Document · PDF

bijlage voorstellen aanvullend budget begroting 2023

gemeenteraad 8 november 2022, gemeente HardenbergBij agendapunt: Voorstellen aanvullend budget begroting 202320.343 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Investering x € 1,2023

2024

Jaarlasten x € 1,2025

2026

2023

2024

2025

2026

Collegebesluit/-voorstel BV

Vernieuwing website

50.000

RD Voortzetting Programma Ruimte voor de Vecht 2023 - 2027

25.000

RD Structurele verhoging DVO gelden voor NAC De Koppel

30.000

600.000 S

12.000

42.000

211.000

423.000

OG Update beleidsplan kunstwerken

55.000

OG Energiecoördinator

100.000

16.000

64.000

111.360

158.080 81.663

OG Update beleidsplan kunstwerken

580.000

408.000

7.900.000

OG Versnelde verduurzaming gemeentelijk vastgoed

800.000

OG Bermverstevigingsprogramma 2023 -2025

500.000

550.000

500.000

800.000

10.000

37.667

65.667

OG Bermverstevigingsprogramma 2023 -2025

100.000

OG Bestrijding Japanse Duizendknoop

91.500

148.000

104.000

29.000

297.000 S

105.000

129.500

153.500

177.300

5.500

10.500

10.400

10.300

1.000.000 S

20.000

90.000

159.000

227.000

DS Continuering RE-ACT

39.000

DS Buurtbemiddeling (pilot)

34.000

924.000

18.470

64.645

63.722

62.798

300.000

OG Ruimte voor spelen en bewegen

297.000

OG Verbetering leefomgeving van vissen in stedelijk gebied

25.000

OG GVVP (Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan)

MD Gemeentelijke bijdrage sportvoorzieningen

297.000

1.000.000 1.000.000

297.000 1.000.000

Budget-neutraal RD Gebiedsontwikkeling Hardenberg Centrum Vechtzone RD Gemeentelijk Grondstoffenplan (GGP)

Investering x € 1,-

Jaarlasten x € 1,-

2023

2024

2025

650.000

2026

2023

2024

2025

2026

Overige RD Actualisatie Centrumplan Dedemsvaart

13.000

47.667

81.900

102.700

RD Stationsgebied Hardenberg

100.000

MD Bijdrage Zwembad de Bargn’s Kloosterhaar

7.500

OG Verbeteren binnenklimaat Gashouder Dedemsvaart

223.000

4.460

15.610

15.387

15.164

MD Huisvesting Taalschool in De Slag

500.000

10.000

35.000

34.500

34.000

OG Vervanging sanitair gebouw Kotermeerstal Dedemsvaart

210.000

4.200

12.600

12.432

12.264

OG Implementatie vastgoednota

80.000

40.000

OG Overdracht Wilhelminaplein 3a aan Historische Vereniging

175.000

OG Verbetering recreatieve fietspaden

50.000 Pm

OG Programma klimaat, water en biodiversiteit (2023-2026)

90.000

210.000

6.200

10.200

13.340

13.220

217.000

OG Toekomstbestendige beleef havens

60.000

OG Areaaluitbreiding van openbare ruimte (vs o.2) OG Areaaluitbreiding van openbare ruimte (vs o.2)

OG Verbeteren van de ontsluiting Vechtrijk

200.000

4.000

10.667

10.533

10.400

OG Herinrichting Herenstraat / Kerkplein te Slagharen

900.000

18.000

48.000

47.400

46.800

120.000

OG Project Gezonde Schoolpleinen (vs 0.2a) OG Inzet doelgroepen in het groenonderhoud OG Opwaardering Groene Woonomgeving

300.000

OG Pollers

300.000

OG Verduurzaming openbare verlichting 2e fase (vs 0.2) OG Vervanging verkeersregelinstallaties v 0.2

300.000 300.000

192.000

300.000 300.000

35.000

105.000

275.000

425.000

300.000 S

6.000

27.000

47.600

67.800

6.000

48.857

48.000

47.143

6.000

27.000

41.700

16.640

16.384

37.728

S 1.080.000 S

3.840

OG Uitwerken laadvisie

25.000 Pm

OG Verkeersveiligheid N 36

60.000 Pm

OG Nedersaksenlijn

130.000 Pm

OG Reconstructie Schapenweg / Slotweg te Bergentheim

474.000

RD Herijking agenda vrijetijdseconomie (VTE) RD Inzet voor de agrarische sector

9.480 Pm

225.000

Pm 225.000

25.280 Pm 225.000

24.964 Pm 225.000

Investering x € 1,RD Vergroenen van centrum Hardenberg

2023

2024

375.000

Jaarlasten x € 1,2025

2026 S

RD Ontwikkeling Voorveghter en omgeving RD (nieuwe) Regio Deal Zuid- en Oost- Drenthe BV

Voorstel thuiswerkvoorzieningen

Voorstel vervangingskosten meubilair

1.224.000

2023

2024

2025

2026

7.500

33.750

52.125

51.375

86.500

24.480

146.880

144.432

141.984

DS Projectenbudget Integrale veiligheid

83.000

80.000

248.000

MD Iedereen die wil en kan werken aan het werk! 9.560.000 5.214.000 11.747.000

waarvan incidenteel waarvan structureel

4.077.000

RD Toekomstbestendige bedrijventerreinen Taxatie panden/inventaris t.b.v. brandverzekering

Pm 83.000

Pm 84.000

248.000

2.631.150 2.919.663 3.069.962 3.256.387

1.866.500 1.473.000 1.008.000

609.000

764.590 1.446.605 2.061.035 2.647.387

Actualisatie Centrumplan Dedemsvaart Wat willen we bereiken? Tegengaan van leegstand in het centrum van Dedemsvaart door middel van het transformeren van diverse functies naar in hoofdzaak de functie wonen. Waarom? (Argumenten) Aan de noordzijde van de Julianastraat zien wij, ten gevolge van het concentratiebeleid, meer leegstand. Een passende vervangende functie zou ‘wonen’ zijn omdat dit past bij een aanlooproute richting het daadwerkelijke kernwinkelgebied. De functie Wonen past ook in de gemeentelijke opgave om meer woningen te bouwen. Ook aan De Wisseling zien we de nodige leegstand. Ook hier is de wens om te transformeren naar wonen in combinatie met verblijfs- en ontmoetingsfuncties met meer ‘sfeer en beleving’. Wij weten dat bij een deel van het vastgoed de transformatie naar wonen of andere functies niet of slecht haalbaar is. Dat betekent dat die percelen her-ontwikkeld moeten worden. Dit leidt tot grote investeringen die niet altijd door marktpartijen kunnen worden gedragen. Om projecten te faciliteren kan de gemeente bijdragen aan deze ruimtelijke ontwikkelingen én investeren in het openbaar gebied. Wat gaan we daarvoor doen? We gaan samen met de stakeholders vorm geven aan de voorgestane transformatie door het faciliteren van deze transformatie. Dit kan door het starten van RO procedures en door het geven van stimuleringsbijdragen.

Wat gaat het kosten? De investeringen die wij op voorhand zien voor de aankomende periode kunnen leiden tot een kredietaanvraag van € 1,95 miljoen. We hebben het dan over het faciliteren van ruimtelijke ontwikkelingen inclusief posities (€1,2miljoen), investeringen in het openbaar gebied (€ 0,5 miljoen) en plankosten op jaarbasis van (€ 75.000) voor de periode 2023 – 2025

Stationsgebied Hardenberg Wat willen we bereiken? Een gebiedsontwikkeling van de Stationsomgeving waarbij een goede invulling van het stationsgebied wordt na gestreefd en er sprake is van een toekomstig bestendig stationsgebied. Waarom? (Argumenten) De upgrading van het station en het stationsgebied is noodzakelijk teneinde het gebied toekomst bestendig te maken. De potentie van het gebied is beschreven in het ambitiedocument van januari 2022. Denk hierbij aan de ontwikkeling van de Bruinslocatie, het Gezondheidspark, IQ boulevard en de ‘spoorse’ aanpassingen Wat gaan we daarvoor doen? We gaan daarvoor plannen verder uitwerken. Het verwezenlijken van deze plannen vraagt de komende 3 jaar een investering in voorbereidingskosten. Wat gaat het kosten? Voor de periode 2023-2025 is op jaarbasis € 100.000,- nodig in totaal € 300.000.

Gebiedsontwikkeling Hardenberg Centrum Vechtzone Wat willen we bereiken? 1. afronden van de herstructurering van de wijk Marsch Kruserbrink; 2. substantiële bijdrage aan het programma Wonen; 3. realiseren van nieuwe openbare ruimte met oog voor klimaatadaptie en natuurinclusiviteit.

Waarom? (Argumenten) Planopzet en bouwprogramma De ligging aan de Vecht biedt een unieke mogelijkheid om de kwaliteit daarvan terug te laten komen in het plan. Het stedenbouWtKundige plan kent een opzet waarbij veel woningen een directe relatie met de Vecht hebben. In de planopzet wordt het groene karakter de buurt ingetrokken in de vorm van groene wiggen. Dit past goed binnen de ambitie om natuur inclusief te ontwikkelen. Bijzonder aan de opzet is dat rondom de bouwvelden langs de Vecht niet wordt gekozen voor een systeem van gebruikelijke wegen en stoepen. De bouwvelden dienen echt in het groen te staan met zo min mogelijk verharding rondom. Het bouwprogramma gaat uit van 177 nieuwe woningen. Naast 110 huurwoningen worden 67 koopwoningen toegevoegd. Het zwaartepunt in deze ontwikkeling ligt op de toevoeging van appartementen, maar ook is een aantal eengezinswoningen met een eigen tuin voorzien. Bijzonder is dat één van de bouwvelden door middel van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap wordt ingevuld. Hiermee krijgt een groep inwoners een unieke mogelijkheid tot zelfrealisatie. De totale ontwikkeling zal gefaseerd vorm krijgen en beginnen in 2023 en doorlopen tot en met 2026. Samen met de lopende ontwikkeling op het voormalige zwembadlocatie wordt vanuit de N34 gezien een geheel nieuw stadsaangezicht gevormd.

Afronden Marsch Kruserbrink Met deze gebiedsontwikkeling wordt de herstructurering van de woonbuurt feitelijk afgerond. Ook de braakliggende gronden langs de Parkweg krijgen nu definitief invulling. Wat gaan we daarvoor doen? Ten opzichte van het eerder vastgestelde stedenbouWtKundig plan is een aantal wijzigingen doorgevoerd. Zo is het bouwprogramma aangepast. Het totaal aantal woningen is van 157 (132 appartementen en 18 grondgebonden) naar 177 (171 appartementen en 6 grondgebonden) bijgesteld. Door de programmawijziging is de situatie ten aanzien van parkeren aangepast. Het planconcept is qua ruimtelijke opzet praktisch identiek gebleven. Voor de inhoud van het stedenbouWtKundig plan wordt verwezen naar de bijlage. Het aangepaste stedenbouWtKundig plan zal de basis vormen voor het op te stellen bestemmingsplan, beeldkwaliteitsplan en inrichtingsplan openbare ruimte. Voorgesteld wordt in te stemmen met het stedenbouWtKundig plan. Wat gaat het kosten? 1. Ambtelijke voorbereidingskosten (met name uren) worden tot aan de tender uitvraag gedragen door de gemeente. Die kosten worden gedekt door de grondexploitatie Centrumplan Hardenberg. 2. Kosten voor de aanleg van de openbare ruimte dienen gedragen te worden door de te selecteren marktpartij en zijn onderdeel van de uitvraag. 3.

Voorafgaand aan het definitief op de markt brengen van de uitvraag zullen wij nog een financiële doorrekening laten maken van het project, maar eind vorig jaar is door adviesbureau OverMorgen een financiële opzet gemaakt van het plan. Daaruit bleek dat een voor de gemeente kostenneutrale doorloop mogelijk moet zijn. Maar waarschijnlijk komt daar- zoals ook onder risico's aangegeven- spanning op te staan. 4. Tenslotte wordt vanuit de gemeente een bijdrage van € 300.000 gedaan aan het openbaar gebied, hiervan komt € 250.000 ten laste van het investeringsbudget riolering en € 50.000 ten laste van de wegenonderhoud.

Vernieuwing website (collegevoorstel 347537) Wat willen we bereiken? Een website die aan alle wet- en regelgeving over digitale veiligheid, digitale toegankelijkheid en privacywetgeving voldoet, Waarom? (Argumenten) Op 12 juli 2022 heeft het college de strategische communicatievisie 2022-2026 vastgesteld. Een onderdeel van dit voorstel is een vernieuwing onze website. De huidige website is 7 jaar oud en de techniek achter deze website is sterk verouderd. Bovendien loopt het contract voor de huidige website op 1 januari 2023 af Wat gaan we daarvoor doen? Om uitvoering te geven aan een website die aan alle wet- en regelgeving over digitale veiligheid, digitale toegankelijkheid en privacywetgeving voldoet, wordt in 2023 onze website vernieuwd. De incidentele kosten hiervoor bedraagt maximaal € 50.000. Wat gaat het kosten? Investering / lasten exploitatie. €50.000 incidenteel in 2023 Uit het bestaande budget (2022) is nog € 10.000 beschikbaar en het verzoek om dit over te hevelen naar 2023. Dit betekent dat er een in 2023 een aanvullend incidenteel budget nodig is van € 40.000.

Bijdrage Zwembad de Bargn’s Kloosterhaar Wat willen we bereiken? Met de bijdrage ondersteunen we de vrijwilligers bij de exploitatie van het openbare buitenzwembad. Daardoor zijn zij in staat om het zwembad open te houden. Waarom? (Argumenten) 1. Het zwembad draagt bij aan gemeentelijke doelen op het gebied van gezondheid en participatie. 2. Na de bezuinigingen in 2013 zijn de gemeentelijke zwembaden in de Krim en Gramsbergen open gebleven dankzij de inzet van de inwoners. Dit leidde tot besparingen en destijds is afgesproken dat een deel van de besparingen door de vrijwilligers binnen de zwembaden besteed mocht worden. Het openbare particuliere buitenbad in Balkbrug (HeuveltjesBosBad) ontvangt een reguliere subsidie. Met dit voorstel trekken we die lijn door waarin we openbaar toegankelijke zwembaden financieel ondersteunen. Wat gaan we daarvoor doen? We maken afspraken met eigenaar Plaatselijk Belang Kloosterhaar over de voorwaarden voor de bijdrage. Wat gaat het kosten? € 7.500 structureel

Voortzetting Programma Ruimte voor de Vecht 2023 - 2027 Wat willen we bereiken? • Klimaatadaptatie en waterveiligheid. • Natuurontwikkeling en biodiversiteit. • Verduurzaming landbouw en sociaal-economische ontwikkeling. • Duurzaam gastheerschap en aantrekkelijke leefomgeving. Waarom? (Argumenten) Sinds 2007 wordt gewerkt aan het Programma Ruimte voor de Vecht. Aansprekende projecten zoals Vechtpark Hardenberg, de sluizen bij de stuwen tussen Hardenberg en Ommen en het project Rheezermaten zijn als gevolg van dit programma gerealiseerd. Momenteel wordt gewerkt aan projecten zoals Vechtrijk Gramsbergen en andere projecten, waarvan het merendeel mede wordt gefinancierd vanuit de Regiodeal Regio Zwolle.

Voor het programma Ruimte voor de Vecht is een Masterplan opgesteld met een horizon op 2050. Het huidige uitvoeringsprogramma heeft een looptijd van 2019 – 2022, maar kijkt verder tot 2027. Omdat er volop kansen zijn om de ambities verder versterken, wordt binnen het programma gewerkt aan een voorstel over de voortzetting en de doelen voor de komende jaren. Het afgelopen jaar is in het kader van het programma met name voorbereid op de samenhang met diverse andere opgaven die op het landelijk gebied afkomen. Naast de specifieke doelen voor het Vechtdal liggen er, net als in de rest van Nederland, grote nationale opgaven die een claim leggen op de ruimte (N2000/stikstof, biodiversiteit, klimaatadaptatie, enz.). Invulling van deze opgaven zal grote invloed hebben op het landschap, natuur en de beleefbaarheid van het gebied en de verdiencapaciteit en welzijn van bedrijven en bewoners. Deze opgaven vragen net als de doelstellingen van Ruimte voor de Vecht om een gebiedsgerichte aanpak. Van belang daarbij is om deze opgaven niet sectoraal en één voor één uit te voeren, maar om deze met gebiedspartners zoveel mogelijk af te stemmen. De samenwerking met gebiedspartners binnen het programma Ruimte voor de Vecht biedt de basis om de verschillende opgaven integraal en in samenhang uit te werken.

Op 18 februari heeft het Breed Bestuurlijk Overleg Ruimte voor de Vecht op basis van een nadere duiding van de opgaven in het Nationaal Programma Landelijk Gebied gediscussieerd over de vraag welke opgaven in samenhang opgepakt moeten worden in het Vechtdal. Welke rol het BBO daarin neemt is nog niet uitgekristalliseerd, maar de ontwikkeling kan gevolgen hebben voor het programma Ruimte voor de Vecht. Wat gaan we daarvoor doen? Het programma is gestart als een provinciaal programma. Sinds 2018 wordt gewerkt in een netwerkorganisatie, met 13 partnerorganisaties, waarbij de programmakosten en de inzet van de medewerkers wordt gefinancierd door de provincie, de 2 betrokken waterschappen en de 4 gemeenten. Daarvoor is in 2018 een samenwerkingsovereenkomst gesloten die eindigt per 31-12-2022. Ruimte voor de Vecht wordt ervaren als een goed werkend samenwerkingsverband waar de begrippen gebiedsgericht en integraal inhoud krijgen. Binnen het programma wordt een voorstel voorbereid om die samenwerking voort te zetten en daarvoor een nieuwe samenwerkingsovereenkomst voor vier jaar op te stellen. Daarbij geldt dat de samenstelling van de netwerkorganisatie aangepast kan worden als de programmadoelen daar om vragen.

Om later dit jaar definitief te kunnen besluiten over de voortzetting en de invulling van het programma voor de komende jaren, dient nu in beeld gebracht te worden wat de financiële consequenties zijn. Daarbij gaat het om de kosten om het programma uit te voeren, het functioneren van de ambtelijke en bestuurlijke overlegorganen, communicatie en educatie. Voor de financiering van de projecten wordt telkens gezocht naar de passende financieringsmogelijkheden, de projectfinanciering maakt geen onderdeel uit van dit voorstel. Gelet op de ervaring van de afgelopen jaren, wordt uitgegaan van een bijdrage van de gemeente Hardenberg van € 33.000,aan de gezamenlijke programmakosten en een budget van € 17.000,- om activiteiten te kunnen ondersteunen. Van de € 33.000,- programmakosten is € 8.333,- bestemd voor de gezamenlijke activiteiten zoals communicatie, bijeenkomsten, educatie, monitoring etc. Een bedrag van circa € 25.000,- is bestemd voor personele kosten van het Kernteam en de communicatieadviseur. Wat gaat het kosten? De financiering van het programma wordt net als in de huidige periode op de volgende manier voorgesteld: • Provincie Overijssel € 133.333,- waarvan € 100.000,- in de vorm van personele inzet. • Waterschap Vechtstromen en Waterschap Drents Overijsselse Delta gezamenlijk € 133.333,- waarvan € 100.000,- in de vorm van personele inzet. • Gemeente Zwolle € 33.333,-.

• Gemeente Dalfsen € 33.333,-. • Gemeente Ommen € 33.333,-. • Gemeente Hardenberg € 33.333,-. Voor de gemeente Hardenberg betekent dit dus dat er € 33.333,- bijgedragen moet worden aan het programma. Daarnaast is er jaarlijks behoefte aan budget (€ 17.000,-) om snel in te kunnen spelen op vragen en projectkansen. In totaal worden de kosten geraamd om € 50.000 (17.000 + 33.000) per jaar. De werkzaamheden zijn deels water gerelateerd, en werden daarom de afgelopen periode voor een deel ten laste gebracht van het GRP. De werkzaamheden hebben ook economische en ruimtelijke aspecten. Daarom wordt voorgesteld om de helft te financieren vanuit het GRP en de overige € 25.000,- per jaar op te nemen in de begroting 2023.

Structurele verhoging DVO gelden voor NAC De Koppel Wat willen we bereiken? Natuuractiviteitencentrum De Koppel heeft zich de afgelopen jaren sterk ontwikkeld. Een grotere locatie met meer aanbod en bezoekers, veel extra projecten op actuele thema’s als duurzaamheid, biodiversiteit en bewonersinitiatieven. Dat betekent dat de taken en activiteiten zoals genoemd in de DVO kwalitatief steeds beter en voor meer deelnemers worden uitgevoerd, en dat er meer taken bij zijn gekomen. De huidige DVO inclusief de financiering zijn daarmee aan herziening toe. In het jaarlijkse bestuurlijk overleg van vorig en dit jaar is er met het bestuur van De Koppel gesproken over de huidige DVO en de aanpassing functiegebouw/ CAO, capaciteit uitbreiding en de extra werkzaamheden. De huidige DVO is sterk verouderd en deze wordt nu geactualiseerd. Waarom? (Argumenten) Veel werkzaamheden zijn later aan de dienstverlening toegevoegd waar niet direct financiën dan wel capaciteit tegenover staat waardoor de DVO in verhouding tot de afgesproken werkzaamheden ‘scheef’ loopt. • Continuering en professionalisering van de huidige dienstverlening. • Extra werkzaamheden toe te voegen die eerder uitgevoerd werden door ROVA. Denk hierbij aan de portefeuille zwerfafval. • Het vergroten van de zichtbaarheid waardoor een groter publiek bereikt wordt.

Wat gaan we daarvoor doen? Continuering en professionalisering van de huidige dienstverlening. Wat gaat het kosten? • € 6.000,- > aanpassing functiegebouw/ CAO; • € 19.000,- > extra werkzaamheden/uitbreiding capaciteit van 0,5 FTE; • € 5.000,- > zwerfvuil werkzaamheden die eerder ROVA uitvoerde.

Voorstel thuiswerkvoorzieningen Wat willen we bereiken? Een structurele oplossing (faciliteit of budget) voor het aanbieden van goede thuiswerkvoorzieningen aan medewerkers in het kader van thuis- en samenwerken. Daarnaast worden mogelijk (op basis van nader onderzoek) aanpassingen gedaan aan de inrichting van het gemeentehuis. Waarom? (Argumenten) Als een van de pijlers van de visie op thuis- en samenwerken in Hardenberg heeft het thuiswerken een structureel karakter gekregen. Dat maakt dat voor medewerkers volwaardige thuiswerkvoorzieningen beschikbaar moeten zijn, ook om als werkgever te voldoen aan de zorgplicht uit de Arbowet m.b.t. de inrichting van een ergonomische werkplek bij de medewerker thuis. Ook op het werk moeten medewerkers op een plezierige manier kunnen werken. Toegepast op het werk dat zij doen. Wat gaan we daarvoor doen? Er wordt een keuze gemaakt uit de volgende twee opties: 1) Het aanbieden van een meer structurele oplossing, in de vorm van een thuiswerk totaaloplossing. Daarin heeft een medewerker de mogelijkheid om in een webshopomgeving een of meer thuiswerkvoorzieningen uit te kiezen. De thuiswerkvoorzieningen zijn vooraf door de werkgever geselecteerd en vastgesteld. Wanneer de medewerker een thuiswerkvoorziening heeft gekozen, wordt deze thuis geleverd door de leverancier. Wanneer de medewerker uit dienst gaat wordt de voorziening weer opgehaald.

Tevens voert de leverancier reparaties en service uit. Of; 2) Het verstrekken van een budget aan medewerker voor inrichting/verbetering van de thuiswerkplek (binnen gestelde kaders). Bijvoorbeeld een bedrag van 750,- voor een periode van 5/6/7 jaar. Voor eventuele aanpassingen op kantoor zal eerst een nader onderzoek worden uitgevoerd.

Wat gaat het kosten? Ongeacht de keuze voor een van voornoemde opties is een budget benodigd van tenminste € 380.000,- en maximaal € 480.000,Ter toelichting: Optie 1: De maandelijkse (licentie)kosten zijn afhankelijk van de te maken keuzes in het aanbod van de voorzieningen en van de looptijd en liggen op ongeveer € 16,- (bij looptijd van 60 maanden) per medewerker per maand. Looptijd 60 maanden (2023 – 2028) Bij 400 - 500 thuiswerkplekken bedragen de totale kosten liggen de totale kosten tussen € 384.000,- en € 480.000,- (€ 76.800,- / € 96.000,- op jaarbasis). Optie 2: Bij 500 tot 550 thuiswerkplekken en een budget per medewerker van € 750,- wordt een totaalbudget uitgevraagd van € 375.000 – € 412.500. Die kosten zijn dan voor een periode van 5, 6 of 7 jaar. De aard en omvang van eventuele aanpassingen in het gemeentehuis is nog niet bekend en daarom wordt voorgesteld om de kosten daarvan op te nemen als PM post.

Update beleidsplan kunstwerken Wat willen we bereiken? Met de herziening van het beleidsplan laten we zien wat we in de afgelopen jaren hebben gedaan en hoe we de kunstwerken de komende jaren duurzaam in stand houden. Hiermee creëren we een voorspelbaar en stabiele onderhoudsopgave. De maatregelen zijn gestuurd op levensduurverlengingen en dit past binnen het beleid van hergebruik. Door (meer) invulling te geven aan materiaalhergebruik en toegankelijkheid wordt ook bij beheer en onderhoud van civieltechnische kunstwerken aan de organisatiedoelstellingen voldaan ten aanzien van de Sustainable Development Goals. Inclusiviteit door betrokkenheid vanuit omgeving en rekening te houden met specifieke doelgroepen. Bijvoorbeeld rolstoeltoegankelijkheid en zichtbaarheid. Waarom? (Argumenten) 1. Hierdoor is het aantoonbaar dat de civieltechnische kunstwerken de komende 5 jaren duurzaam in stand worden gehouden. Dit is zoals in het beleidsplan van 2018 is overeengekomen conform het onderhoudsscenario van “Heel en Veilig”. Ten aanzien van civieltechnische kunstwerken is dit een verantwoording om te voldoen aan het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. 2. Met een voorziening kunnen we voldoen aan het scenario “heel en veilig”.

Het structureel verhogen van het onderhoudsbudget per 2023 met € 55.000,- naar € 350.000,- per jaar wordt besteed aan het herstellen van gebreken aan civieltechnische kunstwerken. Hiermee blijven wij voldoen aan het onderhoudsscenario van “Heel en Veilig”. De voornaamste redenen van de verhoging zijn: a. de gemiddelde leeftijd van objecten neemt toe en daarom vraagt het onderhoud navenant aandacht; b. toevoeging van extra/nieuwe civieltechnische kunstwerken welke in de onderhoudsplanning zijn opgenomen. 3. Hiermee wordt voor de komende 90 jaar een functionele brug gerealiseerd. Het budget € 7.900.000 (kapitaallast circa € 316.000,-) voor de vervanging van de Pr. Bernhardbrug wordt besteed aan onderzoekskosten, projectmanagement, ontwerp en realisatie. Circa € 200.000,- wordt besteed aan de voorbereidingskosten in 2023, 2024 en 2025. 4.1 De levensduur van vier bruggen wordt verlengd en bespaart op lange termijn kosten. Het opnemen van € 798.000,- (kapitaallast circa € 50.000,-) in de begroting voor conserveringswerken (aanbrengen nieuw verfsysteem) aan 4 bruggen zorgt ervoor dat de levensduur van deze objecten wordt verlengd. Het betreft de Amaliabrug, brug Koehierdersteeg, brug Blankvoortallee en brug Schoutenhof. Het volgende groot onderhoudsmoment ligt dan vervolgens in het jaar 2038 – 2043.

4.2 Acht civieltechnische kunstwerken worden vervangen Met het opnemen van € 756.000,- (kapitaallast circa € 38.000,-) in de begroting zullen 8 civieltechnische kunstwerken worden vervangen welke einde levensduur hebben bereikt en onveilig dreigen te worden.

Wat gaat het kosten? Wij adviseren vanaf 2023 het budget op te hogen, zodat aan het scenario Heel en Veilig kan worden voldaan. Rekening houdend met sterke prijsstijgingen in grondstoffen zoals in 2021 het geval was, wordt geadviseerd voor de komende jaren elke jaar € 55.000,- extra op te nemen in de begroting voor onderhoud. Vanuit de Flexschil wordt vervolgens € 40.000,toegekend aan het wegenonderhoud. Het jaarbudget wordt dan € 350.000,-. De investeringen voor de komende jaren behorend bij het scenario Heel en Veilig bedraagt in totaal € 9.488.000,- bestemd voor de Prins Bernhardbrug, conserveringswerkzaamheden aan 4 bruggen en de vervanging van 8 fiets- en voetgangersbruggen.

Verbeteren binnenklimaat Gashouder Dedemsvaart Wat willen we bereiken? Het realiseren van een goed werkende klimaatinstallatie welke voldoet aan de specifieke eisen voor een theaterzaal en de eisen die gelden voor een rijksmonument. Waarom? (Argumenten) 1. Sinds opening gashouder als theater en poppodium in 2010 zorgt een onvoldoende adequate en accurate klimaatbeheersing voor problemen. De temperatuurbeheersing schiet tekort, waardoor met veel publiek de temperatuur en het CO2 gehalte (te) hoog oploopt. 2. Samen met het bestuur van de gashouder is de afgelopen jaren geprobeerd verbetering te realiseren door uitvoering van diverse kleinere aanpassingen. Dit heeft tot onvoldoende resultaat geleid. 3. Het bestuur van de Gashouder heeft zowel de ambtelijke als de bestuurlijke organisatie verzocht om te zoeken naar een structurele oplossing voor de klimaatklachten. 4. De constructie van het gebouw en het feit dat het een Rijksmonument betreft maken het realiseren van een goed binnenklimaat tot een uitdaging. Het gebruik als theater, met grote pieken in warmtelast door verlichting en publiek, maakt het geheel nog complexer. Met kleinschalige aanpassingen kan onvoldoende resultaat behaald worden. Wat gaan we daarvoor doen? De huidige installatie bestaat uit luchtafzuiging en enkele losse airco-units. Er is geen sprake van warmteterugwinning.

Deze installaties wordt vervangen door een nieuw ventilatiesysteem met warmteterugwinning. Hierbij kan de lucht op ruimteniveau ingeregeld worden, op temperatuur en CO2. Door toepassing van warmtepompen wordt de installatie in vergaande mate verduurzaamd. Wat gaat het kosten? Investering bedraagt €223.000 inclusief BTW, op basis van een afschrijvingstermijn van 20 jaar (ventilatie) en een rente van 2,00% leidt dit tot een kapitaallast van € 15.610 per jaar. Uitvoering in 2023. De extra kosten voor onderhoud kunnen binnen de bestaande begroting worden opgevangen.

Huisvesting Taalschool in De Slag Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat de Taalschool over voldoende en goede huisvesting kan beschikken en dat ook de Ambelt meer ruimte krijgt om het groeiende aantal leerlingen te kunnen huisvesten. Waarom? (Argumenten) De Taalschool voorziet in onderwijs aan leerlingen in de voortgezet onderwijs leeftijd met een buitenlandse achtergrond. De focus ligt op taal, vandaar de naam. De leerlingen zijn formeel ingeschreven bij De Nieuwe Veste, een school voor voortgezet onderwijs. De Taalschool is gehuisvest in een gemeentelijk gebouw, Piet Heinstraat 3a te Hardenberg. Een deel van dit gebouw wordt ook gebruikt door de Ambelt. Deze locatie is te klein, zowel de Taalschool als de Ambelt hebben onvoldoende ruimte. De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht voor de huisvesting van het voortgezet onderwijs. Door te investeren in De Slag geven we invulling aan de zorgplicht.

Sporthal de Slag is in 2018 in gebruik genomen. Op de verdieping, boven de kleedkamers van de sporthal zijn meerdere ruimtes aanwezig. Een deel is in gebruik als leslokaal incl. sanitaire units voor het Alfa College. Een ander deel, circa 300 m2 groot, is casco opgeleverd en staat leeg. Deze leegstaande ruimte was van oorsprong bedoeld om in gebruik te nemen als revalidatieruimte door de Saxenburgh groep. Uiteindelijk is dit niet door gegaan en is casco ruimte opgeleverd. In het bouwproject was een bedrag van ca € 320.000,- begroot voor de afbouw van de ruimte. De leegstaande casco ruimte betreft een grote ruimte, zonder tussenwanden, zonder afwerking van vloeren, wanden en plafonds en zonder installaties. De afgelopen jaren is gezocht naar potentiële huurders voor deze ruimte. Helaas hebben de gesprekken geen resultaat gehad. Potentiële huurders worden afgeschrikt door de investering die moet worden gedaan voordat de ruimte daadwerkelijk in gebruik genomen kan worden. De casco ruimte wordt geschikt gemaakt voor de Taalschool. Mocht / als de Taalschool geen gebruik meer maakt van deze ruimte, dan kan de ruimte nuttig ingezet worden voor de eigen organisatie of verhuurd worden. Het betreft daarmee een investering voor de lange termijn. Wat gaan we daarvoor doen? We gaan de Taalschool huisvesten in De Slag.

Daarvoor is het nodig een gebouwdeel op de 1e verdieping, dat nog in een casco staat verkeert, af te werken en in te richten voor dit doel. Bij de inrichting van het gebouwdeel wordt nadrukkelijk ook rekening gehouden met de verhuurbaarheid aan andere partijen zodra het gebruik door de Taalschool eindigt. Wat gaat het kosten? De benodigde investering wordt geraamd op €500.000,-. De bijbehorende kapitaallasten bedragen €35.000,- (afschrijving in 20 jaar / 2% rente). De exploitatielasten (m.u.v. de kapitaallasten) worden gecompenseerd door de vergoeding die de Taalschool betaalt voor het gebruik. Aangezien de investering in eerste instantie de Taalschool dient, maar op de wat langere termijn ook de algehele verhuurbaarheid van De Slag, is nadere afstemming over het functioneel boeken van de lasten en baten nodig.

Vervanging sanitair gebouw Kotermeerstal Dedemsvaart Wat willen we bereiken? Het realiseren van een sanitairgebouw inclusief uitgifte punt bij recreatieplas Kotermeerstal in Dedemsvaart Waarom? (Argumenten) 1. De omgevingswet / Omgevingsverordening schrijft voor dat er voldoende toiletten aanwezig zijn bij een zwemwaterlocatie. Deze dienen hygiënisch en goed onderhouden te zijn. De Provincie is het bevoegd gezag. 2. De huidige sanitaire voorziening bestaat uit een mobiele unit, deze is eigendom van de gemeente. Deze is oud en heeft het einde van zijn technische levensduur bereikt. 3. De huidige sanitaire unit is niet geschikt voor gebruik door minder validen. 4. Al meerdere jaren worden klachten ontvangen vanuit Dedemsvaart over de slechte technische staat van het sanitairgebouw en het feit dat deze niet door mindervaliden gebruikt kan worden. 5. Beperkt herstel is nog mogelijk maar biedt op lange termijn geen oplossing. Vervanging is wenselijk, bij voorkeur voor aanvang van het zwemseizoen 2023. 6. Het sanitairgebouw is geen onderdeel van de vaste gebouwvoorraad van de gemeente. Derhalve is geen voorziening getroffen voor de uitvoering van groot onderhoud en zijn geen middelen gereserveerd in de meerjaren investeringsplanning. 7.

Op 1 maart heeft de gemeenteraad via een motie het college verzocht om samen met de omwonenden en alle andere mogelijke betrokkenen te onderzoeken met welke recreatieve ontwikkelingen en/of voorzieningen de gebruiksmogelijkheden van de Kotermeerstal een positieve impuls kunnen krijgen. Dit onderzoek is in uitvoering. De resultaten zullen als input gebruikt worden voor een definitief ontwerp van een nieuw te plaatsen sanitair gebouw. Wat gaan we daarvoor doen? Het vervangen van de huidige mobiele unit door een permanent gebouw. Het gebouw zal voorzien in sanitaire units, een mindervalidentoilet, douches en een uitgiftepunt voor drank en versnaperingen. Uitgegaan wordt van een degelijk, duurzaam en onderhoudsarm gebouw.

Wat gaat het kosten? Investering bedraagt €210.000 inclusief BTW, op basis van een afschrijvingstermijn van 25 jaar en een rente van 2,00% leidt dit tot een kapitaallast van € 12.600 per jaar. Uitvoering in 2023.

Implementatie vastgoednota Wat willen we bereiken? Implementatie van de maatregelen die zijn afgesproken in de vastgoednota, zijnde: 1. Het uitwerken van een strategie voor de ontwikkeling van de vastgoedportefeuille als geheel en voor ieder gebouw afzonderlijk; 2. Het implementeren van de systematiek van marktconforme huur. 3. Het efficiënter maken van het vastgoedbeheer door het gebruik van actueel beschikbare stuurinformatie Waarom? (Argumenten) 1. De nota vastgoedmanagement 2021-2022 is in 2021 vastgesteld door de raad. In de nota is afgesproken om: a. Voor ieder gebouw een strategie vast te stellen waarin aandacht is voor onder meer: • In bezit houden of afstoten in de toekomst of uitbreiding/nieuwbouw; • Maatschappelijke behoefte en gewenste functionaliteit; • Noodzakelijke investeringen op gebied van functionaliteit, verduurzaming en inclusie. b. De centrale vastgoedregistratie te verbeteren en betrouwbare stuurinformatie te genereren ter onderbouwing van vastgoedbeslissingen. c. De systematiek voor marktconforme huur te implementeren. Hierbij ontstaat transparantie en eenduidigheid in huurtarieven enerzijds en huisvestingsbijdrages anderzijds. 2. Versnelde verduurzaming is wenselijk, mede door de sterk stijgende energiekosten. De extra investeringsbehoefte voor de versnelde verduurzaming wordt inzichtelijk gemaakt in een nadere inventarisatie in 2022/2023.

Dit bepaalt mede de strategie voor toekomstig gebruik van de gebouwen. 3. Maatschappelijke ontwikkelingen leiden tot een veranderende behoefte aan maatschappelijk vastgoed, zowel voor wat betreft aantal en grootte alsook de functionaliteit. Voorbeelden hiervan zijn de woningbouwopgave en ontwikkelingen van ledenaantallen bij verenigingen. Onderzocht moet worden op welke manier maatschappelijk vastgoed kan bijdragen aan gemeentelijke doelstellingen en een stimulans kan bieden aan gewenste maatschappelijke ontwikkelingen. Dit moet vertaald worden naar een strategie voor de vastgoedportefeuille en de afzonderlijke gebouwen binnen de portefeuille. Wat gaan we daarvoor doen? Achtereenvolgens worden de volgende stappen gezet: Uitvoeringsjaar 2022 1) Integrale aanpak door het instellen van de regiegroep vastgoed. In deze groep zijn stakeholders, zoals MD (sport, onderwijs, cultuur), RD, AIF, F&C en OG vertegenwoordigd. 2) De regiegroep vastgoed stelt een plan van aanpak op voor de ontwikkeling van een strategie voor de vastgoedportefeuille, de afzonderlijke gebouwen hierin en het generen van stuurinformatie. Dit plan van aanpak wordt ter besluitvorming aan het college voorgelegd. 3) De regiegroep bereidt de implementatie van de marktconforme huur voor.

Marktconforme huur- en pachttarieven worden vastgesteld, waarna in een plan van aanpak wordt uitgewerkt hoe gekomen wordt van huidige naar gewenste situatie. Dit plan van aanpak wordt ter besluitvorming aan het college voorgelegd. 4) Inventarisatie investeringsbehoefte huidige gebouwen. Inzichtelijk wordt gemaakt welke investeringen nodig zijn om de kwaliteit en functionaliteit van de gebouwen op gewenst niveau te krijgen. Ook investeringen voor verduurzaming en investeringen in het kader van inclusie worden in beeld gebracht. Uitvoeringsjaar 2023 5) Vertaling van de inventarisatie van de investeringsbehoefte naar maatregelen in het meerjaren onderhoudsplan. 6) Uitvoering van het plan van aanpak op voor de ontwikkeling van een strategie voor de vastgoedportefeuille, fase 1. 7) Implementatie marktconforme huur conform plan van aanpak, fase 1.

Uitvoeringsjaren 2024 - 2025 8) Uitvoering van het plan van aanpak op voor de ontwikkeling van een strategie voor de vastgoedportefeuille, fase 2/3. 9) Implementatie marktconforme huur conform plan van aanpak, fase 2/2.

Wat gaat het kosten? 2023 :Kostenraming exploitatie: € 80.000,-.inclusief BTW. Het betreft de inzet voor extern advies voor de ontwikkeling van een strategie voor de vastgoedportefeuille, fase 1. 2024: Kostenraming exploitatie: € 80.000,- inclusief BTW. Het betreft de inzet voor extern advies voor de ontwikkeling van een strategie voor de vastgoedportefeuille, fase 2. 2025: Kostenraming exploitatie: € 40.000,- inclusief BTW. Het betreft de inzet voor extern advies voor de ontwikkeling van een strategie voor de vastgoedportefeuille, fase 3. De resultaten van de ontwikkelde strategie voor een (of meerdere gelijksoortige) gebouwen wordt ter nadere besluitvorming aangeboden. De effecten voor de meerjaren investeringsplanning en de voorziening groot onderhoud worden hierbij in beeld gebracht.

Overdracht Wilhelminaplein 3a aan Historische Vereniging Wat willen we bereiken? Het overdragen van gebouw Wilhelminaplein 3a te Hardenberg aan de Historische Vereniging voor een symbolisch bedrag van € 1,-. Waarom? (Argumenten) 1. De locatie Wilhelminaplein 3a valt onder de flexibele voorraad gebouwen. Dit gebouw behoort daarmee niet tot het primaire vastgoedbezit voor de gemeente. Een van de doelstellingen in de nota vastgoedmanagement 2021-2025 het afstoten van gemeentelijk vastgoed als dit vastgoed geen directe bijdrage levert aan de doelstelling van de gemeente. De nota is in juni 2021 door de Raad is vastgesteld. Het afstoten van locatie Wilhelminaplein 3a is daarmee conform de uitgangspunten van de nota. 2. De Historische vereniging Hardenberg is als gevolg van het beëindigen van het gebruik van het voormalige Waterschapsgebouw door sloop, sinds begin 2020 (tijdelijk) gehuisvest in de voormalige KNSTSPR aan het Wilhelminaplein 3a te Hardenberg. De gemeente had toen veel belang bij het snel beschikbaar krijgen van het voormalige Waterschapsgebouw in verband met herontwikkeling van het gebied. Verhuizing van de Historische Vereniging naar Wilhelminaplein 3a was toen de enige reële optie. De Historische Vereniging heeft haar medewerking hieraan toegezegd, waarbij afspraken zijn gemaakt over het opknappen en gebruiksgeschikt maken van het gebouw.

Aanvullend hierop is aan de Historische Vereniging voorgesteld om het gebouw over te nemen van de gemeente. 3. Ten tijde van ingebruikname van Wilhelminaplein 3a door de Historische Vereniging was sprake van forse achterstand in onderhoud. Om het gebouw te kunnen gebruiken heeft de Historische Vereniging onderhoudswerkzaamheden laten uitvoeren. Dit heeft zij gefinancierd uit eigen middelen. Met de gemeente is afgesproken dat zij een bijdrage doet in deze onderhouds- en inrichtingskosten. 4. Momenteel zijn er geen plannen voor gebiedsontwikkeling ter plaatse van Wilhelminaplein 3a. Hier ligt voor de gemeente geen reden om het gebouw in eigendom te behouden. De historische vereniging heeft te kennen gegeven belangstelling te hebben voor de overname van het gebouw. Het gebouw ligt tegenover het museum ’t Stadhuus, dit gebouw is ook in beheer bij de Historische Vereniging. De locatie van Wilhelminaplein 3a is hierdoor zeer geschikt voor de Historische Vereniging. 5. De Historische Vereniging ziet de overdracht van het gebouw als een belangrijke stimulans voor het uitbouwen en verbeteren van haar maatschappelijke functie binnen de gemeente. Zij denkt met de overdracht van het gebouw een betere en stabielere basis te krijgen. De overdracht is daarmee niet bedoeld als vastgoedinvestering. 6.

De vereniging geeft met de invulling van deze locatie levendigheid aan het vernieuwde Wilhelminaplein en past daarmee in de visie van de gemeente op het Centrum van Hardenberg. 7. Het gebouw heeft als gebruiksdoel “kantoorfunctie”. Dit past bij het gebruik van het gebouw door de vereniging.

In de verkoopovereenkomst wordt opgenomen dat: a. De gemeente het eerste recht op aankoop heeft mocht de Historische Vereniging het gebouw willen verkopen. De verkoopwaarde bedraagt dan € 1,-. b. De gemeente het eerste recht tot aankoop heeft mocht het gebouw nodig zijn voor toekomstige gebiedsontwikkeling die nu nog niet wordt voorzien. In dit geval zal de gemeente in overleg met de vereniging zorg dragen voor passende vervangende ruimte. De verkoopwaarde bedraagt dan € 1,-. c. De verkoopwaarde van € 1,- volgens artikel 7a en 7b wordt verhoogd met de som aan investeringen die de Historische Vereniging vanaf moment van overdracht heeft gedaan en die aantoonbaar hebben geleid tot een stijging van verkoopwaarde van het gebouw. Met investeringen worden in dit kader bedoeld aanpassingen aan het gebouw met structurele meerwaarde zoals bijvoorbeeld maatregelen in het kader van verduurzaming. Hiermee worden niet bedoeld de kosten die worden gemaakt in het kader van regulier onderhoud en groot- of vervangingsonderhoud. De onderbouwing voor de gedane investeringen wordt aangeleverd door de Historische Vereniging. d. Het de Historische Vereniging niet is toegestaan delen van het gebouw, zoals de twee garageboxen, afzonderlijk te verkopen. 9.

In verband met het Arrest van de Hoge Raad (Didam arrest) is recent de voorgenomen overdacht van het gebouw aan de Historische Vereniging gepubliceerd. Er hebben zich geen partijen gemeld die bezwaar hebben geuit op de voorgenomen overdracht of die hebben aangegeven zelf ook geïnteresseerd te zijn in de aankoop van het gebouw. Wat gaan we daarvoor doen? Het gebouw wordt voor een symbolisch bedrag van € 1,- overgedragen aan de Historische Vereniging. In verband met groot onderhoud en inrichtingskosten van het gebouw wordt een aanvullende bijdrage aan de Historische vereniging verstrekt. Wat gaat het kosten? De kosten zijn voor versnelde afschrijving van de boekwaarde (€95.000) en de bijdrage voor groot onderhoud en inrichting (€80.000). De totale kosten bedragen € 175.000 incl. BTW. De kosten komen ten laste van het begrotingsresultaat 2023.

Versnelde verduurzaming gemeentelijk vastgoed Wat willen we bereiken? Door versnelde inventarisatie van verduurzamingsmaatregelen ontstaat inzicht in concrete besparingsmogelijkheden en kunnen we ons energieverbruik sneller verminderen. Op korte termijn proberen we door slimmer inregelen en kleine aanpassingen energiebesparing te realiseren. Verder inventariseren we op welke manier (versneld) verduurzamingsmaatregelen getroffen kunnen worden om onze gebouwen op lange termijn energiezuiniger te maken. Waarom? (Argumenten) 1. De kosten voor inkoop van elektriciteit en gas zijn de afgelopen jaren, mede door de situatie in Oekraïne, fors gestegen. 2. Op basis van huidige inzichten wordt verwacht dat de tarieven voor gas en elektriciteit in ieder geval tot en met 2023 hoog blijven. Een snelle daling van energietarieven na 2023 lijkt op dit moment niet reëel. De afgelopen jaren zijn al veel verduurzamingsmaatregelen doorgevoerd. Veel verlichting is al vervangen door LED, waar mogelijk zijn al PV-panelen op daken van gemeentelijk vastgoed geplaatst, waar gebouwen zijn gerenoveerd is dit aangegrepen om te verduurzamen. In de nota vastgoedmanagement 2021-2025 is afgesproken dat verdere verduurzaming van gemeentelijk vastgoed vooral plaatsvindt als onderdeel van geplande renovaties. Gezien de stijging van de energietarieven is heroverweging van dit uitgangspunt wenselijk. 3.

Versnelling van verduurzaming betekent ook versneld opstellen van verduurzamingsplannen voor de gebouwen. In de meerjaren investeringsplanning is (beperkt) budget gereserveerd voor verduurzaming van vastgoed, gebaseerd op geleidelijke verduurzaming op natuurlijke momenten. Voor versnelde uitvoering van verduurzaming is extra budget benodigd. Wat gaan we daarvoor doen? Om op korte termijn versnelling van verduurzaming te realiseren worden twee sporen voorgesteld: • Laagdrempelige maatregelen en planvorming. • Versneld investeren.

Spoor 1: laagdrempelige maatregelen en planvorming De volgende maatregelen worden voorgesteld, waarbij we starten met de gebouwen met een groot energieverbruik. Stapsgewijs pakken we daarna gebouwen aan met een lager energieverbruik. • Stimuleren energiezuinig gedrag bij gebruikers van gemeentelijk vastgoed We gaan gebruikers van gemeentelijke gebouwen meer stimuleren om energie te besparen. Dit doen we door hen inzicht in het energiegebruik te geven en hen gevraagd en ongevraagd te adviseren. • Besparing door gebruiksmaatregelen en beter inregelen van installaties We verwachten dat door beter inregelen van installaties extra besparingen kunnen worden behaald, denk hierbij aan: o Het aanpassen van ruimtetemperaturen (minder koelen of verwarmen); o Het beter afstemmen van klimaatinstallaties op gebruikstijden van gebouwen; o Het beter inregelen van installaties waardoor deze efficiënter functioneren; o Het monitoren van energieverbruik en hierop acteren. Voorgesteld wordt om de huidige inzet voor bovenstaande acties te intensiveren zodat sneller resultaten geboekt worden. • Inventarisatie van (innovatieve) verduurzamingsmaatregelen per gebouw. Het opstellen van verduurzamingsplannen per gebouw wordt versneld in uitvoering genomen. Waar mogelijk passen we hierbij innovatieve maatregelen toe. De aanbesteding voor de inventarisatie wordt momenteel voorbereid.

Voorstellen voor verduurzaming van gemeentelijk vastgoed worden in aanvullende voorstellen ter besluitvorming aangeboden, naar verwachting in de eerste helft 2023. • Versnellen van verduurzaming van gemeentelijk vastgoed Verduurzaming vindt nu vooral plaats tijdens renovaties of als sprake is van korte terugverdientijden (circa 5 jaar). Door de sterk stijgende energiekosten wordt het voor veel maatregelen aantrekkelijk om uitvoering versneld uit te voeren. Vooruitlopend op de resultaten van verduurzamingsonderzoeken wordt op korte termijn geïnventariseerd of en waar nog maatregelen mogelijk zijn die – onafhankelijk van renovaties – versneld in uitvoering genomen kunnen worden. Hierbij valt te denken aan plaatsing van extra PV-panelen op bijvoorbeeld terreinen nabij onze gebouwen, aanvullend isoleren van installaties, versneld vervanging van verlichting waar dit nog niet is gebeurd. Voor uitvoering van verduurzamingsmaatregelen is in 2022 budget beschikbaar, voor 2023 is aanvullend budget begroot in de financiële meerjarenplanning. • Versnelde uitvoering van energiebesparingsmaatregelen voor openbare verlichting en rioleringssystemen In vervangingsplannen voor openbare verlichting en rioleringssystemen is al rekening gehouden met de uitvoering van energiebesparings-maatregelen, bijvoorbeeld door toepassing van LED verlichting.

Dit vindt plaats binnen lopende projecten en programma’s (zoals GRP). Nader geïnventariseerd wordt of versnelling van deze maatregelen mogelijk en wenselijk is. Voor verdere verduurzaming van openbare verlichting wordt een separaat voorstel ter besluitvorming ingediend. Energiecoördinator De uitvoering van bovenstaande versnelling van verduurzaming is niet mogelijk zonder aanvullende coördinerende capaciteit. Daarom wordt voorgesteld om op korte termijn een energiecoördinator aan te stellen met een tijdelijk dienstverband tot 31-12-2024. Spoor 2: versneld investeren Via een quickscan is geïnventariseerd met welke investeringen in de komende jaren versnelde verduurzaming mogelijk is. Dit bereiken we bijvoorbeeld door geplande vervangingen voor CV-ketels sneller uit te voeren en renovatiemomenten voor gebouwen naar voren te halen. Voor gebouwen die niet behoren tot de vaste gebouwvoorraad moet, in lijn met de nota vastgoedmanagement, nog besluitvorming plaatsvinden omtrent de vastgoedstrategie. Plannen voor verduurzaming worden hierop afgestemd. In 2023 kan versnelde investering in verduurzamingsmaatregelen starten met losstaande maatregelen, zoals vervanging van CV-ketels. In de jaren daarna kan gestart worden met meer ingrijpende verduurzamingsmaatregelen die veelal als onderdeel van een renovatie worden uitgevoerd.

Dit leidt tot extra investeringsbehoefte, aanvullend aan de al begrootte kosten voor vervangingsinvesteringen in de meerjaren investeringsplanning.

Wat gaat het kosten? Spoor 1: laagdrempelige maatregelen en planvorming Daar waar maatregelen wenselijk zijn en de kosten hiervan normaliter uit de exploitatiebegroting gefinancierd worden, zullen kosten geboekt worden op reguliere kostenplaatsen van betreffende gebouwen zolang dit binnen de reguliere begroting kan worden opgelost. Als onvoldoende budget voor uitvoering aanwezig is zullen aanvullende voorstellen afgestemd worden met de portefeuillehouder. De kosten voor initiële analyse en inregelen van installaties van grotere gebouwen wordt in 2022 uitgevoerd. Kosten worden gedekt binnen de reguliere exploitatiebegroting. Het onderzoek naar verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen wordt uitgevoerd in samenhang met de herinspecties van de gebouwen in 2022. De kosten zijn gedekt binnen de voorziening onderhoud. Inzet energiecoördinator Voorgesteld wordt het aantrekken van een tijdelijke energie coördinator. De kosten hiervan bedragen circa € 100.000,- per jaar (incl. BTW) . De kosten worden verwerkt in de reguliere P&C cyclus. Er is geen dekking voor deze kosten, de kosten komen daarmee ten laste van het begrotingsresultaat. Periode Loonsom Te verwerken in: 2023 € 100.000 Begroting 2023 2024 € 100.000 Begroting 2024 Spoor 2: versneld investeren In de meerjaren investeringsplanning zijn al kosten begroot voor uitvoering van verduurzamingsmaatregelen.

Ingeschat wordt dat voor versnelde verduurzaming de komende vier jaar totaal 3,2 miljoen Euro incl. BTW benodigd is, aanvullend aan de reeds begrootte kosten in de meerjaren investeringsplanning. Op basis van een gemiddelde afschrijving van 25 jaar en 2% rente leidt dit tot een kapitaallast oplopend naar € 188.000 per jaar. investering

2023 2024 2025 2026 2027

Kapitaallasten

2023 2024 800.000 16.000 800.000 800.000 800.000 16.000

2025 2026 48.000 47.360 16.000 48.000 16.000

2027 46.720 46.080 47.360 46.720 48.000 47.360 16.000 48.000 64.000 111.360 158.080 188.160

In 2022/2023 worden verduurzamingsplannen voor de gebouwen uitgewerkt. Hiermee ontstaat een nauWtKeuriger inzicht in de kosten voor verduurzaming. Een versnelde uitvoering van al geplande vervangingen en renovaties zal gevolgen hebben voor de meerjaren investeringsplanning. Dit wordt inzichtelijk gemaakt als onderdeel van de op te stellen verduurzamingsplannen. Bovenstaande kan leiden tot een wijziging in financieringsbehoefte, deze worden aanvullend ter besluitvorming voorgelegd, bij voorkeur via de reguliere P&C cyclus. Meerdere gebouwen van de gemeente worden verhuurd aan derden, waarbij de kosten voor inkoop van energie voor rekening van deze derden komen. Dit betreft bijvoorbeeld het gebruik van de brandweerkazerne en brandweerposten door de Veiligheidsregio. Met deze partijen zullen nadere afspraken gemaakt worden over een bijdrage in (een gedeelte van) de kosten voor de investering in verduurzaming. Bijvoorbeeld door een stijging van huurkosten. Bij verduurzaming wordt gebruik gemaakt van nieuwe, vaak complexere installaties. De kosten voor onderhoud kunnen hierdoor hoger worden. Wijzigingen in exploitatiekosten (energiekosten, onderhoudskosten, huurinkomsten) worden via de reguliere P&C cyclus inzichtelijk gemaakt.

Energiecoördinator Wat willen we bereiken? Door versnelde inventarisatie van verduurzamingsmaatregelen ontstaat inzicht in concrete besparingsmogelijkheden en kunnen we ons energieverbruik sneller verminderen. Op korte termijn proberen we door slimmer inregelen en kleine aanpassingen energiebesparing te realiseren. Verder inventariseren we op welke manier (versneld) verduurzamingsmaatregelen getroffen kunnen worden om onze gebouwen op lange termijn energiezuiniger te maken. Waarom? (Argumenten) Zie voorstel “versnelde verduurzaming gemeentelijk vastgoed” Wat gaan we daarvoor doen? De uitvoering van bovenstaande versnelling van verduurzaming is niet mogelijk zonder aanvullende coördinerende capaciteit. Daarom wordt voorgesteld om op korte termijn een energiecoördinator aan te stellen met een tijdelijk dienstverband tot 31-12-2024. Wat gaat het kosten? Voorgesteld wordt het aantrekken van een tijdelijke energie coördinator. De kosten hiervan bedragen circa € 100.000,- per jaar (incl. BTW) . De kosten worden verwerkt in de reguliere P&C cyclus. Er is geen dekking voor deze kosten, de kosten komen daarmee ten laste van het begrotingsresultaat. Periode 2023 2024

Loonsom € 100.000 € 100.000

Te verwerken in: Begroting 2023 Begroting 2024

Verbetering recreatieve fietspaden Wat willen we bereiken? In het coalitieprogramma staat opgenomen: ‘Ook goede recreatieve fietsverbindingen vinden wij belangrijk, omdat die mede het aantrekkelijke imago van de gemeente Hardenberg bepalen.’ Hardenberg kent een uitgebreid netwerk van recreatieve fietspaden. We willen het fietsnetwerk aanpassen aan het veranderde gebruik. Denk daarbij aan het verbreden van paden, het toevoegen van voorzieningen, het verbeteren van de kwaliteit van de fietspaden, het toevoegen van verbindingen. We willen de ambitie in het coalitieprogramma nader verkennen en uitwerken. Zo wordt inzichtelijk gemaakt hoe zich dit verhoudt tot de ambities in het mobiliteits- en fietspadenplan en tot de ambities op het vlak van recreatie en toerisme. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de wens voor een fietspad langs Groot Oever. Deze is opgenomen in het fietspadenplan maar heeft hierin geen hoge prioritering vanwege o.a. het belang van deze route. Recreatief/toeristisch is deze route echter een ontbrekende schakel in het fietspadennetwerk. Waarom? (Argumenten) - Het netwerk optimaliseren. - Sommige fietspaden zijn vrij smal voor het veranderde gebruik (zowel in hoeveelheid als vervoermiddel), wat tot gevaarlijke situaties kan leiden en ontspannen, recreatief fietsen in de weg kan staan.

- De toerist maakt steeds meer gebruik van de elektrische fiets en de e-bike en wenst een daarop goed ingericht fietsnetwerk. - Verbeteren van de toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid voor o.a. minder validen die gebruikmaken van bijvoorbeeld scootmobiel of duo-fiets.

Wat gaan we daarvoor doen? - Nader verkennen ambitie, opstellen uitgangspuntennotitie. - Inventariseren waar en op welke wijze het fietsnetwerk kan worden verbeterd. - Uitvoeringsplan opstellen: prioritering, keuzes maken welke locaties/maatregelen. Al dan niet gecombineerd met groot onderhoud. Wat gaat het kosten? De kosten voor de uitgangspuntennotitie, de inventarisatie en prioritering worden geschat op € 50.000,-. Dit vindt plaats in 2022-2023. Vervolgens kan voor de jaren 2024-2026 het benodigde budget worden gereserveerd. Hiervoor wordt een PM post opgenomen in de begroting.

Programma klimaat, water en biodiversiteit (2023-2026) Wat willen we bereiken? In het programma Klimaat, Water en Biodiversiteit willen we uitvoering geven aan de ambities uit de omgevingsvisie en coalitieakkoord op deze thema’s. De ambities voor Klimaat en water zijn traditioneel al verankerd in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP), en worden bekostigd vanuit de heffing riolering. Het huidige GRP loopt eind dit jaar af. De opvolger daarvan zal naar verwachting januari of februari 2022 aan de raad worden aangeboden. Biodiversiteit heeft grote raakvlakken met klimaat en water, zowel in bewustwording en communicatie als in de uitvoering. We willen daarom de mogelijkheden voor synergie tussen deze drie thema’s benutten door de opvolger van het huidige GRP uit te breiden met ambities voor biodiversiteit. Het nieuwe programma zal de titel ‘Klimaat, Water en Biodiversiteit’ meekrijgen. Het nieuwe programma heeft als doel het creëren van een aantrekkelijke, klimaatrobuuste, groene en biodiverse leefomgeving. Dit willen we samen met onze inwoners doen, omdat de leefomgeving verder gaat dan alleen de openbare ruimte. Waarom? (Argumenten) Het klimaat verandert. Perioden van droogte en hitte komen steeds vaker voor. Daarnaast valt er meer neerslag in kortere tijd. Ook is de biodiversiteit de laatste decennia substantieel afgenomen.

Gevolgen hiervan komen tot uiting in bijvoorbeeld de opmars van plaagsoorten, zoals de eikenprocessierups. Verder vormt de afname van het aantal insecten een bedreiging voor bijvoorbeeld onze voedselproductie. Met het anders inrichten van de openbare ruimte kunnen we positief anticiperen op deze ontwikkelingen. We moeten de openbare ruimte zodanig inrichten dat: - Tijdens hevige neerslag het water geen overlast veroorzaakt; - Het water goed in de grond wordt vastgehouden, zodat deze in tijden van extreme droogte niet te veel uitdroogt; - Er tijdens perioden van hitte voldoende schaduw is (bijvoorbeeld door het aanplanten van meer groen); - Het groen zodanig wordt ingericht dat de biodiversiteit weer toeneemt. Daarnaast willen we particulieren bedrijven en andere partners stimuleren dat ze hun buitenruimte ook volgens deze principes inrichten. De maatregelen voor biodiversiteit en de bijbehorende activiteiten kunnen we naadloos en efficiënt integreren in de maatregelen en activiteiten voor het klimaat (werk met werk maken). De maatregelen en activiteiten voor biodiversiteit kunnen echter niet altijd volledig worden gedekt uit de heffing, omdat ze niet altijd een relatie hebben met de gemeentelijke watertaken. Om de ambities op het gebied van biodiversiteit waar te maken is daarom extra budget nodig.

Wat gaan we daarvoor doen? We zetten in op een integrale aanpak van klimaat en biodiversiteit. De extra middelen maken het mogelijk om synergie te creëren, door mee te investeren in een groene omgeving bij projecten, waar niet direct dekking vanuit DPRA of anderszins mogelijk is. Daarnaast willen we werk maken van ontwikkeling van aantrekkelijke perspectieven als natuur-inclusief bouwen, groene bedrijventerreinen, waarbij inwoners en ondernemers een duidelijke rol kunnen spelen.

Wat gaat het kosten? €720.000 (excl. btw) incidenteel voor de periode 2023-2026, gefaseerd als volgt: 2023: €90.000 2024: €210.000 2025: €210.000 2026: €210.000 In deze bedragen zit zowel de capaciteit als uitvoeringsbudget; de verdeling is: 40% capaciteit (incl. inhuur ingenieursdiensten) en 60% uitvoeringsbudget.

Toekomstbestendige beleef havens Wat willen we bereiken? Toekomstbestendige en aantrekkelijke beleefhavens nabij de stedelijke centra Gramsbergen en Hardenberg die aan de Vecht liggen. Daarnaast ook goede vaarvoorzieningen in de Vecht om daarmee een passende vaarrecreatie te stimuleren. Waarom? (Argumenten) De Vecht is sinds 2019 een doorgaande vaarverbinding, waardoor het mogelijk is om rondjes te varen over de Vecht, richting Drenthe en of Twente. Sinds deze mogelijkheden neemt het varen op de Vecht een vlucht. Inwoners, ondernemers, passanten en toeristen maken allen gebruik van de nieuwe mogelijkheden om de Vecht te bleven. Zo is de capaciteit in de nieuwe haven van Hardenberg volledig bezet. Vanuit de netwerkorganisatie Ruimte voor de Vecht, wordt er gewerkt aan het verder ontwikkelen van het varen op de Vecht. Hiervoor zijn ook middelen beschikbaar vanuit de Regiodeal Regio Zwolle. Om aanspraak te kunnen maken op deze middelen moeten partners zelf cofinanciering inbrengen. Met de middelen kan vervolgens worden geïnvesteerd in de fysieke randvoorwaarden voor het varen (extra aanleg capaciteit in havens/bestemmingen en bijbehorende voorzieningen). Met dit budget kunnen we o.a. de havens laten meegroeien met de vraag als overbrugging naar de gebiedsontwikkeling rond de Gedempte Haven in Hardenberg en het Stadsfront Gramsbergen.

Hierbij wordt afgestemd met de scenario’s die worden ontwikkeld voor de omgeving van de Gedempte Haven. Wat gaan we daarvoor doen? Investeren in fysieke aanlegmogelijkheden en bijbehorende voorzieningen, voor passanten, inwoners met een boot en specifiek ook plek voor ondernemers met verhuurboten/rondvaartboten. Wat gaat het kosten? Incidenteel: 120.000 euro excl. BTW voor de jaren 2023-2024. (2 x 60.000). Waarvan 10% bestemd is voor projectleiding/planvorming en 90% voor realisatie. Structureel: uitzetting van exploitatie onderhoud havens met € 5000 Betreft een kapitaalslast van € 8.400,- (afschr. 20 jaar en 2% rente). Benodigde investeringen in gemeente Hardenberg kunnen deels uit de middelen van de regiodeal Regio Zwolle worden gefinancierd, maar vergen cofinanciering. Met de extra middelen uit deze aanvraag voor nieuw beleid (de cofinanciering), kan aanspraak worden gedaan op de subsidiemiddelen, waarmee de totale investering een veelvoud is van het door de gemeente ingebrachte bedrag.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11931825/3