1. Aanbiedingsbrief met Jaarstukken 2022 - Veiligheidsregio IJsselland
Tekst van het document
_________________________
VEILIGHEIDSREGIO Usselland
INGEKOMEN STUK NR. 1
Semen werken aan veiligheid
Veiligheidsregio Usselland Postbus 1453 8001 BL Zwolle
Datum: Kenmerk: Doorkiesnummer: Onderwerp:
RAAD d.d. 9 MEI 2023 _________________________
Aan de raden van de gemeenten in Veiligheidsregio IJsselland i.a.a. burgemeesters, gemeentesecretarissen, ACB-ers en financieel adviseurs
14 april 2023, Deventer V23.000602 088 119 7362 Jaarverslag en Jaarrekening 2022
Geachte raad, Met deze brief sturen we u de voorlopige jaarstukken (jaarverslag en jaarrekening) 2022 van Veiligheidsregio Usselland ter informatie toe. Wij geven hiermee helderheid dat bestuur en organisatie hebben gedaan wat is afgesproken en financieel gezien in control zijn. In deze brief lichten wij hoofdzaken toe. Indien u behoefte heeft te reageren op deze documenten, dan kunt u de betreffende punten kenbaar maken via uw burgemeester. Hij of zij kan deze inbrengen bij de vaststelling van het jaarverslag en de jaarrekening in het algemeen bestuur op 12 juli 2023. Jaarrekening 2022 De accountant heeft een (voorlopige) bevinding bij de jaarrekening aangaande de rechtmatigheid van uitgaven. Deze onrechtmatigheid is circa 670.000 euro wat de materialiteitsgrens van 1% met 0,2% te boven gaat en leidt tot een verklaring met beperking. De onrechtmatigheid heeft betrekking op twee onderdelen: 1. Niet tijdig aanbesteding van Microsoft licenties, totaal 339.000 euro. Het betreft licenties die we in 2020 met spoed hebben moeten aanschaffen voor Veiligheidsregio Usselland en GGD bij de start van de coronacrisis. Er was toen dringend behoefte aan een stabiele voorziening voor videobellen (MS Teams).
De accountant oordeelt dat nu, na een periode van twee jaar, een situatie is ontstaan waarbij sprake is van een structureel karakter, waarbij totale som boven de grens voor Europese aanbesteding komt te liggen. Van spoedeisend belang is geen sprake meer. Voor 2023 hebben we de transitie naar Office 365 in de planning staan. De licenties worden dan opnieuw tegen het licht gehouden. In dit proces zullen we de aanbestedingsregels vooraf strakker toepassen. Het verder borgen van ons inkoopen aanbestedingsproces zullen we tevens beter gaan borgen. Dit was al een actiepunt dat we uit de laatste managementletter opvolging geven. 2. Investeringen in met name bluskleding, voertuigen en ICT-middelen buiten de goedgekeurde kredieten van totaal 308.000 euro. Hoewel deze investering binnen de begroting heeft plaatsgevonden, is deze onbedoeld niet meegenomen in de tweede bestuursrapportage waardoor onrechtmatigheid is ontstaan. Ook op de investeringen zullen we het interne controleproces aanscherpen.
Brandweer I GHOR I Crisisbeheersing
T 088-119 70 00
E info@vrijsselland.n1 I www.vrijsselland.n1
De genoemde maatregelen nemen we mee in de opvolging van de aandachtspunten uit de managementletter, waarbij we ook oog hebben voor de druk die afgelopen jaren is ontstaan op de bedrijfsvoering tijdens met name de covid-crisis. Ook hier is vanuit het management aandacht voor. De jaarrekening 2022 van Veiligheidsregio IJsselland sluit af met een negatief saldo van 33.939 euro. Dit is 410.347 euro lager dan bij de tweede bestuursrapportage 2022 was verwacht. In de eerste bestuursrapportage 2022 gingen we nog uit van een negatief resultaat van 355.600 euro. Deze verschillen laten zien dat 2022 een onzeker en daardoor moeilijk voorspelbaar jaar was. Naast de stijgende inflatie hebben onvoorziene factoren, zoals de eenmalige uitkering aan werknemers in december 2022 en het moeten instellen van een voorziening spaarverlof er mede toe geleid dat het verwachte voordeel teniet is gedaan. Daarnaast laat uitvoering van het functioneel leeftijd ontslag 24-uurs uitrukdienst een afwijking zien ten aanzien van de vastgestelde budgetten. De meerkosten en opbrengsten opvang ontheemden OekraIne, crisisnoodopvang hebben in het begrotingsjaar tot fluctuaties geleid. Hoewel dit onder aan de streep kostenneutraal is afgerond voor 2022 lopen deze wel door onze reguliere begroting heen.
In onderstaande tabel is weergegeven welke grote financiele afwijkingen aan de orde zijn, ten opzichte van de gewijzigde begroting (naar aanleiding van de tweede bestuursrapportage). Onderdeel
Categorie Personeelskosten Toelichting
Veiligheid
Huisvesting Toelichting Veiligheid
Veiligheid
Materieel Toelichting
Opleiden & Oefenen Toelichting Veiligheid
Veiligheid
Automatisering Toelichting Overige kosten
Veiligheid
Veiligheid
Opbrengsten Toelichting
Brandweer I GHOR I Crisisbeheersing
Reguliere bedrijfsvoering 20.700 Hogere kosten loonsom beroepspersoneel door eenmalige uitkering 2022 en lagere kosten inhuur derden 394.800 Hogere onderhouds- en schoonmaakkosten gebouwen. Lagere energiekosten ten opzichte prognose leverancier. 189.300 Hogere kosten brandstof, keuringen en kosten C2000/ P2000 471.500 Hogere kosten door extra instroom vrijwilligers en overige onvoorziene kosten -116.300 Lagere kosten licenties en telefonie 281.600 Afrekening gemeenschappelijke regeling Meldkamer (personeels- en projectkosten) -643.600 Hogere opbrengsten inzet uren eigen
Opvang ontheemden OekraIne 820.100 Meerkosten inhuur coordinatie
Crisisnood opvang
Functioneel Leeftijd Ontslag
212.600 Meerkosten inhuur coordinatie
1.126.800 Meerkosten uitvoering FLOregeling
317.500 Meerkosten tijdelijke opvang
1.295.500 Meerkosten tijdelijke opvang
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
24.600 Meerkosten tijdelijke opvang
28.100 Meerkosten tijdelijke opvang
0
-1.162.200 Ontvangen subsidie
-1.536.200 Facturering meerkosten
-1.126.800 Facturering meerkosten aan
Onderdeel
Categorie
Personeelskosten Toelichting Overhead
Opleiden & Oefenen Overhead Automatisering Overhead avenge kosten Overhead Opbrengsten Overhead
Reguliere bedrijfsvoering personeel crisisnoodopvang, vergoeding aansluitingen OMS. Verkoop materieel en UWV/Detacheringen. 750.100 Hogere kosten inhuur derden voor Informatieveiligheid en vervanging uitstroom/langdurige uitval Bedrijfsvoering -122.500 Lagere kosten centraleen POP-opleidingen 78.900 Hogere kosten licenties software Informatieveiligheid en Office 365 -74.600 Lagere algemene huisvestings-, beheersen overige kosten -330.300 Hogere opbrengsten bijdrage GGD Gemene Rekening, detachering en UVVV-uitkeringen
Opvang ontheemden OekraIne ministerie V en J
Crisisnood opvang
Functioneel Leeftijd Ontslag
aan het COA
gemeenten Zwolle, Kampen en Deventer
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Toelichtinq op de tabel De opvallendste verschillen warden hier toegelicht: Veiligheid, Huisvesting (€ 394.800) Incidenteel hogere kosten groot- en dagelijks onderhoud in de kazernes. Dit zijn huurderskosten welke voortkomen uit de vastgestelde onderhoudsdemarcatielijsten tussen huurder en verhuurder. Deze kosten fluctueren per jaar. Het op termijn instellen van een onderhoudsfonds gekoppeld aan de meerjaren onderhoudsbegroting voorkomt voor een groot deel deze hoge incidentele afwijkingen. De aan het eind van het jaar dalende energieprijzen hebben een positief effect gehad op de eerder afgegeven kostenprognose. Veiligheid, Opleiden en oefenen (€ 471.500) We hebben te maken met meer uitstroom van brandweermedewerkers dan we gewend zijn. Enerzijds heeft dit te maken met leeftijd; anderzijds met de trend dat mensen zich korter committeren aan de brandweer. Het is tot op heden echter geen probleem am nieuwe brandweermedewerkers te vinden. Maar er moeten wel meer brandweermedewerkers opgeleid warden dan voorzien. Dat heeft voor een deel voor de meerkosten gezorgd.
Veiligheid, avenge kosten (€ 281.600) Deze hogere kosten warden deels gedekt door lagere loonsomkosten voor de meldkamerformatie, inkomsten Openbaar Meldsysteem (OMS) en onttrekking reserve transitie Meldkamer (noodzakelijk door de hoge onttrekking uit de rijksbijdrage voor de vorming van de Landelijke Meldkamer Organisatie). Vanaf 2023 is dit afgedekt in de nieuwe begroting Meldkamer Noord Oast Nederland. Veiligheid, opbrengsten (- € 643.600) Er was sprake van een voordeel van 140.000 euro door een hogere opbrengst bij de verkoop van vervangen materieel. Daarnaast is er sprake van incidentele OMSinkomsten (vervalt per 01-01-2023) van 155.000 euro, welke deels ook de hogere kosten meldkamer afdekken. De inzet van eigen personeel in de crisisnoodopvang
Brandweer I GHOR I Crisisbeheersing
van 203.000 euro is gefactureerd aan het COA. Het restant van 145.600 euro komt voort uit uitkering UVVV en detacheringen bij onder andere GGD, NIPV en Politie. Overhead, personeelskosten(€ 750.100) Op de doorontwikkeling informatieveiligheid is voor 430.000 euro externe expertise ingehuurd om flinke stappen te zetten in het voldoen aan de BIO en AVG, ontwikkelen van beleid en het nemen van technische maatregelen. Dit wordt gedekt uit de toegekende bijdrage uit het jaarrekeningresultaat 2021. Het overige deel van 320.100 euro komt voort uit de noodzakelijke externe inhuur voor opvang van de hoge uitstroom en gevolg van langdurige uitval bij Bedrijfsvoering. Overhead, opbrengsten (- € 330.300) Door de hogere inhuurkosten voor opvang van de hoge uitstroom en gevolg van langdurige uitval bij Bedrijfsvoering ontstaat er een extra bijdrage GGD van 123.300 euro. Het restant van 207.000 euro komt voort uit opbrengsten inzet uren GGD covid19, de vorming van Meldkamer Noord Oost Nederland, crisisnoodopvang en uitkeringen van het UVVV. De kosten voor opvang van ontheemden uit OekraIne, crisisnoodopvang en Functioneel Leeftijdsontslag (de laatste drie kolommen) worden volledig gedekt door subsidie en facturatie aan het COA en de gemeenten (deze staan bij de opbrengsten).
Voorgesteld wordt de restantkredieten van de vervangingsinvesteringen voor een bedrag van 2.410.000 euro opnieuw beschikbaar te stellen in 2023. Van het in 2022 beschikbaar gestelde investeringsbudget van 8.400.000 euro is 5.990.000 euro gerealiseerd. Van het restantkrediet is 1.605.250 euro in opdracht gegeven (reeds € 176.000 aan deelleveringen ontvangen), maar door oplopende levertijden gaan deze over de jaargrens heen. Het restant van 804.750 euro is uitgesteld naar 2023. Hierin zit 604.750 euro aan informatie & automatisering kredieten, welke in 2023 opnieuw in de meerjaren investeringsbegroting worden gepland. Jaarverslag 2022 In 2022 waren de volgende zaken eveneens opvallend: a. Toen de covid-19-crisis nagenoeg voorbij was, kreeg de veiligheidsregio coOrdinerende en uitvoerende taken op het gebied van de vluchtelingencrisis; b. Alle activiteiten die door de covid-19-crisis tot stilstand gekomen waren, of beperkt waren uitgevoerd, zijn weer als vanouds opgepakt. Hierbij kan gedacht worden aan het opleiden en oefenen van brandweer- en crisisfunctionarissen en activiteiten op het gebied van Veilig Leven. Wel is er behoorlijk druk ontstaan op bedrijfsvoering waarbij naast het regulier werk de crisisorganisatie maximaal is gefaciliteerd. Dit heeft geleid tot uitval van personeel en achterstanden in regulier werk. We nemen maatregelen om deze situatie te normaliseren. c.
De inzet van de crisisfunctionarissen in de crisisstructuur (eerst covid-19 en daarna de vluchtelingencrisis) en de bemensing van de opvanglocaties voor OekraIners en vluchtelingen heeft consequenties gehad voor de werkzaamheden van de veiligheidsregio. Er is gekozen om zo veel als mogelijk de doelstellingen te behalen die met het bestuur zijn afgestemd. Een aantal ICT-projecten heeft echter wel vertraging opgelopen. d. Er hebben zich in 2022 twaalf zogenaamde GRIP1-incidenten voorgedaan. Daarnaast is er vijf keer een ROT (Regionaal Operationeel Team) geformeerd voor de volgende niet-acute situaties: covid-19 (afsluiting), extreem weer/ hoge waterstanden, opvang ontheemden OekraIne, boerenprotest en watertekort/ droogte. e. De brandweer is ruim 3.000 keer gealarmeerd in 2022. De brandweer was bij 96% van de meldingen binnen de in het dekkingsplan vastgestelde opkomsttijd ter plekke. f. Vanwege de droogte zijn er veel meer meldingen geweest van berm- en natuurbranden dan voorgaande jaren. Zo waren er in 2021 78 meldingen van bermen natuurbranden tegenover 227 meldingen van berm- en natuurbranden in 2022.
Brandweer I GHOR I Crisisbeheersing
g.
h. i.
Er is een regionaal projectplan opgesteld om de uitrukorganisatie door te ontwikkelen, naast de implementatie van bouwsteen 1: de verplichting om vrijwilligers die brandweerdiensten lopen (door consigneren en kazerneren) een parttime beroepsaanstelling te geven. De uitrukorganisatie van Deventer, Kampen en Zwolle krijgen hierbij bijzondere aandacht. In 2022 is gewerkt aan een nieuwe strategische beleidsagenda 2023 t/m 2026. Op 14 december 2022 heeft het algemeen bestuur de strategische beleidsagenda 2023 t/m 2026, inclusief dekkingsplan, vastgesteld. De CO2-uitstoot van VR Usselland is geInventariseerd. Deze is ruim 2.000 ton/ jaar. Door een breed gedragen maatregelenpakket zijn we in staat om in 2025 de CO2uitstoot met 50% te reduceren. Als eerste veiligheidsregio in Nederland zijn we om die reden gecertificeerd op niveau 3 (van 5) van de CO2-prestatieladder.
Tot slot Wij hopen u op deze manier voldoende geInformeerd te hebben. Indien u nog vragen heeft, kunt u contact opnemen met Henk Schreuders op telefoonnummer 088-1197922 of mailadres h.schreuders@vrijsselland.nlof Marjolein Fransen op telefoonnummer 0881197362 of mailadres m.fransen@vrijsselland.nl. Hoogachtend, Het dagelijks bestuur van Veiligheidsregio IJsselland,
P.H. Snijders, voorzitter
Bijlage: concept Jaarverslag en Jaarrekening 2022
Brandweer I GHOR I Cristsbeheersing
A.H. Schreuders, secretaris
JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022
Jaarstukken 2022
Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................ 3 Opbouw document ......................................................................................................... 3 Procedure ....................................................................................................................... 3 Coördinatie opvang vluchtelingen (Oekraïners, statushouders, asielzoekers) ................ 3 Deel A: Jaarverslag ............................................................................................................... 6 Programmaverantwoording ................................................................................................ 6 Indeling ........................................................................................................................... 6 Wettelijke taken – Voorkomen ........................................................................................ 7 Wettelijke taken – Bestrijden......................................................................................... 12 Aanvullende ambities.................................................................................................... 20 Verplichte hoofdstukken Besluit begroting en verantwoording .........................................
23 Inleiding ........................................................................................................................ 23 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................... 23 Financiële kengetallen .................................................................................................. 24 Bedrijfsvoering .............................................................................................................. 26 Financiering .................................................................................................................. 30 Verbonden partijen ....................................................................................................... 32 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................... 35 Sociaal jaarverslag .......................................................................................................... 37 Personele cijfers 2022 .................................................................................................. 37 Arbeidsomstandigheden ............................................................................................... 42 Bijlagen Jaarverslag ........................................................................................................
44 Bijlage 1: gegevens per gemeente ............................................................................... 44 Bijlage 2: oorzaken overschrijding opkomsttijden.......................................................... 52 Deel B: Jaarrekening........................................................................................................... 53 Overzicht van baten en lasten.......................................................................................... 53 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ............................. 54 Toelichting op de balans ............................................................................................... 63 Bijlagen wettelijk behorend tot de jaarrekening ................................................................ 77 Bijlage 1: Single Information Single Audit (SISA) .......................................................... 77 Bijlage 2: Overzicht taakvelden ..................................................................................... 78 Bijlagen niet behorende tot de accountantscontrole ......................................................... 79 Bijlage 1: Langlopende leningen ...................................................................................
79 Bijlage 2: Gemeentelijke bijdrage ................................................................................. 80 Bijlage controleverklaring bij de jaarrekening ................................................................... 81
2
Inleiding Elf gemeenten hebben hun taken op het gebied van brandweer en crisisbeheersing, via een gemeenschappelijke regeling, ondergebracht bij Veiligheidsregio IJsselland. Veiligheidsregio IJsselland bestrijdt incidenten waar het moet, maar beperkt nog liever risico’s waar het kan. Daartoe staat zij zeven dagen per week 24 uur per dag klaar met kennis, mensen en middelen.
Opbouw document In deze jaarstukken legt Veiligheidsregio IJsselland verantwoording af over de uitvoering van de begroting 2022. De jaarstukken bestaan uit de volgende onderdelen: - deel A: Jaarverslag (inclusief bijlagen) - deel B: Jaarrekening (inclusief bijlagen) In het Jaarverslag wordt aangegeven hoe de behaalde resultaten zich verhouden tot de in de programmabegroting gestelde doelen. Het Jaarverslag is verdeeld in de volgende hoofdstukken: Programmaverantwoording Verplichte hoofdstukken op grond van het Besluit begroting en verantwoording Sociaal jaarverslag Deel B betreft de jaarrekening. Hierin zijn het overzicht van baten en lasten en de balans opgenomen.
Procedure Conform artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen stuurt het dagelijks bestuur vóór 15 april de voorlopige jaarstukken aan de raden van de deelnemende gemeenten. In feite krijgen de gemeenteraden de jaarstukken ter informatie toegestuurd. Het jaar is tenslotte al ten einde en aan de uitvoering en uitgaven in dat jaar is niets meer te veranderen. De gemeenten kunnen hun burgemeesters wel punten meegeven voor de bespreking in de vergadering van het algemeen bestuur op 12 juli 2023. Waar de gemeenteraden wel expliciet wat van kunnen vinden, is de bestemming van het financieel resultaat. Conform artikel 34 lid 4 van de Wet gemeenschappelijke regelingen stuurt het dagelijks bestuur de jaarstukken binnen twee weken na vaststelling, maar in ieder geval vóór 15 juli aan gedeputeerde staten.
Coördinatie opvang vluchtelingen (Oekraïners, statushouders, asielzoekers) Tijdens de afbouwfase van de coronacrisis, in het eerste kwartaal van 2022, kondigde de volgende crisis zich aan. Na het uitbreken van de oorlog in de Oekraïne en het op gang
3
komen van een enorme stroom ontheemden richting de rest van Europa en ook Nederland is aan alle veiligheidsregio’s gevraagd om de organisatie van de opvang van de ontheemden te coördineren. Binnen twee weken dienden 1.000 opvangplekken gerealiseerd te zijn. Op een iets langere termijn moesten 2.000 opvangplekken per veiligheidsregio gerealiseerd zijn. Sinds 24 juni is er een inspanningsverplichting voor ruim 3.000 plekken in IJsselland. Daarnaast werd in het voorjaar van 2022 duidelijk dat de asielketen in Nederland de opvang van asielzoekers niet meer aan kon. In juni werd de asielcrisis uitgeroepen tot een Nationale Crisis. Als hoofdoorzaken worden genoemd een tekort aan structurele AZC-plekken (o.a. als gevolg van bezuinigingen op COA en IND in de coronajaren) en een stagnerende uitstroom van statushouders naar reguliere woningen (als gevolg van de woningnood). De taakstellingen voor de te huisvesten statushouders werden flink verhoogd en om te stimuleren dat élke gemeente bijdraagt aan de realisatie van AZC-plekken wordt er gewerkt aan een zo snel mogelijke invoering van de Spreidingswet. De asielcrisis werd vooral zichtbaar doordat er overal in het land crisisnoodopvangplekken (CNO-plekken) in gemeenten moesten worden ingericht.
Waar we vlak voor de zomer van 2022 nog uitgingen van de opgave om per regio per toerbeurt twee weken 150 CNO-plekken te moeten organiseren, werd dat al snel 225 CNO-plekken in elke regio gedurende drie maanden en na de zomer volgde een verdubbeling tot 450 CNO-plekken per regio tenminste tot 1 januari 2023. In de zomermaanden heeft de veiligheidsregio de bezetting op de crisisnoodopvanglocaties voor asielzoekers verzorgd, ter ontlasting van de gemeenten. Deze taak is op 1 oktober conform afspraak overgedragen aan de gemeenten. Om deze opdracht op een goede manier te kunnen uitvoeren, zijn sinds maart een ROT Oekraïne en een programma ‘Opvang Vluchtelingen’ actief geweest. De programmaorganisatie is ondersteund door een gemeentelijk netwerk, het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA), Rode Kruis en een aantal inhoudelijke werkgroepen Een belangrijk onderdeel was het Regionaal Coördinatiecentrum Vluchtelingenspreiding (RCVS). Dit was het zenuwcentrum waar, in afstemming met het landelijk centrum (LCVS), vraag en aanbod van opvanglocaties bij elkaar kwamen. Inmiddels is het ROT afgebouwd. Via de bestuurlijke Kopgroep WIJS en het programmateam wordt alles-op-alles gezet om ook in 2023 te kunnen voldoen aan de nieuwe taakstellingen. Op bestuurlijk niveau heeft in een bestuurlijk afstemmingsoverleg (BAO) afstemming plaatsgevonden en zijn bestuurlijke besluiten voorbereid.
Naast de focus op de ontheemden uit Oekraïne en vluchtelingen uit overige landen richtte het ROT en het BAO zich ook op thema’s als schaarste, stijgende prijzen, cyberveiligheid en uitval nutsvoorzieningen. Dit gebeurde in samenwerking met partners en in aansluiting op de landelijke crisisstructuur. Eén en ander betekende, dat we opnieuw een beroep moesten doen op medewerkers waarop in 2020 en 2021 al een extra beroep is gedaan voor de bestrijding van de coronacrisis. De programmaorganisatie bestond daarom deels uit externe inhuur. Deze inhuur en de extra inzet van medewerkers van de veiligheidsregio worden financieel gecompenseerd door het Rijk. Voor de extra taak op het gebied van opvang Oekraïners heeft het Rijk een Specifieke Uitkering (SPUK) in het leven geroepen voor 2022. Op basis van gerealiseerde en geraamde uitgaven is eind augustus een begroting aangeleverd bij het Rijk. Deze bleef ruimschoots binnen het door het Rijk beschikbaar gestelde budget van 500.000 euro per maand.
4
Vluchtelingen die op een boot in Deventer verblijven op bezoek bij Brandweer Deventer
Voor het opvangen van Oekraïners hebben medewerkers van de veiligheidsregio in 2022 in totaal 4.692 uren gemaakt. Deze uren zijn niet gecompenseerd door het rijk. Dit werd gezien als behorend bij het reguliere werk. Voor de crisisnoodopvang hebben medewerkers van de veiligheidsregio in 2022 in totaal 4.213 uren gemaakt. Deze uren zijn doorbelast aan het COA en de vergoeding hiervoor is inmiddels ontvangen.
Meerkosten 2022 voor opvang Oekraïners, crisisnoodopvang en covid-19 Opvang ontheemden Oekraïne
Crisisnoodopvang
820.100
9.300
Personeelskosten (inzet eigen medewerkers)
0
203.300
0
Personeelskosten (testen eigen medewerkers)
0
0
3.000
Huisvestingskosten
317.500
1.295.500
0
Overige kosten
24.600
28.100
0
Personeelskosten (inhuur derden)
COVID-19 0
Overige kosten (voorraad zelftesten en mondkapjes)
0
0
27.200
Totaal lasten
1.162.200
1.536.200
30.200
-1.162.200
-1.536.200
0
0
0
30.200
Subsidie ministerie J&V en facturering aan COA Saldo
5
Deel A: Jaarverslag Programmaverantwoording
Indeling De inrichting van dit jaarverslag dient, conform de financiële verordening van Veiligheidsregio IJsselland, aan te sluiten op de indelingssystematiek van de programmabegroting. De rapportage moet onder andere ingaan op afwijkingen in de geleverde prestaties. In dit hoofdstuk gaan we hierop in. In de begroting is onderscheid gemaakt tussen de wettelijke taken en de aanvullende ambities. De wettelijke taken zijn verdeeld in ‘voorkomen’ en ‘bestrijden’. In dit jaarverslag is dezelfde indeling gehanteerd. In de begroting staat bij elk onderdeel: o Wat willen we bereiken? o Wat gaan we daarvoor doen? o De van belang zijnde prestatie-indicatoren. o Wat gaat dat kosten? In dit jaarverslag is per onderdeel de tekst opgenomen van het tweede aandachtspunt ‘Wat gaan we daarvoor doen?’. De koptekst is veranderd in ‘Wat doen we?’. In een tabel onder ieder onderdeel staat per prestatie-indicator de stand van zaken van de uitvoering van de begroting na afloop van het jaar. De stand van zaken is op de volgende manier aangegeven: Er is voldaan aan de prestatie-indicator/ de actie is uitgevoerd. Er is deels voldaan aan de prestatie-indicator/ de actie is deels uitgevoerd. Er is niet voldaan aan de prestatie-indicator/ de actie is niet uitgevoerd.
De twee programma’s ‘Veilig Leven’ en ‘Toekomstbestendige brandweerzorg’ zijn bij respectievelijk ‘Wettelijke taken – Voorkomen’ en ‘Wettelijke taken - bestrijden’ ondergebracht. In de bijlage zijn prestatiegegevens per gemeente opgenomen in de vorm van tabellen of staafdiagrammen. Voor ‘Wat heeft het gekost?’ verwijzen wij naar deel B De jaarrekening. In het overzicht baten en lasten wordt de realisatie en eventuele afwijkingen per programma toegelicht.
6
Wettelijke taken – Voorkomen Wat doen we? We zorgen voor een volledig overzicht van risico’s en brengen de gevolgen daarvan in beeld. Het eindproduct is een actueel, door het bestuur vastgesteld, regionaal risicoprofiel. We beperken, in samenwerking met de bijbehorende netwerken, de risico’s die zijn vastgesteld in het risicoprofiel. We zijn alert op nieuwe risico’s en bepalen hierbij welke rol voor ons is weggelegd. Wij adviseren provincie en gemeenten onder andere over evenementen, ruimtelijke plannen en omgevingsvergunningen (milieu, bouwen en gebruik). We voeren toezicht uit bij risicovolle bedrijven en hebben bij deze bedrijven de mogelijkheid om een bedrijfsbrandweer aan te wijzen. We leveren een actieve bijdrage aan de integrale uitvoering van de Omgevingswet, bijvoorbeeld door deelname aan de Omgevingstafel. Veilig Leven Speerpunt in 2022 was om, samen met de gemeenten, de nieuwe verplichting tot plaatsing van rookmelders in bestaande woningen vorm te geven en hiertoe samenwerkingen aan te gaan met inwonersgroepen.
Stand van zaken na afloop van het jaar Nr.
Prestatie-indicator
Bijzonderheden
1.
Het regionaal risicoprofiel is volledig, actueel en door het bestuur vastgesteld. Naast een regiobeeld worden ook de risico’s per gemeente inzichtelijk gemaakt.
Het regionaal risicoprofiel is geüpdatet. Het risicoprofiel was de basis voor de beleidsagenda, die op 14 december 2022 door het algemeen bestuur vastgesteld is. Daarbij is aangegeven dat één keer per vier jaar een risicoprofiel opstellen niet voldoende is om continu risico’s te signaleren en te monitoren. Om deze reden is in het programma Risico- en Crisisbeheersing een ontwikkeling ingezet op het
7
Nr.
Prestatie-indicator
Bijzonderheden
gebied van informatievoorziening en risicosignalering/ monitoring om dit proces te actualiseren en te verbeteren in samenwerking met partners. 2.
Er vindt een aantal concrete activiteiten plaats om risico’s uit het risicoprofiel te beperken. Gedacht kan worden aan activiteiten op het gebied van signaleren, informatievoorziening en het zo vroeg mogelijk in beeld hebben van het bij een risico behorend netwerk.
Een onderdeel van het programma Risico- en Crisisbeheersing is om risicogericht werken een vast onderdeel te laten zijn van de organisatie van de VR en haar partners. Een aantal acties is hiervoor al ingezet. Er is bijvoorbeeld een start gemaakt met de doorontwikkeling van het veiligheidsinformatieknooppunt en het veiligheidsbeeld. Op het gebied van cyberveiligheid heeft een eerste verkenning plaatsgevonden om, samen met Saxion, een onderzoek te starten naar de cyberrisico’s van kwetsbare/vitale BRZO-bedrijven in onze regio. Dit krijgt in 2023 concreet vorm. Op het gebied van klimaatadaptatie werken we landelijk samen met andere veiligheidsregio’s om kennis te bundelen en gezamenlijke prioriteiten te stellen. Tevens vindt afstemming plaats met de provincie in het kader van Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. Onze kennis over de risico’s en de effecten kunnen worden ingezet bij het stellen van maatregelen en prioriteiten.
8
Nr.
Prestatie-indicator
Bijzonderheden
Daarnaast zijn er kennissessies georganiseerd op het gebied van natuurbrand en uitval elektriciteit. 3.
100% van alle aanvragen van provincie en gemeenten om een advies van de veiligheidsregio worden beantwoord (betreft onder andere evenementen, ruimtelijke plannen en omgevingsvergunningen).
4.
In ieder advies op een omgevingsvergunning is een paragraaf ‘risicogerichtheid’ opgenomen. In deze paragraaf staat een advies, aanvullend op de wettelijke regels, gericht op het verder beperken van onveilige situatie.
5.
GHOR Vertaling van het regionaal risicoprofiel naar de consequenties voor de zorgsector
Er is aan de hand van het landelijke model zorgrisicoprofiel een vertaling van het regionaal risicoprofiel gemaakt naar de consequenties voor de zorgsector. Het eindconcept van dit document is gereed. Na een redactionele controle is het in februari 2023 gereed voor agendering in het bestuur.
6.
Veilig Leven Samenwerking(en) met gemeenten en inwonersgroepen om de nieuwe verplichting tot plaatsing van rookmelders in bestaande woningen vorm te geven.
Vanwege de rookmelderverplichting per 1 juli 2022 zijn informatiemiddelen voor inwoners ter beschikking gesteld aan de gemeenten. Bovendien hebben er diverse voorlichtingsactiviteiten plaatsgevonden. Echter, het is tot nu toe niet gelukt om inwonersgroepen separaat te betrekken. Er zijn tientallen VvE’s aangeschreven.
9
Nr.
Prestatie-indicator
Bijzonderheden
Er was echter geen animo om samen iets te doen. 7.
Dekkingsplan Het uitwerken van maatregelen vanuit risicobeheersing en veilig leven om de risico’s ten aanzien van brand te verkleinen bij aandachtsobjecten en -gebieden, aangewezen in het dekkingsplan.
In het dekkingsplan zijn de aandachtsobjecten en -gebieden aangewezen. De genoemde maatregelen in het dekkingsplan betreffen voorlichtingsactiviteiten voor de bewoners, bijvoorbeeld over het verwijderen van brandbare materialen uit gezamenlijke verkeersruimtes, het voorkomen van rookverspreiding en vluchtroutes.
8.
Dekkingsplan Communicatie met inwoners, bedrijven en eigenaren van objecten in aandachtsgebieden volgens het dekkingsplan, nader uit te werken samen met de gemeente(n).
Bewustwording over (brand)veiligheid wordt verhoogd door o.a. meer aandacht voor het plaatsen van rookmelders en CO-melders en aandacht voor veilig gedrag. Hierbij maken we gebruik van sociale media, sluiten we aan bij landelijke campagnes en gebruiken we gemeentelijke informatiekanalen. Een en ander tot nu toe voor alle inwoners en niet specifiek in genoemde aandachtsgebieden.
Beleidsagenda 2023-2026 In 2022 is gewerkt aan een nieuwe strategische beleidsagenda 2023 t/m 2026. Deze agenda is gebaseerd op het geactualiseerde regionaal risicoprofiel. Het eindconcept van het plan is in september en oktober 2022 ter consultatie aangeboden aan de bij Veiligheidsregio IJsselland aangesloten gemeenten en de samenwerkingspartners. De reacties hierop hebben nog tot aanpassingen van het plan geleid. Op 14 december 2022 heeft het algemeen bestuur de strategische beleidsagenda 2023 t/m 2026, inclusief dekkingsplan, vastgesteld. Programma Veilig leven; iedereen aan zet! Het programma Veilig Leven richt zich op een integrale aanpak om de zelfredzaamheid van haar inwoners te bevorderen bij:
10
1. het voorkomen van brand, ongevallen en incidenten doordat inwoners zich meer bewust zijn van (on)veilige situaties in hun leefomgeving en dat wat ze zelf kunnen doen om branden, ongevallen en incidenten te voorkomen. 2. het beperken van de gevolgen van de brand, het ongeval en/of het incident door inwoners bewust te maken van hoe ze in zo’n situatie kunnen handelen. Stand van zaken na afloop van het jaar In vervolg op de samenwerkingsgesprekken met Landstede, de school voor mboopleidingen in Zwolle, zijn in april ongeveer 120 studenten van het ‘landschap Veiligheid’ bijgeschoold op de thema’s brandveiligheid, reanimatie en crisisbeheersing. Bovendien zijn eerste analyses gemaakt op welke wijze het mbo en de veiligheidsregio van elkaar kunnen leren, bijvoorbeeld door middel van stages. Eind augustus heeft een terugkoppeling van de verkenningsactiviteiten aan beide directies plaatsgevonden. In Zwolle hebben 340 studenten van het mbo de training levensreddend handelen gedaan. In Kampen hebben 175 leerlingen van een basisschool voorlichting gekregen over levensreddend handelen. Op 1 juli werd de nieuwe rookmelderplicht van kracht, waarbij ook bestaande woningen moeten worden voorzien van deze levensreddende middelen. We hebben gebruik gemaakt van landelijk campagnemateriaal om inwoners op de hoogte te stellen.
Deze activiteiten hebben in de brandpreventieweken van oktober een vervolg gekregen. Begin april hebben we een pilot uitgevoerd, waarbij kraamverzorgenden zijn bijgeschoold op ‘brandveilig kijken’. Immers ook hun tijdelijke werkplek bij het gastgezin behoort een veilige werkplek te zijn. Begin 2023 krijgt dit een vervolg. De gemeente Zwolle organiseerde eind april weer een ‘Vitaal & Veilig Thuis dag’, speciaal gericht op ouderen. Op veel veiligheidsvragen kon antwoord worden gegeven. En belangrijk was dat we onze vernieuwde hulpkaart/ meterkastkaart konden introduceren, die we samen met de politie hebben ontwikkeld. Tot slot hebben we diverse ouderen geïnterviewd op welke wijze we hen het best kunnen bereiken. In het tweede kwartaal hebben havo- en vwo-leerlingen van Thorbecke Scholengemeenschap in samenwerking met de veiligheidsregio gewerkt aan ideeën om de brandveiligheid van ouderen thuis te verbeteren. Begin 2022 bereikten ons signalen dat een groep inwoners van een deel van Steenwijkerland zich ongerust maakten over aardbevingen als gevolg van gaswinning in het gebied. Als gevolg daarvan hebben we enkele participatiebijeenkomsten georganiseerd. De bijeenkomsten zijn georganiseerd in samenwerking met de gemeente Steenwijkerland en Studio Vers Bestuur van de provincie Overijssel. Naar verwachting krijgt dit een vervolg in 2023.
We denken na over de wijze waarop we collega’s, ook gemeentelijke collega’s, kunnen inzetten als veiligheidsambassadeur. Daartoe zijn in het voorjaar twee innovatiesessies voor medewerkers van de veiligheidsregio georganiseerd en is als start van de vakanties de actie ‘veilig als ambassadeur op vakantie’ georganiseerd. Naar verwachting koppelen we dit thema in 2023 aan het introductieprogramma nieuwe medewerkers van onze organisatie.
11
Eind 2022 hebben we via de GHOR de mogelijkheid geïntroduceerd om onze eigen medewerkers gratis een digitale lesmodule ‘reanimatie en AED-gebruik’ aan te laten bieden aan mensen in hun omgeving. Daarmee werken we aan ambassadeurschap en veiligheid in de buurt. ‘Terug na de brand’ heeft ook in 2022 een vervolg gekregen. Met behulp van social media, via gepushte advertenties, bereiken we inwoners in een gebied rondom het incident met veiligheidstips. Bij 43 incidenten hebben we op deze manier gemiddeld per incident ruim 12.000 mensen bereikt. Onze eigen social media-kanalen gebruiken we ook steeds meer om in de breedte veiligheidstips te geven, mede afhankelijk van het seizoen. Zo geven we tijdens de carnaval en kerst tips over brandveilige versiering en tijdens de zomer tips over veilig kamperen. Tot slot merken we op, dat na covid-19 we eindelijk ook weer fysiek basisscholen kunnen benaderen. Dit zal in 2023 meer structureel een vervolg krijgen.
Wettelijke taken – Bestrijden Ondanks inspanningen om risico’s te beperken en de zelfredzaamheid te vergroten, zijn niet alle incidenten, rampen en crises te voorkomen. Daarom bestrijden we incidenten waar het moet. Deze paragraaf beschrijft de wettelijke taken die wij uitvoeren op het gebied van rampenbestrijding, crisisbeheersing, GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) en brandweerzorg.
Wat doen we? Brandweerzorg We houden brandweerposten operationeel en paraat. Van daaruit leveren we 24 uur per dag, zeven dagen per week brandweerzorg met opgeleide en geoefende mensen (vrijwillig en beroeps) en adequaat materieel en materiaal. We bereiden ons voor op het bestrijden van branden en hulpverlening, door het aanbieden van een opleidings-, trainings- en oefenprogramma, dat jaarlijks wordt geactualiseerd.
Rampenbestrijding, Crisisbeheersing en GHOR We bereiden ons voor op de crises die voort kunnen komen uit de risico’s in het regionaal risicoprofiel. We doen dit door met alle van belang zijnde teams en organisaties af te stemmen welke operationele voorbereiding op deze mogelijke crises noodzakelijk is. We zijn alert op nieuwe risico’s en bepalen hierbij welke rol er voor ons is weggelegd. Er ligt, via de beleidsagenda, een goedgekeurde opdrachtformulering om de integrale sturing op crisisbeheersing te versterken. Daarnaast zorgen we voor een goed
12
georganiseerde crisisorganisatie door aandacht te hebben voor het selectieproces van piketfunctionarissen, het aanbieden van een opleidings-, trainings- en oefenprogramma en het faciliteren van de teams met de juiste middelen. Eventuele wijzigingen in de crisisorganisatie of daarbij behorende processen worden vastgelegd in het Crisisplan. We evalueren continu de werking van de crisisorganisatie. Leerpunten uit de evaluaties worden besproken en meegenomen in de oefen- en trainingsprogramma’s. Minimaal eenmaal per jaar rapporteren we aan Veiligheidsdirectie en bestuur wat de belangrijkste leerpunten zijn en wat daarmee gedaan is. In crisisomstandigheden, of bij dreiging daarvan: • geven GHOR-functionarissen leiding aan de processen waar zij rechtstreeks op sturen: acute gezondheidszorg en publieke gezondheidszorg; • coördineert de GHOR de inzet van aanbieders van gezondheidszorg en vormt zij de verbinding tussen de zorgsector en de multidisciplinaire crisisorganisatie; • faciliteert de GHOR aanbieders van gezondheidszorg om, binnen hun eigen verantwoordelijkheid, keuzes te maken die het effect voor de gehele zorgketen optimaliseren. We bereiden de samenvoeging van de drie meldkamers in Oost-Nederland voor, samen met de andere veiligheidsregio’s in Gelderland en Overijssel. De samenvoeging is gepland begin 2023.
Wettelijk gezien blijven we als veiligheidsregio verantwoordelijk voor de instandhouding van de meldkamerfunctie voor ‘brandweer’ en ‘crisisbeheersing’.
13
Stand van zaken na afloop van het jaar
Nr.
Prestatie-indicator
Bijzonderheden
Brandweerzorg 1.
Inzet van de brandweer vindt plaats conform het nieuwe vastgestelde dekkingsplan (gebiedsgerichte brandweerdekking).
In 2022 zijn er in totaal 238 meldingen geweest waarbij de opkomsttijd conform het nieuwe dekkingsplan gemeten kon worden. Dit betreft meldingen met de classificatie ‘brand gebouw’. Van de 238 meldingen zijn we 229 keer binnen de gestelde opkomsttijd ter plaatse gekomen. Dit is een percentage van ruim 96%. De meldingen waarbij de gebiedsgerichte opkomsttijd overschreden zijn, waren categorie IIgebieden: woningen en gebouwen met zelfredzame personen inclusief industrie. De overschrijding van de bandbreedte (tussen de 7 en 13 minuten) zit tussen een paar seconde en maximaal twee minuten. De oorzaak van de overschrijdingen wisselt: verkeershinder, langzame opkomst maar ook bijvoorbeeld het later ter plaatse melden van het voertuig.
2.
Het opleidings-, trainingsen oefenprogramma voor de brandweer is actueel en uitgevoerd.
Na de coronajaren zijn er door de posten in 2022 weer volledige oefenprogramma’s gerealiseerd, waarbij de nadruk lag op het aanleren van de nieuwe bandweerdoctrine over de basisprincipes bij de brandbestrijding. Dit vergde zowel van de organisatie als van de posten extra inspanning. In 2022 heeft kennisregie nadrukkelijk aandacht gekregen, waarbij we aandachtspunten vanuit incidenten terug laten komen in oefeningen en lesen leerstof.
14
Nr.
Prestatie-indicator
Bijzonderheden
We hebben te maken met meer uitstroom van brandweermedewerkers dan we gewend zijn. Enerzijds heeft dit te maken met leeftijd; anderzijds met de trend dat mensen zich korter committeren aan de brandweer. De werving en selectie van vrijwilligers heeft om die reden geresulteerd in twee extra klassen met manschappen (vijf i.p.v. drie) t.o.v. andere jaren. Ook voor de komende jaren voorzien we dat we rond de vijf klassen met manschappen moeten gaan opleiden. Dat heeft financiële effecten. Naast manschappen zullen ook opleidingen als bevelvoerder en chauffeur om dezelfde redenen vaker gegeven moeten gaan worden. 3.
Brandweermaterieel en materiaal wordt aangeschaft en onderhouden volgens de investeringsplanning en het onderhoudsplan.
De geplande aanschaf van het nieuwe operationele uniform in 2022 is niet gehaald vanwege de vertraagde levering van grondstoffen. De drie piketvoertuigen Bevolkingszorg zijn, eveneens door leveringsproblemen, ook niet meer aangeschaft in 2022.
4.
Toekomstbestendige brandweerzorg Verkenning naar oplossingsrichtingen om te kunnen voldoen aan bouwsteen 1.
Eind 2022 is een landelijk implementatieplan opgesteld, waarover in 2023 verdere landelijke besluitvorming plaatsvindt en dat gebruikt kan worden voor de regionale implementatie van bouwsteen 1: de verplichting om vrijwilligers die brandweerdiensten lopen (door consigneren en kazerneren) een parttime beroepsaanstelling te geven. Daarnaast is een regionaal projectplan opgesteld om, naast de implementatie van bouwsteen 1, de uitrukorganisatie door te ontwikkelen. De uitrukorganisatie van Deventer, Kampen en Zwolle krijgt hierbij bijzondere aandacht. De uitwerking van dit projectplan vindt in 2023 plaats.
15
Nr.
Prestatie-indicator
Bijzonderheden
5.
Toekomstbestendige brandweerzorg Verdere toepassing Uitruk op maat.
Deze vorm van flexibele uitruk wordt naar behoefte bij de posten geïmplementeerd. Eind 2022 hebben 16 posten Uitruk op Maat geïmplementeerd.
6.
Toekomstbestendige brandweerzorg Doorontwikkeling brandonderzoek.
Er hebben 22 technische brandonderzoeken plaatsgevonden. De wijze waarop we brandonderzoek binnen IJsselland hebben georganiseerd is eind 2022 geëvalueerd.
7.
Dekkingsplan Rapportage van de opkomstprestaties volgens het dekkingsplan.
Het dekkingsplan voldoet aan de landelijke handreiking, behoudens de later toegevoegde onderdelen slagkracht en ondersteunende eenheden. Deze worden in 2023 meegenomen in een update.
Rampenbestrijding, crisisbeheersing en GHOR 8.
Er is uitvoering gegeven aan de actiepunten uit de gezamenlijk bepaalde opdracht om de integrale sturing op crisisbeheersing te versterken.
Deze afspraak komt voort uit de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s. In samenwerking met het ministerie van J&V is een versterkingsprogramma gestart waarin dit thema terugkomt. IJsselland participeert op landelijk niveau in deze ontwikkeling. In 2022 zijn eerste gesprekken gevoerd over de integrale sturing op crisisbeheersing met het bestuur, veiligheidsdirectie, de Regionale Samenwerking Crisisbeheersing ( RSC) en het Regionaal Coördinatiepunt Integrale Veiligheid (RCIV). Doel was om hen te informeren over de landelijke ontwikkelingen en op regionaal niveau afspraken te maken en acties in te zetten. Denk hierbij aan het versterken van de samenwerking met partners, duidelijke afbakening van de taken van de crisisorganisatie en het versterken van de informatievoorziening in de hele keten. Concretere vervolgstappen
16
Nr.
Prestatie-indicator
Bijzonderheden
worden verder uitgewerkt in het Programma Risico- en Crisisbeheersing. 9.
Actuele risico’s zijn afgestemd met het bestuur en in samenwerking met partners heeft operationele voorbereiding plaatsgevonden.
Er vindt operationele voorbereiding plaats op de belangrijkste risico’s in het risicoprofiel. De ervaring leert dat de veiligheidsregio wordt ingezet op nieuwe vormen van risico’s zoals vluchtelingen, covid-19, klimaat. Op basis van deze ontwikkeling moet opnieuw worden bepaald wat de rol van de veiligheidsregio en crisisorganisatie is in deze ontwikkeling. Dit wordt opgepakt in het programma Risico- en Crisisbeheersing dat in het najaar is gestart. Er begint meer lijn te ontstaan in de landelijke, Oost-5 en regionale planvorming. De samenwerking op dit vlak is versterkt, waardoor er efficiënter wordt gewerkt maar ook planvorming meer uitwisselbaar is en ingericht op meer regio-overschrijdende incidenten. Bijvoorbeeld op het gebied van cyber, ruwe aardolie, tekort aan gas is, op basis van landelijke planvorming, de operationele voorbereiding in de regio’s geüniformeerd en aangepast.
10.
Bij (acute en niet-acute) crisissituaties is de crisisorganisatie geactiveerd en operationeel conform het crisisplan.
Zie bijlage 1 voor alle GRIP-incidenten en inzetten van het ROT.
11.
Het opleidings-, trainingsen oefenprogramma voor de crisis- en GHORfunctionarissen is actueel, uitgevoerd en in lijn met de gezamenlijke visie op vakbekwaamheid.
Er vindt een verandering plaats van vraaggericht naar behoeftegericht oefenen. Deze ontwikkeling is vastgelegd in de Visie op kwaliteit. Dit betekent dat er naast algemene opleidings- en trainingsprogramma’s meer op maat op persoon of team
17
Nr.
Prestatie-indicator
Bijzonderheden
gekeken wordt wat de behoefte is. Dit is aan de orde bij zowel de aanstelling als crisisfunctionaris, als in de verdere loopbaan, om vakbekwaam te blijven. Daarnaast wordt de registratie verbeterd van behoeftes en ontwikkeling van benodigde competenties. Dit gebeurt via het instrument ‘persoonlijk dashboard’ dat per piketgroep wordt uitgerold. 12.
Inzet van de crisisorganisatie bij incidenten, rampen en crisis wordt in alle gevallen geëvalueerd conform het evaluatiebeleid. Leerpunten worden gerapporteerd aan de Veiligheidsdirectie en het bestuur.
Alle inzetten zijn geëvalueerd en indien nodig en/of gewenst zijn leerarena’s georganiseerd.
13.
Er zijn werkafspraken gemaakt waardoor de in 2019 vernieuwde multidisciplinaire crisisstructuur en de crisisorganisatie van de GHOR in samenhang optimaal functioneren.
De werkafspraken zijn gemaakt en inmiddels ook voor het eerst beoefend.
Aanvullende informatie Crisisplan In het crisisplan zijn, conform artikel 16, lid 1 van de Wet veiligheidsregio’s, de organisatie, de verantwoordelijkheden, de taken en bevoegdheden in het kader van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing beschreven. In 2022 is, op basis van gesprekken met crisisfunctionarissen en opgedane ervaringen uit inzetten en oefeningen, het crisisplan aangescherpt. De veranderingen ten opzichte van het in 2019 vastgestelde crisisplan betreffen vooral in het eenduidig maken van woordgebruik en het verwijderen van verwarrende termen. Inhoudelijk zijn er twee aanpassingen gedaan in het kader van de vorming van een gezamenlijke meldkamer en de eenduidigheid aldaar van de GRIPopschalingsstructuur: - het gelijktrekken van de toestemming aan functionarissen om een GRIP-niveau te
18
-
mogen afkondigen. het gelijktrekken van de functienamen van de kolommen bevolkingszorg en crisiscommunicatie.
Op 14 december 2022 is het nieuwe crisisplan vastgesteld door het algemeen bestuur.
Programma Toekomstbestendige brandweerzorg Op alle thema’s van het programma Toekomstbestendige brandweerzorg zijn stappen vooruit gemaakt. Op grond van Europese regelgeving is het in de toekomst niet langer mogelijk om brandweerpersoneel op basis van een vrijwillige aanstelling te consigneren en kazerneren. Er is een landelijk implementatieplan opgesteld waarover in 2023 verdere besluitvorming plaatsvindt. Hierdoor blijft er nog onduidelijkheid voor met name de vrijwilligers van de brandweerposten Zwolle en Kampen. Het dekkingsplan is op 14 december 2022 formeel vastgesteld, als onderdeel van de beleidsagenda. Het dekkingsplan vormt de basis voor te maken keuzes op het gebied van risicobeheersing/ brandveilig leven en de repressieve brandweerzorg. Uitruk op Maat is regionaal verder opgepakt. Deze zogenaamde flexibele manier van uitruk (een bezetting van minimaal vier in plaats van zes personen op een brandweervoertuig of zes verdeeld over meerdere voertuigen) is op 16 brandweerposten geïmplementeerd. Er zijn daarnaast stappen gezet in de doorontwikkeling van brandonderzoek. Zo zijn er extra brandonderzoekers geworven en opgeleid. En is de huidige organisatievorm geëvalueerd. In 2023 worden verdere stappen gezet.
Oefening met specialistische hulpverlening
19
Openbaar Meldsysteem (OMS) Het Openbaar Meldsysteem (OMS) verbindt de brandmeldinstallatie van een inrichting (bijvoorbeeld een zorginstelling) met de meldkamer van de brandweer. Het doel van OMS is het tijdig en automatisch verzenden van een brandmelding, zodat de meldkamer kan beoordelen of er sprake is van acute noodsituatie die vraagt om brandweerzorg. Ten aanzien van het OMS waren er twee ontwikkelingen: - Het invoeren van marktwerking per 1 januari 2023; - De komst van de nieuwe meldkamer Oost-Nederland per 21 maart 2023. De volgende zaken zijn in 2022 gerealiseerd: - De brandweermeldkamer is ontlast door test- en storingsmeldingen af te laten doen door de alarmtransmissie-aanbieder per 1 juli 2022; - De abonnees hebben voor 1 januari een keuze gemaakt voor een eigen alarmtransmissie-aanbieder (invoeren marktwerking); - De meldingen komen per 1 januari rechtstreeks binnen bij de meldkamer; - De abonnees zonder wettelijke aansluitverplichting zijn overgestapt naar een particuliere alarmcentrale (PAC); - Met bovenstaande technische aanpassing is het mogelijk om per 21 maart 2023 eenvoudig over te schakelen naar de nieuwe meldkamer. Op basis van deze afspraken is de continuïteit van het OMS gegarandeerd.
Aanvullende ambities De aanvullende ambities uit de begroting liggen in het verlengde van onze wettelijke taken en wij ondersteunen daarmee de gemeenten en andere samenwerkingspartners. De basis voor deze ambities ligt in de Beleidsagenda 2019 t/m 2022 en in afspraken met de betrokken partijen.
Wat wilden we bereiken? o o o o
In opdracht van de gemeenten coördineren wij, in het kader van de crisisbeheersing, het proces van Bevolkingszorg. In opdracht van de gemeenten coördineren wij het multidisciplinaire (brandweer, politie, ambulancedienst) adviesproces op evenementen. Wij leggen in een visie vast hoe Veiligheidsregio IJsselland (als organisatie zelf) wil bijdragen aan een duurzame samenleving. Samen met de GGD onderzoeken wij de mogelijkheden ter versterking van onze netwerk-functie.
20
Uitreiking certificaat CO2-prestatieladder niveau 3 (als eerste veiligheidsregio)
Stand van zaken na afloop van het jaar
Nr.
Prestatie-indicator
Bijzonderheden
1.
In opdracht van de gemeenten coördineren wij, in het kader van de crisisbeheersing, het proces van Bevolkingszorg.
In het kader van het versterkingsprogramma Risicoen Crisisbeheersing van het ministerie J&V is een landelijke werkgroep gestart. Vanuit IJsselland is deelname geborgd. Conclusie is dat Bevolkingszorg grotendeels in lijn met de landelijke aandachtspunten
21
Nr.
Prestatie-indicator
Bijzonderheden
georganiseerd is. Op 14 december 2022 is een voorstel met aanpassingen op basis van de landelijk gemaakte afspraken besproken in het algemeen bestuur. 2.
In opdracht van de gemeenten coördineren wij het multidisciplinaire (brandweer, politie, ambulancedienst) adviesproces op evenementen.
We kijken terug op een druk, maar mooi evenementenseizoen. Door een gezamenlijke inspanning van gemeenten, politie en veiligheidsregio is het proces goed verlopen. Zie bijlage 1 voor de adviezen op evenementenvergunningen die afgegeven zijn.
3.
Wij leggen in een visie vast hoe Veiligheidsregio IJsselland (als organisatie zelf) wil bijdragen aan een duurzame samenleving.
De CO2-uitstoot van VR IJsselland is geïnventariseerd. Deze is ruim 2.000 ton/ jaar. Door een breed gedragen maatregelenpakket zijn we in staat om in 2025 de CO2-uitstoot met 50% te reduceren. Als eerste veiligheidsregio in Nederland zijn we om die reden gecertificeerd op niveau 3 (van 5) van de CO2prestatieladder.
4.
Samen met de GGD onderzoeken wij de mogelijkheden ter versterking van onze netwerkfunctie.
Er moet nog een vervolggesprek plaatsvinden om de mogelijkheden te borgen en ten uitvoer te brengen.
22
Verplichte hoofdstukken Besluit begroting en verantwoording Inleiding Op grond van artikel 9 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten dient het jaarverslag een aantal verplichte paragrafen te bevatten. Voor Veiligheidsregio IJsselland zijn dit: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Bedrijfsvoering 3. Financiering 4. Verbonden partijen 5. Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragrafen staat de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragrafen in de begroting is opgenomen.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Veiligheidsregio IJsselland kenmerkt zich door risicomanagement in het primaire proces. Aan het managen van de veiligheidsrisico’s van burgers ontleent de organisatie immers haar bestaansrecht. Toch heeft de veiligheidsregio meer risico’s te managen, vooral ten aanzien van de bedrijfsvoering (bijvoorbeeld ICT, HR, juridisch, kwaliteit, fraude). Op deze risico’s moet de veiligheidsregio minstens zo goed bedacht zijn om het primaire proces te laten functioneren. De risico’s die van invloed zijn op de bedrijfsvoering van Veiligheidsregio IJsselland zijn in kaart gebracht. Door inzicht in de risico’s kan onze organisatie op een verantwoorde wijze besluiten nemen, zodat de huidige risico’s en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van onze organisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is het weerstandsvermogen berekend.
Risicoprofiel Er is een risicoprofiel opgesteld om de risico’s van onze organisatie in kaart te brengen. In deze inventarisatie zijn vanuit de verschillende teams risico’s aangedragen met een mogelijk belangrijk financieel gevolg. In het navolgende overzicht zijn de tien risico’s gepresenteerd met de meeste invloed op de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit. In 2022 wordt opnieuw een risico-inventarisatie uitgevoerd. Nr.
Risico gebeurtenis
Kans
Maximaal financieel gevolg
1
Grootschalige/langdurige inzet waarvan de kosten boven het hiervoor geraamde bedrag komen en geen compensatie plaatsvindt.
10%
€ 1.500.000
23
2
Rente wordt hoger dan waarmee we in de begroting rekening hebben gehouden.
30%
€ 500.000
3
Fiscale controle van de Belastingdienst (boete).
30%
€ 500.000
4
Bericht stijging van pensioenpremie nadat begroting is vastgesteld.
50%
€ 190.000
5
Data-lek van geregistreerde gegevens (privacygevoelig of vertrouwelijk).
50%
€ 250.000
6
Reserve transitie meldkamer blijkt onvoldoende om de hogere kosten die daaruit voortvloeien te kunnen opvangen.
50%
€ 250.000
7
Het Veiligheidsberaad neemt besluiten met financiële en personele gevolgen voor Veiligheidsregio IJsselland.
70%
€ 100.000
8
Minder aanbieders voor oefentrajecten op de markt waardoor inschrijvingen bij aanbestedingen hoger uitvallen dan verwacht.
9
Wijzigingen in beleid of financiering van de Rijksoverheid.
50%
€ 100.000
10
Complexiteit Europese aanbestedingen.
50%
€ 100.000
Weerstandsvermogen Op basis van alle risico’s met bijbehorende inschatting is een analyse gemaakt van het benodigde weerstandsvermogen voor Veiligheidsregio IJsselland. Hiervoor is de simulatiemethodiek Monte-Carlo gebruikt. In de eerste plaats heeft dit geleid tot uitspraken over de mate van zekerheid dat het beschikbare weerstandsvermogen voldoende is om de risico’s op te vangen. Daarnaast geeft deze analyse antwoord op de vraag welke risico’s het meest bepalend zijn in de bepaling van de aan te houden risicovoorziening. Het terugdringen van deze risico’s heeft het grootste effect. Veiligheidsregio IJsselland heeft op dit moment een beschikbaar weerstandsvermogen (algemene reserve) van één miljoen euro. Het algemeen bestuur heeft in het voorjaar van 2017 besloten om vooralsnog met de huidige beschikbare algemene reserve/ weerstandscapaciteit van één miljoen euro te volstaan in plaats van de berekende 1,18 miljoen euro. De eventuele aanpassing van de hoogte van de aan te houden algemene reserve/ weerstandscapaciteit is aan de orde als uit de praktijk blijkt dat dat nodig is.
Financiële kengetallen Als gemeenschappelijke regelingen is het verplicht om een uniforme basisset financiële kengetallen op te nemen. Hieronder een overzicht van de kengetallen, die voor Veiligheidsregio IJsselland van toepassing zijn.
24
Kengetallen 2022
Rekening 2021
Begroting 2022
Rekening 2022
Netto schuldquote
59%
64%
58%
Solvabiliteitsratio
21%
13%
14%
Structurele exploitatieruimte
0%
0%
0%
De andere ratio’s (die verplicht zijn voorgeschreven conform BBV) zijn niet opgenomen in verband met het niet van toepassing zijn op Veiligheidsregio IJsselland.
Netto schuldquote Het kengetal netto schuldquote, ook wel bekend als de netto-schuld als aandeel van de inkomsten, zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeenschappelijke regeling. De netto schuldquote geeft aan of de gemeenschappelijke regeling investeringsruimte heeft of juist op zijn tellen moet passen. Daarnaast zegt het kengetal ook wat over de flexibiliteit van de begroting. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. In de VNG- uitgave ‘Houdbare Gemeentefinanciën’ is aangegeven dat wanneer de schuld lager is dan de jaaromzet (100%) dit als voldoende kan worden bestempeld. Dit is met 58% het geval bij Veiligheidsregio IJsselland. In 2022 is er een nieuwe langlopende lening van 9.000.000 euro afgesloten.
Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarmee de bezittingen zijn betaald met eigen middelen. Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen, hoe gezonder de gemeenschappelijke regeling. Buiten een algemene reserve en enkele bestemmingsreserves (egalisatie kapitaalslasten, opleidingen en vorming landelijke meldkamer) ligt het niet in de lijn om het eigen vermogen te verhogen, zodat de ratio gemiddeld op dit niveau blijft. Hierbij merken wij op dat het volledige resultaat 2022 is meegenomen in het solvabiliteitspercentage voor 2022. De solvabiliteitsratio is voor 2022 ten opzichte van 2021 door de afname van het eigen vermogen. Dit wordt veroorzaakt door het lage resultaat als gevolg van hoge inflatie op energie- en brandstofkosten. Tevens zijn de opleidingskosten vrijwilligers fors hoger door hogere uitstroom en doorstroom.
Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de gemeentelijke bijdrage en de rijksbijdrage. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Het percentage voor Veiligheidsregio IJsselland ligt op 0%. Voor een mogelijke structurele tegenvaller in de toekomst zullen wij de deelnemende gemeente een voorstel doen hoe deze financieel te dekken.