Bijlage 3 Begroting Werkplein 2024.pdf

1

Inhoudsopgave 1. Inleiding .............................................................................................................................................................. 4 2. Het Werkplein in 2024 ......................................................................................................................................... 7 2.1 Visie en strategische doelstellingen ................................................................................................................... 7 2.2 Het nieuwe Werkplein ........................................................................................................................................ 7 2.3 Ketensamenwerking .......................................................................................................................................... 9 2.4 Bestaanszekerheid ............................................................................................................................................ 9 3. Werk en participatie ........................................................................................................................................... 11 3.1 Inleiding ...........................................................................................................................................................

11 3.2 Wat gaan we doen in 2023? ............................................................................................................................ 11 3.2.1 Meer inwoners zijn zelfredzaam .......................................................................................................... 11 3.2.2 Meer inwoners krijgen passende ondersteuning ................................................................................. 12 3.2.3 We werken meer samen in het sociaal domein ................................................................................... 13 3.2.4 Werkgevers benutten beter de talenten en kwaliteiten van inwoners.................................................. 13 3.3 Ketensamenwerking ........................................................................................................................................ 13 3.4 Kortom ............................................................................................................................................................. 13 3.5 Wat mag het kosten? ....................................................................................................................................... 15 3.6 Analyse begroting 2024 t.o.v. begroting 2023 ................................................................................................. 15 4.

Programma inkomen ........................................................................................................................................... 7 4.1 Inleiding ........................................................................................................................................................... 17 4.2 Wat gaan we doen in 2024? ............................................................................................................................ 17 4.2.1 Meer inwoners zijn zelfredzaam .......................................................................................................... 17 4.2.2 Meer inwoners krijgen passende ondersteuning ................................................................................. 17 4.3 Wat mag het kosten? ....................................................................................................................................... 18 4.4 Analyse begroting 2024 t.o.v. begroting 2023 ................................................................................................. 18 5. Programma inkomensondersteuning .................................................................................................................

20 5.1 Inleiding ........................................................................................................................................................... 20 5.2 Wat gaan we doen in 2024? ............................................................................................................................ 22 5.2.1 Minder inwoners leven in armoede ..................................................................................................... 22 5.3 Wat mag het kosten? ....................................................................................................................................... 23 6. Programma inburgering ..................................................................................................................................... 24 6.1 Inleiding ........................................................................................................................................................... 25 6.2 Wat gaan we doen in 2024? ............................................................................................................................ 25 6.2.1 Doorontwikkeling .................................................................................................................................

25 6.2.2 Instroom .............................................................................................................................................. 26 6.3 Wat mag het kosten? ....................................................................................................................................... 26 7. Begroting ........................................................................................................................................................... 29 7.1 Paragraaf financiering...................................................................................................................................... 29 7.2 Paragraaf bedrijfsvoering................................................................................................................................. 30 7.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheer ............................................................................................ 32 8. Financiele begroting .......................................................................................................................................... 35 8.1 Staat van baten en lasten per programma.......................................................................................................

35 8.2 Meerjarenraming per programma .................................................................................................................. 357 8.3 Incidentele baten en lasten .............................................................................................................................. 38 2

8.4 Verantwoording taakvelden begroting 2024 .................................................................................................... 38 8.5 Financiële richtlijnen begroting 2024 ............................................................................................................... 39 8.6 Beleidsmatige richtlijnen begroting 2024 ......................................................................................................... 41 8.7 Gemeentelijke bijdrage programma- en bedrijfsvoeringskosten 2024-2027 .................................................... 44 8.8 Beleidsindicatoren ........................................................................................................................................... 47 8.9 (Meerjaren) balans 2024-2027 ........................................................................................................................ 49

3

In deze onrustige tijd leggen wij u de begroting 2024 en de meerjarenbegroting 2025-2027 van de Gemeenschappelijke Regeling ISD Werkplein Hart van West-Brabant voor; kortweg de Programmabegroting Werkplein Hart van West-Brabant 2024-2027.

Veranderende sociale zekerheid Er gebeurt veel in de sociale zekerheid. Een fragiel samenspel waarbij economie, sociale samenhang, arbeidsmarkt, bestaanszekerheid maar ook de onrust in de wereld (en dan met name Europa) een rol spelen. Alles grijpt in elkaar en heeft in meerdere of mindere mate invloed op het leven van ons allemaal. Door de oorlog in Oekraïne stijgen de prijzen van ons primaire levensonderhoud. Dit heeft grote invloed op de bestaanszekerheid van vele inwoners. Maar we zien bijvoorbeeld ook door de vergrijzing een krappe arbeidsmarkt waardoor er veel kansen zijn voor veel mensen. Maar waarbij ook pijnlijk duidelijk wordt dat er nog een wereld te winnen is om te zorgen dat iedereen mee kan doen, met of zonder beperking. Iedereen is nodig op de arbeidsmarkt dus moeten we ook met z’n allen zorgen dat iedereen mee kàn doen! Bestaanszekerheid voor iedereen Met alle onzekerheden om ons heen komt iets basaals als de bestaanszekerheid in het geding. Het fundament van onze samenleving bestaat uit gelijkwaardige kansen voor iedereen, een vangnet waar nodig en dat werken loont. Dit zorgt voor perspectief in het leven bij ons allemaal. Er moet verder gekeken worden dan alleen naar inkomen en vermogen om de ongelijkheidskloof te dichten. Sociale netwerken, gezondheid en zelfvertrouwen zijn eveneens belangrijke factoren voor iemands sociale positie.

De arbeidsmarkt is daarbij de spil die dat mogelijk kan maken. De overheid heeft de taak om mensen in het land bestaanszekerheid te bieden. Een overheid die werkt voor mensen, dus laagdrempelig, eenvoudig en mensgericht, zodat de overheid ook benaderbaar is.1 Op alle niveaus wordt hierop ingezet. Landelijk zien we de doorontwikkeling op terrein van Participatie. In juni 2022 verscheen het rapport ‘Participatiewet in balans, uitkomsten beleidsanalyse’ waarin de menselijke maat, vertrouwen en vereenvoudiging als duidelijke speerpunten naar voren komen. Dit wordt ondersteund door maatregelen en wetswijzigingen uit het breed offensief die de komende jaren ingevoerd of voorgesteld worden. Op regionaal niveau komt dit onder andere in de arbeidsmarktregio West-Brabant tot uiting. Met de kamerbrief van 11 oktober 2022 ‘uitgangspunten voor de uitbreiding van de arbeidsmarktinfrastructuur’ in het achterhoofd zijn we als regio aan de slag met de toekomstige regionale dienstverlening. De behoefte van de werkende, werkzoekende en werkgevers staat centraal. De ambitie is meer inzet op preventieve dienstverlening om werkloosheid te voorkomen of te verkorten én om mensen duurzaam inzetbaar te maken. Het kabinet onderzoekt of het mogelijk is voor mensen die extra ondersteuning nodig hebben het publieke dienstverleningsaanbod te verbreden en beter toegankelijk te maken.

Het streven is om de publieke arbeidsmarktdienstverlening eenvoudiger en efficiënter te organiseren. De dienstverlening wordt integraal en ‘ontschot’ aangeboden èn de dienstverlening is toegankelijk voor iedereen die dat nodig heeft via het ‘no wrong door’ principe. Dit kan op allerlei manieren vorm krijgen. Hier gaan we in 2023 en 2024 verder mee

1

Sociaal Cultureel Planbureau (SCP), ‘Eigentijds ongelijkheid’, Maart 2023.

4

aan de slag. Waarbij we de beoogde dienstverlening lokaal en vanuit de werkgebieden bij het Werkplein niet uit het oog verliezen. Als Werkplein zijn we een richting ingeslagen waarbij de inwoner op de eerste plek komt. We zijn daar waar de vraag is. We richten onze dienstverlening daarop in. Dit staat bij ons centraal in de verdere uitwerking van de regionale samenwerking. Landelijk is er ook het besef dat we niet uit moeten gaan van systemen, maar van mensen. Dat er oog is voor wie om hulp vraagt, want dat is soms al moeilijk genoeg. Waarbij we naast iemand gaan staan in plaats van er tegenover.’ Dit sluit helemaal aan bij de koers van het Werkplein. Het is uiteindelijk aan de lokale uitvoeringspartijen om deze praktische vertaalslag ook daadwerkelijk te maken. Dit is precies de ontwikkeling die het Werkplein de afgelopen jaren heeft ingezet en waar we voor staan. In onze D6-regio krijgt dit al vorm door het lokaal/gebiedsgericht werken, ontwikkeltrajecten binnen de ketensamenwerking, doorontwikkeling datagedreven werken, uitgaan van vertrouwen, leren en buiten de lijntjes kleuren, doen wat goed is voor de inwoner etc. In 2024 is deze ontwikkeling de dagelijkse praktijk in het hart van West-Brabant. Oog voor wat écht telt Het is duidelijk dat bestaanszekerheid niet alleen een kwestie van financieel rondkomen is.

Om hier het verschil voor inwoners te kunnen maken is een brede aanpak vanuit de overheid nodig. Als we hierbij inzoomen op het sociaal domein zie je het belang van een goede samenwerking en aanvulling op elkaar. We willen dat dit in 2024 een vanzelfsprekendheid is. De afgelopen jaren hebben we toegewerkt naar het nieuwe Werkplein in 2024. We hebben toen bewust 2024 als stip op de horizon genoemd. We hebben inmiddels veel stappen gezet maar er zijn ook nog wat hindernissen te nemen om het nieuwe werken in het Werkplein-DNA te integreren. Hiervoor gaan we aan de slag met de leidende principes, écht communiceren, leren en ontwikkelen (Leerplein) en resultaatgericht werken. In 2024 staat het nieuwe Werkplein en bereiden we ons voor op een evaluatie in 2025 maar kijken we ook vooruit om opnieuw richting te bepalen. Programma’s Werkplein De afgelopen jaren hebben het Werkplein en de gemeenten gezamenlijk geïnvesteerd in het programmatisch werken. Hieraan gekoppeld hebben we gezamenlijk een programmaplaat opgesteld met daarin de visie, strategische doelen en indicatoren. De gemeenten en het Werkplein bepalen jaarlijks de inspanningen die een bijdrage leveren aan deze doelstellingen. In deze begroting gaan we nog uit van de ‘oude’ opzet van de verschillende programma’s.

In deze begroting 2024 en meerjarenbegroting 2025-2027 geven wij aan wat het Werkplein in de komende jaren wil realiseren. De begroting is opgesteld langs de vier programma’s van dienstverlening aan onze inwoners:  In het programma Werk en Participatie staat de ontwikkeling en participatie van onze inwoners centraal. Waar kunnen we onze inwoners ondersteunen in hun ontwikkeling. Zowel in hun ontwikkeling naar werk en/of participatie als in ondersteuning en/of doorverwijzing in hun zorgvraag op welk terrein dan ook.  Het programma Inkomen focust zich op het verstrekken van uitkeringen, terugvordering en verhaal, handhaving e.d. Een inkomen is van essentieel belang voor onze inwoners om uiteindelijk te kunnen groeien richting werk en/of participatie.  Het programma Inkomensondersteuning kan met de inkomensondersteunende regelingen bijdragen aan de ontwikkeling van onze inwoners.  Het programma Inburgering richt zich op de nieuwkomers in de D6 gemeenten. Vanaf 1 januari 2022 voert het Werkplein de nieuwe Wet Inburgering uit voor de zes gemeenten. Naast deze inhoudelijke programma’s geven we een doorkijk van de bedrijfsvoeringskosten. Onze insteek is om deze kosten zo beperkt mogelijk te houden door efficiënt om te gaan met de beschikbare middelen.

5

Opbouw begroting 2024 De opbouw is als volgt: Na de inleiding in hoofdstuk 1 lichten we in hoofdstuk 2 toe hoe we het Werkplein in 2024 zien. In de daaropvolgende hoofdstukken gaan we zowel inhoudelijk als financieel in op de vier programma’s (Werk en Participatie, Inkomen, Inkomensondersteuning en Inburgering). De afsluitende hoofstukken 7 tot en met 10 zijn voor het grootste deel financieel ingestoken met verplichte onderdelen voor een begroting. Begrotingsrichtlijnen De gemeenteraden hebben voor het jaar 2024 een aantal begrotingsrichtlijnen meegegeven. Hoe wij daar vorm aan hebben gegeven, is terug te lezen in de tabellen in de bijlagen 1 (financiële richtlijnen) en 2 (beleidsmatige richtlijnen).

6

2.1 Visie en strategische doelstellingen Eind 2021 hebben gemeenten en het Werkplein een gezamenlijke visie vastgelegd voor het Werkplein. In het werkprogramma 2023 wordt deze als volgt omschreven: “Wij vertrouwen in de talenten en kwaliteiten van onze inwoners. Daarom stimuleren wij iedereen om deze te ontwikkelen, met als doel werk, en als dat (nog) niet lukt, wel meedoen in de samenleving. Dat doen we samen met de inwoner, collega’s en partners op basis van maatwerk.” Deze visie is vertaald naar vijf strategische doelstellingen voor de periode 2022-2024: 1. Meer inwoners zijn zelfredzaam; 2. Meer inwoners krijgen passende ondersteuning; 3. Minder inwoners leven in armoede; 4. We werken meer samen in het sociaal domein; 5. Werkgevers benutten beter de talenten en kwaliteiten van inwoners. De inhoudelijke afzonderlijke programma’s in de volgende hoofdstukken zijn opgebouwd aan de hand van bovenstaande doelstellingen. Jaarlijks bepalen gemeenten en Werkplein gezamenlijk de indicatoren die bij deze strategische doelstellingen horen. Daarnaast spreken we jaarlijks af welke inspanningen gemeenten en Werkplein leveren om de resultaten te behalen. In de bestuursrapportage rapporteert het Werkplein ieder kwartaal over de behaalde resultaten. 2.2 Het nieuwe Werkplein In 2024 is de transformatie van het Werkplein een feit.

We hebben ons netwerk in de werkgebieden en zoeken onze collega’s in het sociaal domein en de keten als vanzelfsprekend op. De inwoner staat centraal en ondersteunen we waar nodig in de route naar een glimlach. We zijn daar waar de hulpvraag van onze inwoners is. Op deze manier leveren we onder andere een bijdrage aan de bestaanszekerheid van onze inwoners. Als Werkplein hebben we oog voor wat écht telt. In 2023 ontwikkelen we ons verder door:  Echt communiceren; dit is een manier om een prettig gesprek aan te gaan met collega’s, inwoners en samenwerkingspartners.  Leidende principes; we hebben vijf leidende principes geformuleerd die richting geven aan ons dagelijks handelen. o Samenwerken is de basis; o We houden het helder en simpel; o We zeggen wat we doen en doen wat we zeggen; o Talenten en kwaliteiten worden optimaal ontwikkeld; o Iedereen is verantwoordelijk voor (een gedeelte van) de route.  Resultaatgericht werken; we werken niet alleen met onze inwoners aan een route naar een glimlach, tegelijkertijd werken we met gemeenten aan het behalen van de doelstellingen uit de programmaplaat.  Leren en ontwikkelen via het Leerplein. 7

Nieuwe poort/diagnoseproces Om onze inwoners echt centraal te kunnen stellen wordt de werkwijze aan de poort veranderd en uitgebreid. We blijven natuurlijk beoordelen of de inwoner recht heeft op een uitkering. Dit doen we zo snel mogelijk, het liefst binnen een paar dagen als dat kan. Maar we gaan samen met de inwoner ook onderzoeken wat er nog meer speelt in zijn of haar leven. We hebben hiervoor intern – en extern overleg met onze collega’s in het sociaal domein. Zo proberen we een zo goed mogelijk beeld van de inwoner te krijgen waarop de dienstverlening wordt afgestemd. Dit is een maatwerk proces. Voor iedere inwoner geldt dat iemand één contactpersoon heeft bij het Werkplein. Hoeveel gesprekken ervoor nodig zijn om de inwoner goed te leren kennen? Dat is maatwerk. Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) Om mensen met meerdere problemen beter te kunnen helpen is de Wet aanpak meervoudige problematiek in het sociaal domein (Wams) op 30 januari 2023 bij de Tweede Kamer ingediend. Het streven is dat deze wet op 1 januari 2024 in werking treedt. Tot op heden ontbreekt een deugdelijke wettelijke basis voor gegevensuitwisseling tussen partijen in het sociaal domein en aanpalende domeinen. Dit leidt tot handelingsverlegenheid ten aanzien van gegevensdeling en -verwerking waardoor de inwoners met meervoudige problematiek niet adequaat geholpen kunnen worden.

De aanpak van meervoudige problematiek slaagt immers alleen wanneer betrokken partijen onderling gegevens kunnen uitwisselen. Dit wetsvoorstel beoogt hierin te voorzien. Ook regelt de Wams dat gemeenten de wettelijke mogelijkheid krijgen om tot een gecoördineerde aanpak te komen voor 8

mensen of gezinnen met meervoudige problematiek. Zo kan die hulp beter op elkaar worden afgestemd. Evaluatie 2025 Iedereen die in zijn leven wel eens het roer heeft omgegooid weet hoe moeilijk het is om te veranderen. Hoe lastig het is om nieuw gedrag eigen te maken en hoe gemakkelijk het is om terug te vallen in oude patronen. Wij pakken de handschoen op door processen en structuur te verbeteren, maar vooral in te steken op de cultuurverandering die nodig is om inwonergericht te werken. Dit doen we onder andere met intervisie, het inzetten op talenten van medewerkers, programmatisch werken en een nieuwe wijze van leiderschap. Dat is geen garantie voor succes, het wordt een proces van vallen en opstaan. In den lande zien we dat veel meer diensten de inwoner centraal willen stellen, maar erg worstelen met de wijze waarop dat kan binnen de contouren van de Participatiewet. Een blauwdruk is er niet en met onze grondige aanpak lijkt het Werkplein voorop te lopen in deze beweging. We verwachten met onze toekomstige werkwijze, structuur en cultuur de politieke wens om inwoners centraal te stellen te kunnen verwezenlijken. Maar zeker weten doen we dat niet. Ook is voorstelbaar dat de inhoudelijke en financiële voordelen van onze inwonergerichte aanpak niet landen bij het Werkplein, maar juist bij onze partners in het sociaal domein.

Wij verwachten, conform onze visie, dat eind 2024 onze nieuwe dienstverlening is ingeregeld en afgesteld. Omdat ook wij zeer benieuwd zijn naar de maatschappelijke effecten van onze nieuwe koers willen we begin 2025 een gedegen evaluatie uit (laten) voeren naar de effecten van onze nieuwe manier van werken. 2.3 Ketensamenwerking In het ketenjaarplan bepalen WVS, ISD Brabantse Wal en het Werkplein Hart van West-Brabant de doelstellingen voor de ketensamenwerking. Het doel is om als een gezamenlijk ontwikkelbedrijf, waar inwoners die binnen ons werkgebied wonen en vallen onder de Participatiewet, optimaal worden ondersteund bij hun ontwikkeling naar een betaalde baan of als dat niet haalbaar is betaalde detachering óf vrijwilligerswerk. De ketensamenwerking in 2023 focust zich op het uitbouwen van de implementatie van de proeftuinen (i), leidend tot de opzet van een diagnosecentrum, verbetering van de ontwikkeltrajecten en mogelijk nieuwe dienstverlening. Daarnaast werken we aan kwaliteitsbevordering (ii) en de organisatie van het geheel (iii). 2.4 Bestaanszekerheid Eén van de manieren om bestaanszekerheid te kunnen bieden is ervoor zorgen dat er voldoende (gezins)inkomen is. Het (gezins)inkomen bestaat vaak uit verschillende onderdelen zoals: loon, inkomen als zelfstandige, uitkering, alimentatie, landelijke toeslagen en lokale armoede -en minimaregelingen.

Een substantieel aantal gezinnen ontvangt niet die bijdragen uit landelijke -en lokale regelingen waarop men in theorie recht heeft. Gemeenten en Werkplein gaan zich gezamenlijk inspannen om dit gebruik te vergroten door de inzet van het instrument Voorzieningenwijzer (zie § 5.2.1.). Zo hopen wij de bestaanszekerheid te kunnen vergroten. Veranderende tendens De afgelopen jaren hebben gemeenten kunnen profiteren van een lager uitkeringsbestand met daaraan gekoppeld lagere uitkeringslasten. Hierdoor was er een overschot op het Buig-budget bij gemeenten. We zien deze tendens nu weer kantelen. We zien dat landelijk en lokaal/regionaal het aantal inwoners met een P-wet uitkering licht stijgt. Als gevolg hiervan stijgen de uitkeringslasten voor gemeenten. En dit betekent dat het rijksbudget voor wat betreft de uitkeringslasten niet meer voor elke gemeente toereikend is.

9

Prognose bijstandsvolume In de kaderbrief gingen we uit van de CPB prognose van september 2022. Inmiddels zijn de ramingen in maart 2023 bijgesteld door het CPB. In de laatste macro-economische verkenningen is een matiger ontwikkeling van het bijstandsbestand te zien dan in eerdere prognoses het geval was. In deze begroting gaan we uit van deze prognose. Hierbij gaat het CPB uit van een lichte cumulatieve daling tot en met 2023. Daarna in 2024 een lichte stijging van 1,4% en daarna vlak.

Hoewel voor het jaar 2024 nog een aantal onzekerheden in deze begroting blijven bestaan (prijsindex kan hoger uitvallen, economie kan stagneren) geven wij de richting aan voor een blijvende inzet op de ontwikkeling van onze inwoners. Daar is tenslotte waar we dit alles voor doen!

Hoogachtend,

Hoogachtend,

Marko Does Secretaris/Directeur

René van Ginderen Voorzitter

10

3.1 Inleiding Met de invoering van de Participatiewet zijn er steeds meer inwoners met complexe problematieken die gebruik maken van de dienstverlening van het Werkplein. Ruim 65% van de inwoners die bij het Werkplein terecht komen hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt en een brede hulpvraag. We hebben gemerkt dat deze groep inwoners vraagt om een andere, bredere kijk op dienstverlening. Juist voor deze groep is het belangrijk dat de professionals binnen het sociaal domein en de lokale netwerken elkaar weten te vinden en samenwerken. Als nieuw Werkplein hebben we oog voor wat écht telt. Daarom stimuleren wij iedereen om zich te ontwikkelen, met als doel werk, en als dat (nog) niet lukt, meedoen in de samenleving. Dat doen we samen met de inwoner, collega’s en partners op basis van maatwerk. Dit is de kern van het nieuwe Werkplein dat in 2024 staat. Opgave voor het Werkplein is om cultuur en structuur van de organisatie hierop in te richten. Proces en inhoud van de ondersteuning zijn maatwerk. Onze medewerkers hebben veel regelruimte om met de inwoner de best passende keuzes te maken. Samenwerking met collega’s in het sociaal domein wordt de norm.

Door beter het effect te meten van wat we doen en een continue dialoog hierover (intervisie) verwachten we dat de kwaliteit van onze dienstverlening zal toenemen, en meer inwoners naar vermogen mee kunnen doen in de samenleving. 3.2 Wat gaan we doen in 2023? In deze begroting gaan we uit van de resultaatafspraken die het Werkplein en gemeenten gemaakt hebben in het werkprogramma 2023. De resultaatafspraken voor 2024 zullen eind 2023 vastgesteld worden. Aan de hand van de strategische doelstellingen gaan we in op de indicatoren en inspanningen. 1. Meer inwoners zijn zelfredzaam; 2. Meer inwoners krijgen passende ondersteuning; 3. Minder inwoners leven in armoede; 4. We werken meer samen in het sociaal domein; 5. Werkgevers benutten beter de talenten en kwaliteiten van inwoners. Voor de overzichtelijkheid gaan we per programma in op de strategische doelstellingen waarvoor het programma de grootste bijdrage levert. In de praktijk zien we dat we vanuit elk programma inspanningen leveren die aan elke doelstelling bijdragen. De hieronder genoemde instrumenten en aanpakken zijn niet uitputtend voor de werkwijze van het Werkplein. 3.2.1 Meer inwoners zijn zelfredzaam We vinden het belangrijk dat onze inwoners zelfredzaam zijn.

Eén van de inspanningen die hieraan bijdraagt voor 2023/2024 is om onze inwoners inzicht, advies en ondersteuning te geven in eigen (financiële) situaties bij bijvoorbeeld instroom, (gedeeltelijke) uitstroom en andere ‘life events’. Kleine veranderingen in iemands persoonlijke leven kunnen grote (financiële) gevolgen hebben. Dit hoeft niet erg te zijn als iemand maar niet voor verrassingen komt te staan. Meer inzicht kan stimuleren om sneller naar (deeltijd) betaald werk door te stromen.

11

Inwonergericht werken De afgelopen jaren zijn we begonnen met het meten van de klanttevredenheid. Het is nu zaak om hier de juiste modus in te vinden. Hierbij denken we aan klassieke uitvraag maar ook bijvoorbeeld klantpanels. Niet alleen willen we dat inwoners tevreden zijn over onze dienstverlening maar we kijken ook waar de behoefte ligt. Hoewel de aard van onze dienstverlening er altijd voor zal zorgen dat niet iedereen tevreden kan zijn, streven we toch naar een optimale dienstverlening. Het meten van klanttevredenheid wordt een structureel onderdeel van de bedrijfsvoering binnen het Werkplein. 3.2.2 Meer inwoners krijgen passende ondersteuning De hieronder beschreven aanpakken zijn er op gericht dat zoveel mogelijk inwoners passende ondersteuning krijgen. Ontwikkeltrajecten De proeftuinen in de ketensamenwerking hebben ons laten zien dat een traject met de inwoner begint met een uitgebreide kennismaking en diagnosefase. Hierdoor stappen we af van de leerwerktrajecten en gaan we nu uit van ontwikkeltrajecten. In 2023 maken we een start met deze nieuwe manier van werken. In 2024 is het ontwikkeltraject een logische stap bij de ontwikkeling van onze inwoners. Tijdens de fase in het diagnosecentrum bekijken we gezamenlijk, WVS en het Werkplein, of een ontwikkeltraject passend is en zo ja welke route de inwoner gaat volgen.

In dit traject zitten nog steeds de leerlijnen van WVS. Maar het kan ook zijn dat de inwoner voorlopig nog niet klaar is voor betaald werk en aangewezen is op vrijwilligerswerk. Ook kwetsbare inwoners met een blijvende arbeidsbeperking die (mogelijk) in aanmerking komen voor een indicatie Banenafspraak of beschut werk kunnen terecht in het ontwikkeltraject. Belangrijk is om een rechtstreekse en tijdige verbinding te hebben tussen het Werkgeversservicepunt en inwoners die (bijna) klaar zijn om vanuit het ontwikkeltraject uit te stromen naar betaald werk. Dit wordt de plek waar de werkgeversadviseur bemiddelbare inwoners gaat ophalen. We streven naar 380 ontwikkeltrajecten op jaarbasis op de diverse leerlijnen als groen, logistiek, schoonmaak, productie, catering en post. Het accent ligt vooral op kwaliteit en minder op kwantiteit. We gaan er vanuit dat 255 inwoners uit de De6 gemeenten deel gaan nemen en 125 inwoners uit de Brabantse Wal gemeenten. We willen dat het ontwikkeltraject een vanzelfsprekend instrument is dat onze ontwikkelaars voor inwoners in kunnen zetten. Een instrument dat bijdraagt de ontwikkeling en groei van de inwoner. Ontwikkelplekken We willen de ontwikkelmogelijkheden van onze inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt versterken. De lokale netwerken zijn hierbij van groot belang en dus ook de lokale samenwerking.

We willen dat er voldoende verscheidenheid aan ontwikkelplekken is voor onze inwoners. In de ‘nieuwe’ Werkpleinorganisatie zijn de voormalig trajectbegeleiders van Werkplein Actief, nu bemiddelaars, ondergebracht bij het team Werkpunt en inburgering. De lijnen tussen de werkgeversadviseurs en bemiddelaars zijn kort waardoor we kruisbestuiving willen bevorderen. Een aandachtspunt voor 2024 is om te zien hoe inwoners vanuit vrijwilligerswerk een volgende stap kunnen maken. Werkgerichte trajecten Naast ontwikkelplekken bieden we onze inwoners ook werkgerichte trajecten. Het kan hierbij gaan om individuele maatwerktrajecten, ontwikkeltrajecten via WVS, taalaanbod, opleidingen of ondersteuning door onze klantmanagers. Een inwoner die een indicatie banenafspraak krijgt kan bij het Werkplein terecht voor ondersteuning richting werk bij een reguliere werkgever. Als dit (nog) niet mogelijk is dan wordt ingezet op het jobready maken van een kandidaat. Daarnaast wordt maximaal ingezet op nazorg om uitval en 12

verdere terugval te voorkomen, de werkgever te ontzorgen en uiteindelijk zoveel mogelijk duurzame plaatsingen te realiseren. Via de praktijkroute wil het Werkplein inwoners met een verminderde loonwaarde, waarvoor werken in een reguliere baan niet mogelijk is, via een garantiebaan toch een kans op de arbeidsmarkt geven. Iedereen met een indicatie beschut werk die jobready is plaatsen we op een betaalde baan bij een werkgever of bij WVS. Beschut werk is voor de groep mensen met een blijvende arbeidsbeperking die dusdanige begeleiding nodig heeft dat dit niet van een reguliere werkgever verwacht kan worden. 3.2.3 We werken meer samen in het sociaal domein Integrale ondersteuning In 2023 werken we verder aan de afronding van de organisatievisie. We werken volgens een inwonergerichte aanpak dichtbij onze inwoners. Hierbij willen we een gelijkwaardige samenwerking met partners in het sociaal domein voor alle inwoners die daar behoefte aan hebben. Er wordt steeds meer lokaal vanuit de werkgebieden gewerkt. Het doel is dat we in 2024 daadwerkelijk op deze manier werken en dat het voor medewerkers en gemeenten vanzelfsprekend is om elkaar te ontmoeten en samen te werken. Om onze inwoners optimaal te ondersteunen kijken we naar de vraag achter de vraag en werken we intensief samen met onze partners.

Strategische samenwerking We versterken niet alleen op uitvoerend niveau de samenwerking met de D6 gemeenten. Het Werkplein en de zes gemeenten zijn samen de weg van het programmatisch werken ingeslagen. De komende jaren willen we deze manier van werken nog beter benutten om ieder vanuit zijn eigen professie bij te dragen aan de gezamenlijk doelstellingen. Om te kunnen sturen op strategische doelen is een sturingssysteem met betrouwbare data essentieel. De opdracht en ontwikkeling van zo’n systeem is een van de opdrachten voor de komende jaren. Samenwerking in de arbeidsmarktregio Op regionaal niveau wordt samengewerkt in de arbeidsmarktregio West-Brabant. Dit is een samenwerkingsverband van 14 gemeenten en UWV. Hierin wordt óók gewerkt aan de dienstverlening aan werkgevers en werkzoekenden. Het is belangrijk dat de dienstverlening regionaal en subregionaal aanvullend op elkaar is. Vanuit het Rijk wordt er nadrukkelijker naar de arbeidsmarktregio’s gekeken. Het streven is om de publieke arbeidsmarktdienstverlening eenvoudiger en efficiënter te organiseren. De komende jaren worden hier nieuwe piketpaaltjes voor geslagen. Hierbij is het belangrijk dat we onze eigen subregionale visie niet uit het oog verliezen.

3.2.4 Werkgevers benutten beter de talenten en kwaliteiten van inwoners SROI In 2023 zetten gemeenten en het Werkplein in op het vergroten van het inzicht in het belang van de inzet van SROI. Het aantal SROI verplichtingen blijft in sommige gemeenten achter. We brengen het belang en de procedures rondom SROI in beeld. En zorgen dat medewerkers bij gemeenten goed geïnformeerd zijn en blijven. Hierdoor willen we, in het belang van onze inwoners, de inzet van SROI vergroten. Bij grotere aanbestedingen vragen gemeenten aan leveranciers om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in te zetten bij de uitvoering van de opdracht. Afhankelijk van het soort opdracht wordt de SROI-waarde vastgesteld (een percentage van de aanneemsom). Om dit in goede banen te leiden is er een regionale SROI coördinator. We hopen hier in 2024 de vruchten van te plukken. 3.3 Ketensamenwerking Doelstelling van de ketensamenwerking tussen de Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Brabantse Wal, het Werkplein en WVS is te werken als een gezamenlijk ontwikkelbedrijf. Met de bedoeling om inwoners die binnen ons werkgebied wonen en onder de Participatiewet vallen optimaal te

13

ondersteunen bij hun ontwikkeling naar een betaalde baan. Of, als dat niet haalbaar is, naar een betaalde detachering óf vrijwilligerswerk. Binnen de ketensamenwerking staan de inwoners centraal. Inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt kunnen aan de hand van de zogenaamde routekaart worden ontwikkeld in verschillende leerroutes (o.a. groen, productie, logistiek, schoonmaak, post- en pakketbezorging en horeca) met als doel uitstroom naar een betaalde baan op de reguliere arbeidsmarkt of, als dit niet mogelijk is, een tijdelijke of structurele baan bij WVS. Voor inwoners uit het landelijk doelgroep register (LDR) die tijdelijk of structureel in dienst komen bij WVS zal aan WVS een begeleidingsvergoeding worden betaald van € 4.000,- per jaar. In 2023 wordt een gezamenlijk arbeidsonderzoekcentrum ingericht waar onderzoek kan plaatsvinden naar de mogelijkheden van inwoners en de beste manier om hen te begeleiden c.q. te ontwikkelen naar betaald werk. Afspraak is dat op jaarbasis aan 380 inwoners (ISD en Werkplein gezamenlijk) een ontwikkeltraject (onderzoek en / of leerroute) in de keten wordt aangeboden. Hoewel het accent vooral ligt op de kwaliteit van de trajecten is er vanzelfsprekend ook aandacht voor het halen van de targets qua aantal trajecten. Tevens wordt gewerkt aan een tool waarmee gemeten kan worden wat de impact is van de ontwikkeltrajecten.

Wellicht kan deze tool te zijner tijd worden gecombineerd met het meten van de lange termijn effecten van de ontwikkeltrajecten. Op uitvoeringsniveau is er sprake van een steeds intensievere samenwerking tussen professionals van de ISD, het Werkplein en WVS. Dit gebeurt ook op flexplekken en in een gezamenlijke huisvesting. Er is een gezamenlijk communicatieplan opgesteld voor de ketensamenwerking. Er vindt nog een nadere uitwerking plaats qua tijdsplanning en prioritering.

3.4 Kortom… We hebben als Werkplein samen met gemeenten de bewuste keuze gemaakt om het nieuwe Werkplein vorm te geven. Hierbij staan onze inwoners centraal en kijken we wat iemand echt nodig heeft om te kunnen groeien. Een aanzienlijk deel van onze inwoners heeft complexe problematiek die stapje voor stapje aangepakt wordt. Een klein deel zal uiteindelijk naar betaald werk kunnen maar een gedeelte ook niet. Het is mooi als deze inwoners een stabiel en zelfstandig leven hebben waarbij andere zorg -en hulpverlening minder of niet nodig is. Hiermee investeren we in het welzijn van onze inwoners. De (maatschappelijke) resultaten die dit oplevert zijn pas op de langere termijn te zien. Dit geldt eveneens voor een eventuele financiële besparing voor gemeenten. We hebben de ambitie om zoveel mogelijk van onze inwoners in beweging te krijgen. Hiermee hopen we uiteindelijk een deel van onze inwoners ook weer uit te laten stromen naar betaald werk. Meer concreet doen we dit in 2023 en 2024 onder andere door:

14







Extra focus op de ontwikkeltrajecten om inwoners naar betaald werk of participatie te ontwikkelen. We denken dat we hiermee onze inwoners dat extra duwtje in de rug kunnen geven om door te groeien naar de arbeidsmarkt of naar een zinvolle dagbesteding. We zien dat nieuwkomers die onder de oude Wet Inburgering vallen niet allemaal hun inburgering af (kunnen) ronden. In 2023/2024 willen we hier extra op inzetten zodat deze groep ook hun kansen in de Nederlandse samenleving kunnen pakken. We willen onderzoeken of we een grotere groep inwoners met een structurele loonkostensubsidie aan het werk kunnen helpen.

3.5 Wat mag het kosten? De inzet binnen het programma Werk en Participatie wordt zowel gefinancierd vanuit de reguliere exploitatiebegroting (qua personele inzet) als vanuit de algemene uitkering cluster Participatie. De bijdrage van de gemeente is van oudsher gebaseerd op het Participatiebudget (re-integratiebudget) dat door het Rijk beschikbaar werd gesteld. Inmiddels is dat, evenals begeleiding nieuw beschut, onderdeel geworden van de algemene uitkering van gemeenten. Dat maakt dat de middelen voor reintegratie niet meer te herleiden zijn. Het Werkplein gaat in de begroting voortaan uit van wat nodig is voor de re-integratie en ontwikkeling van de inwoners.

3.6 Analyse begroting 2024 t.o.v. begroting 2023 De begroting is gebaseerd op staand beleid en met de huidige inzichten en kaders opgesteld. Omdat er sprake is van een begroting die gebaseerd is op het werkprogramma 2023 kunnen er nog de nodige zaken veranderen. Werkpunt en Ontwikkeling Het betreft hier personeelslasten, zowel inhuur als in loondienst voor de inzet van het werkgeversservicepunt en klantmanagers. Het bedrag is gelijk gehouden aan vorig jaar omdat het nog specifiek herleiden van deze kosten vanwege de nieuwe organisatieopzet te ingewikkeld is geworden.

15

Individuele trajecten/maatwerk We verwachten dat meer inwoners via een ontwikkeltraject ontwikkelt worden. Hierdoor zal er minder ingezet worden vanuit individuele trajecten/maatwerk. Ontwikkeltrajecten WVS Binnen de proeftuinen zijn de leerwerktrajecten het afgelopen jaar doorontwikkeld. Dit heeft geresulteerd in het nieuwe ontwikkeltraject bij WVS. In deze begroting hebben we rekening gehouden met 255 ontwikkeltrajecten. Deze aantallen zijn puur rekenkundig voor de begroting. We leggen de focus op kwaliteit in plaats van kwantiteit. Ketensamenwerking Het betreft hier gedeeltelijk de kosten voor externe inhuur voor de projectleider anderzijds een klein deel ontwikkelbudget. Extra fraude-inzet De begrote kosten zijn met 2,5% verhoogd. Het betreft hier inhuurkosten. In 2023 wordt bekeken of de extra inzet nog nodig is en strookt met de visie. Beschut werk De kosten bestaan uit de begeleidingsvergoeding van € 8.100 die per beschutte werknemer ingezet wordt. Het aantal beschutte werkplekken wordt elk jaar hoger. Beschut werk reiskosten Een verhoging van de reiskosten is een logisch gevolg van de stijging van het aantal beschut werkplekken. Nazorg intensivering Op basis van de notitie nieuwe doelgroepen is structureel 1 fte nazorg in de begroting opgenomen. Jobcoaching De kosten van jobcoaching zijn flink hoger dan waarmee we 2022 zijn afgesloten.

De verwachting is dat we door intensievere begeleiding en nazorg van de doelgroep garantiebanen meer gebruik zullen maken van het instrument jobcoaching. Daarnaast zijn de jobcoachtarieven verhoogd naar aanleiding van een wijziging in de beleidsregels. Deze extra kosten leiden wellicht tot een afname van de kosten op andere terreinen in het sociaal domein (bijvoorbeeld Wmo). SROI De kosten van programmatuur en communicatie zijn overgeheveld naar programma bedrijfsvoering.

16

4.1 Inleiding Het verstrekken van uitkeringen is het grootste onderdeel van de begroting van het Werkplein. Als mensen zich melden met een vraagstuk op het gebied van inkomen, dan zien we steeds meer de bredere problemen die iemand heeft. Hiervoor zoeken we de bredere samenwerking op in het sociale domein. 4.2 Wat gaan we doen in 2024? In deze begroting gaan we uit van de resultaatafspraken die het Werkplein en gemeenten gemaakt hebben in het werkprogramma 2023. De resultaatafspraken voor 2024 zullen eind 2023 vastgesteld worden. Aan de hand van de strategische doelstellingen gaan we in op de indicatoren en inspanningen. 1. Meer inwoners zijn zelfredzaam; 2. Meer inwoners krijgen passende ondersteuning; 3. Minder inwoners leven in armoede; 4. We werken meer samen in het sociaal domein; 5. Werkgevers benutten beter de talenten en kwaliteiten van inwoners. Voor de overzichtelijkheid gaan we per programma in op de strategische doelstellingen waarvoor het programma de grootste bijdrage levert. In de praktijk zien we dat we vanuit elk programma inspanningen leveren die aan elke doelstelling bijdragen. 4.2.1 Meer inwoners zijn zelfredzaam Wij verstrekken uitkeringen Veruit het grootste deel van onze begroting wordt gebruikt voor het betalen van uitkeringen. Dit doen wij op tijd en rechtmatig waardoor kwetsbare inwoners in hun levensonderhoud kunnen voorzien.

Een groot deel van de medewerkers houdt zich bezig met het toekennen, wijzigen en betalen van deze uitkeringen. 4.2.2 Meer inwoners krijgen passende ondersteuning Vernieuwde poortproces In 2023 starten we met de uitrol van het nieuwe poortproces. Tot in de loop van 2020 was het zo dat inwoners zich fysiek moesten melden bij het Werkplein in Etten-Leur of Roosendaal. Vervolgens werden zij uitgenodigd voor een voorlichting over de rechten en plichten. Hier zijn we onder invloed van de Coronapandemie al deels vanaf gestapt. Vanaf halverwege 2022 zijn we begonnen met de ontwikkeling van een volledig nieuw poortproces. Deze wordt in 2023 geïmplementeerd en zal ook in de loop van 2024 nog worden aangepast en verbeterd. De kern van dit nieuwe proces is dat mensen zich zowel fysiek, digitaal als telefonisch kunnen melden bij het Werkplein. Vervolgens worden inwoners uitgenodigd voor een uitgebreide en brede intake waarbij meerdere leefgebieden worden besproken. Op basis hiervan wordt iedere inwoner passende ondersteuning aangeboden. Dit kan zijn bij het Werkplein of bij een andere partner in het sociaal domein.

17

4.3 Wat mag het kosten? Onze inzet binnen het programma Inkomen wordt zowel gefinancierd vanuit de reguliere exploitatiebegroting (qua personele inzet) als vanuit de BUIG-middelen. Deze laatste kosten worden 1-op-1 op klantniveau verrekend met de gemeenten waarvoor deze kosten gemaakt worden c.q. wiens inwoners het betreffen.

4.4 Analyse begroting 2024 t.o.v. begroting 2023 Voor de begroting voor 2024 wordt uitgegaan van de werkelijke Buig-uitgaven over 2022 gecorrigeerd met de verwachtingen qua ontwikkeling van het bestand in 2023 en 2024. De verwachte bestandsdaling in 2023 is 1,4%. In 2024 is volgens de prognose van het Centraal planbureau spraken van een toename van 1.4%. Daarnaast zijn de kosten aangepast aan de verhoging van het minimumloon. Dat is 10,15% in 2023en 2,1% in 2024. De Buig-lasten voor 2024 komen dan uit op € 69.377.679.

Participatiewet In de afgelopen jaren hebben we geen grote stijgingen of dalingen in het uitkeringsbestand gezien. Op basis van de prognose van het CPB verwachten we over 2023 nog een lichte daling (-1,4%). Over 2024 wordt juist een kleine stijging (+1,4%) verwacht. De uitkeringslasten stijging doordat het minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen in 2023 met 10% zijn geïndexeerd. IOA(W/Z) De IOA laat de afgelopen jaren een dalende lijn zijn. De verwachting is dat dit ook in 2024 door zal zetten. De instroom in de IOAW neemt af door de specifieke doelgroep die voor deze regeling in aanmerking komt. Het gaat om inwoners die voor 1 januari 1965 geboren zijn, tussen hun 50e en 60e werkloos zijn geworden de volledige WW hebben doorlopen. Een deel van deze doelgroep gaat inmiddels met pensioen en de instroom neemt af. De IOAZ valt ook onder deze post maar die doelgroep is nog veel kleiner.

18

BBZ De BBZ laat in de jaarrekening 2022 een piek zien. Deze piek ontstaat doordat in de eerste drie maanden van de 2022 de BBZ versoepeld was in verband met de Coronapandemie. Die piek is voor de begroting 2023 weggelaten. In de loop van 2024 verwachten we toch weer een toename in de BBZ maar het is een moeilijk te voorspellen post. Loonkostensubsidie Dit is een post die jaarlijks stijgt door de taakstelling beschut werk en de garantiebanen. Door die twee vormen van werk komen er jaarlijks mensen bij die loonkostensubsidie ontvangen. Het is de verwachting dat dit de komende jaren alleen maar toe zal nemen en dat de uitgaven dus ook zullen stijgen. Dat is op zichzelf een positieve ontwikkeling omdat hierdoor mensen aan het werk gaan.

19

5.1 Inleiding Om onze inwoners te kunnen laten groeien in hun ontwikkeling en mee te laten doen in de maatschappij is inkomensondersteuning heel belangrijk. Zeker gezien de sterk gestegen inflatie en hoge kosten van levensonderhoud (energie, boodschappen, uitstapjes e.d.). In het Centraal Economisch Plan 2023 d.d. 9 maart 2023 voorziet het Centraal Planbureau (CPB) dat in 2024:  de werkloosheid langzaam oploopt naar 4,1%,  het aantal personen in armoede stijgt tot 5,8% van de bevolking en het aantal kinderen in armoede stijgt tot 7,1% van de kinderen. De reden hiervan is dat tijdelijk beleid gericht op de laagste inkomens wegvalt. In de jaren 2022 en 2023 is een toename van de armoede voorkomen door bijvoorbeeld de energietoeslag via gemeenten, de stijging van het wettelijk minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen en de verhoging van de zorg- en huurtoeslag. Volgens het CPB zullen zonder aanvullend beleid de kabinetsdoelstellingen (halvering van de kinderarmoede in 2025 en van de algemene armoede in 2030) niet worden gehaald. Naar aanleiding van het CPB-plan verklaarde de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op 10 maart 2023 dat het kabinet in 2023 geen extra maatregelen meer wil nemen om de koopkracht te verbeteren. Het kabinet wil voor 2024 kijken naar koopkrachtondersteuning voor mensen met een laag inkomen of een uitkering.

Volgens de Minister moet de koopkrachtondersteuning voor 2024 gerichter zijn dan de steunmaatregelen voor 2023. De kans is reëel dat het Rijk de gemeenten zal vragen om die koopkrachtondersteuning decentraal uit te gaan voeren. Ontwikkelingen die op termijn zonder twijfel effect op dit programma zullen hebben zijn de:  mogelijke uitvoering van nieuwe landelijke koopkrachtmaatregelen in 2024 voor mensen met een uitkering of een laag inkomen,  het nieuwe Werkplein waarbij de inwoner/het gezin centraal staat,  doorontwikkeling van het sociaal domein incl. integrale klantbenadering,  ambities in het Werkplan Participatie 2023 (minder inwoners leven in armoede: inzet op maximaal gebruik van maatregelen inkomensondersteuning en implementatie van de Voorzieningenwijzer),  besluit van de Werkplein-gemeenten om de inkomensgrens van de Regeling maatschappelijke participatie ingaande 1 januari 2023 te verhogen van 120% naar 130%.  omvang bestand energietoeslag 2022. Door de uitvoering van de energietoeslag 2022 zijn er inmiddels circa 11.000 huishoudens bij het Werkplein in beeld met een inkomen tot 120% (sommige gemeenten 130%) van de bijstandsnorm. In onderstaande tabel is weergegeven hoe het gebruik van de door het Werkplein verstrekte armoede -en minimaregelingen in de loop der jaren is geweest.

Die aantallen liggen substantieel lager dan de ± 11.000 huishoudens die de energietoeslag 2022 hebben gekregen. Afhankelijk van hoeveel inspanning gemeenten en Werkplein daadwerkelijk willen besteden aan het vergroten van het gebruik valt hier dus nog enorm veel te winnen.

20

De hiervoor vermelde ontwikkelingen leiden ertoe dat het heel lastig is om in het voorjaar 2023 al een reële inschatting te kunnen maken van de omvang van al die ontwikkelingen en de financiële impact daarvan op de uitgaven 2024 voor het programma inkomensondersteuning. De historische ontwikkeling van het aantal verstrekte minimaregelingen en de gemaakte uitkeringskosten in de afgelopen jaren vormen de basis voor de begroting 2024 van het programma inkomensondersteuning.

Weergave bijzondere bijstand en overig minimabeleid is op gezinsniveau.

21

5.2 Wat gaan we doen in 2024? In deze begroting gaan we uit van de resultaatafspraken die het Werkplein en gemeenten gemaakt hebben in het werkprogramma 2023. De resultaatafspraken voor 2024 zullen eind 2023 vastgesteld worden. Aan de hand van de strategische doelstellingen gaan we in op de indicatoren en inspanningen. 1. Meer inwoners zijn zelfredzaam; 2. Meer inwoners krijgen passende ondersteuning; 3. Minder inwoners leven in armoede; 4. We werken meer samen in het sociaal domein; 5. Werkgevers benutten beter de talenten en kwaliteiten van inwoners. Voor de overzichtelijkheid gaan we per programma in op de strategische doelstellingen waarvoor het programma de grootste bijdrage levert. In de praktijk zien we dat we vanuit elk programma inspanningen leveren die aan elke doelstelling bijdragen. 5.2.1 Minder inwoners leven in armoede In het programma inkomensondersteuning dragen we vooral bij aan de doelstelling dat minder inwoners in armoede leven. Dit doen we door de uitvoering van de minimaregelingen en bijzondere bijstand en de implementatie van de voorzieningenwijzer in het 2e halfjaar 2023. Vergroten gebruik armoede -en minimaregelingen Gemeenten en Werkplein spannen zich gezamenlijk in om het gebruik van landelijke -en lokale armoede -en minimaregelingen te vergroten. Hiermee beogen we dat de groep huishoudens die in armoede leeft kleiner wordt.

Gemeenten en Werkplein willen dit op de volgende wijze realiseren:  via een regionaal communicatieplan armoede willen de gemeenten meer bekendheid geven aan de diverse regelingen voor huishoudens die moeten rondkomen van een laag inkomen,  inzet van het instrument Voorzieningenwijzer: Gemeenten en Werkplein streven ernaar om in de 2e helft 2023 operationeel te starten met het instrument Voorzieningenwijzer. Op basis van persoonlijke adviesgesprekken en met behulp van een softwareapplicatie wordt gecheckt op welke landelijke en lokale armoede- en minimaregelingen inwoners aanspraak kunnen maken. Er wordt gecheckt op zes thema's: regelingen en fondsen van een gemeente, toeslagen Rijksoverheid, aangifte inkomstenbelasting, energieleverancier, zorgverzekering en regelingen van de woningcorporaties. In vervolg op het advies vanuit de Voorzieningenwijzer worden inwoners ook geholpen en ondersteund bij het feitelijk indienen van de betreffende aanvragen. Dit voorkomt onnodige armoede en schulden en zorgt voor meer rust en ruimte bij inwoners.

22

5.3 Wat mag het kosten? Onze inzet binnen het Programma Inkomensondersteuning wordt zowel gefinancierd vanuit de reguliere exploitatiebegroting (personele inzet) als vanuit de voorzieningen en overdrachten. Deze laatste kosten worden 1-op-1 verrekend met de gemeenten waarvoor deze kosten worden gemaakt. Het benodigde budget waarover het Werkplein moet beschikken, is weergegeven in onderstaande tabel.

Tabel: Geraamde kosten voor Inkomensondersteuning 2024

Analyse begroting 2024 t.o.v. begroting 2023 Bijzondere bijstand De raming voor 2024 is gebaseerd op de jaarrekening 2022 verhoogd met een prijsindexering van 2,1% voor 2023 en 2,1% voor 2024. Dit is op zowel de lasten als de baten toegepast. Op basis hiervan wordt voor 2024 een stijging ten opzichte van de jaarrekening 2022 voorzien van € 374.862. Van de totale jaarlijkse bijzondere bijstandskosten heeft 80% betrekking op slechts drie kostensoorten t.w.: bewindvoering (44%), individuele inkomenstoeslag (21%) en huisraad-woninginrichting (15%). Minimabeleid inclusief webwinkel In de coronajaren 2020 en 2021 werd het aantal reisbewegingen, contacten en uitjes naar pretparken, bioscoop, dierentuin e.d. sterk beperkt. Vanaf het voorjaar 2022 zijn al die reis-en contactbeperkingen afgebouwd en konden onze inwoners weer veel meer maatschappelijk gaan participeren. Dit verklaart waarom de uitgaven voor minimabeleid (webshop) in 2022 fors zijn toegenomen. Met verwijzing naar § 5.2.1 gaan de gemeenten en het Werkplein zich medio 2023 gezamenlijk inspannen om het gebruik van landelijke -en lokale armoede -en minimaregelingen te vergroten. Voor wat betreft de lokale regelingen is de inschatting dat deze inspanningen vooral tot een stijging van de uitgaven minimabeleid (webshop) leiden.

Omdat ervaringscijfers ontbreken is de omvang van die stijging voor 2024 op voorhand heel lastig te becijferen. We hebben daarom besloten een rond bedrag van 650.000 te begroten. In 2023 zullen we beter beeld krijgen of dit een juiste schatting is voor 2024 en de jaren daarna.

23

Premiebijdrage collectieve zorgverzekering In de raming 2024 gaan wij er van uit dat de gemeenten hun gemeentelijke premiebijdragen handhaven op het niveau 2023 (=bijdrage van: € 17,00 p/mnd bij de polis gemeente extra en € 42,50 (inwoners Etten-Leur: (€ 48,25) p/mnd bij de polis gemeente extra uitgebreid. Het budget voor de Collectieve ziektekostenverzekering 2024 is gebaseerd op het aantal premieplichtige deelnemers per maart 2023 (7.248), de gemeentelijke premiebijdrage 2023 en een prijsindexverhoging van 2,1% conform CBS. Noot: door actieve voorlichting over de collectieve zorgverzekering 2023 aan inwoners die de energietoeslag 2022 hebben gekregen, is het deelnemersbestand met ingang van 1 januari 2023 met 10% gestegen ten opzichte van november 2022. Kansen en risico Alle hiervoor beschreven inspanningen van de gemeenten en het Werkplein (zie § 5.1 en § 5.2) bieden nieuwe kansen om de armoedeproblematiek bij onze inwoners te verkleinen. Het stimuleren en vergroten van het gebruik van landelijke -en lokale armoede-en minimaregelingen leidt uiteraard tot verhoogde lasten. Op dit moment is nog niet te voorspellen hoe hoog die extra lasten zullen gaan worden.

24

6.1 Inleiding De uitvoering van de Wet inburgering 2021 is sinds 2022 een nieuwe taak voor het Werkplein. De toestroom van vluchtelingen naar Nederland en vervolgens de taakstelling huisvesting van gemeenten is bepalend voor de Werkpleinbegroting. Deze cijfers zijn op dit moment nog niet inzichtelijk voor 2024. 6.2 Wat gaan we doen in 2024? In deze begroting gaan we uit van de resultaatafspraken die het Werkplein en gemeenten gemaakt hebben in het werkprogramma 2022. De resultaatafspraken voor 2023 zullen eind 2022 vastgesteld worden. Aan de hand van de strategische doelstellingen gaan we in op de indicatoren en inspanningen. 1. Meer inwoners zijn zelfredzaam; 2. Meer inwoners krijgen passende ondersteuning; 3. Minder inwoners leven in armoede; 4. We werken meer samen in het sociaal domein; 5. Werkgevers benutten beter de talenten en kwaliteiten van inwoners. Voor de overzichtelijkheid gaan we per programma in op de strategische doelstellingen waarvoor het programma de grootste bijdrage levert. In de praktijk zien we dat we vanuit elk programma inspanningen leveren die aan elke doelstelling bijdragen. 6.2.1 Doorontwikkeling Het jaar 2023 staat in het teken van op stoom blijven om inburgeraars tijdig te spreken en door te laten stromen naar de juiste leerroute.

Er wordt slag gemaakt in het beter positioneren van de kernteams en het maken van een heldere taakverdeling tussen de regiehouder en de ontwikkelaar. De duale trajecten worden ingezet waarbij we een actieve samenwerking stimuleren tussen de participatie-aanbieders en de taalscholen. Zodat vakjargon kan worden toegepast in de praktijk. Ook wordt de samenwerking met de taalscholen geëvalueerd en wordt hieromtrent een inkooptraject opgestart. Daarnaast zijn we druk met de ontwikkeling van Power BI (cijfermatig systeem), het welkomstprogramma, de Module Arbeidsmarktparticipatie (MAP), de brede intake en de PIP en POP en de evaluatie van de klantreis. Alles wat we hieruit leren, nemen we mee naar 2024. In 2024 zetten we deze kwaliteitsslag verder door. In dit jaar zullen er snelle inburgeraars zijn in de B1-route die hun inburgeringstraject afronden. De intentie is om de inwoners die kunnen werken naar werk te hebben bemiddeld zodra zij hun inburgeringstraject afronden. Of natuurlijk nog eerder. Hiervoor is een goed contact tussen het kernteam en het Werkgeversservicepunt cruciaal. Niet iedere inburgeraar stroomt uit naar betaald werk. Met name voor inburgeraars uit de Z-route zetten we in op participeren, vrijwilligerswerk en het vormen van een netwerk. Voor de Onderwijsroute betekent dit doorstroom naar vervolgonderwijs.

De brede ambities voor inburgering zijn gericht op meer inburgeraars nemen deel aan de maatschappij, behalen B1-taalniveau en zijn zelfstandig.

25

6.2.2. Instroom Het Werkplein begeleid onder de inburgeringswet 2021 twee groepen inburgeraars; de statushouders en gezins- en overige migranten. De eerste groep valt onder de taakstelling huisvesting die gemeenten opgelegd krijgen. De tweede groep gaat om inburgeraars die bij een Nederlandse partner gaan wonen of om geestelijk dienaren. Het Werkplein heeft de volgende gemeentelijke taken voor inburgeraars: brede intake, PIP, begeleiding en voortgang van het inburgeringstraject, participatieverklaringstraject (PVT), module arbeidsmarkt en participatie (MAP), leerroute zowel gericht op taal als participatie (alleen voor statushouders), maatschappelijke begeleiding (alleen voor statushouders), financieel ontzorgen (alleen voor bijstandsgerechtigde statushouders) en handhaving gedurende het inburgeringstraject. De taakstelling huisvesting voor gemeenten is in 2023 hoog. Voor de eerste helft 2023 283 mensen. De verwachting is dat de taakstelling voor de tweede helft van 2023 verdubbeld (totaal 566 mensen). Ongeveer 70% hiervan is inburgeringsplichtig (396 mensen). De taakstelling voor 2024 is nog niet bekend. Op 1 september 2023 wordt de taakstelling voor het eerste half jaar van 2024 bekend. We rekenen voor de begroting van 2024 met 396 te vestigen inburgeraars. Daarnaast vestigen zich ook nog gezins- en overige migranten.

6.3 Wat mag het kosten? Onze inzet binnen het Programma Inburgering wordt gefinancierd vanuit een bijdrage vanuit de zes deelnemende gemeenten. Deze bijdrage behelsd het doorsluizen van de vergoedingen die van het Rijk voor de uitvoering van de Wet inburgering wordt verstrekt. Het benodigde budget waarover het Werkplein moet beschikken, is weergegeven in de tabel op de volgende pagina.

26

Tabel: Geraamde kosten voor inburgering 2024

Toelichting begroting 2024 t.o.v. begroting 2023 De financiële begroting Inburgering bestond uit twee onderdelen: Inburgeringsvoorzieningen en uitvoeringskosten. Voor de laatste is met gemeenten afgesproken om deze kosten in de reguliere bedrijfsvoering op te nemen. Inburgeringsvoorzieningen Voor deze voorzieningen krijgen de gemeenten een specifieke uitkering van het Rijk (SPUK) voor inburgeringsvoorzieningen. Het gaat om de volgende inburgeringsvoorzieningen: de leerroutes, PVT, maatschappelijke begeleiding, MAP en de inzet van tolken.