Bijlage 2 Rapportage waterkwaliteitsonderzoek.pdf
Tekst van het document
Ecology of shallow lakes. Springer Science & Business Media
STOWA (2015).
Ecologische sleutelfactoren voor het herstel van onderwatervegetatie. Toepassing van de ecologische sleutelfactoren 1, 2 en 3 in de praktijk. STOWArapport 2015-17
11 juni 2024
BI8866-RHD-XX-ZZ-RP-Z-0001
25
Open
BIJLAGE 1: Water- en stoffenbalans
11 juni 2024
BI8866-RHD-XX-ZZ-RP-Z-0001
1
Open
Bijlage 1 Water- en stoffenbalans Om meer grip te krijgen op het functioneren van het watersysteem van havenkanaal Oudenbosch is een water- en stoffenbalans opgesteld. Deze water- en stoffenbalans vormt de basis voor het opstellen van de watersysteemanalyse aan de hand van de systematiek van de Ecologische Sleutelfactoren (ESF).
Figuur 8-1 Schematisch overzicht van de waterbalans in havenkanaal Oudenbosch. De pijlen geven géén grootte van de toevoer weer.
Inlaat In het droogteseizoen, de maanden juli, augustus en september, wordt water vanuit het havenkanaal ingelaten naar het omliggende gebied. In het havenkanaal van Oudenbosch bevinden zich daartoe twee inlaten: Havendijk en Zellebergen. Beiden inlaten bevinden zich ter hoogte van Gemaal Zellebergen. Inlaat Havendijk ligt Noordoostelijker ten opzichte van Zellebergen. Gegevens van 2010 tot en met 2023 zijn gebruikt om het debiet uit te rekenen (Tabel 8-1). Naast het debiet is ook de concentratie Ntot en Ptot uitgerekend. Hiervoor is gebruik gemaakt van waterkwaliteit gegevens uit het havenkanaal, gemeten door Aquon. Tabel 8-1 Debiet bij inlaat Havendijk en Zellerbergen. Het droogteseizoen betreft de maanden juli, augustus en september.
Inlaat
Gemiddeld debiet in droogteseizoen
Ntot
Ptot
m3/s
m3/h
mg/l
mg/l
Havendijk
0,019
68
2,00
0,11
Zellebergen
0,031
112
2,00
0,11
Gemaal In het havenkanaal van Oudenbosch bevindt zich één gemaal: gemaal Zellebergen. Op basis van gegevens tussen 2010 en 2023 is het gemiddeld debiet in het droogteseizoen uitgerekend (Tabel 8-2). Daarnaast zijn de concentraties Ntot en Ptot uitgerekend. Hiervoor is gebruikt gemaakt van waterkwaliteit gegevens uit het Spui, gemeten door Aquon. Het betreft de meetpunten 203101 en 203104. Tabel 8-2 Debiet bij gemaal Zellebergen. a Het droogteseizoen betreft de maanden juli, augustus en september.
Gemaal
Zellebergen
11 juni 2024
Gemiddeld debiet in droogteseizoen
Ntot
Ptot
m3/s
m3/h
mg/l
mg/l
0,026
95
2,93
0,13
BI8866-RHD-XX-ZZ-RP-Z-0001
1
Open
Neerslag en verdamping Voor neerslag is uitgegaan van de gegevens van KNMI-station Oudenbosch uit 2023. Voor verdamping van de neerslag is uitgegaan van 60% (TuDelft, n.d.). Het oppervlak van het havenkanaal is berekend aan de hand van Google Earth. Het volume toevoer van neerslag is berekend voor het gehele havenkanaal (Tabel 8-3). Tabel 8-3 De hoeveelheid rechtstreekse neerslag in Havenkanaal Oudenbosch.
Neerslag (mm/3 zomermaanden)
Neerslag na verdamping (mm/3 zomermaanden)
Oppervlakte (ha)
Volume toevoer (m3/3 zomermaanden)
Volume toevoer (m3/h)
83
3,5
2900
1,3
207
Nalevering P vanuit de waterbodem Voor de nalevering van P vanuit de waterbodem is gebruikt gemaakt van gegevens uit het waterbodemonderzoek van B-Ware (B-WARE, 2024). Naast deze informatie zijn enkele aannames gedaan: [1] de totale oppervlakte van het havenkanaal is gelijkmatig verdeeld over de 12 waterkwaliteitsmeetpunten; [2] meetpunten 1 tot en met 5 zorgen voor een nalevering van P aan het noordelijk deel van het havenkanaal; [3] meetpunten 6 tot en met 12 zorgen voor een nalevering van P aan het zuidelijk deel van het havenkanaal; en [4] de P-nalevering is gebaseerd op een anaerobe slibrijke bodemlaag. Op basis van bovenstaande informatie is de P-nalevering in grammen P per kubieke meter in de zomerperiode (juli, augustus en september) berekend. Tabel 8-4 Overzicht P-nalevering vanuit de bodem van havenkanaal Oudenbosch.
Locatie
Oppervlakte
Diepte
m2
m
mg P/m2/dag
mg P/dag
g P/m3/90 dagen
1
2910
2,0
1,1
3.201
0,050
2
2910
2,0
1,4
4.089
0,063
3
2910
2,0
2,0
5.842
0,090
4
2910
2,0
0,1
292
0,005
5
2910
2,0
1,3
3.796
0,059
6
2910
2,5
1,2
3.505
0,043
7
2910
2,5
1,2
3.505
0,043
8
2910
2,5
1,1
3.213
0,040
9
2910
2,5
10
2910
2,5
1,1
3.213
0,040
11
2910
2,5
12
2910
2,5
4,0
11.683
0,144
11 juni 2024
P-nalevering
BI8866-RHD-XX-ZZ-RP-Z-0001
2
Open
Tabel 8-5 Overzicht jaarvracht en aanvoer van fosfor vanuit de bodem in beide delen van het havenkanaal.
Havenkanaal deel
Gemiddelde vracht
Aanvoer P
kg/90 dagen
mg/l
Noord
0,31
0,04
Zuid
0,41
0,10
Figuur 8-2 Meetpunten in het havenkanaal van Oudenbosch.
Afwaterend oppervlak Voor het bepalen van het afwaterend oppervlak is uitgegaan van gegevens afkomstig uit het Tweede conceptrapport Basisriolering Kern Oudenbosch. Aan de hand van het op de riolering aangesloten verhard oppervlak is voor het havenkanaal Oudenbosch de hoeveelheid verhard oppervlak dat afstroomt naar het oppervlaktewater berekend (Tabel 8-4; Tabel 8-5). Stikstof- en fosfaatgegevens komen uit de kennisbank van Rioned. Tabel 8-6 Overzicht regenwaterafvoer (rwa) in Oudenbosch.
Verhard gesloten (ha)
Verhard open Dak hellend (ha) (ha)
Totaal regenwaterafvoer (ha)
Rioleringsgebied
Stelseltype
Bosschendijk
Hemelwater
1,27
8,07
9,14
18,48
Ambachtenlaan
Hemelwater
0,10
0,32
0,48
0,90
Gorzen
Hemelwater
2,00
0,85
2,53
5,38
Industrieweg
Hemelwater
0,61
2,67
3,39
6,67
3.98
11,9
15,5
31,4
Totaal
11 juni 2024
BI8866-RHD-XX-ZZ-RP-Z-0001
3
Open
Tabel 8-7 Verdeling regenwaterafvoer in stroomgebied Oudenbosch.
Verhard oppervlak (ha)
HWA
31,4
Volume toevoer (m3/3 zomermaanden)
26.062
Jaarvracht per ha (kg)
Jaarvracht verhard oppervlak (kg)
Concentratie (mg/l)
Ntot
Ptot
Ntot
Ptot
Ntot
Ptot
34,1
5,6
1072
176
10,2
1,7
Overstort In het havenkanaal van Oudenbosch bevinden zich twee overstorlocaties: OA-01405.2 en OA-00507.3. (Figuur 8-3 8-3). Hier wordt overstortwater van het type ‘Gemengd’ geloosd op het havenkanaal van Oudenbosch. Voor het bepalen van de overstortvolumes is gebruik gemaakt van een rapport uit 2020. In dit rapport is advies gegeven voor maatregelen en is een toekomstige situatie berekend. Momenteel is de toekomstige situatie bijna geheel gerealiseerd. Voor de berekening van de vuilemissie zal daarom gemiddeld worden tussen de ‘huidige’ en ‘toekomstige’ situatie. Om de overstortvolumes om te rekenen naar vuilvrachten kan gebruik worden gemaakt van de standaardconcentraties voor overstorten en bergbezinkvoorzieningen (BBV). Dit is respectievelijk 250 mg/l voor ongezuiverd overstortwater en 137,5 mg/l voor een BBV (STOWA, 2010). In Tabel 8-8 is een overzicht gegeven van de overstorten zoals verkregen uit het SSW (E. Dekker, 2021), berekende totaalvolumes en afstroming naar compartiment.
Figuur 8-3 Overzicht riolering Oudenbosch voor scenario riooloverstorten ‘toekomst’
11 juni 2024
BI8866-RHD-XX-ZZ-RP-Z-0001
4
Open
De overstortgegevens zijn berekend over de drie zomermaanden juli, augustus en september. Voor de waterbalans is dus uitgegaan van een contante toevoer van P en N in het systeem. In werkelijkheid betreffen de overstortgegevens piekbelastingen. Dat wil zeggen dat eenzelfde belasting over een kortere periode geloosd wordt. De toevoer van nutriënten zal dus op momenten hoog zijn. Echter, doordat de doorstroming in het gebied gering is, kunnen nutriënten van de overstort langer in de kop van de haven verblijven. Tabel 8-8 Overzicht overstorten in Oudenbosch en bijbehorende kenmerken.
Overstort
Frequentie (1/jaar)
Overstort volume (m3 per 3 zomermaanden)
Overstort debiet (m3/h)
Vuiluitworp (kg CZV/jaar)
P-totaal (mg/l)
N-totaal (mg/l)
OA-01405.2
5
650
0,30
673
2,58
10,3
OA-00507.3
5
1.140
0,53
1.185
2,60
10,4
1.790
0,83
1.858
2,59
10,4
Totaal
Hydraulische verblijftijd De hydraulische verblijftijd in beide kanaaldelen is berekend op basis van bovenstaande gegevens (Tabel 8-7). Tabel 8-9 Overzicht van de hoeveelheid volume toevoer vanuit de Dintel naar het havenkanaal in droogteseizoen.
Kanaaldeel
Afvoer volume (m3/h)
Oppervlakte havenkanaal (m2)
Gemiddelde diepte waterkanaal (m)
Volume havenkanaal (m3)
Verblijftijd (dagen)
Zuiddeel
14
17.500
2,5
43.800
126
Noorddeel
180
17.500
2
35.000
8
11 juni 2024
BI8866-RHD-XX-ZZ-RP-Z-0001
5