Programmabegroting 2025 Definitief.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2025
Inhoudsopgave
Aanbiedingsbrief .......................................................................................................................................................
3
1 Programmaplan ...................................................................................................................................................... 5 1.1 Programma Bestuur en burgerzaken ................................................................................................................ 7 1.2 Programma Veiligheid ....................................................................................................................................... 13 1.3 Programma Openbare ruimte ............................................................................................................................ 21 1.4 Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen ................................................................................. 25 1.5 Programma Zorg, jeugd en participatie ............................................................................................................. 37 1.6 Programma Onderwijs, sport en cultuur ............................................................................................................ 47 1.7 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................
55 1.8 Overhead ........................................................................................................................................................... 63 2 Paragrafen ............................................................................................................................................................... 67 2.1 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................................... 69 2.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................... 81 2.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................... 89 2.4 Paragraaf Financiering ...................................................................................................................................... 93 2.5 Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................................................101 2.6 Paragraaf Verbonden partijen ...........................................................................................................................
109 2.7 Paragraaf Grondbeleid ...................................................................................................................................... 117 2.8 Paragraaf Openbaarheid ...................................................................................................................................121 3 Financiële begroting ...............................................................................................................................................123 3.1 Overzicht van baten en lasten ...........................................................................................................................125 3.2 Uiteenzetting financiële positie ..........................................................................................................................127 3.3 Overzicht incidentele baten en lasten ...............................................................................................................
149 3.4 Recapitulatie ......................................................................................................................................................157 3.5 Verschillenanalyse Programmabegroting 2024 - 2025 ......................................................................................159 3.6 Investeringsprogramma 2025 - 2028 ................................................................................................................ 165 3.7 Toelichting investeringsprogramma 2025 - 2028 ...............................................................................................173 3.8 Totaaloverzicht geraamde baten en lasten per taakveld ................................................................................... 177
1
2
Aanbiedingsbrief
Inleiding Hierbij bieden wij u de Programmabegroting 2025 en de meerjarenraming 2026 - 2028 aan. In deze programmabegroting geven wij de beleidskaders en de financiële kaders voor het komende begrotingsjaar aan. Aan de basis voor de Begroting 2024 staan het Collegewerkprogramma 2022-2026, Samen aan de Slag! en de Zomernota 2024. Verder heeft u bij de vaststelling van de Zomernota 2024 in het onderdeel “Kadernota 2025” de uitgangspunten voor de Begroting 2025 vastgesteld. Indeling Programmabegroting 2025 De Programmabegroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting is onderverdeeld in een programmaplan en paragrafen. In het programmaplan zijn per programma de speerpunten aangegeven die zijn opgenomen in het Collegewerkprogramma 2022-2026, Samen aan de Slag! Vervolgens wordt voor het jaar 2025 aangegeven welke activiteiten ondernomen worden om bij te dragen aan het bereiken van deze speerpunten. De beleidslijnen van een aantal aspecten van het beheersproces treft u aan in de paragrafen. In de financiële begroting geven wij u een toelichting op de financiële positie van de gemeente in de komende vier jaar. Financieel meerjarenbeeld Op 4 juli 2024 heeft de gemeenteraad de Zomernota 2024, met daarin de Kadernota 2025, vastgesteld.
Bij de Zomernota 2024 werd voor de jaren 2025 en 2028 een positief sluitende begroting verwacht en werd voor de jaren 2026 en 2027 een negatief sluitende begroting verwacht. Na de vaststelling van de Zomernota 2024 heeft zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan, waardoor het financieel beeld voor de jaren 2025 - 2028 is gewijzigd ten opzichte van de Zomernota 2024. In de uiteenzetting financiële positie zijn alle mutaties ten opzichte van de Zomernota 2024 toegelicht. Hierbij is ook een aantal onzekerheden uit de Zomernota verder geconcretiseerd. Enkele onderwerpen worden nog verder uitgewerkt en zijn als PM-post opgenomen. In de voorliggende Programmabegroting 2025 sluiten zowel het begrotingsjaar 2025 als het laatste jaar van de meerjarenraming, 2028, met een positief saldo. Voor de jaren 2026 en 2027 resteert nog een negatief saldo. Samenvattend ontstaat voor de jaren 2025 – 2028 het volgende beeld. 2025: € 1.737.000 positief 2026: € 1.022.000 negatief 2027: € 84.000 negatief 2028: € 284.000 positief Het begrotingsjaar 2025 is ook reëel sluitend, zoals het overzicht incidentele baten en lasten laat zien. Dit betekent dat structurele lasten gedekt worden met structurele baten. Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing worden de risico’s afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit.
Zoals in de Zomernota 2024 is aangegeven, heeft er naast een inventarisatie van nieuwe risico’s ook een herijking van de bestaande risico’s plaatsgevonden. Het weerstandsvermogen is nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van de Begroting 2024 en blijft in de categorie hoog. De ratio van het weerstandsvermogen is voor 2025 berekend op 4,46.
3
Lastendruk inwoners In de paragraaf lokale heffingen wordt uitgebreid ingegaan op de verschillende lokale lasten en de lastendruk voor de inwoners. • De tarieven van de OZB stijgen met het inflatiepercentage van 3%, waarna bij het opstellen van de verordening voor 2025 een correctie plaatsvindt voor de waardeontwikkeling. • De afvalstoffenheffing is gebaseerd op het in april 2024 vastgestelde Afvalbeleidsplan 2024-2028. - Er is uitgegaan van 100% kostendekkendheid. - Het tarief voor de afvalstoffenheffing bestaat uit een vast en een variabel deel: het vaste deel is voor iedere belastingplichtige gelijk, het variabele deel van het tarief wordt bepaald door de wijze van aanbieding van het afval, via een container of via inworp in een ondergrondse container, en het volume van de container, 140 of 240 liter. - De tarieven van de afvalstoffenheffing zijn gebaseerd op het gemiddeld aantal van 10 ledigingen per jaar voor een 140-liter container en 12 ledigingen per jaar voor een 240-liter container. Voor het aantal inworpen in een ondergrondse container is uitgegaan van 38. • De rioolheffing is gebaseerd op het in september 2023 vastgestelde Gemeentelijk Waterprogramma 2024 - 2027 (GWP). - Er is uitgegaan van 100% kostendekkendheid. - In de jaren 2025 tot en met 2027 wordt een onttrekking aan de voorziening overschotten riolering gedaan om de tariefstijging van de rioolheffing te beperken.
Deze voorziening is in de afgelopen jaren opgebouwd uit overschotten op de rioolheffing en vrijval van de spaarvoorziening en voorziening kapitaallasten, zoals opgenomen in het nieuwe GWP. Met het inzetten van de voorziening om de tariefstijging te beperking, worden deze middelen teruggegeven aan de inwoners. In 2025 stijgen de woonlasten ten opzichte van 2024 met 6,6% voor meerpersoonshuishoudens met een huurwoning en met 5,4% voor meerpersoonshuishouden met een eigen woning. Voor eenpersoonshuishouden stijgen de woonlasten met respectievelijk 6,6% en 5,2%. Conclusie De Programmabegroting 2025 laat een positieve ontwikkeling zien. Ten opzichte van de Zomernota 2024 zijn de begrotingssaldi voor de jaren 2025 - 2027 verbeterd. Zowel het begrotingsjaar 2025 als het laatste jaar van de meerjarenraming, 2028, sluiten met een positief saldo. Voor de jaren 2026 en 2027 resteert nog een negatief saldo. De ambities uit het collegewerkprogramma 2022-2026, Samen aan de slag! zijn financieel vertaald in de begroting en er is voor zover mogelijk rekening gehouden met de stijgende kosten door indexering van lonen en prijzen. Het overzicht incidentele baten en lasten laat zien dat het begrotingsjaar 2025 ook reëel en structureel sluitend is en het weerstandsvermogen blijft in de categorie hoog.
Het OZB-tarief stijgt enkel met het inflatiepercentage en de tariefstijging van de rioolheffing wordt beperkt door het inzetten van de voorziening die afgelopen jaren is opgebouwd. De stijging van de totale lastendruk voor de inwoners blijft hierdoor in 2025 beperkt tot maximaal 6,6%. Burgemeester en Wethouders, Oudenbosch, 15 oktober 2024
4
Programmaplan
5
6
Programma Bestuur en burgerzaken
1.1.1 Inleiding In onze gemeente bieden we iedereen de kans om mee te doen. We sluiten aan bij de belevingswereld van onze inwoners, ondernemers en organisaties. We zorgen voor optimale dienstverlening. In ons contact staat hartelijk Halderberge centraal en we staan open voor ideeën. We geven de gemeente en het bestuur een gezicht. We laten beter zien wat de gemeente doet. We zijn toegankelijk voor onze inwoners, ondernemers en organisaties. Door mee te doen en een stevigere rol te pakken in regionale samenwerkingen geven we ons beleid beter vorm. 1.1.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Het verbeteren van de dienstverlening. We willen als gemeente onderscheidend zijn op het gebied van dienstverlening. We richten ons op service en hebben een mensgerichte aanpak. Dit sluit goed aan bij het gevoel van Hartelijk Halderberge. Daarom hebben we samen met onze inwoners gewerkt de totstandkoming van het Manifest Dienstverlening. De dienstverlening heeft daarmee de continue aandacht, met daarbij de aandacht voor evaluaties voor verdere verbetering(en). Steeds vaker en beter toepassen van overheids- en burgerparticipatie. In onze gemeente bieden we iedereen de kans om mee te doen. We sluiten aan bij de belevingswereld van onze inwoners. Voor ideeën van inwoners staan we open en denken we mee. Vooraf maken we duidelijke afspraken over hun invloed.
Het versterken van onze rol binnen regionale samenwerking. Door mee te doen en een stevigere rol te pakken in samenwerkingen in de regio kunnen we ons (toekomstig) beleid beter vormgeven. We kijken goed naar maatschappelijke ontwikkelingen en samenwerkingen. De nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en de nieuwe Nota Verbonden Partijen bieden ons kansen in de regio. Door strategische samenwerking moedigen we aan om te netwerken binnen en buiten de organisatie. Communicatie. We zorgen altijd voor heldere en duidelijke communicatie in alle middelen. Een goede bereikbaarheid staat centraal. Zo geven we de gemeente en het bestuur een gezicht. We laten zien wat de gemeente doet op verschillende niveaus: gemeentelijke organisatie, college en gemeenteraad. Dit gaan we doen door onze communicatie aan te passen op verschillende doelgroepen. Onze communicatiemiddelen zijn een juiste mix van nieuwe en traditionele om zoveel mogelijk mensen te bereiken. 1.1.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Manifest Dienstverlening (2024) • Bestuurlijke visie over de toekomst van Halderberge (2016) • Nota overheids- en burgerparticipatie (2022) • Actieplan Versterken Lokale Democratie (2021) • Nota Verbonden Partijen en overige samenwerking West-Brabant 2024 (2024) • Organisatievisie (2015) • Gedragscode (2016)
7
Huidige werkzaamheden:
• Meting klanttevredenheid op gemeentelijke website en de balies van burgerzaken • Constante informatievoorziening aan inwoners • Toepassen Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) • Betrekken van inwoners bij opstellen en uitvoeren beleid • Inzet ambassadeurs voor de kernen • Uitbreiding/blijven werken aan digitalisering • Toepassen ‘klare taal’ • Huis van Halderberge; opnieuw inrichten publiekshal gemeentehuis en raadszaal 1.1.4 Kritische succesfactoren Participatie is mensenwerk. Vooral het betrekken van verschillende doelgroepen (zoals jongeren) is best een uitdaging, omdat niet iedereen bereid is om mee te doen. Het betrekken van deze groepen moet daarom geen doel op zich worden. 1.1.5 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren De lokale indicatoren zijn afkomstig uit de Burgerpeiling. Voor de indicatoren uit de Burgerpeiling geldt, dat deze pas weer het jaar voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen wordt uitgevoerd (dus in 2025). Door het college is besloten om de Burgerpeiling eens per 4 jaar te houden (in het jaar vóór de gemeenteraadsverkiezingen). Dit om wellicht meer ontwikkeling te zien in de indicatoren. Directe dienstverlening bron: Burgerpeiling Jaar
Halderberge
Vergelijkbare gemeenten (25.000 - 50.000 inwoners)
2019
6,4
6,8
2021
6,4
6,7
2022 e.v.
Geen burgerpeiling
Samenwerking met inwoners bron: Burgerpeiling Jaar
Halderberge
Vergelijkbare gemeenten (25.000 - 50.000 inwoners)
2019
5,9
6,1
2021
5,9
6,0
2022 e.v.
Geen burgerpeiling
Toelichting indicatoren: Binnen het programma Bestuur en Burgerzaken spelen diverse ontwikkelingen zoals participatie, het Huis van Halderberge, het Manifest Dienstverlening, enzovoorts. Hiervoor zal worden nagegaan welke beleidsindicatoren daarbij passen. De vraag is namelijk op welke wijze hier het beste invulling aan gegeven kan worden qua indicatoren en ook hoe er in de praktijk met deze beleidsindicatoren moet worden omgegaan en welke lessen hieruit zijn te trekken. BBV-indicatoren Voor het programma Bestuur en burgerzaken zijn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen.
8
1.1.6 Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Doel
Wat gaan we daarvoor doen
Participatie
Wanneer
Het verbeteren van de dienstverlening
Het Manifest Dienstverlening wordt in november 2023 in de raad behandeld. De beloftes die we daarin hebben gezet, zijn op 1 juni 2024 ingegaan. In het Manifest staat per thema duidelijk in wat onze inwoners, ondernemers en organisaties van onze dienstverlening mogen verwachten.
Raadplegen
Vanaf 2024
Wij blijven onze medewerkers trainen in gastvrijheid en hostmanship, zowel voor telefonie als baliebezoek/bezoek aan gemeentehuis.
Raadplegen
Doorlopend
Toetsen van de samenwerking met inwoners(organisaties) volgens de methode waarderend vernieuwen.
Raadplegen
1- 2x per jaar
Terugkoppelen aan inwoners van de lokale ontwikkelingen in overheidsen burgerparticipatie.
Informeren
2x per jaar
Het versterken van onze rol binnen regionale samenwerking
Alle deelnames in Algemeen- en Dagelijkse besturen tegen het licht houden en kritisch bekijken bij welke GR-en en andere verbonden partijen we in het AB en bij welke we in het DB plaats gaan nemen (waar mogelijk).
Informeren
Wanneer de mogelijkheid zich voordoet
Communicatie
We zorgen dat Klare Taal nog beter en meer wordt toegepast. Dit doen we door medewerkers te blijven trainen, Klare Taal ambassadeurs (intern) te benoemen en inwoners te betrekken.
Raadplegen
2022-2026
We gaan met de methodiek Factor C (communicatiemethodiek) meer omgevingsanalyses maken.
Informeren
2022-2026
Door omgevingsanalyses kunnen we onze communicatie aanpassen op de verschillende doelgroepen. Dit gebruiken we om de communicatiemiddelenmix beter in te zetten (bestaand en aanvullend). Onder andere met meer infographics, filmpjes en goed gebruik van vormgeving.
Informeren
2022-2026
Prijsvraag voor Beste Idee van Halderberge (prijsvraag). Acties die eruit voortkomen, zijn nog niet duidelijk.
Raadplegen
2023-2026
Het college bezoekt de kernen om in gesprek te gaan met haar inwoners. In 2025 vinden bezoeken vanuit de tweede reeks plaats.
Raadplegen
2022 e.v.
Steeds vaker en beter toepassen van overheidsen burgerparticipatie
9
1.1.7 Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Regio West-Brabant (RWB) Doel of belang dat wordt behartigd:
De regeling heeft tot doel de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen, primair ten behoeve van de economisch ruimtelijke structuurversterking van West-Brabant. Onder deze belangen vallen in elk geval: • Economische Zaken; • Mobiliteit; • Ruimtelijke Ontwikkeling; • Arbeidsmarktbeleid. Daarnaast heeft de regeling tot doel om andere belangen van deelnemende gemeenten te behartigen. Op dit moment zijn er de volgende uitvoeringsgerichte taken: • Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV); • Regio-archeologie en cultuurhistorie; • Regionaal Mobiliteitscentrum (MBC).
Beleidsvoornemens:De RWB kent een algemeen programma dat gaat over de ontwikkeling van/binnen de RWB en een programma voor de strategische agenda. Programma Algemeen Wat wil de RWB bereiken? 1. Competentie ontwikkeling medewerkers door diverse trainingen. RWB functioneert als een lerende en flexibele netwerkorganisatie, die resultaat- en opgavengericht werkt en financieel in control is. 2. Een lange termijn aanpak van het totaal aan communicatie van RWB, gericht op het informeren, verkrijgen van positieve houding en het actief betrekken van stakeholders. Programma Strategische Agenda In de Strategische Agenda staan de volgende richtinggevende doelen van de RWB: • Veerkrachtige overheid: die uitdrukt dat de West-Brabantse overheidspartners zich toekomstgericht ontwikkelen in leiderschap, transitiegericht werken en lerend vermogen. In kennis, bewustzijn en attitude. • Sterke netwerksamenwerking: Sterke netwerksamenwerking tussen West-Brabantse overheden onderling en tussen overheid en andere relevante partners uit onderwijs, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties in het netwerk, gericht op synergie, uitvoeringskracht en lerend vermogen. • Krachtige positionering: van West-Brabant, in Nederland en Europa. Stimulerend vestigingsklimaat: stimulerend vestigingsklimaat voor innovatieve ondernemers die bijdragen aan de transitie naar de nieuwe economie.
• Lobby en multiplier: we streven naar realisatie van tenminste één grotere multiplier per jaar. Richtlijnen 2026
Beleidsmatige richtlijnen: In de begroting 2026 wordt in heldere taal aangegeven: 1. Welke doelen uit de strategische agenda en actieprogramma 2024 – 2028 in 2026 worden gerealiseerd en welke doelen in de periode 2027-2028 worden beoogd; 2. Wat de financiële en personele inzet van de RWB hierbij is en welke aanvullende middelen (capaciteit en financiën) van de gemeenten worden gevraagd; 3. Of, en zo ja op welke wijze er voor de uitvoering van de actieagenda samenwerking nodig is met de Stedelijke Regio’s en Rewin en hoe deze samenwerking wordt vormgegeven; 4. Op welke wijze de verbinding met onderwijs en bedrijfsleven wordt gelegd bij de uitvoering van het actieprogramma. Financiële richtlijnen: Voor de financiële richtlijnen 2026 verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen.
10
1.1.8 Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten van het programma Bestuur en burgerzaken opgenomen (x € 1.000). Programma Bestuur en burgerzaken
2024
2025
2026
2027
2028
0.1 Bestuur
2.442
2.539
2.528
2.585
2.660
0.2 Burgerzaken
1.035
1.259
1.439
1.494
1.473
Totaal lasten Bestuur en burgerzaken
3.477
3.798
3.967
4.079
4.133
Kapitaallasten bestaande activa
0
0
0
0
0
Kapitaallasten Investeringsprogramma 2025 - 2028
0
0
0
0
0
815
975
1.016
1.050
1.079
0
0
0
0
0
0.2 Burgerzaken
600
763
843
930
840
Totaal baten Bestuur en burgerzaken
600
763
843
930
840
-2.877
-3.034
-3.124
-3.149
-3.293
Lasten per taakveld
Waarvan:
Direct toe te rekenen salarislasten
Baten per taakveld 0.1 Bestuur
Saldo
11
12
Programma Veiligheid
1.2.1 Inleiding Het gevoel van) veiligheid is een belangrijk onderdeel van de leefbaarheid voor inwoners, ondernemers en organisaties. Het programma veiligheid is gericht op verbetering van dit gevoel. Zichtbaarheid, bereikbaarheid en handhaving zijn belangrijke onderdelen. 1.2.2 Wat willen bereiken (speerpunten)? Handhaven en doorpakken. We voeren gezamenlijke controles uit, bijvoorbeeld met politie en de belastingdienst, waaronder de patsercontroles en is gebaseerd op de aanname dat de zichtbare aanpak van ‘patsers’ ontmoedigend werkt en anderen zal weerhouden van het plegen van criminaliteit. Verder hebben we een “lik op stuk” beleid: een overtreder krijgt meteen een boete. Zichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar en transparant in resultaten. Wij zijn zichtbaar en aanspreekbaar voor onze inwoners. Wij zijn goed bereikbaar (via click, call, face) en melden van zaken is eenvoudig. Wij zorgen voor terugkoppeling van resultaten bij meldingen. Daarnaast zorgen wij voor regelmatige terugkoppeling aan melders van resultaten van de BOA’s en de politie. Samenwerken aan veiligheid. Wij werken samen met externe partners, zoals politie, belastingdienst, RIEC en instellingen en intern stemmen wij zaken goed af.
1.2.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat wordt voortgezet): • Integraal veiligheidsplan 2023-2026 • Aanpak mensenhandel de Markiezaten • BIBOB beleid • Brabantse Norm Weerbare Overheid • Jaarlijks beleidsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) • Veiligheid spoor (voortzetten van de lobby voor alternatief goederenvervoer) Reguliere werkzaamheden: • Deelname aan diverse regionale en districtelijke overleggen • Deelname aan casusoverleggen in samenwerking met zorg-en veiligheidshuis • Gezamenlijke controles doen met partners zoals politie, belastingdienst, RIEC (bijvoorbeeld patseraanpak) • Aanpak ondermijning (met aandacht voor weerbaarheid) • Implementeren Brabantse Norm Weerbare overheid • Uitrollen cyberchallenge • Gezamenlijk inzetten op het voorkomen van jeugdoverlast- en criminaliteit • Aansturen boa’s: sturen op zichtbaarheid in wijken en kerngericht werken • Buurtpreventie (toetsen en ontwikkelen) • Buurtbemiddeling • Aanpak vuurwerkoverlast • Veilige publieke taak (toetsen en aanscherpen) • Samen met de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant werken we continu aan een beter brandweerzorg en crisisbeheersing • Uitvoeren taskforce arbeidsmigranten
13
1.2.4 Kritische succesfactoren Handhaving: nieuw beleid en de huidige regelgeving moeten uit te voeren en te handhaven/controleren zijn. Wet- en regelgeving: wet en regelgeving geven de spelregels aan waarbinnen wij ons werk uitvoeren. Deze maken het soms lastig om actie te ondernemen als dat nodig is. Een goede afweging tussen zorgvuldigheid en handelen is soms noodzakelijk. Privacywetgeving is belangrijk bij de uitvoering van onze taak. Er is behoefte aan een beter instrument om gegevens uit te wisselen met samenwerkingspartners. Natuurlijk moet dit binnen de geldende regels passen. De afgelopen jaren is veel capaciteit naar corona en de opvang van Oekariense vluchtelingen gegaan. Aangezien de vluchtelingencrisis in 2023 nog niet opgelost is, zal ook hier de komende tijd de nodige capaciteit naar toe gaan. 1.2.5 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren Rapportcijfer Veiligheid Halderberge Bron: Veiligheidsmonitor (2023) Jaar
Halderberge
2021
7,3
2022
Geen veiligheidsmonitor
2023
7,4
2024
Geen veiligheidsmonitor
Toelichting indicator: Dit is een periodiek bevolkingsonderzoek naar leefbaarheid, veiligheid en slachtofferschap van criminaliteit, uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Centraal Bureau voor de Statistiek Het percentage inwoners dat zich onveilig voelt in de eigen leefomgeving Bron: Veiligheidsmonitor (2023) Jaar
Halderberge
2021
15%
2022
Geen nieuwe veiligheidsmonitor
2023
17%
2024
Geen nieuwe veiligheidsmonitor
Toelichting indicator: Ten opzichte van het landelijk beeld ligt het percentage van de Markiezaten hoger dan het landelijke gemiddelde.
14
Het percentage inwoners dat tevreden is over het functioneren van gemeentelijke handhavers Bron: Veiligheidsmonitor (2023) Jaar
Halderberge
2021
21%
2022
Geen veiligheidsmonitor
2023
19%
2024
Geen veiligheidsmonitor
Toelichting indicator: Aandacht voor de formatie en opleidingen van de BOA's, verwachting is dat deze voor 2025 verbeterd door capaciteitsverbetering. 20% is voor 2023 het landelijke gemiddelde voor niet stedelijke omgevingen. Het precentage inwoners dat de gemeentelijke handhavers in de buurt ziet Bron: Veiligheidsmonitor (2023) Jaar
Halderberge
2021
28%
2022
Geen veiligheidsmonitor
2023
28%
2024
Geen veiligheidsmonitor
Toelichting indicator: Percentage is stabiel, verwachting is dat dit beeld verbeterd met de recente uitbreiding van het team BOA's. Het precentage inwoners dat de gemeentelijke handhavers ergens anders in de buurt ziet Bron: Veiligheidsmonitor (2023) Jaar
Halderberge
2021
42%
2022
Geen veiligheidsmonitor
2023
41%
2024
Geen veiligheidmonitor
Toelichting indicator: Het verschil met het beeld dat de BOA's in de buurt gezien worden zit hem in het feit dat er handhaving plaatsvind op aandachtsgebieden buiten de eigen buurt en derhalve dus procentueel hoger ligt.
15
BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Veiligheid (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d. 01-10-2024). Vergelijkbare gemeenten zijn gemeenten met 25.000 - 50.000 inwoners. Indicator Verwijzingen Halt1
Winkeldiefstallen2
Geweldsmisdrijven3
Diefstallen uit woning4
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)5
2021
2022
2023
Halderberge
9
10
7
Vergelijkbare gemeenten
7
8
8
Halderberge
0,8
2,3
1,6
Vergelijkbare gemeenten
1,0
1,2
1,4
Halderberge
3,8
3,7
3,7
Vergelijkbare gemeenten
3,1
3,3
3,0
Halderberge
1,5
0,8
1,0
Vergelijkbare gemeenten
1,1
1,2
1,1
Halderberge
5,1
4,2
4,7
Vergelijkbare gemeenten
4,8
4,8
4,4
1 Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12-17 jaar. 2 Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 3 Het aantal gewelds- en seksuele misdrijven, per 1.000 inwoners. 4 Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. 5 Het aantal vernielingen en misdrijven tegen de openbare ruimte per 1.000 inwoners.
16
2024
1.2.6 Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Doel
Wat gaan we daarvoor doen
Participatie
Wanneer
Handhaven en doorpakken
Aanpassing beleid op handhaving per onderwerp, zoals parkeren grote voertuigen/ bedrijfsbusjes, plaatsen containers openbare weg, huisvesting van en overlast door arbeidsmigranten.
Informeren
2024 - 2025
Beleid opstellen voor beboeten van bijplaatsingen van afval inclusief een onderzoek naar opties voor beboeten door de buitendienst.
Informeren
2024-2025
Handhaving op oneigenlijk gebruik van de vakantieparken.
Informeren
Doorlopend
We zorgen dat we als overheid meer weerbaar worden. Hier maken we een plan van aanpak voor. We onderzoeken een aantal onderwerpen en maken daar beleid voor. Voorbeelden hiervan zijn ondermijning, cybercrime en BIBOB. Ook streven we naar een veiliger publieke taak in de strijd tegen ondermijning (o.a. schade verhalen op daders).
Informeren
Doorlopend
We pakken overlastsituaties op een pragmatische manier domeinoverstijgend aan met samenwerkingspartners.
Co-creatie
Doorlopend
Zichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar en Duidelijk in resultaten
We zorgen ervoor dat onze BOA’s zichtbaarder en beter bereikbaar worden. Dit doen we onder andere door het publiceren van wat de BOA’s doen via de gemeentelijke communicatiemiddelen, het bekend maken van de vaste BOA in de wijk en het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid.
Informeren
Doorlopend
Samenwerken aan veiligheid
We versterken de samenwerking met alle partners voor het verbeteren van de leefbaarheid in wijken onder andere voor de aanpak van de Wet Aanpak Woonoverlast en voor controle op snelheidsovertredingen.
Informeren
Doorlopend
We gaan een nieuw beleid opstellen voor ontsporende jongeren vanaf groep 8 met als doel om ontsporing te voorkomen en om jongeren te leren hoe zij gevaarlijke situaties op tijd kunnen herkennen.
informeren
2024 - 2025
We voeren het beleidsplan Mensenhandel uit wat is opgesteld binnen het district Markiezaten.
Informeren
Doorlopend
17
1.2.7 Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio West- en Midden-Brabant Doel of belang dat wordt behartigd:
Het openbaar lichaam heeft tot doel samen te werken voor een goede behartiging van de zorg voor de veiligheid en de hulpverlening aan de burgers in het werkgebied bij het bieden van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en de voorbereiding op en bestrijding van ongevallen, crises en rampen. Het primaire doel is het beschermen van burgers tegen risico’s op het gebied van fysieke veiligheid. Het secundaire doel is om te zorgen voor een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, de geneeskundige hulpverlening en de rampenbestrijding en crisisbeheersing onder één regionale bestuurlijke regie.
Beleidsvoornemens:
Het uitvoeren van het beleidsplan voor de periode 2023-2027. in dit plan ligt het accent op risicobeheersing, zelfredzaamheid burgers, brandveilig leven, en het vernieuwen van de organisatie voor bevolkingszorg. Jaarlijks worden deze onderwerpen vertaald in acties. Belangrijkste voornemens voor de periode 2023-2027 zijn: Rekening houden met: 1. Onverwachte risico’s; 2. Versterken van de informatiepositie om op de juiste momenten de juiste beslissing te kunnen nemen en effectiever te opereren 3. Veilig verduurzamen; Daarbij ligt het accent op de risico’s met de hoogste prioriteit volgens het risicoprofiel: • Infectieziekten mens; • Verstoring vitale infrastructuur; • Extreem weer; • Effecten maatschappelijke onrust; • Natuurbranden.
Richtlijnen 2026
Beleidsmatige richtlijnen: De VRMWB heeft een beleidsplan 2023-2027 en voert dit uit. Ervan uit gaande dat de VRMWB zich houdt aan de voornemens genoemd in dit plan en blijft werken binnen de drie genoemde pijlers en daarover adequaat rapporteert is er nu geen aanleiding om specifieke beleidsmatige richtlijnen op te stellen. Er zijn ook geen ontwikkelingen te benoemen die invloed hebben op het beleid. Financiële richtlijnen: Voor de financiële richtlijnen 2026 verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen.
18
1.2.8 Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten van het programma Veiligheid opgenomen (x € 1.000). Programma Veiligheid
2024
2025
2026
2027
2028
1.1 Crisisbeheer en brandweer
2.243
2.397
2.442
2.512
2.572
1.2 Openbare orde en veiligheid
1.260
1.287
1.350
1.397
1.444
Totaal lasten Veiligheid
3.503
3.684
3.792
3.909
4.015
Kapitaallasten bestaande activa
49
47
46
45
45
Kapitaallasten Investeringsprogramma 2025 - 2028
0
0
10
10
10
1.105
1.174
1.226
1.271
1.316
1.1 Crisisbeheer en brandweer
0
0
0
0
0
1.2 Openbare orde en veiligheid
25
9
9
10
10
Totaal baten Veiligheid
25
9
9
10
10
-3.478
-3.675
-3.782
-3.900
-4.005
Lasten per taakveld
Waarvan:
Direct toe te rekenen salarislasten
Baten per taakveld
Saldo
19
20
Programma Openbare ruimte
1.3.1 Inleiding De openbare ruimte is de ruimte die voor iedereen toegankelijk, veilig en aantrekkelijk moet zijn. Dit zijn onder andere de straten en pleinen, vijvers en sloten, plantsoenen en parken en ruimtes die door de gemeente worden beheerd. Daarnaast zijn het ook de gemeentelijke gebouwen en voorzieningen zoals de riolering, waterberging en bruggen. Klimaatverandering is en blijft een grote uitdaging voor de komende jaren en heeft veel invloed op de inrichting van de openbare ruimte. Meer groen is hierbij erg belangrijk. 1.3.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Een groene omgeving draagt bij aan het welzijn van mensen. Groen levert ook een bijdrage aan de biodiversiteit. We maken Halderberge groener. Hierbij staan kwaliteit en afwisseling centraal. We verbeteren de verkeersveiligheid en bereikbaarheid voor alle verkeersdeelnemers. Er wordt een goede balans gezocht tussen ruimte voor parkeren en de overige eisen die gesteld worden aan de inrichting van de openbare ruimte. We willen een kwalitatief goed onderhoudsniveau van onze openbare ruimte en gemeentelijk vastgoed. Achterstallig onderhoud wordt voorkomen. We creëren een aantrekkelijke omgeving voor mens en dier. We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de hele buitenruimte in Halderberge. We spelen in op het voorkomen van wateroverlast, droogte en hittestress.
We betrekken bewoners bij veranderingen in de openbare ruimte en communiceren daar helder en duidelijk over. We stellen vooraf duidelijke kaders waarover bewoners kunnen meepraten en meebeslissen. 1.3.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Groenbeleidsplan (2021-2025) • Landschapsplan 2016-2025 • Mobiliteitsvisie 2023-2027 • Kadernota parkeren 2023-2027 • Beleidsplan Civiel Technische Kunstwerken 2022-2031 • Speelbeleid 2021-2025 • Beleidsplan openbare verlichting 2021-2025 • Beleidsplan Wegen 2022-2026 • Gemeentelijk Water Programma 2024-2027 • Gladheidbestrijdingsplan 2021-2022 • Meerjaren Onderhoudsprogramma Gebouwen • Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur 2024 • Uitgiftebeleid gemeentelijke reststroken • Vastgoed- en accommodatiebeleid 2022
21
Huidige werkzaamheden:
• Onderzoek verkeersveiligheid Kralen, A17, klaar in najaar 2024 • Vervangen openbare verlichting door LED, klaar in 2026 • Projecten en onderhoudswerken klimaatadaptief uitvoeren • Inzet Keet in de wijk • Opleveren verkeersvisie centrum Oudenbosch, klaar in najaar 2024 1.3.4 Kritische succesfactoren Klimaat (extreme droogte of regenval). 1.3.5 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren De lokale indicatoren zijn afkomstig uit de Burgerpeiling. Voor de indicatoren uit de Burgerpeiling geldt, dat deze pas weer het jaar voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen wordt uitgevoerd (dus in 2025). Door het college is besloten om de Burgerpeiling eens per 4 jaar te houden (in het jaar vóór de gemeenteraadsverkiezingen). Dit om wellicht meer ontwikkeling te zien in de indicatoren. Perken, plantsoenen en parken zijn goed onderhouden. bron: Burgerpeiling Jaar
Halderberge
Vergelijkbare gemeenten
2019
39%
55%
2021
35%
54%
2022 e.v.
Geen Burgerpeiling
Toelichting indicator: De gemeente Halderberge geeft steeds meer aandacht aan een klimaatbestendige en duurzaam ingerichte openbare ruimte. In plaats van gazons worden meer en meer de wat ruigere mengsels met bloemen gebruikt. Ook het bestrijden van onkruid op verhardingen wordt duurzaam uitgevoerd. Niet alle inwoners zijn op de hoogte van deze ontwikkelingen en ervaren deze nieuwe aanpak als een versobering van het onderhoud. In de komende periode zullen we extra aandacht geven aan communicatie over de ontwikkelingen op groen en duurzaamheid zodat meer begrip zal ontstaan voor de uitstraling van het groen en het onkruid op verhardingen. Mate waarin onveilige verkeerssituaties in de buurt voorkomen. bron: Burgerpeiling Jaar
Halderberge
Vergelijkbare gemeenten
2019
70%
57%
2021
75%
55%
2022 e.v.
Geen Burgerpeiling
BBV-indicatoren Voor het programma Openbare ruimte zijn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen.
22
1.3.6 Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Doel
Wat gaan we daarvoor doen
Participatie
Wanneer
Een groene omgeving draagt bij aan het welzijn van mensen.
Vervangen van in slechte conditie verkerende beplanting. Daarbij denkend aan zowel heesters als bomen. En de aanplant van extra bomen. Extra boom aanplant zowel binnen als buiten de bebouwde kom.
Informeren en Raadplegen
vanaf 2023
Omvormen overbodige verharding in groen aanplant.
Informeren Raadplegen
2023 en verdere jaren
Verbeteren verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers
Aanpak van verkeersknelpunten.
Raadplegen
Doorlopend
We willen een kwalitatief goed onderhoudsniveau van onze openbare ruimte en gemeentelijk vastgoed
Onderhoud wegen: opstellen plan van aanpak verbeteren kwaliteit trottoirs en fietspaden.
Informeren/ raadplegen
2024 - 2025
We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de hele buitenruimte in Halderberge
Communicatie/ educatie: opzetten klimaatportaal.
Informeren
Vanaf 2023
We betrekken bewoners bij veranderingen in de openbare ruimte en communiceren daar helder en duidelijk over
Inzet omgevingsmanager bij alle projecten die we uitvoeren in de openbare ruimte.
Informeren
2023 en verdere jaren
We gaan bij projecten en onderhoud gerichter communiceren wat we gaan doen en hoe we dat gaan doen. Hiervoor zijn extra middelen opgenomen. Dat geldt niet alleen voor grote projecten, maar ook regulier werk en onderhoud.
Informeren
2023 en verdere jaren
1.3.7 Verbonden partijen Bij het programma Openbare ruimte zijn geen verbonden partijen betrokken.
23
1.3.8 Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten van het programma Openbare ruimte opgenomen (x € 1.000). Programma Openbare ruimte
2024
2025
2026
2027
2028
191
189
112
115
108
5.684
5.732
6.628
6.701
6.985
2.2 Parkeren
238
243
258
260
270
2.5 Openbaar vervoer
33
35
36
37
39
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
3.305
3.621
3.770
3.873
3.991
7.2 Riolering
2.539
2.569
2.579
2.971
3.094
115
141
155
157
157
12.105
12.530
13.539
14.113
14.644
2.334
2.531
2.844
2.631
2.681
0
0
288
556
710
4.058
4.333
4.502
4.644
4.785
0
4
4
4
4
210
205
211
217
223
2.2 Parkeren
0
1
1
1
1
2.5 Openbaar vervoer
0
0
0
0
0
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
29
271
30
30
31
3.613
3.637
3.678
4.111
4.246
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
43
47
45
44
40
Totaal baten Openbare ruimte
3.895
4.166
3.969
4.407
4.546
Saldo
-8.210
-8.365
-9.570
-9.706
-10.098
Lasten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer
7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten Openbare ruimte
Waarvan: Kapitaallasten bestaande activa Kapitaallasten Investeringsprogramma 2025 - 2028 Direct toe te rekenen salarislasten
Baten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer
7.2 Riolering
24
Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen
1.4.1 Inleiding Halderberge is het groene hart van West- Brabant. Het is een woongemeente met unieke kernen en bijzonder cultuurhistorisch erfgoed. Halderberge is een recreatief toeristische trekpleister. Het is belangrijk dat er woningen voor alle doelgroepen zijn van een goede kwaliteit met ruime keuzevrijheid om te voorzien in de woonwens van (toekomstige) Halderbergenaren. Duurzaamheid, energietransitie, versterken van het buitengebied en versnellen van woningbouw zijn belangrijk. We willen een overheid zijn die zaken mogelijk maakt. De eigen kracht van inwoners staat centraal. We werken samen met lokale en regionale partners. De ondernemers zorgen voor banen en ze versterken de leefbaarheid. We maken het makkelijk en aantrekkelijk voor de ondernemers om hier te ondernemen en zich te vestigen. Dit doen we samen met onze partners, zoals de verschillende ondernemers- en brancheverenigingen en de nog op te richten Economische Samenwerking Halderberge. Om het ondernemersklimaat verder te versterken moedigen we onderlinge samenwerking aan, optimaliseren onze dienstverlening en investeren in de openbare ruimte. Ook communiceren we helder over alles wat Halderberge te bieden heeft voor ondernemers, inwoners en recreanten.
1.4.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Versterken van Halderberge als woongemeente met een ligging in een goed bereikbare, veelzijdige, groene en landelijke omgeving en een aantrekkelijk en levendig buitengebied. We zetten in op variatie in en de kwaliteit van de woningvoorraad. Op deze manier voorzien we in de woonwens van (toekomstige) Halderbergenaren. We voeren het beleid uit van het project Vitaal buitenbied. We voegen kwaliteit toe aan de woonomgeving met natuur en landschapsverbetering. We nodigen iedereen uit om met goede initiatieven te komen om de leefomgeving mooier en beter te maken. Deze initiatieven moeten passen binnen de Omgevingsvisie en bijdragen aan de waarden en opgaven die daarin staan. De Omgevingswet wordt ingevoerd en biedt ruimte voor initiatief. De Omgevingswet maakt de uitgangspunten inzichtelijker, voorspelbaarder en makkelijker voor ondernemers en inwoners. Er is meer ruimte voor lokaal maatwerk. De wet biedt kansen voor innovatie, creativiteit en experimenten. Energietransitie. We geven invulling aan de doelstelling Energieneutraal wonen in 2050. We willen zoveel mogelijk af van aardgas. Daarnaast werken we samen aan een mix van duurzame bronnen van energie. Dat doen we samen met andere overheden, gemeenten, organisaties, inwoners, ondernemers en ontwikkelaars. We zetten in op afvalscheiding en informatievoorziening.
Versterken van het vestigings- en ondernemingsklimaat op de bestaande bedrijventerreinen. We werken vanuit een betrokken, actieve en klantgerichte houding aan het versterken, moderniseren en verduurzamen van de bedrijventerreinen. We investeren op de bedrijventerreinen in de openbare ruimte en in de relatie met de ondernemers. Ook jagen we herontwikkelingen van langdurig leegstaande panden aan.
25
Levendige, compacte en aantrekkelijke kernwinkelgebieden. We werken aan het vergroten van de aantrekkelijkheid van de drie grote kernwinkelgebieden in Oud Gastel, Oudenbosch en Hoeven. Dit doen we samen met de ondernemersverenigingen, vastgoedeigenaren en ontwikkelaars. We verbeteren de inrichting van de openbare ruimte en faciliteren ruimtelijke ontwikkelingen die bijdragen aan het wegwerken van leegstand en de ontwikkeling naar een compacter winkelhart. Daarnaast ondersteunen we bij de totstandkoming van een aantrekkelijk evenementenaanbod. Het versterken en promoten van al dat Halderberge op toeristisch-recreatief gebied te bieden heeft. De toeristisch-recreatieve sector draagt sterk bij aan de leefbaarheid en (economische) ontwikkeling in de gemeente. Vanuit een sterk georganiseerde sector werken we verder aan het versterken van het dag- en verblijfsaanbod en het vergroten van de bekendheid van alles wat Halderberge biedt. Samen werken aan economische groei. Vanuit een actieve samenwerking met en tussen ondernemers en het onderwijs werken we samen aan de economische groei. De Economische Samenwerking Halderberge (ESH) – de opvolger van de Economische Koepel Halderberge (EKH) - wordt ingericht en geeft gevraagd en ongevraagd advies aan de gemeente en jaagt economische projecten aan.
Ook jagen we de samenwerking tussen ondernemers op de lokale bedrijventerreinen aan met als doel het versterken van hun economische groei. Verder kijken we met een ja, mits houding naar initiatieven en jagen die waar gewenst actief aan. 1.4.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Omgevingsvisie Haldeberge 2025 • Woonvisie Halderberge 2021-2025 • Kaderafspraken prestatieafspraken 2021-2023 • Woningbouwprogramma 2018-2028 • Regionale Energietransitie West-Brabant • Beleidsplan Energietransitie Haldeberge 2019-2022 • Toetsingskader humaan verblijf Arbeidsmigranten • Visie bewoning recreatieve verblijfslocaties 2017-2021 • Eerste herzieningsbestemmingsplan Buitengebied • Afvalbeleidsplan gemeente Halderberge 2024 - 2028 • Economische visienota Haldeberge 2021-2025 • Integrale parkeervisie centrum Oudenbosch 2020 • Actiekaart bedrijventerreinen 2020 • VAB-parapluplan (2023) Huidige werkzaamheden: De huidige werkzaamheden binnen dit programma zijn voor Ruimtelijke Ontwikkeling onder andere het begeleiden van planologische procedures en het behandelen van omgevingsvergunningen. We doen dit samen met inwoners, ondernemers, andere overheden en partners. Voor Economische ontwikkeling zijn de reguliere werkzaamheden binnen dit programma het uitvoeren van de economische visie en de actiekaarten kernwinkelgebieden en bedrijventerreinen.
Samen met Visit Marketing werken we aan het promoten en versterken van het toeristisch-recreatief aanbod. Daarnaast onderhouden we het contact met ondernemers, ondernemersverenigingen, de regio en andere overheden en overige samenwerkingspartners. 1.4.4 Kritische succesfactoren De Omgevingswet is van kracht geworden maar vraagt nog veel capaciteit van de organisatie. Vooral voor het bouwen van het Omgevingsplan en de digitale opgave. Energietransitie moet haalbaar en betaalbaar zijn. We zijn hierbij afhankelijk van landelijke stimulerings- en subsidiemogelijkheden en van technische ontwikkelingen. Woningbouw is afhankelijk van ontwikkelingen op het gebied van milieu, bouwstoffen, arbeidsmarkt en economie. Dit kan invloed hebben op de uitvoering van dit programma. De gemeente in veel gevallen afhankelijk van de inzet en betrokkenheid van partners zoals de ondernemers (- verenigingen), vastgoedeigenaren en ontwikkelaars. De gemeente kan aanjagen, ondersteunen en faciliteren, maar kan het niet alleen.
26
1.4.5 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren Gezien het grote aantal speerpunten binnen dit programma, is er voor gekozen om voor dit programma af te wijken van het uitgangspunt van maxiaal 3 indicatoren per programma. Voor dit programma worden voor zowel ruimtelijke ontwikkelingen als economische ontwikkelingen maximaal 3 indicatoren opgenomen. Ruimtelijke ontwikkelingen In de periode tot en met 2028 worden er circa 1000 woningen gerealiseerd. Bron: Gemeente Haldeberge Jaar
Halderberge
2023
69
2024
88
2025
244
2026
163
2027
111
2028
76
Toelichting indicator: We voegen voldoende woningen voor doorstromers (versneld) toe aan de woningvoorraad. We geven hierbij prioriteit aan eigen woningbouwlocaties. Bron: Woningbouwprogramma Maximaal 100 kg ingezameld (grof) huishoudelijk restafval per inwoner per jaar in 2026. Bron: Saver Jaar
Halderberge
2018
183
2020
161
2021
137
2022
130
2023
131
27
Economische ontwikkelingen Versterken van het vestigings- en ondernemingsklimaat op de bestaande bedrijventerreinen. Bron: Ondernemerspeiling (2-jaarlijks) Jaar
Halderberge
2018
6,05
2020
6,73
2022
Geen ondernemerspeiling vanwege de effecten van de coronacrisis
2023
6,72
Halderberge als (inter-)nationale toeristische trekpleister gebaseerd op het aantal dagtoeristen. Bron: Cijfers belangrijke toeristische trekkers Jaar
Halderberge
2019
110.000
2020
Niet gemeten
2021
Niet gemeten
2022
105.000
2023
112.000
Toelichting indicator: Toeristische trekkers zijn o.a. Basiliek, Zouavenmuseum, Vliegend Museum Seppe, Sterrenwacht, Natuurhistorisch en Volkenkundig museum, Mastboomhuis, Splesj. Nadeel is dat Splesj tot nu toe nog geen cijfers heeft willen geven). Vanwege de coronacrisis zijn er geen cijfers over de jaren 2020 en 2021 opgenomen aangezien deze geen reëel beeld geven van de ontwikkeling van het aantal dagtoeristen.
28
BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d. 01-10-2024). Vergelijkbare gemeenten zijn gemeenten met 25.000 - 50.000 inwoners. Indicator Functiemenging1
Vestigingen (van bedrijven)2
Omvang huishoudelijk restafval3
Hernieuwbare elektriciteit4
Gemiddelde WOZ waarde5
Nieuw gebouwde woningen6
Demografische druk7
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden8
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden9
2021
2022
2023
2024
Halderberge
46,6%
49,6%
49,8%
Vergelijkbare gemeenten
49,7%
50,2%
50,6%
Halderberge
166,4
170,9
180,4
Vergelijkbare gemeenten
170,7
179,4
187,2
Halderberge
140,0
129,0
Vergelijkbare gemeenten
133,0
120,0
Halderberge
65,4%
64,9%
Vergelijkbare gemeenten
?
?
Halderberge
281
302
339
Vergelijkbare gemeenten
285
313
362
Halderberge
5,8
7,1
3,7
Vergelijkbare gemeenten
8,1
8,3
8,4
Halderberge
78,0%
77,8%
78,0%
79,0%
Vergelijkbare gemeenten
78,5%
79,0%
79,1%
79,5%
Halderberge
679
761
776
797
Vergelijkbare gemeenten
?
?
867
?
Halderberge
787
877
900
920
Vergelijkbare gemeenten
?
?
949
?
357
1 De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. 2 Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 3 Aantal kilo’s niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval per inwoner. 4 Percentage hernieuwbare elektriciteit. 5 De gemiddelde WOZ waarde van woningen (x € 1.000). 6 Aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen. 7 Som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20-65 jaar. 8 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 9 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
29
1.4.6 Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Doel
Wat gaan we daarvoor doen
Participatie
Wanneer
Versterken van Halderberge als woongemeente die ligt in een goed bereikbare, veelzijdige, groene en landelijke omgeving, met een aantrekkelijk en levendig buitengebied.
We realiseren circa 750 woningen in de periode 2023 tot en met 2028. We voegen voldoende woningen voor doorstromers (versneld) toe aan de woningvoorraad. We geven hierbij prioriteit aan eigen woningbouwlocaties Om deze hoeveelheid woningen te kunnen realiseren, zullen we het werkproces en de inhoud van de woningbouwprogrammering in kaart brengen, coördineren op basis van afspraken in regionale investeringsagenda en optimaliseren. Hiermee ontstaat meer en eerder duidelijkheid richting ontwikkelaars, professionele beleggers en de woningcorporatie.
Informeren
Doorlopend
We streven naar minimaal 25% (Collectief) particulier opdrachtgeverschap en bijzondere woonvormen bij nieuwbouwplannen.
Informeren
Doorlopend
We zorgen voor voldoende toevoegingen voor starters en zoeken naar mogelijkheden om deze woningen beschikbaar te houden voor deze doelgroep. Dit doen we onder andere door het herzien van de startersverordening.
Informeren
Doorlopend
We herijken de starterslening.
Advies
Vanaf 2022
We vertegenwoordigen actief de gemeentelijke belangen in regionale en grotere ontwikkelingen (bijvoorbeeld RIA, 380kV, spoor). Een voorbeeld is hier verder het samenwerken met de stedelijke regio West-Brabant West aan aanvullende verstedelijkingsafspraken. Samen met de provinciale prognoses vernieuwen we het woningbouwprogramma in 2024.
Raadplegen
Doorlopend
We onderzoeken de schaarste op de woningmarkt en vertalen de uitkomst indien mogelijk in aanvullend beleid.
Advies
2024 - 2025
We werken samen met de wooncorporatie aan de verbetering van de leefbaarheid (ook op het gebied van veiligheid) in de wijken. We werken aan een pilot wijkaanpak.
Co-creatie
2023 - 2025
Nieuwe ontwikkelingen worden getoetst aan wenselijkheid. We geven daarbij prioriteit aan initiatieven die het meest aansluiten op of bijdragen aan de speerpunten genoemd in de omgevingsvisie.
Co creatie
Doorlopend
We nodigen iedereen uit om met goede initiatieven te komen om de leefomgeving mooier en beter te maken.
30
Doel
De Omgevingswet wordt ingevoerd en biedt ruimte voor initiatief.
Energietransitie
We zetten in op afvalscheiding en informatievoorziening.
Versterken van het vestigingsen ondernemingsklimaat op de bestaande bedrijventerreinen
Wat gaan we daarvoor doen
Participatie
Wanneer
Initiatiefnemers betrekken inwoners en ondernemers bij hun plannen. Als gemeente de initiatiefnemer is gebeurt dit ook.
Co-creatie
Doorlopend
We ontwikkelen de nieuwe vaardigheden van medewerkers door en passen deze toe in de (nieuwe) werkende processen.
Raadplegen
Doorlopend
We bepalen de uitgangspunten voor het opstellen van het omgevingsplan en werken gebiedsgericht aan de eerste aanpassingen van het omgevingsplan in regionaal verband.
Co creatie
2022-2026
Transitievisie: We stellen de eerste wijkverkenningen op om in 2050 het doel van een aardgasvrije gemeente te kunnen bereiken.
Co creatie
Doorlopend
We ondersteunen initiatieven voor alternatieve manieren van energie opwek voor eigen gebruik in het buitengebied.
Informeren
Doorlopend
Nationaal Isolatieprogramma: We gaan door met het informeren en activeren van inwoners over het isoleren van hun woning.
Activeren
Doorlopend
De raad is meegenomen in de voortgang van de transitievisie warmte, herijking op dit programma om de twee jaar is niet meer nodig bevonden. Het warmteprogramma moet eind 2026 begin 2027 zijn opgesteld.
Co creatie
Doorlopend
We evalueren het huidige afvalbeleidsplan en gaan daarna een nieuw plan opstellen met aandacht voor de wijze van afvalscheiding en handhaving hierop (zie ook programma 2).
Co creatie
Doorlopend
We gaan milieuparkjes versneld ondergronds aanbrengen. Hiervoor wordt een afsprakenkader opgesteld. Hierbij wordt inbreng van omwonenden gevraagd. Het nieuwe budget wat hiervoor beschikbaar is gesteld komt eenmalig ten laste van de begroting 2023 en wordt vanaf 2024 verrekend met de afvalstoffenheffing.
Co creatie
Doorlopend
De verbinding tussen de verschillende thema’s van het klimaatakkoord (energietransitie, circulaire economie (afval), klimaatadaptatie) opzoeken en uitdragen naar organisatie, ondernemers en inwoners.
informeren
Doorlopend
Verder uitvoering geven aan de actiekaart bedrijventerreinen.
Co-creatie
Doorlopend
Actualiseren van de actiekaarten.
Co-creatie
2024 - 2025
31
Doel
Levendige, compacte en aantrekkelijke kernwinkelgebieden
Het versterken en promoten van al dat Halderberge op toeristischrecreatief gebied te bieden heeft
Samen werken aan economische groei
Wat gaan we daarvoor doen
Participatie
Wanneer
Versterken van de verkeersveiligheid op de bedrijventerreinen door onder andere alternatieven voor vrachtwagenparkeren te verkennen en de toegang bedrijventerrein Bosschendijk aan te pakken.
Raadplegen
Doorlopend
Versterken samenwerking bedrijventerreinen op gebied van duurzaamheid met een aanjager.
Faciliteren
2025
Uitvoering geven aan de actiekaarten kernwinkelgebieden.
Co-creatie
Doorlopend
Actualiseren van de actiekaarten.
Co-creatie
2025
Herinrichting openbare ruimte kernwinkelgebied Oudenbosch in samenhang met herinrichting openbare ruimte religieus erfgoed en visie op het havengebied Oudenbosch.
Raadplegen
2024: planvomring
Uitvoeren project religieus erfgoed wat moet leiden tot een duurzame invulling van de locaties. Ook de herinrichting van de openbare ruimte maakt onderdeel uit van dit project.
Raadplegen
2023-2026
Het maken van een verkenning naar mogelijkheden versterken waterbeleving en met name de verbinding tussen de oevers en het water.
Raadplegen
Doorlopend
Het versterken en/of terugbrengen van het toeristisch gebruik in de recreatieve verblijfsmogelijkheden binnen de gemeente.
Faciliteren
Doorlopend
Samen met de OKH en een vertegenwoordiging van de lokale bedrijventerreinen werken we toe naar een formele samenwerking tussen ondernemers op de bedrijventerreinen. De thema’s veiligheid, duurzaamheid en collectieve inkoop staat daarbij centraal.
Co-creatie
Doorlopend
Co-creatie
Doorlopend
2025: realisatie
In 2025 wordt een aanjager op het gebied van duurzaamheid ingezet. Continu monitoren van subsidiemogelijkheden bij het Rijk en de provincie Noord-Brabant. Bij kansrijke uitvraag aanvraag indienen samen met betrokken partijen.
32
1.4.7 Verbonden partijen Omgevingsdienst Midden en West Brabant (OMWB) Doel of belang dat wordt behartigd:
De zorg voor het milieu in de ruimste zin, waarbij in samenspel met andere beleidsterreinen van de deelnemers aan duurzame ontwikkeling vorm wordt gegeven. Ter behartiging van dit belang verricht de OMWB alle milieutaken van de deelnemers, in die zin dat zij wettelijke milieutaken voorbereidt en uitvoert en over de milieubeleidstaken adviseert aan de deelnemers en na besluitvorming door de deelnemers de uitvoering ter hand neemt. Deze taken worden volgens de Gemeenschappelijke Regeling namens de 25 gemeenten en provincie Noord Brabant uitgevoerd. De deelnemers hebben alle VTH milieutaken en aanvullende verzoektaken ondergebracht bij de OMWB. In sommige gevallen is zelfs een vergaand mandaat neergelegd bij de OMWB.
Beleidsvoornemens:Afgeleid uit de strategische doelstelling zoals deze door de OMWB zijn opgesteld in 2022 kunnen de volgende doelstellingen geformuleerd worden: • Implementatie van de Omgevingswet. • Opstellen van een gemeenschappelijk uitvoeringskader (GUK). • Ketenaanpak. • Zeer zorgwekkende stoffen. • Verkenningen. Concrete zaken waar hier invulling aan is gegeven in het huidige beleid zijn: • Data ontwikkeld op gebied van GUK, Omgevingswet, Inter Bestuurlijk Programma (IBP), VTH, PDC en MBA-tool. • Interne voorbereiding (inrichten en toetsen) op de komst van de Omgevingswet. • Samen met de deelnemers en ketenpartners invulling geven aan de verschillende werkgroepen (gebruik omgevingstafel, afspraken vergunningverlening, geluid in het omgevingsplan en gebruik SWF) en inregelen van de afspraken rondom DSO. • Het GUK is opgeleverd. • Integrale en uniforme aanpak van stikstofproblematiek. • Bij intensieve veehouderij is flinke vooruitgang geboekt bij de inrichting en gebruiken van datatools op basis van outcome gerichte vragen. • Energietoezicht is versterkt. • Kennis en uitvoeringskracht over Zeer Zorgwekkende Stoffen (zzs) is binnen de OMWB op niveau. • Businessplan Ruimtelijke Ordening (RO) geeft een duidelijk beeld dat de OMWB een relevante partner is bij ruimtelijke initiatieven.
Richtlijnen 2026
Beleidsmatige richtlijnen: 1. De omgevingsdienst is in 2024 gestart met de implementatie van het kwaliteitsmanagementsysteem in de organisatie. In de kaderbrief 2026 geeft de omgevingsdienst concreet aan op welke wijze de resultaten van het kwaliteitsmanagementsysteem en de doorontwikkeling van datamanagement en -beheer worden verwerkt in de (meerjaren)begroting 2026. Bijvoorbeeld door in het beleidsdeel van de begroting inzage te geven in de aanpak van de ontwikkeling van kritieke prestatie-indicatoren (kpi’s) voor de primaire processen (dienstverlening). 2. Wij hebben de OMWB gevraagd om in 2025, samen met de deelnemers, de MWBnorm te herzien en te komen tot een nieuwe financieringsopzet. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de rapportage ‘Financieringssystematiek omgevingsdiensten’ vastgesteld op 20 juni 2024 door het bestuurlijk overleg Interbestuurlijk Programma Versterking VTH (IBP VTH) en het Gemeenschappelijk Uitvoeringskader (GUK). Het proces om tot een nieuwe financieringssystematiek te komen wordt in de Kaderbrief 2026 beschreven en ook de (potentiële) gevolgen voor de (meerjaren)begroting 2026 en verder.
33
Omgevingsdienst Midden en West Brabant (OMWB) Financiële richtlijnen: Voor de financiële richtlijnen 2026 verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Borchwerf II De gemeenteraad wordt middels het jaarverslag van het grondbedrijf apart geïnformeerd over de ontwikkelingen op het industrieterrein Borchwerf II. In deze paragraaf treft u derhalve slechts summiere informatie aan over de beleidsvoornemens. Halderberge Borchwerf II B.V. Doel of belang dat wordt behartigd:
Het doel van de vennootschap is het oprichten en als stille vennoot optreden van de commanditaire vennootschap Borchwerf II CV, die zorg draagt voor en verantwoordelijk is voor de exploitatie van het industrieterrein Borchwerf II.
Beleidsvoornemens:Voor 2025 is geen specifiek beleid aangegeven
Borchwerf II B.V. Doel of belang dat wordt behartigd:
Doel van de vennootschap is het oprichten en als beherend vennoot optreden van de commanditaire vennootschap Borchwerf II en het doen realiseren van de ontwikkeling van het bestemmingsplan / bouwplan Borchwerf II.
Beleidsvoornemens:Voor 2025 is geen specifiek beleid aangegeven
Borchwerf II C.V., gevestigd in Oud Gastel (Gemeente Halderberge) Doel of belang dat wordt behartigd:
Het doel van de vennootschap is het uitoefenen van een onderneming, omvattende de realisatie van de ontwikkeling van het bedrijventerrein Borchwerf 2 en het beheer van en beschikken over registergoederen, het verstrekken en aangaan van geldleningen en het stellen van zekerheden. Als beherend vennoot treedt op Borchwerf II B.V.
Beleidsvoornemens:Zie de bovenstaande toelichting bij het onderdeel beleidsvoornemens bij Borchwerf II B.V.
Richtlijnen 2025
Niet van toepassing
Stichting Beheer Borchwerf II Doel of belang dat wordt behartigd:
De stichting heeft tot doel het parkmanagement van Borchwerf 2 uit te voeren. De gemeente Halderberge draagt hierin bij en heeft zitting in het bestuur.