Najaarsnota 2026

Najaarsnota 2026

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ....................................................................................................................................................... 3 1 Samenvatting financieel beeld 2026 ..................................................................................................................... 5 2 Voortgang Programmabegroting 2026 ................................................................................................................. 7 2.1 Programma Bestuur en burgerzaken ................................................................................................................ 9 2.2 Programma Veiligheid ....................................................................................................................................... 13 2.3 Programma Openbare ruimte ............................................................................................................................ 17 2.4 Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen ................................................................................. 21 2.5 Programma Zorg, jeugd en participatie .............................................................................................................

29 2.6 Programma Onderwijs, sport en cultuur ............................................................................................................ 31 2.7 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................ 37 2.8 Overhead ........................................................................................................................................................... 41 2.9 Post onvoorziene uitgaven ................................................................................................................................ 43 3 Voortgang Investeringsprogramma ...................................................................................................................... 45 3.1 Investeringsprogramma 2026 ............................................................................................................................ 47 3.2 Investeringsprogramma voorgaande jaren ........................................................................................................ 53 1 2 Aanbiedingsbrief Hierbij bieden wij u de Najaarsnota 2026 aan. Deze Najaarsnota is een voortgangsrapportage van de Programmabegroting 2026.

Zowel beleidsmatig als financieel wordt ingegaan op de voortgang van de werkzaamheden met betrekking tot de doelstellingen en activiteiten uit de verschillende programma’s. Daarnaast wordt afzonderlijk gerapporteerd over de voortgang van de investeringen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de voortgang van het investeringsprogramma uit de Programmabegroting 2026 en de voortgang van het investeringsprogramma uit eerdere jaren. 3 4 Samenvatting financieel beeld 2026 In onderstaand overzicht is een samenvatting opgenomen van de financiële bijstellingen voor het jaar 2026 (x € 1.000). Samenvatting financieel beeld 2026 V/N Saldo Zomernota 2026 80 Mutaties Bestuur en burgerzaken -33 N Mutaties Veiligheid 0 Mutaties Openbare ruimte 20 V Mutaties Ruimtelijke en economische ontwikkelingen -60 N Mutaties Zorg, jeugd en participatie -322 N Mutaties Onderwijs, sport en cultuur 65 V Mutaties Algemene dekkingsmiddelen -586 N Mutaties Overhead -4 N Saldo Najaarsnota 2026 -840 Het saldo van alle financiële mutaties in de Najaarsnota 2026 bedraagt € 839.923 negatief. In de volgende hoofdstukken wordt per programma gerapporteerd over de beleidsmatige voortgang en worden alle financiële mutaties toegelicht.

5 6 Voortgang Programmabegroting 2026 7 8 Programma Bestuur en burgerzaken 2.1.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2026 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Het verbeteren van de dienstverlening Het Manifest Dienstverlening wordt in november 2023 in de raad behandeld. De beloftes die we daarin hebben gezet, zijn op 1 juni 2024 ingegaan. In het Manifest staat per thema duidelijk in wat onze inwoners, ondernemers en organisaties van onze dienstverlening mogen verwachten. Raadplegen Vanaf 2024 Het Manifest Dienstverlening is inmiddels in werking getreden en geëvalueerd. Deze is nu operationeel aanwezig in de bedrijfsvoering en hierop wordt gemonitord. Wij blijven onze medewerkers trainen in gastvrijheid en hostmanship, zowel voor telefonie als baliebezoek/ bezoek aan gemeentehuis. Raadplegen Doorlopend Via het online leerplatform (Goodhabitz), trainingen en ‘coaching on the job’ worden de balie-, receptie- en telefonie-medewerkers getraind. Steeds vaker en beter toepassen van overheids- en burgerparticipatie Toetsen van de samenwerking met inwoners(organisaties) volgens de methode waarderend vernieuwen. Raadplegen 1- 2x per jaar In verschillende projecten wordt met enige regelmaat terugkoppeling gevraagd in de vorm van een enquête of een gesprek bij de Keet in de wijk om successen en verbeterpunten op te halen.

9 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Terugkoppelen aan inwoners van de lokale ontwikkelingen in overheids- en burgerparticipatie. Informeren 2x per jaar Er wordt niet specifiek informatie teruggekoppeld over ontwikkelingen binnen overheids- en burgerparticipatie. Als er nieuwe ontwikkelingen (bijvoorbeeld nieuwe methoden of aanpakken zijn) dan wordt dit toegepast en zien we in de praktijk hoe dit uitpakt. Inwoners zijn vooral geïnteresseerd in (fysieke) onderwerpen die hen direct raken, dus vandaar dat informatie over participatie vooral samen wordt gevoegd met concrete onderwerpen die spelen in een wijk of buurt. Het versterken van onze rol binnen regionale samenwerking Alle deelnames in Algemeen- en Dagelijkse Besturen tegen het licht houden en kritisch bekijken bij welke GR-en en andere verbonden partijen we in het AB en bij welke we in het DB plaats gaan nemen (waar mogelijk). Informeren Wanneer de mogelijkheid zich voordoet Dit is onderdeel van het nieuwe bestuursakkoord en de komende bestuursperiode. Communicatie We zorgen dat Klare Taal nog beter en meer wordt toegepast. Dit doen we door medewerkers te blijven trainen, Klare Taal ambassadeurs (intern) te benoemen en inwoners te betrekken.

Raadplegen 2022-2026 Nadat in 2024 alle medewerkers de training Klare Taal hebben gehad, is het belangrijk om het onderwerp hoog op de agenda te houden. In 2026 zijn we aan de slag gegaan met een werkprogramma. We houden de aandacht hoog het geven van handige tips en een Klare Taal inloopspreekuur voor collega’s. Ook hebben we een taalpanel van inwoners ingezet om een brief die naar ouderen gestuurd werd tegen te lezen. In 2026 krijgen ook nieuwe medewerkers de kans om de training klare taal te volgen We gaan met de methodiek Factor C (communicatiemethodiek) meer omgevingsanalyses maken. Informeren 2022-2026 Voor een aantal onderwerpen en projecten is een omgevingsanalyse gemaakt. 10 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Door omgevingsanalyses kunnen we onze communicatie aanpassen op de verschillende doelgroepen. Dit gebruiken we om de communicatiemiddelenmix beter in te zetten (bestaand en aanvullend). Onder andere met meer infographics, filmpjes en goed gebruik van vormgeving. Informeren 2022-2026 Per project of onderwerp kijken we naar de inzet van de juiste middelenmix per doelgroep. Dat doen we voor alle onderwerpen, niet alleen voor onderwerpen waar een omgevingsanalyse voor gemaakt is. Prijsvraag voor Beste Idee van Halderberge. Acties die eruit voortkomen, zijn nog niet duidelijk.

Raadplegen 2023-2026 Afgelopen jaar zijn de mogelijkheden verkend voor het uitzetten van een prijsvraag voorafgaand/ rondom de verkiezingen. Uiteindelijk is besloten geen prijsvraag Beste Idee van Halderberge uit te voeren, omdat resultaten uit deze prijsvraag pas veel later geïmplementeerd kunnen worden en het onderwerp daarom niet voldoende passend was om een prijsvraag op uit te voeren. Het college bezoekt de kernen om in gesprek te gaan met haar inwoners. Na alle kernen bezocht te hebben, worden de komende jaren tweede bezoeken aan de kernen ingepland. Raadplegen 2022 e.v. Vanwege de verkiezingen is besloten om met een nieuw college te starten met de tweede bezoeken aan de kernen. Deze worden nog ingepland. Eind 2025 is als laatste het buitengebied bezocht. 2.1.2 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in het programma Bestuur en burgerzaken opgenomen (x € 1.000). Bestuur en burgerzaken 2026 V/N Wervingsprocedure nieuwe burgemeester -45 N Uitbreiding burgercommissieleden -15 N Niet doorgaan netwerkbijeenkomsten 12 V Overheid- en burgerparticipatie 15 V Totaal Mutaties Bestuur en burgerzaken -33 11 2.1.3 Toelichting financiële mutaties Wervingsprocedure nieuwe burgemeester Vanwege de procedure mbt de benoeming van een nieuwe burgemeester is een incidenteel budget nodig. In verband met de doorlooptijd wordt budget voor 2026 en 2027 geraamd.

Het budget voor 2027 wordt meegenomen bij de begroting 2027. Het totale budget wordt geraamd op € 50.000. Uitbreiding burgercommissieleden Conform het raadsbelsuit van 9 juli met betrekking tot de uitbreiding van het aantal burgercommissieleden worden de kosten verwerkt in de najaarsnota 2026 en de structurele gevolgen in de programmabegroting 2027 e.v. Daarnaast is er voor 2026 ook budget opgenomen voor de aanschaf van laptops en/of tablets voor de nieuwe burgercommissieleden. Niet doorgaan netwerkbijeenkomsten In verband met de gemeenteraadsverkiezingen zijn de netwerkbijeenkomsten tijdens carnaval en Matheus Passion in 2026 niet doorgegaan. Overheid- en burgerparticipatie Het budget voor het beste idee wordt afgeraamd. Er wordt nu geen jaarlijkse prijsvraag meer uitgeschreven, omdat de focus wat meer op jongerenparticipatie komt te liggen. Vandaar dat dit budget komt te vervallen. Daarnaast kan het budget voor de Samenstichtingen en pluimen wordt afgeraamd, omdat de convenantsgelden voor de Samenstichtingen eind vorig jaar al is uitbetaald. Die kosten worden dit jaar niet meer gemaakt. Er blijft nog een klein budget over voor pluimen die dit jaar nog uitgereikt kunnen worden.

12 Programma Veiligheid 2.2.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2026 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Handhaven en doorpakken Aanpassing beleid op handhaving per onderwerp, zoals parkeren grote voertuigen/bedrijfsbusjes, plaatsen containers openbare weg, huisvesting van en overlast door arbeidsmigranten. Informeren Doorlopend De uitvoering van de bestaande aanpak wordt voortgezet. Voor de onderwerpen parkeren van grote voertuigen en bedrijfsbusjes, het plaatsen van containers op de openbare weg en de huisvesting van arbeidsmigranten blijft de huidige werkwijze effectief. De samenwerking tussen de betrokken disciplines, waaronder handhaving, verkeer en veiligheid, wordt gecontinueerd. Waar nodig wordt toezicht gehouden, worden betrokkenen aangesproken op overtredingen en worden passende maatregelen getroffen. Op dit moment bestaat er geen aanleiding om het beleid of de uitvoeringsaanpak op deze onderwerpen verder aan te passen. De focus ligt op het voortzetten en afronden van de ingezette werkwijze. Handhaving op oneigenlijk gebruik van de vakantieparken. Informeren Doorlopend De handhavingsactie op het park is beëindigd. De situatie wordt gemonitord. 13 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken We zorgen dat we als overheid meer weerbaar worden. Hier maken we een plan van aanpak voor.

We onderzoeken een aantal onderwerpen en maken daar beleid voor. Voorbeelden hiervan zijn ondermijning, cybercrime en BIBOB. Ook streven we naar een veiliger publieke taak in de strijd tegen ondermijning (o.a. schade verhalen op daders). Informeren Doorlopend De gemeente blijft werken aan het versterken van een weerbare overheid. In dat kader wordt verder invulling gegeven aan de Brabantse Norm Weerbare Overheid. Samen met partners, waaronder het RIEC, wordt ingezet op het vergroten van bewustwording, kennis en vaardigheden van medewerkers om signalen van ondermijnende criminaliteit, gedigitaliseerde criminaliteit en andere integriteitsrisico's tijdig te herkennen en hierop adequaat te handelen. Het geactualiseerde BIBOB- beleid wordt toegepast binnen de daarvoor aangewezen processen. Daarnaast blijft de gemeente aandacht houden voor de bescherming van medewerkers met een publieke taak en worden, waar mogelijk en passend, kosten en schade verhaald op daders. We pakken overlastsituaties op een pragmatische manier domeinoverstijgend aan met samenwerkingspartners. Co-creatie Doorlopend Dit is een lopend proces. Overlastsituaties worden met alle betrokken partners besproken en er volgt een plan van aanpak. Dit is maatwerk en dus situatieafhankelijk.

Zichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar en duidelijk in resultaten We zorgen ervoor dat onze BOA’s zichtbaarder en beter bereikbaar worden. Dit doen we onder andere door het publiceren van wat de BOA’s doen via de gemeentelijke communicatiemiddelen, het bekend maken van de vaste BOA in de wijk en het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid. Informeren Doorlopend De zichtbaarheid en bereikbaarheid van de BOA's blijft een doorlopend aandachtspunt. De Keet in de Wijk wordt dit jaar voortgezet en via gemeentelijke communicatiekanalen wordt regelmatig aandacht besteed aan de werkzaamheden van de BOA's. Hiermee blijven we werken aan een laagdrempelige benadering, een goede bereikbaarheid en een grotere zichtbaarheid van de BOA's binnen de gemeente. 14 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Samenwerken aan veiligheid We versterken de samenwerking met alle partners voor het verbeteren van de leefbaarheid in wijken onder andere voor de aanpak van de Wet Aanpak Woonoverlast en voor controle op snelheidsovertredingen. Informeren Doorlopend De samenwerking met partners voor het verbeteren van de leefbaarheid in wijken wordt voortgezet. Meldingen van woonoverlast worden samen met betrokken partners opgepakt, waarbij zo nodig dossieropbouw plaatsvindt ten behoeve van de Wet aanpak woonoverlast.

Signalen van snelheidsovertredingen worden doorgegeven aan de politie. Door deze samenwerking blijven we inzetten op een veilige en leefbare woonomgeving. We gaan een nieuw beleid opstellen voor ontsporende jongeren vanaf groep 8 met als doel om verdere ontsporing te voorkomen en om jongeren te leren hoe zij gevaarlijke situaties op tijd kunnen herkennen. informeren 2025-2026 De preventieve aanpak van jeugdcriminaliteit en jeugdoverlast is in de afgelopen periode voortgezet. Samen met het RIEC, de politie, scholen, jongerenwerk en andere partners blijven we investeren in bewustwording, preventie en vroegsignalering. Bestaande samenwerkingsverbanden en overlegstructuren met het onderwijs zijn gecontinueerd, waarbij de jeugdboa, jeugdagent en jongerenwerkers een belangrijke rol vervullen in het onderhouden van contact met jongeren. Daarnaast zijn preventieve activiteiten op het gebied van veiligheid en weerbaarheid voortgezet. Ook zijn activiteiten georganiseerd die bijdragen aan een positieve verbinding tussen jongeren en de netwerkpartners in het veiligheidsdomein. Door deze gezamenlijke inzet blijven we werken aan het voorkomen van jeugdcriminaliteit, het beperken van jeugdoverlast en het versterken van de weerbaarheid van jongeren.

15 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken We voeren het beleidsplan Mensenhandel uit wat is opgesteld binnen het district Markiezaten. Informeren Doorlopend De gemeente conformeert zich aan het districtelijke beleidsplan Mensenhandel van district De Markiezaten. Voor het thema mensenhandel is een eerste opzet opgenomen binnen het Integraal Veiligheidsplan (IVP). Door te werken met een kaderstellend beleidsplan en een jaarlijks uitvoeringsplan kan samen met de districtelijke partners worden ingespeeld op actuele ontwikkelingen, nieuwe signalen en veranderende prioriteiten binnen de aanpak van mensenhandel. 2.2.2 Financiële mutaties In het programma Veiligheid zijn er geen financiële mutaties. 16 Programma Openbare ruimte 2.3.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2026 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Een groene omgeving draagt bij aan het welzijn van mensen. Vervangen van in slechte conditie verkerende beplanting. En de aanplant van extra bomen. Extra boom aanplant zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Informeren en Raadplegen vanaf 2023 In het voorjaar van 2026 zijn binnen de bebouwde kom op diverse locaties in slechte conditie verkerende bomen en heesters vervangen. Onder andere de vervanging van de beplanting in de Churchillstraat in Oudenbosch.

En vervanging van zowel de bomen als de daar onderstaande onder beplanting in de Dennis Leestraat in Stampersgat. In de tweede helft van 2026 wordt een vervolg gegeven aan de vervanging van de beplanting in de Roosendaalsebaan in Oud Gastel. Omvormen overbodige verharding in groen aanplant. Informeren Raadplegen 2023 en verdere jaren Naast de omvorming van een aantal kleinschalige oppervlaktes op diverse locaties is in het voorjaar van 2026 het Midzomerplein in Bosschenhoofd voorzien van een diversiteit aan beplanting. Ook omvorming van overbodige verharding naar groen binnen het project Kruislandseweg in Oud Gastel. 17 Verbeteren verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers Aanpak van verkeersknelpunten. Raadplegen Doorlopend We hebben een participatieproces doorlopen met de bewoners van de Geijzestraat-Zandstraat- Bovenstraat over de verkeerssituatie op die wegen. Verschillende maatregelen zijn al uitgevoerd (plaatsen van waarschuwingsborden bij kruispunten, inzet snelheidsdisplay en aanpassen rammelstroken Geijzestraat). Andere maatregelen volgen nog, zoals realisatie van twee asverspringingen / chicanes (locatie Zandstraat na de zomer), aanbrengen markering bij kruispunten en aanpassen drempels Bovenstraat. De planning is mede afhankelijk van wegwerkzaamheden/ wegafsluitingen a.g.v. nieuwbouw Bosvenne.

In het najaar van 2025 hebben we een verkeersbesluit genomen om de maximumsnelheid op de Havendijk buiten de bebouwde kom te verlagen naar 60 km/u. De maatregel is inmiddels uitgevoerd. Een verkeersbesluit voor verlaging van de maximumsnelheid op de Roosendaalsebaan (Bosschenhoofd) naar 60 km/uur staat op de planning voor het najaar van 2026. De werkzaamheden aan de Kruislandseweg zijn zo goed als afgerond. De volgende maatregelen zijn genomen: • De maximumsnelheid is verlaagd naar 50 km/uur; • Aanleg van twee rotondes; • Aanleg nieuw tweerichtingenfietspad tussen aansluitingen Kruidenlaan en Kerkstraat; • Bestaande fietspaden zijn verbeterd (asfalt i.pv. tegels); • Realisatie van de nieuwe Mobiliteitshub. 18 Op dinsdag 7 juli 2026 is de weg weer opengesteld voor het verkeer. Er vinden de komende tijd nog afrondende werkzaamheden plaats buiten het verkeer. Direct na de zomer van 2026 starten de wegwerkzaamheden in de Molenstraat in Oudenbosch. Deze weg wordt afgewaardeerd en heringericht naar de functie Gebiedsontsluitingsweg 30 (GOW30). We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de hele buitenruimte in Halderberge Communicatie/ educatie: opzetten klimaatportaal. Informeren Vanaf 2023 Het klimaatportaal is inmiddels ingericht en operationeel. Bewoners kunnen via dit portaal subsidie aanvragen voor verschillende klimaatadaptieve maatregelen.

In 2025 zijn er 13 aanvragen ontvangen; in de eerste helft van 2026 is dit aantal al opgelopen tot 30. Op het gebied van educatie start een externe partij aan het begin van het nieuwe schooljaar met een project waarin leerlingen op een speelse en interactieve manier kennismaken met thema’s als waterbewustzijn, riolering en duurzaamheid. We betrekken bewoners bij veranderingen in de openbare ruimte en communiceren daar helder en duidelijk over Inzet omgevingsmanager bij alle projecten die we uitvoeren in de openbare ruimte. Informeren 2023 en verdere jaren Vanaf september 2025 beschikken we over een projectondersteuner. Behalve de administratieve ondersteuning omvat deze functie ook het onderhouden van contacten met inwoners van gebieden waar projecten worden uitgevoerd. 19 We gaan bij projecten en onderhoud gerichter communiceren wat we gaan doen en hoe we dat gaan doen. Hiervoor zijn extra middelen opgenomen. Dat geldt niet alleen voor grote projecten, maar ook regulier werk en onderhoud. Informeren 2023 en verdere jaren Voor nagenoeg alle grotere werken worden inwoners en belanghebbenden al in een vroeg stadium geïnformeerd en afhankelijk van de participatievorm betrokken bij een werk of project. Dit doen we door inloopavonden, nieuwsbrieven, huis aan huis brieven, social media, keet in de wijk, werkgroepen, persoonlijk contact, keukentafelgesprekken, enz.

2.3.2 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in het programma Openbare ruimte opgenomen (x € 1.000). Openbare ruimte 2026 V/N Werkplan VVN 20 V Totaal Mutaties Openbare ruimte 20 2.3.3 Toelichting financiële mutaties Werkplan VVN Vanuit de provincie ontvangen we nog een bijdrage/subsidie in het kader van mensgerichte maatregelen. De subsidiebedragen aan de scholen voor verkeerseducatie keren we in het najaar uit. Naar verwachting hebben we dit jaar een incidenteel overschot op het budget van ca. € 20.000. Doordat de vrijwillige afdeling Halderberge van Veilig Verkeer Nederland na dit jaar gaat stoppen, zijn we in het vervolg aangewezen op de landelijke (professionele) afdeling van Veilig Verkeer Nederland. Hierdoor zullen de kosten voor het schoolfietsexamen en andere mensgerichte acties bij Veilig Verkeer Nederland gaan toenemen. 20 Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen 2.4.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2026 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Versterken van Halderberge als woongemeente die ligt in een goed bereikbare, veelzijdige, groene en landelijke omgeving, met een aantrekkelijk en levendig buitengebied. We realiseren circa 750 woningen in de periode 2023 tot en met 2028. We voegen voldoende woningen voor doorstromers (versneld) toe aan de woningvoorraad.

We geven hierbij prioriteit aan eigen woningbouwlocaties Om deze hoeveelheid woningen te kunnen realiseren, zullen we het werkproces en de inhoud van de woningbouwprogrammering in kaart brengen, coördineren op basis van afspraken in regionale investeringsagenda en optimaliseren. Hiermee ontstaat meer en eerder duidelijkheid richting ontwikkelaars, professionele beleggers en de woningcorporatie. Informeren Doorlopend Vanaf 2022 tot nu zijn er 440 woningen toegevoegd aan de woningvoorraad. Naast de gerealiseerde woningen zijn er ook 166 woningen die in aanbouw zijn. Voor 162 woningen is de bouwvergunning verleend, deze moeten nog in aanbouw worden genomen. Daarnaast bevindt voor een groot aantal woningen het project zich in de planvormingsfase: • onherroepelijk besluit voor 36 woningen • vastgesteld besluit voor 397 woningen • ontwerpbesluit voor 4 woningen • planologische voorbereiding voor 227 woningen We werken met een afwegingskader om te sturen op de kwalitatieve meerwaarde van woningbouwprojecten. 21 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken We streven naar minimaal 25% (Collectief) particulier opdrachtgeverschap en bijzondere woonvormen bij nieuwbouwplannen. Informeren Doorlopend Er zijn 82 (c)po woningen opgenomen in het woningbouwprogramma.

Daarnaast zijn 264 woningen opgenomen die in een geclusterde woonvorm worden ontwikkeld en 28 tiny houses. Wij sturen actief op betaalbaarheid en passendheid van de woningen voor de verschillende doelgroepen en stimuleren woningbouwinitiatieven met nieuwe woonvormen (patiowoningen, tiny houses, hofwoningen). De ambitie van minimaal 25% (c)po en bijzondere woonvorm passen wij toe als dit aansluit bij het woningbouwproject. We zorgen voor voldoende toevoegingen voor starters en zoeken naar mogelijkheden om deze woningen beschikbaar te houden voor deze doelgroep. Dit doen we onder andere door het herzien van de startersverordening. Informeren Doorlopend We zorgen voor voldoende woningen voor starters door, conform de Woondeal en de Wet versterking regie volkshuisvesting, te sturen op een woningbouwprogramma waarin twee derde van de nieuwbouw betaalbaar is. Daarnaast onderzoeken we mogelijkheden om deze woningen langdurig beschikbaar te houden voor starters, bijvoorbeeld via Koopgarant-constructies. Ook zetten we de Startersverordening in, zodat starters gebruik kunnen maken van een starterslening bij de aankoop van hun eerste woning. Afstemmen behoeftes starterslening. Advies Doorlopend De starterslening is eind 2025 geëvalueerd en is zonder aanpassingen doorgezet.

22 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken We vertegenwoordigen actief de gemeentelijke belangen in regionale en grotere ontwikkelingen (bijvoorbeeld RIA, 380kV, spoor). Een voorbeeld is hier verder het samenwerken met de stedelijke regio West-Brabant West aan aanvullende verstedelijkingsafspraken. Samen met de provinciale prognoses vernieuwen we het woningbouwprogramma in 2024. Raadplegen Doorlopend We nemen actief deel in de projectgroep van de SRWB, zo trekken we ambtelijk de dorpenstrategie en bestuurlijk de werkgroep wonen en het Brabantsvoorstel tav woningbouw. We onderzoeken de schaarste op de woningmarkt en willen deze zo optimaal mogelijk invullen voor de aandachtsgroepen zoals beschreven in de woonzorgvisie (vastgesteld raad september 2024) Activeren 2025 - 2026 De Huisvestingsverordening met voorrangsregeling is eind 2025 geëvalueerd en wordt zonder wijzigingen voortgezet. We nodigen iedereen uit om met goede initiatieven te komen om de leefomgeving mooier en beter te maken. Nieuwe ontwikkelingen worden getoetst aan wenselijkheid. We geven daarbij prioriteit aan initiatieven die het meest aansluiten op of bijdragen aan de speerpunten genoemd in de omgevingsvisie. Co creatie Doorlopend Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de intaketafel. In 2025 is gestart met het opstellen van een afwegingskader op woningbouwinitiatieven.

Woningbouwinitiatieven worden beoordeeld aan de speerpunten uit de omgevingsvisie en kunnen meer punten verdienen als zij op meerdere speerpunten uit de omgevingsvisie een bijdrage leveren. Initiatiefnemers betrekken inwoners en ondernemers bij hun plannen. Als gemeente de initiatiefnemer is gebeurt dit ook. Co-creatie Doorlopend Hierop wordt actief gestuurd, met ondeer andere het afwingen of uitvoeren van buurtonderzoeken. De Omgevingswet wordt ingevoerd en biedt ruimte voor initiatief. We ontwikkelen de nieuwe vaardigheden van medewerkers door en passen deze toe in de (nieuwe) werkende processen. Raadplegen Doorlopend We zijn aan de slag met een drietal omgevingsprogrammas en stellen hiervoor uitgangspunten en kaders op. 23 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken We bepalen de uitgangspunten voor het opstellen van het omgevingsplan en werken gebiedsgericht aan de eerste aanpassingen van het omgevingsplan in regionaal verband. Co creatie 2022-2026 We werken hierbij op provinciaal niveau samen in het project Sprong en worden ondersteund door de VNG. Er wordt gewerkt aan woongebieden Bosschenhoofd. Energietransitie Transitievisie: We stellen de eerste wijkverkenningen op om in 2050 het doel van een aardgasvrije gemeente te kunnen bereiken.

Co creatie Doorlopend Voor Albano-C (Oudenbosch) en de lintbebouwing van Bosschenhoofd zullen de uitkomsten landen in het warmteprogramma voor eind 2026. We ondersteunen initiatieven voor alternatieve manieren van energie opwek voor eigen gebruik in het buitengebied. Informeren Doorlopend Mogelijk via omgevingsplan. Nationaal Isolatieprogramma: We gaan door met het informeren en activeren van inwoners over het isoleren van hun woning. Activeren Doorlopend Vanaf 2026 kunnen inwoners subsidie kunnen aanvragen voor isolatie van hun koopwoning. Ook zijn we bezig met het in kaart brengen en opzetten van isolatieboxen voor de minima binnen de gemeente. De raad is meegenomen in de voortgang van de transitievisie warmte, herijking op dit programma om de twee jaar is niet meer nodig bevonden. Het warmteprogramma moet eind 2026 begin 2027 zijn opgesteld. Co creatie Doorlopend De transitie naar een Warmteprogramma onder de Omgevingswet maakt een tweejaarlijkse herijking van de Transitievisie Warmte overbodig. De aanbesteding voor het opstellen van het Warmteprogramma is gezamenlijk met Etten-Leur en Rucphen afgerond en de opdracht is gegund. De uitvoering verloopt volgens planning, met oplevering voorzien eind 2026/begin 2027. 24 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken We zetten in op afvalscheiding en informatievoorziening.

We gaan milieuparkjes versneld ondergronds aanbrengen. Hiervoor wordt een afsprakenkader opgesteld. Hierbij wordt inbreng van omwonenden gevraagd. Het nieuwe budget wat hiervoor beschikbaar is gesteld komt eenmalig ten laste van de begroting 2023 en wordt vanaf 2024 verrekend met de afvalstoffenheffing. Co creatie Doorlopend De laatste twee milieuparkjes gaan in eind september 2026 ondergronds, te weten Tuin van Gerlagh in Hoeven en Spuilaan in Oudenbosch. De voorbereidende werkzaamheden zijn al in volle gang. Stand van zaken uitvoering afvalbeleidsplan 2024-2028 Co-creatie Doorlopend Het afvalbeleidsplan zal in 2028 worden herzien. De verbinding tussen de verschillende thema’s van het klimaatakkoord (energietransitie, circulaire economie afval, klimaatadaptatie) opzoeken en uitdragen naar organisatie, ondernemers en inwoners. informeren Doorlopend In het afvalbeleidsplan is dit opgenomen. Versterken van het vestigings- en ondernemingsklimaat op de bestaande bedrijventerreinen Verder uitvoering geven aan de actiekaart bedrijventerreinen. Co-creatie Doorlopend De schouws voor het KVO traject op de bedrijven- terreinen zijn uitgevoerd en actiepunten opgehaald. De eerste fase van het onderzoek naar ruimtebehoefte op bedrijventerreinen is uitgevoerd. Dit betreft de analyse op basis van ramingen en ondernemers- enquête.

In het najaar zal een ondernemersbijeenkomst worden georganiseerd om de resultaten te spiegelen. Actualiseren van de actiekaarten.Voor het opstellen van een nieuwe actiekaart met voldoende aandacht voor de strategische keuzes die gemaakt moeten worden voor de bedrijventerreinen is een tussenstap nodig. Aanvankelijk was het de bedoeling om in 2025 een nieuwe actiekaart op te stellen. Gaandeweg bleek echter dat er eerst nog aanvullend onderzoek nodig is. Co-creatie 2026 Bezoekersonderzoek en marktscan is uitgevoerd. Nu wordt gewerkt aan de 1 euro actie. Samen met het opstellen van het programma Economie wordt de actiekaart vernieuwd. Hiermee wordt Q3 gestart. 25 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Versterken van de verkeersveiligheid op de bedrijventerreinen door onder andere alternatieven voor vrachtwagenparkeren te verkennen en de toegang bedrijventerrein Bosschendijk aan te pakken. Raadplegen Doorlopend Toegang Bosschendijk is verbeterd. Vrachtwagenparkeren wordt gemonitord en waar nodig worden gesprekken gevoerd met eigenaren. Levendige, compacte en aantrekkelijke kernwinkelgebieden Uitvoering geven aan de actiekaarten kernwinkelgebieden. O.a. herinrichting van de openbare ruimte in het winkelgebied te Oudenbosch Co-creatie Doorlopend Herinrichting winkelgebieden is afgerond.

De herinrichting van de openbare ruimte aan de kop van de haven zal uiterlijk Q4 2026 worden afgerond. 1 euro actie zal Q3 2026 starten in het centrum van Oudenbosch. Herinrichting openbare ruimte kernwinkelgebied Oudenbosch in samenhang met herinrichting openbare ruimte religieus erfgoed en visie op het havengebied Oudenbosch. Raadplegen 2025 en 2026: realisatie Zie bovenstaande Het versterken en promoten van al dat Halderberge op toeristisch-recreatief gebied te bieden heeft Uitvoeren project religieus erfgoed wat moet leiden tot een duurzame invulling van de locaties. Ook de herinrichting van de openbare ruimte maakt onderdeel uit van dit project, alsmede het souterrain van de Kapel St. Louis. Raadplegen 2023-2026 Het project Religieus Erfgoed Oudenbosch ligt op schema. Voor het souterrain van de Kapel Saint Louis is het definitief ontwerp voor de museum- en foyerfunctie vastgesteld en worden de voorbereidingen voor de uitvoering afgerond. Naar verwachting start de realisatie in het najaar van 2026. Ook de herinrichting van de openbare ruimte rondom het religieus erfgoed wordt verder uitgewerkt en gefaseerd uitgevoerd, waarmee wordt bijgedragen aan een duurzame en aantrekkelijke toeristisch-recreatieve invulling van het gebied. Het maken van een verkenning naar mogelijkheden versterken waterbeleving en met name de verbinding tussen de oevers en het water.

Raadplegen Doorlopend Visie waterrecreatie is opgesteld en vastgesteld. De werkzaamheden in en rondom de haven van Oudenbosch hebben als doel de waterbeleving daar te versterken. 26 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Het versterken en/of terugbrengen van het toeristisch gebruik in de recreatieve verblijfsmogelijkheden binnen de gemeente. Faciliteren Doorlopend De handhaving op Villapark Panjevaart loopt door. De huisvesting van arbeidsmigranten is (nagenoeg) beëindigd. Samen werken aan economische groei Samen met de OKH en een vertegenwoordiging van de lokale bedrijventerreinen werken we toe naar een formele samenwerking tussen ondernemers op de bedrijventerreinen. De thema’s veiligheid, duurzaamheid en collectieve inkoop staan daarbij centraal. Co-creatie Doorlopend De formele samenwerking is vormgegeven in het KVO- traject. Hiervoor zijn de bedrijventerreinen 2 keer gecertificeerd. Ook tussen de kartrekkers van de verschillende bedrijventerreinen is geregeld overleg. Daarnaast wordt er vanuit de SPUK gelden getracht de samenwerking op de bedrijventerreinen verder te verstevigen. Continu monitoren van subsidiemogelijkheden bij het Rijk en de provincie Noord- Brabant. Bij kansrijke uitvraag aanvraag indienen samen met betrokken partijen. Co-creatie Doorlopend Subsidie-aanvraag impulsaanpak kernwinkelgebieden is ingediend en toegekend.

Ook zijn SPUK gelden ontvangen voor verbeteren van de samenwerking op de bedrijventerreinen. Tot slot is een subsidie-aanvraag ingediend voor aanpak problemen netcongestie op de bedrijventerreinen. 2.4.2 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in het programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen opgenomen (x € 1.000). Ruimtelijke en economische ontwikkelingen 2026 V/N Marktgelden 15 V Toeristenbelasting -75 N Totaal Mutaties Ruimtelijke en economische ontwikkelingen -60 2.4.3 Toelichting financiële mutaties Marktgelden Er heeft meer verhuur plaatsgevonden en er is vaker sprake van gecombineerde verhuur van de marktplaatsten doordat de wagens groter worden. Toeristenbelasting Er is fors ingezet op handhaving van correcte bezetting op de vakantieparken in 2024 en 2025, waarbij er veel arbeidsmigranten zijn geweerd. Voor deze arbeidsmigranten is er wel altijd toeristenbelasting gerekend en deze heffingen zijn nog steeds niet aangevuld in 2026, doordat de parken een lagere bezettingsgraad hebben met toeristen dan dat er geraamd is. 27 28 Programma Zorg, jeugd en participatie 2.5.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2026 Door de gemeenteraad is het beleidsplan sociaal domein “de kracht van samen”vastgesteld. Dit beleidsplan bepaalt de koers en kaders voor de komende jaren.

Jaarlijks wordt samen met partners bepaald wat er gedaan wordt om aan de doelen uit het beleidsplan te werken. Dit wordt opgenomen, samen met alle acties uit het collegewerkprogramma, in een jaarlijks uitvoeringsprogramma. Eind 2025 is het uitvoeringsprogramma 2026 opgesteld en ter informatie aan de gemeenteraad verzonden. De verantwoording van (de hoofdlijnen van) het uitvoeringsprogramma vindt plaats in de monitor sociaal domein en bij de Jaarrekening 2026. 2.5.2 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in het programma Zorg, jeugd en participatie opgenomen (x € 1.000). Zorg, jeugd en participatie 2026 V/N Jeugdzorg Indexering jeugdprofessionals -11 N Ambulante spoedhulp en Time Out voorziening -14 N Jeugdzorg plus -150 N Spoedplan Jeugdzorg plus -266 N Dekking budget jeugdzorgarrangementen 416 V Wmo Installatie en onderhoud trapliften -60 N Begrotingswijziging Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV) -50 N Begeleiding -157 N Advieskosten Wmo -30 N Totaal Mutaties Zorg, jeugd en participatie -322 2.5.3 Toelichting financiële mutaties Indexering jeugdprofessionals De tarieven voor de inzet van jeugdprofessionals worden jaarlijks geïndexeerd. In 2026 is deze indexering hoger dan begroot. Dit werkt ook structureel door in de kosten voor de inzet van de jeugdprofessionals.

In de meerjarenraming wordt voor de indexering van deze kosten uitgegaan van het inflatiepercentage. 29 Ambulante spoedhulp en Time Out voorziening De kostenontwikkeling wordt verklaard door een combinatie van CAO-stijgingen (indexering), een toename van de zwaarte en duur van de ondersteuningsvragen en de langdurige inzet van TOV-trajecten. Daarnaast geldt dat bij iedere inzet van een TOV-traject tevens een AHS-traject moet worden ingezet, waardoor de totale kosten per traject toenemen. De structurele gevolgen van de hogere kosten worden verwerkt in de begroting 2027 en de meerjarenraming. Jeugdzorg plus en Spoedplan Jeugdzorg plus De bijraming van € 150.000 voor Almata is het gevolg van een uitzonderlijk intensief verblijfstraject waarbij aanvullende begeleiding noodzakelijk bleek. De hiermee gemoeide meerkosten waren bij het opstellen van de begroting niet voorzien en kunnen niet binnen het bestaande budget worden opgevangen. De regio West-Brabant West staat voor de opgave om de gesloten jeugdzorg (JeugdzorgPlus) gefaseerd af te bouwen. Tegelijkertijd moeten voldoende passende alternatieven worden ontwikkeld voor jeugdigen met een complexe hulpvraag. Uit regionale analyses bleek dat het aanbod van kleinschalige woonvoorzieningen achterbleef bij de verwachte afbouw van gesloten plaatsen.

Hierdoor ontstond het risico dat jeugdigen niet tijdig op een passende plek terecht konden komen en dat gemeenten vaker aangewezen zouden zijn op kostbare maatwerkvoorzieningen en 1-op-1 trajecten. Daarom hebben de gemeenten in West-Brabant West in december 2025 ingestemd met het Spoedplan JeugdzorgPlus, waarmee twee kleinschalige woonvoorzieningen worden gerealiseerd. Bij de besluitvorming over het Spoedplan is uitgegaan van mogelijke dekking uit beschikbare SPUK-middelen voor de afbouw van JeugdzorgPlus. Inmiddels is duidelijk geworden dat deze middelen nodig zijn voor de bredere bovenregionale transformatieopgave en naar verwachting niet beschikbaar komen voor dekking van het regionale Spoedplan. De eerder veronderstelde SPUK-dekking vervalt daardoor. Het gemeentelijke aandeel in het Spoedplan wordt daarom via de najaarsnota bijgeraamd. De dekking voor de kosten van de casus Jeugdzorg plus en het Spoedplan Jeugdzorg plus is nog beschikbaar binnen het totale budget voor de jeugdzorgarrangementen. Op dit moment is nog circa 1,8 mln aan budgettaire ruimte beschikbaar. Hierbij moet wel de kanttekening worden geplaatst dat het de verwachting is dat in de tweede helft van het jaar nog nieuwe jeugdzorgtrajecten gaan starten. Op voorhand kan dan ook niet worden uitgesloten dat het beschikbare budget voldoende zal zijn of dat bij de Slotwijziging budget moet worden bijgeraamd.

Installatie en onderhoud trapliften Bij een aantal situaties moest voor de installatie van een traplift gebruik worden gemaakt van niet-gecontracteerde leveranciers, waardoor hogere kosten zijn gemaakt. Daarnaast wordt het budget voor onderhoud structureel verhoogd, omdat de onderhoudskosten van bestaande trapliften blijven doorlopen en toenemen door de groei van het aantal geplaatste trapliften. De structurele gevolgen van de hogere kosten worden verwerkt in de begroting 2027 en de meerjarenraming. Begrotingswijziging Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV) De RWB heeft op 2 juli 2026 een 2e herijking gedaan van de deeltaxikosten over 2026. In deze 2e herijking vallen de deeltaxikosten ten opzichte van de 1e herijking van 12 maart 2026 hoger uit. De oorzaak ligt in een sterkere stijging van het aantal deeltaxiritten (en dus kosten) ten opzichte van de stijging van de eigen bijdrage. Begeleiding De kosten voor begeleiding vallen hoger uit dan begroot. Dit heeft te maken met de stijging van het aantal inwoners dat gebruikt maakt van begeleiding en dagbesteding. De structurele gevolgen van de hogere kosten worden verwerkt in de begroting 2027 en de meerjarenraming. Advieskosten Wmo De advieskosten vallen hoger uit dan begroot vanwege onder andere hogere kosten voor medische advisering en hogere kosten voor juridische ondersteuning bij beroep en bezwaar.

De structurele gevolgen van de hogere kosten worden verwerkt in de begroting 2027 en de meerjarenraming. 30 Programma Onderwijs, sport en cultuur 2.6.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2026 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Onderwijshuisvesting Knelpunten in de huisvesting bij de basisscholen (de Klinkert; De Regenboog; de Bukehof; Uniek; ’t Bossche Hart; Futura) en het voortgezet onderwijs (Markland College) worden opgelost. Hierbij wordt ook gezorgd voor de benodigde tijdelijke huisvesting. Faciliteren 2022-2026 KC ’t Bossche Hart in Bosschenhoofd is in 2022 opgeleverd en in gebruik genomen. KC De Klinkert in Oudenbosch en KC Uniek in Hoeven bevinden zich momenteel in de opleveringsfase. Beide kindcentra worden bij aanvang van het nieuwe schooljaar in gebruik genomen. De nieuwbouw van het Markland Oudenbosch is opgeleverd en in gebruik genomen. De afspraken over het in gebruik geven van het CC- en CB-gebouw zijn verwerkt in het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor opvang- en onderwijshuisvesting. Voor KC TaLente in Oud Gastel wordt voorzien in tijdelijke huisvesting. Afspraken over de huisvesting van KC De Bukehof en KC De Regenboog in Oudenbosch zijn opgenomen in het geactualiseerde IHP.

Met deze ontwikkelingen wordt invulling gegeven aan de oplossing van huisvestingsvraagstukken binnen het onderwijs en de kinderopvang en wordt voorzien in passende tijdelijke huisvesting waar dat noodzakelijk is. 31 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Het duurzamer maken van schoolpleinen en ze klimaatadaptief maken. Schoolpleinen aanpassen op de risico’s van een klimaat dat verandert. Denk aan: betere opvang van regenwater bij zware regenbuien. Co-Creatie 2023-2026 Bij de herinrichting van de schoolpleinen van KC De Klinkert in Oudenbosch en KC Uniek in Hoeven wordt aandacht besteed aan klimaatadaptatie. De nieuwe schoolpleinen worden aangepast aan de gevolgen van klimaatverandering. Hierbij wordt onder meer ingezet op een betere opvang en infiltratie van regenwater bij hevige buien, meer groen en schaduw, en een inrichting die bijdraagt aan het beperken van hittestress. Daarmee ontstaan aantrekkelijke, toekomstbestendige speel- en verblijfsruimten voor leerlingen, medewerkers en omwonenden. Verdere ontwikkeling van de integrale kindcentra Vanaf 2024 kunnen de kindcentra aanspraak maken op een vergoeding als zijnde stimuleringsbijdrage om te komen tot een kindcentra. Faciliteren Doorlopend Kindcentra kunnen hiervoor gebruik maken van de GOAB subsidieregeling. Diverse kindcentra hebben hiervan reeds gebruik gemaakt.

Verantwoording van deze subsidie gebeurt in de vorm van een presentatie aan andere kindcentra en partners. De verantwoordingen dragen op deze manier bij aan kennisdeling in de gemeente. Jongerenwerkers en buurtsportcoaches werken samen met scholen aan voorlichtingsactiviteiten over gezondheid en welzijn. De jongerenwerkers gaan ook meer de wijken in. Co-creatie (met onderwijs) Doorlopend Jongerenwerk vervult een steeds belangrijkere preventieve rol. Om deze rol effectief vorm te geven, zijn voor de eerste helft van 2026 vijf doelstellingen vastgesteld waaraan het jongerenwerk actief bijdraagt. Het formuleren van deze doelstellingen heeft geleid tot meer focus en gerichtere inzet, met extra aandacht voor maatwerk binnen scholen en het straatwerk. 32 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Voor de kinderen uit het basisonderwijs wordt met ingang van 2022 het educatieve doe-programma ‘Democracity’ ingezet. Hierin leren kinderen om actief deel te nemen aan de maatschappij (burgerschap). Ook doen we het voortgezet onderwijs het aanbod voor gastlessen over dit thema. Faciliteren 2022-2026 Democracity heeft tijdelijk stilgelegen vanwege de verbouwing van de raadzaal. Mede door de vroege zomervakantie en andere prioriteiten binnen het onderwijs was er in 2026 onvoldoende gelegenheid voor scholen om deel te nemen aan het programma.

In maart 2027 beschikt de gemeente opnieuw over het educatieve spelprogramma Democracity. De scholen zijn uitgenodigd om deel te nemen. De eerste reserveringen zijn al ontvangen, waarmee de belangstelling voor deelname is bevestigd Sport Het behouden van het huidige basisaanbod van sportvoorzieningen. Waar mogelijk willen we dit verbeteren en verduurzamen. Hierbij is aandacht voor monitoring van de kwaliteit van de accommodaties en bijvoorbeeld het gebruik van LED verlichting. Faciliteren Doorlopend Het in stand houden van een kwalitatief goed basisaanbod aan sportvoorzieningen blijft een doorlopende opgave. Waar mogelijk wordt continu gewerkt aan de verbetering en verduurzaming van sportaccommodaties. Daarbij is blijvend aandacht voor onderhoud, renovatie, kwaliteit, duurzaamheid en de toekomstbestendigheid van de voorzieningen zodat deze aansluiten bij de behoeften van gebruikers en verenigingen. 33 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Door het bundelen van activiteiten, geld en mensen willen we zoveel mogelijk mensen de kans geven om mee te doen aan sportactiviteiten bij een reguliere sportvereniging. Of aan speciaal opgezette sport- en beweegactiviteiten. Ook als zij te maken hebben met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking of als zij chronisch ziek zijn. We zorgen dat tenminste één speelplek per kern inclusief is.

Co-creatie Doorlopend Halderberge Beweegt organiseert, coördineert en begeleid activiteiten voor jeugd, volwassenen en senioren. Daarbij is ook aandacht voor mensen met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking. Een voorbeeld hiervan is de specials unlimited dag waar Halderberge beweegt aan heeft meegewerkt, dit was weer een zeer succesvolle dag. In Bosschenhoofd, Hoeven, Oudenbosch en Oud Gastel zijn inclusieve speelplekken gerealiseerd. In Stampersgat wordt verwacht najaar 2026 opgeleverd te worden. De belevingswaarde vergroten van wat we hebben aan kunst, cultuur en cultuurhistorie Bij de inrichtingsplannen voor openbare ruimte spelen we in op bijzondere cultuurhistorische waarde (zoals de waterput Oud Gastel). Faciliteren 2022-2026 Daar waar we de verbinding kunnen maken met de bijzondere cultuurhistorische waarde in de openbare ruimte spelen we hierop in. Dit kan door nog bestaand erfgoed uit te lichten en hier cultuurprojecten aan verbinden of verwijzingen op de bijzondere cultuurhistorische plaats met een kunstwerk, erfgoedroute, borden, enz. We stimuleren acties om de belevingswaarde te vergroten op het gebied van cultureel erfgoed door onder andere het uitschrijven van een prijsvraag. Raadplegen 2026 Eerste Kunstprijs Halderberge met als thema: 'De Waarde van Cultureel Erfgoed voor de Samenleving' is uitgereikt. Deze eerste editie was een groot succes.

Editie twee wordt daarom op dezelfde manier uitgezet. 34 Doel Wat gaan we daarvoor doen Participatie Wanneer Stand van zaken Kunst in de openbare ruimte Er wordt uitvoering gegeven aan het opgestelde actieplan ‘Kunst in de Openbare Ruimte’ opgesteld. Hierbij is aandacht voor o.a. kunst op rotondes, langs routes, en teksten op gevels, en bestickeren van stroomhuisjes e.d. Hierbij betrekken we inwoners (waaronder jongeren) en ondernemers zoveel mogelijk met onder andere prijsvragen. Co creatie 2024 e.v. Het bestickeren van de nutskasten is een groot succes. Inwoners kunnen zelf kasten aandragen en ook voorstellen voor beeldmateriaal aandragen. Er ligt voor de komende tien jaar een onderhouds- en beheerplan opgesteld door Kunstwacht voor onze kunst in de openbare ruimte. Met dit plan kunnen we aan onze onderhoudsplicht en verantwoording voor de kunstwerken voldoen. Nieuwe kunstwerken bij projecten komen tot stand door participatieprojecten. We betrekken zoveel als mogelijk de direct omwonenden bij de plannen. Het eerste kunstwerk dat op deze manier gerealiseerd gaat worden is op sportpark Albano. 2.6.2 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in het programma Onderwijs, sport en cultuur opgenomen (x € 1.000).

Onderwijs, sport en cultuur 2026 V/N Huuropbrengst KC De Klinkert en KC Uniek 65 V Totaal Mutaties Onderwijs sport en cultuur 65 2.6.3 Toelichting financiële mutaties Huuropbrengst KC de Klinkert en KC Uniek De verbouwing van KC De Klinkert en KC Uniek is eerder gereed dan verwacht (2027). De gemeente heeft ingestemd met het beschikbaar stellen van ruimte voor kinderopvang. Hiervoor brengt de gemeente een vergoeding in rekening bij het schoolbestuur. Het schoolbestuur berekent deze vergoeding vervolgens door aan de kinderopvangorganisatie. Doordat de verbouwing eerder is afgerond, worden in 2026 al huuropbrengsten gerealiseerd. De structurele gevolgen worden verwerkt in de begroting 2027 en meerjarenraming. 35 36 Algemene dekkingsmiddelen 2.7.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2026 Doel | Wat gaan we daarvoor doen | Wanneer | Stand van zaken De begroting is reëel | Streven naar behoud van het | Jaarlijks | Per brief van 12 december 2025 heeft de en structureel | repressief toezicht door de | provincie aangegeven dat ook voor het sluitend | toezichthouder (de provincie | begrotingsjaar 2026 het normaal geldend Noord-Brabant). | repressief toezicht van kracht is. Structurele lasten dekken met | Jaarlijks | De Begroting 2026 was conform de structurele baten. | wettelijke eisen structureel en reëel in evenwicht.

We streven naar een | Eigen vermogen vergroten | Doorlopend | Van het positieve resultaat van de solvabiliteit van | door positieve | Jaarrekening 2025 ad € 1,4 miljoen is minimaal 20% | rekeningresultaten, | in 2026 € 0,5 miljoen toegevoegd aan begrotingsoverschotten en | de algemene reserve. Positieve resultaten positieve resultaten van | van de grondexploitaties worden tijdens grondexploitaties toe te voegen | de looptijd van de projecten eveneens aan de algemene reserves. | toegevoegd aan de algemene reserve grondexploitaties. Dat betrof over 2025 de resultaten van de projecten Pagnevaart en Bornhemweg. Beperking van de schulden | Doorlopend | Buiten de gebruikelijke investeringen in de door terughoudend te zijn met | openbare ruimte en voor de bedrijfsvoering nieuwe investeringen. | ligt de nadruk op het realiseren van de investeringen in de dorpshuizen, het religieus erfgoed in Oudenbosch en onderwijshuisvesting. Zoals in de begroting is aangegeven zorgen deze investeringen ervoor dat de schulden de eerste jaren verder oplopen. Realiseren van meer | Het budget voor flexibele | Doorlopend | Met ingang van de Programmabegroting flexibiliteit in de | vervanging bij ziekte verhogen | 2023 is het budget voor vervanging bij organisatie | naar € 200.000 per jaar. | langdurige ziekte structureel verhoogd naar € 200.000 per jaar.

37 Doel Wat gaan we daarvoor doen Wanneer Stand van zaken De ambtelijke kosten die aan projecten worden toegerekend zoveel mogelijk inzetten voor de vorming van de jaarlijkse flexibele schil. Doorlopend In 2023 is de reserve flexibele schil gevormd. Naast een incidenteel bedrag van € 750.000 op basis van het collegewerkprogramma wordt jaarlijks een bedrag in de reserve gestort voor de personele lasten die kunnen worden toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en faciliterend grondbeleid. De reserve wordt ingezet voor aanvullende capaciteit voor het uitvoeren van de (investerings-)projecten en grondexploitaties. Bij nieuwe taken gevolgen meenemen voor ambtelijke capaciteit. Doorlopend Voorstellen aan de gemeenteraad zijn zoveel mogelijk “inclusieve voorstellen”. Dit zijn voorstellen waar alle kosten, ook die van de inzet van personeel, in worden weergegeven. Dit is vooral bij nieuwe (wettelijke) taken of (hogere) ambities die niet binnen de bestaande ambtelijke capaciteit zijn opgenomen. Hiervoor wordt aan de gemeenteraad extra capaciteit gevraagd als deze nodig is en niet aanwezig is. De gemeente Halderberge is voor wat betreft de lastendruk voor burgers en bedrijven in de regio één van de goedkopere gemeenten Benchmark over de lastendruk bij het opstellen van de begroting. Jaarlijks Dit is voor de Begroting 2026 gebeurd.

In de paragraaf Lokale heffingen zijn de resultaten opgenomen. De afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn 100% kostendekkend. Jaarlijks Dit uitgangspunt is gehanteerd bij het opstellen van de Begroting 2026. Om de stijging van de tarieven van de rioolheffing te beperken, is de voorziening rioolheffing ingezet. Door middel van het tarief voor de onroerendezaakbelasting sturing geven aan de positie in regio. Jaarlijks Het tarief van de onroerendezaakbelasting is in 2026 gestegen met het inflatiepercentage van 3% en een aanvullende stijging van 3%. De totale stijging van de OZB tarieven komt hiermee op 6%. Bij het opstellen van de Begroting 2027 zal in beeld worden gebracht wat dit heeft betekend voor de positie in de regio. 2.7.2 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in de Algemene dekkingsmiddelen opgenomen (x € 1.000). Algemene dekkingsmiddelen 2026 V/N Uitkeringen gemeentefonds -506 N Opbrengst OZB -80 N Totaal Mutaties Algemene dekkingsmiddelen -586 38 2.7.3 Toelichting financiële mutaties Uitkeringen gemeentefonds Door de neerwaartse bijstelling van het aantal lage inkomens voor het jaar 2024, die nu definitief zijn vastgesteld, valt de raming van de uitkeringen uit het gemeentefonds voor het jaar 2024 ca. € 478.000 lager uit.

Daarnaast leiden de wijzigingen in de (ramingen) van de aantallen eenheden van andere verdeelmaatstaven voor de jaren 2024 tot en met 2026 ook tot een per saldo neerwaartse bijstelling van ca. € 28.000, waarmee de totale bijstelling uitkomt op ca. € 506.000. Opbrengst OZB Voor eigendom woningen is de OZB opbrengst in 2026 ca. € 176.000 lager dan geraamd. Bij de bepaling van de OZB opbrengsten wordt er uitgegaan van een waardeontwikkeling prognose, echter blijkt op basis van de halfjaarsverantwoording van de BWB dat de uiteindelijke waarden en aantallen objecten lager uitvallen, waardoor de negatieve bijstellimng noodzakelijk is. Voor eigendom niet -woningen is de OZB opbrengst in 2026 ca. € 16.000 hoger dan geraamd en voor gebruikers is de OZB € 80.000 hoger dan verwacht. 39 40 Overhead 2.8.1 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in de Overhead opgenomen (x € 1.000). Overhead 2026 V/N Diverse kleine mutaties (< € 5.000) -4 N Totaal Mutaties Overhead -4 2.8.2 Toelichting financiële mutaties Diverse kleine mutaties (< € 5.000) Binnen de verschillende programma's zijn diverse kleine mutaties (< € 5.000). Voor het overzicht en de leesbaarheid van deze Najaarsnota zijn deze posten niet afzonderlijk opgenomen en toegelicht.

41 42 Post onvoorziene uitgaven 2.9.1 Overzicht onvoorziene uitgaven In onderstaande tabel wordt de huidige stand van zaken met betrekking tot de post onvoorziene uitgaven 2026 weergegeven (x € 1.000). Post onvoorziene uitgaven Bedrag Primaire begroting 200 Toevoegingen - - Totaal toevoegingen 0 Onttrekkingen Cultuureducatie en verlengde schooldag 6 Welzijnssubsidies 2026 64 Werving gemeentesecretaris 15 Verbetering waterafvoer DEVO 2 Carnaval Hoeven 2026 4 Aanvullende subsidie 2026 - ouderenbond Bosschenhoofd & seniorenvereniging Hoeven 8 Herstelkosten KV Juliana 15 Onderzoek horecamandaat dorpshuis Oud Gastel 13 Totaal onttrekkingen 127 Saldo post onvoorziene uitgaven 73 43 2.9.2 Toelichting onvoorziene uitgaven Cultuureducatie en verlengde schooldag De Marktplaats Cultuureducatie valt sinds 1 januari 2025 onder de gemeente Halderberge. Daardoor zijn de geldstromen ook veranderd. Om dit efficiënt te laten verlopen, wordt de subsidie cultureel-educatieve activiteiten niet meer uitbetaald aan de scholen, maar wordt deze intern verrekend met het Kunstmenu. Verder wordt het budget voor cultuureducatie opgehoogd voor de instandhouding van de verlengde schooldag. Het college heeft besloten om de extra kosten van € 5.972 te dekken uit de post onvoorziene uitgaven 2026.

Welzijnssubsidies 2026 Het ontwerp-overzicht te verlenen subsidies 2026 heeft ter inzage gelegen van 22 oktober 2025 tot en met 3 december 2025. In totaal zijn 10 zienswijzen ontvangen. Op basis hiervan worden de subsidietoekenningen aangepast voor Seniorenvereniging Oud Gastel, Turnvereniging Vlug en Lenig, Seniorenvereniging Hoeven, Heemkundekring Broeder Christofoor Oudenbosch, Stichting Groenhuysen, Surplus Welzijn en Bibliotheek West – Brabant. Het college heeft besloten om de extra subsidiekosten van € 64.413 te dekken uit de post onvoorziene uitgaven 2026. Werving gemeentesecretaris Het college heeft besloten de kosten voor het opstellen van het profiel en het wervingstraject van de nieuwe gemeentesecretaris van € 15.032 te dekken uit de post onvoorzien 2026. Verbetering waterafvoer DEVO Op 13 november 2025 heeft de gemeenteraad de motie ‘Wateroverlast veld C voetbalvereniging DEVO’ aangenomen en heeft het college opdracht gegeven financieel bij te dragen voor maatregelen om de waterafvoer op veld C bij VV DEVO te verbeteren voor een totaalbedrag van € 2.339. Naar aanleiding van de motie ‘Overleg met verenigingen in Hoeven over toekomstige accommodatiebehoefte’ heeft het college besloten de raad schriftelijk te informeren over de uitkomsten van het overleg en de vervolgstappen. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief van 30 maart 2026.

De kosten van € 2.339 zijn gedekt vanuit de post onvoorziene uitgaven 2026. Carnaval Hoeven 2026 Omdat de grote zaal van het nieuwe dorpshuis op het piekmoment van het carnaval niet volledig kan voorzien in het aantal bezoekers is gezocht naar een (tijdelijke) praktische en betaalbare oplossing. Carnaval is gesplitst en op twee locaties gevierd. Hiervoor zijn extra kosten gemaakt. Een deel van deze kosten wordt eenmalig door de gemeente vergoed. Er wordt gewerkt aan een duurzame en definitieve oplossing voor de viering van het carnaval in de toekomst. De kosten van € 4.000 zijn gedekt uit de post onvoorziene uitgaven 2026. Aanvullende subsidie 2026 - ouderenbond Bosschenhoofd & seniorenvereniging Hoeven De Ouderenbond Bosschenhoofd en Seniorenvereniging Hoeven hebben een aanvullende subsidieaanvraag ingediend voor extra huisvestingskosten in 2026 voor uitbreiding van de activiteiten. Het college heeft besloten om beide aanvullende subsidieaanvragen te herzien. De totale aanvullende subsidieverlening bedraagt € 8.202,00. Beide aanvragen passen binnen de doelstellingen van het gemeentelijk subsidiebeleid gericht op ontmoeting, participatie, gezondheid en vitaliteit van ouderen. De kosten van € 8.202 worden gedekt uit de post onvoorziene uitgaven 2026.

Herstelkosten KV Juliana Op 23 maart 2026 heeft Kiwa, in opdracht van gemeente Halderberge, het kunstgras korfbalveld van korfbalvereniging KV Juliana in Oud Gastel gekeurd. Uit deze keuring blijkt dat het veld niet voldoet aan de gestelde eisen. Het kunstgrasveld is vooralsnog afgekeurd. Het college heeft besloten €14.500 aan herstelkosten te dekken uit de post onvoorziene uitgaven 2026. Onderzoek Horecamandaat Dorpshuis Oud Gastel Het college wil, samen met de Stichting Dorpshuis Oud Gastel, een onderzoek uitvoeren naar de mogelijkheden om Er wordt samen met de Stichting Dorpshuis Oud Gastel onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om de exploitatie van de horeca in het dorpshuis te optimaliseren. Dit moet een onafhankelijk onderzoek zijn door een extern bureau dat de juridische mogelijkheden, de maatschappelijke belangen en de effecten op de lokale markt zorgvuldig in beeld brengt. Voor de uitvoering van het onderzoek wordt een budget van € 13.000 beschikbaar gesteld.De kosten worden gedekt uit de post onvoorziene uitgaven 2026 44 Voortgang Investerings- programma 45 46 Investerings- programma 2026 3.1.1 Voortgang nog te autoriseren kredieten Investeringsprogramma 2026 Bij de vaststelling van de Programmabegroting 2026 is ook het Investeringsprogramma voor het jaar 2026 vastgesteld.