Economische Visie Halderberge 2021-2025.pdf

ER ZIT MÉÉR IN HALDERBERGE! ECONOMISCHE VISIE 2021-2025

ER ZIT MÉÉR IN HALDERBERGE! ECONOMISCHE VISIE 2021-2025 INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1: INLEIDING............................................................................................................... 3 1.1. Aanleiding.............................................................................................................................................. 3 1.2. Het proces.............................................................................................................................................. 4 1.3. Leeswijzer.............................................................................................................................................. 4

HOOFDSTUK 2: ER ZIT MEER IN HALDERBERGE......................................................................... 5 2.1. Ambitie................................................................................................................................................... 5 2.2. Strategie 1: Ruimte voor vestigen en ondernemen........................................................................... 6 2.3. Strategie 2: Halderberge in de spotlight........................................................................................... 10 2.4. Strategie 3: Samenwerking als stuwende kracht............................................................................. 13

HOOFDSTUK 3: HET UITVOERINGSPROGRAMMA...................................................................... 17 3.1. De uitvoeringsorganisatie.................................................................................................................. 17 3.2. Uitvoeringsprogramma per strategie................................................................................................ 18 3.3. De financiering.................................................................................................................................... 23

BIJLAGENDOCUMENT..................................................................................................................... 25 Bijlage 1: Procesbeschrijving..................................................................................................................... 25 Bijlage 2: Terugblik Economisch Beleid 2016-2020................................................................................. 28 Bijlage 3: Ontwikkeling Economische Structuur Halderberge................................................................ 33 Bijlage 4: Ruimtelijk-economische trends en ontwikkelingen................................................................ 36 Bijlage 5: SWOT-analyse ............................................................................................................................ 38

HOOFDSTUK 1: INLEIDING 1.1. Aanleiding Halderberge heeft veel te bieden: het prachtig groene buitengebied, het mooie stroomgebied van de Mark, de Dintel en de Vliet waar het prettig recreëren is, de vijf unieke kernen en een centrale ligging tussen Antwerpen, Rotterdam en Breda. Hier zijn veel verschillende bedrijven en ondernemers actief die bijdragen aan de samen­ leving in de breedste zin van het woord. Zij zorgen voor banen en leefbaarheid in de kernen. Ze innoveren en lopen voorop in een (steeds) betere omgang met de aarde. Wij zijn trots op onze ondernemers!

Voor het functioneren van de economie en het optimaal faciliteren van de ondernemers is het belangrijk om samen met de Halderbergse stakeholders het toekomstbeeld en de weg daar naartoe te bepalen. In 2016 is de huidige economische visie met bijbehorend actieprogramma opgesteld en vastgesteld. De ambitie is in grote lijnen nog actueel. Wel leeft de behoefte om samen met de ondernemers opnieuw focus te bepalen en acties te benoemen. Op deze manier kunnen we de komende jaren met elkaar verder werken aan een sterke economie van Halderberge.

3

Bij het opstellen van de nieuwe economische visie en het bepalen van de toekomstrichting staat de economie niet los van andere beleidsterreinen en ontwikkelingen. Zo zijn de woningmarkt, leefomgeving, mobiliteit en ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid in meer of mindere mate belangrijk voor het functioneren van de economie. Daarnaast hebben ook diverse ontwikkelingen op regionaal, nationaal en mondiaal niveau invloed op het functioneren van de lokale economie. Vanaf begin 2020 hebben corona en de maatregelen daartegen een enorme impact gehad op heel veel ondernemers. De inkomsten krompen in sommige gevallen fors en diverse trends zijn versneld (zoals de digitalisering en online winkelen, maar ook het thuiswerken). In deze economische visie is aandacht voor herstel na deze corona-crisis een belangrijk aandachtspunt.

1.2. Het proces De economische visie is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met vele stakeholders: ondernemers uit alle sectoren, ondernemers- en brancheverenigingen, vertegenwoordigers uit cultuur en onderwijs, gemeenteraad en collega-ambtenaren. Hiervoor zijn in de eerste helft van 2021 diverse interactieve bijeenkomsten ­georganiseerd en zijn individuele gesprekken gevoerd. De bijeenkomsten vonden vanwege de corona-maatregelen digitaal plaats. De opbrengst van de bijeenkomsten en gesprekken hebben in combinatie met bestaande (lokale, regionale en nationale) kaders en diverse feiten en cijfers geleid tot een analyse, een gedragen visie en een uitvoeringsprogramma voor de economie van Halderberge. Het uitvoeringsprogramma is zo SMART mogelijk opgesteld, zodat duidelijk is wie, wanneer, welke acties gaat oppakken en welke doelen worden nagestreefd. Voor meer informatie over het verloop van het proces verwijzen wij u naar bijlage 1.

1.3. Leeswijzer Hoofdstuk 2 wordt de economische visie besproken. De drie strategieën: ‘ruimte voor vestigen en ondernemen’, ‘Halderberge in de spotlight’ en ‘samenwerking als stuwende kracht’ staan daarbij centraal. In hoofdstuk 3 staat het uitvoeringsprogramma centraal. In dit hoofdstuk wordt ook de organisatiestructuur en de financiële dekking besproken. Tot slot vindt u in de bijlage achtergrondinformatie over het proces dat doorlopen is om tot de ­economische visie te komen en informatie over het huidig functioneren van de economie van Halderberge. Ook is in de bijlage een terugblik op de economische visie 2016-2019 opgenomen. Verder is het economisch beleid vertaald in concrete SMART-geformuleerde doelen.

4

HOOFDSTUK 2: ER ZIT MÉÉR IN HALDERBERGE 2.1. Ambitie Halderberge heeft een hoop te bieden! Halderberge heeft 2.790 bedrijven die zorgen voor 12.530 banen (januari 2021, bron: ­waarstaatjegemeente.nl). De bedrijven worden onder andere aangetrokken door de goede bereikbaarheid over de weg, per spoor, het water en via de lucht en de strategische ligging tussen Rotterdam, Antwerpen en Breda. De bedrijvigheid bevat een mooie mix van lokale MKB-bedrijven, gevestigd op de lokale bedrijventerreinen, in het buitengebied en in de kernen en regionaal georiënteerde bedrijven (onder andere op de bedrijventerreinen Borchwerf 2 en Breda International Airport) en landelijke ketens (in de kernen). Ook is het aandeel zelfstandige ondernemers (zzp’ers) relatief hoog in Halderberge. De sector zakelijke dienstverlening is sterk vertegenwoordigd. Maar ook in de handel, industrie en collectieve dienstverlening zijn veel banen te vinden. Juist deze diversiteit aan bedrijven wordt vaak als kracht benoemd: we zijn niet afhankelijk van één of enkele sectoren en de bedrijven zijn vullen elkaar aan. Er zit méér in Halderberge! Door de verschillende landschappen en ondergronden (scheiding tussen zand en klei) kent de gemeente ­Halderberge ook diverse typen agrarische bedrijven: van landbouw, akkerbouw tot boomteelt en van gemengde bedrijven tot gespecialiseerde bedrijven.

Daarnaast zijn verschillende agrarische bedrijven verbreed met bijvoor­ beeld toerisme, natuurbeheer, verkoop van lokale streekproducten en zorg. De verschillende landschappen, de aanwezigheid van de Mark, de Dintel, de Vliet en de waterlopen, het goede voorzieningenniveau en de sterke sociale cohesie in de diverse kernen zorgen voor een prettig woonklimaat. Gecombineerd met het unieke religieus erfgoed en de bezienswaardigheden zoals Waterspeelpark Splesj en het vliegveld Breda International Airport is de gemeente niet alleen voor inwoners aantrekkelijk, maar trekt zij jaarlijks ook 110.000 geregistreerde recreanten en ruim 300.000 overnachtingen. Er is nog meer uit Halderberge te halen! De afgelopen jaren is vanuit de economische visie 2016-2019 gewerkt aan het versterken van de economie van de gemeente Halderberge. Halderberge staat op de kaart als toeristische en

recreatieve gemeente,

de bedrijventerreinen Borchwerf 2 en Breda International Airport zijn (door) ontwikkeld en op alle bedrijven­ terreinen is glasvezel aangelegd. Ook wordt de openbare ruimte van de kernwinkelgebieden van Hoeven en Oud Gastel herontwikkeld. In Oudenbosch werken we aan het verminderen van de winkelleegstand. Daarnaast ontstaan mooie samenwerkingen tussen het onderwijs en het bedrijfsleven en belichaamt de Economische Koepel Halderberge de sector overstijgende samenwerking tussen ondernemers. In de gebiedsvisie De Stoof heeft de transformatie van leegkomende agrarische bedrijven inhoud gekregen. In 2021 wordt dit vertaald naar beleid voor het hele buitengebied van Halderberge. Tot slot wijst de ondernemerspeiling uit dat ondernemers de gemeentelijke dienstverlening in 2020 fors beter beoordelen dan in 20162 . Dit zijn maar een paar voorbeelden 1

Onder banen vallen personen die betaalde activiteiten verichten op of vanuit de vestiging. Uitzendkrachten zijn werknemers en worden

meegeteld in het totaal aantal werkzame personen. Seizoenarbeiders vallen vaak wel buiten de meting. 2

Voor meer informatie over de resultaten voortkomend uit de economische visie 2016-2019 verwijzen wij u naar bijlage 2.

5

van de mooie resultaten die zijn behaald. De mening dat het nóg beter kan in Halderberge wordt breed gedragen: stilstaan is geen optie. Het gaat dan niet zozeer om meer bedrijven en meer banen, maar om meer kwaliteit. De voornaamste opgave is om méér uit de bestaande bedrijven en voorzieningen te halen. Dit willen we doen door betere onderlinge samenwerking, een verdere verbetering van de gemeentelijke dienstverlening, het versterken van de openbare ruimte en vestigingsmogelijkheden van bedrijven en nog beter te communiceren over alles wat Halderberge te bieden heeft. Met focus bouwen we samen verder Het is onze visie om vanuit de basis die we de afgelopen jaren samen hebben gelegd, met focus verder te werken aan het optimaliseren van de economie. We wedden niet op 100 paarden tegelijk! We zetten in op het versterken van een aantal (vaak al sterke) punten van de economie van Halderberge. Zo verzilveren we de kansen die er zijn en tackelen de opgaven die op ons afkomen, mede door de corona-crisis. De thema’s waar we op focussen zijn: 1.

Ruimte voor vestigen en ondernemen

2.

Halderberge in de spotlight

3.

Samenwerking als stuwende kracht

Deze thema’s diepen wij in de volgende paragrafen uit aan de hand van drie vragen: •

Waar staan we voor?

•

Wat doen we al en gaan we mee door?

•

Waar zetten we de komende jaren extra op in?

2.2. Strategie 1: Ruimte voor vestigen en ondernemen Waar staan we voor? Deze strategie bestaat uit twee onderdelen: 1.

Fysieke ruimte om te ondernemen

2.

Ruimte om te ondernemen in de regelgeving

Fysieke ruimte om te ondernemen We werken aan geschikte en aantrekkelijke huisvesting voor ál onze ondernemers. De bedrijfsruimten worden optimaal benut door vitale bedrijvigheid. Bedrijventerreinen Voor de bedrijventerreinen geldt dat er na de uitgifte van Borchwerf 2 en de ontwikkeling van Breda International Airport geen nieuwe (grote) terreinen meer worden ontwikkeld. Ook in regionaal verband zijn hier afspraken over gemaakt. Er wordt ingezet op kwaliteitsverbetering in plaats van het vergroten van de capaciteit. In 2025 is de ­buitenruimte verder geoptimaliseerd, zijn leegstaande panden herontwikkeld en is er ingezet op het ­verduurzamen en klimaatbestendig maken van de terreinen en gebouwen. Tot slot is de onderlinge ­samenwerking van ­ ondernemers op de bedrijventerreinen verbeterd (zie strategie 3). Voor solitaire bedrijfslocaties zijn

6

­mogelijkheden geboden voor sanering. Alleen bij bedrijventerrein de Hoge Akker in Hoeven zijn samen met de provincie ­mogelijkheden verkend voor uitbreiding. Reden daarvoor is de grote vraag naar woon-werkruimten. Kernwinkelgebieden De kernen Hoeven, Oud Gastel en Oudenbosch hebben in 2025 een compact kernwinkelgebied met een compleet dagelijks aanbod. Dit aanbod wordt aangevuld met een levendige weekmarkt. Vooral in Oudenbosch zijn er in de aanloopstraten winkelpanden omgevormd naar woonhuizen of werkplekken. In alle kernen is de openbare ruimte verbeterd. De consument ervaart meer wandelgemak en krijgt een prettigere ervaring. In Oudenbosch is de verbinding tussen de haven, het winkelgebied en het religieus erfgoed versterkt. Oudenbosch kan zich zo nog meer laten zien als toeristisch-recreatief centrum. Tot slot zijn er in de kernen diverse evenementen en consumentenacties georganiseerd voor de inwoners én recreanten en toeristen. Hierbij wordt ook zeker samen­ gewerkt met de kunst- en cultuursector. In de kernen Stampersgat en Bosschenhoofd is de detailhandelsfunctie klein. In Bosschenhoofd kan de consument terecht voor de dagelijkse boodschappen door de komst van een supermarkt. Voor andere producten en diensten is de inwoner aangewezen op andere kernen in de gemeente Halderberge.

In Stampersgat is voor de consument door schaalvergroting, toename van internetverkoop en een veranderend consumenten- en mobiliteitsgedrag nagenoeg geen winkelaanbod aanwezig. Standplaatsen zorgen voor aanvullend aanbod. Met het oog op het in stand houden van zo compact mogelijke winkelcentra, is detailhandel op de bedrijven­ terreinen in principe niet toegestaan. Op bedrijventerrein Bosschendijk in Oudenbosch zijn enkele perifere ­detailhandelsvestigingen toegestaan. Voor deze uitzondering moet er sprake zijn van volumineuze goederen. Buitengebied Het buitengebied biedt ruimte aan tal van ondernemers. In de eerste plaats gaat het daarbij natuurlijk om de agrarische ondernemers. In 2025 zijn zij blijven ondernemen en richten ze zich op hun primaire activiteit. Daarnaast zien we ook verbreding van hun activiteiten, bijvoorbeeld richting zorg, recreatie of de verkoop van streekproducten. De gemeente heeft de ruimtelijke ontwikkeling van bestaande bedrijven mogelijk gemaakt. Tot slot zijn er in de jaren tot 2025 diverse agrarische bedrijven vrijkomen, de zogenaamde Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB’s). Dit bedreigt de kwaliteit, leefbaarheid en economische waarde van het buitengebied. Als antwoord op deze ontwikkeling is meer flexibiliteit in gebruik mogelijk gemaakt, zonder daarbij de mogelijk­ heden voor bestaande agrarische ondernemers in te perken.

Daarnaast is ook, samen met de ZLTO, gewerkt aan het versterken van de recreatieve waarde van het buitengebied. Op die manier is het buitengebied levendig gehouden, zijn de natuur- en recreatiewaarden versterkt en is de kans op criminaliteit verkleind. Ruimte om te ondernemen in regelgeving Los van (kwalitatief goede) fysieke ruimte om te ondernemen bieden we de ondernemer in 2025 ook in figuurlijke zin ruimte om te ondernemen en te vestigen, waar dat mogelijk is. Met de komst van de omgevingswet zijn bestemmingsplannen minder omvangrijk, is meer maatwerk mogelijk en zijn procedures korter. De ondernemer weet dan sneller of een initiatief door kan gaan of niet. In principe streven we naar het mogelijk maken van de initiatieven, mits deze bijdragen aan de omgevingsvisie. Ook wordt een initiatief integraal bekeken met partners

7

binnen én buiten de gemeente. Een initiatiefnemer hoeft op die manier niet meer langs diverse overheden met het initiatief, maar kan in één keer antwoord krijgen De ondernemers en de gemeente hebben in de procedures inzicht in elkaars taken en opgaven en hebben respect voor elkaars positie. Dit is de basis voor een goede samenwerking bij ruimtelijke en/of maatschappelijke initiatieven Wat doen we al en zetten we voort? Fysiek ruimte om te ondernemen Vanuit de economische visie 2016-2019 zijn al veel mooie stappen gezet om het ondernemers- en vestigings­ klimaat in de gemeente Halderberge beter te maken. Borchwerf 2 is bijna volledig uitgegeven en het bestem­ mingsplan waarmee extra ruimte komt voor innovatieve bedrijvigheid op Breda International Airport komt in 2021 tot besluitvorming. Ook bedrijventerrein Klaverweide is herontwikkeld. De actiekaarten voor de lokale bedrijven­ terreinen en kernwinkelgebieden Oudenbosch, Hoeven en Oud Gastel zijn vastgesteld en bevatten de concrete acties om de uitstraling, ruimtelijke structuur en functionaliteit van de gebieden te verbeteren. Op de bedrijven­ terreinen wordt het grijs en groen aangepakt en worden de mogelijkheden voor parkmanagement onderzocht. In het centrum van Hoeven is gestart met de herinrichting van de openbare ruimte. Ook in Oud Gastel starten in 2021 de werkzaamheden voor de herinrichting van de openbare ruimte.

In het centrum van Oudenbosch levert de aanpak tegen de winkelleegstand al tientallen initiatieven op. De gemeente heeft in deze kern ook gronden aangekocht om de parkeervoorzieningen te verbeteren. Voor het buitengebied is met de gebiedsvisie de Stoof de eerste stap gezet naar flexibele regelgeving voor het gebruik van Vrijkomende Agrarische Bebouwing waarbij het behoud of versterken van de ruimtelijke kwaliteit een belangrijke voorwaarde is. Eind 2021 wordt dit vertaald in een paraplubestemmingsplan voor het hele buitengebied van Halderberge. Daarnaast is in elk buitengebied extra aandacht voor de leefbaarheid, veiligheid en recreatieve waarden. Tot slot is in de hele gemeente glasvezel aangelegd. Daarbij blijft digitale bereikbaarheid ook in de toekomst de aandacht houden. Ruimte in regelgeving om te ondernemen Met de inrichting van het initiatievenloket heeft gemeente Halderberge nu een startpunt voor het indienen van ruimtelijke en maatschappelijke initiatieven door inwoners, ondernemers of andere stakeholders. De meer complexere initiatieven pakken we integraal op. Hierbij wordt een ‘ja, mits’ in plaats van ‘nee, tenzij’ houding gehanteerd. We toetsen niet alleen aan de wet, maar kijken ook mee naar wat wel mogelijk is. Daarnaast zijn de beleidsmedewerkers economie aanspreekpunt voor ondernemers die vragen en initiatieven hebben.

Zij zoeken ook zelf actief contact met eigenaren en initiatieven om al in een vroeg stadium kansen en eventuele ­kanttekeningen te bespreken. Vervolgens worden initiatieven geïntroduceerd in de gemeentelijke organisatie. Waar zetten we extra op in? Fysieke ruimte om te ondernemen Naast de zaken die al lopen of op de planning staan, leggen we de komende jaren extra nadruk op herinrichten, revitaliseren en duurzaamheid.

8

Ten eerste wordt na de centrumgebieden in Hoeven en Oud Gastel de openbare ruimte in het kernwinkel­gebied van Oudenbosch (Prof van Ginnekenstraat en Fenkelstraat) opnieuw ingericht. Bij deze herinrichting wordt gekeken of de winkelstraten autoluw kunnen worden en een groen karakter kunnen krijgen. Zo verhogen we de (verblijfs-) kwaliteit. De verbinding van de winkelstraten met het religieus erfgoed en de haven krijgt daarbij ook extra aandacht. Met dat doel wordt ook het Jan Gielenplein opnieuw ingericht. Hierbij worden ook de mogelijkheden om de terrassen van omliggende ondernemers te vergroten verkend. De planning voor de herinrichting van de diverse delen van het centrum van Oudenbosch is afhankelijk van de financiële mogelijkheden van de gemeente. Daarnaast nemen we als gemeente een actievere rol in het transformeren of revitaliseren van (langdurig) leeg­ staande panden in zowel de centrumgebieden als op de bedrijventerreinen. Niet alleen faciliteren en verleiden, maar als dat nodig is ook met actieve grondpolitiek. Nu zien we nog te vaak dat er onvoldoende gestuurd kan worden op de beoogde kwaliteit of dat initiatieven stagneren of stranden vanwege het gebrek aan prioriteit of urgentie bij de eigenaar.

Bij de revitalisering van panden wordt actief gezocht naar mogelijkheden om een starterscentrum te creëren voor zzp’ers en starters: een plek waar ze kunnen groeien, elkaar kunnen inspireren en elkaars kennis en kunde kunnen inzetten. Tot slot zijn verduurzamen en klimaatadaptatie opgaven die we de komende jaren steeds meer centraal stellen bij de herinrichting van de centrumgebieden en de transformatie van de panden. Ook worden ondernemers zelf gestimuleerd hier actief mee aan de slag te gaan. Alleen door samen voldoende aandacht te geven aan verduurzamen en klimaatadaptatie kunnen we ook in de toekomst zorgen voor een prettig ondernemersklimaat. Dit kan ook leiden tot innovatieve bedrijvigheid. De Regionale Energie Strategie van de regio West-Brabant vormt de leidraad voor de duurzaamheidsstrategie van de gemeente. De beschikbaarheid van het energienetwerk in Halderberge krijgt daarbij extra aandacht. Ruimte om te ondernemen in regelgeving Met de komst van de omgevingswet (invoering 1 juli 2022) ontstaat een integraal geheel aan regels over alle aspecten van de fysieke omgeving. Bestemmingsplannen worden samengevoegd met gemeentelijke verorde­ ningen en de landelijke bruidsschat in het omgevingsplan. Deze is minder gedetailleerd. Dit zorgt dus voor minder regels die ook beter vindbaar zijn.

Een vergunning wordt gesplitst in een bouwtechnische toets en een toets aan het fysieke beleid. Bij de toets aan het fysieke beleid geldt dat als een initiatief in het omgevingsplan past ze soms niet meer vergunning plichtig zijn. Wanneer een initiatief wel getoetst moet worden, wordt hier direct vanuit verschillende kanten naar gekeken in een integrale omgevingstafel. Als andere overheden ook iets over het plan te zeggen hebben, nemen zij hier ook gelijk aan deel. Hetzelfde geldt voor mensen of organisaties uit de omgeving. Vanuit deze omgevingstafel volgt één advies. Tot slot zorgt de komst van de omgevingswet voor fors kortere procedures. Waar de termijnen voor het verlenen van een vergunning 26 weken waren, is deze bij concrete initiatieven straks nog maar maximaal 8 weken. Doel •

Beoordeling aantrekkelijkheid bedrijfsomgeving door ondernemers van een 7,5 naar een 8

•

Winkelleegstand van 12,5% naar 7%

9

2.3. Strategie 2: Halderberge in de spotlight Waar staan we voor? Toerisme en recreatie is een speerpuntsector in de gemeente Halderberge. De gemeente heeft enorm veel te bieden: de kernen Hoeven, Oudenbosch, Bosschenhoofd, Oud Gastel en Stampersgat hebben ieder hun eigen karakter en charme. Met name Oudenbosch is rijk aan cultuurhistorie, met onder andere de Basiliek van de H.H. Agatha en Barbara, de Kapel van Saint Louis, het Arboretum, het Natuurhistorisch- en Volkenkundig Museum, het Zouavenmuseum en de Sterrenwacht. Maar ook Klooster Bovendonk (Hoeven) en het Mastboomhuis (Oud Gastel) zijn een bezoek meer dan waard. Hoeven heeft met waterpark Splesj een dagattractie in huis met regionale aantrekkingskracht en het vliegveld in Bosschenhoofd met het Vliegend Museum, de parachutistenvereniging en de vliegschool trekt jaarlijks duizenden bezoekers. Verder kenmerkt de omgeving zich door diverse landschappen en natuurgebieden als de Hoevense Beemden en Gastels Laag waar heerlijk gewandeld en gefietst kan worden. De toerist kan terecht in één van de hotels, unieke kampeergelegenheden en knusse en kwalitatief hoogwaardige B&B’s. Daarnaast heeft de gemeente twee jachthavens. Wanneer we iets uitzoomen dan zijn de steden Breda, Roosendaal, Bergen op Zoom en Antwerpen met hun cultuur, attracties en winkelaanbod voor de toerist en recreant binnen handbereik.

Bij het toeristisch informatiepunt kunnen recreanten en toeristen terecht voor meer informatie over deze trekkers, maar ook bij de aanbieders zelf is voldoende promotiemateriaal te vinden. Toeristisch-recreatieve sector in 2025 In 2025 staat de toeristisch-recreatieve sector in Halderberge nog verder op de kaart. Dit is mede te danken aan de sterk georganiseerde sector. Het dagrecreatief-, verblijfsrecreatief en het kunst en cultuur aanbod is versterkt en attracties, evenementen en aanbieders zijn nog beter verbonden door het aanbieden van arrangementen en het creëren van productmarktcombinaties. Ook zijn de vele bijzondere verhalen uitgelicht (storytelling), is de beleving in het buitengebied en bijbehorende recreatieve routes versterkt en is de zakelijke markt vanuit de samenwerking meer dan nu aangeboord. Hierbij wordt nadrukkelijk samengewerkt met andere sectoren zoals de luchtvaart, agrarische sector en kunst- en cultuur. Verder is de bekendheid van al wat Halderberge te bieden heeft online en offline vergroot. Tot slot wordt ook over de gemeentegrenzen heen gekeken naar samenwer­ kingsmogelijkheden. Juist in de samenwerking met toeristisch-recreatieve aanbieders en andere sectoren in de omgeving kan een totaalpakket worden aangeboden voor een fantastisch meerdaags verblijf.

De sector toerisme en recreatie staat niet op zichzelf, maar is een aanjager voor diverse Halderberge bedrijvig­ heid. Omzet in deze sector zorgt voor economische spin-off voor vele andere sectoren in de gemeente. Denk aan de recreant die ook streekproducten koopt bij een agrariër, de schoonmaak van hotelkamers door een schoonmaakbedrijf, de inkoop bij toeleverende bedrijven en de besteding van toeristen bij de lokale horeca. Daarnaast dragen investeringen in toerisme ook bij aan het woonklimaat: van de opwaardering van het bos en goede parkeervoorzieningen profiteert ook de inwoner van Halderberge. De toeristisch-recreatieve aantrekkings­ kracht is daarmee de ‘smeerolie’ voor leefbaarheid en (economische) ontwikkeling in de gemeente. Wat doen we al en zetten we voort? In het samenwerkingsverband Visit Halderberge werken de toeristische en culturele aanbieders en gemeente samen aan het versterken van het toeristisch-recreatief product Halderberge en de marketing daarvan. Vanuit

10

deze samenwerking zijn de afgelopen jaren hele mooie resultaten bereikt: zo worden er onder andere (themati­ sche) rondleidingen aangeboden, is het toeristisch informatiepunt ingericht en bemensd en worden in het seizoen diverse zomeravondconcerten georganiseerd. Ook zijn de websites van diverse toeristisch-recreatieve aanbieders gemoderniseerd. In de uitvoering wordt ook nadrukkelijk de samenwerking met andere Halderbergse partijen opgezocht, zoals Breda International Airport, de kunst- en cultuursector en de ZLTO. Op deze manier komen ook de verhalen van deze partijen beter in beeld. Daarnaast is een actieve samenwerking aangegaan met VisitBrabant. Dit alles heeft al geleid tot meer dagrecreanten en verblijfstoeristen, (online) meer bekendheid van het toeristisch aanbod Halderberge en een enorme toename van het aantal bezoekers van de website VisitHalderberge.nl en diverse toeristische aanbieders. De samenwerking binnen VisitHalderberge laat zien dat mede vanuit het onder­ nemerschap van de betrokken partijen grote successen kunnen ontstaan. Hier wordt de komende jaren graag op voortgeborduurd. Dit zeker ook met het oog op de kansen die corona biedt voor het binnenlands toerisme. De belangrijkste pijlers voor het toeristisch aanbod blijven: •

Religieus-historisch erfgoedcluster

•

Air sports cluster – avontuur en belevingscentrum

•

Waterbeleving (waterspeelpark Splesj en de waterlopen)

Op deze pijlers wordt dan ook fors geïnvesteerd. Zo is er de afgelopen jaren druk gewerkt aan de herontwikkeling van het religieus erfgoed in Oudenbosch en ook de komende jaren zetten we ons daar nog sterk voor in. Deze panden, zoals de kapel van Saint Louis en Sint Anna, verdienen een nieuwe duurzame invulling en ontwikkeling zodat leegstand wordt voorkomen en de verpaupering wordt tegengegaan. Het uitgangspunt is het versterken van de uitstraling en kwaliteit van de monumentale panden met daarin een aantrekkelijke mix van musea, cultuur, historie, beleving en wonen. Hier komen oude tradities en historie beeldend tot leven. Het airsports centrum Breda International Airport met als belangrijkste onderdelen het Vliegend Museum, het tweede parachutespringcentrum van Nederland en diverse airsport gelieerde activiteiten en evenementen is verder uitgebouwd. Zo zijn er vele unieke evenementen georganiseerd en wordt er in samenwerking met Visit Halderberge gewerkt aan een spottersplek waar het verhaal van het verleden, heden en toekomst van het vliegveld wordt verteld. De komende jaren wordt dit voortgezet en worden ook de mogelijkheden voor het revitaliseren van de noordkant van het Breda International Airport verkend om zo de uitstraling van het gebied te verbeteren. Een van de watergerelateerde trekkers in de gemeente Halderberge is waterspeelpark Splesj.

Deze word de komende jaren op onderdelen gemoderniseerd zodat het park ook in de toekomst aan blijft sluiten bij de wensen van de bezoeker. Hierbij gaat het onder andere om de realisatie van een nieuw entreegebouw met nieuw binnen­ voorzieningen en een nieuwe invulling voor de buitenspeeltuin. Ook op andere vlakken wordt de waterrecreatie versterkt. Zo is een aanlegsteiger in de haven van Oudenbosch gerealiseerd waar kleinschalige rondvaartboten kunnen aanmeren. Daarmee kan ook een nieuwe doelgroep van dagbezoekers worden aangetrokken. Ook zijn in Stampersgat waterpicknicktafels gerealiseerd. Deze zijn ontworpen door de internationaal befaamde water­ architecten RoAd. Daarnaast wordt ook de aanlegsteiger in Stampersgat nog vernieuwd. Zeker in Stampersgat liggen meer kansen om de waterbeleving te versterken, bijvoorbeeld het voormalige Staalunie terrein verdient extra aandacht. Hier wordt de komende jaren op ingezet.

11

Waar zetten we extra op in? Om de marketingorganisatie Visit Halderberge verder te kunnen professionaliseren en te bestendigen, wordt meerjarige financiële zekerheid geboden. Op dit moment dient Visit Halderberge jaarlijks een aanvraag in bij de Economische Koepel Halderberge voor de financiering van de activiteiten en de capaciteit. Doordat meerjarige zekerheid ontbreekt is het alleen lastig om personeel aan te trekken en te binden. Voor de komende jaren wordt de zekerheid van financiering geboden (voor meer informatie zie hoofdstuk 3). Mede door het bestendigen van de formatie Visit Halderberge is het mogelijk om – naast de toeristische markt – ook extra in te zetten op de zakelijke markt. Met onder andere Bovendonk, Kapel Saint Louis, de Luijenbergh, Restaurant Bargo op het vliegveld, Fidei et Arti, ’t Veerhuis en de Reiskoffer heeft de gemeente Halderberge vele unieke congresmogelijkheden. Juist die combinatie van de toeristische gast en zakelijke gast zorgt voor een mooie jaarrond bezetting voor de verblijfslocaties. Ook draagt het bij aan de bekendheid van het unieke recreatieve aanbod in Halderberge. Als derde wordt ingezet op het versterken van de vitaliteit van de verblijfsaccommodaties.

Met de gebiedsvisie Recreatiecluster Hoeven is het startsein gegeven voor een meerjarig aanpak om het toeristisch gebruik in het recreatiecluster Bosschenhoofd-Hoeven terug te brengen. Nu vindt, met name in Villapark Panjevaart, alternatief gebruik plaats (permanent wonen en huisvesting arbeidsmigranten). Om de recreant te verleiden terug te komen is een kwaliteitsimpuls noodzakelijk. Ook wordt ingezet op het terugbrengen van de hotelfunctie van Tivoli in Oudenbosch. Op dit moment worden hier arbeidsmigranten gehuisvest. Er is een ambitie om de hotelfunctie weer terug te brengen. Op deze manier kan de toch al sterke verblijfsfunctie van de gemeente Halderberge nog verder worden versterkt. Voor de huisvesting van arbeidsmigranten wordt gewerkt aan humane alternatieven, bijvoorbeeld in de vorm van één of twee centrale huisvestingslocaties. Ze vormen een onmisbaar onderdeel van de economie en verdienen goede woonruimte. Tot slot wordt de komende jaren, mede vanuit Visit Halderberge, ingezet op het versterken van de regionale samenwerking op het gebied van toerisme en recreatie. Als regio moeten we zorgen voor een kwalitatief sterk en compleet toeristisch product zodat er (voor meerdere dagen) voldoende te doen is voor de recreant en toerist. Dit vraagt om een meerjarige investering in kwaliteit, kennis en marketing.

De vele attracties in de regio, zoals de binnensteden van Breda, Bergen op Zoom en Antwerpen, Van Gogh Zundert, Rosada Roosendaal, Skydive Roosendaal en Skidome Rucphen bieden hier al een mooie basis voor.

Doel •

Geregistreerde dagbezoekers recreatieve aanbieders gemeente Halderberge van 110.000 naar 140.000

12

2.4. Strategie 3: Samenwerking als stuwende kracht Waar staan we voor? De slogan Hartelijk Halderberge zegt het al: we willen dat onze ondernemers, bezoekers en inwoners zich welkom, gehoord en gesteund voelen. We komen bij de ondernemer langs, gaan met hem/haar in gesprek en zijn altijd bereikbaar voor vragen. Het eerste aanspreekpunt vormt daarin de bedrijfscontactfunctionaris en de overige beleidsmedewerkers economie. Tot slot komen wij afspraken na en denken mee. De afgelopen jaren is de waardering van de dienstverlening van de gemeente door ondernemers fors gestegen. Deze lijn willen we doorzetten. Onze ambitie is om in 2025 van de ondernemers een gemiddeld rapportcijfer van een 7,5 te ontvangen. Daarnaast geven ondernemers aan dat het verbeteren van de samenwerking tussen ondernemers onderling, maar ook met de sectoren onderwijs en cultuur, belangrijke meerwaarde in Halderberge biedt. Dit begint bij het kennen van elkaar en elkaars talenten. De afgelopen jaren hebben daarbij uitgewezen dat juist in de integrale, sectoroverstijgende samenwerking mooie kansen zitten om maatschappelijke vraagstukken aan te pakken en kansen te verzilveren.

De komende jaren bouwen we voort op de structuren die staan en ontwikkelen waar nodig door zodat we als samenwerkende partijen nog meer op de lange termijn strategische vraagstukken kunnen sturen in plaats van dat we te veel ad hoc bezig zijn. We zoeken ook de samenwerking met de regio extra op waar dit wenselijk is. Wat doen we al en zetten we voort? De afgelopen jaren heeft de gemeente zich steeds meer gepresenteerd als netwerker en verbinder tussen or­ ganisaties, ondernemers en andere partners. De informatievoorziening en communicatie is verbeterd en ook op ondernemersevents is de gemeente vaak aanwezig en zichtbaar. Ook is er geregeld een bestuurlijke en/ of ambtelijke vertegenwoordiging bij één van de Halderbergse bedrijven te vinden voor een bedrijfsbezoek. De portefeuillehouder en beleidsmedewerkers economie zijn eenvoudig te bereiken. Dit met de overtuiging dat vanuit het persoonlijke contact en de persoonlijke gesprekken waardevolle input kan worden opgehaald om waar nodig bij te sturen, makkelijker de verbinding met anderen kan worden gevonden of mooie nieuwe ideeën kunnen ontstaan. Dit persoonlijke contact blijft ook in deze nieuwe economische visie één van de pijlers in de gemeentelijke dienstverlening. Het vormt de basis voor een goede samenwerking. Daarnaast is met de economische visie 2016-2019 de formatie economie vergroot van 1 FTE naar 2,5 FTE.

Dit zorgt ervoor dat zaken proactiever opgepakt kunnen worden en nog meer resultaten voor de lokale economie bereikt kunnen worden. Ondernemers geven aan deze plus op de inzet te voelen en te waarderen. Elke twee jaar wordt de ondernemerspeiling uitgevoerd om te peilen hoe ondernemers denken over de gemeentelijke dienstverlening en leerpunten mee te nemen en te verwerken in de dagelijkse werkzaamheden. De verschillende ondernemersverenigingen behartigen de ondernemersbelangen en organiseren netwerkbijeen­ komsten, bedrijfsbezoeken en workshops voor hun leden. Daarbij zetten ze zich de komende jaren extra in op het aantrekken van nieuwe leden. Vooral de jongere ondernemers worden nu nog niet altijd bereikt. De startersgroep van de Ondernemersvereniging Hoeven is een mooi voorbeeld van hoe ook die ondernemers kunnen worden

13

verbonden en elkaar vooruit kunnen helpen. Op dit moment loopt een onderzoek naar de manier waarop de samenwerking tussen ondernemers op de bedrijventerreinen verbeterd kan worden. Daar liggen grote kansen om collectieve voordelen te behalen en het vestigingsklimaat vanuit de gezamenlijkheid te verbeteren. Een belangrijk vraagstuk voor de lokale economie in Halderberge is de beschikbaarheid van geschikt personeel. Afgelopen jaren is duidelijk geworden dat juist in de integrale samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid hiervoor oplossingen tot stand kunnen komen. Een mooi voorbeeld is het feit dat er vanuit een samen­ werking tussen het lokale bedrijfsleven, middelbaar onderwijs en vak- en vervolgopleidingen beroepsgerichte opleidingen en leerwerkplekken in de metaal- en horecasector zijn gerealiseerd in Halderberge. Vanuit deze opleidingen kunnen in de eigen gemeente studenten opgeleid worden die hopelijk direct aansluiting vinden of houden bij het Halderbergse bedrijfsleven. Op deze manier leiden we onze eigen toekomstige werknemers op en kunnen we hier in de toekomst de vruchten van plukken. De eerste ervaringen zijn veelbelovend en de komende jaren wordt hard gewerkt om deze samenwerking verder uit te bouwen en de verbinding met het Halderbergse bedrijfsleven verder te verstevigen.

Daarnaast is het de ambitie om ook op de andere leerwegen van het Markland College (Zorg & Welzijn en Bouwen, Wonen & Interieur) en de leerwegen binnen het Prin­ sentuin College (zoals Groen, Sport en Vormgeving) de samenwerking met het bedrijfsleven te versterken en waar mogelijk beroepsgerichte opleidingen aan te trekken. Zo wordt ook de historische onderwijsfunctie van Oudenbosch weer in ere hersteld. Tot slot is op het niveau van de D6 gemeenten en de Regio West-Brabant sprake van een intensieve, maar ook flexibele, regionale samenwerking op verschillende thema’s, zoals de programmering van bedrijventerreinen, de­ tailhandel, onderwijs & arbeidsmarkt en dienstverlening. Economische ontwikkelingen houden immers niet op bij de gemeentegrens. De samenwerking tussen de industriële kringen van de gemeenten Etten-Leur, Halderberge en Rucphen is al ingezet op het thema verduurzaming en krijgt een vervolg in de komende jaren. Waar zetten we extra op in? In aanloop naar het opstellen van deze economische visie kwam in alle bijeenkomsten en gesprekken de wens naar voren voor het versterken van de lokale business-to-business en het lokaal aanbesteden in Halderberge. We leven in een netwerkeconomie waarin nieuwe structuren, coalities en gedeelde informatie steeds belangrijker en gebruikelijker worden.

Juist in Halderberge waar we sterk zijn in toeleverende bedrijven is hier veel te winnen. Er zijn veel bedrijven complementair aan elkaar, maar vaak is dit nog onvoldoende bekend en worden samen­ werkingspartners buiten de gemeente of zelfs buiten de regio gevonden. Dit geldt niet alleen voor de bedrijven maar ook voor de gemeente. Hoe kan lokale Business-to-Business en lokaal aanbesteden nog gebruikelijker worden? Mede door corona en het feit dat veel bedrijven het lastig hebben wordt dit nog belangrijker gevonden. Het Koop Lokaal (door consumenten) heeft met de voucheractie, georganiseerd door de Economische Koepel ­Halderberge, veel aandacht gehad en is weer (even) in het bewustzijn van de consumenten gekomen: ‘Als ik nu niet bij mijn favoriete lokale winkel koop dan is hij er over een jaar misschien niet meer’. Maar de komende jaren willen we dit bewustzijn ook voor business -to-business versterken. Daarom willen we jaarlijks een netwerkbij­ eenkomst organiseren voor ondernemers. Ook een brede vertegenwoordiging van de gemeente wordt daarvoor uitgenodigd. Daarnaast wordt het gemeentelijke aanbestedingsbeleid vernieuwd, waarbij extra aandacht komt voor het lokaal aanbesteden. Ook willen we welkomstpakketten aanbieden aan nieuwe of startende ondernemers

14

met onder andere meer informatie over de ondernemersverenigingen en de ondernemersagenda. Doel •

Waardering samenwerking en dienstverlening door ondernemers van een 6,8 naar een 7,5

2.5. Flankerend beleid Los van de inzet vanuit de economische visie - zoals beschreven in de drie strategielijnen - is de gemeente samen met betrokkenen ook op andere domeinen actief die het economische klimaat van de gemeente Halderberge beïnvloeden. De belangrijkste zaken zijn: •

Woonbeleid en versnelde woningbouw: In de nieuwe woonvisie 2021-2025 wordt nadrukkelijk ingezet op de realisatie van meer betaalbare en beschikbare woningen in Halderberge. Dit draagt er onder andere aan bij dat jongvolwassenen, een belangrijke groep ondernemers én (toekomstige) werknemers, beter in staat zijn een woning te vinden in de gemeente en zo hier kunnen blijven wonen of zich hier kunnen vestigen. Juist de aanwezigheid van (jonge) arbeidskrachten is een belangrijke pullfactor voor ondernemers om zich ergens te vestigen.

•

Huisvesting arbeidsmigranten: Met het in februari 2021 vastgestelde beleid voor huisvestiging arbeidsmi­ granten wordt ingezet op humane huisvesting op centrale locaties. Verhuur van woningen in de kernen voor short- of mid-stay arbeidsmigranten wordt belemmerd en de mogelijkheden voor de realisatie van een centrale huisvesting worden verkend. Dit doen we juist in de veronderstelling dat de gemeente en de regio de arbeidsmigranten nodig heeft om te voldoen aan de vraag naar arbeidskrachten en dat de mensen die in onze gemeente werken een humane huisvesting verdienen.

•

Arbeidsmarkt: De gemeente Halderberge werkt intensief samen met Werkplein Hart van West-Brabant. Via deze organisatie worden mensen ondersteund in het vinden van werk, het participeren in de samenleving en/ of om uit de schulden, armoede en sociaal isolement te komen. Daarbij wordt ook nadrukkelijk de samenwer­ king met het Halderbergse bedrijfsleven opgezocht.

•

Mobiliteit: De bereikbaarheid van de gemeente wordt door ondernemers als belangrijke sterkte benoemd. Met het mobiliteitsbeleid wordt nadrukkelijk ingezet op het behoud van deze goede bereikbaarheid. Daarbij gaat het ook om de beschikbaarheid van het openbaar vervoer in onze kernen en specifiek ook bij onze werklo­ caties. Het gratis parkeren in de kernen blijft in het mobiliteitsbeleid ook een uitgangspunt. De Kadernota parkeren wordt in 2022 vernieuwd. Daarin wordt ook de routering en parkeermogelijkheden voor toeristen en recreanten meegenomen.

•

Duurzaamheid, klimaatadaptatie, groenbeleid en transitievisie warmte: In 2021 is de Regionale Energie Strategie (RES) van de regio West-Brabant gepresenteerd. Hierin staan de stappen die we willen zetten richting een duurzame toekomst beschreven. Er wordt ingezet op het besparen van energie en het opwekken van energie via zon op daken, warmtenetten en innovatieve technieken. Daarnaast werkt de gemeente aan aardgasvrije wijken en bedrijventerreinen en het ontharden en vergroenen van de leefomgeving.

15

•

Inkoopbeleid: De actualisatie van het inkoop- en aanbestedingsbeleid vindt in 2021 plaats. Hierbij worden de mogelijkheden om nog meer lokaal in te kopen verkend.

•

Omgevingswet: De invoering van de Omgevingswet is gepland op 1 juli 2022 en de gemeente Halderberge is druk bezig met de voorbereidingen hierop. Alles wat te maken heeft met de fysieke leefomgeving en op welke manier we hierin samenwerken, komt samen in de omgevingswet. In 2021 wordt ter voorbereiding op de omgevingswet de omgevingsvisie opgesteld met daarin de ambities voor de fysieke omgeving voor de lange termijn. De opbrengst die is opgehaald bij het opstellen van deze economische visie wordt daarin ook meegenomen.

•

Veiligheid: De objectieve veiligheid en het veiligheidsgevoel is een belangrijke randvoorwaarden om goed te kunnen ondernemen. Vooral in het buitengebied en op de bedrijventerreinen ligt ondermijning op de loer. Er komt extra aandacht voor de leegstaande panden en bedrijfsverzamelgebouwen.

16

HOOFDSTUK 3: HET UITVOERINGSPROGRAMMA Met het opstellen en vaststellen van de nieuwe economische visie is de economie van Halderberge er nog niet. Wat op basis van de vorige visie op poten is gezet, gaan we nu uitbouwen en versterken. Wat er zit méér in Halderberge en het echte werk begint nu! Intensieve samenwerking tussen gemeente, ondernemers, onderne­ mers-en brancheverenigingen, vastgoedeigenaren en andere belanghebbenden is nodig. Alleen samen kunnen we de ambities die voor de economie van Halderberge zijn geformuleerd werkelijkheid worden. In dit hoofdstuk komt de uitvoering aan bod. Wat kunnen de ondernemers, eigenaren en de gemeente de komende periode van elkaar verwachten? Op welke wijze werken we samen? En welke acties en maatregelen worden doorgevoerd? Om hier invulling aan te geven staan de strategielijnen centraal. Alle betrokken partijen hebben het nut en de noodzaak van deze lijnen benadrukt. Een kanttekening die geplaatst moet worden is dat we bij de fasering van de uitvoering van enkele omvangrijke en grote projecten afhankelijk zijn van de financiële mogelijkheden van de gemeente. Voordat we ingaan op de uitvoeringsprogramma’s per strategie (paragraaf 3.2), wordt in paragraaf 3.1. ingezoomd op de uitvoeringsorganisatie. Tot slot wordt in paragraaf 3.3. uiteengezet hoe de financiering van de economische visie plaats gaat vinden.

3.1. De uitvoeringsorganisatie De uitvoering van de economische visie 2016-2019 is voor een deel weggelegd bij de Economische Koepel Halderberge. In dit overkoepelende samenwerkingsverband zijn alle sectoren vertegenwoordigd. Zij adviseren de gemeente bij ontwikkelingen en hebben met het economisch fonds budget beschikbaar om initiatieven aan te jaren en subsidiëren die bijdragen aan de ambitie die beschreven staat in de economische visie 2016-2019. Dit samenwerkingsverband heeft zijn meerwaarde bewezen. Juist door die cross-sectorale samenwerking zijn mooie successen behaald. Tegelijkertijd is in de evaluatie van de Economische Koepel Halderberge, die is uitgevoerd in aanloop naar het opstellen van deze economische visie, geconstateerd dat de doorontwikkeling van de Economische Koepel Hal­ derberge tot een meer strategisch advies- en uitvoeringsorgaan wenselijk is. Hiervoor is nu de werknaam Econo­ mische Samenwerking Halderberge gekozen. De cross-sectorale samenwerking blijft centraal staan. Maar waar de Economische Koepel Halderberge vooral reactief op aanvraag werkt, gaat de Economische Samenwerking Halderberge vooral proactief werken aan strategische opgaven die voortkomen uit de economische visie.

Hierbij gaat het om: versterken van Business-to-Business en lokaal kopen, het verbinden van onderwijs en bedrijfsleven en het versterken en vermarkten van het toeristisch product Halderberge. Daarnaast gaat de Economische Samenwerking Halderberge de gemeente nog meer als gelijkwaardige partner adviseren bij ontwikkelingen die bijdragen aan het economische klimaat in de gemeente.

17

Voor de personele invulling van de Economische Samenwerking Halderberge gaan we op zoek naar vertegen­ woordigers uit het Halderbergse bedrijfsleven en het bredere netwerk daar omheen. De vertegenwoordigers moeten in staat zijn om op strategisch niveau mede sturing en uitvoering te geven aan het economische beleid. Daarbij zoeken we kritische en creatieve doeners die in staat zijn te verbinden, te denken en handelen voor het algemeen belang. Het criterium van één vertegenwoordiger per sector wordt losgelaten.

3.2. Uitvoeringsprogramma per strategie Strategie 1: Ruimte voor ondernemen en vestigen

3

Wat

Toelichting

Periode

Kosten

Trekker en partners

Uitvoering actiekaarten kernwinkelgebieden en bedrijventerreinen

In 2019 en 2020 zijn de actiekaarten voor de kernwinkel-gebieden Hoeven, Oud Gastel en Oudenbosch en voor de lokale bedrijventer­ reinen opgesteld. Met de actiekaarten wordt gewerkt aan de basis op orde brengen. De uitvoering loopt door tot 2024.

2021-2024

€115.000 (al gedekt budget actiekaarten)

Trekker: gemeente en ESH Partners: diverse ondernemers- en brancheverenigingen, individuele ondernemers, vastgoedeigenaren

Herinrichting winkelstra­ ten Oudenbosch

In 2021 vindt de herinrichting van de winkelstraten in Oud Gastel en Hoeven plaats. Bij de uitvoering van de economische visie 2021-2025 worden de winkelstraten in Oudenbosch heringericht. Naast de Fenkelstraat en Prof van Ginnekenstraat worden daarbij ook nog mogelijkheden voor optimalisatie openbare ruimte in aanloop­ straten Elisabethstraat en Polderstraat bekeken. Juist daar kan ook verbinding met bijvoorbeeld het religieus erfgoed worden versterkt. Voor de Prof. van Ginnekenstraat geldt de mogelijkheden om deze autovrij te maken en te vergroenen worden onderzocht.

Nader te bepalen3

Nader te bepalen

Trekker: Gemeente Partners: Ondernemers en inwoners centrum, OKC

Herinrichting Jan Gielenplein

Om het verblijfsklimaat aan het Jan Gielen­ plein te versterken wordt deze heringericht. Daarbij worden ook de terrasmogelijkheden voor omliggende ondernemers vergroot.

2021: start ontwerp­ fase 2022 of 2023 uitvoering

Uitvoering nader te bepalen. Ontwerp vanuit actiekaart Oudenbosch

Trekker: Gemeente Partners: Ondernemers directe omgeving Jan Gielenplein, inwoners, OKC, ESH

Pilots Actieve Grond­ politiek voor aanpak langdurige leegstand.

Vastgoedeigenaren en ontwikkelaars worden gestimuleerd om met het leegstaand vastgoed aan de slag te gaan, bijvoorbeeld door met hen keukentafelgesprekken te voeren. Met de economische visie gaan we een stap verder door te starten met twee pilots waarbij geëxperimenteerd wordt met het instrument actieve grondpolitiek in de aanpak van de leegstand. De exacte locaties van deze pilotprojecten worden nog bepaald aan de hand van een vooronderzoek waarin de voor- en nadelen van diverse locaties nader verkend worden.

2022-2023

Nader te bepalen, afhankelijk van specifieke locaties

Trekker: gemeente Partners: Vastgoedeigena­ ren, ondernemersvereni­ gingen, ESH

De planning en fasering is afhankelijk van de financiële mogelijkheden van de gemeente

18

Wat

Toelichting

Periode

Kosten

Trekker en partners

Aandacht voor werkplekken starters bij herontwikkelingen

Bij herontwikkelingen van leegstaande panden (door marktpartijen of gemeente) worden expliciet de mogelijkheden verkend om een starterscentrum te realiseren waar ze kunnen werken (vast of flexibel) en elkaar kunnen ontmoeten en inspireren.

2021-2025

Niet van toepassing

Trekker: Marktpartijen Partners: gemeente, vastgoedeigenaren, ESH

Invoering Omgevings­ wet

1 juli 2022 gaat de omgevingswet in werking. Daarvoor wordt de economische visie met overkoepelende ruimtelijke ambitie samen met de stakeholders opgesteld. Ook de opbrengst opgehaald in het traject voor het opstellen van deze economische visie wordt daarin meegenomen. Zo worden de functies per gebied aangegeven. Vervolgens worden ook de werkwijzen aangepast waarbij meer maatwerk en snelheid geboden kan worden.

2022/2023

Tot en met 2023 jaarlijks €145.000,(Al gedekt, budget omgevings­ wet)

Trekker: gemeente Partners: Inwoners, onder­ nemers, ondernemers- en brancheverenigingen, ESH

Bij toekomstige beleids­ ontwikkelingen aandacht voor participatie van ondernemers.

Zoals in paragraaf 2.5 staat beschreven wordt er op korte termijn divers beleid ontwikkeld, dat ook het ondernemen in Halderberge raakt. Bij het opstellen van dat, maar ook het overige toekomstige, beleid worden ondernemers nadrukkelijk betrokken.

2021-2025

Niet van toepassing

Trekkers: gemeente Partners: Ondernemersen brancheverenigingen, ESH en ondernemers

Strategie 2: Halderberge in de spotlight Wat

Toelichting

Periode

Kosten

Trekker en partners

Doorontwikkeling Visit Halderberge en uitvoering geven aan toeristisch investerings­ plan

Doorontwikkeling van Visit Halderberge vanuit de meerjarige financiële zekerheid waarbij ingezet wordt op:

2021-2025

Jaarlijks circa €90.000,-

Trekker: Visit Halderberge Partners: Culturele partners, BIA, onderne­ mers- en branchevereni­ gingen, ESH, gemeente

•

• • • • •

•

•

Borging nadrukkelijke samenwerking met de Economische Samenwerking Halderberge middels een convenant. Het doorontwikkelen van bestaande toeristische-recreatieve trekkers; Versterken van de zakelijke markt; Ontwikkelen van nieuwe productmarktcombinaties/arrangementen Vertellen van de vele Halderbergse verhalen Ontwikkelen thematische routes onder andere in samenwerking met de agrarische bedrijven en de ZLTO Gebruiken van digitale en virtuele technologieën voor toevoegen extra beleving. Promotie en marketing van het toeristische aanbod in Halderberge

19

Wat

Toelichting

Periode

Kosten

Trekker en partners

Versterken religieus erfgoed

Gezocht wordt naar een duurzame invulling van het religieus erfgoed in Oudenbosch. Daarbij worden ook de panden opgeknapt. Daarnaast wordt de openbare ruimte rondom het religieus erfgoed heringericht om de uitstraling te verbeteren. Tot slot worden de mogelijkheden voor het terugbrengen van de recreatieve functie van Tivoli door de eigenaar verkend.

2021-2025

2021: €400.000 2022: €100.000 2023-2024: €170.000 (dekking gereed, budget religieus erfgoed)

Trekker: Gemeente en diverse marktpartijen en culturele partners Partners: Visit Halder­ berge, ondernemers- en ondernemersverenigingen, inwoners

Invulling toeristische informatiefunctie in combinatie met nieuwe functies in kapel van Sint Anna

Bij de restauratie van Sint Anna zullen diverse maatschappelijke functies in het gebouw landen. Ook wordt er een ruimte gereserveerd voor het toeristisch informatiepunt, wat zich nu bevind in het stationsgebouw in Oudenbosch. Hiermee komt het toeristisch informatiepunt centraal te liggen tussen de belangrijkste toeristische trekkers van de gemeente.

2022/2023

Jaarlijks circa €18.000,(dekking gereed, budget toerisme en recreatie)

Trekker: gemeente Partners: Culturele en maatschappelijke partners, ondernemers- en branche­ verenigingen

Uitvoering geven aan de gebiedsvisie recreatie­ cluster Hoeven

Februari 2021 is de gebiedsvisie voor het recreatiecluster Hoeven-Bosschenhoofd vastgesteld. Daarin is de ambitie geuit om het toeristisch gebruik te versterken. De komende jaren wordt uitvoering gegeven aan deze gebiedsvisie.

2021 uitwerking visie in concrete plannen 2022-2025 uitvoering

2021/2022: €40.000 2023-2025: nader te bepalen

Trekker: VvE’s en onderne­ mers in verblijfscluster en gemeente Partners: omwonenden, samenstichting, onderne­ mersverenigingen, Visit Halderberge

Actualiseren kaders toeristische bewegwij­ zering

In Halderberge staan de toeristische trekkers en verblijfsmogelijkheden aangegeven met toeristische bewegwijzering. De kaders voor deze toeristische bewegwijzering worden geactualiseerd en waar gewenst verbreed.

2023

Nader te bepalen

Trekker: Gemeente Partners: Visit Halderber­ ge, ondernemers, KHN, ondernemersverenigingen

Uitbreiding Parelpad

De toeristische route Het Parelpad in Oudenbosch wordt uitgebreid richting de haven van Oudenbosch en parkeerterrein Oost-Vaardeke. Op deze manier wordt de verbinding tussen het religieus erfgoed, het kernwinkelgebied Oudenbosch en de jachthaven meer zichtbaar gemaakt en versterkt.

2022

Circa €3000 (dekking gereed, actiekaart kernwinkel-gebied Oudenbosch)

Trekker: gemeente Partners: OKC, onderne­ mers, culturele partners

Extra aandacht voor kwaliteit openbare ruimte in binnen- en buitengebied

Om de beleving en aantrekkelijkheid van de gemeente voor recreanten, maar juist ook voor inwoners en ondernemers, te versterken worden mogelijkheden de openbare ruimte visueel aantrekkelijker te maken verkend. Hierbij gaat het onder andere om de entrees van de kernen en bedrijventerreinen en het buitengebied. De ondernemers van de betreffende gebieden en specifiek ook de ZLTO voor het buitenge­ bied worden betrokken in de planvorming.

2023/2024

Nader te bepalen

Trekker: Gemeente Partner: ondernemers, inwoners, ESH, ZLTO

20

Wat

Toelichting

Periode

Kosten

Trekker en partners

Versterken recreatieve infrastructuur

Er wordt ingezet om de toeristische infra­ structuur te verbeteren. Bestaande fiets-, wandel en vaarroutes worden verbeterd en nieuwe (eventueel thematische) routes worden ontwikkeld in samenwerking met Visit Halderberge en de ZLTO. In het buitengebied wordt daarbij ook nadrukkelijk de verbinding gelegd met de agrarische on­ dernemers. Ook de opwaardering van routes in het Panjevaartbos maakt hier onderdeel vanuit. Bij de routes worden mogelijkheden voor de realisatie van bijpassend meubilair en eventuele landmarks verkend (al dan niet vanuit een cofinanciering). Daarbij wordt waar mogelijk ook de samenwerking met toonaangevende architecten gezocht.

2022-2025

Nader te bepalen (in basis uit budget toerisme en recreatie)

Trekker: Gemeente Partners: beheerorga­ nisaties Halderbergse natuurgebieden, samen­ stichtingen, ondernemers, ondernemersverenigingen, ESH, ZLTO

Versterken waterbeleving

De toeristische mogelijkheden en kansen voor de Mark, Dintel, de Vliet en waterlopen worden onderzocht. Daarbij worden onder andere ingezoomd op de mogelijkheden om de aanlegsteiger in Stampersgat beter te benutten, herontwikkeling van het voormalige Staalunie terrein, aanleggen en/of verbeteren van verpoosplaatsen en struinpaden aan het water en het aantrekken van rondvaartboten in Oudenbosch en Stampersgat.

Onderzoek 2022 Uitvoering 2022-2025

Nader te bepalen (in basis uit budget toerisme en recreatie)

Trekker: gemeente en diverse marktpartijen Partners: Visit Halderber­ ge, ESH, Ondernemers- en brancheverenigingen

Netwerk Waterpoort intensiveren en beter benutten

Het netwerk Waterpoort heeft zich bewezen als manier om toeristische en recreatieve kansen in de gemeente en regio te pakken. De komende jaren wordt ingezet om de mogelijkheden die dit netwerk biedt nog beter in te zetten. Bijvoorbeeld door het verbinden van partijen die deelnemen of in het verleden hebben deelgenomen aan een academie, maar ook door het verleiden van gasten van de riviercruises voor een bezoek aan Halderberge.

2021-2025

Jaarlijks €14.000,(dekking gereed, budget toerisme en recreatie)

Trekkers: Gemeente en deelnemers Waterpoort Partners: Visit Halderber­ ge, ESH, ondernemers

Strategie 3: Samenwerking als stuwende kracht Wat

Toelichting

Periode

Kosten

Trekker en partners

Voortzetten samenwer­ king met Ondernemers­ klankbord Nederland

•

2021-2025

Jaarlijks €1.500 (al gedekt), budget economie algemeen)

Trekkers: Gemeente en Ondernemersklankbord Partners: (toekomstige) ondernemers

Ondernemers kunnen bij vragen over de opstart van een bedrijf, bedrijfsvoe­ ring op doorontwikkeling terecht bij het ondernemersklankbord. De afgelopen jaren heeft deze samenwerking zijn dienst bewezen en wordt de komende jaren gecontinueerd.

21

Wat

Toelichting

Periode

Kosten

Trekker en partners

1x per 2 jaar uitzetten van de ondernemerspei­ ling

Om feedback op te halen over hoe de gemeentelijke dienstverlening wordt ervaren en waar verbeterpunten zitten wordt om het jaar een ondernemerspeiling uitgezet. Voor de promotie van de peiling wordt nadrukkelijk samengewerkt met de onderne­ mersverenigingen.

2022 en 2024

2022 en 2024: €9.000

Trekkers: Gemeente en ESH Partners: Ondernemersver­ enigingen en ondernemers

Gemeente en onder­ nemersverenigingen in goed contact

Het periodiek bestuurlijk overleg met de ondernemersverenigingen wordt geconti­ nueerd om elkaar op de hoogte te houden van ontwikkelingen, eventuele problemen en samen kansen te verkennen. Ook sluit een ambtelijke en/of bestuurlijke vertegenwoordi­ ging aan bij de bijeenkomsten georganiseerd door de ondernemersverenigingen.

2021-2025

Waar van toepassing contributie (dekking gereed, budget economie algemeen)

Trekkers: Gemeente en ondernemersverenigingen

Welkomstpakket nieuwe ondernemers

Elk kwartaal wordt aan nieuwe of gestarte ondernemers in Halderberge een welkomst­ pakket uitgereikt. In dit welkomstpakket zit onder andere meer informatie over contactpersonen, ondernemersverenigingen en acties en regelingen.

4e kwartaal 2021 ontwerpen, daarna doorlopend

Eenmalig €3.000,(2022) Jaarlijks €1.500,(dekking gereed, budget economie algemeen)

Trekkers: Gemeente, ESH Partners: Ondernemers- en brancheverenigingen en ondernemers

1x per kwartaal publiceren Ondernemersnieuwsbrief

1x per kwartaal wordt een nieuwsbrief gepu­ bliceerd waar ondernemers zich op kunnen inschrijven. In de nieuwsbrief wordt een update op de drie strategielijnen gegeven, worden actualiteiten (zoals werkzaamheden in de openbare ruimte) gedeeld, worden ondernemers en ontwikkelaars uitgenodigd hun verhaal te delen en wordt de onderne­ mersagenda getoond.