Bijlage 10g RBL Jaarverslag 2023-2024.pdf

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Inhoudsopgave Voorwoord Inleiding Leeswijzer Samenvatting Doelgroep RBL West-Brabant Leerplicht en kwalificatieplicht Verzuim Absoluut verzuim Relatief verzuim Omslag voor jongere door inzet leerplichtambtenaar Luxe verzuim Thuiszitters Thuiszitters, langdurig relatief verzuim Thuiszitters, zorgleerlingen Meedenken met de jongere volgens de bedoeling van de wet Vrijstelling Afhandelingen en waarschuwingen Overig Doorstroompunt (RMC) en VSV Doorstroompunt (RMC) Jongeren in kwetsbare positie (JIKP) Overig NEET De kracht van NEET; dat ene stapje extra OnMyWay Vangnet Het belang van vertrouwen en een lange adem Voortijdig schoolverlaters Bijlagen Overige taken RBL

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

2

Voorwoord 1/2 Voor u ligt het jaarverslag van RBL West Brabant waarin wij verslag doen over het schooljaar 2023 / 2024.

Het schooljaar 23/24 is voor het RBL een dynamisch jaar gebleken. Vanuit een “pas op plaats” positie hebben we met elkaar volop geïnvesteerd om de basis op orde te brengen. Intensief overleg met de aangesloten gemeenten heeft ertoe geleidt dat ook cluster Oost volgend schooljaar formatief op orde is. In aanloop naar deze uitbreiding hebben we in cluster Oost een afbakening van de dienstverlening moeten doorvoeren. De dienstverlening heeft zich voor een deel van het jaar beperkt tot de uitvoering van taken die vallen onder het wettelijk minimum. Het effect hiervan is (deels) terug te zien in de cijfers zoals bijvoorbeeld een afname in het aantal werkprocessen “zorgadvies team”. Door prioriteit te geven aan de uitvoering van de wettelijke taken zijn we minder in staat geweest om bij besprekingen in het zorgadvies team aan te sluiten. Ook is een stijging te zien in het aantal meldingen relatief verzuim wat “ter kennisgeving” is aangenomen en waarop geen interventie heeft plaatsgevonden. Ondanks de hoge werkdruk zet RBL zich onverminderd in om voor elk kind een passende ontwikkelplek te vinden. Maatwerk en creativiteit is vaak nodig om dit voor elkaar te krijgen. De complexiteit van de problemen waardoor kinderen niet naar school (kunnen) gaan neemt toe.

Dit is terug te zien in het toegenomen aantal relatief verzuim zaken in het speciaal onderwijs en het toenemende aantal jongeren wat uitvalt vanwege psychische klachten. Dit vraagt in toenemende mate afstemming en samenwerking in de (zorg/onderwijs) keten waardoor de behandeling van een casus meer tijd vraagt en het niet altijd lukt om een casus aan het einde van het schooljaar af te sluiten. Ook lukt het minder vaak om jongeren terug te leiden naar de school van herkomst.

Dat we werken vanuit de Methodische Aanpak Schoolverzuim en sturen op schoolaanwezigheid (in plaats van de focus op afwezigheid) zien we in de cijfers terug in het dalend aantal processen verbaal relatief schoolverzuim. Tegelijkertijd hebben we geïnvesteerd in bereikbaarheid en toegankelijkheid. Ouders en scholen weten ons vaker en vroegtijdiger te vinden waardoor we sneller onze expertise kunnen inzetten om schoolverzuim en/of uitval te voorkomen. Het voorkomen van thuiszitters is ook voor dit schooljaar een speerpunt. De herijking van het thuiszitterspact heeft de keten rondom thuiszitters versterkt. Toch zien we dit schooljaar een stijging van het aantal kinderen wat langdurig niet naar school gaat. En ook een stijging van het aantal zorgleerlingen waarvoor niet direct een passende (onderwijs) plek beschikbaar is. Wachtlijsten in de zorg en de beperkte beschikbaarheid van plekken in de dagbesteding zijn voor deze leerlingen niet helpend. Het terugdringen van thuiszitters zal de komende jaren een keten breed speerpunt blijven. Ondanks dat we niet alle meldingen hebben kunnen oppakken hebben we wel geïnvesteerd in het stimuleren van scholen om verzuim te melden. Scholen pakken dit steeds beter op. Dit is vooral te zien in de stijging van verzuimmeldingen 18+. Verzuim bij deze doelgroep is een risicofactor op voortijdig schoolverlaten.

We zijn dan ook blij met de ontwikkeling dat verzuim vaker gemeld wordt ook al heeft dit in dit schooljaar nog niet geleidt tot een afname van het aantal VSV-ers.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

3

Voorwoord 2/2 Het beeld wat de regioanalyse VSV al liet zien wordt in dit jaarverslag bevestigd. Het aantal VSV-ers stijgt ten opzichte van vorig school en blijft hiermee onverminderd hoog. Een groot deel van deze doelgroep bestaat uit nieuwkomers. We zijn met elkaar nog onvoldoende in staat om een passend aanbod voor deze jongeren te bieden. Dit is een zorgelijke ontwikkeling. We laten hiermee veel potentieel onbenut. Het afgeronde project ISK geeft ons handvatten om hier beter op in te spelen. Naast de wettelijke taken is er volop ingezet op de projecten die onder het regionale VSV programma vallen. Naast de vangnetcoördinatie op de overstap voortgezet onderwijs naar middelbaar beroeps onderwijs is sinds januari 2024 weer vol ingezet op de vangnetcoördinatie van praktijk- en speciaal onderwijs naar een passende vervolgplek (arbeid of onderwijs). De beide vangnetcoördinatoren houden zich vooral bezig met casuïstiek die vastloopt. De casuïstiek wordt gebruikt om rode draden te destilleren en deze te vertalen naar nieuwe samenwerkingsafspraken en/of aanpassing van het beleid.

Wij hopen dat dit cijfermatige verslag uitnodigt tot een verdiepend inhoudelijk gesprek zodat we steeds meer met elkaar in staat zullen zijn om elke jongere perspectief te kunnen bieden om naar vermogen mee te doen in onze maatschappij. En laten we vooral niet vergeten dat er veel al goed gaat. Ik wens u veel leesplezier. Bianca Korevaar Teammanager RBL a.i.

De pilot NEET is net als vorig schooljaar succesvol. De outreachende aanpak is effectief en zal in het volgende schooljaar worden geïntegreerd in de reguliere werkwijze van de doorstroomcoaches en de aanpak van VSV. De pilot On My Way is dit schooljaar minder succesvol verlopen. De aanmeldingen bleven uit en langere tijd is er geen inzet geweest op On My Way. Omdat we regionaal wel de meerwaarde van On My Way zien hebben we het project op onderdelen aangepast en zal er schooljaar 24/25 een doorstart plaatsvinden.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

4

Inleiding 1/2 De Gemeenschappelijke Regeling Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten is beter bekend onder de naam Regionaal Bureau Leren WestBrabant. Het voorkomen en terugdringen van schoolverzuim en schooluitval wordt door deze regionale samenwerking efficiënt en effectief uitgevoerd. Leerlingen en studenten gaan immers ook niet altijd naar een school of onderwijsinstelling binnen hun woongemeente. Eén regionale leerlingenadministratie, met dagelijkse koppelingen naar de gemeentelijke Basisregistraties Persoonsgegevens (BRP’s), DUO (het onderdeel van het ministerie van OCW dat verzuimmeldingen en school in- en uitschrijvingen registreert) en Suwinet (een systeem waarin gemeenten en overheidsinstanties (inkomens)gegevens delen), zorgt ervoor dat de kans minimaal wordt dat jongeren die verhuizen binnen de regio of naar school gaan in een andere gemeente dan hun woongemeente, uit zicht raken.

Alle zestien deelnemende gemeenten hebben hun administratie overgedragen aan het RBL West-Brabant. Voor zeven gemeenten voert het RBL ook de uitvoerende taken uit. Het gaat om het dagelijks werk van leerplichtambtenaren en Doorstroomcoaches. Tot slot voert het RBL voor 3 gemeenten de uitvoerende taken voor het Doorstroompunt (RMC) en de leerplichttaken op het MBO uit. De taken ten aanzien van leerplicht in het primair en voortgezet onderwijs worden door deze gemeenten zelf uitgevoerd.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

5

Inleiding 2/2 Het RBL West-Brabant hanteert zoveel mogelijk uniforme werkwijzen voor de leerplichtambtenaren en doorstroomcoaches in de regio. Werken volgens de bedoeling is hierbij het uitgangspunt; daar waar nodig wordt binnen de kaders maatwerk toegepast om ene passende oplossing te kunnen bieden. De samenwerking met netwerkpartners op het terrein van passend onderwijs, jeugdbeleid en participatiewetgeving zijn hierbij van groot belang. Het recht op onderwijs en ontwikkeling van de jongeren in onze gemeenten staat centraal in onze dienstverlening. Onze speerpunten zijn: • het voorkomen en verminderen van schoolverzuim • het borgen van het recht op onderwijs • het terugdringen van voortijdig schoolverlaten Missie Iedere West-Brabantse jongere zonder startkwalificatie zit op een passende school, is op weg naar een startkwalificatie of wordt begeleid naar de voor hem of haar hoogst haalbare startpositie in de maatschappij. Dit doen we niet alleen; daarvoor is samenwerking op bestuurlijk, beleids- en uitvoerend niveau nodig. Visie We leveren daarvoor individueel maatwerk binnen de kaders van de Leerplichtwet en RMC-wetgeving en doen daarbij een beroep op de verantwoordelijkheid van jongeren, ouders, scholen en relevante netwerkpartners in het sociaal domein.

Kernwaarden Recht op onderwijs, transparantie, gelijke kansen, integriteit, respect voor het individu en samenwerken met anderen zijn daarbij onze kernwaarden.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

6

Leeswijzer In dit jaarverslag wordt voornamelijk op het niveau van werkprocessen gerapporteerd. Een werkproces is een term die gebruikt wordt in het Jeugd Volg Systeem (JVS), het klantregistratiesysteem waarin alle interventies worden geregistreerd die voor jongeren gedaan worden. Wanneer het niet gaat om het aantal werkprocessen, maar om het aantal jongeren wordt dit vermeld. Met de werkprocessen die in dit jaarverslag aan bod komen, wordt getracht een zo goed mogelijk beeld te geven van de werkzaamheden die worden uitgevoerd en de resultaten daarvan om invulling te geven aan het recht op onderwijs en ontwikkeling voor alle jongeren in ons werkgebied. De peildatum voor de jongerenaantallen die in dit verslag genoemd worden, met name onder ‘Doelgroep’, is 01-10-2023. Als in dit jaarverslag wordt gesproken over werkprocessen dan gaat het om de werkprocessen waaraan is gewerkt in de periode van 01-08-2023 tot en met 31-07-2024. Wanneer een tabel informatie weergeeft over een andere periode of peildatum, dan staat dit specifiek bij de tabel vernoemd.

Dit jaarverslag is een dynamisch pdf-bestand. Door middel van verschillende knoppen kunt u gemakkelijk door het document bewegen om snel bij de informatie te komen die voor u interessant is. In de groene balk onderaan iedere pagina staan de volgende drie knoppen weergegeven. Terug naar inhoudsopgave C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Aanvullende en achterliggende informatie (per gemeente) in het dashboard

ⓘ

De aanduiding ‘-' in de tabellen betekent 0 of geen. De informatie in dit verslag heeft betrekking op de cijfers en trends van de gehele regio. Daar waar individuele gemeenten een afwijkende trend laten zien, wordt hier in de verklarende tekst op ingegaan. De cijfers per gemeente zijn te vinden in het dashboard dat als bijlage bij dit Jaarverslag beschikbaar gesteld is.

Cijfers waarstaatjegemeente.nl Vaak wordt voor cijfers over o.a. absoluut verzuim ook gekeken naar waarstaatjegemeente.nl. Die aantallen komen niet overeen met de aantallen in dit jaarverslag. In het jaarverslag wordt gekeken naar het aantal (afgehandelde) werkprocessen. De informatie op waarstaatjegemeente.nl is gebaseerd op de artikel 25 rapportage oftewel leerplichttelling. Dat betreft het aantal personen waarbij sprake is geweest van vrijstelling, verzuim, proces-verbaal of thuiszitten.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

7

Samenvatting In het schooljaar 2023-2024 stabiliseert het verzuim onder leer- en kwalificatieplichtige jongeren . Waar het verzuim vorig schooljaar flink was toegenomen, zien we dit jaar een stabilisering. Dit geldt voor alle soorten verzuim. Het absoluut verzuim blijft dus onverminderd hoog. Het vinden van een passende onderwijsplek voor Oekraïense vluchtelingen en andere nieuwkomers / anderstaligen blijft een grote uitdaging. Al is het aandeel van deze doelgroep in het totaal absoluut verzuim ten opzichte van vorig jaar afgenomen. Wel zien we dat dit jaar de signalen over de wachtlijsten bij speciaal onderwijs zijn weerslag hebben in het absoluut verzuim. Eveneens zien we relatief veel meldingen vanuit het MBO. Bij relatief verzuim zien we een flinke daling in het aantal meldingen vanuit het voorgezet onderwijs. Een wijziging in de wetgeving waardoor scholen te laat komen tussen de lessen door niet meer hoeven te melden speelt hierin een rol. Hier tegenover staat een flinke stijging van het aantal meldingen vanuit het MBO, speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs. De onverminderde complexe problematiek bij jongeren verklaren een groot deel van deze stijging. Dat ”complexe problematiek” geen loze kreet is blijkt ook als we kijken naar de resultaten van de interventies van de leerplichtambtenaren.

Het lukt minder vaak om jongeren terug te leiden naar de school waar ze vandaan kwamen, een doorverwijzing naar hulpverlening komt vaker voor en ook gebeurt het vaker dat een dossier aan het eind van het schooljaar nog lopend is omdat nog geen passende oplossing gevonden is. Ook het aantal thuiszitters stabiliseert. Regionaal wordt gestreefd naar een afname van het aantal thuiszitters. Hoewel er nog geen sprake is van een daling lijkt de stijging van vorig jaar gekenterd en stabiliseert het aantal thuiszitters dit schooljaar. Dieper inzoomend op de verschillende groepen thuiszitters, zien we het aantal zorgleerlingen stijgen. Dit worden ook wel de niet-wettelijke thuiszitters genoemd. Het waarborgen van het recht op onderwijs en ontwikkeling is voor de doelgroep thuiszitters een grote uitdaging. De sleutel tot een succesvolle aanpak ligt in het integraal

handelen en samenwerken van de betrokken professionals. In de hernieuwde uitwerking van het Thuiszitterpact zijn de verschillende taken en verantwoordelijkheden uitgewerkt. De verwachting is dat de implementatie van deze hernieuwde uitwerking een positief effect zal hebben op de aanpak van thuiszitters. Het aantal Voortijdig Schoolverlaters zien we dit jaar stijgen. De stijging zit niet zozeer bij de jongeren die afgelopen schooljaar voortijdig van school zijn gegaan, of bij de jongeren die in de jaren daarvoor voortijdig van school zijn gegaan (en niet meer teruggegaan zijn). De stijging komt vooral voort uit de groep jongeren die volgens DUO nog niet eerder een schoolinschrijving in Nederland gehad hebben. Dit betreft voor het grootste deel nieuwkomers; arbeidsmigranten, buitenlandse studenten en vluchtelingen die korter dan 3 jaar in Nederland verblijven. Voor deze groep, maar ook voor de jongeren die afgelopen jaar voortijdig van school zijn gegaan is en blijft werk een aantrekkelijk alternatief voor school. De verschillende projecten die het RBL uitvoert, zoals Vangnet en NEET, geven de voortijdig schoolverlaters een zetje in de richting die ze nodig hebben om een stabiele en zo zelfstandig mogelijke plek in de maatschappij te krijgen. De groep nieuwkomers valt hier echter buiten. Het op weg helpen van deze jongeren ligt buiten het expertise van het RBL.

Hier zijn andere ketenpartners eerst aan zet. De druk op leerplichtambtenaren en doorstroomcoaches blijft onverminderd hoog. Met de ongewijzigd hoge aantallen en blijvende problematiek bij de jongeren hebben de leerplichtambtenaren en doorstroomcoaches ook afgelopen schooljaar hun handen vol gehad. De aandacht die de huidige casussen vragen, zorgen met regelmaat dat er minder ruimte is voor preventieve taken. Zeker nu het RBL in de overgangsfase van leerplicht naar leerrecht zit, is het vinden van balans tussen curatief en preventief niet altijd makkelijk. De veranderende rol van de leerplichtambtenaar en doorstroomcoach is dan ook voor een aantal subteams aanleiding geweest om nog eens kritisch te kijken naar de benodigde mankracht om de taken uit te voeren.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

8

Doelgroep RBL West-Brabant Deze pagina geeft inzicht in de doelgroep van het RBL. De peildatum is 01-10-2023. Hoeveel jongeren van 5 tot 23 jaar wonen in de 16 deelnemende gemeenten en wat is hun leerplichtstatus? Welk type onderwijs volgen de jongeren die nog geen startkwalificatie behaald hebben? Hoe is de doelgroep die geen schoolinschrijving en ook geen startkwalificatie heeft onderverdeeld? Leerplichtstatus van jongeren in alle aangesloten gemeenten 14.510

1.558

80.714

01-10-2023

Jongeren zonder startkwalificatie, met schoolinschrijving naar type onderwijs

15.342 Primair onderwijs* 01-10-2023

14.373 01-10-2022

1.357

27.809 47.751

37.653

12.999

14.740

Voortgezet onderwijs

29.502

80.620

Leerplichtig

Kwalificatieplichtig

Boven leerplichtig*

Startkwalificatie behaald**

Speciaal onderwijs

1.560 01-10-2022

* 18-23 jarigen die nog geen startkwalificatie hebben behaald ** vwo-, havo- of mbo-diploma op niveau 2 of hoger

48.009

1.336 37.381

13.455

Voortgezet speciaal onderwijs Middelbaar beroepsonderwijs

* Het Speciaal Basisonderwijs (SBO) wordt in dit jaarverslag, zoals in de wetgeving (Wet Primair Onderwijs (WPO) en Wet Expertise Centra (WEC)) is aangegeven, gerekend tot de categorie Primair Onderwijs (PO).

Jongeren zonder startkwalificatie, zonder schoolinschrijving 01-10-2023

7.472

01-10-2022

6.390

Boven leerplichtig

Kwalificatieplichtig

Na een aantal jaren van stijging, zien we dit jaar een lichte daling in het aantal jongeren in onze doelgroep. Dit ligt in lijn met de landelijke ontwikkeling.

522 1.254

Kijkend naar de verschillende leerplichtstatussen valt op dat de daling alleen terug te zien is in het aantal jongeren dat een startkwalificatie behaald heeft. Minder jongeren met een start kwalificatie dus. Waar vorig jaar nog zo’n 21,2% van jongeren tussen 5 en 23 jaar een startkwalificatie behaald had, zien we dat dit jaar zakken naar ongeveer 20,1%.

400 1.202 Leerplichtig

Onderverdeling geen schoolinschrijving VSV Vrijstelling Absoluut verzuim Niet kwalificatieplichtig Overig

Ga naar…

ⓘ

7.472 1.169 344 91 172

Ook zien we dit jaar dat jongeren zonder startkwalificatie minder vaak op school zitten. Dit jaar had 91,6 % van de jongeren zonder startkwalificatie een schoolinschrijving, terwijl dat vorig jaar nog 92,7% was. Jongeren stoppen dus vaker met school zonder dat ze een startkwalificatie behaald hebben. De stijging in het aantal boven leerplichtigen en kwalificatieplichtigen zonder schoolinschrijving bevestigt dit beeld.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

9

Leerplicht en kwalificatieplicht

Verzuim Vrijstelling

Verzuim

Vrijstelling

Thuiszitters

Thuiszitters

Overig

Overig

Verzuim 4.588

!

We kennen de volgende types verzuim:

Jongeren hebben één of meer types verzuimmeldingen. Dit is een lichte afname ten opzichte van vorig jaar (2022-2023: 4.823, 2021-2022: 3.473)

Ook dit schooljaar is landelijk het gesprek steeds vaker gegaan over schoolaanwezigheid en recht op ontwikkeling, in plaats van over schoolverzuim en leerplicht. Een belangrijke trend die we als RBL ondersteunen. In samenspraak met scholen, samenwerkingsverbanden en andere ketenpartners proberen we hier steeds meer invulling aan te geven. Een belangrijke eerste stap is en blijft het melden van verzuim. Het RBL stimuleert alle scholen in het werkgebied verzuim goed te registreren en tijdig te melden. De medewerkers hebben zoveel mogelijk contact met de scholen en bezoeken ze regelmatig om de lijntjes kort te houden. Dit om het tijdig en correct melden van scholen te stimuleren. Aantal verzuim processen dat in behandeling is (geweest) Het aantal werkprocessen is hoger dan het aantal leerlingen. Dit betekent dat er in sommige gevallen sprake was van meerdere verzuimmeldingen bij één leerling.

Ga naar…

ⓘ

leer- of kwalificatieplichtige leerling zonder schoolinschrijving

Relatief:

leer- of kwalificatieplichtige leerling met schoolinschrijving en verzuimt zonder geldige reden (les- of praktijktijd)

Langdurig relatief

leer- of kwalificatieplichtige leerling met schoolinschrijving en er is sprake van ongeoorloofd verzuim dat langer dan vier weken duurt

Luxe:

leer- of kwalificatieplichtige leerling gaat zonder toestemming tijdens de schoolperiode met vakantie

5,36% = verzuimpercentage relatief en luxe verzuim ⓘ Dit is de verhouding tussen het aantal leerlingen van 5 tot 18 jaar (met schoolinschrijving en zonder startkwalificatie en het aantal werkprocessen relatief en luxe verzuim dat bij deze leerlingen is aangemaakt.

3.475 jongeren

722 jongeren

257 jongeren

Absoluut:

Absoluut 732

Relatief 4.724

Luxe 275

Langdurig relatief 134

Regionaal zien we in het schooljaar 2023-2024 bij alle types verzuim een afname ten opzichte van het vorig schooljaar. Behalve bij luxe verzuim, dat is ongeveer gelijk gebleven. Per individuele gemeente zien we de aantallen van de types verzuim erg wisselen. Waar het relatief verzuim bij de ene gemeente toeneemt, daalt het juist bij de ander. Terwijl die bij absoluut verzuim precies andersom kan zijn. 134 jongeren

Op de pagina’s hierna wordt verder ingegaan op de cijfers per type verzuim.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

11

Absoluut verzuim werkprocessen ‘absoluut verzuim’ die door de leerplichtambtenaren in behandeling zijn genomen ( 2022-2023: 782, 2021-2022: 444 en 2020-2021: 299). Om invulling te geven aan het recht op ontwikkeling is ingeschreven staan op een school een belangrijke voorwaarde. Daarom geeft het RBL de hoogste prioriteit aan het oplossen van absoluut verzuim.

732

Onderwijssoort

2022-2023

2023-2024

Primair onderwijs

158

142

Speciaal onderwijs

14

20

Voortgezet onderwijs

149

146

Voortgezet speciaal onderwijs

22

28

Middelbaar beroepsonderwijs

55

78

Geen onderwijs

384

318

Totaal

782

732

Aantal leerlingen

763

722

Na een explosieve stijging in het aantal absoluut verzuim processen vorig schooljaar, zien we dit jaar een stabilisering van het aantal meldingen. Waar vorig jaar nog ruim 1/3 van het aantal absoluut verzuimmeldingen toe te schrijven viel aan het ontbreken van passende onderwijsplekken voor Oekraïense vluchtelingen, zorgt deze doelgroep dit jaar “slechts” voor 16,5% van het aantal meldingen. In het algemeen is echter ook dit schooljaar het vinden van een passende onderwijsplek voor nieuwkomers / anderstaligen een uitdaging, die helaas in eerste instantie vaak leidt tot een absoluut verzuimmelding. Ook de signalen over de wachtlijsten bij speciaal onderwijs zijn afgelopen jaar sterk toegenomen, met vaak een absoluut verzuimmelding als gevolg. Dit schooljaar zien we relatief veel meldingen bij het MBO. Dit ligt in de trend met stijgende uitval op MBO. Soms vanwege de problematiek die speelt bij de jongeren, maar ook omdat jongeren liever gaan werken en zich daarom uitschrijven. Ga naar…

ⓘ

In de linker tabel is het aantal werkprocessen gespecificeerd naar het type onderwijs dat de leerling volgde voordat het absoluut verzuim optrad. ’Geen onderwijs’ wil zeggen dat er geen eerdere schoolinschrijving bekend is. Dit komt bijvoorbeeld voor bij kinderen die net de leerplichtige leeftijd van 5 jaar bereiken of jongeren die nieuw zijn komen in één van de gemeenten. Zoals bij vluchtelingen. Onderstaande tabel geeft weer hoe meldingen van absoluut verzuim door leerplichtambtenaren zijn afgerond. In veel situaties lukt het met tussenkomst van de leerplichtambtenaar om de jongeren (terug) naar school te bewegen. Zoals ook de meeste nieuwkomers die in de loop van het schooljaar een plek op school gevonden hebben. Naast de hier uiteengezette meldingen speelt ook de regionale administratie een belangrijke rol in het oplossen van onterechte meldingen van absoluut verzuim. Resultaat interventie

2022-2023

2023-2024

(Terug) naar school

301

245

Heeft een vrijstelling (aangevraagd)

113

114

Verhuisd

119

76

Onterechte melding

55

46

Overdracht RMC

32

53

Anders*

28

49

Totaal

648

583

Nog lopend aan eind van schooljaar

134

149

*Anders: Hieronder vallen de volgende uitstroomredenen: hoogst haalbare bereikt, Onbekend (conversie), Doorverwijzing hulpverlening en Onderzoek BRP

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

12

Relatief verzuim werkprocessen ‘Relatief verzuim’ die door de leerplichtambtenaren in behandeling zijn genomen (2022-2023: 4.984, 2021-2022: 3.761 en 2020-2021: 3.635)

4.724

In deze tabel staat het aantal werkprocessen gespecificeerd naar het type onderwijs dat de leerling volgt op het moment dat het verzuim zich voordoet.

Bij de aanpak van relatief verzuim wordt gewerkt vanuit de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS)

In onderstaande tabel is te zien wat het resultaat is van de interventies van de leerplichtambtenaar om het verzuim op te lossen. 2022-2023

2023-2024

Terug naar school van herkomst

2.474

1.914

63

Naar een andere school

263

256

3.242

2.789

Niet verwijtbaar

180

100

Voortgezet speciaal onderwijs

174

229

Doorverwijzing naar hulpverlening

122

223

Middelbaar beroepsonderwijs

1.252

1.329

Vrijstelling

75

70

Totaal

4.984

4.724

Thuiszitter

46

44

Aantal leerlingen

3.685

3.475

Ter kennisgeving aangenomen

1.361

1.514

Het aantal werkprocessen relatief verzuim blijft ongeveer op gelijke hoogte met de aantallen van vorig schooljaar. Opvallend is dat het aantal meldingen vanuit het voortgezet onderwijs vrij fors dalen, terwijl het aantal meldingen bij alle andere typen onderwijs juist toenemen. Vanuit het (voortgezet) speciaal onderwijs zelfs relatief fors toenemen.

Buiten de regio verhuisd

56

59

Overig*

284

325

Totaal

4.861

4.505

Nog lopend

123

219

De daling vanuit het voortgezet onderwijs kan gedeeltelijk verklaard worden door een wijziging in wetgeving, waardoor scholen te laat komen tussen de lessen door niet meer hoeven te melden. Daarnaast blijft het een punt van aandacht in het contact met de scholen om het melden te stimuleren. Iets waar het afgelopen schooljaar in een aantal gemeenten in het contact met basisscholen juist erg op geïnvesteerd is. Dat lijkt een belangrijke factor in de stijging van het aantal meldingen vanuit het primair onderwijs Een jaarlijks terugkerend onderwerp is de onverminderd complexe problematiek bij jongeren. De stijging van het aantal meldingen van het MBO, speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs onderstrepen dit.

* Overig bestaat uit: Gelegitimeerd project, Geoorloofd afwezig, Onbekend (conversie), Onterechte melding, Overdracht RMC en Reeds afgedaan in eerder werkproces

Onderwijssoort

2022-2023

2023-2024

Primair onderwijs

270

305

Speciaal onderwijs

46

Voortgezet onderwijs

Ga naar…

ⓘ

Resultaat

Ook als we kijken naar de resultaten van de interventies zien we de complexe problematiek terug. Het lukt relatief minder vaak om de jongere terug te laten gaan naar de school van herkomst. Daar staat tegenover dat de doorverwijzing naar hulpverlening juist relatief erg stijgt. Ook de stijging in het aantal werkprocessen dat aan het eind van het schooljaar nog lopend is geeft aan dat het vinden van een passende oplossing niet altijd gemakkelijk is.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

13

Omslag voor jongere door inzet leerplichtambtenaar Praktijkverhaal uit gemeente Zundert, Mirna van Gils (leerplichtambtenaar) Een jongen uit gemeente Zundert leek vanwege zijn gedrag en verzuim niet meer te passen in het middelbaar speciaal onderwijs. School gaf aan dat ze het idee hadden het plafond met jongere te hebben bereikt en handelingsverlegen waren (ze kunnen de jongen niet zelf helpen). School wilde onderwijsperspectief wijzigen naar werk. De leerplichtambtenaar is ondanks het standpunt van school toch het gesprek aangegaan met de jongen. Hij gaf aan dat hij nog wilde leren, maar dat de school waar hij tot dan toe op zat niet paste. Daarbij was hij al vaak gewisseld van school en was het vertrouwen kwijt dat hij nog wel zou passen. School leek op dit moment niet de meest passende plek voor deze jongen. De leerplichtambtenaar zag echter wel kansen voor ontwikkeling in een andere omgeving. Daarom heeft de leerplichtambtenaar de jongere gewezen op het opleidingscentrum in Rijsbergen. Jongere was hierover enthousiast, ook na een kennismaking. In eerste instantie is de jongen, met behoud van schoolinschrijving, vanuit school gedetacheerd aan het opleidingscentrum. Na de zomervakantie is de jongere begonnen bij het opleidingscentrum.

Ondanks dat er natuurlijk altijd punten zijn waaraan gewerkt kan worden, doet hij het heel goed! Het opleidingscentrum is positief over deze jongen en ziet veel kansen voor hem, mits hij de juiste begeleiding om hem heen heeft. Ook zijn omgeving ziet een jongen die aan het veranderen is. Zelfs de zorg, die al een tijd betrokken is bij de jongere, zien dat jongere weer tot ontwikkeling komt. Het belangrijkste nog is dat de jongen zelf weer ontzettend gemotiveerd is en weer een opleiding wil gaan doen. Er wordt zelfs nagedacht of jongere in februari al kan doorstromen naar de entreeopleiding van het opleidingscentrum. Een jongere die het vooruitzicht had om zonder startkwalificatie, maar met een negatief beeld over school te gaan werken, is weer volop in ontwikkeling en ziet de toekomst positief tegemoet. C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

14

Luxe verzuim 275

werkprocessen ‘Luxe verzuim’ die door de leerplichtambtenaren in behandeling zijn genomen (2022-2023: 271, 2021-2022: 162 en 2020-2021: 82)

Wanneer een leerling zonder toestemming buiten de schoolvakanties om op vakantie gaat, is er sprake van luxe verzuim. Hoewel dit soort verzuim in de meeste gevallen het recht op ontwikkeling van een leerling niet in het geding brengt, hoort het wel bij de uitvoering van de wettelijke taak van het RBL om dit soort verzuim te monitoren. Dit proberen we op een zo efficiënt en effectief mogelijke manier te doen. Het aantal werkprocessen luxe verzuim blijft ongeveer gelijk aan het aantal van vorig jaar. Dit jaar zien we voor het eerst sinds een aantal jaar bij elke gemeente één of meerdere meldingen terug. Een ontwikkeling waar we de laatste jaren steeds vaker mee te maken krijgen is aanvragen voor het maken van een langere (wereld)reis of het oriënteren op emigratie. Vaak willen ouders zich nog niet uit Nederland uitschrijven en gaan de kinderen in het buitenland niet naar school. De leerplichtwet kent hier op dit moment geen mogelijkheden voor. We zoeken, samen met de landelijke branchevereniging Ingrado naar een passende manier om hiermee om te gaan. Bij luxe verzuim is vrijwel nooit sprake van dat een jongere definitief uitvalt op school of naar een andere school toe gaat. De interventie van de leerplichtambtenaar richt zich dus meestal ook niet op het op school houden van de jongere.

De acties zijn meer gericht op het afgeven van het signaal (aan ouders) dat dit verzuim niet is toegestaan en om dit soort verzuim in de toekomst te voorkomen.

In deze tabel is het aantal werkprocessen luxe verzuim vermeld naar het type onderwijs dat de leerling volgde op het moment van het verzuim. Onderwijssoort

2022-2023

2023-2024

Primair onderwijs

192

182

Speciaal onderwijs

10

7

Voortgezet onderwijs

58

72

Voortgezet speciaal onderwijs

5

3

Middelbaar beroepsonderwijs

6

11

Totaal

271

275

Aantal leerlingen

258

257

In deze tabel op hoeveel processen Luxe verzuim de leerplichtambtenaren inhoudelijke actie hebben ondernomen. Behandelde WP Luxe verzuim

2022-2023

2023-2024

Aantal afgeronde werkprocessen

238

243

Nog openstaande werkprocessen

33

32

De werkprocessen luxe verzuim die nog lopend zijn, zijn over het algemeen ook pas net vóór het einde van het schooljaar gemeld.

Ga naar…

ⓘ

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

15

Thuiszitters 8%

van het totaal aantal thuiszitters betreft wettelijk verzuim (langdurig relatief verzuim) (2022-2023: 8%, 2021-2022: 6%)

24%

van het totaal aantal thuiszitters betreft niet-wettelijk verzuim (zorgleerlingen) (2022-2023: 21%, 2021-2022: 27%)

Thuiszitters zijn jongeren die zonder onderwijs thuis zitten omdat hun problematiek Als we het over Thuiszitters hebben in dit jaarverslag, hebben we het vooral (volledige) deelname in een reguliere of speciale onderwijssetting onmogelijk maakt. over de categorie ‘Langdurig relatief verzuim’ en ‘Zorgleerlingen’. Zie ook Deze jongeren hebben binnen het RBL onze prioriteit. We stellen alles in het werk volgende pagina’s. Over de categorieën ‘Absoluut verzuim’ en ‘Vrijstellingen’ om het recht op onderwijs en ontwikkeling ook voor deze jongeren te waarborgen. wordt apart gerapporteerd. Thuiszitters zijn onder te verdelen in 4 categorieën:

Langdurig relatief verzuim*

dit zijn leerplichtige jongeren die staan ingeschreven op een school en deze zonder geldige reden langer dan een aaneengesloten periode van 4 weken niet bezoeken. Dit worden ook wel de wettelijke thuiszitters genoemd

Thuiszitters

2022-2023

2023-2024

Langdurig relatief verzuim*

131

134

Absoluut verzuim

763

722

Vrijstellingen

373

392

334

391

1.601

1.639

Zorgleerlingen

Absoluut verzuim

dit zijn leerplichtige jongeren die niet staan ingeschreven op een school. Zij gaan dus niet naar school en vallen daarmee onder de thuiszitters

Vrijstelling

dit zijn jongeren die op basis van een specifieke situatie (zoals een ernstige meervoudige handicap) zijn vrijgesteld van de leerplicht en niet op school zitten.

Zorgleerlingen

dit zijn leerplichtige jongeren die staan ingeschreven op een school en die om niet verwijtbare redenen 4 weken of langer thuiszitten / de school van inschrijving niet kunnen bezoeken. Het betreft vaak zorgwekkend ziekteverzuim. Dit worden ook wel de niet-wettelijke thuiszitters genoemd. De rol van de leerplichtambtenaar in deze situaties is gericht op het bewaken van het recht op onderwijs en het erop toezien dat een jongere zo spoedig mogelijk terug kan keren in (passend) onderwijs.

*Het ministerie van OCW hanteert deze categorie als definitie voor Thuiszitters. In de artikel 25 rapportages zijn dit dan ook de aantallen waarover we rapporteren

Totaal

In bovenstaande tabel staat een indicatie van het totaal aantal thuiszitters in de regio. Met name het aantal thuiszitters vanuit vrijstellingen is lastig te duiden. In dit jaarverslag gaan we uit van alle jongeren met een vrijstelling 5 onder a en 5 onder b. Het aantal Zorgleerlingen komt tot stand door te kijken naar het totaal aantal jongeren met het werkproces Thuiszitter en hier het aantal Langdurig relatief verzuimers vanaf te halen.

Vrijstellingen

Absoluut verzuim

Zorgleerlingen Langdurig relatief verzuim

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

ⓘ

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

16

Thuiszitters, langdurig relatief verzuim 134

personen waarbij ‘Langdurig relatief verzuim’ is gemeld die door de leerplichtambtenaren in behandeling zijn genomen (2022-2023: 131, 2021-2022: 72 en 2020-2021: 88)

87%

van de langdurig relatief verzuimers in deze regio zat langer dan 3 maanden thuis in schooljaar 2023-2024 (2022-2023: 86%, 2021-2022: 80% en 2020-2021: 76%).

In deze tabel is het aantal werkprocessen Thuiszitters (langdurig relatief verzuim) vermeld dat afgelopen schooljaar heeft gelopen naar het type onderwijs dat de leerling volgde. Omdat thuiszitten vaak lastig op te lossen is, is een deel van deze werkprocessen al in een eerder schooljaar gestart. Het feit dat het aantal werkprocessen (138) groter is dan het aantal personen (134) geeft aan dat het voorkomt dat een jongere afgelopen schooljaar meerdere periodes van 4 weken of langer ongeoorloofd thuis zat. Onderwijssoort

Oorzaak Weigert naar school te gaan

32

Psychische klachten

31

Gezin

17

Geen passende school te vinden /…

16

Gedrag

2022-2023

2023-2024

15

(wachtlijst) behandeling / hulpverlening

9

Wachtlijst

8

Primair onderwijs (incl. SBO)

23

22

Verhuizing

4

Voortgezet speciaal onderwijs

28

26

Lichamelijke klachten / medisch

4

Voortgezet onderwijs

75

78

Middelbaar beroepsonderwijs

5

9

Geen onderwijs 131

Totaal opgelost (incl. 18 jaar geworden of verhuisd)

52

98

Totaal openstaand (actuele LRV)

79

40

Ga naar…

ⓘ

2

Resultaat

3

Totaal gemelde langdurig relatief verzuimers

Bron: artikel 25 rapportage (leerplichttelling) Periode: schooljaar 2023-2024

Onterechte melding

138

Naar een andere school Terug naar school van herkomst Schoolvervangend traject Vrijstelling Buiten de regio verhuisd Onterechte melding Werkt/Is gaan werken * Voltijd zorgtraject Dagbesteding Overdracht RMC

42 21 11 6 5 4 3 3 2 1

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

17

Thuiszitters, zorgleerlingen Jongeren voldoen (nog) niet aan de wettelijke definitie van een Thuiszitter, maar zijn niet op school aanwezig vanwege hun zorgwekkend ziekteverzuim of beginnend relatief verzuim. Hier is sprake van niet-wettelijke thuiszitters. (2022-2023: 334, 2021-2022: 310 en 2020-2021: 191) De zorgen om deze jongeren zijn groot, ze worden preventief benaderd om erger te voorkomen.

391

In onderstaande tabel is het aantal zorgleerlingen met 1 of meer werkprocessen Thuiszitter weergegeven, naar het type onderwijs. In de grafieken aan de rechterkant is te zien wat de oorzaak is die is vastgelegd in het werkproces Thuiszitter dat is aangemaakt bij deze leerlingen. Daarnaast is voor de werkprocessen die zijn afgesloten ook het resultaat zichtbaar gemaakt. Hier ziet u hoe het thuiszitten is opgelost. Onderwijssoort

2022-2023

2023-2024

Primair onderwijs (incl. SBO)

67

79

Voortgezet speciaal onderwijs

50

70

Voortgezet onderwijs

212

242

Middelbaar beroepsonderwijs

5

8

Totaal zorgleerlingen met 1 of meer WP Thuiszitter

334

399

Totaal afgesloten

190

222

Nog openstaand (actuele zorgleerlingen)

144

177

Thuiszitterspact In 2017 sloten de 16 West-Brabantse gemeenten het Thuiszitterspact. De uitwerking hiervan is in 2019 opgeleverd. Vorig schooljaar hebben de samenwerkingsverbanden en het RBL deze uitwerking herzien. Deze herziene uitwerking beschrijft hoe we anno nu in de gehele regio West-Brabant invulling willen geven aan het voorkomen en bestrijden van thuiszittende leerlingen binnen het PO en VO. De sleutel voor een succesvolle thuiszittersaanpak ligt in het handelen en samenwerken van de betrokken professionals. Ga naar…

ⓘ

Oorzaak Wachtlijst school Verhuizing Overig Weigert naar school te gaan Gezin Geen passende school te vinden /… Lichamelijke klachten / medisch Gedrag (wachtlijst) behandeling / hulpverlening Psychische klachten

2 6 9 11 12 13 23 32 77 214

Resultaat Verhuisd buiten de regio Onterechte melding Werkt/Is gaan werken * Overdracht RMC * Voltijd zorgtraject Vrijstelling * Dagbesteding Schoolvervangend traject Terug naar school van herkomst Naar een andere school

4 4 6 6 14 15 17 18 58 80

De uitrol van de herziene uitwerking heeft afgelopen schooljaar door het vertrek van de projectaanjager en de beperkte beschikbare capaciteit vertraging opgelopen. De rol van projectleider wordt in het schooljaar 24-25 opnieuw ingevuld, waardoor er ook weer een nieuwe impuls aan de implementatie van de herziene uitwerking Thuiszitterspact gegeven kan worden.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

18

Meedenken met de jongere volgens de bedoeling van de wet Praktijkverhaal gemeente Altena (Najma Tahrioui), verslag van een moeder “Kijk eens, hoe mooi hij dat schip van Clicks gemaakt heeft en hij helpt andere kinderen zo fijn”. “Het is Citoweek, nou dat merken we wel, hij was zo chagrijnig en het lukte hem eigenlijk niet”. Zomaar wat citaten uit groep 1 en 2 van de basisschool.

Inmiddels zat hij niet stil. Hij hielp waar hij kon en had als grote hobby vissen. Hij heeft zo uren in de Biesbosch doorgebracht. Maar met het minste of geringste ging het mis. Dan brak hij uit woede en frustratie weer een hengel.

Vanaf groep 4 driftige reacties en boos thuis. Vanaf groep 5 een kindercoach die hem wat aanstuurde. Groep 6 en 7 waren “goede” jaren. Corona kwam, de scholen gingen dicht of heel beperkt les. Dus veel afwisseling met school en vooral hutten en vlotten bouwen. Groep 8 weer fulltime school en de driftbuien kwamen terug. Boze buien en er sneuvelden weer dingen. Hulp gezocht en het tij leek weer te keren in het voorjaar.

In januari maakte hij de opmerking dat zijn geld op was en een vriendje zei daarop dat hij dan maar moest gaan werken. Hij is een bedrijf binnengestapt. Die baas vond het niks dat hij hele dagen thuis zat en hij kreeg een meeloopdag aangeboden. Dit beviel van beide kanten en hij mocht op proef eens 2 weken blijven. En ook daar werd gewezen op het belang van school, maar helaas zonder resultaat.

Toen de lang verwachtte andere school (voortgezet onderwijs) waar meer praktisch onderwijs zou komen. Tot de herfstvakantie leek het te gaan maar er begonnen al wat rimpels te komen. Hij gaf aan dat het toch niet zo leuk was. Net voor de kerst ging het weer mis, boosheid, driftbuien, grote ontploffingen waar dingen sneuvelden. Weer naar school, kwam halverwege de dag thuis en was de volgende dag niet op school te krijgen. Hij was depressief, opstandig, boos, agressief, onrustig.

Zijn baas wilde dat er een gesprek kwam met de leerplichtambtenaar over een oplossing. Dit was superspannend want er waren nogal wat wetten die overtreden werden terwijl wij allemaal zagen dat het werken helend voor hem was. Bij de psycholoog merkten ze ook een goede verandering en we zijn een gesprek aangegaan. Dit was voor de leerplichtambtenaar een hele puzzel, want ze zag ook in dat dit voor onze zoon goed werkte, maar hoe moet het met alle regels. Maar deze leerplichtambtenaar is creatief denkend, denkt aan het welzijn van het kind en heeft de puzzel afgemaakt door een school te vinden die ook meedenkt. En zo is het werken stage geworden.

Naar de huisarts, een hulpverleningstraject werd in gang gezet en de leerplichtambtenaar kwam ook om de hoek kijken. Hij moet naar school, maar met geen mogelijkheid lukte dat. De psycholoog adviseerde rust en ik wilde ook dat er een uitgebreide test kwam wat er nu precies gaande was. Daar kwam ADHD uit met een hele trage verwerkingssnelheid. De sfeer was hier te snijden doordat er elke keer driftbuien kwamen waarin elke keer iets kapot gegooid werd. Tot ongeveer de meivakantie duurde dit en hij nam het besluit om nooit meer naar school te gaan. Dat gaf wel wat meer rust. Maar rond de tijd dat er weer gesprekken waren, liep de spanning weer op. Hij wilde zelf absoluut niet mee, maar besefte wel goed dat ik ging.

Een coach begeleid hem nu en vorige week is het boek van CVA al binnengekomen, want die cursus wil hij gaan doen. Dat hij op deze manier zich kan ontwikkelen is geweldig. We hebben nu een gezellige knul in huis die graag de leert, maar op school en in de klas is geen optie voor hem en op deze manier gaat het buitengewoon goed. We zijn daarom erg blij en dankbaar met deze leerplichtambtenaar en hopen dat ze nog veel kinderen kan helpen op deze manier

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

19

Vrijstelling 1.383

vrijstellingen van inschrijving zijn afgegeven (2022-2023: 1.381, 2021-2022: 1.242 en 2020-2021: 1.192)

We hebben van oudsher te maken met een relatief grote groep leerlingen die in België op school zit (artikel 5 onder c), met name in de gemeenten langs de grens (met name BaarleNassau, Roosendaal, Woensdrecht en Zundert). Het afgelopen schooljaar valt op dat het aantal jongeren dat in een nietbuurland naar school gaat toeneemt. Mede daarom investeert het RBL vanaf komend schooljaar in het beter monitoren van jongeren met deze vrijstelling. De trend in de stijging in het aantal aanvragen op basis van artikel 5 onder b lijkt dit jaar af te vlakken in onze regio. Omdat er geen goed zicht meer is op kinderen met deze vrijstelling en (de kwaliteit van) het onderwijs dat zij krijgen, heeft het RBL onverminderd aandacht voor dit onderwerp. Goed is daarom ook om te zien dat dit schooljaar in bijvoorbeeld gemeente Zundert door interventie van de leerplichtambtenaar een aantal aanvragen van deze vrijstelling is afgewezen en de jongeren alsnog zijn ingeschreven op een school. Ook is dit jaar wederom een lichte stijging te zien in vrijstellingen op grond van artikel 15. Met deze vrijstelling wordt maatwerk toegepast door andersoortige vormen van onderwijs of werk toe te staan voor jongeren die hun plaats in het reguliere of speciale onderwijs niet vinden. Samen met de vrijstellingen op grond van artikel 3a en artikel 3b leveren we maatwerk voor jongeren die (dreigen) uit (te) vallen.

Ga naar…

ⓘ

In de Leerplichtwet 1969 staat dat iedere jongeren vanaf 5 tot 18 jaar verplicht is om naar school te gaan en een startkwalificatie te halen. De wet geeft echter ook een aantal voorwaarden aan waarop deze verplichting niet geldt: de zogenaamde vrijstellingen.

Vrijstelling 5 onder a Jongeren van 5 tot 18 jaar die vanwege psychische en/of lichamelijke redenen niet kunnen deelnemen aan onderwijs kunnen recht hebben op een vrijstelling van de leerplicht. Sinds begin 2023 hanteert het RBL in samenwerking met GGD West-Brabant en de regionale samenwerkingsverbanden een aangescherpte werkwijze. Het doel is om het aantal van deze vrijstellingen te beperken en jongeren, eventueel met nodige aanpassingen, onderwijs te blijven bieden op school. Desondanks zien we het aantal vrijstellingen toch stijgen. Gelet op het aangescherpte proces kunnen we ervan uitgaan dat de groep waar deze vrijstelling voor bedoeld is groeit. Een vrijstelling kan worden afgegeven voor (een gedeelte van) een schooljaar. In de tabel hieronder staan de vrijstellingen die dit schooljaar zijn afgegeven. Aantallen van soorten vrijstellingen

2022-2023

2023-2024

Artikel 3a vervangende leerplicht 14 jarigen

5

9

Artikel 3b vervangende leerplicht laatste leerplichtige jaar

6

11

Artikel 5 onder a vrijstelling van inschrijving op een school wegens lichamelijke of psychische ongeschiktheid

290

303

Artikel 5 onder b vrijstelling van inschrijving op een school wegens bezwaar tegen de richting van het onderwijs

83

89

Artikel 5 onder c vrijstelling van inschrijving op een school wegens inschrijving op een school in het buitenland

861

826

Artikel 5a trekkende bevolking

2

2

Artikel 15 vrijstelling wegens het volgen van ander onderwijs

134

143

Totaal

1.381

1.383

Gedoogbeschikkingen

93

52

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

20

Afhandelingen en waarschuwingen 184

afhandelingen ingezet vanwege absoluut, relatief of luxe verzuim

536

waarschuwingen afgegeven vanwege absoluut, relatief verzuim of luxe verzuim

Afhandelingen

Luxe verzuim

Verwijzing Halt

23-24

Dwang in een civiel kader

Procesverbaal

51

22-23

Alle leerplichtambtenaren binnen het RBL werken volgens de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS). Een landelijke aanpak die tot stand is gekomen in samenwerking met de belangrijkste ketenpartners van leerplicht, waarbij de nadruk ligt op preventie en vrijwillige (jeugd)hulp. Een werkwijze waarbij niet de handhaving van de wet en de strafrechtelijke kan centraal staat, maar juist het zoeken naar de oorzaken en bieden van duurzame oplossingen.

Relatief verzuim

23-24

Absoluut verzuim

70

23-24

4

22-23

9

57

22-23

72 77

1

82

Alleen wanneer het niet anders kan en het echt helpend is voor de jongere wordt er een juridische maatregel of waarschuwing ingezet. Op deze pagina staat een overzicht van het aantal ingezette afhandelingen (= maatregel) en gegeven waarschuwingen.

Waarschuwingen

Absoluut Relatief Luxe verzuim verzuim verzuim

Mondelinge waarschuwing Schriftelijke waarschuwing zonder gesprek

Ga naar…

23-24

12

22-23

4

Schriftelijke waarschuwing na gesprek Waarschuwing luxe verzuim

23-24

197

212

65

22-23

204

206

52

Het aantal afhandelingen is ten opzichte van vorig jaar iets gedaald. Zelfs iets harder gedaald dan de daling in het aantal verzuimmeldingen. Daarentegen zien we het aantal waarschuwingen juist iets toenemen. Dit tekent de aanpak volgens de MAS en de steeds minder strafrechtelijke benadering van verzuim.

23-24 12 22-23 4

ⓘ

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

21

Overig In deze tabel zijn de overige leerplicht en/of kwalificatieplicht werkprocessen vermeld die zijn afgehandeld. Onderwijssoort

2022-2023

2023-2024

Zorgadviesteam serieuze zorgsignalen die mogelijk gaan leiden tot verzuim of uitval

495

418

Informatie en advies vragen van diverse aard die beantwoord worden

3.418

3.729

Monitoring 18- indien na afsluiting van een werkproces toch behoefte is een tijdje de vinger aan de pols te houden

107

177

Dreigende verwijdering meldingen van school dat een leerling verwijderd dreigt te worden, waardoor mogelijk schooluitval ontstaat

45

36

Verlof gewichtige omstandigheden meer dan 10 dagen Verlofaanvragen van meer dan 10 schooldagen wegens gewichtige omstandigheden artikel 11 onder g van de Leerplichtwet 1969

45

58

Overstap VO / Entree -MBO jongeren benaderen die tussen wal en schip dreigen te raken bij de overstap van VO naar MBO

191

196

Totaal werkprocessen

4.301

4.614

Totaal aantal leerlingen

3.554

3.799

Ga naar…

ⓘ

Dit jaar zien we een daling in het aantal werkprocessen Zorgadviesteam. Dat is op zich opvallend. Dit proces wordt namelijk aangemaakt op het moment dat scholen de leerplichtambtenaren en andere partners betrekken bij multidisciplinaire overleggen om passende oplossingen te vinden voor de leerlingen waar zorg over bestaat. En afname van deze processen impliceert een afname van leerlingen waar zorg over bestaat. Terwijl de signalen vanuit de uitvoering en overige cijfers het tegenover gestelde aangeven. Ook is de daling niet terug te voeren naar een bepaald subteam in de regio. Het is echt per gemeente verschillend of het aantal is gestegen of juist is gedaald. Dit vraagt om extra aandacht voor het op een juiste manier registreren van deze overleggen komend schooljaar.

De grootste stijging zien we terug bij de processen Informatie en advies. Dit proces wordt aangemaakt wanneer een ouder, school of andere betrokkenen contact met het RBL opneemt en informatie of advies opvraagt over de situatie rondom een jongere, zonder dat er (nog) sprake is van verzuim of andere specifieke leerplicht zaken. Opnieuw een signaal dat ouders, scholen en andere betrokkenen ons steeds beter weten te vinden. De regionale administratie heeft een belangrijke taak in het opvangen van de eerste telefoontjes en mailtjes en daarmee ook een groot aandeel in het afhandelen van deze processen.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

22

Doorstroompunt (RMC) en VSV

(Jongeren In Kwetsbare Positie) JIKP

JIKP

NEET

(Jongeren In Kwetsbare Positie)

Doorstroompunt (RMC)

NEET

Doorstroompunt (RMC)

overig

overig Voortijdig schoolverlaters

Voortijdig schoolverlaters OnMyWay

OnMyWay Vangnet

Vangnet

Doorstroompunt 1.838

Werkprocessen die door een leerplichtambtenaar of doorstroomcoach in behandeling zijn genomen in het schooljaar 2023-2024 (2022-2023: 1.789, 2021-2022: 1.950 en 2020-2021: 1.594)

Resultaat na begeleiding Geen doelgroep meer >23 jaar, buiten de regio

2022-2022

2023-2024

44

37

168

174

verhuisd, startkwalificatie behaald

Tijdelijk niet plaatsbaar tijdelijk niet in staat onderwijs te volgen, bijv. vanwege hulpverlening, onvoldoende taalbeheersing of schoolvervangendtraject.

Jongeren boven de 18 jaar die geen onderwijs volgen en ook niet over een startkwalificatie beschikken worden Voortijdig Schoolverlaters (VSV’ers) genoemd. Zij komen in beeld bij het Doorstroompunt en worden hier door de doorstroomcoaches begeleid om hen zo duurzaam mogelijk te laten landen in de maatschappij. Dit kan door middel van een opleiding, door werk of door een combinatie van beiden.

SUWI-prioriteit

Werk

649

683

Onterechte melding toch sprake van

16

14

140

88

(aantal unieke jongeren = 454) 188

schoolinschrijving of startkwalificatie

Aangemeld bij opleiding al aanmelding voor opleiding komend schooljaar, maar nog geen schoolinschrijving

106

85 58

Begeleiding beëindigd, zonder opgaaf van reden door cliënt

451

486

Opleiding (continuering of andere)

154

152

Totaal aantal werkprocessen

1.622

1.634

Nog openstaand

167

204

zijn preventief opgestart 76 RMC-trajecten terwijl er nog sprake was van een schoolinschrijving

2

11

4

Het totaal aantal werkprocessen is dit jaar ongeveer gelijk gebleven met vorig jaar. Echter zien we een tweedeling in de regio. In de subteams West en Etten-Leur / Rucphen / Zundert zien we het aantal werkprocessen toenemen. Terwijl we in de subteams Oost en Altena juist een daling zien.

Aan het aantal werkprocessen met resultaat werk, dat ongeveer gelijkt ligt met vorig jaar, is te zien dat jongeren werk in dit positieve economisch Het aantal preventief opgestarte werkprocessen is iets gestegen ten opzichte klimaat nog steeds zien als een aantrekkelijk alternatief voor school. van vorig jaar. Dit aantal ligt redelijk stabiel in de afgelopen schooljaren. (2022-2023: 64, 2021-2022: 71 en 2020-2021: 79)

Ga naar…

ⓘ

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

24

Jongeren in kwetsbare positie (JIKP) 4.156

Kwetsbare jongeren in JVS per 01-08-2024 (per 1-8-2023: 4.145, per 1-10-2022: 3.705)

Actuele informatie uit JVS De minister van OCW wil voor jongeren in kwetsbare positie de risico's op uitval beperken en passende begeleiding voor deze jongeren versterken. Daarom hebben burgermeesters en wethouders sinds 1 januari 2017 de taak om de doelgroep jongeren in kwetsbare positie te volgen. Deze taak is bij de doorstroomcoaches belegd. Voor deze doelgroep gaan we uit van de volgende definitie: - Ooit ingeschreven geweest op Pro / VSO / VMBO-BB, én - Momenteel geen schoolinschrijving, óf - Momenteel ingeschreven op MBO 1 / MBO2 In ons registratiesysteem JVS hebben we de beschikking over actuele informatie van deze doelgroep. Monitoren Niet iedere jongere in kwetsbare positie heeft begeleiding vanuit het RBL nodig. Om te bepalen welke jongeren begeleid moeten worden, ‘pellen’ we de doelgroep af aan de hand van de beslisboom van Ingrado. Alleen de categorie ‘Overig’ moet door het Doorstroompunt worden benaderd. In de tabel hiernaast staan de categorieën van de kwetsbare jongeren weergegeven op 1-08-2024.

Cijfers van Ministerie van OCW Naast de cijfers uit ons eigen registratiesysteem levert het ministerie van OCW ook ieder jaar cijfers aan als bron voor de te monitoren jongeren. Omdat deze cijfers slechts eenmaal per jaar worden aangeleverd en daarnaast gebaseerd zijn op gegevens uit het verleden, geven deze cijfers geen actuele informatie. Het RBL kiest er daarom voor uit te gaan van de gegevens uit het eigen systeem. De cijfers van het ministerie van OCW zijn openbaar en hier te raadplegen.

Status

Op 1-8-2023

Startkwalificatie behaald

Op 1-8-2024

615

733

Schoolinschrijving

1.066

932

Uitkering of inkomen uit werk > €580,-

1.433

1.382

Overig

1.031

1.109

Totaal

4.145

4.156

Aanpak doelgroep Gemeente Altena heeft een eigen regionale aanpak voor deze doelgroep in nauwe samenwerking met de vsv-participatiecoach van die gemeente. Eind dit schooljaar heeft er een personele wisseling plaatsgevonden in de invulling van deze functie. Regionaal is halverwege het schooljaar de nieuwe vangnet coördinator PRO/VSO gestart. Naast dat zij wordt ingezet bij individuele casussen die in het regulier pas vast dreigen te lopen, is zij begonnen aan een eerste verkenning voor een regionaal uniforme aanpak. In de aangekondigde wetswijziging Van School naar Duurzaam werk (beoogde inwerkingtreding 1-1-2026) is ook veel aandacht voor deze doelgroep. Zo wordt de begeleiding van deze jongeren op een vervolgstap naar onderwijs of werk intensiever. Wanneer de vervolgstap naar werk is, heeft de gemeente vanaf het laatste schooljaar van deze jongeren een belangrijke rol in het begeleiden van hen. In het afgelopen schooljaar is gestart met de voorbereidingen binnen de gemeenten op deze uitgebreidere rol. Dit zal ook komend schooljaar doorlopen.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2023-2024 | Pagina

25

Overig In deze tabel zijn de overige RMC-werkprocessen vermeld die in het afgelopen schooljaar in behandeling zijn (geweest) bij een doorstroomcoach. Werkprocessen die alleen administratief zijn afgehandeld, zijn hier niet in meegenomen. RMC-werkproces opgepakt door trajectbegeleider

2022-2023

2023-2024

Verzuim 18+ Verzuim door school gemeld aan het RBL

1.835

1.992

Monitoring 18+

23

15

Totaal werkprocessen

1.858

2.007

Totaal aantal jongeren

1.342

1.399

Dit jaar valt op dat het aantal werkprocessen sterker gestegen is dan het aantal jongeren dat hierbij betrokken is. Dit houdt in dat er vaker sprake is van recidive. Meer jongeren verzuimen dus meerdere malen. Dit ligt in lijn met de stijging in het aantal VSV’ers.

ⓘ

Jongeren met een werkproces In beeld Aantal jongeren

De aantallen van het werkproces Verzuim 18+ liggen dit jaar ongeveer gelijk aan die van vorig jaar, iets hoger. Verzuim bij 18+ wordt gezien als een risico op Voortijdig Schoolverlaten en is daarom van groot belang in de totale aanpak van het Doorstroompunt. Vanuit het RBL stimuleren we (MBO-)scholen dan ook om verzuim bij 18-plussers te melden.

Ga naar…

In onderstaande tabel staan jongeren met een werkproces In beeld die door de administratie worden gemonitord. Dit zijn VSV’ers die niet bereikbaar zijn of hebben aangeven niet begeleid te willen worden.

2022-2023

2023-2024

3.642

2.410

De daling van vorig jaar zet ook dit jaar door. Dit heeft grotendeels te maken met de nieuwe aanpak VSV. Zoals vorig jaar al werd gemeld, heeft er een opschoning plaatsgevonden van het aantal openstaande werkprocessen In Beeld. Daarnaast wordt er in de nieuwe werkwijze niet altijd meer een werkproces In Beeld aangemaakt. Jongeren die onbereikbaar zijn worden op een andere manier gemonitord. Jongeren van wie geen telefoonnummer of e-mailadres bekend is, worden benaderd door middel van het sturen van een kaart. Komt hier geen reactie op, dan zijn de mogelijkheden om met deze jongeren in contact te komen beperkt voor het RBL. Op het einde van dit schooljaar zijn deze jongeren bij wijzen van proef benaderd door te NEET-collega’s. Met als doel om de NEETbenadering onderdeel te maken van de reguliere dienstverlening voor alle voortijdig schoolverlaters, zijn de jongeren volgens de NEET-methode benaderd. De ervaring was zeer positief en zal komend schooljaar verder invulling krijgen in de reguliere werkwijze.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png