Groenbeleid 2021-2025.pdf

38

Verbeteren ondergrondse groeiomstandigheden van bestaande bomen Er zijn in het verleden bomen geplant met een beperkte doorwortelbare ruimte. Voor het behalen van de verwachte levensduur is het bij bestaande bomen noodzakelijk om de doorwortelbare ruimte te vergroten. Denk hierbij aan aan het geven van bijvoeding door middel van het onder druk inbrengen van lucht en voeding in de bodem. De nieuwe poriën in de bodem worden gevuld met een speciaal ontwikkeld substraat en zo wordt een vitale bodem gestimuleerd. Bijkomend voordeel is dat met deze methode de wortelopdruk in naastgelegen verharding afneemt en storende lagen in de grond worden opgeheven. Nadeel van deze methode is dat de voedingsstoffen na ca. 10 jaar veelal verbruikt zijn. In sommige situaties heeft de boom zich dusdanig ontwikkeld dat de boom zelf nieuwe voedingsstoffen aanmaakt. Herhaling van het beluchten en bemesten is dan niet noodzakelijk. De methodiek van het beluchten van de groeiplaats vindt in Halderberge incidenteel plaats.

Boompalen Het gebruik van boompalen heeft tot doel de jonge boom te ondersteunen tot deze voldoende steunwortels heeft gevormd om zonder hulp verder te kunnen groeien. De boom steekt door de steun van de boompalen zijn energie in andere zaken, zoals kroongroei. Het plaatsen van lange boompalen voorkomt dit enigszins. De boompalen dienen in de regel 2 á 3 jaar na aanplant te worden weggehaald. In het algemeen wordt in Halderberge een boom bij aanplant voorzien van één of twee boompalen. In de praktijk blijven de boompalen langer bij de boom staan dan noodzakelijk. Ook wordt in Halderberge ervaring opgedaan met ondergrondse verankering van bomen.

Bomen en nutsleidingen De beschikbare openbare ruimte voor de aanplant van bomen moet gedeeld worden met verschillende voorzieningen die allemaal een claim leggen op deze ruimte. Nutsleidingen leggen in toenemende mate een claim op de ondergrondse ruimte. In de praktijk blijkt dat de kabels en leidingen de doorwortelbare ruimte voor straatbomen beperken. De bomen ondervinden enkele jaren na aanplant al een groeiachterstand of er wordt door veelvuldige werkzaamheden aan kabels en leidingen onherstelbare schade aan de wortels toegebracht. Beschadigde bomen zijn extra vatbaar voor infecties, schimmels en ziekte. Dit blijft in Halderberge een punt van aandacht. De afspraak is dat daar waar sprake is van het doorgraven van wortelpakketten van bomen dit onder toezicht van de gemeente plaatsvindt.

Bomen en wortelopdruk Doordat bij veel bomen te beperkte ondergrondse groeiruimte aanwezig is, zoeken wortels op alternatieve locaties naar voeding en vocht. Hierdoor zijn er veel locaties waar bomen met hun wortels de verharding opdrukken. Daar waar sprake is van het opdrukken van de verhardingen vinden passende maatregelen, al of niet met het plaatsen van wortelschermen, plaats.

Bestrijding van ziekten en plagen bij bomen Bomen kunnen gevoelig zijn voor ziekten zoals de essentaksterfte en de kastanje bloedingsziekte. Voorkomende plagen zijn bladluis en spinselmot. Voor de meeste ziekten is geen bestrijding voorhanden. Echter gezonde vitale bomen zijn over het algemeen minder vatbaar voor ziekten. Hierbij is een goede en voldoende grote doorwortelbare ruimte van wezenlijk belang. Met een gevarieerd bomenbestand kan voorkomen worden dat bij een ziekte onder één bepaalde boomsoort een groot deel van het bomenbestand aangetast wordt of zelfs geheel wegvalt.

39

Waardevolle bomen Halderberge beschikt sinds december 2004 over een gemeentelijke lijst van waardevolle bomen. Het betreft een inventarisatielijst van gemeentelijke en particuliere waardevolle bomen. Het gaat om bomen met een monumentale, beeldbepalende, landschappelijke, cultuurhistorische, dendrologische en/of natuurwaarde. De waardevolle bomenlijst dient als eerste toetsingskader voor de behandeling van kapaanvragen en bij ruimtelijke ontwikkelingen. Daarnaast geeft de lijst inzicht in waardevolle groenstructuren in de gemeente Halderberge. Het doel van de waardevolle bomenlijst is het behoud van waardevolle bomen in de gemeente Halderberge. Er kunnen zich echter altijd omstandigheden voordoen waarbij het gewenst of zelfs noodzakelijk is dat er wordt gekapt. In die situaties dient een omgevingsvergunning te worden aangevraagd. Er is alleen een vergunning vereist voor bomen die vermeld zijn op de waardevolle bomenlijst. Op basis van de geldende bomenverordening is de gemeente bevoegd om een herplantplicht op te leggen en te bepalen in aard en omvang. In principe wordt bij de kap van waardevolle bomen altijd een herplantplicht opgelegd.

BEPLANTINGEN BINNEN DE BEBOUWDE KOM Dit betreft de plantsoenvakken bestaande uit bosplantsoen, heesterbeplanting, struikrozen, bodembedekkers en vaste planten. Het onderhoud wordt uitgevoerd op basis van een frequentiebestek. Bestek 2021 beplanting/ boomspiegels/ haagvoet beplanting/ boomspiegels/ haagvoet beplanting gazon

Actie voorjaarsschoonmaak mechanische onkruidbestrijding blad verwijderen (40 %) blad verwijderen

Frequentie

Periode

1x per jaar 6x per jaar

maart april - september oktober- december oktober - december

Bij een onderhoud frequentie die overeenkomt met het basisniveau (CROW-niveau B), zal te allen tijde sprake zal zijn van de aanwezigheid van een enkel onkruid in de beplanting. In de nabije toekomst zullen deze frequentiebestekken omgezet worden in beeldbestekken. Het niveau op de doorgaande routes, centra en pleinen ligt gemiddeld op hoog niveau (CROWniveau A).

Geen gebruik van chemische middelen in beplantingen Voor de bestrijding van ongewenste kruiden in de plantsoenvakken worden geen chemische middelen toegepast (wettelijk verbod). Dit houdt in dat arbeidsintensieve handelingen zoals schoffelen en uitmaaien worden verricht om de plantsoenvakken onkruidvrij te houden.

Ecologisch groenbeheer In de afgelopen jaren is bij het onderhoud van de opgaande beplantingen (bosplantsoen- vakken) en bij het onderhoud van het lange gras (ruw gazon) een start gemaakt met ecologisch groenbeheer. Het doel is erop gericht om de biologische verscheidenheid te vergroten door gevarieerde leefomgevingen te creëren. In bosplantsoenvakken wordt gestreefd naar een zo volledig mogelijke ontwikkeling van een kruiden laag, struiklaag en een boomlaag.

40

Beplantingen en verkeersveiligheid Bij kruisingen van wegen is een vrij uitzicht van groot belang voor de verkeersveiligheid. Daar waar sprake is van te hoog opgroeiende beplantingen worden deze laag gehouden door snoei. Op het moment van vervanging van de beplanting op deze locaties is het van belang om goed rekening te houden met de uiteindelijke groeihoogte van de nieuwe aanplant. Het regelmatig in de hoogte moeten innemen van de beplanting op dergelijke locaties dient zoveel mogelijk te worden voorkomen.

Toepassing van vaste planten Om de eentonigheid van de beplanting te doorbreken en de uitstraling te vergroten is de doorgaande route in Oudenbosch aangeplant met vaste planten. Het gebruik van vaste planten wordt al een aantal jaren toegepast op een aantal gemeentelijke rotondes. Bij de doorgaande route in Oudenbosch is het concept ‘Green to Colour’ toegepast. Dit is een concept met maatwerk oplossing voor ontwerp, sortiment en grondbewerking. Het levert ook een bijdrage aan de versterking van de biodiversiteit. Dit concept is erop gericht dat het sneller dichtgroeit en minder onderhoudsintensief is dan bij het gebruik van reguliere vaste planten. Het onderhoud van deze vaste planten vindt plaats op een te behalen beeld. Beeldniveau hoog (CROW-niveau: A).

Hagen Binnen de bebouwde kom wordt in totaal 7.592 m1 haag twee keer per jaar gesnoeid. Ze worden zowel in de breedte als in de hoogte gesnoeid. Dit onderhoud is nog op basis van een frequentiebestek. In de nabije toekomst zal de mate van onderhoud worden gebaseerd op te behalen beeld. De huidige aanpak komt overeen met het basisniveau (CROW-niveau B). Dit komt overeen met een gemiddeld beeld van dat de strakke lijnen van de haag redelijk zichtbaar zijn en dat er gedurende het groeiseizoen in beperkte mate kleine uitlopers uit de haag steken.

GAZONS BINNEN DE BEBOUWDE KOM Ruim 70 % van het groenareaal is gras (gazon/ ruw gazon). En in die hoedanigheid ondergebracht in de beheergroepen gazon, ruw gazon (lang gras), gazon/ ruw gazon met bollen en wadi.

Gazon Ruim 90 % van het grasoppervlakte binnen de bebouwde kom bestaat uit gazon. Het gazon wordt gemaaid overeenkomstig een beeldbestek. Bestek 2020 -2021 (basisniveau/ CROW niveau B) Maximale hoogte voor het maaien Minimale hoogte na het maaien Maximale hoogte na het maaien Toegestane hoogte verschil Hoogte gras langs de randen Maai periode

70 mm. 20 mm. 30 mm. 10 mm. per 100 m2 Gelijk aan de grasvegetatie op het grasveld Van week 9 tot en met week 45

Het maaien van de gazons vindt plaats in de periode van week 9 tot en met week 45. Gelet op het effect van het veranderende klimaat, is het raadzaam om de maaiperiode te verruimen naar het gehele jaar. Uitvoering wederom op basis van een beeldbestek.

41

Ruw gazon (lang gras) Ruim 9 % van de grasoppervlakte binnen de bebouwde kom bestaat uit ruw gazon (lang gras). Het ruw gazon wordt gemaaid op basis van een beeldbestek. Het langer laten groeien van het gazon levert een belangrijke bijdrage aan de vergroting van diversiteit aan aanwezige flora. Gevarieerde flora biedt eveneens mogelijkheden als foerage locatie voor insecten. Het vergroot de biodiversiteit en komt de ecologische potentie te goede. Bestek 2020 -2021 (basisniveau/ CROW niveau B) Maximale hoogte voor het maaien Minimale hoogte na het maaien Toegestane hoogteverschil Hoogte gras langs de randen Maai periode

100 mm. 50 mm. 10 mm. per 100 m2 gelijk aan de grasvegetatie op het grasveld week 9 tot en met week 45

In de praktijk is het verschil in Halderberge tussen gazon en ruw gazon zeer beperkt. Veelal wordt het maaien van het ruw gazon meegenomen met het maaien van de gazon- route. Gelet op het belang voor de biodiversiteit is het raadzaam om bij de uitvoering te wijzen op het belang van ruw gazon en om bij het opstellen van een nieuwe maaiovereenkomst een groter verschil te hanteren tussen gazon en ruw gazon en de maaiperiode verruimen naar het gehele jaar. De uitvoering wederom op basis van een beeldbestek.

Bollen in gazon Bollen in het gazon geven na de winterperiode als eerste kleur, ze trekken de aandacht en geven een fraai beeld. Afhankelijk van de soort dragen ze bij aan versterking van de biodiversiteit. Op diverse locaties in de gazons zijn in de afgelopen jaren bollen aangeplant. Loof van bollen dient af te sterven alvorens het wordt afgemaaid. Dit geeft tijdelijk in een gazon een onverzorgd beeld omdat het gras rondom de bollen ook tijdelijk blijft staan.

Wadi De eerste wadi in Halderberge was in de wijk Maria ter Engelen in Oudenbosch. Deze wadi wordt onderhouden als gazon. In de loop van de jaren is het aantal wadi’s binnen de bebouwde kom toegenomen. Op dit moment hebben wij ook een wadi in Hoeven en wadi’s in Oud Gastel. Deze wadi’s bieden, naast hun functie voor tijdelijke wateropvang, goede kansen voor de biodiversiteit. Het maaionderhoud moet hier goed op worden afgestemd. Maaien als een gazon is niet passend binnen deze denkwijze. Er dient een passend onderhoudsbestek te worden opgesteld, waarbij de grasvegetatie als ruw gazon wordt beheerd zonder dat de functie van tijdelijke wateropvang teniet wordt gedaan.

Bestrijding Japanse Duizendknoop binnen de bebouwde kom (periode 2020) Ook in Halderberge ondervinden we hinder van de aanwezigheid van Japanse Duizendknoop. De bestrijding vindt deels plaats door het behandelen van de plant met elektriciteit, deels door het afknippen van de plant. Via onze website geven we onze inwoners en ondernemers voorlichting over deze plant en over hoe te handelen als deze op eigen terrein aanwezig is.

42

Bloembakken Een aantal jaren geleden is als bezuinigingsmaatregel het besluit genomen om geen bloembakken meer door de gemeente te plaatsen en te onderhouden. De mogelijkheid tot sponsoring door derden is destijds geïntroduceerd. De gemeente stelt een met aarde voorziene bloembak(ken) beschikbaar aan derden. Deze derden dragen zorg voor zowel de aanplant als het onderhoud van de betreffende bloembak(ken). In de afgelopen jaren wordt de behoefte aan terugplaatsen van ook niet gesponsorde bloembakken steeds groter.

Hanging baskets De aan lantaarnpalen hangende bloembakken (hanging baskets) worden door derden voorzien van beplanting, opgehangen en na het seizoen weer verwijderd. Het watergeven van deze aan lichtmasten hangende bloembakken vindt, tot op heden, ook door derden plaats. Er wordt overwogen om het watergeven in de nabije toekomst uit te laten voeren door onze eigen gemeentelijke buitendienst. Een verkenning naar haalbaarheid wordt verricht.

43