Najaarsnota 2025 Definitief.pdf

Najaarsnota 2025

Inhoudsopgave

Aanbiedingsbrief .......................................................................................................................................................

3

1 Samenvatting financieel beeld 2025 .....................................................................................................................

5

2 Voortgang Programmabegroting 2025 ................................................................................................................. 7 2.1 Programma Bestuur en burgerzaken ................................................................................................................ 9 2.2 Programma Veiligheid ....................................................................................................................................... 13 2.3 Programma Openbare ruimte ............................................................................................................................ 17 2.4 Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen ................................................................................. 21 2.5 Programma Zorg, jeugd en participatie ............................................................................................................. 29 2.6 Programma Onderwijs, sport en cultuur ............................................................................................................ 31 2.7 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................

35 2.8 Overhead ........................................................................................................................................................... 39 2.9 Post onvoorziene uitgaven ................................................................................................................................ 41 3 Voortgang Investeringsprogramma ...................................................................................................................... 43 3.1 Investeringsprogramma 2025 ............................................................................................................................ 45 3.2 Investeringsprogramma voorgaande jaren ........................................................................................................ 53

1

2

Aanbiedingsbrief

Hierbij bieden wij u de Najaarsnota 2025 aan. Deze Najaarsnota is een voortgangsrapportage van de Programmabegroting 2025. Zowel beleidsmatig als financieel wordt ingegaan op de voortgang van de werkzaamheden met betrekking tot de doelstellingen en activiteiten uit de verschillende programma’s. Daarnaast wordt afzonderlijk gerapporteerd over de voortgang van de investeringen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de voortgang van het investeringsprogramma uit de Programmabegroting 2025 en de voortgang van het investeringsprogramma uit eerdere jaren.

3

4

Samenvatting financieel beeld 2025

In onderstaand overzicht is een samenvatting opgenomen van de financiële bijstellingen voor het jaar 2025 (x € 1.000). Samenvatting financieel beeld

2025

V/N

Saldo Zomernota 2025

1.196

Mutaties Bestuur en burgerzaken

-308

N

Mutaties Veiligheid

-24

N

Mutaties Openbare ruimte

-51

N

Mutaties Ruimtelijke en economische ontwikkelingen

-98

N

Mutaties Zorg, jeugd en participatie

-1.086

V

Mutaties Onderwijs, sport en cultuur

73

V

Mutaties Algemene dekkingsmiddelen

352

V

Mutaties Overhead

-29

N

Saldo Najaarsnota 2025

26

Het saldo van alle financiële mutaties in de Najaarsnota 2025 bedraagt € 26.481 positief. In de volgende hoofdstukken wordt per programma gerapporteerd over de beleidsmatige voortgang en worden alle financiële mutaties toegelicht.

5

6

Voortgang Programmabegroting 2025

7

8

Programma Bestuur en burgerzaken

2.1.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2025 Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Het verbeteren van de dienstverlening

Het Manifest Dienstverlening wordt in november 2023 in de raad behandeld. De beloftes die we daarin hebben gezet, zijn op 1 juni 2024 ingegaan. In het Manifest staat per thema duidelijk in wat onze inwoners, ondernemers en organisaties van onze dienstverlening mogen verwachten.

Raadplegen Vanaf 2024

In februari 2024 heeft uw raad het Manifest Dienstverlening vastgesteld. Het Manifest is op 1 juni 2024 ingegaan. Bij de vaststelling van het Manifest Dienstverlening is afgesproken dat er na één jaar zou worden geëvalueerd en wij uw raad hiervan zouden informeren. Op 12 juni 2025 is aan de raad een raadsinformatiebrief verzonden met daarin het plan van aanpak van de evaluatie. De planning is om de raad in november 2025 te informeren.

Wij blijven onze medewerkers trainen in gastvrijheid en hostmanship, zowel voor telefonie als baliebezoek/ bezoek aan gemeentehuis.

Raadplegen Doorlopend

Alle medewerkers hebben een training gevolgd voor het schrijven in Klare taal. Daarnaast hebben onze medewerkers deelgenomen aan diverse trainingen gericht op dienstverlening en klantgerichtheid via Goodhabitz. De ‘Burgerzaken- en InformatieDesk-medewerkers’ van team Klantzaken hebben gerichte trainingen gehad voor de ‘directe’ dienstverlening.

9

10

Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Steeds vaker en beter toepassen van overheidsen burgerparticipatie

Toetsen van de samenwerking met inwoners(organisaties) volgens de methode waarderend vernieuwen.

Raadplegen 1-2x per jaar

Dit doen we in verschillende projecten door na afronding van het project te vragen hoe inwoners het contact met de gemeente hebben gewaardeerd. Ook is in april de Burgerpeiling uitgezet onder inwoners. Onderdeel van deze standaard vragenlijst is de waardering van inwoners over de samenwerking met de gemeente.

Terugkoppelen aan inwoners van de lokale ontwikkelingen in overheidsen burgerparticipatie.

Informeren

2x per jaar

Vanaf eind mei 2025 is het communicatie-/ participatieplatform OnsHalderberge gelanceerd. Hierop staan verschillende projecten waar we als gemeente aan werken en geven we regelmatig updates over het verloop van dit project, participatiemomenten en terugkoppeling van resultaten.

Het versterken van onze rol binnen regionale samenwerking

Alle deelnames in Algemeenen Dagelijkse besturen tegen het licht houden en kritisch bekijken bij welke GR-en en andere verbonden partijen we in het AB en bij welke we in het DB plaats gaan nemen (waar mogelijk).

Informeren

Wanneer de mogelijkheid zich voordoet

De gemeente Halderberge maakt onderdeel uit van het Dagelijks Bestuur van WVS, Werkplein, OMWB, RWB en GGD. In de andere GR-en is onze gemeente vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur.

Communicatie

We zorgen dat Klare Taal nog beter en meer wordt toegepast. Dit doen we door medewerkers te blijven trainen, Klare Taal ambassadeurs (intern) te benoemen en inwoners te betrekken.

Raadplegen 2022-2026

Afgelopen jaar is het grootste deel van onze medewerkers getraind in Klare Taal. Daarnaast is dit jaar de Schrijfwijzer herschreven. Deze wordt in het najaar van 2025 uitgedeeld aan medewerkers

We gaan met de methodiek Factor C (communicatiemethodiek) meer omgevingsanalyses maken.

Informeren

De collega’s van Team communicatie hebben de basistraining Factor C gevolgd. Twee medewerkers zullen de Facilitatortraining nog volgen om dit uit te zetten.

2022-2026

Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Door omgevingsanalyses kunnen we onze communicatie aanpassen op de verschillende doelgroepen. Dit gebruiken we om de communicatiemiddelenmix beter in te zetten (bestaand en aanvullend). Onder andere met meer infographics, filmpjes en goed gebruik van vormgeving.

Informeren

2022-2026

Per project wordt samen met de projectleider gekeken wie de doelgroep is. Bij grotere projecten wordt een omgevingsanalyse gemaakt waar stakeholders aan gehangen worden. Dan wordt gekeken welke middelen het beste passen bij de doelgroep. De ingezette middelen zijn op maat gemaakt voor elk communicatievraagstuk.

Prijsvraag voor Beste Idee van Halderberge

Raadplegen 2023-2026

In de tweede helft van 2025 wordt weer een prijsvraag uitgeschreven. Deze prijsvraag heeft ditmaal een relatie met kunst (in de openbare ruimte).

Raadplegen 2022 – e.v.

Voor 2025 en volgend worden bezoeken vanuit de tweede reeks ingepland.

(prijsvraag). Acties die eruit voortkomen, zijn nog niet duidelijk. Het college bezoekt de kernen om in gesprek te gaan met haar inwoners. In 2025 vinden bezoeken vanuit de tweede reeks plaats.

2.1.2 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in het programma Bestuur en burgerzaken opgenomen (x € 1.000). Bestuur en burgerzaken

2025

V/N

Wethouderspensioenen

-210

N

Tweede kamer verkiezingen

-92

N

Aanschaf apparatuur ongeldig maken paspoorten en ID-kaarten

-7

N

Totaal Mutaties Bestuur en burgerzaken

-308

2.1.3 Toelichting financiële mutaties Wethouderspensioenen Vanuit de Appa-wetgeving is de gemeente verplicht om een pensioenvoorziening te treffen voor (oud-)wethouders. In het verleden heeft de gemeente gekozen voor een verzekeringsvorm. Voor het ouderdomspensioen wordt een verzekering niet meer aangeboden en het nabestaandenpensioen is nog maar beperkt te verzekeren. Voor zover de pensioenaanpsraken niet verzekerd zijn, is de gemeente verplicht zelf een voorziening te vormen. Jaarlijks moet deze voorziening op peil gebracht worden op basis van de acuariële waarde berekening. In 2025 is de rekenrente voor de pensioenen gedaald. Hierdoor is het totale risicobedag, ofwel het kapitaal dat nu benodigd is om in de toekomst een (eventuele) uitkering te kunnen voldoen, gestegen. Als gevolg hiervan moet in 2025 een hogere storting in de voorziening wethouderspensioenen worden gedaan dan in de Begroting 2025 is opgenomen. Tweede kamer verkiezingen Vanwege de val van het kabinet, vinden er op 29 oktober 2025 Tweede Kamerverkiezingen vinden plaats. In 2025 stonden oorspronkelijk geen verkiezingen gepland. Om deze reden wordt nu het benodigde budget bijgeraamd. Het is nog niet bekend of het Rijk gemeentes (gedeeltelijk) via het gemeentefonds zal compenseren voor de organisatie van de verkiezingen.

11

Aanschaf apparatuur ongeldig maken paspoorten en ID-kaarten Vanuit de Paspoortwet en de Paspoort Uitvoeringsregeling Nederland zijn wij verplicht om een reisdocument, deugdelijk deels ongeldig te maken op het moment dat de houder het reisdocument na inhouding terug wil hebben. Hierbij dient het document op de juiste wijze deugdelijk ongeldig gemaakt te worden. Bij de invoering van ieder nieuw soort document wijzigen de plaatsen van de ponsgaten hiervoor. De veiligheidsbeheerder reisdocumenten ziet erop toe dat dit op de juiste wijze wordt uitgevoerd. De huidige apparatuur voldoet niet meer aan de vereisten voor het deugdelijk ongeldig maken van reisdocumenten. Om die reden dient nieuwe apparatuur te worden aangeschaft.

12

Programma Veiligheid

2.2.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2025 Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Handhaven en doorpakken

Aanpassing beleid op handhaving per onderwerp, zoals parkeren grote voertuigen/ bedrijfsbusjes, plaatsen containers openbare weg, huisvesting van en overlast door arbeidsmigranten.

Informeren

Medewerkers van Verkeer en Veiligheid werken samen om overlast van het parkeren van grote voertuigen te verminderen.

2024-2025

Er zijn sinds kort stickers beschikbaar die gebruikt kunnen worden om geplaatst te worden op containers die zonder toestemming op de openbare weg zijn geplaatst. We hebben goed contact met ondernemers om overlast van arbeidsmigranten te beperken. Indien nodig worden gebiedsverboden opgelegd.

Beleid opstellen voor beboeten van bijplaatsingen van afval inclusief een onderzoek naar opties voor beboeten door de buitendienst.

Informeren

2024-2025

Er wordt een pilot gestart om camera's te plaatsen bij enkele milieuparkjes. Daarnaast hebben we met Saver goede afspraken gemaakt over de inzet van afvalcontroleurs. We zijn in gesprek om deze afspraken uit te breiden en aan te passen, zodat het beboeten makkelijker wordt.

Handhaving op oneigenlijk gebruik van de vakantieparken.

Informeren

Doorlopend

De handhavingsactie op het park is beëindigd. We blijven de situatie monitoren.

13

Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

We zorgen dat we als overheid meer weerbaar worden. Hier maken we een plan van aanpak voor. We onderzoeken een aantal onderwerpen en maken daar beleid voor. Voorbeelden hiervan zijn ondermijning, cybercrime en BIBOB. Ook streven we naar een veiliger publieke taak in de strijd tegen ondermijning (o.a. schade verhalen op daders).

Informeren

De gemeente wil voldoen aan de Brabantse norm weerbare overheid, een handreiking voor Brabantse overheden om in gezamenlijkheid te komen tot een weerbare overheid. Met deze norm geven gemeenten en provincie uiting aan de ambitie om aan een bepaald basisniveau of ondergrens te willen voldoen als het om weerbaarheid gaat. De norm geeft concrete handvatten om gemeenten gerichter te ondersteunen in hun streven om werkbaarder te worden. Dit pakken we gezamenlijk op met onder andere het RIEC. Zo worden collega's getraind in het herkennen van signalen.

Doorlopend

Daar waar mogelijk verhalen we schade op daders.

Zichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar en duidelijk in resultaten

14

We pakken overlastsituaties op een pragmatische manier domeinoverstijgend aan met samenwerkingspartners.

Co-creatie

Doorlopend

Dit is een lopend proces. Overlastsituaties worden met alle betrokken partners besproken.

We zorgen ervoor dat onze BOA’s zichtbaarder en beter bereikbaar worden. Dit doen we onder andere door het publiceren van wat de BOA’s doen via de gemeentelijke communicatiemiddelen, het bekend maken van de vaste BOA in de wijk en het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid.

Informeren

Doorlopend

Er is inmiddels een intern nummer waarop de boa's bereikbaar zijn voor collega's. Dit zorgt er met name voor dat het KCC meestal een boa kan bereiken. Dit nummer wordt in enkele gevallen ook gedeeld met ondernemers en organisatoren van evenementen. Met communicatie spreken we elke maand af wat er gepubliceerd kan worden om de boa's ook digitaal beter zichtbaar te maken. Boa's beschikken ook over eigen sociale media waar zijn hun dagelijkse werkzaamheden laten zien.

Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Samenwerken aan veiligheid

We versterken de samenwerking met alle partners voor het verbeteren van de leefbaarheid in wijken onder andere voor de aanpak van de Wet Aanpak Woonoverlast en voor controle op snelheidsovertredingen.

Informeren

Doorlopend

We werken samen met de politie bij het houden van integrale controles. Daar waar sprake is van woonoverlast bouwen een dossier op om te bezien of een aanpak vanuit de Wet aanpak overlast mogelijk is. Als we signalen krijgen van snelheidsovertredingen in wijken, dan geven we dit door aan de politie. Zij zijn bevoegd om hierop toe te zien.

We gaan een nieuw beleid opstellen voor ontsporende jongeren vanaf groep 8 met als doel om ontsporing te voorkomen en om jongeren te leren hoe zij gevaarlijke situaties op tijd kunnen herkennen.

Informeren

2024-2025

Er zijn samen met het RIEC voor de betrokken organisaties diverse bijeenkomsten georganiseerd over jeugdcriminaliteit. Ook zetten we actief in op het bestrijden van jeugdoverlast. In 2025 zijn we ook doorgegaan met het aanbieden van een bezoek aan de risk-factory voor de groepen 7 en 8 van de basisscholen.

We voeren het beleidsplan Mensenhandel uit wat is opgesteld binnen het district Markiezaten.

Informeren

Doorlopend

We blijven aandacht houden voor mensenhandel. In overleg met de aandachtsfunctionarissen mensenhandel en de procesregisseur mensenhandel van het Zorg- en Veiligheidshuis worden periodiek integrale controles georganiseerdom mensenhandel tegen te gaan. Daarnaast conformeren we ons aan het uitvoeringsplan van het district de Markiezaten.

2.2.2 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in het programma Veiligheid opgenomen (x € 1.000). Veiligheid

2025

V/N

Pilot cameratoezicht milieuparkjes

-24

N

Totaal Mutaties Veiligheid

-24

15

2.2.3 Toelichting financiële mutaties Pilot cameratoezicht milieuparkjes Er is een toenemende behoefte aan flexibel cameratoezicht binnen de gemeenten die vallen onder het politiebasisteam Roosendaal, waaronder Halderberge. Flexibel cameratoezicht is een vorm van cameratoezicht waarbij gemeenten gebruikmaken van verplaatsbare camera’s om de openbare orde te handhaven. Op 4 juli 2024 is door de VVD een amendement ingediend met als onderwerp ‘cameratoezicht milieuparkjes’. Door de toenmalige burgemeester is de toezegging gedaan om te komen met een pilot voor cameratoezicht op milieuparkjes. Naar aanleiding van deze toezegging is vervolgens het amendement ingetrokken. Vooruitlopend op de aanbesteding van meerdere camera's in 2026, is besloten om alvast een camera te huren om zo invulling te kunnen geven aan de toezegging.

16

Programma Openbare ruimte

2.3.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2025 Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Een groene omgeving draagt bij aan het welzijn van mensen.

Vervangen van in slechte conditie verkerende beplanting. Daarbij denkend aan zowel heesters als bomen. En de aanplant van extra bomen. Extra boom aanplant zowel binnen als buiten de bebouwde kom.

Informeren en raadplegen

Vroeg in het voorjaar van 2025 zijn binnen de bebouwde kom op diverse locaties een aantal bomen geplant. Onder andere in de Hertenlaan in Hoeven. In het najaar van 2025 volgt een grootschalige boom aanplant buiten de bebouwde kom.

Vanaf 2023

Het aanwezige gras bij entree van Bosschenhoofd is omgevormd naar beplanting vakken. Ook zijn op diverse locaties in de kernen in slechte conditie verkerende beplanting vervangen. Onder ander in de Zoutlaan in Oudenbosch, Verhaegenpark en Wilgenroos in Hoeven. In het najaar van 2025 vindt een vervolg op de vervanging in slechte conditie verkerende beplanting plaats. Onder andere start vervanging van in slechte conditie verkerende beplanting in de Roosendaalsebaan in Oud Gastel. Omvormen overbodige verharding in groen aanplant.

Informeren en raadplegen

2023 e.v.

Er zijn dit jaar al diverse kleinere oppervlakten omgevormd naar groen. Daarnaast zijn we voorbereidingen aan het treffen voor het vergroenen van het Midzomerplein en vanuit het project Kruislandseweg in Oude Gastel wordt een groot oppervlak aan verharding verder vergroend.

17

Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Verbeteren verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers

Aanpak van verkeersknelpunten

Raadplegen Doorlopend

• Het onderzoek naar de

•

•

•

•

We willen een kwalitatief goed onderhoudsniveau van onze openbare ruimte en gemeentelijk vastgoed

18

Onderhoud wegen: opstellen plan van aanpak verbeteren kwaliteit trottoirs en fietspaden.

Informeren en raadplegen

2024-2025

verkeersveiligheid bij de aansluiting Kralen is afgerond begin 2025. De verkeersveiligheidsmaatregelen in de Pastoor van Breugelstraat zijn uitgevoerd. In 2025 houden we op verschillende momenten verkeerstellingen (ook op omliggende wegen), zodat we de effecten kunnen monitoren. De bebouwde komgrenzen op het Gors en Oude Antwerpsepostbaan zijn aangepast. Op de nieuwe gedeeltes binnen de bebouwde kom is de maximumsnelheid verlaagd naar 50 km/u (Gors) resp. 30 km/u (O.A.P.). In het najaar van 2025 gaan we een verkeersbesluit voorbereiden om de maximumsnelheid op de Havendijk buiten de bebouwde kom te verlagen naar 60 km/u. In het najaar van 2025 gaat de uitvoering van het project Kruislandseweg van start: verlagen maximumsnelheid naar 50 km/u, aanleg rotondes, aanleg en verbeteren fietspaden, en realisatie mobiliteitshub. Oplevering naar verwachting in de zomer van 2026.

Werkzaamheden aan de trottoirs en fietspaden zijn volop in uitvoering. Met de eerstvolgende wegeninspectie (eind 2026) wordt de dan bestaande kwaliteit weer getoetst. Overigens is de ambitie om dit kwaliteitsniveau door te trekken in de komende jaren.

Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de hele buitenruimte in Halderberge

Communicatie/ educatie: opzetten klimaatportaal.

Informeren

Vanaf 2023

Momenteel wordt bekeken op welke manier het klimaatportaal zo goed mogelijk ingezet kan worden. Enerzijds door goed samen met de energietransitie en duurzaamheid goed samen te verwerken voor onze inwoners, maar ook goed kijkend hoe en of dit portaal wellicht in onze nieuwe website “ons halderberge” geïntegreerd kan worden.

We betrekken bewoners bij veranderingen in de de openbare ruimte en communiceren daar helder en duidelijk over

Inzetten omgevingsmanager bij alle projecten die we uitvoeren in de openbare ruimte.

Informeren

2023 e.v.

Vanaf september 2025 beschikken we over een projectondersteuner. Behalve de administratieve ondersteuning omvat deze functie ook het onderhouden van contacten met inwoners van gebieden waar projecten worden uitgevoerd.

We gaan bij projecten en onderhoud gerichter communiceren wat we gaan doen en hoe we dat gaan doen. Hiervoor zijn extra middelen opgenomen. Dat geldt niet alleen voor grote projecten, maar ook regulier werk en onderhoud

Informeren

2023 e.v.

Voor nagenoeg alle grotere werken worden inwoners en belanghebbenden al in een vroeg stadium geïnformeerd en afhankelijk van de participatievorm betrokken bij een werk of project. Dit doen we door inloopavonden, nieuwsbrieven, huis aan huis brieven, social media, keet in de wijk, werkgroepen, persoonlijk contact, keukentafelgesprekken, enz.

2.3.2 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in het programma Openbare ruimte opgenomen (x € 1.000). Openbare ruimte

2025

V/N

Inventarisatie koersplan baggeren

-45

N

Onderhoud speeltuinen

-6

N

Totaal Mutaties Openbare ruimte

-51

2.3.3 Toelichting financiële mutaties Inventarisatie koersplan baggeren Op 25 september 2025 is het koesplan baggeren door de gemeenteraad vastgesteld. Onderdeel hiervan is het uitvoeren van een brede inventarisatie van de opgave die Halderberge heeft. Zoals opgenomen in het raadsvoorstel is hiervoor een bedrag van € 45.000 benodigd.

19

Onderhoud speeltuinen Naar verwachting zijn de kosten voor het onderhoud van speeltuinen € 5.700 hoger dan geraamd vanwege vuurwerkschade aan de Sparrenstraat in Oudenbosch en vanwege het verwijderen en terugplaatsen van speeltoestellen aan de Touwbaan voor sanering van de bodem.

20

Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen

2.4.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2025 Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Versterken van Halderberge als woongemeente die ligt in een goed bereikbare, veelzijdige, groene en landelijke omgeving, met een aantrekkelijk en levendig buitengebied

We realiseren circa 750 woningen in de periode 2023 tot en met 2028. We voegen voldoende woningen voor doorstromers (versneld) toe aan de woningvoorraad. We geven hierbij prioriteit aan eigen woningbouwlocaties Om deze hoeveelheid woningen te kunnen realiseren, zullen we het werkproces en de inhoud van de woningbouwprogrammering in kaart brengen, coördineren op basis van afspraken in regionale investeringsagenda en optimaliseren. Hiermee ontstaat meer en eerder duidelijkheid richting ontwikkelaars, professionele beleggers en de woningcorporatie.

Informeren

Vanaf 2022 tot en met Q2 2025 zijn er 254 woningen gerealiseerd.

Doorlopend

Op 25 juni 2025 is de herijking van de regionale woondeal vrijgegeven voor vaststelling. In deze woondeal worden onder andere afspraken gemaakt over minimale woningaantallen. Deze aantallen sluiten aan bij de ambitie om tot en met 2028 1000 woningen te realiseren. We werken in regionaal verband samen aan het aanjagen en realiseren van de woonopgave waarbij er aandacht is voor de huisvesting van bijzondere doelgroepen. We hebben een woningbouwmonitor aangeschaft (Shintolabs), dit maakt onderdeel uit van een pilot data gedreven werken en draagt bij aan het verbeteren van het proces van de Monitoring woningbouwprogramma. Deze monitor kan ook worden ingezet voor informatie-voorziening richting ontwikkelaars en het Rijk. De woningbouwmonitor voldoet aan de monitoringscriteria die vanuit het Rijk worden gesteld. Voor de uitvoering van de woondealafspraken werken wij samen met Woonkwartier en stemmen wij periodiek af rondom de intake en uitvoering van projecten.

21

Doel

22

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

We streven naar minimaal 25% (Collectief) particulier opdrachtgeverschap en bijzondere woonvormen bij nieuwbouwplannen

Informeren

Er zijn 60 (c)po woningen opgenomen in het woningbouwprogramma.

We zorgen voor voldoende toevoegingen voor starters en zoeken naar mogelijkheden om deze woningen beschikbaar te houden voor deze doelgroep. Dit doen we onder andere door het herzien van de startersverordening.

Informeren

Doorlopend

Afgerond. De startersverordening is geactualiseerd.

We herijken de starterslening.

Advies

Vanaf 2022

Afgerond. De startersverordening is geactualiseerd.

We voeren een woonzorganalyse uit en stellen een woonzorgvisie op, in samenwerking met maatschappelijke partners. Als dat nodig is dan realiseren we extra doorstroomlocaties.

Co creatie

2023

Uitgevoerd. De lokale woonzorgvisie is op 19 september 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.

We vertegenwoordigen actief de gemeentelijke belangen in regionale en grotere ontwikkelingen (bijvoorbeeld RIA, 380kV, spoor). Een voorbeeld is hier verder het samenwerken met de stedelijke regio WestBrabant aan aanvullende verstedelijkingsafspraken. Samen met de provinciale prognoses vernieuwen we het woningbouwprogramma in 2024.

Raadplegen Doorlopend

Doorlopend

Wij sturen actief op betaalbaarheid en passendheid van de woningen voor de verschillende doelgroepen en stimuleren woningbouwinitiatieven met nieuwe woonvormen (patiowoningen, tiny houses, hofwoningen). De ambitie van minimaal 25% (c)po en bijzondere woonvorm passen wij toe als dit aansluit bij het woningbouwproject.

We nemen actief deel in de projectgroep van de SRWB, zo trekken we ambtelijk de dorpenstrategie en bestuurlijk de werkgroep wonen en het Brabantsvoorstel tav woningbouw.

Doel

We nodigen iedereen uit om met goede initiatieven te komen om de leefomgeving mooier en beter te maken.

De Omgevingswet wordt ingevoerd en biedt ruimte voor initiatief.

Energietransitie

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

We onderzoeken de schaarste op de woningmarkt en vertalen de uitkomst indien mogelijk in aanvullend beleid.

Advies

2024-2025

Uitgevoerd. Per 1 januari 2025 is de huisvestingsverordening met voorrangsregeling voor eigen inwoners in werking getreden.

We werken samen met de wooncorporatie aan de verbetering van de leefbaarheid (ook op het gebied van veiligheid) in de wijken. We werken aan een pilot wijkaanpak.

Co-creatie

2023-2025

Dit project valt nu onder programma Sociaal Domein, uitvoering GALA.

Nieuwe ontwikkelingen worden getoetst aan wenselijkheid. We geven daarbij prioriteit aan initiatieven die het meest aansluiten op of bijdragen aan de speerpunten genoemd in de omgevingsvisie.

Co-creatie

Doorlopend

Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de intaketafel.

Initiatiefnemers betrekken inwoners en ondernemers bij hun plannen. Als gemeente de initiatiefnemer is gebeurt dit ook.

Co-creatie

Doorlopend

Hierop wordt actief gestuurd.

We ontwikkelen de nieuwe vaardigheden van medewerkers door en passen deze toe in de (nieuwe) werkende processen.

Raadplegen Doorlopend

We nemen hiervoor deel aan diverse trainingen en bijeenkomsten o.a. van De6, VNG en Sprong.

We bepalen de uitgangspunten voor het opstellen van het omgevingsplan en werken gebiedsgericht aan de eerste aanpassingen van het omgevingsplan in regionaal verband.

Co-creatie

2022-2026

We nemen deel van het provinciaal project Sprong. En werken aan omzetting van de bouwregels. De eerste wijziging van het Omgevingsplan wordt dit jaar afgerond.

Transitievisie: We stellen de eerste wijkverkenningen op om in 2050 het doel van een aardgasvrije gemeente te kunnen bereiken.

Co-creatie

Doorlopend

De technische onderzoeken voor de verkenningsbuurten in Stampersgat en Oud Gastel zijn afgerond. Voor Albano-C (Oudenbosch) en de lintbebouwing van Bosschenhoofd zullen de uitkomsten landen in het warmteprogramma voor eind 2026.

We ondersteunen initiatieven voor alternatieve manieren van energie opwek voor eigen gebruik in het buitengebied.

Informeren

Doorlopend

Mogelijk via omgevingsplan.

23

Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Nationaal Isolatieprogramma: We gaan door met het informeren en activeren van inwoners over het isoleren van hun woning.

Activeren

Doorlopend

In 2026 zullen inwoners subsidie kunnen aanvragen voor isolatie van hun koopwoning. Tot die tijd verwijzen we ze door naar het Regionale Energie Loket (REL) zoals de beschikbare ISDE subsidie voor isolatie.

De raad is meegenomen in de voortgang van de transitievisie warmte, herijking op dit programma om de twee jaar is niet meer nodig bevonden. Het warmteprogramma moet eind 2026 begin 2027 zijn opgesteld.

Co-creatie

Doorlopend

Er is een gezamenlijke aanbesteding gedaan met gemeente Etten-Leur en Rucphen voor het opstellen van het warmteprogramma. De opdracht is gegund. In de opdracht is de evaluatie van de Transitievisie Warmte opgenomen. Planning is gericht op eind 2026.

We zetten in op We evalueren het huidige afvalscheiding en afvalbeleidsplan en gaan informatievoorziening. daarna een nieuw plan opstellen met aandacht voor de wijze van afvalscheiding en handhaving hierop (zie ook programma 2).

Co-creatie

Doorlopend

Het afvalbeleidsplan is geëvalueerd. Tijdens de raad van 18 april 2024 is het nieuwe afvalbeleidsplan vastgesteld. In het afvalbeleidsplan 2024-2028 is er meer nadruk gelegd op het kwalitatief verbeteren van de afvalstromen en daarmee de recycling te verbeteren.

We gaan milieuparkjes versneld ondergronds aanbrengen. Hiervoor wordt een afsprakenkader opgesteld. Hierbij wordt inbreng van omwonenden gevraagd. Het nieuwe budget wat hiervoor beschikbaar is gesteld komt eenmalig ten laste van de begroting 2023 en wordt vanaf 2024 verrekend met de afvalstoffenheffing.

Co-creatie

Doorlopend

Niet alle locaties zijn geschikt voor ondergrondse plaatsing. In sommige gevallen is sprak van fysieke beperkingen, zoals kabels en leidingen ondergronds. Andere locaties worden verplaatst, zijn meegenomen in een toekomstige gebiedsontwikkeling, worden opgeheven of worden alsnog ondergronds gemaakt. In de raadsinformatiebrief van 26 juni 2025 zijn de locaties opgenomen die het betreffen.

De verbinding tussen de verschillende thema’s van het klimaatakkoord (energietransitie, circulaire economie (afval), klimaatadaptatie) opzoeken en uitdragen naar organisatie, ondernemers en inwoners.

24

Informeren

Doorlopend

Dit is opgenomen in het nieuwe afvalbeleidsplan.

Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Co-creatie

Doorlopend

De acties ten aanzien van versterken het groen en grijs en vervangen van de verlichting zijn grotendeels uitgevoerd. Afgelopen jaar heeft de nadruk gelegen op versterken van de samenwerking binnen het KVO (schoon, heel en veilig) en is de SPUK-regeling ontvangen waarmee we samenwerking op gebied van duurzaamheid proberen te versterken.

Actualiseren van de actiekaarten.

Co-creatie

2024-2025

Voorstel voor actualisatie actiekaart bedrijventerreinen wordt najaar 2025 voorgelegd aan de gemeenteraad.

Versterken van de verkeersveiligheid op de bedrijventerreinen door onder andere alternatieven voor vrachtwagenparkeren te verkennen en de toegang bedrijventerrein Bosschendijk aan te pakken.

Raadplegen Doorlopend

Toegang bedrijventerrein Bosschendijk is aangepast. Vrachtwagenparkeren blijft een aandachtspunt.

Versterken samenwerking bedrijventerreinen op gebied van duurzaamheid met een aanjager

Faciliteren

2025

Vanuit de RWB hebben we de SPUK-regeling toegekend gekregen. In de regio zijn twee trekkers ingehuurd die de samenwerking op het gebied van duurzaamheid op de bedrijventerreinen dienen te versterken.

Uitvoering geven aan de actiekaarten kernwinkelgebieden.

Co-creatie

Doorlopend

Werkzaamheden waaronder opstellen VO herinrichting winkelgebied Oudenbosch, opstellen aanvraag subsidie Impulsaanpak centrumgebieden, faciliteren initiatieven eigenaren en ondernemers en faciliteren evenementen.

Actualiseren van de actiekaarten.

Co-creatie

2025

Actualisatie Actiekaart kernwinkelgebieden volgt in 2026. De focus lag nu op herinrichting van openbare ruimte winkelgebied Oudenbosch.

Versterken van het Verder uitvoering geven aan de vestigings- en actiekaart bedrijventerreinen. ondernemingsklimaat op de bestaande bedrijventerreinen.

Levendige, compacte en aantrekkelijke kernwinkelgebieden

25

Doel

Het versterken en promoten van al dat Halderberge op toeristischrecreatief gebied te bieden heeft

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Herinrichting openbare ruimte kernwinkelgebied Oudenbosch in samenhang met herinrichting openbare ruimte religieus erfgoed en visie op het havengebied Oudenbosch.

Raadplegen 2024: Voorlopig Ontwerp is planvorming vastgesteld. September 2025 zal gestart worden met 2025: de werkzaamheden. realisatie

Uitvoeren project religieus erfgoed wat moet leiden tot een duurzame invulling van de locaties. Ook de herinrichting van de openbare ruimte maakt onderdeel uit van dit project.

Raadplegen 2023-2026

De werkzaamheden van de kapel Saint Louis zijn in het 4e kwartaal 2024 opgeleverd. De buitenverlichting moet nog aangebracht worden en er zijn nog wat opleverpunten welke momenteel worden afgewikkeld. De kapel is inmiddels geopend en in exploitatie genomen door Cultuurcluster Oudenbosch (CCO). Voor de kapel is eind 2024, na besluitvorming door de gemeenteraad, gestart met de uitwerking van de plannen voor een museum en foyer in het souterrain. De kapel van Sint Anna is begin 2025 opgeleverd en daarna in exploitatie genomen door CCO. De gebruikers zijn inmiddels verhuisd naar de nieuwe locatie. Ook voor dit pand geldt dat er nog gewerkt wordt aan diverse opleverpunten. Voor Fidei et Arti wordt samen met CCO verder gewerkt aan het plan voor verbetering van dit pand. In de buitenruimte is en wordt er gewerkt op diverse locaties. Zo is het Jan Gielenplein opgeleverd en worden ook het Basiliekplein en Sint Anna opgeknapt.

Het maken van een verkenning naar mogelijkheden versterken waterbeleving en met name de verbinding tussen de oevers en het water.

26

Raadplegen Doorlopend

Visie waterrecreatie is opgesteld. De werkzaamheden aan de haven van Oudenbosch zijn in volle gang.

Doel

Samen werken aan economische groei

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Het versterken en/of terugbrengen van het toeristisch gebruik in de recreatieve verblijfsmogelijkheden binnen de gemeente.

Faciliteren

Doorlopend

Er is gehandhaafd op de huisvesting arbeidsmigranten op Villapark Panjevaart. Handhaven blijft doorlopend een taak om oneigenlijk gebruik tegen te gaan.

Samen met de OKH en een vertegenwoordiging van de lokale bedrijventerreinen werken we toe naar een formele samenwerking tussen ondernemers op de bedrijventerreinen. De thema’s veiligheid, duurzaamheid en collectieve inkoop staat daarbij centraal.

Co-creatie

Doorlopend

Vanuit initiatief met de OKH is op alle bedrijventerreinen KVO ingericht. Vanuit de SPUK-regeling zijn er aanjagers op de bedrijventerreinen om samenwerking op het gebied van duurzaamheid aan te jagen/te versterken.

In 2025 wordt een aanjager op het gebied van duurzaamheid ingezet. Continu monitoren van subsidiemogelijkheden bij het Rijk en

Co-creatie

de provincie Noord-Brabant. Bij kansrijke uitvraag aanvraag indienen samen met betrokken partijen.

Doorlopend

Subsidie Impulsaanpak Centrumgebieden aangevraagd en toegekend gekregen. Alsmede subsidie vanuit SPUK-regeling.

2.4.2 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in het programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen opgenomen (x € 1.000). Ruimtelijke en economische ontwikkelingen

2025

V/N

Parkmanagement Borchwerf

-95

N

Duurzaamheid

40

V

Leges omgevingsvergunningen

-45

N

Marktgelden

8

V

Onderzoekskosten horeca centrum Hoeven

-6

N

Baggeren haven Oudenbosch

57

V

Dekking algemene reserve

-57

N

Totaal Mutaties Ruimtelijke en economische ontwikkelingen

-98

27

2.4.3 Toelichting financiële mutaties Parkmanagement Borchwerf Er heeft een naheffing plaatsgevonden voor 2024 van € 29.726, in verband met meer uitgevoerd onderhoud aan beheer en onderhoud verhardingen. Ook vallen de bijdragen 2025 hoger uit ivm hogere accountantskosten en (reserverings) kosten voor het rioleringnetwerk, welke structureel doorwerken. Duurzaamheid Omdat er veel minder gebruik wordt gemaakt van de energiegesprekken en coaching met de inwoners, vallen de gemaakte kosten daardoor ook erg mee voor 2025. Leges omgevingsvergunningen De leges ten aanzien van bouwvergunningen blijven iets achter en de gemeente is hiervan afhankelijk van de planning van de individuele initiatiefnemers, deze initiatieven zijn wat vertraagd, waardoor een kleine bijstelling nodig is. Marktgelden Gezien de positieve ontwikkeling in de verlening van het aantal standplaatsen en frequentie vind er een positieve bijstelling plaats van € 15.000. De standplaatsgelden zijn voor 2025 hetzelfde gebleven. Daartegenover staat een extra post van € 7.000 voor incidenteel onderhoud aan de faciliteiten van deze standplaatsen. Marktonderzoek horeca Hoeven De afgelopen jaren zijn in Hoeven verschillende horecapanden gesloten en in diverse gevallen getransformeerd naar wonen.

Daarnaast heeft de gemeente de afgelopen maanden verschillende verzoeken gekregen van ontwikkelaars of vastgoedeigenaren voor transformatie van horecapanden naar wonen of detailhandel. Transformatie van commerciële panden heeft permanente impact op de voorzieningenstructuur. Het college geeft Movares opdracht de behoefte aan horeca in de kern Hoeven in kaart te brengen. Er is behoefte aan een gedegen onderbouwing op de (on)mogelijkheden en (on)wenselijkheid van behoud en/of transformatie van horeca in de kern Hoeven. Baggeren haven Oudenbosch Het baggeren van de haven heeft uiteindelijk een gunstige uitwerking gehad op de kosten. De hoofdactiviteiten zijn uitgevoerd en er rest alleen nog een klein stuk ter hoogte van de woonark, maar hiervan zijn de kosten concreet in beeld, waardoor er op het totale stuk een positief resultaat overblijft.

28

Programma Zorg, jeugd en participatie

2.5.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2025 Door de gemeenteraad is het beleidsplan sociaal domein “de kracht van samen”vastgesteld. Dit beleidsplan bepaalt de koers en kaders voor de komende jaren. Jaarlijks wordt samen met partners bepaald wat er gedaan wordt om aan de doelen uit het beleidsplan te werken. Dit wordt opgenomen, samen met alle acties uit het collegewerkprogramma, in een jaarlijks uitvoeringsprogramma. Eind 2024 is het uitvoeringsprogramma 2025 opgesteld en ter informatie aan de gemeenteraad verzonden. De verantwoording van (de hoofdlijnen van) het uitvoeringsprogramma vindt plaats in de monitor sociaal domein en bij de Jaarrekening 2025. 2.5.2 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in het programma Zorg, jeugd en participatie opgenomen (x € 1.000). Zorg, jeugd en participatie

2025

V/N

Huur dorpshuis Hoeven

-49

N

Huur gebouwen cultuurcluster

112

V

Arrangementen jeugdzorg

-748

N

Gedwongen hulp

-182

N

Huishoudelijke ondersteuning

-152

N

Maatwerkfonds Wmo

-10

N

Begeleiding

-57

N

Jeugdzorg

WMO

Totaal Mutaties Zorg, jeugd en participatie

-1.086

2.5.3 Toelichting financiële mutaties Huur dorpshuis Hoeven Bij het opnemen van het huurbedrag van het dorpshuis in Hoeven, zoals besloten in de raadsvergadering van 18 april 2024 is niet het oorspronkelijke huurbedrag voor het dorpshuis in Hoeven uit de begroting 2025 en de meerjarenbegroting verwijderd. Dit wordt nu gecorrigeerd. Deze correctie zal ook worden doorgevoerd in de begroting 2026 en de meerjarenraming.

29

Arrangementen Jeugdzorg Op bepaalde laagcomplex arrangementen zijn het aantal jeugdige licht gestegen (hogere instroom ten opzichte van de uitstroom) waardoor het aantal jeugdige in zorg stijgt en daarmee ook de kosten. Verder is een stijging in het aantal jeugdige in maatwerk wat beschikt is door een gecertificeerde instelling. Daarnaast zijn ook de prognoses voor 2025 bijgesteld en verwerkt in de bijstellingen van de budgetten. Bij de zomernota is budget bijgeraamd voor diverse facturen van 2024. Deze kosten waren echter al budgettair bij de jaarrekening 2024 verwerkt. Dit extra budget wordt om die reden weer afgeraamd. Jeugdzorg - gedwongen hulp Bij de gedwongen hulp (JeugdzorgPlus en Jeugdbescherming) zien we, net zoals bij de arrangementen eveneens een stijging in aantallen wat zorgt voor een kostenstijging. Huishoudelijke ondersteuning De tarieven 2025 voor huishoudelijke ondersteuning zijn meer geïndexeerd (6%) dan het percentage van 3% waar in de begroting rekening mee is gehouden. Dit indexeringspercentage was bij de zomernota nog niet bekend. Daarnaast is er een lichte stijging te zien in het aantal indicaties huishoudelijke indicaties. De structurele gevolgen van deze indexering en de stijging in aantallen zal worden meegenomen bij de begroting 2026 en de meerjarenraming.

Maatwerkfonds Wmo Na een twee jaar durende pilot periode heeft het college besloten om het maatwerkfonds structureel in te bedden. Het maatwerkfonds biedt de mogelijkheid voor professionals van de gemeente Halderberge in het sociaal domein in complexe en acute situaties tot effectief maatwerk te komen, of wanneer er binnen bestaande wet- en regelgeving geen oplossing kan worden gevonden. Hierdoor kunnen schrijnende situaties voorkomen worden.Voor 2025 wordt voor de resterende maanden een budget van € 10.000 opgenomen. Vanaf 2026 wordt hier structureel een budget van € 20.000 voor opgenomen in de begroting. Begeleiding De tarieven 2025 voor begeleiding zijn hoger geïndexeerd dan het percentage van 3% waar in de begroting rekening mee is gehouden. Dit indexeringspercentage was bij de zomernota nog niet bekend. De structurele gevolgen van deze indexering worden meegenomen bij de begroting 2026 en de meerjarenraming.

30

Programma Onderwijs, sport en cultuur

2.6.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2025 Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Onderwijshuisvesting

Knelpunten in de huisvesting bij de basisscholen (de Klinkert; De Regenboog; de Bukehof; Uniek; ’t Bossche Hart; Futura) en het voortgezet onderwijs (Markland College) worden opgelost. Hierbij wordt ook gezorgd voor de benodigde tijdelijke huisvesting.

Faciliteren

2022-2025

Kindcentrum ’t Bossche Hart is in gebruik genomen. Het vernieuwde Markland College is in gebruik genomen. Er is overeenstemming bereikt over de financiële afronding van de verbouwing, waarmee de projecten zijn afgesloten. Er is tijdelijke huisvesting geregeld voor basisscholen De Klinkert en Uniek.

Knelpunten in de huisvesting bij de basisscholen (de Klinkert; De Regenboog; de Bukehof; Uniek; ’t Bossche Hart; Futura) en het voortgezet onderwijs (Markland College) worden opgelost. Hierbij wordt ook gezorgd voor de benodigde tijdelijke huisvesting.

Co-creatie

2023-2026

In het laatste kwartaal van 2025 wordt de opdracht verstrekt voor de verbouwing van basisscholen De Klinkert en Uniek tot kindcentrum. Er zijn verkenningen uitgevoerd voor basisscholen De Regenboog en De Bukehof. Er is tijdelijke huisvesting geregeld voor basisschool TaLente.

Vanaf 2024 kunnen de kindcentra aanspraak maken op een vergoeding als zijnde stimuleringsbijdrage om te komen tot een kindcentra.

Faciliteren

Doorlopend

Sinds 2025 is de VVE subsidieregeling aangepast naar een GOAB-subsidieregeling. Een onderdeel van deze regeling is een jaarlijkse subsidie die aangevraagd kan worden door kindcentra (school en kinderopvangpartner gezamenlijk) om de ontwikkeling van hun kindcentrum te stimuleren.

Verdere ontwikkeling van de integrale kindcentra

De eerste aanvragen zijn ingediend.

31

Doel

Sport

32

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Jongerenwerkers en buurtsportcoaches werken samen met scholen aan voorlichtingsactiviteiten over gezondheid en welzijn. De jongerenwerkers gaan ook meer de wijken in

Co-creatie (met onderwijs)

Doorlopend

Jongerenwerkers en buurtsportcoaches hebben samen met scholen voorlichtingsactiviteiten georganiseerd rond gezondheid en welzijn. De jongerenwerkers hebben contact gezocht met jongeren, zowel op school als in de wijk.

Voor de kinderen uit het basisonderwijs wordt met ingang van 2022 het educatieve doe-programma ‘Democracity’ ingezet. Hierin leren kinderen om actief deel te nemen aan de maatschappij (burgerschap). Ook doen we het voortgezet onderwijs het aanbod voor gastlessen over dit thema.

Faciliteren

2022-2026

Vanwege de verbouwing van de raadzaal is het educatieve doe-programma ‘Democracity’ verplaatst naar het najaar van 2025. Scholen zijn in de gelegenheid gesteld zich hiervoor in te schrijven. Indien de belangstelling onvoldoende blijkt, zal het programma worden uitgesteld naar het voorjaar van 2026.

Het behouden van het huidige basisaanbod van sportvoorzieningen. Waar mogelijk willen we dit verbeteren en verduurzamen. Hierbij is aandacht voor monitoring van de kwaliteit van de accommodaties en bijvoorbeeld het gebruik van LED verlichting.

Faciliteren

Doorlopend

In 2025 is er een (visuele) kwaliteitsinspectie buitensportaccommodaties uitgevoerd en een renovatie advies tennisbanen uitgebracht. Aandachtspunten uit de kwaliteitsinspectie en het renovatie advies worden opgevolgd. De subsidieregeling ‘verLEDden buitensportvelden Halderberge 2024-2025’ loopt tot 1 januari 2026. Verschillende verenigingen hebben al een beroep gedaan op deze subsidieregeling. Er kan nog gebruik gemaakt worden van de subsidieregeling tot en met 31 december 2025.

Doel

De belevingswaarde vergroten van wat we hebben aan kunst, cultuur en cultuurhistorie

Kunst in de openbare ruimte

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie Wanneer

Stand van zaken

Door het bundelen van activiteiten, geld en mensen willen we zoveel mogelijk mensen de kans geven om mee te doen aan sportactiviteiten bij een reguliere sportvereniging. Of aan speciaal opgezette sporten beweegactiviteiten. Ook als zij te maken hebben met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking of als zij chronisch ziek zijn. We zorgen dat tenminste één speelplek per kern inclusief is.

Co-creatie

Doorlopend

Halderberge Beweegt functioneert inmiddels als een volwaardig loket voor sport en bewegen voor alle doelgroepen en voor alle aanbieders. Ook het regionale Uniek Sporten loket, voor inwoners met een beperking, heeft een lokaal aanspreekpunt binnen Halderberge Beweegt. Inmiddels is er in Bosschenhoofd en in Hoeven een inclusieve speeltuin. In Oudenbosch, Oud Gastel en Stampersgat worden deze in het 3e en 4e kwartaal van 2025 gerealiseerd.

Bij de inrichtingsplannen voor openbare ruimte spelen we in op bijzondere cultuurhistorische waarde (zoals de waterput Oud Gastel).

Faciliteren

2022-2026

Bij de grotere inrichtingsplannen en daar waar mogelijk wordt ingespeeld op het behoud en/of realisatie van bijzondere elementen met cultuurhistorische waarde.

Met het uitschrijven van een prijsvraag stimuleren we acties om de belevingswaarde te vergroten op het gebied van cultureel erfgoed.

Raadplegen 2025: prijsvraag

Er is een Open Call opengesteld. Professionele Halderbergse kunstenaars kunnen zich inschrijven voor het maken van een kunstwerk op een nader te bepalen locatie in de buitenruimte in Halderberge.

Er wordt uitvoering gegeven aan het opgestelde actieplan ‘Kunst in de Openbare Ruimte’ opgesteld. Hierbij is aandacht voor o.a. kunst op rotondes, langs routes, en teksten op gevels, en bestickeren van stroomhuisjes ed. Hierbij betrekken we inwoners (waaronder jongeren) en ondernemers zoveel mogelijk met onder andere prijsvragen.

Co-creatie

Er is een overzichtsdocument gemaakt met alle kunstwerken in de openbare ruimte binnen de gemeente Halderberge. De staat van het kunstwerk is hierin opgenomen. Samen met de buitendienst wordt een plan opgesteld voor onderhoud van de gemeentelijke kunstwerken in de openbare ruimte.

2024 e.v.

Na de zomervakantie zal er van start worden gegaan met de bestickering van nutskasten in alle vijf de kernen.

33

2.6.2 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in het programma Onderwijs, sport en cultuur opgenomen (x € 1.000) Onderwijs, sport en cultuur

2025

V/N

Combinatiefuncties GALA

73

V

Sloop tijdelijke huisvesting De Klinkert

-15

N

Dekking reserve onderwijshuisvesting

15

V

Totaal Mutaties Onderwijs sport en cultuur

73

2.6.3 Toelichting financiële mutaties Combinatiefuncties GALA De dekking van de kosten van de formatie van de combinatiefuncties vindt volledig plaats vanuit de GALA-middelen. De benodigde cofinanciering wordt gevonden binnen de reguliere budgetten van o.a. sport, cultuur, gezondheid e.d. De Rijksbijdrage voor de combinatiefunctionarissen werd eerst via het gemeentefonds uitgekeerd. Deze wordt nu ontvangen via de GALA-middelen. Deze omzetting is destijds niet goed in de begroting verwerkt. Dit wordt nu gecorrigeerd. De structurele gevolgen zullen worden verwerkt in de begroting 2026 en de meerjarenraming. Sloop tijdelijke huisvesting De Klinkert Basisschool De Klinkert wordt verbouwd tot kind centrum. De tijdelijke klaslokalen die nu bij de school staan, moeten hiervoor verwijderd worden. De kosten hiervoor bedragen ca. € 15.000. Voorgesteld wordt deze kosten te dekken uit de reserve onderwijshuisvesting.

34

Algemene dekkingsmiddelen

2.7.1 Stand van zaken activiteiten Programmabegroting 2025 Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Wanneer

Stand van zaken

De begroting is reëel en structureel sluitend

Streven naar behoud van het repressief toezicht door de toezichthouder (de provincie Noord-Brabant).

Jaarlijks

Per brief van 4 december 2024 heeft de provincie aangegeven dat ook voor het begrotingsjaar 2025 het normaal geldend repressief toezicht van kracht is.

Structurele lasten dekken met structurele baten.

Jaarlijks

De Begroting 2025 was conform de wettelijke eisen structureel en reëel in evenwicht.

Eigen vermogen vergroten door positieve rekeningresultaten, begrotingsoverschotten en positieve resultaten van grondexploitaties toe te voegen aan de algemene reserves.

Doorlopend

Van het positieve resultaat van de Jaarrekening 2024 ad € 1,8 miljoen is in 2025 € 0,9 miljoen toegevoegd aan de algemene reserve. Positieve resultaten van de grondexploitaties worden tijdens de looptijd van de projecten eveneens toegevoegd aan de algemene reserve grondexploitaties. Dat betrof over 2024 de resultaten van de projecten Pagnevaart en Bornhemweg.

Beperking van de schulden door terughoudend te zijn met nieuwe investeringen.

Doorlopend

Buiten de gebruikelijke investeringen in de openbare ruimte en voor de bedrijfsvoering ligt de nadruk op het realiseren van de investeringen in de dorpshuizen, het religieus erfgoed in Oudenbosch en onderwijshuisvesting. Zoals in de begroting is aangegeven zorgen deze investeringen ervoor dat de schulden de eerste jaren verder oplopen.

Het budget voor flexibele vervanging bij ziekte verhogen naar € 200.000 per jaar.

Doorlopend

Met ingang van de Programmabegroting 2023 is het budget voor vervanging bij langdurige ziekte structureel verhoogd naar € 200.000 per jaar.

We streven naar een solvabiliteit van minimaal 20%

Realiseren van meer flexibiliteit in de organisatie

35

Doel

De gemeente Halderberge is voor wat betreft de lastendruk voor burgers en bedrijven in de regio één van de goedkopere gemeenten

Wat gaan we daarvoor doen

Wanneer

Stand van zaken

De ambtelijke kosten die aan projecten worden toegerekend zoveel mogelijk inzetten voor de vorming van de jaarlijkse flexibele schil.

Doorlopend

In 2023 is de reserve flexibele schil gevormd. Naast een incidenteel bedrag van € 750.000 op basis van het collegewerkprogramma wordt jaarlijks een bedrag in de reserve gestort voor de personele lasten die kunnen worden toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en faciliterend grondbeleid. De reserve wordt ingezet voor aanvullende capaciteit voor het uitvoeren van de (investerings-)projecten en grondexploitaties.

Bij nieuwe taken gevolgen meenemen voor ambtelijke capaciteit.

Doorlopend

Voorstellen aan de gemeenteraad zijn zoveel mogelijk “inclusieve voorstellen”. Dit zijn voorstellen waar alle kosten, ook die van de inzet van personeel, in worden weergegeven. Dit is vooral bij nieuwe (wettelijke) taken of (hogere) ambities die niet binnen de bestaande ambtelijke capaciteit zijn opgenomen. Hiervoor wordt aan de gemeenteraad extra capaciteit gevraagd als deze nodig is en niet aanwezig is.

Benchmark over de lastendruk bij het opstellen van de begroting.

Jaarlijks

Dit is voor de Begroting 2025 gebeurd. In de paragraaf Lokale heffingen zijn de resultaten opgenomen.

De afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn 100% kostendekkend.

Jaarlijks

Dit uitgangspunt is gehanteerd bij het opstellen van de Begroting 2025. Om de stijging van de tarieven van de rioolheffing te beperken, is de voorziening rioolheffing ingezet.

Door middel van het tarief voor de onroerendezaakbelasting sturing geven aan de positie in regio.

Jaarlijks

Het tarief van de onroerendezaakbelasting is in 2025 gestegen met het inflatiepercentage van 3%. Bij het opstellen van de Begroting 2026 zal in beeld worden gebracht wat dit heeft betekend voor de positie in de regio.

2.7.2 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in de Algemene dekkingsmiddelen opgenomen (x € 1.000). Algemene dekkingsmiddelen

36

2025

V/N

Uitkeringen gemeentefonds

-22

N

Opbrengst OZB

375

V

Totaal Mutaties Algemene dekkingsmiddelen

352

2.7.3 Toelichting financiële mutaties Uitkeringen gemeentefonds De gemeente ontvangt elk jaar geld van het Rijk via het gemeentefonds. Dit bedrag kan veranderen door nieuwe gegevens, zoals het aantal inwoners of de waarde van woningen. Voor 2025 valt de uitkering gemeentefonds € 22.000 lager uit. • In 2025 vindt een neerwaartse bijstelling plaats van € 356.000. Dit komt vooral doordat de waarde van woningen en bedrijfspanden is gestegen. Hoe hoger deze waarde, hoe minder geld de gemeente krijgt uit het gemeentefonds. Tegelijkertijd levert dit wel meer inkomsten op via de onroerendezaakbelasting (OZB). Deze veranderingen hebben ook invloed op de komende jaren en zijn dus structureel. • Voor 2024 krijgt de gemeente juist € 279.000 meer. Dit komt doordat er meer huishoudens zijn met een laag inkomen en meer inwoners met een laag opleidingsniveau. De cijfers zijn nog voorlopig, maar zorgen nu al voor een hogere uitkering. • Voor 2023 is er een definitieve stijging van het aantal inwoners met een laag opleidingsniveau. Daardoor ontvangt de gemeente € 55.000 extra. De gegevens over woningwaarden moeten nog definitief worden vastgesteld. De veranderingen in de uitkeringen voor 2023 en 2024 worden uiteindelijk verwerkt in de uitkering van 2025.

Opbrengst OZB Er heeft een positieve bijstelling plaatsgevonden in de OZB raming voor 2025, deels doordat de waarde index van de regio van zowel de woning eigenaren (van 6% naar 6,61%) alsmede van niet woningen naar boven zijn bijgesteld (van 2,92% naar 5,72%). Het effect hiervan is € 150.000 positief. Daarnaast is er een € 225.000 positief effect als gevolg van woningen en niet woningen die eerder dan gepland onderhevig zijn aan OZB heffingen.

37

38

Overhead

2.8.1 Financiële mutaties In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties in de Overhead opgenomen (x € 1.000). Overhead

2025

V/N

Boeken en abonnementen

-9

N

Implementatie YouForce

-20

N

0

V

Diverse kleine mutaties (< € 5.000) Totaal Mutaties Overhead

-29

2.8.2 Toelichting financiële mutaties Boeken en abonnementen Door toenemende kosten voor (digitale) abonnementen en boeken blijkt het budget al een aantal jaren niet toereikend. Omdat we als relatief kleine gemeenten de kennis vanuit de markt nodig hebben, is een verhoging van het budget met € 8.500 noodzakelijk. De structurele bijstelling wordt meegenomen in de Begroting 2026. Implementatie YouForce Voor de implementatie van het nieuwe salaris- en HR-pakket YouForce is tijdelijke ondersteuning voor het functioneel appliatiebeheer en de salarisadministratie. De kosten hiervoor bedragen in 2025 ca. € 20.000. Diverse kleine mutaties (< € 5.000) Binnen de verschillende programma's zijn diverse kleine mutaties (< € 5.000). Voor het overzicht en de leesbaarheid van deze Najaarsnota zijn deze posten niet afzonderlijk opgenomen en toegelicht.

39

40

Post onvoorziene uitgaven

2.9.1 Overzicht onvoorziene uitgave In onderstaande tabel wordt de huidige stand van zaken met betrekking tot de post onvoorziene uitgaven 2025 weergegeven (x € 1.000). Post onvoorziene uitgaven Primaire begroting

Bedrag 200

Toevoegingen -

-

Totaal toevoegingen

0

Onttrekkingen Ambtelijk secretaris regionale managementtafel sociaal domein

13

Huur verkiezingsborden 2025-2029

3

Speciale editie Suske en Wiske

3

Toezicht kinderopvang 2025 en VE-inspectie

7

Addendum overeenkomst Meedenkvoorziening 2025-2026

9

Luchtmachtconcert

12

Extra maatregelen feestweekend Oudenbosch

9

Toekomstbestendig en duurzaam zwembad Blankershove

21

Subsidie Halderbergse Veteranen

4

Aanvullende bijdrage nieuwbouw handboogvereniging Concordia Florebith

15

Totaal onttrekkingen

97

Saldo post onvoorziene uitgaven

103

2.9.2 Toelichting onvoorziene uitgaven Ten opzichte van de Zomernota 2025 zijn er geen nieuwe ontwikkelingen te melden.

41

42

Voortgang Investeringsprogramma

43

44

Investeringsprogramma 2025

3.1.1 Voortgang nog te autoriseren kredieten Investeringsprogramma 2025 Bij de vaststelling van de Programmabegroting 2025 is ook het Investeringsprogramma voor het jaar 2025 vastgesteld. Vervolgens worden deze investeringen door het college geautoriseerd, waarna gestart wordt met de uitvoering. In onderstaande tabel wordt de planning van de autorisatie en uitvoering van het Investeringsprogramma 2025 aangegeven (x € 1.000). Nog te autoriseren kredieten investeringsprogramma 2025

Bedrag

Planning Planning autorisatie gereed

Programma Openbare ruimte Wegreconstructies 2025

1.824

2025

2026

Het voorstel voor het voteren zal zsm aan het college worden aangeboden.

Infrastructurele maatregelen verkeer en parkeren

22

2026

2026

Dit krediet wordt doorgeschoven naar het investeringsprogramma 2026.

Aanpak parkeerknelpunten 2025

90

2025

2026

Aanleg parkeerplaatsen bij projecten Hoogmaai en Pater Beckerstraat/Vlierstraat (beide 'werk met werk maken'). Uitvoering van deze projecten vindt plaats in 2025. Eventueel restant kan worden ingezet voor aanleg parkeerstroken bij Julianastraat/Turnstraat en aanleg haakse parkeervakken Hagelkruis. Bij geen restant schuiven deze door naar investeringskrediet 2026.

Vervangen speeltoestellen 2025

155

2025

2025

Het voorstel voor het voteren zal zsm aan het college worden aangeboden.

Verbeteren waterketen 2022

327

2025

2026

Er zijn werkzaamheden uitgevoerd ten gunste van locatie Pastorietuin in Stampersgat. Hier werd ook een extra riool aangebracht voor bestaande woningen. In de gemeente worden kleine verbetermaatregelen toegepast deze bestaan uit het vervangen van huisaansluitingen bij wegreconstructies en het maken van deelreparaties, dit is een lange planning en verwacht wordt dan ook dat de rest in 2025 gevoteerd wordt en 2026 opgeleverd.

45

Nog te autoriseren kredieten investeringsprogramma 2025

Bedrag

Verpl. dienstgebouw alg begr plaats Strijmondlaan

199

Totaal programma Openbare ruimte

Planning Planning autorisatie gereed

2025

2026

De aanbesteding en votering van het krediet zullen in het tweede halfjaar van 2025 plaatsvinden. Er is uitloop voorzien naar 2026 voor de uitvoering.

2.617

Overhead Aanschaf traktor buitendienst

120

Totaal Overhead

120

Totaal

2025

2025

Aanbesteding start september 2025.

2.737

3.1.2 Voortgang lopende kredieten Investeringsprogramma 2025 Nadat het college de investeringen uit het Investeringsprogramma heeft geautoriseerd, wordt de investering uitgevoerd. In onderstaand overzicht zijn alle investeringen uit het Investeringsprogramma 2025 opgenomen die geautoriseerd zijn door het college en momenteel worden uitgevoerd. In het overzicht is aangegeven hoeveel tot nu toe is uitgegeven en welk bedrag aan uitgaven wordt verwacht (x € 1.000). Ook is aangegeven wanneer de investering gereed is.

46

47

30

Totaal programma Bestuur en burgerzaken

88

88

Vervanging auto BOA's

Totaal programma Veiligheid

Programma Veiligheid

30

69

69

0

0

Krediet Uitgegeven totaal t/m 01-08-25

Vervanging stemhokjes en stembussen

Programma Bestuur en burgerzaken

Lopende kredieten investeringsprogramma 2025

20

20

30

30

Restant

0

0

30

30

20

20

0

0

Nog uit te Verwacht geven tekort/ bedrag overschot

2025

2025

Planning gereed

Striping is voldoende en geen aanvullende werkzaamheden nodig, investering kan afgesloten worden. Voorgesteld wordt het krediet met € 19.504 te verlagen. De lagere kapitaallasten bedragen ca. € 2.200 per jaar en worden meegenomen in de Begroting 2026.