Programmabegroting 2024 DEFINITIEF.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2024
Inhoudsopgave
Aanbiedingsbrief .......................................................................................................................................................
3
1 Programmaplan ...................................................................................................................................................... 5 1.1 Programma Bestuur en burgerzaken ................................................................................................................ 7 1.2 Programma Veiligheid ....................................................................................................................................... 13 1.3 Programma Openbare ruimte ............................................................................................................................ 21 1.4 Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen ................................................................................. 25 1.5 Programma Zorg, jeugd en participatie ............................................................................................................. 37 1.6 Programma Onderwijs, sport en cultuur ............................................................................................................ 47 1.7 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................
55 1.8 Overhead ........................................................................................................................................................... 61 2 Paragrafen ............................................................................................................................................................... 65 2.1 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................................... 67 2.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................... 79 2.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................... 87 2.4 Paragraaf Financiering ...................................................................................................................................... 91 2.5 Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................................................. 99 2.6 Paragraaf Verbonden partijen ...........................................................................................................................
107 2.7 Paragraaf Grondbeleid ...................................................................................................................................... 115 2.8 Paragraaf Openbaarheid ................................................................................................................................... 119 3 Financiële begroting ...............................................................................................................................................121 3.1 Overzicht van baten en lasten ...........................................................................................................................123 3.2 Uiteenzetting financiële positie ..........................................................................................................................125 3.3 Overzicht incidentele baten en lasten ...............................................................................................................
149 3.4 Recapitulatie ......................................................................................................................................................157 3.5 Verschillenanalyse Programmabegroting 2023 - 2024 ......................................................................................159 3.6 Investeringsprogramma 2024 - 2027 ................................................................................................................ 167 3.7 Toelichting investeringsprogramma 2024 - 2027 ...............................................................................................175 3.8 Totaaloverzicht geraamde baten en lasten per taakveld ................................................................................... 179
1
2
Aanbiedingsbrief
Inleiding Hierbij bieden wij u de Programmabegroting 2024 en de meerjarenraming 2025 - 2027 aan. In deze programmabegroting geven wij de beleidskaders en de financiële kaders voor het komende begrotingsjaar aan. Aan de basis voor de Begroting 2024 staan het Collegewerkprogramma 2022-2026, Samen aan de Slag! en de Zomernota 2023. Verder heeft u bij de vaststelling van de Zomernota 2023 in het onderdeel “Kadernota 2024” de uitgangspunten voor de Begroting 2024 vastgesteld. Indeling Programmabegroting 2024 De Programmabegroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting is onderverdeeld in een programmaplan en paragrafen. In het programmaplan zijn per programma de speerpunten aangegeven die zijn opgenomen in het Collegewerkprogramma 2022-2026, Samen aan de Slag! Vervolgens wordt voor het jaar 2024 aangegeven welke activiteiten ondernomen worden om bij te dragen aan het bereiken van deze speerpunten. De beleidslijnen van een aantal aspecten van het beheersproces treft u aan in de paragrafen. In de financiële begroting geven wij u een toelichting op de financiële positie van de gemeente in de komende vier jaar. Financieel meerjarenbeeld Op 13 juli 2023 heeft de gemeenteraad de Zomernota 2023, met daarin de Kadernota 2024, vastgesteld.
Bij de Zomernota 2023 werd voor de jaren 2024 en 2025 een positief sluitende begroting verwacht en werd voor de jaren 2026 en 2027 een negatief sluitende begroting verwacht. Na de vaststelling van de Zomernota 2023 heeft zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan, waardoor het financieel beeld voor de jaren 2024-2027 is gewijzigd ten opzichte van de Zomernota 2023. In de uiteenzetting financiële positie zijn alle mutaties ten opzichte van de Zomernota 2023 toegelicht. Hierbij is ook een aantal onzekerheden uit de Zomernota verder geconcretiseerd. Enkele onderwerpen worden nog verder uitgewerkt en zijn als PM-post opgenomen. In de voorliggende Programmabegroting 2024 sluiten zowel het begrotingsjaar 2024 als de meerjarenraming voor de jaren 2025 en 2027 met een positief saldo. Alleen voor het jaar 2026 resteert nog een negatief saldo. Samenvattend ontstaat voor de jaren 2024 – 2027 het volgende beeld. 2024: € 768.000 positief 2025: € 2.817.000 positief 2026: € 1.038.000 negatief 2027: € 92.000 positief Zowel het begrotingsjaar 2024 als de meerjarenraming voor de jaren 2025 en 2027 is reëel sluitend, zoals ook het overzicht incidentele baten en lasten laat zien. Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing worden de risico’s afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit.
Zoals in de Zomernota 2023 is aangegeven, heeft er naast een inventarisatie van nieuwe risico’s ook een herijking van de bestaande risico’s plaatsgevonden. Het weerstandsvermogen is nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van de Begroting 2023 en blijft in de categorie hoog. De ratio van het weerstandsvermogen is voor 2024 berekend op 4,61.
3
Lastendruk inwoners In de paragraaf lokale heffingen wordt uitgebreid ingegaan op de verschillende lokale lasten en de lastendruk voor de inwoners. • De tarieven van de OZB stijgen met het inflatiepercentage van 4%, waarna bij het opstellen van de verordening voor 2024 een correctie plaatsvindt voor de waardeontwikkeling. • Uitgangspunt voor de afvalstoffenheffing is het principe van 100% kostendekkendheid. - Het tarief voor de afvalstoffenheffing bestaat uit een vast en een variabel deel: het vaste deel is voor iedere belastingplichtige gelijk, het variabele deel van het tarief wordt bepaald door de wijze van aanbieding van het afval, via een container of via inworp in een ondergrondse container, en het volume van de container, 140 of 240 liter. - De tarieven van de afvalstoffenheffing zijn gebaseerd op het gemiddeld aantal van 10 ledigingen per jaar voor een 140-liter container en 12 ledigingen per jaar voor een 240-liter container. Voor het aantal inworpen in een ondergrondse container is uitgegaan van 38. - In 2024 wordt een incidentele onttrekking aan de voorziening afvalstoffenheffing gedaan van € 105.000 om de tariefstijging beperkt te houden. Vanaf 2025 zal de afvalstoffenheffing gebaseerd zijn op een nieuw afvalbeleidsplan. • Uitgangspunt voor de rioolheffing is het principe van 100% kostendekkendheid.
- De rioolheffing wordt gebaseerd op het in september 2023 vastgestelde Gemeentelijk Waterprogramma 2024 - 2027. - In 2024 wordt een onttrekking aan de voorziening overschotten riolering gedaan van € 277.000 om de tariefstijging van de rioolheffing te beperken tot 0,5% en de stijging van de totale lastendruk te beperken tot het inflatiepercentage. Vanaf 2025 wordt de inzet van de voorziening afgebouwd en stijgt de rioolheffing geleidelijk. Voor meerpersoonshuishoudens met een eigen woning of een huurwoning stijgen de woonlasten in 2024 met iets meer dan 4% ten opzichte van 2023. Voor eenpersoonshuishouden is dat net iets minder dan 4%. Conclusie De Programmabegroting 2024 laat een positieve ontwikkeling zien. Zowel het begrotingsjaar 2024 als de jaren 2025 en 2027 sluiten met een positief saldo. Alleen voor het jaar 2026 resteert nog een negatief saldo. De ambities uit het collegewerkprogramma 2022-2026, Samen aan de slag! zijn financieel vertaald in de begroting en er is voor zover mogelijk rekening gehouden met de stijgende kosten als gevolg van loon- en prijsstijgingen. Het overzicht incidentele baten en lasten laat zien dat de begroting ook reëel en structureel sluitend is en het weerstandsvermogen blijft in de categorie hoog. De stijging van de lokale lasten wordt beperkt gehouden.
Het OZB-tarief stijgt enkel met het inflatiepercentage en de tariefstijging van de rioolheffing en de afvalstoffenheffing wordt beperkt door het inzetten van de voorzieningen die afgelopen jaren zijn opgebouwd. De stijging van de totale lastendruk voor de inwoners blijft hierdoor in 2024 beperkt tot het inflatiepercentage van 4%. Burgemeester en Wethouders, Oudenbosch, 10 oktober 2023
4
Programmaplan
5
6
Programma Bestuur en burgerzaken
1.1.1 Inleiding In onze gemeente bieden we iedereen de kans om mee te doen. We sluiten aan bij de belevingswereld van onze inwoners, ondernemers en organisaties. We zorgen voor optimale dienstverlening. In ons contact staat hartelijk Halderberge centraal en we staan open voor ideeën. We geven de gemeente en het bestuur een gezicht. We laten beter zien wat de gemeente doet. We zijn toegankelijk voor onze inwoners, ondernemers en organisaties. Door mee te doen en een stevigere rol te pakken in regionale samenwerkingen geven we ons beleid beter vorm. 1.1.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Het verbeteren van de dienstverlening. We willen als gemeente onderscheidend zijn op het gebied van dienstverlening. We richten ons op service en hebben een mensgerichte aanpak. Dit sluit goed aan bij het gevoel van Hartelijk Halderberge. Daarom werken we samen met inwoners aan een manifest dienstverlening. Steeds vaker en beter toepassen van overheids- en burgerparticipatie. In onze gemeente bieden we iedereen de kans om mee te doen. We sluiten aan bij de belevingswereld van onze inwoners. Voor ideeën van inwoners staan we open en denken we mee. Vooraf maken we duidelijke afspraken over hun invloed. Het versterken van onze rol binnen regionale samenwerking. Door mee te doen en een stevigere rol te pakken in samenwerkingen in de regio kunnen we ons (toekomstig) beleid beter vormgeven.
We kijken goed naar maatschappelijke ontwikkelingen en samenwerkingen. De nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en de nieuwe Nota Verbonden Partijen bieden ons kansen in de regio. Door strategische samenwerking moedigen we aan om te netwerken binnen en buiten de organisatie. Communicatie. We zorgen altijd voor heldere en duidelijke communicatie in alle middelen. Een goede bereikbaarheid staat centraal. Zo geven we de gemeente en het bestuur een gezicht. We laten zien wat de gemeente doet op verschillende niveaus: gemeentelijke organisatie, college en gemeenteraad. Dit gaan we doen door onze communicatie aan te passen op verschillende doelgroepen. Onze communicatiemiddelen zijn een juiste mix van nieuwe en traditionele om zoveel mogelijk mensen te bereiken. 1.1.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Bestuurlijke visie over de toekomst van Halderberge (2016) • Nota overheids- en burgerparticipatie (2022) • Actieplan Versterken Lokale Democratie (2021) • Nota Verbonden Partijen (2015) • Organisatievisie (2015) • Gedragscode (2016)
7
Huidige werkzaamheden:
• Meting klanttevredenheid op gemeentelijke website en de balies van burgerzaken • Constante informatievoorziening aan inwoners • Toepassen Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) • Betrekken van inwoners bij opstellen en uitvoeren beleid • Inzet ambassadeurs voor de kernen • Uitbreiding/blijven werken aan digitalisering • Toepassen ‘klare taal’ • Huis van Halderberge; opnieuw inrichten publiekshal gemeentehuis en raadszaal 1.1.4 Kritische succesfactoren Participatie is mensenwerk. Vooral het betrekken van verschillende doelgroepen (zoals jongeren) is best een uitdaging, omdat niet iedereen bereid is om mee te doen. Het betrekken van deze groepen moet daarom geen doel op zich worden. 1.1.5 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren De lokale indicatoren zijn afkomstig uit de Burgerpeiling. Voor de indicatoren uit de Burgerpeiling geldt, dat deze pas weer het jaar voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen wordt uitgevoerd (dus in 2025). Door het college is besloten om de Burgerpeiling eens per 4 jaar te houden (in het jaar vóór de gemeenteraadsverkiezingen). Dit om wellicht meer ontwikkeling te zien in de indicatoren Directe dienstverlening bron: Burgerpeiling Jaar
Halderberge
Vergelijkbare gemeenten
2019
6,4
6,8
2021
6,4
6,7
2022 e.v.
Geen burgerpeiling
Samenwerking met inwoners bron: Burgerpeiling Jaar
Halderberge
Vergelijkbare gemeenten
2019
5,9
6,1
2021
5,9
6,0
2022 e.v.
Geen burgerpeiling
Toelichting indicatoren: Binnen het programma Bestuur en Burgerzaken spelen diverse ontwikkelingen zoals participatie, het Huis van Halderberge, het Manifest Dienstverlening, enzovoorts. Hiervoor zal worden nagegaan welke beleidsindicatoren daarbij passen. De vraag is namelijk op welke wijze hier het beste invulling aan gegeven kan worden qua indicatoren en ook hoe er in de praktijk met deze beleidsindicatoren moet worden omgegaan en welke lessen hieruit zijn te trekken. BBV-indicatoren Voor het programma Bestuur en burgerzaken zijn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen.
8
1.1.6 Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Doel
Wat gaan we daarvoor doen
Participatie
Wanneer
Het verbeteren van de dienstverlening
Het Manifest Dienstverlening wordt in november 2023 in de raad behandeld. De beloftes die we daarin zetten, gaan op 1 januari 2024 in. In het manifest staat per thema duidelijk in wat onze inwoners, ondernemers en organisaties van onze dienstverlening mogen verwachten.
Raadplegen
Vanaf 2024
Wij blijven onze medewerkers trainen in gastvrijheid en hostmanship, zowel voor telefonie als baliebezoek/bezoek aan gemeentehuis.
Raadplegen
Doorlopend
Toetsen van de samenwerking met inwoners(organisaties) volgens de methode waarderend vernieuwen.
Raadplegen
1- 2x per jaar
Terugkoppelen aan inwoners van de lokale ontwikkelingen in overheidsen burgerparticipatie.
Informeren
2x per jaar
Het versterken van onze rol binnen regionale samenwerking
Alle deelnames in Algemeen- en Dagelijkse besturen tegen het licht houden en kritisch bekijken bij welke GR-en en andere verbonden partijen we in het AB en bij welke we in het DB plaats gaan nemen (waar mogelijk).
Informeren
Wanneer de mogelijkheid zich voordoet
Communicatie
We zorgen dat Klare Taal nog beter en meer wordt toegepast. Dit doen we door medewerkers te blijven trainen, Klare Taal ambassadeurs (intern) te benoemen en inwoners te betrekken.
Raadplegen
2022-2026
We gaan met de methodiek Factor C (communicatiemethodiek) meer omgevingsanalyses maken.
Informeren
2022-2026
Door omgevingsanalyses kunnen we onze communicatie aanpassen op de verschillende doelgroepen. Dit gebruiken we om de communicatiemiddelenmix beter in te zetten (bestaand en aanvullend). Onder andere met meer infographics, filmpjes en goed gebruik van vormgeving.
Informeren
2022-2026
Prijsvraag voor Beste Idee van Halderberge (prijsvraag). Acties die eruit voortkomen is nog niet duidelijk.
Raadplegen
2023-2026
Het college bezoekt de kernen om in gesprek te gaan met haar inwoners. In 2024 wordt een tweede reeks bezoeken ingepland.
Raadplegen
2022 e.v.
Steeds vaker en beter toepassen van overheidsen burgerparticipatie
9
1.1.7 Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Regio West-Brabant (RWB) Doel of belang dat wordt behartigd:
De regeling heeft tot doel de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen, primair ten behoeve van de economisch ruimtelijke structuurversterking van West-Brabant. Onder deze belangen vallen in elk geval: • Economische Zaken; • Mobiliteit; • Ruimtelijke Ontwikkeling; • Arbeidsmarktbeleid. Daarnaast heeft de regeling tot doel om andere belangen van deelnemende gemeenten te behartigen. Op dit moment zijn er de volgende uitvoeringsgerichte taken: • Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV); • Regio-archeologie en cultuurhistorie; • Regionaal Mobiliteitscentrum (MBC).
Beleidsvoornemens:De focus van de samenwerking in West-Brabant ligt op het versterken van de economische veerkracht en het verbeteren van het economisch vestigingsklimaat. In dat kader wordt triple helix samengewerkt met Ondernemers en Onderwijs in de Economic Board West-Brabant. De triple helix (3 O’s: Ondernemers, Onderwijs, Overheid) ) samenwerking Economic Board West-Brabant heeft de economische koers en ambitie van de regio West-Brabant vastgelegd in de Economische Agenda West-Brabant. REWIN is de uitvoeringsorganisatie. RWB heeft voor zijn deel in de Board na consultatie van de raden in 2019 het Actieprogramma 2019-2023 vastgesteld. Het Actieprogramma RWB 2024-2028 dat eind 2023 voor zienswijzen aan de raden van de deelnemende gemeente wordt voorgelegd, is gericht op de ambitie van de Economic Board West-Brabant in de transitie naar de nieuwe economie. Een economie die duurzaam, groen en sociaal is. Daarbij is RWB verantwoordelijk voor het faciliteren en stimuleren van de overheidsinbreng. Daarvoor worden in het Actieprogramma drie transitiegerichte programma’s ingericht; Plantaardige Regio, Circulaire Regio en Innovatieve Regio. RWB richt zich op het vestigingsklimaat voor de nieuwe economie, specifiek op de randvoorwaarden die de overheid dient te faciliteren en stimuleren. Gebieden, ketens en massa zijn ordenend voor de rol, taken en resultaatgebieden van RWB.
Onderwerpen die gebiedsgericht aangepakt kunnen worden zullen naar verwachting voor een groot deel naar de stedelijke regio’s gebracht kunnen worden. Als het gaat om ketengerichte en bovenregionale items, dan is de schaal van West-Brabant meer passend. Activiteiten die buiten de kernactiviteiten vallen en die wel relevant zijn voor regionale samenwerking, worden bij voorkeur elders belegd, maar kunnen optioneel als “RWB service-arrangement” worden afgesproken. Voor de overdracht van lopende activiteiten wordt een doseringstermijn afgesproken (max 1,5 jaar). Een passende governance en bestuurlijk opdrachtgeverschap worden verkend, met als uitkomst om in 1,5 jaar tot een nieuwe programmastructuur en eventuele aanpassing van de GR te komen en de overdracht van taken geborgd te hebben op gemeentelijk c.q. niveau van verstedelijking. Verder wordt in het kader van de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen, zoals bij alle GR’en, eind 2023 een wijziging van de regeling van RWB voor een zienswijze aan de raden van de deelnemers voorgelegd. In 2024 zullen de raden dan toestemming kunnen geven aan de colleges om de regelingen te wijzigen.
10
Richtlijnen 2025
Beleidsmatige richtlijnen: In de begroting 2025 wordt in heldere taal aangegeven: 1. Welke doelen uit het actieprogramma 2024 – 2028 in 2025 worden gerealiseerd en welke doelen in de periode 2026-2028 worden beoogd; 2. Wat de financiële en personele inzet van de RWB hierbij is en welke aanvullende middelen (capaciteit en financiën) van de gemeenten worden gevraagd; 3. Of, en zo ja op welke wijze er voor de uitvoering van de actieagenda samenwerking nodig is met de Stedelijke Regio’s en Rewin en hoe deze samenwerking wordt vormgegeven; 4. Op welke wijze de verbinding met onderwijs en bedrijfsleven wordt gelegd bij de uitvoering van het actieprogramma. Financiële richtlijnen: Voor de financiële richtlijnen 2025 verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen.
1.1.8 Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten van het programma Bestuur en burgerzaken opgenomen (x € 1.000). Programma Bestuur en burgerzaken
2023
2024
2025
2026
2027
2.296
2.442
2.385
2.437
2.468
745
1.035
974
1.114
1.155
3.041
3.477
3.359
3.551
3.624
Kapitaallasten bestaande activa
0
0
0
0
0
Kapitaallasten Investeringsprogramma 2024 - 2027
0
0
0
0
0
670
815
829
857
884
0
0
0
0
0
0.2 Burgerzaken
248
600
609
658
735
Totaal baten Bestuur en burgerzaken
248
600
609
658
735
-2.793
-2.877
-2.750
-2.893
-2.888
Lasten per taakveld 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken Totaal lasten Bestuur en burgerzaken
Waarvan:
Direct toe te rekenen salarislasten
Baten per taakveld 0.1 Bestuur
Saldo
11
12
Programma Veiligheid
1.2.1 Inleiding Het gevoel van) veiligheid is een belangrijk onderdeel van de leefbaarheid voor inwoners, ondernemers en organisaties. Het programma veiligheid is gericht op verbetering van dit gevoel. Zichtbaarheid, bereikbaarheid en handhaving zijn belangrijke onderdelen. 1.2.2 Wat willen bereiken (speerpunten)? Handhaven en doorpakken. We voeren gezamenlijke controles uit, bijvoorbeeld met politie en de belastingdienst, waaronder de patsercontroles. Verder hebben we een “lik op stuk” beleid: een overtreder krijgt meteen een boete. Zichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar en transparant in resultaten. Wij zijn zichtbaar en aanspreekbaar voor onze inwoners. Wij zijn goed bereikbaar (via click, call, face) en melden van zaken is eenvoudig. Wij zorgen voor terugkoppeling van resultaten bij meldingen. Daarnaast zorgen wij voor regelmatige terugkoppeling aan melders van resultaten van de BOA’s en de politie. Samenwerken aan veiligheid. Wij werken samen met externe partners, zoals politie, belastingdienst, RIEC en instellingen en intern stemmen wij zaken goed af.
1.2.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat wordt voortgezet): • Integraal veiligheidsplan 2023-2026 • Aanpak mensenhandel de Markiezaten • BIBOB beleid • Brabantse Norm Weerbare Overheid • Jaarlijks beleidsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) • Veiligheid spoor (voortzetten van de lobby voor alternatief goederenvervoer) Reguliere werkzaamheden: • Deelname aan diverse regionale en districtelijke overleggen • Deelname aan casusoverleggen in samenwerking met zorg-en veiligheidshuis • Gezamenlijke controles doen met partners zoals politie, belastingdienst, RIEC (bijvoorbeeld patseraanpak) • Aanpak ondermijning (met aandacht voor weerbaarheid) • Implementeren Brabantse Norm Weerbare overheid • Uitrollen cyberchallenge • Gezamenlijk inzetten op het voorkomen van jeugdoverlast- en criminaliteit • Aansturen boa’s: sturen op zichtbaarheid in wijken en kerngericht werken • Buurtpreventie (toetsen en ontwikkelen) • Buurtbemiddeling • Aanpak vuurwerkoverlast • Veilige publieke taak (toetsen en aanscherpen) • Samen met de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant werken we continu aan een beter brandweerzorg en crisisbeheersing Uitvoeren taskforce arbeidsmigranten •
13
1.2.4 Kritische succesfactoren Handhaving: nieuw beleid en de huidige regelgeving moeten uit te voeren en te handhaven/controleren zijn. Wet- en regelgeving: wet en regelgeving geven de spelregels aan waarbinnen wij ons werk uitvoeren. Deze maken het soms lastig om actie te ondernemen als dat nodig is. Een goede afweging tussen zorgvuldigheid en handelen is soms noodzakelijk. Privacywetgeving is belangrijk bij de uitvoering van onze taak. Er is behoefte aan een beter instrument om gegevens uit te wisselen met samenwerkingspartners. Natuurlijk moet dit binnen de geldende regels passen. De afgelopen jaren is veel capaciteit naar corona en de opvang van Oekariense vluchtelingen gegaan. Aangezien de vluchtelingencrisis in 2023 nog niet opgelost is, zal ook hier de komende tijd de nodige capaciteit naar toe gaan. 1.2.5 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren Rapportcijfer Veiligheid Halderberge Bron: Veiligheidsmonitor (2021) Jaar
Halderberge
2021
7,3
2022 en 2023
Geen nieuwe veiligheidsmonitor
Toelichting indicator: Het rapportcijfer veiligheid Halderberge is van een 7,3 in 2021 gestegen naar een 7,5 in 2025. Het percentage inwoners dat zich onveilig voelt in de eigen leefomgeving Bron: Veiligheidsmonitor (2021) Jaar
Halderberge
2021
15%
2022 en 2023
Geen nieuwe veiligheidsmonitor
Toelichting indicator: Het aantal inwoners dat zich onveilig voelt in de eigen leefomgeving is gedaald van 15% in 2021 naar 14% in 2025. Het percentage inwoners dat tevreden is over het functioneren van gemeentelijke handhavers Bron: Veiligheidsmonitor (2021) Jaar
Halderberge
2021
21%
2022 en 2023
Geen nieuwe veiligheidsmonitor
Toelichting indicator: Het aantal inwoners dat tevreden is over het functioneren van gemeentelijke handhavers is gestegen van 21% in 2021 naar 25% in 2025.
14
Het precentage inwoners dat de gemeentelijke handhavers in de buurt ziet Bron: Veiligheidsmonitor (2021) Jaar
Halderberge
2021
28%
2022 en 2023
Geen nieuwe veiligheidsmonitor
Toelichting indicator: Het aantal inwoners dat de gemeentelijke handhavers in de buurt ziet (vaak of soms) is gestegen van 28% in 2021 naar 30% in 2025. Het precentage inwoners dat de gemeentelijke handhavers ergens anders in de buurt ziet Bron: Veiligheidsmonitor (2021) Jaar
Halderberge
2021
42%
2022 en 2023
Geen nieuwe veiligheidsmonitor
Toelichting indicator: Het aantal inwoners dat de gemeentelijke handhavers ergens anders in de buurt ziet (vaak of soms) is gestegen van 42% in 2021 naar 44% in 2025.
15
BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Veiligheid (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d. 4 september 2023). Indicator Verwijzingen Halt1
Winkeldiefstallen2
Geweldsmisdrijven3
Diefstallen uit woning4
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)5
2019
2021
2022
Halderberge
13
8
9
10
Vergelijkbare gemeenten
12
10
7
8
Halderberge
0,8
1,0
0,8
2,3
Vergelijkbare gemeenten
1,1
1,0
1,0
1,2
Halderberge
3,8
3,5
3,8
3,7
Vergelijkbare gemeenten
3,5
3,3
3,1
3,2
Halderberge
2,2
2,3
1,5
0,8
Vergelijkbare gemeenten
1,9
1,4
1,1
1,2
Halderberge
4,8
4,3
5,1
4,2
Vergelijkbare gemeenten
4,6
4,9
4,8
4,8
1 Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12-17 jaar. 2 Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 3 Het aantal gewelds- en seksuele misdrijven, per 1.000 inwoners. 4 Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. 5 Het aantal vernielingen en misdrijven tegen de openbare ruimte per 1.000 inwoners.
16
2020
1.2.6 Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Doel
Wat gaan we daarvoor doen
Participatie
Wanneer
Handhaven en doorpakken
Aanpassing beleid op handhaving per onderwerp, zoals parkeren grote voertuigen/ bedrijfsbusjes, plaatsen containers openbare weg, huisvesting van en overlast door arbeidsmigranten.
Informeren
2023/2024
Beleid opstellen voor beboeten van bijplaatsingen van afval inclusief een onderzoek naar opties voor beboeten door de buitendienst.
Informeren
2024
Handhaving op oneigenlijk gebruik van de vakantieparken.
Informeren
Doorlopend
In 2023 is onderzoek gedaan naar cameratoezicht. Dit onderzoek wordt in 2024 geïmplementeerd.
Informeren
2024
We zorgen dat we als overheid meer weerbaar worden. Hier maken we een plan van aanpak voor. We onderzoeken een aantal onderwerpen en maken daar beleid voor. Voorbeelden hiervan zijn ondermijning, cybercrime en BIBOB. Ook streven we naar een veiliger publieke taak in de strijd tegen ondermijning (oa. Schade verhalen op daders).
Informeren
Doorlopend
We pakken overlastsituaties op een pragmatische manier domeinoverstijgend aan met samenwerkingspartners.
Co-creatie
Doorlopend
Zichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar en Duidelijk in resultaten
We zorgen ervoor dat onze BOA’s zichtbaarder en beter bereikbaar worden. Dit doen we onder andere door het publiceren van wat de BOA’s doen via de gemeentelijke communicatiemiddelen, het bekend maken van de vaste BOA in de wijk en het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid.
Informeren
Doorlopend
Samenwerken aan veiligheid
We versterken de samenwerking met alle partners voor het verbeteren van de leefbaarheid in wijken onder andere voor de aanpak van de Wet Aanpak Woonoverlast en voor controle op snelheidsovertredingen.
Informeren
Doorlopend
We gaan een nieuw beleid opstellen voor ontsporende jongeren vanaf groep 8 met als doel om ontsporing te voorkomen en om jongeren te leren hoe zij gevaarlijke situaties op tijd kunnen herkennen.
informeren
2024
We voeren het beleidsplan Mensenhandel uit wat is opgesteld binnen het district Markiezaten.
Informeren
Doorlopend
17
1.2.7 Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio West- en Midden-Brabant Doel of belang dat wordt behartigd:
Het openbaar lichaam heeft tot doel samen te werken voor een goede behartiging van de zorg voor de veiligheid en de hulpverlening aan de burgers in het werkgebied bij het bieden van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en de voorbereiding op en bestrijding van ongevallen, crises en rampen. Het primaire doel is het beschermen van burgers tegen risico’s op het gebied van fysieke veiligheid. Het secundaire doel is om te zorgen voor een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, de geneeskundige hulpverlening en de rampenbestrijding en crisisbeheersing onder één regionale bestuurlijke regie.
Beleidsvoornemens:Het uitvoeren van het beleidsplan voor de periode 2023-2027. in dit plan ligt het accent op risicobeheersing, zelfredzaamheid burgers, brandveilig leven, en het vernieuwen van de organisatie voor bevolkingszorg. Jaarlijks worden deze onderwerpen vertaald in acties. Belangrijkste voornemens voor de periode 2023-2027 zijn: Rekening houden met: 1. Onverwachte risico’s; 2. Versterken van de informatiepositie om op de juiste momenten de juiste beslissing te kunnen nemen en effectiever te opereren 3. Veilig verduurzamen; Daarbij ligt het accent op de risico’s met de hoogste prioriteit volgens het risicoprofiel: • Infectieziekten mens; • Verstoring vitale infrastructuur; • Extreem weer; • Effecten maatschappelijke onrust; • Natuurbranden.
Richtlijnen 2025
Beleidsmatige richtlijnen: In het beleidsplan 2023-2027 zijn actiepunten opgenomen, die uiterlijk in 2027 moeten zijn gerealiseerd. In de kaderbrief geeft de Veiligheidsregio aan welke actiepunten in 2025 centraal staan. In de begroting geeft de Veiligheidsregio aan op welke wijze deze actiepunten worden ingevuld. In de kaderbrief dient aandacht gegeven te worden aan; • Doorontwikkeling na de invoering van de omgevingswet en de wet kwaliteitsborging voor het bouwen. • De ontwikkelingen op het brede gebied van de Energietransitie. • De ontwikkelingen van de dynamische en flexibele incident bestrijding. Financiële richtlijnen: Voor de financiële richtlijnen 2025 verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden Partijen.
18
1.2.8 Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten van het programma Veiligheid opgenomen (x € 1.000). Programma Veiligheid
2023
2024
2025
2026
2027
1.1 Crisisbeheer en brandweer
2.466
2.243
2.327
2.397
2.467
1.2 Openbare orde en veiligheid
1.041
1.260
1.230
1.280
1.324
Totaal lasten Veiligheid
3.507
3.503
3.557
3.677
3.790
Kapitaallasten bestaande activa
46
49
46
45
45
Kapitaallasten Investeringsprogramma 2024 - 2027
0
0
0
6
6
815
1.105
1.149
1.194
1.238
1.1 Crisisbeheer en brandweer
0
0
0
0
0
1.2 Openbare orde en veiligheid
21
25
26
27
28
Totaal baten Veiligheid
21
25
26
27
28
-3.487
-3.478
-3.531
-3.650
-3.763
Lasten per taakveld
Waarvan:
Direct toe te rekenen salarislasten
Baten per taakveld
Saldo
19
20
Programma Openbare ruimte
1.3.1 Inleiding De openbare ruimte is de ruimte die voor iedereen toegankelijk, veilig en aantrekkelijk moet zijn. Dit zijn onder andere de straten en pleinen, vijvers en sloten, plantsoenen en parken en ruimtes die door de gemeente worden beheerd. Daarnaast zijn het ook de gemeentelijke gebouwen en voorzieningen zoals de riolering, waterberging en bruggen. Klimaatverandering is en blijft een grote uitdaging voor de komende jaren en heeft veel invloed op de inrichting van de openbare ruimte. Meer groen is hierbij erg belangrijk. 1.3.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Een groene omgeving draagt bij aan het welzijn van mensen. Groen levert ook een bijdrage aan de biodiversiteit. We maken Halderberge groener. Hierbij staan kwaliteit en afwisseling centraal. We verbeteren de verkeersveiligheid en bereikbaarheid voor alle verkeersdeelnemers. Er wordt een goede balans gezocht tussen ruimte voor parkeren en de overige eisen die gesteld worden aan de inrichting van de openbare ruimte. We willen een kwalitatief goed onderhoudsniveau van onze openbare ruimte en gemeentelijk vastgoed. Achterstallig onderhoud wordt voorkomen. We creëren een aantrekkelijke omgeving voor mens en dier. We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de hele buitenruimte in Halderberge. We spelen in op het voorkomen van wateroverlast, droogte en hittestress.
We betrekken bewoners bij veranderingen in de openbare ruimte en communiceren daar helder en duidelijk over. We stellen vooraf duidelijke kaders waarover bewoners kunnen meepraten en meebeslissen. 1.3.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Groenbeleidsplan (2020) • Landschapsplan 2016-2025 • Mobiliteitsvisie 2023-2027 • Kadernota parkeren 2023-2027 • Beleidsplan Civiel Technische Kunstwerken 2022-2023 • Speelbeleid 2021-2025 • Beleidsplan openbare verlichting 2021-2025 • Beleidsplan Wegen 2022-2026 • Gemeentelijk Water Programma 2024-2027 • Aanpak en uitvoering fiets- en wandelroutes 2023 • Gladheidbestrijdingsplan 2021-2022 • Meerjaren Onderhoudsprogramma Gebouwen • Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur • Uitgiftebeleid gemeentelijke reststroken • Vastgoed- en accommodatiebeleid (2022) • Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur
21
Huidige werkzaamheden:
• Onderzoek verkeersveiligheid Kralen, A17, klaar in 2024 • Vervangen openbare verlichting door LED, klaar in 2025 • Projecten en onderhoudswerken klimaatadaptief uitvoeren • Inzet Keet in de wijk • Opleveren verkeersvisie centrum Oudenbosch, klaar in 2024 1.3.4 Kritische succesfactoren Klimaat (extreme droogte of regenval). 1.3.5 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren De lokale indicatoren zijn afkomstig uit de Burgerpeiling. Voor de indicatoren uit de Burgerpeiling geldt, dat deze pas weer het jaar voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen wordt uitgevoerd (dus in 2025). Door het college is besloten om de Burgerpeiling eens per 4 jaar te houden (in het jaar vóór de gemeenteraadsverkiezingen). Dit om wellicht meer ontwikkeling te zien in de indicatoren. Perken, plantsoenen en parken zijn goed onderhouden. bron: Burgerpeiling Jaar
Halderberge
Vergelijkbare gemeenten
2019
39%
55%
2021
35%
54%
2022 e.v.
Geen Burgerpeiling
Toelichting indicator: De gemeente Halderberge geeft steeds meer aandacht aan een klimaatbestendige en duurzaam ingerichte openbare ruimte. In plaats van gazons worden meer en meer de wat ruigere mengsels met bloemen gebruikt. Ook het bestrijden van onkruid op verhardingen wordt duurzaam uitgevoerd. Niet alle inwoners zijn op de hoogte van deze ontwikkelingen en ervaren deze nieuwe aanpak als een versobering van het onderhoud. In de komende periode zullen we extra aandacht geven aan communicatie over de ontwikkelingen op groen en duurzaamheid zodat meer begrip zal ontstaan voor de uitstraling van het groen en het onkruid op verhardingen. Mate waarin onveilige verkeerssituaties in de buurt voorkomen. bron: Burgerpeiling Jaar
Halderberge
Vergelijkbare gemeenten
2019
70%
57%
2021
75%
55%
2022 e.v.
Geen Burgerpeiling
BBV-indicatoren Voor het programma Openbare ruimte zijn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen.
22
1.3.6 Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Doel
Wat gaan we daarvoor doen
Participatie
Wanneer
Een groene omgeving draagt bij aan het welzijn van mensen.
Wandel/fiets en ruiterpaden en de mogelijkheden onderzoeken voor de aanleg van een wandelbrug bij Albano.
Adviseren
Vanaf 2023 (plan wandel en fietspaden
Het vergroenen van de gemeente met aandacht voor entrees van de kernen en rotondes en extra aanplant van bomen (ook in het buitengebied).
Informeren en Raadplegen
vanaf 2023
Omvormen overbodige verharding en versnellen vervanging beplanting. We zijn terughoudend in de verkoop van reststroken zodat groen, groen kan blijven (extra budget € 10.000).
Informeren Raadplegen
2023 en verdere jaren
Verbeteren verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers
Aanpak van verkeersknelpunten.
Raadplegen
Doorlopend
Onderzoek en opstellen plan van aanpak tegengaan sluipverkeer.
Raadplegen
2024
We willen een kwalitatief goed onderhoudsniveau van onze openbare ruimte en gemeentelijk vastgoed
Optimaliseren serviceteams. (bomenploeg, groen inclusief, vegen verhardingen) en het beter communiceren en in beeld brengen van uitgevoerde werkzaamheden.
Informeren
2023/2024
Onderhoud wegen: opstellen plan van aanpak verbeteren kwaliteit trottoirs en fietspaden.
Informeren/ raadplegen
2024
We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de hele buitenruimte in Halderberge
Communicatie/ educatie: opzetten klimaatportaal.
Informeren
Vanaf 2023
We betrekken bewoners bij veranderingen in de openbare ruimte en communiceren daar helder en duidelijk over
Inzet omgevingsmanager bij alle projecten die we uitvoeren in de openbare ruimte.
Informeren
2023 en verdere jaren
We gaan bij projecten en onderhoud gerichter communiceren wat we gaan doen en hoe we dat gaan doen. Hiervoor zijn extra middelen opgenomen. Dat geldt niet alleen voor grote projecten, maar ook regulier werk en onderhoud.
Informeren
2023 en verdere jaren
1.3.7 Verbonden partijen Bij het programma Openbare ruimte zijn geen Verbonden partijen betrokken.
23
1.3.8 Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten van het programma Openbare ruimte opgenomen (x € 1.000). Programma Openbare ruimte
2023
2024
2025
2026
2027
127
191
184
107
110
5.180
5.684
6.232
6.621
6.617
2.2 Parkeren
197
238
243
254
254
2.5 Openbaar vervoer
57
33
34
35
37
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
3.055
3.305
3.411
3.523
3.606
7.2 Riolering
2.572
2.539
2.563
2.694
2.884
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
107
115
129
130
132
Totaal lasten Openbare ruimte
11.295
12.105
12.796
13.364
13.639
2.114
2.334
2.504
2.464
2.217
0
0
395
695
863
3.560
4.058
4.156
4.295
4.427
0
0
0
0
0
144
210
216
221
227
2.2 Parkeren
0
0
1
1
1
2.5 Openbaar vervoer
0
0
0
0
0
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
28
29
29
30
31
3.638
3.613
3.630
3.796
4.013
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
41
43
42
40
39
Totaal baten Openbare ruimte
3.852
3.895
3.918
4.088
4.311
Saldo
-7.443
-8.210
-8.879
-9.275
-9.328
Lasten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer
Waarvan: Kapitaallasten bestaande activa Kapitaallasten Investeringsprogramma 2024 - 2027 Direct toe te rekenen salarislasten
Baten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer
7.2 Riolering
24
Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen
1.4.1 Inleiding Halderberge is het groene hart van West- Brabant. Het is een woongemeente met unieke kernen en bijzonder cultuurhistorisch erfgoed. Halderberge is een recreatief toeristische trekpleister. Het is belangrijk dat er woningen voor alle doelgroepen zijn van een goede kwaliteit met ruime keuzevrijheid om te voorzien in de woonwens van (toekomstige) Halderbergenaren. Duurzaamheid, energietransitie, versterken van het buitengebied en versnellen van woningbouw zijn belangrijk. We willen een overheid zijn die zaken mogelijk maakt. De eigen kracht van inwoners staat centraal. We werken samen met lokale en regionale partners. De ondernemers zorgen voor banen en ze versterken de leefbaarheid. We maken het makkelijk en aantrekkelijk voor de ondernemers om hier te ondernemen en zich te vestigen. Dit doen we samen met onze partners, zoals de verschillende ondernemers- en brancheverenigingen en de nog op te richten Economische Samenwerking Halderberge. Om het ondernemersklimaat verder te versterken moedigen we onderlinge samenwerking aan, optimaliseren onze dienstverlening en investeren in de openbare ruimte. Ook communiceren we helder over alles wat Halderberge te bieden heeft voor ondernemers, inwoners en recreanten.
1.4.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Versterken van Halderberge als woongemeente met een ligging in een goed bereikbare, veelzijdige, groene en landelijke omgeving en een aantrekkelijk en levendig buitengebied. We zetten in op variatie in en de kwaliteit van de woningvoorraad. Op deze manier voorzien we in de woonwens van (toekomstige) Halderbergenaren. We voeren het beleid uit van het project Vitaal buitenbied. We voegen kwaliteit toe aan de woonomgeving met natuur en landschapsverbetering. We nodigen iedereen uit om met goede initiatieven te komen om de leefomgeving mooier en beter te maken. Deze initiatieven moeten passen binnen de Omgevingsvisie en bijdragen aan de waarden en opgaven die daarin staan. De Omgevingswet wordt ingevoerd en biedt ruimte voor initiatief. De Omgevingswet maakt de uitgangspunten inzichtelijker, voorspelbaarder en makkelijker voor ondernemers en inwoners. Er is meer ruimte voor lokaal maatwerk. De wet biedt kansen voor innovatie, creativiteit en experimenten. Energietransitie. We geven invulling aan de doelstelling Energieneutraal wonen in 2050. We willen zoveel mogelijk af van aardgas. Daarnaast werken we samen aan een mix van duurzame bronnen van energie. Dat doen we samen met andere overheden, gemeenten, organisaties, inwoners, ondernemers en ontwikkelaars. We zetten in op afvalscheiding en informatievoorziening.
Versterken van het vestigings- en ondernemingsklimaat op de bestaande bedrijventerreinen. We werken vanuit een betrokken, actieve en klantgerichte houding aan het versterken, moderniseren en verduurzamen van de bedrijventerreinen. We investeren op de bedrijventerreinen in de openbare ruimte en in de relatie met de ondernemers. Ook jagen we herontwikkelingen van langdurig leegstaande panden aan.
25
Levendige, compacte en aantrekkelijke kernwinkelgebieden. We werken aan het vergroten van de aantrekkelijkheid van de drie grote kernwinkelgebieden in Oud Gastel, Oudenbosch en Hoeven. Dit doen we samen met de ondernemersverenigingen, vastgoedeigenaren en ontwikkelaars. We verbeteren de inrichting van de openbare ruimte en faciliteren ruimtelijke ontwikkelingen die bijdragen aan het wegwerken van leegstand en de ontwikkeling naar een compacter winkelhart. Daarnaast ondersteunen we bij de totstandkoming van een aantrekkelijk evenementenaanbod. Het versterken en promoten van al dat Halderberge op toeristisch-recreatief gebied te bieden heeft. De toeristisch-recreatieve sector draagt sterk bij aan de leefbaarheid en (economische) ontwikkeling in de gemeente. Vanuit een sterk georganiseerde sector werken we verder aan het versterken van het dag- en verblijfsaanbod en het vergroten van de bekendheid van alles wat Halderberge biedt. Samen werken aan economische groei. Vanuit een actieve samenwerking met en tussen ondernemers en het onderwijs werken we samen aan de economische groei. De Economische Samenwerking Halderberge (ESH) – de opvolger van de Economische Koepel Halderberge (EKH) - wordt ingericht en geeft gevraagd en ongevraagd advies aan de gemeente en jaagt economische projecten aan.
Ook jagen we de samenwerking tussen ondernemers op de lokale bedrijventerreinen aan met als doel het versterken van hun economische groei. Verder kijken we met een ja, mits houding naar initiatieven en jagen die waar gewenst actief aan. 1.4.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Omgevingsvisie Haldeberge 2025 • Woonvisie Halderberge 2021-2025 • Kaderafspraken prestatieafspraken 2021-2023 • Woningbouwprogramma 2018-2028 • Regionale Energietransitie West-Brabant • Beleidsplan Energietransitie Haldeberge 2019-2022 • Toetsingskader humaan verblijf Arbeidsmigranten • Visie bewoning recreatieve verblijfslocaties 2017-2021 • Eerste herzieningsbestemmingsplan Buitengebied • Afvalbeleid gemeente Halderberge 2019-2022 • Economische visienota Haldeberge 2021-2025 • Integrale parkeervisie centrum Oudenbosch 2020 • Actiekaart bedrijventerreinen 2020 • VAB- parapluplan (2023) Huidige werkzaamheden: De huidige werkzaamheden binnen dit programma zijn voor Ruimtelijke Ontwikkeling onder andere het begeleiden van planologische procedures en het behandelen van omgevingsvergunningen. We doen dit samen met inwoners, ondernemers, andere overheden en partners. Voor Economische ontwikkeling zijn de reguliere werkzaamheden binnen dit programma het uitvoeren van de economische visie en de actiekaarten kernwinkelgebieden en bedrijventerreinen.
Samen met Visit Marketing werken we aan het promoten en versterken van het toeristisch-recreatief aanbod. Daarnaast onderhouden we het contact met ondernemers, ondernemersverenigingen, de regio en andere overheden en overige samenwerkingspartners. 1.4.4 Kritische succesfactoren De invoering van de Omgevingswet (vooral digitale voorzieningen) en Wet kwaliteitsborging is al een aantal keer uitgesteld. Energietransitie moet haalbaar en betaalbaar zijn. We zijn hierbij afhankelijk van landelijke stimulerings- en subsidiemogelijkheden en van technische ontwikkelingen. Woningbouw is afhankelijk van ontwikkelingen op het gebied van milieu, bouwstoffen, arbeidsmarkt en economie. Dit kan invloed hebben op de uitvoering van dit programma. De gemeente in veel gevallen afhankelijk van de inzet en betrokkenheid van partners zoals de ondernemers(verenigingen), vastgoedeigenaren en ontwikkelaars. De gemeente kan aanjagen, ondersteunen en faciliteren, maar kan het niet alleen.
26
1.4.5 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren Gezien het grote aantal speerpunten binnen dit programma, is er voor gekozen om voor dit programma af te wijken van het uitgangspunt van maxiaal 3 indicatoren per programma. Voor dit programma worden voor zowel ruimtelijke ontwikkelingen als economische ontwikkelingen maximaal 3 indicatoren opgenomen. Ruimtelijke ontwikkelingen In de periode tot en met 2028 worden er circa 1.000 woningen gerealiseerd. Bron: Gemeente Haldeberge Jaar
Halderberge
2023
92
2024
320
2025
259
2026
477
2027
50
Toelichting indicator: We voegen voldoende woningen voor doorstromers (versneld) toe aan de woningvoorraad. We geven hierbij prioriteit aan eigen woningbouwlocaties. Maximaal 100 kg ingezameld (grof) huishoudelijk restafval per inwoner per jaar in 2026. Bron: Saver Jaar
Halderberge
2018
183
2020
161
2021
137
2022
130
27
Economische ontwikkelingen Versterken van het vestigings- en ondernemingsklimaat op de bestaande bedrijventerreinen. Bron: Ondernemerspeiling Jaar
Halderberge
2018
6,05
2020
6,73
2022
Geen ondernemerspeiling vanwege de effecten van de coronacrisis
Halderberge als (inter-)nationale toeristische trekpleister gebaseerd op het aantal dagtoeristen. Bron: Cijfers belangrijke toeristische trekkers Jaar
Halderberge
2019
110.000
2020
Niet gemeten
2021
Niet gemeten
2022
105.000
Toelichting indicator: Toeristische trekkers zijn o.a. Basiliek, Zouavenmuseum, Vliegend Museum Seppe, Sterrenwacht, Natuurhistorisch en Volkenkundig museum, Mastboomhuis, Splesj. Nadeel is dat Splesj tot nu toe nog geen cijfers heeft willen geven). Vanwege de coronacrisis zijn er geen cijfers over de jaren 2020 en 2021 opgenomen aangezien deze geen reëel beeld geven van de ontwikkeling van het aantal dagtoeristen.
28
BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d. 4 september 2023). Indicator Functiemenging1
Vestigingen (van bedrijven)2
Omvang huishoudelijk restafval3
Hernieuwbare elektriciteit4
Gemiddelde WOZ waarde5
Nieuw gebouwde woningen6
Demografische druk7
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden8
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden9
2019
2020
2021
2022
Halderberge
48,6%
46,6%
46,8%
47,7%
Vergelijkbare gemeenten
49,8%
49,7%
49,7%
50,2%
Halderberge
148,0
152,2
157,3
161,9
Vergelijkbare gemeenten
147,3
153,0
158,8
167,6
Halderberge
144,0
146,0
-
Vergelijkbare gemeenten
135,0
137,0
129,0
Halderberge
55,2%
68,1%
64,7%
Vergelijkbare gemeenten
?
?
?
Halderberge
250
263
281
302
Vergelijkbare gemeenten
250
267
285
313
Halderberge
6,2
7,8
5,8
7,1
Vergelijkbare gemeenten
8,7
8,7
8,1
8,2
Halderberge
76,3%
77,8%
78,0%
77,8%
Vergelijkbare gemeenten
78,1%
78,4%
78,5%
79,0%
Halderberge
634
661
679
761
Vergelijkbare gemeenten
683
720
?
?
Halderberge
731
769
787
877
Vergelijkbare gemeenten
756
797
?
?
1 De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. 2 Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 3 Aantal kilo’s niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval per inwoner. 4 Percentage hernieuwbare elektriciteit. 5 De gemiddelde WOZ waarde van woningen (x € 1.000). 6 Aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen. 7 Som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20-65 jaar. 8 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 9 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
29
1.4.6 Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Doel
Wat gaan we daarvoor doen
Participatie
Wanneer
Versterken van Halderberge als woongemeente die ligt in een goed bereikbare, veelzijdige, groene en landelijke omgeving, met een aantrekkelijk en levendig buitengebied.
We realiseren circa 1.000 woningen in de periode tot en met 2028. We voegen voldoende woningen voor doorstromers (versneld) toe aan de woningvoorraad. We geven hierbij prioriteit aan eigen woningbouwlocaties Om deze hoeveelheid woningen te kunnen realiseren, zullen we het werkproces en de inhoud van de woningbouwprogrammering in kaart brengen, coördineren op basis van afspraken in regionale investeringsagenda en optimaliseren. Hiermee ontstaat meer en eerder duidelijkheid richting ontwikkelaars, professionele beleggers en de woningcorporatie.
Informeren
Doorlopend
We streven naar minimaal 25% (Collectief) particulier opdrachtgeverschap en bijzondere woonvormen bij nieuwbouwplannen.
Informeren
Doorlopend
We zorgen voor voldoende toevoegingen voor starters en zoeken naar mogelijkheden om deze woningen beschikbaar te houden voor deze doelgroep. Dit doen we onder andere door het herzien van de startersverordening.
Informeren
Doorlopend
We herijken de starterslening.
Advies
Vanaf 2022
We vertegenwoordigen actief de gemeentelijke belangen in regionale en grotere ontwikkelingen (bijvoorbeeld RIA, 380kV, spoor). Een voorbeeld is hier verder het samenwerken met de stedelijke regio West-Brabant West aan aanvullende verstedelijkingsafspraken. Samen met de provinciale prognoses vernieuwen we het woningbouwprogramma in 2024.
Raadplegen
Doorlopend
We onderzoeken de schaarste op de woningmarkt en vertalen de uitkomst indien mogelijk in aanvullend beleid.
Advies
2023 - 2024
We werken samen met de wooncorporatie aan de verbetering van de leefbaarheid (ook op het gebied van veiligheid) in de wijken. We werken aan een pilot wijkaanpak.
Co-creatie
2023 - 2025
Nieuwe ontwikkelingen worden getoetst aan wenselijkheid. We geven daarbij prioriteit aan initiatieven die het meest aansluiten op of bijdragen aan de speerpunten genoemd in de omgevingsvisie.
Co creatie
Doorlopend
We nodigen iedereen uit om met goede initiatieven te komen om de leefomgeving mooier en beter te maken.
30
Doel
De Omgevingswet wordt ingevoerd en biedt ruimte voor initiatief.
Energietransitie
Wat gaan we daarvoor doen
Participatie
Wanneer
Initiatiefnemers betrekken inwoners en ondernemers bij hun plannen. Als gemeente de initiatiefnemer is gebeurt dit ook.
Co-creatie
Doorlopend
We ontwikkelen de nieuwe vaardigheden van medewerkers door en passen deze toe in de (nieuwe) werkende processen.
Raadplegen
Doorlopend
We bepalen de uitgangspunten voor het opstellen van het omgevingsplan en werken gebiedsgericht aan de eerste aanpassingen van het omgevingsplan in regionaal verband.
Co creatie
2022-2026
Transitievisie: We stellen de eerste wijkverkenningen op om in 2050 het doel van een aardgasvrije gemeente te kunnen bereiken.
Co creatie
Doorlopend
We ondersteunen initiatieven voor alternatieve manieren van energie opwek voor eigen gebruik in het buitengebied.
Informeren
Doorlopend
Nationaal Isolatieprogramma: We gaan door met het informeren en activeren van inwoners over het isoleren van hun woning.
Activeren
Doorlopend
De transitievisie warmte wordt elke twee jaar samen met de gemeenteraad herijkt. We zetten in op afvalscheiding en informatievoorziening.
Versterken van het vestigingsen ondernemingsklimaat op de bestaande bedrijventerreinen
Doorlopend
We evalueren het huidige afvalbeleidsplan en gaan daarna een nieuw plan opstellen met aandacht voor de wijze van afvalscheiding en handhaving hierop (zie ook programma 2).
Co creatie
Doorlopend
We gaan milieuparkjes versneld ondergronds aanbrengen. Hiervoor wordt een afsprakenkader opgesteld. Hierbij wordt inbreng van omwonenden gevraagd. Het nieuwe budget wat hiervoor beschikbaar is gesteld komt eenmalig ten laste van de begroting 2023 en wordt vanaf 2024 verrekend met de afvalstoffenheffing.
Co creatie
Doorlopend
De verbinding tussen de verschillende thema’s van het klimaatakkoord (energietransitie, circulaire economie (afval), klimaatadaptatie) opzoeken en uitdragen naar organisatie, ondernemers en inwoners.
informeren
Doorlopend
Verder uitvoering geven aan de actiekaart bedrijventerreinen.
Co-creatie
Doorlopend
Actualiseren van de actiekaarten.
Co-creatie
Doorlopend
Versterken van de verkeersveiligheid op de bedrijventerreinen door onder andere alternatieven voor vrachtwagenparkeren te verkennen en de toegang bedrijventerrein Bosschendijk aan te pakken.
Raadplegen
31
Doel
Levendige, compacte en aantrekkelijke kernwinkelgebieden
Het versterken en promoten van al dat Halderberge op toeristischrecreatief gebied te bieden heeft
Samen werken aan economische groei
Wat gaan we daarvoor doen
Participatie
Wanneer
Modernisering van de noordzijde van Breda International Airport.
Faciliteren
2024
Uitvoering geven aan de actiekaarten kernwinkelgebieden.
Co-creatie
Doorlopend
Actualiseren van de actiekaarten.
Co-creatie
2024
Herinrichting openbare ruimte kernwinkelgebied Oudenbosch in samenhang met herinrichting openbare ruimte religieus erfgoed en visie op het havengebied Oudenbosch.
Raadplegen
2024: Realisatie
Uitvoeren project religieus erfgoed wat moet leiden tot een duurzame invulling van de locaties. Ook de herinrichting van de openbare ruimte maakt onderdeel uit van dit project.
Raadplegen
2023-2026
Het maken van een verkenning naar mogelijkheden versterken waterbeleving en met name de verbinding tussen de oevers en het water.
Raadplegen
2024
Het versterken en/of terugbrengen van het toeristisch gebruik in de recreatieve verblijfsmogelijkheden binnen de gemeente.
Faciliteren
Doorlopend
Samen met de OKH en een vertegenwoordiging van de lokale bedrijventerreinen werken we toe naar een formele samenwerking tussen ondernemers op de bedrijventerreinen. De thema’s veiligheid, duurzaamheid en collectieve inkoop staat daarbij centraal.
Co-creatie
2023-2024
Continu monitoren van subsidiemogelijkheden bij het Rijk en de provincie Noord-Brabant. Bij kansrijke uitvraag aanvraag indienen samen met betrokken partijen.
32
Doorlopend
1.4.7 Verbonden partijen Omgevingsdienst Midden en West Brabant (OMWB) Doel of belang dat wordt behartigd:
De zorg voor het milieu in de ruimste zin, waarbij in samenspel met andere beleidsterreinen van de deelnemers aan duurzame ontwikkeling vorm wordt gegeven. Ter behartiging van dit belang verricht de OMWB alle milieutaken van de deelnemers, in die zin dat zij wettelijke milieutaken voorbereidt en uitvoert en over de milieubeleidstaken adviseert aan de deelnemers en na besluitvorming door de deelnemers de uitvoering ter hand neemt. Deze taken worden volgens de Gemeenschappelijke Regeling namens de 25 gemeenten en provincie Noord Brabant uitgevoerd. De deelnemers hebben alle VTH milieutaken en aanvullende verzoektaken ondergebracht bij de OMWB. In sommige gevallen is zelfs een vergaand mandaat neergelegd bij de OMWB.
Beleidsvoornemens:De Omgevingsdienst gaat zich de komende jaren met name richten op de volgende thema's/speerpunten: 1. Implementatie Omgevingswet; 2. Het verkennen van inhoudelijke onderwerpen; 3. Het instrumentarium voor vergunningverlening, toezicht, handhaving, klachten en advies (VTHKA); 4. Strategisch HRM beleid; 5. Professionalisering.
Richtlijnen 2025
Beleidsmatige richtlijnen: 1. De basis voor het uitvoeren van de wettelijke basistaken door de Omgevingsdienst vormt het inrichtingenbestand. Dit is onder meer de basis van het werkprogramma en de financiering van de dienst. Onze omgeving verandert voortdurend en dit vraagt het nodige voor het actueel houden van dit bestand. Met de komst van de omgevingswet moet dit bestand worden getransformeerd naar een bestand van Milieu Belastende Activiteiten (MBA). Wij verwachten dat de OMWB beschikt over een hoogwaardig, adequaat en up-to-date inrichtingenbestand dat wordt getransformeerd nar een MBA bestand en dat de dienst zich in staat stelt snel te reageren op veranderingen. Wij vragen de dienst om voor de transformatie en met name het up-to-date houden van gegevens in het MBA bestand beleidsmatige maatregelen te treffen en dit tot uitdrukking te laten komen in de begroting 2025. 2. Overeengekomen is de aangepaste versie van de MWB-norm te herzien nadat de gevolgen van de inwerkingtreding Omgevingswet duidelijk zijn en er een nieuw GUK is vastgesteld. Wij vragen de OMWB om in 2025 samen met de deelnemers de MWB norm te herzien en te komen tot en nieuwe financieringsopzet van de dienst. Hou hierbij rekening met het herziene GUK en aan te sluiten de uitkomst van Interbestuurlijke programma Versterking VTH-stelsel en baseert het op een kwalitatief hoogwaardig en actueel MBA-bestand. 3.
Er is sprake van krapte op de arbeidsmarkt wat we vooral terugzien in specialistische functies en dit raakt ook de OMWB. Dit vraagt om het maken van keuzes waarop de beschikbare capaciteit wordt ingezet. We vragen de OMWB om transparant en tijdig, maar uiterlijk in 2025 een duidelijk afwegingskader op te stellen voor die gevallen waarin keuzes gemaakt moeten worden (bijvoorbeeld ten aanzien van inzetten op basistaken of verzoektaken en waarbij het uitgangspunt dient te zijn het voldoen en de wettelijke (basis)- taken. Daarbij zijn maatwerk, risico-gestuurd werken en vertrouwen belangrijke pijlers. 4. Kijk kritisch naar bestaande werkzaamheden en evalueer deze tijdig. Hanteer bij het opstellen van de begroting het principe nieuwe werkzaamheden voor oud. We vragen de omgevingsdienst hierbij de focus te leggen op het programma collectieve taken (P3). Het beschikbare bedrag op basis van de overeengekomen verdeelsleutel hoort daarbij niet het uitgangspunt te zijn maar nut en noodzaak van de in programma 3 opgenomen taken en werkzaamheden.
33
Omgevingsdienst Midden en West Brabant (OMWB) 5. De resultaten en uitgangspunten van het kwaliteitsmanagementsysteem en de doorontwikkeling van datamanagement en -beheer worden transparant verwerkt in de (meerjaren)begroting. De resultaten worden onder andere vertaald in de begroting door het opnemen van prestatie-indicatoren voor de (primaire) processen. Financiële richtlijnen: Voor de financiële richtlijnen 2025 verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden Partijen. Borchwerf II De gemeenteraad wordt middels het jaarverslag van het grondbedrijf apart geïnformeerd over de ontwikkelingen op het industrieterrein Borchwerf II. In deze paragraaf treft u derhalve slechts summiere informatie aan over de beleidsvoornemens. Halderberge Borchwerf II B.V. Doel of belang dat wordt behartigd:
Het doel van de vennootschap is het oprichten en als stille vennoot optreden van de commanditaire vennootschap Borchwerf II CV, die zorg draagt voor en verantwoordelijk is voor de exploitatie van het industrieterrein Borchwerf II.