Bijlage 4b VRMWB Jaarstukken 2024.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2024 Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
Inhoud Inleiding ......................................................................................................... 4 Leeswijzer ......................................................................................................................... 4
1.
Algemeen ............................................................................................. 5
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
Korte terugblik....................................................................................................... 5 Relevante ontwikkelingen in 2024 .......................................................................... 6 Beleidsresultaten ................................................................................................... 9 Resultaat ............................................................................................................. 10 Reservepositie ..................................................................................................... 12 Bestuur................................................................................................................ 12
2.
Programma Veiligheid .........................................................................12
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
Algemeen ............................................................................................................ 12 Stimuleren van een redzame samenleving ........................................................... 13 Bijdragen aan een veilige leefomgeving ................................................................ 15 Hulpvaardige en slagvaardige inzet ...................................................................... 20 Wendbare en duurzame organisatie ..................................................................... 25 Inzet langdurige crisis: opvang ontheemden ......................................................... 30
3.
Paragrafen ...........................................................................................32
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7
Bedrijfsvoering .................................................................................................... 32 Informatieveiligheid en privacy ............................................................................ 42 Wet open overheid (Woo) .................................................................................... 44 Financiering ......................................................................................................... 45 Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................. 47 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................... 49 Verbonden partijen.............................................................................................. 55
4. Jaarrekening ..............................................................................................57 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............................................. 57 Balans ................................................................................................................. 61 Toelichting op de balans....................................................................................... 62 Investeringen ....................................................................................................... 70 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen ......................................... 71 Baten en lasten .................................................................................................... 72 Verschillenanalyse baten en lasten ....................................................................... 73 Overzicht van de aanwending van het bedrag onvoorzien .................................... 76 Incidentele baten en lasten en structurele toevoegingen en onttrekkingen ........... 77 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector .. 79 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa) ..................................... 81 Rechtmatigheidsverantwoording Dagelijks Bestuur .............................................. 82 Financieel overzicht op taakvelden ...................................................................... 84
5.
Overige gegevens ................................................................................85
5.1
Gebeurtenissen na balansdatum .......................................................................... 85
6.
Bijlagen ...............................................................................................86
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Intekentaken ....................................................................................................... 86 Gemeentelijke bijdrage en Rijksbijdrage BDuR ..................................................... 87 Samenvatting totale bijdragen gemeenten en Rijk ................................................ 88 Rapportage van incidenten .................................................................................. 89 Lijst van gebruikte afkortingen ............................................................................. 95 Tabel verantwoording wijzigingen ........................................................................ 96
VRMWB | Jaarstukken 2024
3
Inleiding ‘Samen maken we de regio veiliger’. Dit doen we voor de veiligheid van de inwoners van onze 24 gemeenten. Wij werken aan het voorkomen van incidenten en het verkleinen van risico’s in de regio én we staan 24/7 paraat voor de bestrijding van incidenten, klassieke rampen en moderne crises. We bundelen de krachten van inwoners, ondernemers, bestuurders, partners, hulpverleners en onze medewerkers. Met deze jaarstukken tonen we aan ons bestuur, partners en inwoners de inzet van onze middelen en onze prestaties over 2024.
Leeswijzer De jaarstukken 2024 bestaan uit het jaarverslag, de jaarrekening en overige gegevens. Het jaarverslag is opgenomen in hoofdstuk 2 en 3 en de jaarrekening in hoofdstuk 4.
Hoofdstuk 1 Algemeen Dit hoofdstuk geeft een korte terugblik, een samenvatting op beleidsresultaten, een analyse van het behaalde resultaat, een overzicht van de reservepositie en een beschrijving van het bestuur.
Hoofdstuk 2 Programma Veiligheid Hoofdstuk 2 geeft inzicht in de realisatie van de doelstellingen en de inzet van de financiële middelen per thema.
Hoofdstuk 3 Paragrafen In dit hoofdstuk zijn de paragrafen opgenomen conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Dit betreft een verantwoording over de beheersmatige aspecten.
Hoofdstuk 4 Financiële rapportages Hoofdstuk 4 bestaat onder andere uit de balans, de toelichting erop en een overzicht van baten en lasten.
Hoofdstuk 5 Overige gegevens In dit hoofdstuk staan de overige gegevens van de jaarstukken; gebeurtenissen na balansdatum en de controle verklaring van de accountant.
Hoofdstuk 6 Bijlagen In de bijlagen is de lijst met gebruikte afkortingen en een overzicht van de intekentaken en kazernes opgenomen.
VRMWB | Jaarstukken 2024
4
1. Algemeen 1.1
Korte terugblik
Verschillende incidenten in onze regio zijn het vermelden waard. Een grote brand bij een bedrijfspand in Roosendaal op 20 januari leidde tot tijdelijke afsluiting van de A58. Op 22 februari veroorzaakte een aanrijding op de A58 bij Tilburg een urenlange file door een lekkage van een chemische stof uit een vrachtwagen. Bij de brand bij Winkelcentrum de Arendshof in Oosterhout op 13 oktober wist de brandweer de schade tot een relatief klein deel van het complex beperkt te houden. Op 22 april zorgde brand in een elektrische auto in Etten-Leur voor een langdurige inzet van de brandweer. Het jaar 2024 was bovendien een relatief nat jaar. Op diverse dagen in mei, juli en augustus zorgde hevige regenval voor zeer veel meldingen voor de brandweer. Over 2024 kijken we terug op 5 GRIP-incidenten: 3 GRIP 1-incidenten en 2 maal GRIP 2. Het waren de volgende incidenten waarbij multidisciplinair is opgeschaald: • • • •
•
2 februari: GRIP 2 - Meerdere gemeenten in de regio ondervonden problemen aan de grens door boerenprotesten waardoor er behoefte was aan onderling overleg. 31 juli: GRIP 1- Op de A58 stortte een vliegtuigje neer. Een uitzonderlijke melding en er was sprake van veel rook en vuur. Helaas viel er 1 slachtoffer (de piloot) te betreuren. 1 september: GRIP 1 - Een grote brand bij afvalverwerkingsbedrijf Saver op industrieterrein Stepvelden in Roosendaal. Hierbij kwam veel rook vrij en klonken er meerdere explosies. 7 november: GRIP 2 - Wederom een grote brand aan de Stepvelden in Roosendaal, deze keer bij recyclingbedrijf Kempenaars. Een zeer grote brand, een complex gebouw en veel rook die richting snelweg A17 trok. 30 december: GRIP 1 - Op de valreep van 2024 een brand bij het leegstaand voormalig Schoenmuseum in Waalwijk. In verband met de aanwezigheid van asbest was er behoefte aan een gecoördineerde aanpak.
Ook de jaarwisseling van 2024-2025 was weer intensief, maar beheersbaar dankzij een gedegen voorbereiding en de paraatheid en inzet van onze medewerkers. Over de hele regio hadden we 138 uitrukken voor onder andere container-, auto- en scooterbranden. Uiteraard was het ook erg druk in de meldkamer. Een aantal hulpverleners heeft helaas ook weer met agressie te maken gehad. Op een aantal plekken moest helaas de Mobiele Eenheid worden ingezet om hulpverleners hun werk te kunnen laten doen. Onze rol in het versterken van omgevingsveiligheid en onze betrokkenheid bij de totstandkoming van Omgevingsplannen in onze gemeenten en onze plaats aan de ‘Strategische programmeertafel’ werpen hun vruchten af. We worden steeds vaker in staat gesteld om ver vooruit mee te denken over ruimtelijke en stedenbouwkundige ontwikkelingen. Goede voorbereiding op ruimtelijke ontwikkelingen en goede advisering zijn belangrijk voor een veilige en gezonde leefomgeving. Onze betrokkenheid bij belangrijke ruimtelijke en economische ontwikkelingen zoals het havengebied in Waalwijk, Crossmark in Breda, de Parkring Tilburg en de nieuwbouw van het Bravis Ziekenhuis in Roosendaal, zijn hier voorbeelden van. De reguliere grote evenementen, zoals Decibel Outdoor Festival, het carnaval, het Bloemencorso in Zundert en 538 in Breda hebben zonder grote incidenten plaatsgevonden.
Voorafgaand aan evenementen wordt dan ook door de afdeling Risicobeheersing en Crisisbeheersing en de GHOR veel meegedacht met en geadviseerd aan gemeenten, organisatoren en aanvragers van vergunningen.
VRMWB | Jaarstukken 2024
5
We bereiden organisatoren van evenementen voor op het doen van een juiste aanvraag en verzorgen hierover trainingen. Informatieavonden bij gemeenten waarin uitleg wordt gegeven aan organisatoren over het belang van een volledige aanvraag, worden goed ontvangen. Om onze primaire processen goed uit te kunnen voeren, is goede technische, facilitaire en logistieke ondersteuning onontbeerlijk. Onze 70 kazernes, het trainingscentrum Safety Village en de Risk Factory vergen de nodige aandacht als het gaat om beheer, onderhoud en verduurzaming, maar bijvoorbeeld ook voor het verbeteren van onze bedrijfscontinuïteit. Er komt veel bij kijken om onze ruim 1.500 brandweermensen te voorzien van modern en kwalitatief goed materieel en dito uitrusting, zeker ook als het gaat om moderne ICT-voorzieningen en storingsvrij kunnen werken, overal en altijd. Ontwikkelingen in de arbeidsmarkt maken dat we een start hebben gemaakt om onze technische, logistieke en facilitaire processen ook in de toekomst robuust georganiseerd te houden.
1.2
Relevante ontwikkelingen in 2024
We zagen in 2024 allerlei dreigingen en risico’s die een toenemende maatschappelijke onrust met zich meebrengt. Internationale spanningen en politieke verschuivingen leiden tot verschillende onzekerheden. We hebben onze focus hierop aangepast en extra energie gestoken in het voorbereiden op deze ontwikkelingen. Het versterken van de weerbare samenleving is één van de belangrijkste thema’s waar wij in 2024 meer aan gewerkt hebben dan vooraf was voorzien. Dreigingen zijn steeds vaker hybride van aard omdat we niet altijd de dreiging kunnen zien en de onrust ons ook via de digitale wereld bereikt. Mede daarom is er tijdens de bestuursretraite in april 2024 geoefend met ‘cyber awareness’. We hebben ook extra aandacht voor de consequenties van de uitval van de vitale infrastructuur en we doen actief mee aan de landelijke campagne ‘Denk vooruit’, die bewustwording bij onze inwoners creëert om zich voor te bereiden op een crisis.
Klimaat Het klimaat verandert, we hebben vaker extreem weer en de natuur, bodem, waterlopen en riolen hebben het vaker moeilijk. Meer stormen in korte tijd achter elkaar, een zeer nat voorjaar, een hoge grondwaterstand, hoge temperatuurverschillen maar ook juridische uitspraken in het stikstofdossier leiden tot nog meer aandacht voor klimaatveiligheid. Daarom was in 2024 niet voor niets één van onze thema’s ‘extreem weer’. In zogenaamde Gebiedscommissies Natuurbrandbeheersing wordt door gemeenten samen met terreinbeheerorganisaties en de veiligheidsregio samengewerkt om het risico van natuurbranden voor de grote natuurgebieden beheersbaar te maken. Op basis hiervan worden maatregelen en voorzieningen getroffen om de natuurgebieden en de directe omgeving weerbaarder te maken tegen onbeheersbare natuurbranden.
Bestuur Het Algemeen Bestuur heeft in 2024 thematisch extra aandacht besteed aan het bewustzijn over online dreigingen en risico’s, de heroriëntatie van het takenpakket Risicobeheersing, natuurbrandbeheersing en vrijwilligheid in relatie tot toekomstbestendige brandweerzorg. Ook het thema maatschappelijke weerbaarheid is meerdere malen aan de orde geweest. In onze multidisciplinaire oefeningen speelde dit jaar ook de mogelijke langdurige stroomuitval een belangrijke rol.
VRMWB | Jaarstukken 2024
6
Financiële uitdagingen Het Rijk heeft een korting van 10% aangekondigd op de specifieke uitkering Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR). Voor ons betekent dit vanaf 2026 een structurele vermindering van inkomsten met ongeveer € 1,47 mln. Deze korting is al opgenomen in de Rijksbegroting voor 2026 en verder. Ook gemeenten worden vanaf 2026 door het Rijk gekort op de algemene uitkering uit het gemeentefonds. We zijn ons bewust van de financiële uitdagingen van de gemeenten en begrijpen dat de gemeenten ook kijken naar de financiën van gemeenschappelijke regelingen om voorstellen te doen om de gevolgen van deze korting op te vangen. Daarom heeft het Algemeen Bestuur de bestuurlijke commissie, die ook een eerdere takendiscussie heeft geleid, de opdracht gegeven om samen met de directie van VRMWB de gevolgen van de financiële ontwikkelingen vanaf 2026 te onderzoeken. Op basis van de notitie ‘Financiële uitdagingen van VRMWB’ heeft de directie de bestuurlijke opdracht gekregen om het Algemeen Bestuur in december 2025 een besluit te laten nemen over de financiële opgave voor VRMWB en die te verwerken in de kaderbrief 2027.
Landelijke thema’s Veiligheidsberaad en RCDV We sluiten in onze plannen en activiteiten aan op de strategische thema’s van het Veiligheidsberaad. Het gaat hierbij om: • Digitale ontwrichting. • Herziening Wet veiligheidsregio’s. • Klimaat en waterveiligheid. • Veilige energietransitie. Eind 2024 heeft het Veiligheidsberaad ook bestuurlijke opdracht gegeven ten aanzien van de aanpak van weerbaarheid door de veiligheidsregio’s. Ook de agenda van de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s (RCDV) kent een aantal grote landelijke, gezamenlijk op te pakken thema’s die van invloed zijn op onze agenda: • Versterken bovenregionale crisisbeheersing en daaraan gerelateerde informatievoorziening. • Organiseren van toekomstbestendige brandweerzorg. • Verbeteren en vereenvoudigen van het brandweeronderwijsstelsel en inrichten stelsel crisisonderwijs. • Toekomstvast werkgeverschap. Deze zogenaamde ‘Grote Werken’ vragen om landelijke oplossingen, aanpassing van wet- en regelgeving en gaan over ons stelsel, over de grondbeginselen waarop onze organisatie gebouwd is. Landelijk worden hiervoor programmadirecteuren aangesteld. We laten als regio’s zien op deze dossiers echt samen te willen werken.
Toekomstbestendige Brandweerzorg Er bestaat nog steeds flinke zorg over hoe het huidige brandweersysteem in Nederland toekomstbestendig te organiseren. Maatschappelijke trends, blijvende paraatheid en nieuwe risico’s vragen om een andere kijk op het huidige brandweersysteem. Hiervoor zijn we binnen Midden- en
VRMWB | Jaarstukken 2024
7
West-Brabant gestart met het ontwikkelen van nieuwe en moderne brandweerzorgconcepten en daaraan verbonden arbeidsarrangementen. We blijven hard werken om voldoende nieuwe vrijwilligers te vinden en te boeien. Vrijwilligers committeren zich steeds minder lang aan de brandweer, maar moeten wel volledig opgeleid worden. We zijn dan ook aan het onderzoeken hoe we onze capaciteit voor opleidingen, bijscholingen en realistisch oefenen op het oefencentrum Safety Village kunnen vergroten.
Tweede loopbaanbeleid De effecten van het ‘20 jaren beleid’ voor beroepscollega's zijn steeds meer merkbaar. Het is een gezamenlijke inspanning van werkgever en werknemer een 2e loopbaan te verwezenlijken die de werknemer na maximaal 20 jaar kan gaan vervullen binnen of buiten de Veiligheidsregio. Voor de periode 1 november 2022 tot (naar verwachting) 1 januari 2027 kunnen medewerkers met een bezwarende functie verzoeken om uitstel tot het meerjarig onderzoek door de Universiteit Maastricht over bezwarendheid is afgerond. Vooruitlopend op de uitkomsten van het onderzoek zijn we in VRMWB aan de slag met zogenaamde brandweerzorgconcepten en arbeidsarrangementen. Met pilots/proeftuinen en (persoonlijke)cases testen we oplossingen om de belastbaarheid te verminderen, vitaliteit te behouden en flexibeler te worden. Zo houden we onze 24-uurs dienst paraat.
Opvang ontheemden De oorlog in Oekraïne duurt al bijna drie jaar en de stroom ontheemden uit Oekraïne blijft voorlopig nog doorgaan. Vanaf 1 april 2024 werkt het project vanuit het Samenwerkingsverband Midden- en West-Brabant. Landelijke subsidiestromen voor gemeenten verlopen nog via de financiële administratie van VRMWB.
Goed werkgeverschap In 2024 heeft het Team Collegiale Ondersteuning (TCO) een cruciale rol gespeeld in het bieden van steun na incidenten met grote impact. Dit team staat 24/7 klaar om collega's te ondersteunen na ingrijpende gebeurtenissen. Onze collega’s kunnen rekenen op de nodige praktische, mentale en emotionele steun, wat belangrijk is voor een goede verwerking waar ze aan zijn blootgesteld. In 2024 is het team 14 keer ingezet. Een opvallende inzet was de ondersteuning van ons team technische hulpverlening (STH-team) na hun landelijke bijstandsinzet in de wijk Tarwekamp in Den Haag. We zien dat het Team Collegiale Ondersteuning twee jaar na oprichting vaker wordt gealarmeerd en de inzet erg wordt gewaardeerd. Landelijk zijn er belangrijke ontwikkelingen rond een Regeling erkenning en aanspraken PTSS als beroepsziekten. De eerste contouren van deze regeling zijn eind 2024 zichtbaar geworden. Met het meerjarenprogramma ‘Samen Vitaal’ richten we ons op alle aspecten van vitaliteit: het fysieke, mentale, sociale en zingevingaspect. Binnen dit programma werken we met bewustwordingstrajecten en interventies. We verschuiven onze aandacht van het voorkomen van ziekte en uitval (zowel fysiek als psychisch) naar het bevorderen van gezondheid en welbevinden. Zo zijn in de hele regio activiteiten uitgevoerd en workshops ‘Vitaliteit’ en ‘Team en talent’ georganiseerd.
Ons ziekteverzuim was in 2024 nog nooit zo laag!
VRMWB | Jaarstukken 2024
8
1.3
Beleidsresultaten
De resultaten uit de beleidsbegroting 2024 zijn grotendeels behaald of volgens planning verlopen. Alleen ‘Basisaanpak veilig gedrag’ is als ‘rood’ aangeduid. Tijdens dit project bleek dat er ook landelijke initiatieven met dezelfde doelen waren. Omdat we wilden afstemmen op deze landelijke initiatieven, loopt dit project door in 2025. Enkele andere resultaten zijn niet geheel gehaald en getemporiseerd omdat we gedurende het jaar op basis van de geopolitieke ontwikkelingen onze focus hebben verlegd naar de voorbereiding op (hybride) oorlogsdreiging en langdurige verstoring van de maatschappij. Deze projecten lopen door in 2025. De tabel hieronder geeft een overzicht van de resultaten in 2024. Met een kleur (groen, oranje en rood) geven we aan wat de status van deze resultaten is.
Verloopt (vrijwel helemaal) volgens plan Wijkt gedeeltelijk af van plan Plan wordt niet behaald Stimuleren redzame samenleving
Bijdragen aan een veilige leefomgeving
Basisaanpak veilig gedrag en redzaamheid
Versterken expertise op natuurbrand en extreem weer Risicogerichte ketensamenwerking natuurbrand Implementeren van gebiedsgerichte opkomsttijden Onderzoek Risicobeheersingstaken Borgen risicogerichtheid
Leveren van hulpvaardige en slagvaardige inzet
Wendbare en duurzame organisatie
Paraatheid en beschikbaarheid Brandweerzorgconcepten en arbeidsarrangementen Versterken van onze informatiepositie Versterking Crisisbeheersing Nieuwe organisatie Bevolkingszorg en
Organisatieontwikkeling Duurzaamheid Veilig en gezond werken Visitatie Betrouwbare Informatievoorziening
Crisiscommunicatie
De stand van zaken van bovenstaande resultaten is uitgebreider toegelicht in hoofdstuk 2 van deze rapportage.
VRMWB | Jaarstukken 2024
9
1.4
Resultaat
Wij sluiten het boekjaar 2024 met een positief resultaat voor bestemming van € 176k. Het gerealiseerde resultaat ziet er op programmaniveau als volgt uit:
Met een totstandkoming van de volgende financiële verschillen:
VRMWB | Jaarstukken 2024
10
Het gerealiseerde resultaat wordt op hoofdlijnen als volgt verklaard: nr 1
Toelichting De kosten voor advies en uitbesteding zijn bijna volgens begroting gerealiseerd. Het betreft diverse (strategische) projecten die hoger of lager zijn uitgevallen en er heeft een verschuiving plaatsgevonden naar invulling via formatie.
2
De facilitaire kosten zijn hoger dan begroot. Met name de hogere energielasten (bijna € 500k hoger dan het budget) liggen hieraan ten grondslag. Dit hebben we conform bestuurlijke afspraak in 2024 niet doorbelast naar de gemeenten. Het onderhoud op gebouwen, een aantal licentiekosten en het nieuwe contract voor mobiele telefoons zijn voordeliger uitgevallen, waardoor de totale overschrijding op deze kostencategorie wordt beperkt.
3
De kosten voor de regie en coördinatie van de opvang van ontheemden uit Oekraïne zijn lager dan begroot. De daaraan gekoppelde compensatie door het ministerie van V&J is daardoor evenredig lager.
4
De kapitaallasten zijn op basis van het definitieve investeringsprogramma 2024 lager dan begroot (zie paragraaf 4.4). Daarnaast hebben we een hogere opbrengst gerealiseerd op verkoop van activa.
5
De realisatie van de lonen, inclusief inhuur op formatie, is dit jaar vrijwel conform begroting gerealiseerd. Op programma- en pijlerniveau zijn er wel verschillen. Zie hiervoor de toelichting per pijler in paragraaf 4.3.
6
Op de mutaties reserves en voorzieningen hebben we een grote afwijking. De belangrijkste veroorzakers zijn de storting in de reserve Post Moerdijk-Haven conform AB2024.12.12/4.6 (€ 574k), een aanvulling en vrijval van het spaarverlof die per saldo een toename opleveren van € 611k van de voorziening spaarverlof, het saldo van stortingen en uitkeringen ten laste van de voorziening Regeling Vervroegd Uittreden (€ 242k) en een hogere storting in de reserve BDuR CB op basis van de onderbesteding 2024 (€ 369k).
7
We hebben een voordeel op het totale opleidingsbudget. Dit wordt met name veroorzaakt door vertraging in de aanbesteding van vakbekwaam blijven chauffeurs, afmeldingen voor oefenprogramma's door derden en minder opleidingen door het niet of later instromen van nieuwe medewerkers en annuleringen door externe opleidingsorganisaties.
8
Op de categorie 'overig' is het 'nog te bestemmen' deel van Post Moerdijk-Haven (€ 574k) vervallen en omgezet in een storting in de reserve (zie punt 6). Verder zijn er diverse andere kleine mutaties.
9
De financiële realisatie van de voertuigkosten is nagenoeg conform begroting.
10
Het voordeel op het vrijwilligersbudget ontstaat doordat er in 2024 minder incidenten zijn geweest, waardoor er minder inzeturen nodig waren van de vrijwilligers. Vooraf zijn dit soort incidenten niet te voorspellen en daarom ook niet de hiervoor benodigde inzeturen.
11
De GHOR is een regeling 'kosten gemene rekening' met VRWMB en heeft dit jaar een financiële realisatie die vrijwel overeenkomt met de begroting.
Een nadere toelichting op het resultaat vindt u in paragraaf 4.7 verschillenanalyse.
VRMWB | Jaarstukken 2024
11
1.5
Reservepositie
De omvang van de reserves vertoont over het boekjaar 2024 onderstaand verloop. De toelichting van de individuele reserves is opgenomen in paragraaf 4.3 Toelichting op de balans.
1.6
Bestuur
Het bestuur is verantwoordelijk voor een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, de geneeskundige hulpverlening, de gemeenschappelijke meldkamer en de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Vanaf 2023 is de verantwoordelijkheid van het Dagelijks Bestuur voor de rechtmatigheid extra benadrukt doordat het Dagelijks Bestuur een verantwoording over rechtmatigheid afgeeft in plaats van de accountant. Deze verantwoording geeft het Dagelijks Bestuur af bij deze jaarrekening. Het Algemeen Bestuur (AB) bestaat uit de burgemeesters van de 24 deelnemende gemeenten. Het Dagelijks Bestuur (DB) is samengesteld uit een voorzitter, een plaatsvervangend voorzitter en vijf portefeuillehouders.
Dagelijks Bestuur per 31-12-2024 Burgemeester
Functie
Portefeuille
Th.L.N. Weterings
Voorzitter
Crisisbeheersing, Crisiscommunicatie, Grensoverschrijdende samenwerking, Bestuurlijk Overleg Crisisbeheersing, Veiligheidsberaad
P.F.G. Depla
Plv. voorzitter
Brandweerzorg, Bestuurlijke adviescommissie Brandweer, Voorzitter Werkgeversvereniging samenwerkende Veiligheidsregio's
J.F.M. Janssen
Lid
Personeel en Financiën, Interregionale samenwerking
A. Moerkerke
Lid
Waarborging verbinding Veiligheidsregio – Omgevingsdienst, lid Bestuurlijk Platform Omgevingsrecht
M. Mulder
Lid
Meldkamer en informatiemanagement, Bestuurlijke adviescommissie (BAC) Informatievoorziening en ICT/ Meldkamer, Stuurgroep Risk Factory
M. Witte
Lid
Veiligheid en Zorg, Bestuurlijke adviescommissie GHOR
M. Buijs
Lid
Bevolkingszorg, Bestuurlijke adviescommissie Bevolkingszorg
2. Programma Veiligheid 2.1
Algemeen
Na vaststelling van het meerjarenbeleidsplan 2023-2027 met onze voornemens voor de komende vier jaar, zijn er op basis daarvan strategische ontwikkellijnen uitgezet voor 2024 en 2025 (beleidsbegroting 2025). Dit omvatte voor 2024 een aantal hoofdresultaten, verdeeld over onze drie
VRMWB | Jaarstukken 2024
12
inhoudelijke beleidspijlers en 'wendbare en duurzame organisatie' als ons fundament. Deze resultaten vormen coherente stappen op weg naar het bereiken van de in het Beleidsplan opgenomen doelstellingen. Hiermee maken we beter inzichtelijk wat de koers en voortgang van ons beleid is. We wijken af van de wijze van rapporteren over de resultaten uit de Beleidsbegroting 2024. Uiteraard zijn de beloofde resultaten grotendeels opgenomen in de strategische lijnen. Over de overige resultaten rapporteren we kort per pijler. Alle beloofde resultaten uit de beleidsbegroting 2024 komen wel in deze jaarstukken aan bod, zie daarvoor de tabel in de bijlage ‘Verantwoordingswijzigingen’.
2.2
Stimuleren van een redzame samenleving
Een samenleving wordt gevormd door de mensen die er wonen, werken, recreëren, ondernemen en studeren; iedereen draagt daar op de één of andere manier een steentje aan bij. De manier waarop verschilt per persoon en per moment. Uit onderzoek blijkt dat de redzaamheid van mensen in de afgelopen jaren is afgenomen en dat er vaker contact wordt gezocht met hulpverleners. Tegelijkertijd zien we een grote veerkracht bij mensen, zoals tijdens de coronacrisis. In de komende jaren is het essentieel dit daar waar nodig te ondersteunen en waar mogelijk de veerkracht aan te moedigen. Het is onze taak om namens en samen met gemeenten onze inwoners bewust te maken van veiligheidsrisico's en hen handelingsperspectief te bieden voorafgaand aan, tijdens en na afloop van incidenten en crises. Om met onze interventies effectief te zijn en te begrijpen wat speelt in de samenleving, zitten we in een vroeger stadium met stakeholders uit ons netwerk om tafel en bundelen we onze kennis en kunde om samen de zelfredzaamheid van inwoners te stimuleren.
Wat hebben we dit jaar bereikt? Basisaanpak veilig gedrag en redzaamheid Wat is het plan? We onderzoeken of we voor de risico’s natuurbrandbeheersing en wateroverlast kunnen komen tot een basisaanpak die veilig gedrag en redzaamheid bevordert bij onze inwoners. • Wat is veilig en redzaam gedrag, wat we dan willen zien bij onze inwoners? • Hoe we onze inwoners, samen met onze partners, effectief informeren en activeren? • Welke (nieuwe) partners ons kunnen helpen en met hen afspraken maken? Wat is er bereikt? Op basis van de geopolitieke ontwikkelingen hebben we de focus verlegd naar de voorbereiding op (hybride) oorlogsdreiging en langdurige verstoring van de maatschappij door bijvoorbeeld stroomuitval. In 2024 hebben we een plan gemaakt om de samenleving beter voor te bereiden op crisissituaties. Dit plan heeft twee onderdelen: de samenleving als geheel sterker en veerkrachtiger maken en inwoners stimuleren om zelfredzamer te worden (vanuit gedragsinzichten). Tijdens ons onderzoek startten ook landelijke initiatieven met dezelfde doelen. Voor het eerste onderdeel is het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) het programma ‘Versterken weerbaar en veerkrachtig Nederland’ gestart.
Voor het tweede onderdeel zijn we aangesloten bij de landelijke ‘Communicatie-aanpak Maatschappelijke Weerbaarheid’, gecoördineerd door de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV). Omdat we willen afstemmen met het landelijke initiatief, hebben we ons geplande gedragsonderzoek uitgesteld naar het eerste kwartaal van 2025. We gebruiken de resultaten van een onderzoek naar het weerbaarheidsgedrag van Nederlanders, uitgevoerd door de
VRMWB | Jaarstukken 2024
13
NCTV voor onze eigen risicocommunicatie en andere interventies. We volgen de landelijke aanpak en vergelijken de resultaten met de situatie in Midden- en West-Brabant.
Overige resultaten uit de beleidsbegroting 2024: • • •
Zo’n 4.350 scholieren hebben de Risk Factory bezocht. We zijn gestart met de voorbereidingen voor de nieuwe doelgroep senioren die we in de loop van 2025 hopen te verwelkomen. In 2024 zijn er voorbereidende overleggen geweest voor de bijeenkomst over burgerhulpverlening die in februari 2025 plaatsvindt. De pilots Veilige en gezonde wijkaanpak Waalwijk en Oosterhout zijn geëvalueerd, de leerpunten worden meegenomen in de basisaanpak.
Regulier werk & prestaties Naast nieuwe ontwikkelingen zijn er uiteraard ook reguliere werkzaamheden die bijdragen aan deze pijler zoals risicocommunicatie en de voorbereidingen voor de brandpreventieweek. Uit onze dagelijkse praktijk Campagnes In 2024 is een natuurbrandcampagne ontwikkeld en uitgevoerd, zowel online als offline, en deels al doorontwikkeld voor het volgende seizoen. Ook zijn campagnes voor woningbrand, natuurbrand, brandveiligheid studenten, veilig stoken, veilige feestdagen, schoorsteenbrand, koolmonoxide (CO) en het veilig laden van elektrische apparatuur (‘Ik laad accuraat’) uitgevoerd. De regionale vertaling van de Denk Vooruit campagne is gestart en er is een Denk Vooruit toolkit met campagnemateriaal voor gemeenten ontwikkeld. Handelingsperspectieven Nieuwe handelingsperspectieven op het gebied van cyber, zonnepanelen, onderkoeling, droogte, wateroverlast, Veilige Energietransitie (VEt) en natuurbrand zijn ontwikkeld en gepubliceerd. Op onze website en sociale media worden deze perspectieven in de vorm van storytelling toegepast. Er is een leidraad voor crisiscommunicatie bij stralingsincidenten ontwikkeld en aansluiting gezocht bij landelijke risicocommunicatie over jodiumtabletten. Netwerk Samen met waterpartners is een gezamenlijke werkwijze en zijn afspraken gemaakt voor, tijdens en na extreem weer.
De samenwerking met Zuid6 (de 6 zuidelijke veiligheidsregio’s) rond de handcrew natuurbrandbeheersing heeft geleid tot gezamenlijke communicatie, inclusief een documentaire met Omroep Brabant: “Bosbrand in Brabant”. De samenwerking met gemeenten is geïntensiveerd door hen beter te faciliteren: vaker toolkits aanbieden, een duidelijk aanspreekpunt creëren en wensen en behoeften ophalen. Vakbekwaamheid Diverse trainingen over gedragsinzichten zijn zowel intern als extern gegeven. Er is een tweedaagse masterclass risicocommunicatie georganiseerd in samenwerking met de Universiteit van Gent, waaraan 30 deelnemers hebben deelgenomen. Hieronder tonen we prestatie indicatoren over onze reguliere activiteiten waarmee we een bijdrage leveren aan het stimuleren van een redzame samenleving in onze regio.
VRMWB | Jaarstukken 2024
14
Realisatie 2023
Begroting 2024
10
10
8
101 scholen 3.127 leerlingen
100 scholen 3.500 leerlingen
98 scholen 4.350 leerlingen
Aantal campagnes op social media voor bewustzijnsverhoging inwoners Aantal deelnemers dat Risk Factory bezoekt
Realisatie 2024
Wat zijn de kosten? Weergave van de kosten voor het stimuleren van de redzame samenleving:
2.3
Bijdragen aan een veilige leefomgeving
De inrichting van een veilige leefomgeving creëren we samen. Inwoners, ondernemers, zorg- en hulpverleners, iedereen draagt zijn steentje bij. De regierol voor een veilige leefomgeving ligt bij de gemeenten. We adviseren gemeenten en bedrijven bij specifieke projecten, evenementen, objecten en gebieden. We kijken daarbij breder naar de aanwezige risico’s met betrekking tot het object en omgeving én er is aandacht voor nieuwe risico’s. We adviseren tijdig en op een eenduidige manier over het beheersen van risico’s om incidenten, rampen en crises te voorkomen.
Wat hebben we dit jaar bereikt? Versterken expertise op natuurbrandbeheersing en extreem weer Wat is het plan? We zetten onze kennis en kunde (en versterken deze) op deze thema’s in voor advisering van de samenleving. We weten op deze thema’s welke informatie nodig is om te monitoren, met wie we moeten samenwerken en hoe te handelen. We zorgen dat we steeds meer gezien worden als expert op deze thema’s.
VRMWB | Jaarstukken 2024
15
Wat is er bereikt? Onze expertise op de thema’s natuurbrandbeheersing en extreem weer is versterkt: • Samen met de zes regio’s in Zuid-Nederland is vanuit ‘Fieldlab Zuid-6’ een ‘Signaalkalender’ op het thema natuurbrand vormgegeven waardoor relevante partijen op het juiste moment informatie hebben om besluiten te nemen om het risico op grote natuurbranden beter te beheersen. Ook loopt de pilot W2O. Dit is een dashboard dat de impact van een regenbui voorspelt en laat zien hoeveel millimeter regen er valt binnen x uur op een bepaalde plek op een bepaald moment in Nederland. • We werken samen met Waterschap Brabantse Delta en ook Interpolis om voor, tijdens en na deze scenario’s in gezamenlijkheid beter beslagen ten ijs te komen. Het is het doel om kennis over incidentbestrijding en schadeafhandeling bij waterschade te combineren, om daarmee inwoners beter van dienst te zijn. • Er lopen onderzoeken naar betere mogelijkheden voor voorbereidingen op de risico’s natuurbrand en extreem weer. We hebben daarvoor contacten gelegd met externe partners zoals KNMI, Staatsbosbeheer en Waterschappen. Zo zijn we aangesloten bij initiatieven van de Provincie (in het licht van de Brabant brede aanpak) en lopen er praktische lijntjes met het Waterschap Brabantse Delta.
We richten ons hierbij onder andere op een eenduidig situationeel beeld en actueel kaartmateriaal met (impact op) kwetsbare objecten in bedreigd/ overstroomd gebied. • Er is een multidisciplinaire oefening georganiseerd over extreem weer. • De Bibliotheek Operationele Informatie is actief en geactualiseerd, specifiek op deze onderwerpen.
Risicogerichte ketensamenwerking natuurbrandbeheersing Wat is het plan? We ontwikkelen een vorm van risicogerichte ketensamenwerking op het thema natuurbrandbeheersing zowel met betrokkenen van VRMWB als gemeenten en partners. Wat is er bereikt? • We hebben een regieteam gevormd van collega’s binnen de Veiligheidsregio dat zorgt voor betere afstemming van onze activiteiten voor natuurbrandbeheersing om daarmee de ketensamenwerking met gemeenten en partners te versterken. • We weten uit gesprekken met gemeenten hoe onze deelname in de gebiedscommissies voor Natuurbrandbeheersing doorontwikkeld kan worden. • Accounthouders veilige leefomgeving (AVL) worden ingezet als onze centrale contactpersoon in de gebiedscommissies. • In een praktische handreiking hebben we een werkwijze beschreven voor het organiseren van ketensamenwerking met een rol voor de veiligheidsregio daarin. Deze werkwijze is toepasbaar op andere thema’s. • Het regieteam Natuurbrandbeheersing heeft ontwikkelopgaven voor de komende jaren beschreven en pakt deze pro-actief op.
VRMWB | Jaarstukken 2024
16
Risicogericht implementeren van Gebiedsgerichte Opkomsttijden (GGO) Wat is het plan? We richten een adviesproces in voor het versterken van (fysieke) veiligheid, met specifieke aandacht voor natuurbrandrisico’s en gebiedsgerichte opkomsttijden (maatwerk). Wat is er bereikt? Het doel van de implementatie van de systematiek van gebiedsgerichte opkomsttijden is om met gemeenten en betrokkenen, vanuit de hele keten beschouwend, kwetsbaarheden en veiligheidsrisico’s: 1. in kaart te brengen; 2. met elkaar te analyseren en te duiden, om vervolgens te prioriteren; 3. mogelijke interventies en hun meerwaarde in kaart te brengen en af te wegen; 4. op basis van bovenstaande acties een advies uit te brengen aan het bestuur (incl. voorstel acceptatie restrisico’s); en 5. na besluitvorming passende interventies uit te voeren en te monitoren. Voor deze stappen is een proces ontwikkeld wat we in drie pilots hebben getest. In drie gebieden waar de opkomsttijden niet binnen de normtijd wordt gehaald, zijn gesprekken gevoerd met de gemeenten. Voor één gebied zijn geen aanvullende interventies nodig en voor twee andere gebieden zijn deze uitgewerkt, maar moeten deze nog wel beleidsmatig worden ingebed. Daarnaast is geïnventariseerd in welke gebieden aandachtsobjecten aanwezig zijn. De afdeling Risicobeheersing heeft een eerste analyse gemaakt die in 2025 een vervolg krijgt.
Er is een overzicht opgesteld van kenmerken en ontwikkelingen die meegenomen worden bij de inventarisatie en analyse van risico’s in een gebied (‘Gebiedsprofiel’). Onderzoek Risicobeheersingstaken Wat is het plan? Om optimaal aan te blijven sluiten bij maatschappelijke ontwikkelingen en wetgeving zijn we gedwongen het takenpakket van de sector Risicobeheersing te heroverwegen. Behoeften van gemeenten veranderen en vanuit VRMWB is er behoefte om eerder in een ontwikkeling van een omgeving betrokken te zijn om proactief, kundig maar vooral risicogericht te adviseren. Door kritisch naar onze werkzaamheden te kijken, dragen we nog meer bij aan een veilige leefomgeving.
Wat is er bereikt? Op 12 december 2024 heeft het Algemeen Bestuur het nieuwe ‘Dienstenpalet Risicobeheersing’ vastgesteld. Met het vaststellen van het dienstenpalet begint de implementatie van het dienstenpalet. Voor deze implementatie is een termijn van drie jaar uitgetrokken. De eerste helft van 2025 wordt gebruikt om de concrete vertaling van het dienstenpalet naar uitvoeringstaken vorm te geven en dit met de betrokken partners te bespreken.
VRMWB | Jaarstukken 2024
17
Borgen risicogerichtheid Wat is het plan? Om de kwaliteit van onze diensten in afstemming met gemeenten te optimaliseren, is het van belang risicogericht werken en het (nieuwe) dienstenpalet te borgen. Samen met onze partners ontwikkelen we geschikte interventies. Om bij te dragen aan een veilige samenleving beoordelen we situaties en omgevingen in zijn geheel en kijken daarbij ook naar de risico’s van een gebied en de kans en impact van het optreden van incidenten. Wat is er bereikt? We hebben een fundamentele bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van het landelijke instrument ‘Het Systeem van Risicogericht werken’. Gebaseerd op deze infographic leggen we de koppeling tussen de risicocategorieën in het Regionaal Risicoprofiel en de effectieve beïnvloeding van deze risico’s langs de zogenaamde ‘Zes sporen van beïnvloeding’ (zie pag. 21 van het ‘Model Risicogericht werken’).
Overige resultaten uit de beleidsbegroting 2024 • •
•
•
In 2024 hebben we deelgenomen aan 12 ‘Omgevingstafels’ van gemeenten. Hiermee wordt mede invulling gegeven aan de implementatie van de Omgevingswet. Bij alle Seveso-bedrijven wordt de nieuwe landelijke methodiek toegepast (Landelijke Benadering Risicobedrijven (LBR) en Gemeenschappelijke Inspectieruimte (GIR)). Daarnaast wordt extra geïnvesteerd in het verbreden van kennis van gevaarlijke stoffen naar bredere risico’s zoals gevolgen van de energietransitie. Bij risicovolle bedrijven worden gespreksmomenten ingepland die niet zijn gekoppeld aan de toezicht momenten om meer inzicht te krijgen in nieuwe ontwikkelingen bij bedrijven, maar ook consequenties van cyberaanvallen of stroomuitval. Het Zorgprofiel van de GHOR is in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 4 juli 2024 vastgesteld en implementatie is na de zomer gestart.
Regulier werk & prestaties Naast nieuwe ontwikkelingen zijn er uiteraard ook reguliere werkzaamheden die bijdragen aan deze pijler en waarvoor we een groot deel van onze capaciteit inzetten. We verbeteren ons reguliere werk continu. Permanente risicomonitoring is een belangrijk fundament voor het effectief inzetten van de zes sporen van beïnvloeding. Deze zes sporen bevatten alle werkzaamheden van de veiligheidsregio, verdeeld over verschillende sectoren. In de onderstaande tabel tonen we prestatie indicatoren en kengetallen. Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
Seveso1 en bedrijfsbrandweer Aantal afgesproken Seveso-inspecties
VRMWB | Jaarstukken 2024
46
53
53
18
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
Aantal onaangekondigde controles Sevesobedrijven
38
53
53
Toezicht bedrijfsbrandweer
11
*
19
Aanvragen milieu 2, externe veiligheid, onderzoeken explosieven
223
*
193
Toezicht risicovolle bedrijven
25
*
5
Levertijd advisering: tijdigheid van adviezen (%)
81%
90%
83%
Gerealiseerd gepland toezicht (%)
100%
90%
90%
Industriële veiligheid en milieu
* Deze cijfers worden niet begroot, maar worden wel weergegeven in de realisatie. Dit betreft niet-beïnvloedbare cijfers, omdat het aantal aanvragen vanuit gemeenten betreft. Overige aantallen zoals bouwen, toezicht, evenementen en andere diensten worden bepaald met gemeenten op basis van vraag en aanbod. 1 Vanaf dit begrotingsjaar wordt landelijk de Europa-breed gehanteerde term ‘Seveso’ gebruikt. Voorheen spraken we over ‘Brzo’ (Besluit risico’s en zware ongevallen). 2
Er zijn dit jaar iets minder milieuvergunningen aangevraagd waarop we hebben geadviseerd. De milieuaanvragen worden
wel steeds uitgebreider en complexer en kosten daardoor meer tijd.
Uit onze dagelijkse praktijk: Loze OMS-meldingen in 2024 met 47,6% gedaald Wij sturen al jaren op het terugdringen van het aantal nodeloze uitrukken als gevolg van automatische brandmeldingen en meldingen van particuliere alarmcentrales (PAC’s). Per 2024 is het ‘Beoordelingsprotocol automatische meldingen’ binnen het Operationeel Centrum Brandweer (OCB) opnieuw aangepast. Hiermee is een reductie behaald van 47,6% in 2024 op het aantal uitrukken als gevolg van automatische meldingen. Sinds 2016 is het aantal loze alarmeringen in totaal gedaald met 72,8%. Deze laatste aanpassing betrof het toevoegen van een verificatietijd op handbrandmelders. De flinke reductie in uitrukken levert minder onnodige belasting van onze medewerkers op, meer veiligheid op straat en een kostenbesparing.
Wat zijn de kosten? Weergave van de kosten van de bijdragen aan een veilige leefomgeving.
VRMWB | Jaarstukken 2024
19
2.4
Hulpvaardige en slagvaardige inzet
Nieuwe risico’s leiden tot nieuwe type incidenten, rampen en crises. In die veranderende omgeving staan de meldkamercentralisten, brandweer- en crisisteams 24/7 paraat. Ons vakmanschap, adequaat materieel en betrouwbare operationele informatie zijn daarbij essentieel. We ondersteunen onze bestuurders die verantwoordelijk zijn voor bevolkingszorg en de beheersing en bestrijding van crises en incidenten.
Wat hebben we dit jaar bereikt? Paraatheid en beschikbaarheid Wat is het plan? We brengen het vraagstuk (problematiek) rondom beschikbaarheid van onze vrijwillige brandweerposten in beeld en komen met een voorstel voor oplossingen waarmee we de beschikbaarheid borgen. Wat is er bereikt? We hebben onderzocht hoe andere regio’s omgaan met paraatheid en beschikbaarheid. Ook is er gesproken met 11 brandweerteams uit onze eigen drie districten. Uit het onderzoek is gebleken dat er veel diversiteit is ten aanzien van inzicht in betrouwbare beschikbaarheid. Samengevat is de uitkomst dat 100% inzicht en ook de realisatie van een goed dashboard ‘Beschikbaarheid’ niet mogelijk is. Planmatige beschikbaarheid is erg moeilijk zonder betrouwbare data uit de teams. Voor een betere beschikbaarheid binnen onze regio is een voorstel uitgewerkt voor een zgn. flexpoule. We gaan collega’s met een functie in de dagdienst en die ook repressief opgeleid zijn, actiever benaderen om een bijdrage te leveren aan onze (beroeps)bezetting om het rooster rond te krijgen. Brandweerzorgconcepten en arbeidsarrangementen Wat is het plan? We hebben een visie vastgesteld waarin we beschrijven welke brandweerzorgconcepten en arbeidsarrangementen we in de toekomst kunnen inzetten (toolbox) bij paraatheidsproblemen.
Wat is er bereikt? We hebben toekomstscenario’s ontwikkeld (gunstig-ongunstig-neutraal) op basis van de vraag ‘Hoe verhouden veiligheidsrisico’s en paraatheid zich tot elkaar om toekomstbestendige brandweerzorg te organiseren?’. Deze scenario's vormen de basis voor het ontwikkelen van nieuwe brandweerzorgconcepten en arbeidsarrangementen. Voor arbeidsarrangementen hebben we twee varianten uitgewerkt: ‘Uitwisseljaar’ en ‘Combinatiefunctie’. We testen en evalueren deze in pilots. Vanuit het project Parkring Tilburg hebben we het project Optimalisering toekomstige brandweerzorg gemeente Tilburg gestart. Er is een eerste verkenning gedaan om vanuit functies/locaties nieuwe brandweerzorgconcepten te bepalen.
VRMWB | Jaarstukken 2024
20
Versterken van onze informatiepositie OCB/VR Wat is het plan? We maken een plan van aanpak om meer informatiegestuurd te werken in het Operationeel Centrum Brandweer/Veiligheidsregio (OCB/VR). Wat is er bereikt? Er ligt een plan van aanpak informatiegestuurd werken OCB/VR. De “Visie Meldkamers 2030” en het Beleidsplan Hoofden Meldkamers 2024 – 2028 zijn gerealiseerd en doorvertaald in dit plan van aanpak informatiegestuurd werken. Versterking Crisisbeheersing Wat is het plan? We implementeren het vastgestelde Regionaal Crisisplan (RCP). Daarnaast hebben we een concept van ‘Intern crisisuitzendbureau’ uitgewerkt en geïmplementeerd en zijn meerdere Regionaal Operationeel Leiders (ROL-en) opgeleid en beschikbaar. Wat is er bereikt? • Het RCP is geïmplementeerd. • Een eerste aanzet is gegeven om intern crisisuitzendbureau in te richten en de werving van medewerkers loopt. Inmiddels zijn 70 aanmeldingen ontvangen: 8 informatiecoördinatoren, 5 beleidsmedewerkers, 3 crisismanagers en resterend algemeen medewerkers. • De rol van projectleider bij langdurige crises is gegarandeerd. Inmiddels zijn 4 collega's opgeleid en worden nog 2 vacatures opengesteld. Nieuwe organisatie Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie Wat is het plan? De nieuwe organisatie van Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie is gestart.
De gemeenten zijn ingericht conform de nieuwe werkwijzen en het nieuwe vakbekwaamheidsprogramma en bijbehorende toetsingskader is doorgevoerd. Wat is er bereikt? Bevolkingszorg: De landelijk vastgestelde kwaliteitsindicatoren zijn vertaald naar een eerste bestuurlijke rapportage over de huidige kwaliteit van Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie en vastgesteld in het Algemeen Bestuur. Daarnaast heeft in het kader van uniformiteit en kwaliteit (UKB) een risico-inventarisatie en evaluatie plaatsgevonden voor de functie van Officier van Dienst Bevolkingszorg om voor deze kernfunctie te komen tot regionale kaders in de vorm van een basispakket voor de OvD-BZ. Met een basispakket wordt bedoeld alles wat een OVD-BZ nodig heeft om haar functie uit te voeren, zoals opleidingen en oefeningen, persoonlijke beschermingsmiddelen, een uniform en dergelijke.
VRMWB | Jaarstukken 2024
21
Crisiscommunicatie: • De implementatie van de nieuwe organisatie en nieuwe werkwijze is afgerond. • De koppeling tussen crisiscommunicatie en risicocommunicatie en de organisatie van flexibele opschaling wordt verbeterd. • Er is een plan voor de crisiscommunicatie tijdens langdurige crises en een verdeelmodel afgesproken tussen gemeenten onderling en met VRMWB. • De positie van crisiscommunicatie binnen de bestaande crisisstructuur is beter vastgelegd. • Er is een specifieke functieomschrijving van communicatieadviseur in het beleidsteam en er zijn 40 gemeenteambtenaren in deze rol opgeleid en vakbekwaam bevonden. • Er is een meerjarenplan Vakbekwaamheid crisiscommunicatie ontwikkeld en aanbesteed. • Ook binnen crisiscommunicatie worden de kwaliteitsindicatoren uit het Uniform Kwaliteit Niveau Bevolkingszorg (UKB) geïmplementeerd. • In 2024 is het piket crisiscommunicatie 51 keer ingezet waarvan in de meeste gevallen voor brand. Gedurende het jaar is 3x opgeschaald naar een GRIP 1 en 2x naar een GRIP 2.
Overige resultaten uit de beleidsbegroting 2024 •
•
•
•
•
Voor het uitbreiden van ons opleidings- en oefencentrum Safety Village zijn drie scenario’s ontwikkeld. Voor 2025 is de vervolgopdracht gegeven om de scenario’s te vertalen naar een businesscase. We oefenen met onze brandweer- en crisisteams aan de hand van actuele thema’s. We leren en ontwikkelen vanuit inzetten, oefeningen en de wettelijk verplichte systeemtest die op 6 november op Vliegbasis Gilze-Rijen plaatsvond. De GHOR heeft een handboek opgesteld met alle landelijke en regionale afspraken voor de crisisfunctionarissen van de GHOR. Het handboek dient als naslagwerk, inwerkboek en is inzetbaar bij incidenten voor de interne en externe crisisfunctionarissen van de GHOR. Deze werkwijze is een stap in de verdere uniformering en professionalisering van de GHOR in de voorbereiding en in de warme fase. Er wordt vanuit de GHOR informatie verzameld en geduid van landelijk naar regionaal en geneeskundige knelpunten worden gesignaleerd. Er is nu één regionaal, actueel beeld van infectieziekten, zoönosen en continuïteit van zorg in de keten die de calamiteitencoördinator en de informatiemanager helpen met snellere en betere beeld- en oordeelsvorming. Het Algemeen Bestuur besloot in december 2024 om met ingang van 1 januari 2027 de Publiek Private Samenwerking (PPS) tussen de Stichting Bedrijfsbrandweerzorg Moerdijk (SBM) en VRMWB op te zeggen.
Dit betekent dat VRMWB op Moerdijk Haven overgaat naar een 24/7 beroepsbrandweerpost van de overheid met het specialisme industriële brandbestrijding. Hiermee komt een einde aan de onverenigbare rollen van VRMWB als zowel aanwijzende, handhavende en uitvoerende overheidsorganisatie.
Regulier werk & prestaties Naast nieuwe ontwikkelingen bestaat de bijdrage aan deze pijler voor het grootste deel uit reguliere werkzaamheden. Het gaat om onze taken op het gebied van repressie (beroeps en brandweervrijwilligers), multi- en mono- operationele voorbereiding en planvorming, techniek facilitair en logistiek (beheer en onderhoud van gebouwen, materieel en materiaal),
VRMWB | Jaarstukken 2024
22
informatiegestuurd werken, mono- en multidisciplinair opleiden trainen en oefenen, crisiscommunicatie, Operationeel Centrum Veiligheidsregio/Brandweer, onderzoek & analyse, bevolkingszorg, grensoverschrijdende/internationale samenwerking en GHOR-taken. In bijlage 6.4 zijn meer details opgenomen over de incidenten waar onze brandweer- en crisisteams voor gealarmeerd zijn. In onderstaande tabel tonen we prestatie indicatoren en kengetallen. • De weergegeven cijfers zijn daadwerkelijke cijfers die op basis van aanvraag worden gepresenteerd. Daar waar de prognoses ontbreken, wordt geen prognose meer aangeleverd. • De cijfers van de meldkamer (Operationeel Centrum Brandweer, OCB) krijgen geen verwachting of streefwaarde. Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
Repressie Aantal vrijwilligers
1.285
1.334*
1.318
Aantal beroeps
220
220
220
Objectnorm
71 %
80 %
62,6 %2
Objectnorm + 2 minuten
86 %
95 %
84,4 %
18 minuten norm
99 %
100 %
98,4 %
Opkomstpercentage vrijwilligers bij oefenen
75 %
60 %
73 %
Opkomstpercentage vrijwilligers bij alarm
50 %
30 %
45 %
110
110
110
Aantal deelnemers
1.200
1.200
1.200
Aantal Grip-situaties
2
-
5
100%
100%
100%
Afgehandelde incidenten OCB, waarvan3:
11.002
-
Afgehandelde incidenten brandweer 112
7.637
-
6.8594
Afgehandelde meldingen 0900-0904
3.365
-
1.220
Opkomsttijden 1e TAS1
Vakbekwaam worden en blijven
Multidisciplinair opleiden en oefenen Aantal opleidingen/trainingen/oefeningen
% Geëvalueerde grip situaties Operationeel Centrum Brandweer (OCB/VR)
Crisiscommunicatie
VRMWB | Jaarstukken 2024
23
Realisatie 2023 Inzet crisiswebsite
Begroting 2024 52
Realisatie 2024 40
51
*In de beleidsbegroting 2024 is hier 1.330 opgenomen; dit dient 1.334 te zijn. 1 De opkomsttijd van de 1e tankautospuit (TAS) is de tijd vanaf de melding op de meldkamer tot het moment dat deze aankomt bij het incident. Voor ieder object is een normtijd vastgesteld in het dekkings- en spreidingsplan, gebaseerd op de gebruiksfunctie. 2 Een uitgebreide toelichting is opgenomen in paragraaf 6.4. Hier zijn ook nog meer details opgenomen over de incidenten waar onze brandweer- en crisisteams voor gealarmeerd zijn. 3 Dit aantal wordt niet begroot. 4 Het aantal van 6.859 is 11% lager dan het langjarig gemiddelde van circa 7.700. De laatste jaren is een geleidelijke daling zichtbaar. Het relatief lage aantal over 2024 is voor een belangrijk deel te verklaren door een daling van het aantal uitrukken voor meldingen van brandmeldinstallaties en Particuliere Alarmcentrales (PAC’s). Door een aangepast protocol voor deze meldingen in de meldkamer is dit aantal met ruim 500 uitrukken gedaald.
Uit onze dagelijkse praktijk Meldkamer test succesvol om melder in beeld te krijgen De 10 meldkamers (brandweer, ambulance én politie) hebben in 2024 gezamenlijk de mogelijkheden van de applicatie ‘WeSeeDo’ beproefd. Deze app geeft een melder die 112 belt met een mobiele telefoon de mogelijkheid om een beeld van de situatie te delen met de meldkamer. Bij akkoord door de melder stuurt de centralist een linkje naar de mobiele telefoon van de melder en als deze akkoord geeft, kan de meldkamer zo tijdelijk toegang krijgen tot de camera van de telefoon. Als de melder via de camera laat zien wat de situatie is, heeft de centralist letterlijk een beter beeld van de situatie. Als de melder ophangt, stopt WeSeeDo ook. De reacties van melders aan de brandweercentralist in de pilot waren positief: door eerder een goed beeld te hebben, kan de centralist sneller de juiste inzet sturen. Dit kan gaan om aanvullende inzet als blijkt dat de melder de situatie onderschat, maar ook om minder uitgebreide inzet als het tegenovergestelde het geval is. Alle meldkamers hebben positief geadviseerd over WeSeeDo. In de loop van 2025 wordt deze daarom voor meldingen ingericht. Bij het invoeren van deze applicatie is er uiteraard veel aandacht voor de privacyaspecten ervan.
Wat zijn de kosten? Weergave van de kosten voor het leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet:
VRMWB | Jaarstukken 2024
24
2.5
Wendbare en duurzame organisatie
Met een duurzame organisatie doelen we op zowel de duurzame inzetbaarheid van onze mensen als het bijdragen aan duurzaamheid in de samenleving door een steeds duurzamere bedrijfsvoering. Wendbaarheid vraagt om nieuwe manieren van werken, een informatievoorziening waarmee we de snelle ontwikkelingen in onze regio en maatschappij kunnen blijven volgen. Zo spelen we snel in op nieuwe situaties en veranderende risico’s.
Wat hebben we dit jaar bereikt? Organisatieontwikkeling Wat is het plan? We hebben een plan van aanpak voor de doorontwikkeling van onze organisatie gericht op de ‘menskant’ van ons meerjarenbeleid. Daarin staat wat nodig is op de menskant (houding, gedrag, capaciteiten) om onze inhoudelijke ambitie te realiseren. In 2024 focussen we ons op het versterken van onze samenwerking. Wat is er bereikt? • We hebben samen met de medewerkers een organisatieverhaal/corporate story opgesteld. • We hebben een plan van aanpak vastgesteld voor organisatieontwikkeling. • De 4 resultaatgebieden zijn: 1. Het kernverhaal, vier deelverhalen en kernwaarden. 2. Sociale- en psychologische veiligheid. 3. Samenwerken. 4. Wendkracht. Duurzaamheid Wat is het plan? We implementeren en borgen de visie duurzaamheid en een roadmap en starten met systematisch en planmatig reduceren van onze CO2-voetafdruk en verduurzaming met behulp van een Green Team. Wat is er bereikt? • We voeren onze Duurzame visie en ambities uit en rapporteren daar jaarlijks over. • We hebben succesvol een audit doorlopen voor het ‘CO2-bewust Certificaat niveau 3’. Dat betekent dat we de CO2-uitstoot in beeld hebben en systematisch verlagen. • Ten opzichte van het referentiejaar 2022 is in 2023 maar liefst 35% minder CO2 uitgestoten. We liggen hiermee een jaar voor ten opzichte van onze doelstelling.
• Het mobiliteitsbeleid voor dienstreizen is geactualiseerd en implementatie gestart. • Met onder andere een ‘Green Team’ en een intranetpagina en een duurzaamheidspagina op onze website werken we aan meer bewustwording onder medewerkers en partners. • We nemen actief deel aan alle landelijke werkgroepen met als doel kennis te delen (zie het tekstvak ‘Uit onze dagelijkse praktijk’). • We hebben de eerste 35 elektrische dienstauto’s en bussen in gebruik genomen.
VRMWB | Jaarstukken 2024
25
Veilig en gezond werken Wat is het plan? In 2023 en 2024 is een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) uitgevoerd onder repressief personeel, mede gevoed door evaluatieverslagen, incidentdata en landelijke ontwikkelingen. In 2024 zijn de hieruit voortkomende acties en beheersmaatregelen uitgevoerd. We monitoren de gezondheid van onze mensen op een cyclische manier. Hiervoor ontwikkelen we een gezondheidsmonitor, waarbij we bestaande vormen van monitoring en registratie integreren, zoals de blootstellingsregistratie. In 2024 hebben we specifiek aandacht besteed aan beroepsziekten die maatschappelijk een steeds groter vraagstuk vormen. Het gaat bijvoorbeeld om acute stress/ posttraumatische stress stoornis (PTSS). Wat is er bereikt? • De RI&E is in concept gereed. Begin 2025 vindt besluitvorming plaats en starten we met acties en beheersmaatregelen. • Er is een nieuwe arbodienstverlener en keuringsinstantie geselecteerd. Er zijn in samenhang met deze aanbestedingen aanvullende diensten geformuleerd op het gebied van ‘preventie van mentaal- en fysiek verzuim’. Dit betekent dat we vanaf 2025 diverse interventies op met name mentaal gebied kunnen aanbieden waarmee we onder andere de kans op PTSS verkleinen. • We zijn betrokken bij de opstelling van de ‘Landelijke regeling erkenning en aanspraken PTSS als beroepsziekten’.
De eerste contouren van deze regeling zijn eind 2024 zichtbaar geworden en besproken in het Veiligheidsberaad. In 2025 wordt de regeling verder uitgewerkt. Visitatie VRMWB Wat is het plan? Visitatie heeft als doel om veiligheidsregio’s als organisatie verder te ontwikkelen en om van en met elkaar te leren. We geven hiermee invulling aan artikel 56 van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) waarin staat dat het bestuur van de veiligheidsregio ervoor zorgt dat eenmaal in de vijf jaar een visitatie door een visitatiecommissie wordt verricht. Wat is er bereikt? Op 12 juni heeft de visitatiedag plaatsgevonden. Een commissie van collega’s uit andere veiligheidsregio’s ging met ons in gesprek over onze kansen en uitdagingen. Ter voorbereiding van de visitatie hebben we volgens een landelijk format interviews uitgevoerd met ons management en een aantal thema's in een reflectieverslag beschreven die tijdens de visitatiedag aan de orde zijn gesteld. De commissie heeft in een spiegelverslag aanbevelingen gedaan voor doorontwikkeling van onze organisatie. De aanbevelingen van de commissie bevestigen dat we op de goede weg zijn en geven een extra impuls aan de ontwikkelingen die nog voor ons liggen. Zowel het reflectie- als spiegelverslag zijn met ons bestuur gedeeld.