BK7789-Beleidsplan Wegen 2027-2031 def.pdf
Tekst van het document
€ 716.000 € 110.000 -€ 1.185.807 € 435.193
€ 737.480 € 113.300 -€ 1.106.851 € 179.121
€ 759.604 € 116.699 -€ 1.022.891 € 32.534
€ 782.393 € 120.200 -€ 933.686 € 1.441
€ 805.864 € 123.806 -€ 836.987 € 94.124
Benodigd
€ 808.000
€ 815.900
€ 822.367
€ 829.418
€ 835.071
Beschikbaar
€ 806.000
€ 830.180
€ 855.085
€ 880.738
€ 907.160
€ 2.000
-€ 14.280
-€ 32.718
-€ 51.320
-€ 72.090
Benodigd
€ 1.289.573
€ 1.328.260
€ 1.368.108
€ 1.409.151
€ 1.451.425
Beschikbaar
€ 1.289.573
€ 1.328.260
€ 1.368.108
€ 1.409.151
€ 1.451.425
€0
€0
€0
€0
€0
Verloop voorziening
Exploitatie
Tekort Investeringen
Tekort
Tabel 11: Verschil beschikbaar – benodigd budget (inclusief 3% indexatie)
5.4
Conclusie
De kwaliteit van de wegverhardingen is op dit moment nog niet op ambitieniveau, waarvoor in het huidige beleidsplan is gekozen. In hoofdstuk 3 staan de oorzaken hiervan. Ook wordt met name trottoirs en voetpaden anders gebruikt dan bedoeld. Ze worden vaker geblokkeerd door auto’s, steigers en containers. Daarnaast staan ze onder druk door grote veranderingen, zoals de energietransitie. De gemeente heeft ook eigen plannen, zoals het bouwen van meer woningen en het vervangen van het riool. We willen deze werkzaamheden zo organiseren dat mensen zo weinig mogelijk overlast hebben. Daardoor moeten planningen goed op elkaar worden afgestemd. Dit kost vaak meer tijd, waardoor er uiteindelijk minder werk in de buitenruimte kan worden gedaan. De benodigde budgetten zijn gebaseerd om in een periode van 5 jaar (2027-2031) de wegen op het huidige ambitieniveau te krijgen; CROW B voor trottoirs, voet- en fietspaden, overige verhardingen op CROW-C Voorziening: Doordat een groot deel van het groot onderhoud tot vervangingen (investering) leidt, is de huidige dotatie aan de voorziening onvoldoende voor het uitvoeren van het resterende groot onderhoud. Om al het gewenste onderhoud uit te voeren is een verhoging van de dotatie aan de voorziening, met € 110.000 nodig. Verwachting is dat in de periode 2027-2031 het areaal daardoor op ambitieniveau wordt gebracht.
In 2031 wordt opnieuw gekeken naar de staat van de wegen en hoeveel geld er nodig is. Dan kan opnieuw de benodigde dotatie bepaald worden. Exploitatie: De exploitatie laat gemiddeld een klein overschot zien. Dit komt doordat de kosten voor VAT afnemen. Er is namelijk minder groot onderhoud nodig aan de elementenverharding. Dit is het gevolg van het
17 maart 2026
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
22
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
vervangen van de elementen. Deze investering zorgt ervoor dat groot onderhoud voorlopig niet meer nodig is. De verwachte exploitatiekosten passen binnen het huidige beschikbare budget. Daarbij wordt verwacht dat dit budget jaarlijks wordt aangepast aan de prijsstijgingen. Hierdoor blijft er voldoende budget beschikbaar. Investeringen: De verwachte investeringen passen binnen de nu in de gemeentelijke begroting opgenomen bedragen, waardoor de wens om eerder naar vervangingen over te gaan realiseerbaar is. Meer nog de verwachte investeringen worden jaarlijks ongeveer € 500.000,- minder dan in de huidige beleidsperiode.
5.5
Consequenties
Het blijkt dat de benodigde budgetten voor groot onderhoud in lijn zijn met de beschikbare budgetten. In het algemeen kunnen de gevolgen van een structureel tekort op onderhoud in een aantal fasen worden onderscheiden. Afhankelijk van het type verharding, de ligging, de gebruiksintensiteit en de weersomstandigheden zijn deze fases deels parallel en deels overlappend. In figuur 8 zijn de verschillende fasen weergegeven, die in de praktijk zijn getoetst. Indicatie oplopende schaal gevolgen en effecten door achterblijvend beheer en onderhoud 1
De ambitie is gerealiseerd.
2
Inspectie resultaten worden slechter: lichte achteruitgang kwaliteit, de beheerder merkt het begin van achteruitgang.
3
Onderhoudsachterstanden lopen op en er ontstaat langzamerhand een financieel stuwmeer. Het onderhoud dat vandaag niet wordt uitgevoerd blijft in de planning naar achteren schuiven
4
De zichtbare beeldkwaliteit neemt af, slordig, onverzorgd, sleets, verloedering, etc.
5
De verharding geeft een verslechterd beeld, de tevredenheid van de burgers neemt af, er is een toename aan klachten en meldingen.
6
De gevolgen worden ook merkbaar voor gebruikers, (rij)comfort neemt af, plasvorming, steenslag en gaten nemen toe en daardoor kans op schades aan wagenpark.
7
Er ontstaat gevolgschade door bestaande schade. Er is sprake van kapitaalvernietiging, het stuwmeer neemt exponentieel toe. Bereikbaarheid en veiligheid komen in het geding
8
Bereikbaarheid komt onder druk te staan, toename risico's, schade en claims, meer rechtszaken. De aantrekkelijkheid om zich te vestigen neemt af.
9
Calamiteiten, ongelukken door schade aan wegen, gewonden en kans op doden, wegen onbereikbaar/afsluiten
Figuur 8: Fases bij structureel tekort op onderhoud
Op dit moment bevindt de totale gemeente zich ongeveer tussen fase 2 en 3. Verwacht mag worden dat de komende jaren dit oploopt naar fase 1 – 2.
17 maart 2026
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
23
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
6
Scenario’s
In deze paragraaf worden 5 scenario’s beschreven. Omdat de berekeningen gedaan zijn met normkosten op basis van theoretische levensduren moet rekening gehouden worden met een bandbreedte tussen de -15% en 15% op de aangegeven effecten op budgetten. De effecten op het budget zijn bepaald aan de hand van de huidige benodigde bedragen: Huidig benodigde budgetten (uitgewerkt in scenario 1) Klein onderhoud (incl. BWO)
€ 410.000
Groot onderhoud excl. duurzaamheid
€ 1.030.807
Investeringen
€ 1.289.573
Als het effect een positief bedrag is worden de kosten hoger dan nu benodigd. Als het effect een negatief bedrag geeft worden de kosten juist lager dan nu benodigd. Doordat groot onderhoud aan een verharding gemiddeld eens in de 12-15 jaar plaatsvindt, zullen gevolgen van ambitiewijzigingen niet direct merkbaar zijn. Het advies is wel om het huidige benodigde onderhoud eerst weg te werken door de vervangingen en het overige onderhoud uit te voeren (zoals beschreven in hoofdstuk 5) en daarna mogelijk een scenario te kiezen. De reden hiervoor is dat er kans is, door verlegging van focus, dat er minder middelen zijn voor oplossen van het achterstallig onderhoud en daardoor blijft bestaan. In de scenario’s worden de gevolgen op de doelstellingen van de gemeente aangegeven voor de korte (05 jaar) en lange (>5 jaar) termijn aangegeven en toegelicht. De betekenis van de symbolen zijn: --
Zeer negatief gevolg
-
Negatief gevolg
=/-
Beperkt negatief gevolg
=
Geen gevolg
=/+
Beperkt positief gevolg
+
positief gevolg
++
Zeer positief gevolg
17 maart 2026
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
24
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
Scenario 1: Onderhoud op ambitiekwaliteitsniveau Scenario 1 "Onderhoud op ambitiekwaliteitsniveau" Effect budget
Dagelijks: € / Groot: € / Vervangingen: €
Gevolg kwaliteit
Met uitvoering volgens het Beleidsplan Wegen 2027-2031 is er geen achterstallig onderhoud in 2030 en is de kwaliteit op het ambitieniveau van de gemeente, zoals door de raad vastgesteld, gem CROW-C en B .
Hoe doen we dat?
Dit scenario is gebaseerd op de huidige ambities van de gemeente. Het is beschreven in dit beleidsplan.
Haalbaarheid
Dit scenario is goed haalbaar, wel inhaalslag nodig omdat niet alle objecten op ambitieniveau zijn.
Risico Fase 1-2
Geen risico's Korte termijn gevolg =
Lange termijn gevolg =
Geen gevolgen.
Veiligheid
=
=
Geen gevolgen.
Leefbaarheid / Aanzien
=
+
De kwaliteit gaat, door wegwerken van de achterstanden in onderhoud, toenemen en dat heeft een positief effect op de beleving van de inwoners en gebruikers.
Klimaat
=
=
Geen gevolgen
Duurzaamheid
=
+
Hergebruik van materialen vermindert de ecologische voetafdruk.
Doelstelling Bereikbaarheid
Toelichting
Scenario 2: Omvormen verharding aansluitend op de Mobiliteitsvisie Scenario 2 " Omvormen verharding aansluitend op de Mobiliteitsvisie " Effect budget
Dagelijks: -€ 24.000 / Groot: -€ 78.000 / Vervangingen: -€ 56.000
Gevolg kwaliteit
Geen gevolgen, het ambitieniveau blijft gehandhaafd.
Hoe doen we dat?
Hierbij wordt bij het bepalen van de verhardingen asfalt-elementen of elementen-asfalt het Mobiliteitsplan Verkeer gebruikt.
Haalbaarheid
Goed haalbaar. Normaal gesproken uitvoeren bij einde levensduur van de huidige asfaltverharding.
Risico
Wanneer een omvorming plaatsvindt op een verharding die technisch nog meerdere jaren mee kan, leidt dat tot onnodige kapitaalvernietiging. Dit komt doordat de bestaande verharding nog niet aan vervanging toe is en de restlevensduur dus niet volledig wordt benut.
Fase 1-2
Doelstelling
Korte termijn gevolg
Lange termijn gevolg
Toelichting
Bereikbaarheid
=
-
Uitvoering van onderhoud aan elementenverharding kost meer tijd dan onderhoud aan asfaltverhardingen, waardoor wijkontsluitingswegen langer buiten gebruik zijn.
Veiligheid
=
=
Geen gevolgen
Leefbaarheid / Aanzien
=
=
Geen gevolgen
Klimaat
=
+
Bij elementenverharding kan het regenwater infiltreren, waardoor het riool minder wordt belast en wateroverlast wordt beperkt. Hierdoor draagt het beter bij aan klimaatadaptatie.
Duurzaamheid
=
+
Asfalt is minder circulair dan elementen. Hoewel asfalt recyclebaar is, vereist het vaak energie-intensieve processen en toevoeging van nieuwe bindmiddelen.
17 maart 2026
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
25
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
Scenario 3: Extra innovatiebudget (3%) Scenario 3 "Extra innovatiebudget (3%)" Effect budget
Dagelijks: € 12.000 / Groot: € 31.000 / Vervangingen: € 39.000
Gevolg kwaliteit
In principe geen gevolgen voor de kwaliteit. De huidige ambitiekwaliteit blijft geborgd.
Hoe doen we dat?
Er wordt, bovenop het al opgenomen budget voor klimaat en duurzaamheid, extra budget ter hoogte van 3% van het benodigd budget voor onderhoud en vervanging opgenomen voor pilots op slimme inspectie en levensduurverlengende technieken .
Haalbaarheid
Haalbaarheid afhankelijk van de mogelijkheden die momenteel via de markt beschikbaar zijn. Na uitvoering van de pilot bepalen of de mogelijkheid breder wordt toegepast.
Risico Fase 1-2
Geen risico's
Doelstelling
Korte termijn gevolg
Lange termijn gevolg
Bereikbaarheid
=
=/-
Proefvakken kunnen nadelige effecten hebben bij mislukken
Veiligheid
=
=
Geen gevolgen.
Leefbaarheid / Aanzien
=
+/-
De kwaliteit gaat mogelijk toenemen en dat heeft een positief effect op de beleving van de inwoners en gebruikers.(afhankelijk van mate van toepasbaarheid)
Klimaat
=
=
Geen gevolgen
Duurzaamheid
=
+
Levensduurverlengende technieken verminderen materiaal-, energie- en CO₂‑gebruik door bestaande verharding langer optimaal te benutten.
Toelichting
Scenario 4: Ambitie verhogen naar beeldkwaliteit B voor alle verhardingen Scenario 4 "Geheel areaal B" Effect budget
Dagelijks: -€ 31.000 / Groot: € 145.000 / Vervangingen: € 94.000
Gevolg kwaliteit
Veel verhardingen krijgen een hogere ambitie (van C naar B). Het risico op Kapitaalvernietiging neemt af en er is kans dat er minder klachten en meldingen ontstaan. De verhardingen blijven goed berijdbaar.
Hoe doen we dat?
Dit scenario is de basis variant voor het beheer en onderhoud, conform de beheersystematiek van het CROW.
Haalbaarheid
Veel ander stakeholders in de openbare ruimte, wel eerst de inhaalslag nodig om op het nieuwe ambitieniveau te komen. De ambitie wordt daardoor pas na jaren bereikt. Vraagt zeer veel afstemming intern en extern. Noodzaak voor extra toezicht. Na de inhaalslag kan het budget voor dagelijks onderhoud bijgesteld worden. Afstemming op andere planningen is zeer belangrijk maar moeilijk haalbaar.
Risico Fase 1-2
Onderhoud op B niveau geeft geen extra risico's ten opzichte van huidige ambitie.
Doelstelling
Korte termijn gevolg
Lange termijn gevolg
Bereikbaarheid
=
=
Geen gevolgen.
Toelichting
Veiligheid
=
+
De veiligheid verbetert omdat een verharding met beeldkwaliteit B minder schade en voorspelbaarder rijgedrag biedt dan bij beeldkwaliteit C. De kwaliteitssprong van C naar B bij elementenverharding levert minder losliggende, verzakte of verschoven elementen op, waardoor het wegoppervlak vlakker en voorspelbaarder wordt voor gebruikers.
Leefbaarheid / Aanzien
=
+
De kwaliteit gaat toenemen en dat heeft een positief effect op de beleving van de inwoners en gebruikers.
Klimaat
=
=
Geen gevolgen.
Duurzaamheid
=
+
Hergebruik van materialen vermindert de ecologische voetafdruk.
17 maart 2026
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
26
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
Scenario 5: Ambitie verlagen naar beeldkwaliteit C voor alle verhardingen Scenario 5 "Geheel areaal C Dagelijks: € 7.000 / Groot: -€ 31.000 / Vervangingen: -€ 21.000
Effect budget Gevolg kwaliteit Hoe doen we dat? Haalbaarheid Risico Fase 4-5
Alle verhardingen krijgen de laagste ambitie, er wordt alleen voldaan aan wet- en regelgeving. De verhardingen blijven goed berijdbaar. Het heeft wel gevolgen voor de aantrekkelijkheid. We houden de technische kwaliteit op orde om veiligheid te borgen. Het onderhoud aan de trottoirs, voet- en fietspaden wordt beperkter en/of in minder grote omvang uitgevoerd. Dit betekent dat het onderhoud, waar mogelijk, niet meer op een groot oppervlak van de strook wordt gedaan, maar zich plaatselijk concentreert op de meest ernstige schadelocaties. We houden de technische kwaliteit wel op orde om veiligheid te borgen. Kleinschaliger onderhoud is goed uit te voeren. Contracten moeten misschien worden aangepast. Op korte termijn zouden hierdoor eenmalig extra kosten ontstaan. Ook zal er meer inzet van de eigen organisatie worden gevraagd bij het oplossen van meldingen. Risico is dat klachten en meldingen gaan toenemen in de hele gemeente, dit leidt tot druk op de ambtelijke organisatie. Op specifieke locaties strakkere planning van onderhoudsmomenten nodig om negatieve gevolgen te minimaliseren. Daarnaast neemt het risico op kapitaalvernietiging bij asfalt toe, vanwege minder structureel onderhoud.
Doelstelling
Korte termijn gevolg
Lange termijn gevolg
Bereikbaarheid
=
-
Met name de hoofdroutes en loop/fietsroutes zijn belangrijk voor bereikbaarheid. Doordat er vaker kleinschaliger onderhoud zal plaatsvinden kan de bereikbaarheid verminderen.
Veiligheid
=
-
Bewoners merken op termijn meer last door het kleinschaliger onderhoud en kleine kans op vallen en struikelen door kwetsbare groepen (fietsers en ouderen). Alertheid is nodig om op plekken waar D-niveau ontstaat meteen in te kunnen grijpen.
Leefbaarheid / Aanzien
=
-
De tevredenheid van gebruikers van de verhardingen zal gaan afnemen doordat het (rij)comfort, met name in de woongebieden en voor de fietsers, afneemt. Klachten en meldingen nemen toe, dit leidt tot druk op de ambtelijke organisatie.
Klimaat
=
-
Duurzaamheid
=
-
17 maart 2026
Toelichting
Veel klimaatadaptieve maatregelen, zoals waterdoorlatende en doorgroeibare verhardingen, zijn sterk afhankelijk van goed onderhoud om hun infiltratiecapaciteit te behouden. Bij een lagere beeldkwaliteit zal met name vervuiling, verstopping en kleinschaliger onderhoud leiden tot een sterke afname van infiltratievermogen. Hierdoor meer risico op wateroverlast. Kleinschalig onderhoud is op zich duurzaam. De CO2 uitstoot is minder dan bij grootschalig onderhoud er is minder materiaalgebruik met goede kans op hergebruik. Wel vindt kleinschalig onderhoud bij C niveau veel vaker plaats dan grootschalig onderhoud wat de duurzaamheidseffecten negatief beïnvloedt.
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
27
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
6.1
Samenvatting scenario’s
Scenario
Risicofase
Bereikbaar heid
Veiligheid
Leefbaarhei d / aanzien
Kwaliteit / uitstraling
Duurzaamh eid
In onderstaande tabel 12 staat de samenvatting van de gevolgen, op de langere termijn, van de scenario’s op de doelstellingen van de gemeente:
1. Huidige ambitie: trottoirs, fiets/voetpaden B, rest C
Fase 1-2
=
=
+
=
+
2. Omvormen verharding aansluitend op de Mobiliteitsvisie
Fase 1-2
-
=
=
+
+
3. Extra budget voor innovatie (3%)
Fase 1-2
=/-
=
+/-
=
+
4. Geheel areaal B
Fase 1-2
=
+
+
=
+
5. Geheel areaal C
Fase 4-5
-
-
-
-
-
Tabel 12: Gevolgen op doelstellingen gemeente
In onderstaande tabel 13 staat de samenvatting van de gevolgen van de scenario’s op het benodigde jaarlijks middelen voor het uitvoeren van klein- en groot onderhoud en op de verwachte investeringen.
Verschil t.o.v. huidige situatie Scenario Aanpassing
Dagelijks onderhoud Gevolg in % 0,0%
Groot onderhoud
Gevolg in Gevolg in € % €0 0,0%
Vervangingen
Gevolg in % €0 0%
Gevolg in €
Gevolg in €
1
Huidige ambitie: trottoirs, fiets/voetpaden B, rest C
2
Omvormen verharding aansluitend op de mobiliteitsvisie
-5,9%
-€ 24.000
-7,6%
-€ 78.000
-4%
-€ 56.000
3
Extra budget voor innovatie (3%)
3,0%
€ 12.000
3,0%
€ 31.000
3%
€ 39.000
4
Geheel areaal B
-7,5%
-€ 31.000
14,1%
€ 145.000
7%
€ 94.000
5
Geheel areaal C
1,7%
€ 7.000
-3,0%
-€ 31.000
-2%
-€ 21.000
Tabel 13: Financiële gevolgen
6.2
Meest kansrijke scenario
Het is aan de raad van de gemeente Halderberge om een keuze te maken in een scenario. Zoals eerder aangegeven zijn nagenoeg alle scenario’s uitvoerbaar, maar afhankelijk van de keuze van een scenario kan de impact van de investeringen door de gemeente pas op langere termijn zichtbaar worden. Op basis van de uitwerking van de scenario’s wordt scenario 2 “Omvormen verharding aansluitend op de mobiliteitsvisie” als meest kansrijke gezien. Met name het omvormen van asfaltverharding naar elementen is goed voor klimaat en duurzaamheid. Elementenverharding is waterdoorlatend, waardoor piekafvoer en hittestress afnemen en het klimaat wordt ontlast. Daarnaast gaan elementen bij goed onderhoud lang mee, zijn ze herbruikbaar en kunnen delen eenvoudig worden vervangen. De veiligheid verbetert licht doordat verzakkingen en losse elementen snel en plaatselijk kunnen worden hersteld, waardoor het wegdek vlak en voorspelbaar blijft voor gebruikers. Kleinschalig onderhoud is ook goedkoper bij elementenverhardingen.
17 maart 2026
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
28
€0
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
7
Organisatie
De organisatie rondom wegbeheer verandert landelijk continu. Er wordt nagedacht over nieuwe organisatievormen, vormen van uitbesteding en samenwerkingsverbanden met andere gemeenten en marktpartijen. Iedere gemeente is uniek en heeft het op een eigen manier georganiseerd. Onafhankelijk van organisatievormen en samenwerking met andere partijen blijven een aantal kernfuncties overeind. De organisatie functioneert zolang de bestaande, goed op elkaar afgestemde kerntaken steeds opnieuw (kunnen) worden herhaald. Deze kerntaken zijn gebaseerd op Assetmanagement conform de ISO 55001 en weergegeven in onderstaande figuur 9. Assetmanagement werkt alleen als iedereen er op de afgesproken wijze mee aan de slag gaat. ‘Mens en organisatie’ staat dan ook in het hart, omdat alles om de mensen die de beheertaken uitvoeren draait. Om de beheertaken goed uit te voeren en de regie te houden zijn er voldoende medewerkers nodig. Voor de gemeente Halderberge besteedt het team, dat betrokken is bij de instandhouding van de wegen, de voorbereiding en toezicht uit aan diverse externe partijen en houdt daar de regie op. Figuur 9: Kernactiviteiten conform Assetmanagement
Benodigde FTE Wegbeheer, gemeente Halderberge Om een indruk te geven van de benodigde capaciteit om de opgave van de gemeente goed in te kunnen vullen, is op basis van de huidige werkwijze, landelijke benchmark met vergelijkbare gemeenten en diverse modellen de benodigde Fte’s in tabel 14 bepaald. Activiteit
Huidig fte
Benodigde fte
Beleid en strategie
0,1
0,2
Beheren en programmeren
0,4
0,5
Plannen en voorbereiden
0,9
1,3
Bouwen en onderhouden
1,3
1,7
Monitoren en analyseren
0,5
0,5
Evalueren en bijsturen
0,3
0,3
Management / Financieel / Secretariaat
0,5
0,5
Totaal fte
4,0
5,0
Tabel 14: Benodigde organisatie in FTE
De huidig beschikbare capaciteit bedraagt 4 fte, een tekort van 1,0. Het advies is dan ook om 1 fte extra (taak werkvoorbereiding en toezicht) toe te voegen om de taak Wegbeheer goed te borgen. Voornamelijk op ondersteuning ten behoeve van onder andere afstemming op planning en werkvoorbereiding en voor uitbreiding capaciteit bij het toezichthouden op de kwaliteit van de openbare ruimte bij het uitvoeren van het onderhoud.
17 maart 2026
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
29
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
8
Risicoparagraaf
In deze paragraaf wordt ingegaan op enkele risico’s, welke samenhangen met beheer en onderhoud aan wegen. Haalbaarheid trottoirs en voetpaden op beeldniveau B Zoals in 3.1 aangegeven blijken er knelpunten te zijn om dit beeldniveau gerealiseerd te krijgen. Belangrijkste oorzaken zijn: - Het anders gebruik van trottoirs en voetpaden bijvoorbeeld auto’s die deels op de trottoirs en voetpaden worden geparkeerd als gevolg van de beperkte ruimte die er is. - Het plaatsen van containers en steigers op de voetpaden, nodig voor het onderhoud aan huizen en gebouwen. - De aanleg, onderhoud en verzwaring van ondergrondse netwerken, die grotendeels onder de trottoirs en voetpaden liggen. Zaak is om inzicht te houden in de locaties en deze ook actief te monitoren. Met Netwerkbeheerders wordt sinds enige tijd afgesproken om het straatwerk bij grotere tracés door de aannemer van de gemeente te laten opknappen, weliswaar op kosten van de netwerkbeheerder. In zichtgebieden is dit zelfs verplicht. Door goed overleg met nutsbedrijven over de aanleg van kabels en leidingen, kan de openbare ruimte na de werkzaamheden snel worden hersteld. Dit verkleint de problemen. Tegelijkertijd is er grote druk bij de netwerkbeheerders. Dit komt door de energietransitie, achterstallig onderhoud aan kabels en leidingen en beperkte capaciteit. Hierdoor hebben zij veel taken en uitdagingen.
Voor het oplossen van de geparkeerde auto’s kan onderzocht worden of het mogelijk is om bijvoorbeeld éénrichtingsverkeer in te voeren in de betreffende straten. Dit vergt verkeerskundig onderzoek, goede communicatie met de betrokken inwoners en een besluit van de gemeenteraad. Daarom is het nodig om het onderhoud groter en slimmer aan te pakken, vooral bij de elementenverharding. Teerhoudend asfalt Voor wegen is er tot 1991 teer gebruikt als bindmiddel bij de aanleg en onderhoud van asfaltwegen. Zolang de wegverharding onaangetast blijft is er geen risico, echter wanneer een weg wordt opgebroken verandert dit. Omdat bekend moet zijn hoeveel teerhoudend asfalt vrijkomt, moet er worden onderzocht of de wegen een of meerdere lagen asfalt met teer bevatten. Bij overschrijding van de normen dient het asfalt te worden gereinigd, dit leidt tot kostenverhoging van het project. Op dit moment zijn geen exacte gegevens over de hoeveelheden teer houdend asfalt opgenomen in het beheersysteem. Er is ook geen beeld van de locaties waar deze zich bevinden. Het is daardoor niet mogelijk de financiële consequenties voor de gemeente in beeld te brengen. Dit wordt per onderhoudsproject apart in beeld gebracht. Bij het berekenen van de benodigde middelen voor de uitvoering van een project wordt rekening gehouden met de beschikbare middelen.
Staalslakken Het gebruik van staalslakken in wegfunderingen brengt verschillende milieu- en gezondheidsrisico’s met zich mee. Deze bestaan uit risico’s op het gebied van milieu en gezondheid. Zo kan de uitspoeling van zware metalen zoals lood en zink bodem en grondwater vervuilen. Door het sterk basisch karakter van natte staalslakken kan het bodemleven en waterkwaliteit aantasten. Daarnaast kan direct contact huidirritatie, brandwonden en bloedneuzen veroorzaken. Gebrekkige regelgeving leidde tot onvoldoende toezicht op toepassingen. Er geldt nu (zomer 2025) een noodregeling voor het gebruik van staalslakken. Ze mogen een jaar niet worden gebruikt als mensen of dieren er direct mee in contact kunnen komen. Het verbod geldt ook op plekken waar staalslakken grootschalig worden gebruikt.
17 maart 2026
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
30
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
Gelet op het veelvuldig uitgevoerd onderhoud (en daarmee ook onderzoek) aan de vele asfaltwegen gelegen binnen de gemeente Halderberge is er reden om aan te nemen dat dit in de van oudsher gemeentelijke wegen gelegen binnen de gemeente Halderberge zeer weinig tot niet voorkomt. Echter, in de afgelopen jaren zijn er een aantal wegvakken vanuit andere wegbeheerders (Provincie) overgedragen aan de gemeente Halderberge. Hier is niet duidelijke of het gebruik van staalslakken hier is toegepast. Dit zal bij de aanpak van deze wegen uitvoerig moeten worden onderzocht. Geluid reducerend asfalt Regulier maakt de gemeente de geluidbelasting als gevolg van het omgevingslawaai inzichtelijk. Hiervoor worden geluidbelastingkaarten, tabellen en een actieplan opgesteld. Een van de mogelijke acties zou het aanbrengen van geluid reducerende deklagen kunnen zijn. De gemeente Halderberge is terughoudend bij het toepassen van geluid reducerende deklagen. Onderhoud hieraan is kostbaarder dan bij reguliere deklagen. Deze deklagen moeten vaker hersteld worden, doordat ze kwalitatief minder zijn dan normale asfaltverhardingen. Daarbij komt dat bij lagere snelheden (minder dan 50 km/u) het effect weinig tot nihil is. Halderberge kent amper nog 80 km- wegen. Toekomstige nieuwe geluid reducerende deklagen leiden tot verhoging van het onderhoudsbudget.
De extra kosten worden nu geraamd op € 0,80 per m2 per jaar. Het gebruik van geluid reducerend asfalt door de gemeente op de gemeentelijke wegen is dan ook niet voorstelbaar. Winter/vorstschade Een niet te verwaarlozen invloed is zijn de weersinvloeden en dan in het bijzonder die van dooi en vorst op het asfalt. Gaten in het asfalt na een dooi/vorst periode heeft niet alleen te maken met (achterstallig) onderhoud maar ook met het toegepaste type asfalt. Vooral een kwakkelwinter met veel wisselende dooi- en vorstperiodes zorgt voor veel schade. Door vorst zet water in het wegdek uit, met als gevolg dat er scheuren en gaten kunnen ontstaan. Ondanks onderhoud kan dus een (strenge) vorstperiode toch onverwacht veel schade veroorzaken. Momenteel is er geen reservering opgenomen om winterschade op te vangen. Bij een langdurige periode van wisselende dooi- en vorstperiodes kan de schade aanzienlijk zijn. Indien dit optreedt zal wegbeheer onderbouwd extra budget vragen om de veiligheid en bereikbaarheid niet in gevaar te laten komen. Overigens zal dit risico, gelet op de huidige staat van onderhoud van de asfaltwegen binnen de gemeente Halderberge op (zeer) korte termijn zeer laag zijn. Boomwortelopdruk Bomen kunnen problemen veroorzaken in verharding doordat hun wortels groeien en ruimte nodig hebben. Hierbij zullen de wortels de bestrating omhoog drukken.
Daardoor ontstaan oneffenheden en losse stenen. Dit leidt tot struikelgevaar en extra onderhoud. Ook zoeken boomwortels vaak vocht en lucht op, waardoor ze schade kunnen veroorzaken aan de fundering van de verharding. Bij onvoldoende ruimte of een verkeerde inrichting worden deze problemen groter. De gemeente wil meer bomen planten (bomenbeleidsplan). Dat is goed voor het klimaat, schaduw en wateropvang. Hierbij is het belangrijk dat bomen voldoende groeiruimte krijgen. Met meer ruimte in de bodem is de kans op wortelopdruk kleiner en blijft de verharding langer duurzaam. Zo versterken meer groen en minder verharding elkaar: er komt ruimte voor bomen én minder schade aan de bestrating. Het extra budget voor klimaat en duurzaamheid kan ruimte bieden voor aanvullende maatregelen.
17 maart 2026
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
31
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
Gebreken door de slechte staat van onderhoud van het riool Met name bij wegen binnen de bebouwde kom, en dus veelal elementenverhardingen, ontstaan verzakkingen doordat er gebreken ontstaan aan het riool. Dit kan een kapotte huisaansluiting zijn of, veel erger, gaten in rioolbuizen door boomwortels of zelfs het losraken van rioolbuizen. Door uitspoeling van grond en/of zand kan het riool verstopt raken of kunnen er kleine of grote “sinkholes” ontstaan. Om dit te voorkomen wordt het riool periodiek geïnspecteerd. Voor de aanpak van wegen, het maken van planningen is met name de interne afstemming tussen “wegen en riolering” noodzakelijk. Immers juist nu de technische levensduur van de rioolstelsels in het algemeen in Nederland en dus zeker die ook in de gemeente Halderberge nagenoeg voorbij zijn. Aanname hierbij is de opbouw van Nederland na de 2e wereldoorlog en de gemiddelde levensduur van rioolbuizen van ong. 80 jaar. Monitoring van klachten en meldingen vanuit de bewoners, eigen inspecties en waarnemingen geven een goede indicatie waar er meer moet gebeuren dan alleen de aanpak van de wegverharding.
17 maart 2026
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
32
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
Bijlage 1: Wettelijke kaders De gemeente heeft in haar rol als wegbeheerder geen volledige vrijheid in het vaststellen van haar beleid. Het beleid hoe en in welke kwaliteit het beheer van het wegenareaal uitgevoerd moet worden is namelijk (deels) in nationaal geldende wetten en besluiten geregeld. Deze wetten en besluiten geven de kaders aan waarbinnen de uitvoering van beheertaken ten aanzien van verhardingen moeten plaatsvinden. Voor het beheren en onderhouden van wegen gelden diverse vigerende wet- en regelgevingen. In de volgende tabel is een overzicht hiervan weergegeven. Wet/richtlijn
Inhoud
Effect op wegen
Grondwet
Zorg van de overheid gericht op de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu.
De zorg voor een goede weginfrastructuur.
Burgerlijk Wetboek
Hierin is de aansprakelijkheid geregeld voor schade als gevolg van een onrechtmatige daad.
De beheerder moet aantonen wat hij heeft gedaan om risico’s voor de weggebruiker te beperken en dat hij structureel aan monitoring en onderhoud doet.
Wegenverkeerswet (WVW)
De wet regelt de veiligheid en de doorstroming op de weg, en het voorkomen van schade en overlast door het verkeer aan anderen. De wet regelt ook bijvoorbeeld de afgifte van rijbewijzen, kentekens, en welke voertuigen op de weg worden toegelaten worden.
De beheerder moet de wegen goed inrichten en onderhouden.
Gemeentewet
Het is een organieke wet die de inrichting van het gemeentelijk bestuur en de financiële huishouding.
Het tijdig vaststellen van beleids- en beheerplan onderhoud wegen maakt het mogelijk de wegen te onderhouden volgens vastgesteld beleid.
BBV
Besluit Begroting en Verantwoording. Bevat de wettelijke voorschriften voor correcte en juiste opzet van begrotingen en jaarstukken.
Door het opstellen van meerjarenbegrotingen van onderhoud wegen op basis kwaliteitsbeoordelingen en deze te toetsen aan vastgesteld beleid beschikt men over voldoende financiële middelen.
Code Milieu verantwoord Wegbeheer
Bevat richtlijnen voor het vaststellen en verwijderen van teerhoudende lagen in asfaltverhardingen.
Bij onderhoud aan asfaltverhardingen bekijken we projectmatig of er sprake is van teerhoudend asfalt. Bij het constateren van teer gaan we over tot het selectief en verantwoord verwijderen hiervan.
Europese Richtlijn Omgevingslawaai
Hierin is het bestrijden en voorkomen van geluidshinder ten gevolge van
Voor wegen is dit onder andere bij de aanleg van een nieuwe weg, de
17 maart 2026
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
33
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
wegverkeer, railverkeer en industrie vastgelegd.
bouw van nieuwe woningen nabij de wegen en bij wijzigingen aan de weg.
Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet)
Wet die regels bevat voor werkgevers en werknemers om de gezondheid, de veiligheid en het welzijn van werknemers en zelfstandig ondernemers te bevorderen. Het doel is om ongevallen en ziekten, veroorzaakt door het werk, te voorkomen.
Het veilig aanleggen en onderhouden van wegen.
Arbeidsomstandighedenwet Explosievenrisicokaart
De verantwoordelijkheid voor het onderzoek naar en de ruiming van explosieven vanuit Arbo-regelgeving ligt in eerste instantie bij de initiatiefnemer van de graafactiviteiten. Het behoort tot de voorbereidingswerkzaamheden van de werkzaamheden. Mocht sprake zijn van daadwerkelijke veiligheidsrisico’s voor inwoners of omgeving, zal de gemeente als bevoegd gezag voor openbare orde en veiligheid in beeld komen. Dit kan het geval zijn wanneer bij onderzoek daadwerkelijk explosieven zijn aangetroffen en ruiming noodzakelijk is. De gemeente voert als bevoegd gezag openbare orde en veiligheid in principe geen eigen onderzoek uit naar explosieven. Wel draagt de gemeente zorg voor het actueel houden van de genoemde explosievenrisicokaart.
Bij groot onderhoud wegen en of rehabilitatie waarbij in de ondergrond gegraven moet worden rekening houden met de explosievenrisicokaart.
CROW-richtlijnen
Oorspronkelijk een acroniem voor Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek is een Nederlandse stichting die zich opstelt als kennisinstituut voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer, en werk en veiligheid.
Richtlijnen hoe de openbare weg ingericht en onderhouden moet worden.
ADAS-2024
Binnen de ADAS wetgeving wordt vastgesteld dat alle nieuwe voertuigen vanaf 2024 voorzien zijn van rijhulpsystemen. Met behulp van deze wetgeving wil het Europees parlement bijdragen aan het streven naar 0 verkeersdoden in 2050.
De wegmarkeringen en bewegwijzeringen (bebording) spelen een grote rol bij het vergroten van de verkeersveiligheid. De rijhulpsystemen rijden op sensoren waarbij het belangrijk is dat de wegmarkeringen en bebording goed gedetecteerd/herkend kunnen worden.
WIBON
17 maart 2026
Wet informatie uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken (kabels en leidingen).
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
Bij groot onderhoud wegen en of rehabilitatie de rekening houden met de aanwezigheid van kabels en leidingen.
BK7789-MI-RP-260225-1601
34
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
Omgevingswet
Een groot aantal wetten is in zijn geheel of deels opgenomen in de Omgevingswet per 01-01-2024. Hieronder voor wegbeheer relevante voormalige wetten die (deels) in de Omgevingswet zijn opgegaan:
Wet Milieubeheer, is deels opgegaan in Omgevingswet
In deze wet is aangegeven welke stoffen als afvalstoffen zijn aangemerkt en niet zonder beschermende maatregelen in het milieu worden gebracht. De onderwerpen stoffen, afvalstoffen, broeikasgasemissies, openbaarheid milieugegevens en milieuaansprakelijkheid blijven in de Wet milieubeheer.
De vrijkomende materialen bij onderhoud aan wegen.
Wet Geluidhinder (WGh) is opgegaan in Omgevingswet, Aanvullingswet geluid
Hierin is het bestrijden en voorkomen van geluidshinder ten gevolge van wegverkeer, railverkeer en industrie vastgelegd.
Voor wegen is dit onder andere bij de aanleg van een nieuwe weg, de bouw van nieuwe woningen nabij de wegen en bij wijzigingen aan de weg.
Bodemrichtlijn is opgegaan in Omgevingswet
Het wettelijk kader voor de bescherming van historische monumenten en archeologische vindplaatsen. Via de Aanvullingswet bodem Omgevingswet en Aanvullingsbesluit bodem Omgevingswet worden de regels voor bodem onderdeel gemaakt van de Omgevingswet. Voor lopende gevallen, blijven de regels van de Wet bodembescherming als overgangsrecht gelden.
Bij groot onderhoud wegen en of rehabilitatie waarbij in de ondergrond gegraven moet worden rekening houden met de bodemrichtlijn.
17 maart 2026
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
35
Beleidsplan wegen 2027 - 2031
Bijlage 2: Financiële uitgangspunten financiële uitgangspunten De in dit rapport genoemde bedragen zijn gebaseerd op berekeningen voor kosten van (groot-klein) onderhoud en reconstructie. Jaarlijks worden de eenheidsprijzen in het beheerprogramma geïndexeerd, welke ook weer worden gebruikt voor het maken van de eerste ramingen n.a.v. de visuele wegeninspectie. Bij het berekenen van die kosten voor het uitvoeren van onderhoud zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Het betreffen de all-in aannemersprijzen. • Inclusief bijkomende werkzaamheden als: o Trottoirbanden en opsluitbanden. o Opnieuw stellen kolken. o Opnieuw stellen inspectieputten. o Markeringen. • Inclusief toeslagen voor: o Kosten voor VAT (Voorbereiding, Administratie en Toezicht) 15% o Verkeersmaatregelen 2,5%. o Eenmalige kosten: ▪ Asfalt- en elementenverhardingen 2%. ▪ Cementbetonverhardingen 8%. o Uitvoeringskosten 6%. o Algemene kosten 8%. o Winst en risico 5%. • Exclusief: o 21% BTW. • Gebaseerd op prijspeil eind 2025 en indexatie van 3%.
17 maart 2026
BELEIDSPLAN WEGEN 2027-2031
BK7789-MI-RP-260225-1601
1