reiziger en vergroot de sociale veiligheid van het station. Ook hebben we de mogelijkheden verkend om de fietsenstallingen uit te breiden.

Landbouw & platteland Wat willen we bereiken? In onze Economische Koers is agro & food één van de drie topsectoren. Het gaat daarbij om de agrarische bedrijven zelf. En om alle toeleverende verwerkende en dienstverlenende bedrijven die ,

functioneren dankzij de landbouw veehouderij. De landbouw (agro en food) staat voor grote maatschappelijke opgaven. Van de sector wordt veel gevraagd: klimaatadaptatie emissies naar lucht en (grond)water en biodiversiteit. Deze economische topsector verdient waardering en versterking. Ondertussen verandert het landelijk gebied sterk. We houden het landelijk gebied economisch en sociaal vitaal. We willen brede welvaart in het landelijk gebied. Daarom is een blijvend perspectief voor de agro & food sector van groot belang. en

,

Wat wilden we gaan doen in 2024 (het plan)? 1. We richten ons in 2024 op een agrarische sector met perspectief en een leefbaar platteland. Daarbij zijn de ontwikkelingen op Europees nationaal en provinciaal niveau over bijvoorbeeld ,

stikstof biodiversiteit klimaat groot belang. Wij blijven in gesprek met ondernemers en bewoners van ons landelijk gebied. We organiseren gebiedsbijeenkomsten over de economie en brede welvaart van het landelijk gebied. Wij brengen de uitkomsten hiervan actief in bij de ontwikkeling van een Provinciaal Programma Landelijk Gebied. We bieden een aanspreekpunt voor agrarische ondernemers met initiatieven. We betalen mee aan het provinciale project Toekomstgerichte erven. Hierdoor kunnen agrarische ondernemers gebruik maken van de begeleiding door een erfcoach. We organiseren landbouwcafés praktijknetwerken en kennisuitwisselingsbijeenkomsten voor agrarische ondernemers. We ondersteunen de komst van een regionaal transitienetwerk. Dit netwerk is bedoeld voor ondernemers die kansen zien op onderwerpen zoals stikstofreductie en de wateropgaven. Met ons ruimtelijk beleid dragen we bij aan de verdere doorontwikkeling van agrarische bedrijven en een nieuwe invulling van vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen. We maken een agenda voor de vitaliteit van het landelijk gebied. Daarin hebben we speciale aandacht voor het sociaal-economisch perspectief. Onderdelen van de agenda zijn de ,

2. 3. 4. 5. 6. 7.

en

van

,

25

economie en werkgelegenheid in de kleine kernen de sociale cohesie en de recreatieve ontsluiting van het landelijk gebied voor de bewoners en voor onze gasten. ,

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2024 (het resultaat)? 1. Ook in 2024 is er veel veranderd als het gaat om landbouw en platteland. We zijn hierover in gesprek met agrarische ondernemers maar ook met andere belanghebbenden zoals bewonersorganisaties. Door het stopzetten van het Provinciaal Programma Landelijk Gebied hebben we geen gebiedsbijeenkomsten georganiseerd. In plaats daarvan ondersteunen we ,