NvZ bijlage 1 - Programmerings- en investeringsagenda Bedrijventerreinen 2021.pdf
Tekst van het document
Afspraken 2.1
We beoordelen logistieke vestigingsverzoeken op regionale meerwaarde. Regionale meerwaarde kent twee componenten: de mate van regionale gebondenheid en de mate
Buck Consultants International
53
van maatschappelijke en economische meerwaarde. Indien geen sprake is van regionale meerwaarde dan wordt de vestiging vanuit de gemeente ontraden en niet gefaciliteerd. In de andere gevallen richten we onze sturingsinzet op het verhogen van de regionale meerwaarde. Waar nodig zetten we hier naast publiekrechtelijk, ook privaatrechtelijk instrumentarium voor in. Figuur 4
Beoordelingsaspecten regionale gebondenheid en maatschappelijke en economische meerwaarde
Regionale gebondenheid • •
•
• •
Maatschappelijke en economische meerwaarde
Uitbreiding of verplaatsing van lo- • kaal/ regionaal bedrijf. • Logistieke operatie die ge- of ver- • bonden is met een regionaal gevestigd productiebedrijf of hoofd- • kantoor. Samenwerking met regionale kennisinstelling (ROC West-Brabant, • NLDA of BUAS) of deelname in regionale innovatieprojecten. West Brabantse toeleveranciers, • afnemers/innovatiepartners. Gebruik van regionale haven, • spoor, buis, binnenvaart.
Bedrijf betreft VAL-VAS logistiek of ketenregie. Bedrijf zet stevig in op robotisering/ innovatie/ automatisering. Er is een gezonde balans tussen inzet (boven)regionaal personeel en inzet arbeidsmigranten. Er is bereidheid om samenwerking met werkplein en onderwijsinstellingen in relatie tot arbeidsmarkt- & onderwijsprojecten, participatie en inburgering concreet vorm te geven. Bedrijf levert bijdrage aan klimaatopgave – energietransitie (bijvoorbeeld in de vorm van circulair bouwen, BREEAM-certificering, zon-op-dak, etc.). Bedrijf levert bijdrage aan modal shift (van weg naar water, buis, spoor). Bedrijf levert een bijdrage aan (sociale) innovatieprojecten in de regio.
2.2
Een sterk punt van onze logistiek is het feit dat we op belangrijke corridors gelokaliseerd zijn. De versterking van de corridors en de daarin gelegen knooppunten essentieel is. Hetgeen we al in onze regio hebben, willen we versterken, middels toevoeging, innovatie en cross-over. Versnippering (van logistieke activiteiten) moet vermeden worden. Onze regio is goed ontsloten en op vele plekken zelfs multimodaal ontsloten. Hier moeten we beter gebruik van (laten) maken door de juiste logistiek op de juiste plek te organiseren.
2.3
Voor grootschalige VAL/VAS-activiteiten en activiteiten die sterk gekoppeld zijn aan de aanwezige zeehaven kiezen we in West-Brabant voor clustering van logistiek op het Logistiek Park Moerdijk. Voor andere logistieke bedrijven (en/of afwijking op bovenstaande) zijn de bestaande bedrijventerreinen de aangewezen plek.
2.4
Daarnaast spreken we ons als regiogemeenten expliciet uit over waar logistiek ongewenst is en waar we dit dus niet willen huisvesten. Bijvoorbeeld vanwege een slechte bereikbaarheid, andere plannen, etc. Daartoe inventariseren we op welke terreinen nu logistiek is toegestaan, maar waar we dit eigenlijk niet willen. Ook kijken we welke terreinen mogelijk geschikt zouden kunnen zijn voor logistiek, maar waar het nu niet mag. We onderzoeken wat aanvullend nodig is aan vestigingslocaties om onze ambitie als kwalitatief hoogwaardige logistieke hotspot te versterken.
2.5
In relatie tot de bestaande bedrijventerreinen: de overheid kan sturen op het opzetten en beter benutten van shared facilities voor logistiek. We willen deze koppeling realiseren onder andere door een verkenning naar broedplaatsen in relatie tot topsectoren (is onderdeel van actieagenda RWB).
Buck Consultants International
54
Arbeidsmigrantenhuisvesting De arbeidsmarkt raakt direct aan de West-Brabantse bedrijventerreinenmarkt en de positie van West-Brabant als logistieke hotspot. Bedrijven vinden lastiger personeel en dit kan de groei en vestiging van bedrijven in de regio remmen en onze logistieke positie aantasten. Daarom zetten steeds meer bedrijven arbeidsmigranten in. Dit leidt tot huisvestingsvraagstukken door de regio. Binnen de regionale bedrijventerreinafspraken kan en hoeft hiervoor geen (sluitende) oplossing worden gevonden. Wel vinden we het belangrijk via deze afspraken een bijdrage te leveren aan een integrale aanpak van dit thema, omdat we als logistieke hotspot de huisvesting van arbeidsmigranten op orde moeten hebben voor een goede toekomstige propositie. Uitgangspunt: het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van werkgevers en gemeenten om huisvesting te regelen voor mensen die binnen de regio aan de slag gaan. De planning en het faciliteren van grootschalige bedrijven met een vraag naar tijdelijk personeel in de vorm van arbeidsmigranten moet hand in hand gaan met de huisvesting van arbeidsmigranten. Daarbij moeten we in durven zetten op kwaliteit. Immers, goede huisvesting betekent goede medewerkers. Daarom zetten we in op huisvesting conform de SNF-norm en moet er altijd een beheersplan aanwezig zijn.
Veel bedrijven in de regio West-Brabant maken gebruik van arbeidsmigranten om tijdelijke werkgelegenheid of (seizoens)pieken op te vangen. De huisvesting van arbeidsmigranten is in de huidige situatie al problematisch.
Afspraken 3.1
We constateren dat de (tijdelijke) huisvesting van arbeidsmigranten al een probleem is bij de bestaande bedrijven en in de bestaande context. Het hebben van voldoende huisvesting behoeft aandacht. We achten het minimaal nodig dat de huidige situatie (aantal arbeidsmigranten) op lokaal en regionaal niveau in beeld wordt gebracht en iedere gemeente haar verantwoordelijkheid neemt.
3.2
Bij bedrijven die zich melden bij een gemeente (nieuwvestiging en uitbreiding), inventariseert de gemeente of gebruik wordt gemaakt van arbeidsmigranten en hoe huisvesting geregeld zal worden.
3.3
De realisatie (en locatiekeuze) van voldoende huisvesting is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het bedrijf, de huisvester en de gemeente, en waar relevant de regio. We zetten in op kwaliteit, wat betekent dat de voorziening een SNF-keurmerk heeft en er altijd sprake is van een beheersplan.
3.4
We monitoren de ontwikkelingen rondom de Wet arbeidsmarkt in balans omdat dit mogelijk effect gaat hebben op een langer verblijf van arbeidsmigranten.
Buck Consultants International
55
3.5
Samen met bedrijven blijven we de mogelijkheden benutten om een brug te leggen tussen arbeid en inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit vanuit het social return principe. En om het al beschikbare arbeidspotentieel in de gemeente/regio zo goed mogelijk te benutten.
Buck Consultants International
56
Bijlage 3
Rollen bij uitvoering strategie bedrijventerreinen
Waar hebben we het over • • • • • •
Voeren van een adaptieve, dynamische agenda voor bedrijventerreinen Naar toekomst: brede insteek, gericht op versterken economische toplocaties, incl. campusontwikkeling Regionaal afstemmen van plannen voor bedrijventerreinen Begeleiden van bedrijven met vestigingsvraagstukken naar de juiste plek Investeren in toekomstbestendige bedrijventerreinen Monitoring van vraag en aanbod
Wie heeft welke rol Wat
Gemeenten
Voeren van een adaptieve, dynamische agenda voor bedrijventerreinen
•
•
•
Buck Consultants International
RWB
Voeren gemeentelijk be- • drijventerreinenbeleid, met bijdrage aan regionale opgave Bedrijventerreinen als in- • tegraal onderdeel van gemeentelijke omgevingsvisie • Signalerende rol (ontwikkelingen, inclusief strategische plannen)
Signaleren en agenderen van relevante ontwikkelingen, ook in relatie tot andere regionale opgaven Organiseren op kennis en kennisdeling over relevante ontwikkelingen Afstemming met REWIN (sectorale Bestuurlijke Kopgroepen/ programma vestigen)
Provincie •
•
•
•
REWIN
Signaleren en agende• ren van relevante ontwikkelingen Organiseren op kennis en kennisdeling over relevante ontwikkelingen 2x per jaar agenderen op West-Brabantse Ontwikkeldag Borging juridische status tussen dynamische
Signalerende en adviserende rol (o.b.v. sectorale Bestuurlijke Kopgroepen, vestiging- en acquisitie)
57
Wat
Gemeenten
RWB •
Regionaal afstemmen van plannen voor bedrijventerreinen
• •
• •
Begeleiden van bedrijven • met vestigingsvraagstukken naar de juiste plek • •
•
• Investeren in toekomstbe• stendige bedrijventerreinen
Buck Consultants International
Provincie
REWIN
2x per jaar agenderen in CvA. Waar nodig bijstellen regionale strategische agenda
agenda en omgevingsverordening
Planvoorbereiding • Afstemming met de relevante andere gemeenten • Aanleveren relevante documentatie bij RWB • Beoordelen plannen van andere gemeenten op regionale afspraken •
Bieden regionaal bestuur- • lijk platform voor afstemming Agenderen afgestemde • plannen in CvA Voorstel of informatienota voor CvA (op basis • van inhoud van gemeenten) Organiseren evaluatie werkwijze
Lid / Voorzitter WestBrabantse Ontwikkeldag Agenderen afgestemde plannen op West-Brabantse Ontwikkeldag Mogelijkheid van GS om in de plaats te treden als partijen geen overeenstemming bereiken.
Kennis van gemeen• telijke situatie Eigenaarschap op ‘lead’ Regionaal informeren en afstemmen waar nodig (LeadMe) Deelnemer regionaal afstemmingsoverleg (ambtelijk) Waar nodig: bestuurlijk agenderen (via RWB)
Bieden regionaal bestuur- • lijk platform voor vestigingsvraagstukken die re- • gionaal bestuurlijke aandacht vragen (agendering door gemeente e/o REWIN)
Levering data t.b.v. mod- • ule LeadMe Deelnemer regionaal af- • stemmingsoverleg (ambtelijk) •
Investeren in toekomst• bestendige bedrijventerreinen als onderdeel van gemeentelijke bedrijventerreinenbeleid
Organiseren op strategi- • sche agenda t.b.v. toekomstbestendige bedrijventerreinen (kennis, stra- • tegisch advies, bestuurlijk gesprek)
• • Bieden van maatwerkop- • lossing o.b.v. casus en urgentie. Ondersteuning bieden bij herontwikkeling en de
Bieden online platform (LeadMe) Organiseren regionaal overleg afstemmen leads (ambtelijk) Waar nodig: bestuurlijk agenderen (via RWB) Begeleiden leads naar juiste plek Organiseren evaluatie werkwijze Mogelijke uitvoerder van regionale projecten
58
Wat
Gemeenten •
•
Monitoring van vraag en aanbod
• •
•
RWB
Provincie
Kennis lokale situatie + • samenwerking lokaal bedrijfsleven Planvoorbereiding en -realisatie •
Organiseren op regionaal beeld en bestuurlijk gesprek over (aanvullende) investeringsbehoefte Lobby richting provincie en rijk t.b.v. partnerschap
bijbehorende kwaliteitssprong die gemeenten moeten maken.
Input voor beleidsmoni• toring van IBIS Invullen IBIS (provinciale database bedrijventerreinen) Kennis van gemeentelijke situatie
Periodieke agendering • in CvA t.b.v. voortgang + waar nodig bijstellen adaptieve (strategi• sche) bedrijventerreinenagenda •
Periodiek prognoses • bedrijventerreinen (behoefteraming) Onderhouden IBIS en ontsluiten (database bedrijventerreinen) Jaarlijks: monitorrapportage (provinciaal en per regio) Ontsluiting data, dataanalyses en handelingsperspectieven bieden voor opgaves als verduurzaming, ondermijning, vestigingsvragen.
•
Buck Consultants International
REWIN
Monitoring ‘leads’
59
Bijlage 4
Verklarende woordenlijst
•
Aanbod: aanbod van gronden (in netto ha) die nog niet verkocht of in erfpacht uitgeven zijn aan een gebruiker.
•
Harde plannen: plannen waarvan het bestemmingsplan onherroepelijk is. Ongeacht of de grond bouwrijp of niet-bouwrijp is gemaakt en ongeacht of hier een uitwerkingsplan of wijzigingsbevoegdheid van toepassing is.
•
Herstructurering: over het algemeen worden vier gradaties van herstructurering onderscheiden (1) facelift/groot onderhoud: een grote opknapbeurt bij fysieke veroudering van het terrein; (2) revitalisering: forse integrale verbetering van een verouderd terrein waarbij de huidige bedrijven blijven – er is sprake van herontwikkeling van delen van het terrein; (3) herprofilering: wijziging van de werkfunctie door economische veroudering van het terrein (bijvoorbeeld van bedrijfshallen naar kantoorpanden of naar detailhandel, maar ook van industrie naar logistiek); en (4) transformatie: wijziging van de functie van het terrein als werkfunctie in andere functies, zoals wonen.
•
HMC: hogere milieucategorie. Een classificatie van de belasting die een (bedrijfs)activiteit kan leggen op het milieu (geluid, geur en milieubelasting). De classificatie is ontworpen door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en bestaat uit zes categorieën: 1 tot en met 6. Vanaf categorie 4 wordt doorgaans een hogere milieucategorie genoemd. Medio 2019 heeft de VNG een milieuzonering nieuwe stijl geïntroduceerd. De nieuwe stijl is geen herziene versie van de huidige handreiking maar een andere aanpak voor dezelfde opgave. Hiermee wordt binnen de huidige kaders voorgesorteerd op de systematiek onder de Omgevingswet.
•
IBIS: Integraal Bedrijventerreinen Informatie Systeem is een landelijk informatiesysteem voor bedrijventerreinen. Provincies en gemeenten vullen deze database voor eigen gebruik, maar ook voor een groot aantal andere gebruikers.
•
Ladder voor duurzame verstedelijking: een verplichte motivering die moet worden opgenomen bij ieder plan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Dit betekent dat de behoefte aan de nieuwe ontwikkeling moet worden onderzocht. En als de ontwikkeling buiten het bestaand stedelijk gebied is voorzien, moet eerst worden onderzocht of de ontwikkeling niet (deels) binnen bestaand stedelijk gebied kan worden opgevangen.
•
Ruimtewinst: door herontwikkeling van delen van bestaande terreinen is er sprake van het vernieuwd beschikbaar krijgen van kavels. Dit brengt in sommige gevallen intensivering van het ruimtegebruik met zich mee, dan is er sprake van kwantitatieve ruimtewinst. In alle gevallen van herontwikkeling is er sprake van kwalitatieve ruimtewinst; m.n. het vastgoed wordt naar de meest actuele bouwvoorschriften gebouwd en is vanzelfsprekend duurzamer ingericht.
Buck Consultants International
60
•
Uitbreidingsvraag: vraag naar bedrijventerrein door vestiging van nieuwe activiteiten of door uitbreiding van bestaande activiteiten. De provincie actualiseert de prognoses naar de uitbreidingsvraag doorgaans iedere vier jaar.
•
Vraaggericht lokaal ontwikkelen: het ontwikkelen voor een concrete vraag die aantoonbaar is. De eindgebruikers zijn in beeld en de bijbehorende behoefte (kan ook vanuit publieke noodzaak) is inzichtelijk te maken.
•
Vervangingsvraag: de potentiële vervangingsvraag bestaat uit twee delen: 1) vervanging door incourant aanbod (kwalitatieve mismatch) en 2) vervanging door actieve onttrekking van bedrijventerrein of losse kavels door verandering van bestemming (transformatie en/of herprofilering).
•
Voorraad: de totale oppervlakte bedrijventerrein die door bedrijven wordt gebruikt. Deze oppervlakte wordt vaak uitgedrukt in hectares en daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen bruto (oppervlakte in gebruik door bedrijven inclusief openbare ruimte) en netto (exclusief openbare ruimte) hectares. Het landelijk gemiddelde bruto-netto verhouding is 0,7.
•
Watergebonden bedrijven: bedrijven die direct aan het vaarwater liggen met vaak een eigen kade of gebruik makend van een direct naastliggende openbare kade. Dit zijn vaak bulkbedrijven, zoals betonbedrijven en zand- en grindbedrijven. Dit is iets anders dan waterverbonden bedrijven. Dit zijn bedrijven die gebruik maken van een kade maar op enige afstand van het water gelegen kunnen zijn. Bijvoorbeeld gebruikers van containerterminals.
•
Zachte plannen: plannen waarvan het bestemmingplan nog niet onherroepelijk is of die nog in de ideeënfase verkeren.
20201264
Buck Consultants International
61