Document · PDF

Zomernota 2026 Definitief.pdf

Gemeenteraad 9 juli 2026, gemeente HalderbergeBij agendapunt: 7: Voorstel Zomernota 202620.337 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

2.9.4 Taakstelling optimalisatie subsidiemogelĳkheden In de Programmabegroting 2026 is een taakstelling opgenomen om via de inzet van een subsidioloog te komen tot aanvullende subsidieopbrengsten van € 300.000 in 2026 en structureel € 200.000 vanaf 2027 (na aftrek van de kosten van de subsidioloog). Uitgangspunt hierbĳ was dat deze opbrengsten gerealiseerd kunnen worden zonder dat hier aanvullende gemeentelĳke uitgaven tegenover staan. Op basis van de eerste inventarisaties kan worden geconcludeerd dat het volledig realiseren van deze taakstelling in de huidige vorm voor 2026 niet realistisch is. Belangrĳke redenen hiervoor zĳn: • subsidies veelal gekoppeld zĳn aan concrete projecten of activiteiten, waarbĳ (co)financiering of inzet van capaciteit noodzakelĳk is; • de beschikbaarheid van subsidiestromen en de toekenningskansen beperkt en onzeker zĳn; • reeds lopende en potentiële subsidieaanvragen laten zien dat deze doorgaans niet leiden tot structurele, vrĳ aanwendbare middelen elders in de begroting. Dit betekent dat de geraamde opbrengsten naar verwachting niet (volledig) gerealiseerd kunnen worden binnen de gestelde randvoorwaarden, in ieder geval niet in 2026.

Voorgesteld wordt: • de helft van de taakstelling voor 2026 af te ramen; • de taakstelling voor 2027 en volgende jaren bĳ de Zomernota 2027 te herĳken en realistischer vorm te geven (bĳvoorbeeld door subsidie als onderdeel van de businesscase, koppeling aan concrete projecten of inclusief benodigde cofinanciering); • De taakstelling te herĳken en subsidies zien als middel om eigen middelen te versterken en te versnellen. Kortom de waarde als indirect en niet als harde netto opbrengst zien. Mutaties Taakstelling optimaliseren subsidiemogelĳkheden

2026

2027

2028

2029

2030

V/N

Taakstelling optimaliseren subisidiemogelĳkheden Programmabegroting 2026

-300

-200

Taakstelling optimaliseren subisdiemogelĳheden nog in te vullen

150

200

Totaal Mutaties Invulling taakstelling optimaliseren subisidiemogelĳkheden

-150

Investeringen

2.10.1 Financiële mutaties In onderstaande tabel zĳn de financiële mutaties in de investeringen opgenomen (x € 1.000). Mutaties Investeringen

2026

2027

2028

2029

2030

V/N

Rente en afschrĳving 2026

312

Bankjes van en voor Halderbergse inwoners

-4

Bĳstelling planning investeringsprogramma

-169

V/N

Bĳstelling raming investeringsprogramma

-3

-8

V/N

Stelpost onderuitputting kapitaallasten

110

-70

-5

V/N

312

-41

-61

-10

Totaal Mutaties Investeringen 2.10.2 Toelichting

Rente en afschrĳving 2026 Op basis van de boekwaarden van alle activa op 1 januari 2026 zĳn de afschrĳvings- en rentelasten voor 2026 berekend. Deze zĳn ca. € 312.000 lager dan in de Begroting 2025 was geraamd. Dit is met name het gevolg van latere uitvoering van diverse investeringen. Als een investering in 2026 wordt afgerond in plaats van in 2025, start de afschrĳving ook een jaar later. Dit geeft voor 2026 een incidenteel voordeel. Bankjes van en voor Halderbergse inwoners Op 9 november 2023 heeft de gemeenteraad de motie 'Bankjes van en voor de Halderbergse inwoners' aangenomen. Deze motie verzocht het college om te onderzoeken waar in de gemeente Halderberge bankjes gemist worden en om een voorstel te doen voor de plaatsing van extra bankjes. Met het plaatsen van de bankjes wordt het wandel- en fietsnetwerk versterkt. De extra banken dragen bĳ aan het comfort van de gebruikers. Door de bankjes te plaatsen op locaties die door inwoners zĳn aangedragen, komen we tegemoet aan hun behoeften en wensen. Voorgesteld wordt hiervoor een investeringskrediet van € 36.000 beschikbaar te stellen. Bĳstelling planning en raming investeringsprogramma Bĳ het opstellen van de Zomernota zĳn alle lopende investeringskredieten en het Investeringsprogramma 2026-2029 geactualiseerd waarbĳ gekeken is naar de verwachte kosten en de haalbare planning.

Doordat in de planning de afronding van een aantal investeringen (met name wegreconstructies, verkeersmaatregelen en materieel buitendienst) een jaar wordt doorgeschoven, krĳgen we ook pas een jaar later de afschrĳvingslasten. Dit geeft een incidenteel voordeel. De realisatie van De Klinkert en Uniek is juist eerder gereed dan verwacht. In 2026 in plaats van 2027, waardoor 2027 al het eerste afschrĳvingsjaar is. Dit geeft een incidenteel nadeel voor 2027. Daarnaast zĳn er ook hogere kapitaallasten als gevolg van het bĳstellen van diverse investeringsbedragen. Bĳ het opstellen van de Programmabegroting 2027 zal opnieuw worden gekeken of bĳstelling van het investeringsprogramma noodzakelĳk is. In onderstaande tabel zĳn alle bĳstellingen van de investeringskredieten opgenomen. De investeringen waarvan de raming wordt bĳgesteld, worden hieronder afzonderlĳk toegelicht. De investeringen waarvoor extra middelen gevraagd worden, zĳn ook als afzonderlĳk beslispunt opgenomen in het raadsvoorstel bĳ deze Zomernota.

Verkeersveilgheidsmaatregelen Vlekkeplein

Verkeer en parkeren

Vervangen lichtmasten OV 2024

Openbare verlichting

OR deelgebied St. Louis Oost-Collegestr.

172

748

2.870

895

OR deelgebied St. Louis West-Mariaschool

OR deelgebied St. Anna-Basiliek

157

3.223

Reconstructie Kruislandseweg

Reconstructie wegen 2025 Industrieweg

1.339

724

Reconstructie wegen 2021

Actiekaart centrum Oud Gastel

Wegreconstructies

Openbare ruimte

Investering

Oude raming krediet

-47

-6

247

Bĳstelling krediet

760

225

785

2.864

895

157

3.470

1.358

Nieuwe raming krediet

2026

Oude planning gereed

nvt

2026

2027

2026

Nieuwe planning gereed

-2

-10

-1

-2

Kapitaallasten 2027

-2

-0

-11

-1

-2

Kapitaallasten 2028

-2

-0

-11

-1

-2

Kapitaallasten 2029

-2

-0

-11

-1

-2

Kapitaallasten 2030

Snelheidsremmende maatregelen 2022

Tegengaan sluipverkeer 2024

Aanleg passeerstroken

Verkeersveiligh maatregelen Industrieweg

Inrichten 60 km/u zones 2025

Oudlandsedĳk verkeersveiligheidsmaatregelen

Tegengaan sluipverkeer 2026

Inrichten 60 km/u zones 2026

Veilig inrichten schoolzones 2026

Verbeteren oversteeklocaties 2026

147

135

Aanschaf speeltoestellen 2023

Aanschaf speeltoestellen 2024

Spelen

Verbinding Oud Gastel Noord

Investering

Oude raming krediet

-12

-0

-28

-30

-32

Bĳstelling krediet

Nieuwe raming krediet

123

147

2026

Oude planning gereed

2026

nvt

2027

2026

2027

2026

Nieuwe planning gereed

-0

Kapitaallasten 2027

-0

Kapitaallasten 2028

-0

Kapitaallasten 2029

-0

Kapitaallasten 2030

225

100

St. Louis verlichtingsplan

Uitlichting Basiliek

2.347

128

De Klinkert uitbreiding onderwĳs

De Klinkert verbouwing onderwĳs

Onderwĳshuisvesting

Onderwĳs, sport en cultuur

3.340

2.739

Renovatie kapel St. Anna

Dorpshuizen

Zorg, jeugd en participatie

Herstel monumentale kademuur Oudenbosch

Civieltechnische kunstwerken

Ruimtelĳke en economische ontwikkelingen

Investering

Oude raming krediet

115

367

Bĳstelling krediet

128

2.347

110

229

3.455

3.106

Nieuwe raming krediet

2027

2026

Oude planning gereed

2026

Nieuwe planning gereed

-3

-60

-1

-0

-8

-15

Kapitaallasten 2027

-1

-0

-8

-16

Kapitaallasten 2028

-1

-0

-8

-16

Kapitaallasten 2029

-1

-0

-8

-15

Kapitaallasten 2030

2.174

1.974

400

Uniek uitbreiding onderwĳs

Uniek uitbreiding kinderopvang

Aankoop 4 units onderwĳshuisvesting

Vervanging laptops 2027

Vervanging mobiele telefoons 2028

Vervanging laptops 2028

Vervanging laptops 2029

130

Vervanging mobiele telefoons 2027

Vervanging mobiele telefoons 2029

Vervanging mobiele telefoons 2026

Automatisering

Overhead

1.913

De Klinkert uitbreiding kinderopvang

Investering

Oude raming krediet

-50

-1

-20

-400

Bĳstelling krediet

146

1.974

2.174

1.913

Nieuwe raming krediet

2029

2028

2027

2026

2027

Oude planning gereed

2029

2028

2027

2026

nvt

2026

Nieuwe planning gereed

-50

-56

-50

Kapitaallasten 2027

-4

-11

Kapitaallasten 2028

-3

-4

-11

Kapitaallasten 2029

-15

-3

-4

-10

Kapitaallasten 2030

42 50

2028

2027 2030

2027

-146

120

2027

2029

2026

Kapitaallasten 2027

Totaal mutatie kapitaallasten

Vervanging strooier met laadslede

120

2027

2026

Nieuwe planning gereed

Vervanging pick-up bus serviceteam Oud Gastel/Stampersgat

105

Oude planning gereed

Mutatie kapitaallasten door aanpaste raming

Vervanging pick-up bus serviceteam calamiteiten en gladheidsbestrĳding

Nieuwe raming krediet

-169

Vervanging opzetstrooiers

-15

Bĳstelling krediet

Mutatie kapitaallasten door aanpaste planning

120

Vervanging aanhangstrooier

Aanschaf tractor buitendienst

Buitendienst

Investering

Oude raming krediet

-0

-3

Kapitaallasten 2028

-3

Kapitaallasten 2029

-1

-8

-3

-0

Kapitaallasten 2030

Actiekaart centrum Oud Gastel De afrondende werkzaamheden op de Korte Dreef zĳn uitgevoerd. De overschrĳding van het krediet wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. In het kader van het archeologisch onderzoek zĳn onvoorziene kosten gemaakt, onder andere door verplicht vervolgonderzoek en stagnatie in de werkzaamheden. Daarnaast is sprake geweest van extra werkzaamheden voor de tĳdelĳke verplaatsing van de weekmarkt en het herstel van de waterput op het marktplein. Tot slot heeft vertraging in het woningbouwproject Bernardushof geleid tot hogere kosten voor de aanleg van de langzaam verkeerroute, waarbĳ bovendien geen werk met werk kon worden gemaakt. Het krediet wordt bĳgeraamd met € 36.000 en kan bĳ de Jaarrekening 2026 kan worden afgesloten. Reconstructie wegen 2021 De overschrĳding van het krediet wordt verklaard doordat de werkzaamheden later zĳn uitgevoerd dan oorspronkelĳk geraamd. Door deze vertraging zĳn de kosten toegenomen, welke nu worden bĳgeraamd. Zo zĳn onder andere de werkzaamheden aan de Brink pas in het huidige jaar uitgevoerd, wat geleid heeft tot hogere uitvoeringskosten. De laatste werkzaamheden zĳn inmiddels uitgevoerd en het krediet kan bĳ de Jaarrekening 2026 worden afgesloten. Reconstructie Kruislandseweg Het krediet voor de Reconstructie van de Kruislandseweg moet met € 576.800 worden bĳgeraamd.

Hiervan betreft € 494.400 de reeds gemelde kostenstĳging, zoals toegelicht in de raadsinformatiebrief van 26 maart 2026. Deze kostenstĳging is het gevolg van de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal, staalslakken in de fundering en teerhoudend asfalt dat separaat moet worden afgevoerd. Daarnaast is € 82.400 nodig voor extra verkeersmaatregelen tĳdens fase 3 en 4 van het project. Tegelĳkertĳd worden de baten ook met € 330.000 bĳgeraamd. Deze hogere baten zĳn het gevolg van een ontvangen bĳdrage van de provincie in het kader van de Bĳdrageregeling regionale mobiliteitsprogramma's Noord-Brabant 2025. Deze bĳdrage was eerder niet geraamd, maar is inmiddels ontvangen en wordt daarom alsnog verwerkt. Per saldo leidt dit tot een bĳraming van € 246.800. OR deelgebied St. Louis Oost-Collegestr. Eind 2024 is er aangevangen met dit project, gedurende die tĳd zĳn enkele posten opnieuw geïndexeerd en zullen er aanvullend 12 nieuwe fietsenbeugels van totaal € 5.000, waardoor het krediet totaal meer dan € 36.000 bĳgeraamd dienen te worden. Vervangen lichtmasten OV 2024 De lichtmasten bleken in slechtere staat dan vooraf was ingeschat. Hierdoor kon een deel van de lichtmasten niet worden hergebruikt en worden verplaatst, waardoor meer lichtmasten moesten worden vervangen. Dit heeft geleid tot hogere kosten van € 52.700, die nu worden bĳgeraamd.

Het krediet kan bĳ de Jaarrekening 2026 worden afgesloten. Verkeersveiligheidsmaatregelen Vlekkeplein Ter hoogte van het Vlekkeplein is een groenstrook aangelegd tussen het parkeerterrein en de rĳbaan. Hierdoor is het optisch duidelĳker geworden dat er achter het parkeerterrein aan de rechterzĳde een zĳstraat is (Brugstraat). In overleg met de Samenstichting zĳn we tot de conclusie gekomen dat aanvullende verkeersmaatregelen niet meer nodig zĳn en derhalve is het krediet vervallen. Verbinding Oud Gastel Noord Met dit krediet is de aanleg van een langzaamverkeerverbinding van Oud Gastel Noord naar de Bernhardstraat in Oud Gastel gerealiseerd. De werkzaamheden zĳn afgerond. Er is sprake van een kleine overschrĳding van het krediet van € 1.044, die hierbĳ wordt bĳgeraamd. Het krediet kan bĳ de Jaarrekening 2026 worden afgesloten. Tegengaan sluipverkeer 2024 Het krediet is ingezet voor de aanschaf van een mobiele tekstkar, bedoeld om op wisselende locaties het verbod op doorgaand vrachtverkeer te tonen. De mobiele tekstkar is inmiddels geleverd en betaald. Als gevolg van de keuze voor een andere, goedkopere leverancier zĳn de aanschafkosten lager uitgevallen dan het beschikbare krediet. Het resterende deel van het krediet wordt niet meer benut en kan daarom worden afgeraamd. Het krediet kan bĳ de Jaarrekening 2026 worden afgesloten.

Veilig inrichten schoolzones 2026 Uit de gesprekken met scholen zĳn voor 2026 geen concrete maatregelen naar voren gekomen. Aangezien dit krediet jaarlĳks terugkeert, kan het krediet voor 2026 worden afgeraamd. Dit leidt tot een voordeel van € 26.500.

Verbeteren oversteeklocaties 2026 Het krediet was bestemd voor het verbeteren van de fietsoversteek Oudlandsedĳk–Markweg. Deze werkzaamheden worden bĳ voorkeur gecombineerd met de werkzaamheden aan de Oudlandsedĳk. De uitvoering hiervan kan echter niet eerder plaatsvinden dan in 2027. Het krediet van 2027 zal hiervoor worden ingezet, waardoor het krediet van 2026 kan worden afgeraamd. Aanschaf speeltoestellen 2023 De daadwerkelĳke baten voor dit krediet vallen hoger uit dan geraamd doordat hiervoor subsidie vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) is ingezet. De baten worden nu bĳgeraamd. Aanschaf speeltoestellen 2024 Vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) is € 11.854 ingezet voor dit krediet. Derhalve worden de baten op het krediet bĳgesteld. Herstel monumentale kademuur Oudenbosch Op 17 oktober 2024 heeft de gemeenteraad besloten een krediet beschikbaar te stellen voor het herstel van de kademuren, naar aanleiding van technische onderzoeken waaruit bleek dat deze in een zeer slechte staat verkeerden. Tĳdens de verdere voorbereiding en uitvoering van dit bĳzondere project zĳn diverse onvoorziene omstandigheden naar voren gekomen die hebben geleid tot hogere kosten dan oorspronkelĳk geraamd. Zo zĳn na vaststelling van het krediet wĳzigingen doorgevoerd aan een deel van de kademuur.

Daarnaast heeft een correctie plaatsgevonden op ingenieurskosten die wel betrekking hadden op het project, maar niet waren opgenomen in de oorspronkelĳke kredietraming. Ook de noodzakelĳke hulpconstructies die zĳn aangebracht om de monumentale bomen te behouden, hebben geleid tot extra kosten. Verder heeft het advies van de Omgevingskwaliteitscommissie om het historische karakter van de kade zoveel mogelĳk te herstellen, geleid tot een complexere uitvoeringsmethode. Hierbĳ wordt een nieuwe funderingsconstructie gerealiseerd binnen de bestaande kademuur. Deze aanpak draagt bĳ aan het behoud van de cultuurhistorische waarde van de locatie, maar brengt tegelĳkertĳd hogere uitvoeringskosten met zich mee dan vooraf was voorzien. Renovatie kapel St. Anna Op 3 november 2021 een kaderstellend besluit genomen voor de uiteindelĳk uitwerking van het overkoepelende project “Religieus Erfgoed Oudenbosch”, waarvan de "Renovatie kapel St. Anna" een deel was. Het project loopt nu met de installatie van een geluidswerende installatie. Deze en de zonnewerende maatregelen alsmede kleine voorzieningen voor de gebruikers hebben geresulteerd in een overschrĳding van het project van € 115.055. St. Louis verlichtingsplan Met de afrondende werkzaamheden is het einde in zicht en is er een kleine bĳstelling nodig van het krediet inzake advies en indexatie van overige kosten van in totaal € 4.000.

Uitlichting Basiliek Bĳstelling is nodig om de extra kosten om naast de bestaande verlichting ook de lampen voor de koepel zelf te vervangen, hetgeen aanvankelĳk niet was begroot. Aankoop 4 units onderwĳshuisvesting In 2024 heeft de gemeenteraad besloten om voor de aankoop van vier noodlokalen in 2026 een krediet van € 400.000 op te nemen op het investeringsprogramma. In overleg met de schoolbesturen is het bouwproces zodanig ingericht en versneld dat aanvullende tĳdelĳke huisvesting niet nodig is. De bestaande drie modulaire units zĳn voldoende om de tĳdelĳke huisvestingsbehoefte te overbruggen tot de ingebruikname van de permanente nieuwbouw in 2026. Het krediet voor de aankoop van vier extra noodlokalen kan daardoor in zĳn geheel komen te vervallen. Vervanging mobiele telefoons 2026-2029 Op basis van de werkelĳk vervangen mobiele telefoons en reguliere prĳsstĳgingen, zĳn de kredieten voor de cyclische vervanging van de laptops bĳgesteld. Vervanging laptops 2027-2029 Op basis van de werkelĳk vervangen laptops en reguliere prĳsstĳgingen, zĳn de kredieten voor de cyclische vervanging van de laptops bĳgesteld. Aanschaf tractor buitendienst Bĳ de Zomernota 2025 is een krediet van € 120.000 opgenomen voor de aanschaf van een tractor voor de buitendienst. In het daaropvolgende collegevoorstel is slechts € 105.099 beschikbaar gesteld.

Het verschil van € 14.901 kan daardoor komen te vervallen en wordt afgeraamd.

Vervanging pick-up bus serviceteam calamiteiten en gladheidsbestrĳding Door de actualisatie van de marktprĳzen blĳkt dat de vervanging van de pick-ups, die gepland staat voor 2027, niet langer aansluit bĳ het oude prĳspeil waarop de oorspronkelĳke raming was gebaseerd. De huidige prĳzen liggen aanzienlĳk hoger, waardoor een kredietverhoging van € 30.000 noodzakelĳk is om de vervanging in 2027 te kunnen uitvoeren. Vervanging pick-up bus serviceteam Oud Gastel/Stampersgat Door de actualisatie van de marktprĳzen blĳkt dat de vervanging van de pick-ups, die gepland staat voor 2027, niet langer aansluit bĳ het oude prĳspeil waarop de oorspronkelĳke raming was gebaseerd. De huidige prĳzen liggen aanzienlĳk hoger, waardoor een kredietverhoging van € 30.000 noodzakelĳk is om de vervanging in 2027 te kunnen uitvoeren. Stelpost onderuitputting kapitaallasten In deze Zomernota wordt beoogd om de investeringen voor 2026 en komende jaren realistisch en haalbaar te plannen. Dit heeft er toe geleid dat de planning van diverse investeringen is bĳgesteld. De totale omvang van het investeringsprogramma blĳft echter zeer omvangrĳk. Op basis van de bĳgestelde planningen staat er voor 2026 nog een totaalbedrag van ca. € 20 miljoen op het investeringsprogramma.

Gezien de ervaringen van de afgelopen jaren is bĳ een dergelĳke omvang van het investeringsprogramma zeer waarschĳnlĳk dat er op enkele investeringsprojecten toch een vertraging optreedt ten opzichte van de bĳgestelde planning zoals opgenomen in deze Zomernota. Daarom is in de begroting een stelpost onderuitputting kapitaallasten opgenomen. Hiermee wordt rekening gehouden met enige vertraging en, als gevolg hiervan, lagere kapitaallasten in deze jaren doordat de afschrĳvingslasten pas ingaan vanaf het jaar nadat de investering gereed is. De hoogte van de stelpost onderuitputting kapitaallasten wordt gebaseerd op de omvang van het investeringsprogramma voor de komende jaren en de gemiddelde onderuitputting in de afgelopen jaren. Op basis van de bĳgestelde investeringsplanning is de stelpost voor de komende jaren geactualiseerd.

Post onvoorziene uitgaven

2.11.1 Overzicht onvoorziene uitgaven In onderstaande tabel wordt de huidige stand van zaken met betrekking tot de post onvoorziene uitgaven 2026 weergegeven (x € 1.000). Post onvoorziene uitgaven Primaire begroting

Bedrag 200

Toevoegingen -

Totaal toevoegingen

Onttrekkingen Cultuureducatie en verlengde schooldag

Welzĳnssubsidies 2026

Werving gemeentesecretaris

Verbetering waterafvoer DEVO

Carnaval Hoeven 2026

Totaal onttrekkingen

Saldo post onvoorziene uitgaven

108

2.11.2 Toelichting onvoorziene uitgaven Cultuureducatie en verlengde schooldag De Marktplaats Cultuureducatie valt sinds 1 januari 2025 onder de gemeente Halderberge. Daardoor zĳn de geldstromen ook veranderd. Om dit efficiënt te laten verlopen, wordt de subsidie cultureel-educatieve activiteiten niet meer uitbetaald aan de scholen, maar wordt deze intern verrekend met het Kunstmenu. Verder wordt het budget voor cultuureducatie opgehoogd voor de instandhouding van de verlengde schooldag. Het college heeft besloten om de extra kosten van € 5.972 te dekken uit de post onvoorziene uitgaven 2026. Welzĳnssubsidies 2026 Het ontwerp-overzicht te verlenen subsidies 2026 heeft ter inzage gelegen van 22 oktober 2025 tot en met 3 december 2025. In totaal zĳn 10 zienswĳzen ontvangen. Op basis hiervan worden de subsidietoekenningen aangepast voor Seniorenvereniging Oud Gastel, Turnvereniging Vlug en Lenig, Seniorenvereniging Hoeven, Heemkundekring Broeder Christofoor Oudenbosch, Stichting Groenhuysen, Surplus Welzĳn en Bibliotheek West – Brabant. Het college heeft besloten om de extra subsidiekosten van € 64.413 te dekken uit de post onvoorziene uitgaven 2026. Werving gemeentesecretaris Het college heeft besloten de kosten voor het opstellen van het profiel en het wervingstraject van de nieuwe gemeentesecretaris van € 15.032 te dekken uit de post onvoorzien 2026.

Verbetering waterafvoer DEVO Op 13 november 2025 heeft de gemeenteraad de motie ‘Wateroverlast veld C voetbalvereniging DEVO’ aangenomen en heeft het college opdracht gegeven financieel bĳ te dragen voor maatregelen om de waterafvoer op veld C bĳ VV DEVO te verbeteren voor een totaalbedrag van € 2.339. Naar aanleiding van de motie ‘Overleg met verenigingen in Hoeven over toekomstige accommodatiebehoefte’ heeft het college besloten de raad schriftelĳk te informeren over de uitkomsten van het overleg en de vervolgstappen. Voor meer informatie verwĳzen wĳ u naar de raadsinformatiebrief van 30 maart 2026. De kosten van € 2.339 zĳn gedekt vanuit de post onvoorziene uitgaven 2026. Carnaval Hoeven 2026 Omdat de grote zaal van het nieuwe dorpshuis op het piekmoment van het carnaval niet volledig kan voorzien in het aantal bezoekers is gezocht naar een (tĳdelĳke) praktische en betaalbare oplossing. Carnaval is gesplitst en op twee locaties gevierd. Hiervoor zĳn extra kosten gemaakt. Een deel van deze kosten wordt eenmalig door de gemeente vergoed. Er wordt gewerkt aan een duurzame en definitieve oplossing voor de viering van het carnaval in de toekomst. De kosten van € 4.000 zĳn gedekt uit de post onvoorziene uitgaven 2026.

Kadernota 2027 - 2030

Uitgangspunten Programmabegroting 2027

3.1.1 Algemeen Voor het opstellen van de begroting is het van belang dat de raad de uitgangspunten voor het opstellen van de Programmabegroting 2027 vaststelt. Deze uitgangspunten, die tevens zĳn gehanteerd bĳ het opstellen van deze Zomernota 2026 – 2030, staan hieronder vermeld. Hieronder is een aantal algemene uitgangspunten genoemd die gehanteerd worden bĳ het opstellen van de Programmabegroting 2027. • De meerjarenbegroting 2027 – 2030 wordt opgesteld overeenkomstig het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV), de Financiële verordening Halderberge, het Gemeenschappelĳk Financieel Toezichtkader (GTK) van de provincie Noord-Brabant en de begrotingscirculaire 2027 van de provincie Noord-Brabant van 24 april 2026. • Bĳ de opstelling van de Begroting 2027 worden de begrotingswĳzigingen betreffende het jaar 2026 tot en met de raadsvergadering van 9 juli 2026 meegenomen. • In de Begroting 2027 wordt zoveel mogelĳk rekening gehouden met autonome ontwikkelingen, zoals het (verwachte) aantal inwoners, woonruimten, uitkeringsgerechtigden, bouwvergunningen, e.d. Verder wordt er zoveel mogelĳk rekening gehouden met (opgelegd) rĳksbeleid. In principe worden autonome ontwikkelingen door het rĳk gecompenseerd middels de algemene uitkering uit het Gemeentefonds.

Het kan echter zo zĳn, dat het rĳk uit bezuinigingsoverwegingen besluit tot geen of een gedeeltelĳke compensatie. • De ramingen van de uitkeringen uit het gemeentefonds in deze Zomernota 2026 – 2030 zĳn gebaseerd op de uitkomsten van de meicirculaire 2026 en de laatste specificaties van de algemene uitkering. De uitkomsten van de septembercirculaire 2026 worden indien mogelĳk (afhankelĳk van de verschĳningsdatum van deze circulaire) meegenomen in de Programmabegroting 2027. • Bĳ de berekening van de algemene uitkering is rekening gehouden met de (verwachte) areaalontwikkeling van de WOZ-capaciteit en de verwachte ontwikkeling van de aantallen eenheden zoals woonruimten, inwoners en bĳstandsgerechtigden. 3.1.2 Prĳs- en loonontwikkeling • In de huidige meerjarenbegroting is voor de jaren 2065 – 2029 uitgegaan van een inflatiepercentage van 3,0% per jaar. Deze inflatie is structureel in de meerjarenraming opgenomen. De huidige inflatieverwachting bedraagt voor 2026 2,1% en voor 2027 1,9% (CPB, Centraal Economisch Plan 2026, inflatie, geharmoniseerde consumentenprĳsindex). Deze inflatieverwachting is door het CPB opgesteld in maart 2026 en komt naar verwachting hoger uit als gevolg van stĳgende energie- en brandstofprĳzen.

Gezien de verwachte inflatiecĳfers en de hoge onzekerheid over de ontwikkeling hiervan, wordt voorgesteld bĳ de opstelling van de meerjarenbegroting 2027 – 2030 het inflatiepercentage te handhaven op 3,0% per jaar. Voor de ontwikkeling van de salarissen wordt, naast de periodieke verhogingen, rekening gehouden met de • loonstĳgingen als gevolg van de cao. De huidge cao voor gemeenteambtenaren loopt tot en met 31 maart 2027. In de huidige meerjarenraming is vanaf 2027 een loonsverhoging opgenomen van 3,0% per jaar. De loonstĳging wordt door het CPB geraamd op 4,0% voor 2026 en 3,4% voor 2027 (CPB, Centraal Economisch Plan 2026, cao-loon bedrĳven). Dit betreft een gemiddelde voor alle lonen in Nederland. Voorgesteld wordt bĳ de opstelling van de meerjarenbegroting 2027 – 2030 de geraamde loonstĳging voor 2027 en volgende jaren te handhaven op 3% per jaar, gelĳk aan het inflatiepercentage. • De totale kosten van de professionele instellingen (zoals de bibliotheek) hebben een gemengd karakter. Deze verhouding is in zĳn algemeenheid ongeveer 30% materialen en diensten en 70% lonen. Voorgesteld wordt voor de subsidies aan professionele instellingen voor de meerjarenbegroting 2027 – 2030 een indexering van 3,0% te hanteren, gelĳk aan het inflatiepercentage.

• Voorgesteld wordt voor de overige subsidies, conform de huidige begroting, geen indexering toe te passen in de meerjarenbegroting 2027 – 2030.

• Voor de verbonden partĳen wordt de bĳdrage opgenomen zoals deze in de Begroting 2027 van de betreffende verbonden partĳ is vastgesteld.

• De tarieven van de OZB stĳgen jaarlĳks met het inflatiepercentage. In de meerjarenbegroting 2027 – 2030 wordt uitgegaan van een stĳging van de tarieven met 3,0% per jaar.

• De inkomstenbudgetten stĳgen eveneens met het inflatiepercentage van 3,0% per jaar. 3.1.3 Rentebeleid

• Het gehanteerde rentebeleid is opgenomen in de Financiële verordening Halderberge. • Er wordt geen rente berekend over de eigen financieringsmiddelen. • Rentekosten worden verzameld op het taakveld Treasury en via dit taakveld toegerekend aan de overige taakvelden. De rente wordt toegerekend aan het taakveld waarvoor het activum is aangeschaft.

• Voor de toerekening van de rente aan de investeringen en grondexploitaties wordt jaarlĳks een renteomslag opgesteld.

•

De werkelĳke rentekosten worden hierin afgezet tegen de boekwaarden van de activa en de voorraden en monden uit in een gemiddeld rentepercentage. In de huidige meerjarenraming bedraagt dit rentepercentage 1,5%. In de voorlopige berekening voor de Begroting 2027 komt het rentepercentage vanaf 2027 ook uit op 1,5%. Bĳ het opstellen van de Programmabegroting 2027 wordt het definitieve rentepercentage berekend. Indien sprake is van projectfinanciering wordt de rente rechtstreeks toegerekend aan het betreffende activum. Dit is bĳ twee gebouwen het geval, namelĳk het gemeentehuis aan de Parklaan te Oudenbosch en de nieuwbouw van het Markland College.

3.1.4 Reserves en voorzieningen

• Het beleid inzake reserves en voorzieningen is opgenomen in de Financiële verordening Halderberge. • Bĳ het opstellen van de Programmabegroting 2027 worden de bestaande reserves en voorzieningen indien nodig geactualiseerd.

• Conform het rentebeleid vindt geen inflatiecorrectie plaats op de reserves en voorzieningen. 3.1.5 Activa • De activa worden geactiveerd en afgeschreven conform het BBV en de Financiële verordening Halderberge. • Activa met een verkrĳgingsprĳs van minder dan € 20.000 worden niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en onbewerkte terreinen die altĳd worden geactiveerd. Bĳ de bepaling van het bedrag van € 20.000 wordt gekeken naar het totaal van de investering en niet naar de prĳs per afzonderlĳk goed. 3.1.6 Toerekening personele lasten • Personele lasten worden toegerekend aan de tarieven van de afvalstoffen- en rioolheffing, investeringen en grondexploitaties. Daarnaast worden kosten in rekening gebracht bĳ ontwikkelaars in het kader faciliterend grondbeleid. • Op basis van de urenraming bĳ de Begroting 2027 worden de personele kosten (inclusief overhead) die betrekking hebben op de taakvelden riolering en afvalverwĳdering en -verwerking doorberekend in de tarieven van respectievelĳk de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Het budgettair voordeel wat hierdoor ontstaat komt volledig ten gunste van de exploitatie. • In het BBV is bepaald dat activa worden gewaardeerd tegen de verkrĳgings-of vervaardigingsprĳs. Hieronder vallen ook personeelskosten die direct aan een actief zĳn toe te rekenen.

In de Financiële verordening Halderberge is opgenomen dat personele kosten (exclusief overhead) worden doorberekend aan investeringen. De personeelskosten worden uitgedrukt in een percentage van de totale kosten van de investering. Het berekende percentage wordt zowel op de raming voor het investeringsplan in de begroting als voor de realisatie toegepast. Op basis van het huidige investeringsprogramma is een inschatting gemaakt van de toe te rekenen kosten. Hierbĳ is uitgegaan van een gemiddeld investeringsniveau voor de komende jaren en de beschikbare reguliere capaciteit. • Op basis van de plankostenscan van de VNG worden de personele lasten (inclusief overhead) berekend die kunnen worden toegerekend aan de grondexploitaties. • Op basis van het Programma kostenverhaal en financiële bĳdrage kunnen kosten van faciliterend grondbeleid worden doorberekend aan externe ontwikkelaars. Het door te berekenen bedrag wordt per project bepaald op basis van een plankostenscan. • Het budgettair voordeel wat ontstaat door de toerekening van personele lasten aan investeringen, grondexploitaties en faciliterend grondbeleid, komt deels (€ 250.000 per jaar) ten gunste van de exploitatie.

• Op basis van het collegewerkprogramma 2022-2026, Samen aan de Slag! is in 2023 een reserve flexibele schil

•

gevormd van € 750.000. Wanneer er meer investeringen, grondexploities en projecten gedaan worden en er een hoger bedrag aan personele lasten kan worden toegerekend dan het hierboven genoemde bedrag, wordt het meerdere toegevoegd aan de reserve flexibele schil. Het college kan de reserve flexibele schil inzetten voor aanvullende capaciteit om de geplande (investerings-)projecten en grondexploitaties ook daadwerkelĳk te kunnen realiseren. Het college zorgt er hierbĳ voor dat de investering in de flexibele schil op een transparante en effectieve manier wordt ingezet en rapporteert hierover aan de raad via de P&C-cyclus.

3.1.7 Gemeentefonds Algemeen De meicirculaire 2026 vormt de basis voor de meerjarenraming van de uitkeringen uit het gemeentefonds in deze Zomernota 2026. De meicirculaire geeft informatie over de verwachte ontwikkeling van de omvang van het gemeentefonds. De jaarlĳkse mutatie van de omvang van het gemeentefonds wordt aangeduid met de term accres. De omvang van het gemeentefonds is gekoppeld aan de ontwikkeling van de accresrelevante rĳksuitgaven (normeringsmethodiek). Daarnaast melden de beheerders van het gemeentefonds (de minister van BZK en de staatssecretaris van Financiën) in de meicirculaire de verwachte (landelĳke) ontwikkeling van de aantallen eenheden van diverse verdeelmaatstaven, de zogeheten uitkeringsbasis, en de eventuele taakmutaties en/of beleidsintensiveringen. Wanneer er een taak van het Rĳk naar de gemeenten wordt overgeheveld of de gemeenten er een extra taak bĳ krĳgen, ontvangen de gemeenten hiervoor doorgaans middelen van het Rĳk. Deze rĳksmiddelen worden veelal toegevoegd aan het Gemeentefonds. De verdeling van deze rĳkmiddelen kan dan plaatsvinden via de algemene uitkering of een afzonderlĳke decentralisatie-uitkering. Stelpost onderuitputting BTW-compensatiefonds (BCF) De laatste jaren blĳkt dat er ieder jaar sprake is van onderuitputting op het BTW-compensatiefonds (BCF).

Het geraamde plafond van het BCF volgt grosso modo de toename van het accres van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Daarnaast wordt er rekening houden met taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen en dergelĳke. De declaraties uit het BCF kennen (blĳkbaar) een andere dynamiek. De declaraties uit het BCF zĳn de afgelopen jaren minder hard gegroeid op realisatiebasis dan het BCF-plafonddeel gemeenten. Een gemeente mag voor de meerjarenraming uitgaan van maximaal zĳn aandeel in de definitief gerealiseerde vrĳval uit het BCF over het vorige jaar. In de huidige meerjarenbegroting is voor de jaren 2026 – 2029 voorzichtheidshalve een stelpost opgenomen van € 480.000, uitgaande van 75% van de gerealiseerde onderuitputting in het vorige jaar. Voorgesteld wordt deze stelpost te handhaven bĳ de opstelling van de meerjarenbegroting 2027 – 2030. Septembercirculaire 2026 en Begroting 2027 Indien de planning van het bestuurlĳke besluitvormingstraject het toelaat zullen de gevolgen van de septembercirculaire 2026 worden meegenomen bĳ de opstelling van de Begroting 2027. Ontwikkeling aantal eenheden (uitkeringsbasis) De meicirculaire geeft onder meer actuele informatie over de bedragen per eenheid per verdeelmaatstaf, de uitkeringsfactor (vermenigvuldigingsfactor voor alle gemeenten) en de landelĳke ontwikkeling van de aantallen eenheden van een aantal verdeelmaatstaven.

Afhankelĳk van de verdeelmaatstaf worden de aantallen eenheden gebaseerd op informatie binnen de eigen organisatie of verbonden partĳ (burgerzaken, Werkplein Hart van West-Brabant, Belastingsamenwerking West-Brabant), de meest actuele informatie vanuit het ministerie van BZK, de verwachte landelĳke trend zoals opgenomen in de meicirculaire en/of op basis van een prognose gebaseerd op gegevens uit het verleden (trend).

3.1.8 Post onvoorziene uitgaven De post onvoorziene uitgaven is samen met het begrotingssaldo de vrĳe bestedingsruimte in de begroting. De post onvoorziene uitgaven is niet per programma, maar in zĳn geheel onder de algemene dekkingsmiddelen opgenomen. Op 23 maart 2023 heeft de gemeenteraad de Fianciële verordening Halderberge vastgesteld. Hierin is opgenomen dat de post onvoorziene uitgave tenminste € 200.000 bedraagt en ten hoogste 0,5% van het lastentotaal van de begroting, exclusief mutaties in de reserves. In de huidige meerjarenraming is een post onvoorziene uitgaven van € 200.000 per jaar opgenomen. Voorgesteld wordt de post onvoorziene uitgaven bĳ de opstelling van de meerjarenbegroting 2027 – 2030 te handhaven op € 200.000 per jaar.

Lokale heffingen

3.2.1 Algemeen Jaarlĳks stelt de gemeenteraad de tarieven vast voor de gemeentelĳke heffingen. Dat gebeurt via de afzonderlĳke verordeningen voor die heffingen. De uitgangspunten die de raad hierbĳ hanteert, komen voort uit het bestuursakkoord en het collegeprogramma voor de jaren 2022 t/m 2026. Daarnaast is de raad gebonden aan diverse wettelĳke bepalingen. Voor zover relevant zĳn deze hieronder opgenomen. Wettelĳke bepalingen:

• de tarieven van de afvalstoffen- en de rioolheffing zĳn maximaal 100% kostendekkend; • datzelfde geldt voor de tarieven van de leges. Binnen de legesverordening is kruissubsidiëring toegestaan. Zie voor een toelichting het onderdeel leges.

Lokale ambities: In het bestuursakkoord 2022 – 2026 is aangegeven dat Halderberge de ambitie houdt om voor de totale lastendruk één van de goedkopere woongemeenten van de regio te blĳven. Hieronder wordt per belasting of retributie specifieke informatie gegeven. Als concrete gegevens van specifieke heffingen ontbreken, zal in deze Zomernota worden volstaan met de uitgangspunten ervan. Voor zover mogelĳk wordt een indicatie van de tarieven gegeven zoals deze in de Programmabegroting voor 2027 zullen worden opgenomen. Tussentĳdse ontwikkelingen kunnen nog zorgen voor wĳzigingen in deze tarieven. Per heffing wordt aangegeven welke ontwikkelingen van invloed kunnen zĳn. 3.2.2 Onroerendezaakbelasting (OZB) In het collegewerkprogramma is opgenomen dat de gemeente Halderberge de ambitie heeft om voor wat betreft de lastendruk één van de goedkoopste gemeenten in de regio kan te blĳven. Gezien de uitgangspunten voor de rioolheffing en de afvalstoffenheffing dat die 100% kostendekkend moeten zĳn, kan daar alleen door beperking van de tarieven voor de onroerendezaakbelasting sturing aan worden gegeven. Indien dat gewenst is, zal dat in de Begroting 2027 worden aangegeven. Bĳ de berekening van de OZB-tarieven en -opbrengsten worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:

• de tarieven van de OZB stĳgen met het inflatiepercentage van 3%, waarna er bĳ het opstellen van de verordening voor 2026 een correctie plaats heeft gevonden op de tarieven voor de waardeontwikkeling;

• voor de waarde van de woningen en niet-woningen wordt uitgegaan van de waardepeildatum 1 januari 2026; • uit oogpunt van voorzichtigheid wordt er beperkt rekening gehouden met areaalontwikkeling; • er wordt tariefdifferentiatie toegepast tussen woningen en niet-woningen om de lastendruk evenwichtiger te verdelen; In onderstaande tabel is aangegeven wat de OZB tarieven worden. De waardeontwikkeling voor woningen en niet-woningen is nog niet beschikbaar. Bĳ het opstellen van de Begroting 2027 en de verordening voor de onroerendezaakbelasting zal de waardeontwikkeling zoals die dan bekend is, worden meegenomen. Deze wordt te zĳner tĳd door de Belastingsamenwerking West-Brabant verstrekt.

Voorlopige ontwikkeling tarieven 2027: OZB

2026

2027

Verschil

OZB woningen eigenaar

0,0785%

0,0808%

3,0%

OZB niet-woningen gebruik

0,2262%

0,2330%

3,0%

OZB niet-woningen eigenaar

0,2531%

0,2607%

3,0%

3.2.3 Afvalstoffenheffing Bĳ de berekening van de afvalstoffenheffing zĳn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • er wordt uitgegaan van 100% kostendekkendheid; • de compensabele BTW wordt in de tarieven van de afvalstoffenheffing volledig doorberekend; • bĳ de baten wordt het geraamde dividend van Saver geheel meegenomen; • bĳ de ontwikkeling van de lasten is uitgegaan van een inflatiepercentage van 3% voor basistaken en 4% voor de plustaken; • in de lasten zĳn de kosten van het grondstoffencentrum van Saver meegenomen; • het tarief voor de afvalstoffenheffing bestaat uit een vast en een variabel deel: - het vaste deel is voor iedere belastingplichtige gelĳk; - het variabele deel van het tarief wordt bepaald door de wĳze van aanbieding van het afval, via een container of via inworp in een ondergrondse container, en het volume van de container, 140 of 240 liter; • bĳ het berekenen van de tarieven is ervoor gekozen om alleen een meerjarig effect van het aantal ledigingen en/of inworpen mee te nemen. Dit betekent dat het aantal ledigingen of inworpen wordt bĳgesteld als sprake is van een wĳziging die zich minimaal drie jaar heeft voorgedaan. Hierdoor worden ongewenste schommelingen in het tarief voorkomen.

Bĳ de berekening van de tarieven wordt uitgegaan van gemiddeld 10 ledigingen per jaar van een 140-liter container, 12 ledigingen per jaar van een 240-liter container en 38 inworpen in een ondergrondse container; • als het aantal ledigingen of inworpen hoger is dan het gemiddelde aantal wordt een opslag in rekening gebracht; • de ledigingen en stortingen worden na afloop van het kalenderjaar in rekening gebracht; • bĳ de opstelling van de jaarrekening komt het saldo van baten en lasten op het product afvalverwĳdering en -verwerking ten laste of ten gunste van de voorziening afvalstoffenheffing. Een negatief saldo kan alleen worden verrekend voor zover de voorziening daarvoor toereikend is. Voorlopige ontwikkeling tarieven 2027: Afvalstoffenheffing

2026

Verschil

Vast tarief per aansluiting

€ 221,28

€ 234,12

5,8%

Tarief per lediging 240-liter container

€ 14,45

€ 15,29

5,8%

Tarief per lediging 140-liter container

€ 8,43

€ 8,92

5,8%

Tarief inworp ondergrondse afvalcontainer

€ 2,41

€ 2,55

5,8%

Voor de begroting 2027 ontvangen we nog een nieuw inflatiepercentage op basis van de begroting 2027 van SAVER. Naast de indexering is er separaat nog een verhoging voor brandstof doorgerekend, omdat deze effecten in beeld waren met het opstellen van de zomernota. De verwachte stĳging van de tarieven is hoger dan het nu doorberekende inflatiepercentage van 3%, wat voornamelĳk te relateren is aan de incidentele kosten voor 2027 (o.a. onderzoeken afvalbeleidsplan) en de indexatie op brandstofkosten.

3.2.4 Rioolheffing Op 1 januari 2008 is de Wet gemeentelĳke watertaken in werking getreden. Deze wet regelt dat naast de kosten voor afvoer en verwerking van afvalwater ook de kosten voor afvoer van hemelwater via de verbrede rioolheffing verhaald kunnen worden. Daarnaast is het mogelĳk om kosten voor voorzieningen die verband houden met het grondwaterpeil ook via de verbrede rioolheffing te verhalen. De verwachte kosten liggen vast in het in Gemeentelĳk Water Programma 2024 - 2027 dat in september 2023 door de gemeenteraad is vastgesteld. Op basis van de kosten van het GWP voor het jaar 2026 zĳn, uitgaande van 100% kostendekkendheid, de tarieven voor de rioolheffing berekend. Bĳ het bepalen van de rioolheffing is de methodiek van éénpersoons- en meerpersoonshuishoudens van toepassing. Bedrĳven betalen tot een afname van 500 m³ het meerpersoonstarief. Bedrĳven die meer dan 500m³ water afnemen worden gezien als grootverbruikers en betalen naast het meerpersoonstarief vanaf 501m³ een extra bedrag per m³.

Bĳ de berekening van de rioolheffing zĳn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • er wordt uitgegaan van 100% kostendekkendheid; • de compensabele BTW wordt in de tarieven van de rioolheffing volledig doorberekend; • bĳ de ontwikkeling van de lasten wordt uitgegaan van een inflatiepercentage van 3%; • In de jaren 2024 tot en met 2027 wordt een onttrekking aan de voorziening overschotten riolering gedaan om de stĳging van de tareiven van de rioolheffing te beperken. Deze voorziening is in de afgelopen opgebouwd uit overschotten op de rioolheffing en vrĳval van de spaarvoorziening en voorziening kapitaallasten, zoals opgenomen in het nieuwe GWP. Met het inzetten van de voorziening om de tariefstĳging te beperking, worden deze middelen teruggegeven aan de inwoners. Voor 2027 wordt een bedrag van € 266.000 onttrokken aan de voorziening. Vanaf 2028 is geen onttrekking aan de voorziening overschotten meer opgenomen in de begroting; • bĳ de opstelling van de jaarrekening wordt het verschil tussen de werkelĳke baten en lasten verbonden aan de rioolheffing, verrekend met de voorziening overschotten riolering. Een negatief saldo kan alleen worden verrekend voor zover de voorziening daarvoor toereikend is. Voorlopige ontwikkeling tarieven 2027: Rioolheffing

2026

2027

Verschil

Eenpersoonshuishouden

€ 206,16

€ 211,34

2,5%

Meerpersoonshuishouden

€ 274,92

€ 281,78

2,5%

Bedrĳven tot 500 m3

€ 274,92

€ 281,78

2,5%

€ 0,32

€ 0,34

2,5%

Grootverbruik per m3 vanaf 501 m3

De verwachte stĳging van de tarieven zit hiermee nagenoeg op het inflatiepercentage van 3%. Incidenteel zĳn er onder andere iets meer onderhoudskosten meegenomen in 2026, waardoor het effect ten opzichte van 2027 iets lager is dan het inflatiepercentage. De verwachting voor 2028 is dat de tarieven van de rioolheffing met fors meer dan het inflatiepercentage stĳgen, omdat vanaf 2028 geen inzet van de inzet van de voorziening meer in de begroting is opgenomen om de stĳging van de tarieven te beperken. 3.2.5 Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting Via het besluit voor de (water-)toeristenbelasting over 2023 op 15 december 2022 heeft de gemeenteraad besloten om het tarief voor de (water-)toeristenbelasting voor vier jaar (t/m 2026) gelĳk te houden. Voorgesteld wordt om de tarieven voor de toeristenbelasting per 2027 opnieuw vast te stellen voor een periode van vier jaar, conform de eerdere systematiek. De tarieven zĳn gebaseerd op een jaarlĳkse prĳsindexatie van 3% (voortschrĳdend gemiddelde) en bedragen € 1,45 per overnachting voor de toeristenbelasting en € 1,30 per overnachting voor de watertoeristenbelasting. 3.2.6 Leges Op basis van artikel 229 van de Gemeentewet kunnen gemeenten rechten heffen ter zake van het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten.

In de legesverordening is een groot aantal diensten van de gemeente Halderberge opgenomen waarvoor leges in rekening gebracht mogen worden. Deze staan in de bĳbehorende tarieventabel.

In verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is hoofdstuk 2 van de tarieventabel grotendeels herzien. Dat geldt voor de artikelen, tarieven én voor de titel. Deze is veranderd in ‘Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet’. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is door de VNG ook aangegrepen om de indeling van de tarieventabel te herzien. Dit is vertaald in een nieuwe modelverordening. De gemeente Halderberge heeft deze ontwikkeling gevolgd en de eigen verordening zoveel mogelĳk afgestemd op deze modelverordening. De tarieventabel is verdeeld in drie hoofdstukken (voorheen titels). Binnen een hoofdstuk is er een onderverdeling in paragrafen (voorheen hoofdstukken). De drie hoofdstukken zĳn: 1. Algemene dienstverlening 2. Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet 3. Dienstverlening vallend onder Europese Dienstenrichtlĳn en niet vallend onder hoofdstuk 2 De herziening van de tarieventabel is aangegrepen om te komen tot een betere onderbouwing van de tarieven. Niet alleen voor de dienstverlening in het kader van de Omgevingswet, maar ook voor een groot deel van de andere diensten (zoals voor burgerzaken, vergunningen voor kabels en leidingen, horeca en evenementen). Hiervoor is gebruik gemaakt van de applicatie Kostendekkendheid.nl.

Per dienst is gekeken welke werkzaamheden daarvoor verricht worden en tegen welk tarief dat gebeurt. Net zoals bĳ de tarieven van andere heffingen van de gemeente Halderberge is aan de legestarieven overhead toegerekend. Dat is gebeurt op basis van de methode die in de financiële verordening is vastgesteld. De uitkomst is een kostprĳs per dienst. Op basis van deze kostprĳs is vervolgens het tarief bepaald. Hierbĳ zĳn de volgende uitgangspunten aangehouden: 1. de tarieven zĳn zo veel mogelĳk kostendekkendheid met een maximum van 100%, zowel op niveau van de verordening (wettelĳk bepaald) als op hoofdstukniveau (deels wettelĳk verplicht en deels de keuze van de gemeente). 2. binnen een hoofdstuk kan kruissubsidiëring voorkomen. Van kruissubsidiëring is sprake als het tarief voor de ene dienst wordt gecompenseerd door het tarief van een andere dienst. Dit impliceert dat sommige tarieven hoger kunnen zĳn dan nodig is om de geraamde kosten te dekken en dat andere tarieven juist lager kunnen zĳn. Kruissubsidiëring komt in de tarieventabel van de gemeente Halderberge alleen binnen een hoofdstuk voor; 3. kruissubsidiëring is niet toegestaan bĳ de leges voor de dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlĳn. Hieronder valt onder meer de vergunningverlening op het gebied van horeca en evenementen.

Voor deze diensten is wettelĳk bepaald dat de leges per paragraaf niet meer dan kostendekkend mogen zĳn; 4. indien tarieven deels of geheel van Rĳkswege worden bepaald, wordt het maximale tarief aangehouden; 5. indien het (nog) niet mogelĳk is om de kostprĳs van een product te berekenen, wordt het tarief uit 2026 geïndexeerd met een inflatiepercentage van 3%; 6. uit praktische overwegingen kunnen tarieven worden afgerond. Voor de dienstverlening in het kader van de Omgevingswet zĳn aparte uitgangspunten benoemd: 1. in het verleden gemaakte keuzes om voor bepaalde activiteiten geen leges te heffen, zĳn zoveel mogelĳk in stand gehouden; 2. het indienen van aanvragen voor ruimtelĳke en maatschappelĳke initiatieven (R&MI) wordt gestimuleerd door de hoogte van de daarvoor verschuldigde leges beperkt te houden; 3. in afwĳking van de bestaande legesverordening zĳn voor de aanvraag van een omgevingsvergunning voor veel voorkomende bouwwerken (woningen, dakkapellen en erfafscheidingen) standaard legesbedragen in de verordening opgenomen; 4. voor het vaststellen van de bouwkosten van de overige bouwwerken is de ROEB-bĳlage leidend. Als een bouwwerk daar niet in is vermeld, geldt de definitie van de bouwkosten zoals die in de tarieventabel is opgenomen; 5. voor milieubelastende activiteiten worden leges in rekening gebracht, deze zĳn afkomstig van de OMWB; 6.

indien een aanvraag wordt ingetrokken of wordt geweigerd bestaat recht op teruggaaf van een deel van de leges. Hiervoor is zoveel mogelĳk aangesloten op de percentages van de bestaande legesverordening; 7. activiteiten waarvoor geen leges worden geheven, maar die wel in de modelverordening staan, zĳn niet opgenomen in de tarieventabel. De betreffende artikelen hebben de standaard tekst ‘gereserveerd’ gekregen, zodat de nummering gelĳk blĳft aan de modelverordening. Dit zorgt ervoor dat wĳzigingen eenvoudig verwerkt kunnen worden en er geen lange, overbodige bepalingen staan die de leesbaarheid nadelig beïnvloeden (deze methode wordt door een groot deel van de gemeenten in Nederland gevolgd).

3.2.7 Lĳkbezorgingsrechten Voor de lĳkbezorgingsrechten gelden de volgende uitgangspunten: • ieder tarief dekt in principe voor 100% de kosten die verbonden zĳn aan de verleende dienst; • uitzondering hierop zĳn de tarieven voor de rechten voor een graf of urnennis voor kinderen onder 12 jaar; • bĳ het verlenen van rechten wordt een logische opbouw gehanteerd, waarbĳ het tarief voor 20 jaar tweemaal zo hoog is als het tarief voor 10 jaar (en naar rato ook voor andere looptĳden); • de tarieven voor het verlengen van rechten zĳn even hoog als de tarieven voor het verlenen van rechten; • het jaartarief voor het reserveren van een bĳzonder graf bestaat naast een dekking voor de administratieve kosten uit een aandeel voor de dekking van het onderhoud (1/10 deel van het 10-jaarstarief voor het verlenen van een recht); • de geraamde structurele kosten voor het onderhoud van de begraafplaats worden verdeeld over de maximale capaciteit van de begraafplaats; • uit praktische overwegingen kunnen tarieven worden afgerond. 3.2.8 Marktgelden Het tarief voor het innemen van een standplaats op de markt bedraagt in 2026 € 2,70 per m¹. Voorgesteld wordt om voor het tarief voor 2027 een indexering toe te passen van 3% ten opzichte van het tarief van 2026 en de uitkomst hiervan naar boven af te ronden op een veelvoud van € 0,05. Het nieuwe tarief voor 2027 wordt dan € 2,80 per m¹.

De bĳdrage in de promotiekosten bedraagt in 2026 per marktdag of gedeelte daarvan € 0,10 per m¹. Vooralsnog wordt dit tarief niet geïndexeerd en blĳft daarmee ook in 2027 € 0,10 per m¹. Bĳ het innemen van een standplaats op een straatmarkt wordt meestal ook elektriciteit verbruikt. Die verbruikte elektriciteit belast de gemeente door aan de verbruiker op basis van het werkelĳke verbruik en de werkelĳke kosten. 3.2.9 Kwĳtscheldingsbeleid Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen en niet beschikt over vermogen, kan de belastingplichtige onder bepaalde voorwaarden in aanmerking komen voor kwĳtschelding. Voorgesteld wordt om voor de Begroting 2027 een kwĳtscheldingspercentage te hanteren van 100%. Concreet betekent dit dat belastingplichtigen die een vermogen hebben onder de norm en een inkomen hebben van 100% van het minimuminkomen (volgens bĳstandsnorm) of lager in aanmerking komen voor gehele of gedeeltelĳke kwĳtschelding. Belastingplichtigen kunnen alleen kwĳtschelding aanvragen voor de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de onroerendezaakbelasting. Omdat het gebruikersdeel van de onroerendezaakbelasting al een aantal jaren geleden is afgeschaft, komt echter bĳna niemand in aanmerking voor kwĳtschelding van de onroerendezaakbelasting.

Voor de overige heffingen kunnen belastingplichtigen geen verzoek doen tot kwĳtschelding.

3.2.10 Lastendruk De ontwikkeling van de woonlasten voor huishoudens in de gemeente Halderberge kan in beeld worden gebracht door middel van de lastendruk. Dit is een vergelĳking ten opzichte van 2026 van de som van de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en, bĳ koopwoningen, de onroerendezaakbelasting. Hierbĳ is onderscheid gemaakt tussen eenpersoonsen meerpersoonshuishoudens. Lastendruk 2026

Lastendruk 2027

Verschil

€ 394,70

€ 417,57

5,8%

Rioolheffing meerpersoonshuishouden

€ 274,92

€ 281,78

2,5%

OZB eigenaar

€ 330,36

€ 340,27

3,0%

Totaal lastendruk meerpersoonshuishouden met huurwoning

€ 669,62

€ 699,36

4,4%

Totaal lastendruk meerpersoonshuishouden met eigen woning

€ 998,98

€ 1.039,63

4,0%

Lastendruk 2026

Lastendruk 2027

Verschil

Afvalstoffenheffing eenpersoonshuishouden

€ 305,58

€ 323,30

5,8%

Rioolheffing eenpersoonshuishouden

€ 206,16

€ 211,34

2,5%

OZB eigenaar

€ 330,36

€ 340,27

3,0%

Totaal lastendruk eenpersoonshuishouden met huurwoning

€ 511,74

€ 534,64

4,5%

Totaal lastendruk eenpersoonshuishouden met eigen woning

€ 842,10

€ 874,91

3,9%

Overzicht ontwikkeling woonlasten meerpersoonshuishouden Afvalstoffenheffing meerpersoonshuishouden

Overzicht ontwikkeling woonlasten eenpersoonshuishouden

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

3.3.1 Inleiding Naast een sluitende meerjarenraming is ook het weerstandsvermogen een indicator voor de financiële positie van een gemeente. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een indicator van de weerstandscapaciteit ten opzichte van de risico’s. Gehanteerde uitgangspunten berekening benodigde weerstandscapaciteit In de voorbereiding op de Zomernota 2026 heeft er naast een inventarisatie van nieuwe risico’s ook een herĳking van de bestaande risico’s plaats gevonden. De geïnventariseerde risico’s zĳn vervolgens opgenomen in NARIS en opnieuw berekend. Daarbĳ is een onderscheid gemaakt in structurele risico’s en incidentele risico’s. Bĳ de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit zĳn de volgende uitgangpunten gehanteerd. 1. Opgenomen zĳn risico’s die, op relatief eenvoudige wĳze, financieel zĳn te vertalen. 2. Elke risico wordt berekend aan de hand van de volgende parameters: - kans van optreden (bandbreedte 10% - 90%). - minimaal financieel gevolg, verwacht financieel gevolg en maximaal financieel gevolg als het risico zich voordoet. 3. Bĳ de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit is er rekening mee gehouden dat niet alle risico’s zich tegelĳkertĳd zullen voordoen: de benodigde weerstandscapaciteit bedraagt 95% van het totaal aan berekende risicobedragen. 4.

De gemeente krĳgt voor structurele risico’s vier jaar de tĳd om de financiële gevolgen van deze risico’s, fasegewĳs, in de begroting/meerjarenraming op te nemen. Dit uitgangpunt vertaalt zich in een vermenigvuldigingsfactor van 2,5 voor structurele risico’s (jaar 1: 100%, jaar 2: 75%, jaar 3: 50%, jaar 4: 25%; totaal 250%).

3.3.2 Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en de mogelĳkheden die de gemeente heeft om onverwachte kosten (risico’s) op te kunnen vangen. De weerstandscapaciteit op begrotingsbasis bestaat uit de volgende onderdelen. • De algemene reserves (inclusief algemene reserve grondexploitaties) • De egalisatiereserve rente • De vrĳe begrotingsruimte (post onvoorziene uitgaven en het begrotingssaldo) • De onbenutte belastingcapaciteit In de onderstaande tabel is de verwachte weerstandscapaciteit voor 2027 weergegeven (x € 1.000). Weerstandscapaciteit

Zomernota 2026

Algemene reserve

16.581

Algemene reserve grondexploitaties

6.057

Egalisatiereserve rente

1.000

Post onvoorziene uitgaven

200

Begrotingsruimte

-355

Onbenutte belastingcapaciteit

1.758

Totaal weerstandscapaciteit

25.242

3.3.3 Risico's In onderstaande tabel is het totale risicobedrag weergegeven (x € 1.000).

Risico's

Risicobedrag

Incidentele risico's

1.217

Structurele risico's

5.636

Totaal risicobedrag

6.853

Waarvan risico's sociaal domein

3.532

De 10 grootste risico's worden hierna toegelicht.

Risico

Risicobedrag

Tekort jeugdzorg

1.532

Tekort BUIG

1.123

Terugkoop sporthallen De Beuk en De Parrestee

780

CAO en andere loonontwikkelingen

482

Tekort Wmo huishoudelĳke ondersteuning

438

Tekort Wmo begeleiding

317

Lagere algemene uitkering (verallen behoedzaamheidsreserve)

313

Wateroverlast

244

Stĳging van energiekosten

209

Grondexploitaties, stĳging inflatie

143

Tekort jeugdzorg Omdat de uitvoering van de Jeugdwet een open-einde regeling betreft, bestaat het risico dat het beschikbare budget wordt overschreden. Dit risico is ingeschat op maximaal 10% van het budget voor jeugdzorg. Tekort BUIG Van het rĳk wordt een gebundelde uitkering (BUIG) ontvangen voor de uitvoering van de Particiaptiewet, IOAW, IOAZ en BBZ. Omdat de uitvoering hiervan een open-einde regeling betreft, bestaat het risico dat het beschikbare budget wordt overschreden. Dit risico is ingeschat op maximaal 7,5% van de rĳksbĳdrage. Bĳ een (stuctureel) tekort van meer dan 7,5% kan een beroep worden gedaan op de vangnetregeling. Terugkoop sporthallen De Beuk en De Parrestee Op basis van de motie van de gemeenteraad van 14 december 2023 met het verzoek aan het college om een onderzoek te doen naar een eventuele aankoop van de sporthallen De Beuk en De Parrestee zĳn deze sporthallen getaxeerd. Het is vooralsnog niet zeker dat de sporthallen door de gemeente aangekocht zullen worden. Binnen de begroting is nog geen rekening gehouden met de aankoop, onderhoud en beheer van deze sporthallen. CAO en andere loonontwikkelingen Voor de ontwikkeling van de salarissen wordt, naast de periodieke verhogingen, rekening gehouden met de loonstĳgingen als gevolg van de cao. De huidge cao voor gemeenteambtenaren loopt tot en met 31 maart 2027.

In de huidige meerjarenraming is vanaf 2027 een loonsverhoging opgenomen van 3,0% per jaar. De loonstĳging wordt door het CPB geraamd op 4,0% voor 2026 en 3,4% voor 2027 (CPB, Centraal Economisch Plan 2026, cao-loon bedrĳven). Dit betreft een gemiddelde voor alle lonen in Nederland. Voorgesteld wordt bĳ de opstelling van de meerjarenbegroting 2027 – 2030 de geraamde loonstĳging voor 2027 en volgende jaren te handhaven op 3% per jaar, gelĳk aan het inflatiepercentage. Een extra loonstĳging van 1% betekent voor Halderberge een structurele stĳging van de loonkosten met ca. € 214.000 per jaar. Tekort Wmo huishoudelĳke ondersteuning Omdat de uitvoering van de Wmo-voorziening hulp bĳ het huishouden een open-einde regeling betreft, bestaat het risico dat het beschikbare budget wordt overschreden. Dit risico is ingeschat op maximaal 10% van het budget voor hulp bĳ het huishouden. Tekort Wmo begeleiding Omdat de uitvoering van de Wmo-voorziening begeleiding een open-einde regeling betreft, bestaat het risico dat het beschikbare budget wordt overschreden. Dit risico is ingeschat op maximaal 10% van het budget voor begeleiding.

Lagere algemene uitkering (vervallen behoedzaamheidsreserve) In de raming van de uitkeringen uit het gemeentefonds wordt sinds 2025 geen rekening meer wordt gehouden met een behoedzaamheidsreserve. Dit betekent dat wanneer de raming van de algemene uitkering uit het gemeentefonds gedurende een begrotingsjaar naar beneden wordt bĳgesteld, dit voortaan direct een negatief budgettair effect heeft. Wateroverlast Het klimaat is aan het veranderen. We krĳgen meer en meer te maken met buien waarin binnen een korte tĳd veel water valt. Het afwateringssysteem kan dergelĳke intensieve regenbuien niet aan. De kans op wateroverlast in zowel stedelĳk als landelĳk gebied neemt daarom toe. De laatste jaren is daarom enorm veel geïnvesteerd in het treffen van maatregelen om wateroverlast tegen te gaan. De gevolgen van waterlast kunnen zĳn: • Verzakkingen van wegen als gevolg van uitspoeling. • Herstellen verzakkingen en breuken in het riool. • Schoonmaken van ondergelopen gebieden. • Inzet van pompen voor het wegpompen van water in de ondergelopen gebieden. • In ernstige gevallen evacueren en opvangen bewoners. In de begroting is geen rekening gehouden met deze gebeurtenissen. Wel zĳn er middelen voor het onderhoud aan wegen en riolering ter voorkoming van mogelĳke overlast. Weersomstandigheden blĳven echter een risico. Stĳging van energiekosten In de begroting worden energiekosten opgenomen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.halderberge.nl/api/v1/meetings/5186/documents/75566