Bestemmingsplan Emmerblok vastgesteld Bijlagen bij toelichting.pdf
Tekst van het document
RELEVANTE ONTWIKKELINGEN IN DE REGIO Op dit moment zijn er twee initiatieven voor nieuwe hotels bekend in de regio: ● Hotel bij afslag 25 Steenbergen (A4): Er is een initiatief voor een hotel met 120 kamers en eventuele doorgroei naar 200 kamers bij afslag 25 van de A4 bij Steenbergen. Dit hotelconcept is nog in de verkennende fase. Behalve hotelkamers komen hier ook voorzieningen voor shortstay (verblijfsvoorzieningen met een kitchenette voor gasten die twee tot zes maanden blijven). Een belangrijke doelgroep vormen expats en buitenlandse werknemers bij bedrijven in de regio. ● Poortgebied Bergsche Heide: Langs de A4 bij Bergen op Zoom wordt het Poortgebied Bergsche Heide ontwikkeld. Er wordt gewerkt aan het realiseren van een hoogwaardig servicepunt langs de A4, aantrekkelijke recreatieve voorzieningen en versterking van de natuur. Onderdeel van dit Poortgebied is ook een hotel met maximaal 150 kamers met daarbij behorende ondergeschikte functies zoals sport- en spelfaciliteiten (waaronder een casino), cultuur en ontspanning, wellness en ondergeschikte horeca en detailhandel, zalenverhuur en verhuurorganisatie voor dagrecreatie.
18/28
BENCHMARKANALYSE Het huidige hotelaanbod in de gemeente Halderberge en in Roosendaal kan vergeleken worden door middel van een benchmark. Het huidige hotelaanbod wordt in dit geval vergeleken met het te verwachten aanbod op basis van het inwonertal van vergelijkbare woonplaatsen en het Nederlandse gemiddelde. In figuur 3.6 en 3.7 wordt gekeken naar de woonplaats Roosendaal. Roosendaal heeft in 2022 67.060 inwoners. Voor deze benchmarkvergelijking wordt Roosendaal vergeleken met een groep van Nederlandse woonplaatsen met 50.000-100.000 inwoners en met het Nederlandse gemiddelde. Het huidige hotelaanbod in Roosendaal (4 hotels met een totale omvang van 965 m2 wvo) kan vergeleken worden met het te verwachten aanbod voor Roosendaal op basis van gemiddelden in deze twee benchmarkgroepen. Op basis van de twee benchmarks is duidelijk zichtbaar dat er een bestaand onderaanbod aan hotels is in Roosendaal. Uitbreiding van het hotelaanbod in Roosendaal (zowel het aantal hotels als de omvang van het hotelaanbod) is op basis van beide benchmarks mogelijk. Figuur 3.6 Aantal hotels in Roosendaal vergeleken met het te verwachten aanbod op basis van twee benchmarks
11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
Figuur 3.7 Omvang hotelaanbod (m2 wvo) in Roosendaal vergeleken met de te verwachten omvang op basis van twee benchmarks
10,0 2500
1.960
2000 4
1.303
1500
4,7
1000
965
500 0 Roosendaal
Te verwachten aanbod op basis van Benchmark
Te verwachten aanbod op basis van NL
Roosendaal
Te verwachten Te verwachten aanbod op basis aanbod op basis van Benchmark van NL
In figuur 3.8 en 3.9 wordt gekeken naar het hotelaanbod in de gemeente Halderberge. De gemeente heeft in 2022 30.770 inwoners. Voor deze benchmarkvergelijking wordt de gemeente Halderberge vergeleken met een groep van Nederlandse woonplaatsen met 30.000-50.000 inwoners en met het Nederlandse gemiddelde. Het huidige hotelaanbod in de gemeente Halderberge (2 hotels met een gezamenlijke omvang van 520 m2 wvo) kan op basis van gemiddelden in deze benchmarkgroepen worden vergeleken met het te verwachten aanbod voor de gemeente Halderberge. Op basis van de benchmarkvergelijking is zichtbaar dat ook in de gemeente Halderberge een onderaanbod bestaat in de hotelsector. Er is op basis van beide benchmarks ruimte voor uitbreiding van het hotelaanbod (zowel het aantal hotels als de omvang van het hotelaanbod).
19/28
Figuur 3.9 Omvang hotelaanbod (m2 wvo) in gemeente Halderberge vergeleken met de te verwachten omvang op basis van twee benchmarks
Figuur 3.8 Aantal hotels in gemenete Halderberge vergeleken met het te verwachten aanbod op basis van twee benchmarks
5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0
4,6
2,8
2
Gemeente Halderberge
3.5
Te verwachten aanbod op basis van Benchmark
Te verwachten aanbod op basis van NL
1000 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0
900
610 520
Gemeente Halderberge
Te verwachten aanbod op basis van Benchmark
Te verwachten aanbod op basis van NL
Conclusie
Het hotelconcept in Borchwerf II speelt in op de zakelijke markt rondom het bedrijventerrein en de toeristische markt door de ligging dicht bij de Designer Outlet Roosendaal. De ligging van het hotel is strategisch naast een aansluiting op de snelweg A17 en het hotel wordt gecombineerd met een restaurant, vergaderruimte en casino. Door in te zetten op meerdere doelgroepen wordt een economisch duurzame exploitatie kansrijk en voegt het hotel echt iets nieuws toe aan de regio. Door functies te combineren wordt een totaalconcept geleverd en is een efficiënte bedrijfsvoering mogelijk. Het aanbod rondom de snelwegen in de corridor Antwerpen-Rotterdam kan nog verder uitgebreid worden. Het 3-sterrenaanbod rondom de stad Roosendaal is beperkt. Op deze manier bestaat er zowel kwalitatief als kwantitatief gezien behoefte aan een hotelfunctie op Borchwerf II bij Roosendaal.
20/28
4. BEHOEFTE CASINO Bij het hotel zal ook een casino (speelautomatenhal) op de begane grond worden gerealiseerd met een bvo van maximaal 1.000 m2.
4.1
Verzorgingsgebied
Het te realiseren casino (speelautomatenhal) voorziet in verschillende behoeften. Ten eerste richt het casino zich op de zakelijke gasten die naast hun verblijf in het hotel behoefte hebben aan entertainment. De recreatieve verblijfsgast in het hotel zal een bezoek aan de Designer Outlet van Roosendaal kunnen combineren met een bezoek aan het casino. Ten slotte voldoet het casino in de behoefte aan kansspelen van de inwoners van de gemeenten Halderberge en Roosendaal zelf.
4.2
Trends en ontwikkelingen casino’s
De Marktscan Landgebonden Kansspelen 2022 van de Kansspelautoriteit geeft een goed beeld van de huidige ontwikkelingen in de casinosector. Een belangrijke graadmeter voor deze sector is het Bruto Spelresultaat (BSR). Dit is de totale inzet minus uitgekeerde prijzen. De coronacrisis heeft een grote impact gehad op het BSR in de sector. Het totale BSR bedroeg in 2020 1,94 miljard euro, terwijl het BSR in 2019 (voor corona) nog 2,7 miljard euro was. Casinospelen zijn gemiddeld goed voor 6,4% van het totale BSR in de sector, terwijl speelautomaten goed zijn voor 32,7%. In Nederland is het fysiek aanbieden van casinospellen enkel voorbehouden aan Holland Casino. Holland Casino heeft zwaar te lijden gehad onder de coronacrisis. Intussen is ook de Wet Kansspelen op afstand in werking getreden. Dit houdt in dat partijen ook online casinospelen mogen aanbieden, indien er een vergunning is verleend. Het BSR van speelautomaten bedroeg in 2020 in totaal 665,1 miljoen euro. Dat is bijna een halvering ten opzichte van het BSR in 2019 van 1,19 miljard euro. De ontwikkeling van het BSR in deze sector is weergegeven in figuur 4.1 (uitgesplitst naar speelautomaten bij Holland Casino en overige speelhallen). Ook hier is de invloed van corona sterk zichtbaar.
Figuur 4.1: BSR in de speelautomatensector per jaar (bron: Marktscan Landgebonden Kansspelen, 2022) Samengevat heeft de coronacrisis een flinke impact gehad op de casinobranche. Het BSR in de casino- en speelautomatensector zal naar verwachting in 2023 weer op het pre-corona niveau zijn.
21/28
4.3
Conceptbeschrijving
Het beoogde casino op Borchwerf II zal een bruto vloeroppervlak van maximaal 1.000 m2 hebben en bestaan uit een speelautomatenhal. Een speelautomaat wordt als volgt omschreven: “een toestel, ingericht voor de beoefening van een spel, dat bestaat uit een door de speler in werking gesteld mechanisch, elektrisch of elektronisch proces, waarbij het resultaat kan leiden tot de middellijke of onmiddellijke uitkering van prijzen of premies, daaronder begrepen het recht om gratis verder te spelen”.
4.4
Aanbod in de regio
AANBOD IN DE REGIO De gemeente Halderberge kent op dit moment één casino (speelautomatenhal) van Players Casino met een winkelvloeroppervlakte van 50 m2. Dit casino ligt in het centrum van Oudenbosch. Roosendaal kent op dit moment twee locaties voor kansspelen, met een gezamenlijk winkelvloeroppervlak van 630 m2. Het huidige aanbod in Roosendaal bestaat uit Fair Play Casino (280 m2 wvo) en Jacks Casino (350 m2 wvo). Er is een beperkt aantal vergunningen voor casino’s in Halderberge. Volgens de huidige verordening speelautomatenhal Gemeente Halderberge kan er voor maximaal twee speelautomatenhallen een vergunning worden gegeven in de gemeente Halderberge. Eén vergunning is al afgegeven aan Players Casino, maar er is nog ruimte voor een tweede casino in de gemeente Halderberge. Er is echter geen sprake van een uitbreiding van het aantal locaties binnen de gemeente waarbinnen de uitoefening van een casino mogelijk is. De gemeente Roosendaal geeft ook vergunningen uit voor de kansspelen. De gemeente heeft aangegeven de intentie te hebben zich tot 1 januari 2033 aan Jacks Casino te verbinden, maar daarbij wordt wel iedere vier jaar getoetst of alle regels worden gevolgd. Daarnaast is er een vergunning verleend aan het Fair Play Casino in het centrum van Roosendaal.
In de directe regio van bedrijventerrein Borchwerf (maximaal 30 minuten rijden per auto) zijn er speelautomaathallen te vinden in Bergen op Zoom (Fair Play Casino 524 m2 wvo), Zevenbergen (Pierre De Jonge Casino, 250 m2 wvo), Oudenbosch (Players Casino, 50 m2 wvo), Etten-Leur (Pierre De Jonge Casino, 500 m2 wvo en een casino in Grauwe Polder, 500 m2 wvo) en Breda (1.659 m2 wvo). Het dichtstbijzijnde Holland Casino is te vinden in Breda (3.000 m2 wvo).
Figuur 4.1: Links: Aanbod casino’s omgeving Borchwerf (Locatus, 2022). Rechts: Speelhallen en casino’s in Nederland.
22/28
In België is het aantal casino’s en speelautomatenhallen gelimiteerd. De dichtstbijzijnde speelautomatenhallen in Vlaanderen zijn gevestigd in Antwerpen en Turnhout. Deze zullen gelet op de grotere afstand niet concurreren met het kansspelaanbod in de gemeente Halderberge en Roosendaal.
BENCHMARKANALYSE Het huidige casino-aanbod in de gemeente Halderberge en in Roosendaal kan vergeleken worden door middel van een benchmark. Het huidige aanbod is vergeleken met het te verwachten aanbod op basis van het inwonertal. In figuur 4.2 en 4.3 wordt gekeken naar de woonplaats Roosendaal. Roosendaal heeft in 2022 67.060 inwoners. Voor deze benchmarkvergelijking wordt Roosendaal vergeleken met een groep van Nederlandse woonplaatsen met 50.000-100.000 inwoners. Het huidige casino-aanbod in Roosendaal (2 casino’s met een totale omvang van 630 m2 wvo) kan vergeleken worden met het te verwachten aanbod voor Roosendaal op basis van gemiddelden in de benchmarkgroep. Op basis hiervan is te verwachten dat er 1,3 casino’s in Roosendaal aanwezig zijn. Op dit moment zijn er 2 casino’s aanwezig. Als echter gekeken wordt naar de omvang van het casino-aanbod, dan blijkt er op dit moment een licht onderaanbod te zijn in Roosendaal. Er is ruimte voor uitbreiding van casino’s in Roosendaal van ongeveer 150 m2 wvo. Uitbreiding van het casino-aanbod in Roosendaal zou op basis van deze benchmark mogelijk zijn. Figuur 4.2 Aantal verkooppunten 'kansspelen' in Roosendaal vergeleken met het te verwachten aantal verkooppunten op basis van het gemiddelde in kernen met 50.000-100.000 inwoners (Benchmark)
2,5 2 2 1,3
1,5 1 0,5 0 Roosendaal
Te verwachten aanbod op basis van Benchmark
Figuur 4.3 Omvang (m2 wvo) 'kansspelen' in Roosendaal vergeleken met de te verwachten omvang op basis van het gemiddelde in kernen met 50.000 -100.000 inwoners (Benchmark)
900 800 700 600 500 400 300 200 100 0
778 630
Roosendaal
Te verwachten aanbod op basis van Benchmark
In figuur 4.4 en 4.5 wordt gekeken naar het casino-aanbod in de gemeente Halderberge. De gemeente heeft in 2022 30.770 inwoners. Voor deze benchmarkvergelijking wordt de gemeente Halderberge vergeleken met een groep van Nederlandse woonplaatsen met 30.000-50.000 inwoners. Het huidige casino-aanbod in de gemeente Halderberge (Players Casino met een omvang van 50 m2 wvo) kan vergeleken worden met het te verwachten aanbod voor de gemeente Halderberge op basis van gemiddelden in de benchmarkgroep.
23/28
Op basis hiervan is te verwachten dat er 1,5 casino’s in de gemeente Halderberge aanwezig zijn. Op dit moment is er slechts 1 casino in de gemeente aanwezig. Uitbreiding met één casino zou op basis van de benchmarkvergelijking mogelijk zijn. Als gekeken wordt naar de omvang van het casino-aanbod, dan blijkt er momenteel een onderaanbod te zijn in de gemeente Halderberge. De huidige omvang van het casino-aanbod is slechts 50 m2 wvo, terwijl er volgens de benchmarkanalyse nog extra ruimte van ongeveer 400 m2 wvo bestaat in de gemeente. Uitbreiding van het casino-aanbod in de gemeente Halderberge zou op basis van deze benchmark mogelijk zijn. Figuur 4.5 Omvang (m2 wvo) 'kansspelen' in Gemeente Halderberge vergeleken met de te verwachten omvang op basis van het gemiddelde in kernen met 30.000-50.000 inwoners (Benchmark)
Figuur 4.4 Aantal verkooppunten 'kansspelen' in Gemeente Halderberge vergeleken met het te verwachten aantal verkooppunten op basis van het gemiddelde in kernen met 30.000-50.000 inwoners (Benchmark)
600
2 1,5 1,5
400
1
300
1
200
0,5
100
50
0
0 Gemeente Halderberge
4.5
479
500
Te verwachten aanbod op basis van Benchmark
Gemeente Halderberge Te verwachten aanbod op basis van Benchmark
Gemeente Halderberge
Gemeente Halderberge
Te verwachten aanbod op basis van Benchmark
Te verwachten aanbod op basis van Benchmark
Conclusie
De gemeente Halderberge heeft aangegeven dat er beleidsmatig ruimte is voor twee speelautomatenhallen in de gemeente. Er is reeds één vergunning afgegeven voor Players Casino in Oudenbosch. De beoogde ontwikkeling van het casino in Borchwerf II kan gebruik maken van de nog te vergeven vergunning voor de speelautomatenhal. Landelijk wordt een herstel van de casinosector verwacht na de coronacrisis en ook volgens de benchmarkanalyse is er ruimte voor groei van het casinoaanbod in de gemeente Halderberge en Roosendaal. Het casino zal zowel door de zakelijke als recreatieve gast van het hotel gebruikt worden, maar bijvoorbeeld ook door passanten op de snelweg en inwoners van Roosendaal en de gemeente Halderberge. Het initiatief voor een casino is kansrijk.
24/28
5. BEHOEFTE HORECAFUNCTIE & ZALENVERHUUR Bij het te realiseren hotelconcept wordt ook ruimte geboden voor een restaurant (maximaal 500 m2 bvo) en zalen/vergaderfunctie (1.150 m2 bvo). Het restaurant wordt gelet op de beperkte omvang en ruimtelijke uitstraling ten opzichte van de huidige planologische mogelijkheden niet gezien als stedelijke ontwikkeling. Het restaurant is vooral een ondersteunende functie bij de andere functies. De behoefte aan het restaurant is uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening kort beschreven. Een (zelfstandige) kantoorfunctie is in het vigerende bestemmingsplan al mogelijk. Zalenverhuur echter niet. De behoefte aan zalenverhuur is daarom beschreven.
5.1
Verzorgingsgebied
Er bestaat zowel landelijk als in de regio een groeiende vraag naar goed bereikbare vergaderruimten en flexplekken, zowel vanuit bedrijven als sociaal-maatschappelijke geledingen. De zalenverhuur zal voldoen in de behoefte aan vergaderruimten en flexplekken, voornamelijk ten behoeve van de zakelijke markt. Het restaurant zal voldoen in de behoeften van de hotelgasten, de bezoekers van het casino, de gasten van de vergaderzalen en de passerende bezoeker op de snelweg.
5.2
Trends en ontwikkelingen horeca en zalenverhuur
HORECA De horeca is afhankelijk van de ontwikkelingen van de particuliere consumptie. Tot de Coronacrisis was sprake van een constante groei. De sector profiteerde van een stijging van het inkomende toerisme. Doordat de consument steeds vaker voor gemak kiest, is de ‘buiten-de-deur-consumptie’ hoger. Het structurele personeelstekort blijft een groot aandachtspunt. Rabobank benoemt de belangrijkste trends (Cijfers en Trends, 2020): ● De consument kiest steeds vaker voor gemak. Hiervan wordt vooral geprofiteerd door de fast-service horeca (afhaalrestaurants en bezorgrestaurants). ● De consument is bereid om te betalen voor een ‘unieke beleving’. ● Het aanbod neemt over het algemeen snel toe en wordt diverser (internationale keuken); consumenten krijgen meer keuze. ● Prijzen stijgen en tegelijkertijd komen marges onder druk staan door een stapeling van factoren: Hogere personeelskosten door het tekort aan personeel, verhoging prijs van grondstoffen en verhoging van toeristenbelasting. ● Voor de Coronacrisis was het de verwachting dat het aantal toeristische overnachtingen verder zou toenemen, waardoor er meer wordt uitgegeven aan horeca. ● De vervaging tussen sectoren neemt toe. ● Duurzaamheid waaronder het tegengaan van voedselverspilling wordt belangrijker.
● Verzamelen van data over de consument wordt steeds belangrijker, zodat een horecaonderneming in kaart kan brengen wat zijn/haar toegevoegde waarde is voor de consument.
25/28
HORECA OUTLOOK ING heeft in 2022 een Horeca Outlook uitgegeven. De coronacrisis heeft een grote impact gehad op de Nederlandse horecasector. Voor 2022 wordt echter een grote volumegroei van de horeca verwacht (30-35%). Door de opheffing van de coronamaatregelen is de horeca weer open. De verwachting is daarnaast dat de sector in 2023 volledig hersteld zal zijn van de coronapandemie. Voorwaarde is wel dat er geen nieuwe lockdowns meer komen voor de horeca. Horeca met veel afhaal- en bezorgomzet zijn minder hard geraakt door de lockdowns en hebben zich sneller hersteld. Voor restaurants en cafés ligt de omzet nog steeds een stuk lager dan voor de coronapandemie, maar wordt wel een herstel verwacht.
Figuur 5.1: Volume-ontwikkeling in de horeca (ING, 2022)
DE TOP 10 HORECA TRENDS 2022 (KPN, 2022) KPN heeft onderzoek gedaan naar de tien belangrijkste horecatrends voor 2022: 1. Digitalisering horeca zet voort: systemen zoals voorraadbeheer, kassasysteem, reserveringen en bestellingen zijn steeds slimmer en digitaler. 2. Hygiëne en veiligheid: veel horecagasten geven aan dat de aanscherping van hygiëneregels (contactloos betalen, bestellen via QR, vaak ventileren) een ontwikkeling is die men graag gehandhaafd zou willen zien. 3. Nieuwe ervaringen: Horecagasten willen in 2022 nieuwe dingen zien, proeven en ontdekken. 4. Gezondheidstrend duurt voort: Horecagasten zijn zich meer dan ooit bewust van het belang van goede voeding en gezondheid. Gasten zijn steeds vaker op zoek naar vegan, biologische en kwalitatieve producten. 5. Blurring retail en horeca: Het blurren van bepaalde branches zet door. Horeca in retail komt steeds vaker voor. 6. Maaltijdbezorging blijft groeien: De verwachting is dat maaltijdbezorging ook na de coronapandemie hard blijft groeien. 7. Luxury fast food: Mensen raken uitgekeken op de bekende fastfood gerechten en zijn op zoek naar luxere opties. 8. A-la-carte ontbijt: In hotels worden buffetten steeds vaker vervangen door a-la-carte ontbijten. 9. Masterclasses van de meester: Steeds meer horecabranches ontdekken een nieuw verdienmodel in de vorm van online masterclasses. 10.
Apps en social media marketing: Horeca profileert zich steeds vaker op nieuwe platformen, zoals TikTok.
ZALENVERHUUR Zalen kunnen voor vele verschillende doeleinden worden gehuurd. De belangrijkste trend is dat er behoefte is aan bijzondere, unieke en authentieke vergaderlocaties. Op het gebied van zalenverhuur is een aantal trends zichtbaar: ● Slimme technologie: Vooral voor zakelijke meetings is het belangrijk om state-of-the-art technologie in de zaal te hebben. Bijvoorbeeld imposante widescreen projectieschermen, Virtual Reality of 360 graden geluid. ● Duurzaamheid: Duurzaamheid is belangrijker dan ooit. Duurzame catering en een duidelijk beleid op voedselverspilling is belangrijk.
26/28
● ●
5.3
Beleving: De klant is steeds meer op zoek naar een unieke locatie die indruk maakt, bijvoorbeeld door bijzondere thematisering of een strak design. Service: voor de locatie wordt het steeds belangrijker om de klant volledig te ontzorgen tijdens een evenement. Locaties moeten alles uit handen kunnen nemen, zodat de klant enkel aan de inhoud hoeft te denken.
Conceptbeschrijving
Op de eerste verdieping van het te realiseren gebouw is ruimte voor zalenverhuur. Deze zalen kunnen gebruikt worden als vergaderruimtes, voor zakelijke meetings, maar ook voor feestelijke bijeenkomsten. Bij een compleet hotelconcept zoals het beoogde hotel dat zich zowel op de zakelijke als de toeristische markt richt, is het aanbieden van zalen voor bijeenkomsten en feesten een belangrijke service.
5.4
Aanbod in de regio
In de gemeenten Roosendaal en Halderberge is momenteel geen groot aanbod van zalenverhuur, zeker als gekeken wordt naar locaties die geschikt zijn voor zakelijke bijeenkomsten. In Roosendaal bevinden zich enkele zalencentra die te boeken zijn voor voornamelijk privégelegenheden. Het gaat hier bijvoorbeeld om Zalencentrum Schuttershof, Partycentrum De Lantaarn en Black Horse Zalencentrum. Dit zijn voornamelijk locaties die te boeken zijn voor feesten. In de gemeente Halderberge kunnen ruimtes geboekt worden in Conferentiecentrum Hotel Bovendonk. Deze accommodatie biedt 14 zalen aan. Deze ruimtes kunnen voor zowel privé- als zakelijke gelegenheden gehuurd worden.
5.5
Conclusie
De horecafunctie in de ontwikkeling is vooral een bijbehorende functie bij de hotel- en casinofunctie en de zalenverhuur. De horecabranche heeft het moeilijk gehad tijdens de coronacrisis, maar herstel wordt verwacht in 2023. Duurzaamheid, service en een unieke beleving worden steeds belangrijker in de horeca. De zalenverhuur voorziet in de vraag naar hoogwaardige vergaderruimtes en evenementenlocaties. De zakelijke gasten die naar het hotel komen, kunnen gebruik maken van de zalen voor hun werkzaamheden en overleggen. Zeker het aanbod aan zakelijke vergaderzalen in de regio is schaars. Deze ontwikkeling speelt in op deze schaarste.
27/28
6. CONCLUSIE 6.1
Is er behoefte aan de beoogde ontwikkeling op Borchwerf II?
De beoogde ontwikkeling op Borchwerf II bestaat uit verschillende functies die elkaar kunnen versterken en van duidelijke toegevoegde waarde zijn voor reizigers langs de A17, werknemers en bezoekers van het bedrijventerrein, voor inwoners uit Roosendaal en Halderberge en toeristen die een bezoek aan de Outlet kunnen verbreden tot een compleet weekendje weg. Door de combinatie van het hotel met casino, restaurant en zalenverhuur wordt echt iets nieuws toevoegt in de regio rondom Roosendaal. De functies spelen in op de behoeften van zowel de zakelijke als de recreatieve reiziger in de regio. De ontwikkeling past binnen het geldende beleid en er is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik.
6.2
Conclusie
De verschillende functies in de beoogde ontwikkeling voldoen aan de uitgangspunten van de ladder voor duurzame verstedelijking.
28/28
Bijlage 4 Bodemonderzoek
50
Verkennend bodemonderzoek Emmerblok te Oud Gastel
Verkennend bodemonderzoek Emmerblok te Oud Gastel
Opdrachtgever
: Cubicco International B.V. Postbus 3 4700 AA Roosendaal
Projectnummer
: 20160355
Status rapport / versie nr.
: Definitief 01
Datum
: 26 september 2016
Opgesteld door
: ing. J. Bouman
Gecontroleerd door
: ing. E. Kivits
Voor akkoord
: ing. S. Spapens
Paraaf :
Versie nr.
Datum
Omschrijving
Opgesteld door
Gecontroleerd door
D01
26-09-16
Verkennend bodemonderzoek Emmerblok te Oud Gastel
JB
EK
Postbus 4156 4900 CD Oosterhout Hoevestein 20b 4903 SC Oosterhout
t.(0162) 456481 f.(0162) 435588 info@ageladviseurs.nl www.ageladviseurs.nl
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
20160355 September 2016 Samenvatting
SAMENVATTING
Aanleiding en doel
In opdracht van Cubicco International B.V. heeft AGEL adviseurs een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd ter plaatse van een locatie aan het Emmerblok te Oud Gastel. De locatie betreft een braakliggend terrein en heeft een oppervlakte van circa 8.700 m2. De aanleiding voor het uitvoeren van het bodemonderzoek vormt de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling op de locatie. In het kader van de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling op de locatie zal ter plaatse van de onderzoekslocatie een logiesaccommodatie worden gerealiseerd. Het verkennend bodemonderzoek heeft als doel inzicht te krijgen in de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de bodem. Op basis van de resultaten van het verkennend bodemonderzoek dient te worden vastgesteld of de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem een beletsel vormt voor de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling op de locatie.
Resultaten vooronderzoek en hypothese
Voorafgaande aan het bouwrijp maken van de locatie zijn alle aanwezige verontreinigingen gesaneerd. Derhalve wordt de onderzoekslocatie aangemerkt als een, voor bodemverontreiniging, onverdachte niet-lintvormige locatie. Dit betekent dat conform de NEN 5740 de strategie ONV-NL van toepassing is en er geen overschrijdingen van de streefwaarden respectievelijk lokale achtergrondwaarden worden verwacht. In verband met een in het verleden aangetoonde verontreiniging met organochloorbestrijdingsmiddelen (hierna te noemen: OCB) nabij de onderzoekslocatie, zal aanvullend op het standaard analysepakket de bovengrond geanalyseerd worden op de aanwezigheid van OCB.
Uitvoering veld- en laboratoriumonderzoek Het plaatsen van de boringen en peilbuizen is op 14 september 2016 door de heren M.P. van Ast en E. van Berkel uitgevoerd, conform de voorschriften en werkwijze van het protocol 2001. De monstername van het grondwater heeft plaatsgevonden op 22 september door de heer T.A. van Dongen, conform protocol 2002. De heren M.P. van Ast en T.A. van Dongen zijn ervaren geregistreerde veldmedewerkers. De heer E. van Berkel is een veldmedewerker in opleiding. Voor aanvang van de veldwerkzaamheden is de locatie en het maaiveld visueel geïnspecteerd, waarna de plaats van de boringen is bepaald. Bij de uitvoering van de veldwerkzaamheden zijn geen significante afwijkingen gerapporteerd die van invloed zijn op de voorschriften en werkwijze van de genoemde protocollen.
Conclusies
In het mengmonster van de zandige bovengrond met sporen puin en baksteen zijn licht verhoogde gehalten aan minerale olie en PAK aangetoond. De gehalten overschrijden de achtergrondwaarden. In de mengmonsters van de zintuiglijk niet verontreinigde zandige bovengrond zijn maximaal licht verhoogde gehalten aan lood en minerale olie aangetoond. De gehalten overschrijden de achtergrondwaarden. In verband met een in het verleden aangetoonde verontreiniging met OCB nabij de onderzoekslocatie, is aanvullend op het standaard analysepakket de bovengrond geanalyseerd op de aanwezigheid van OCB. In de mengmonsters van de bovengrond zijn geen overschrijdingen aan OCB aangetoond. In het grondwater zijn licht verhoogde gehalten aan barium, nikkel en zink aangetoond. De milieuhygiënische kwaliteit van de bodem vormt geen bezwaar voor het voorgenomen gebruik van de locatie en de voorgenomen bouwactiviteiten.
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
20160355 September 2016 blad 2
SAMENVATTING INHOUD
blz.
1
INLEIDING
4
2
VOORONDERZOEK
5
2.1
Algemeen en bronvermelding
5
2.2
Locatiegegevens en huidige situatie
6
2.2.1
Onderzoekslocatie
6
2.2.2
Omgeving
6
2.2.3
Zonering bodemkwaliteitskaart
7
2.3
3
4
Voormalig gebruik en voorgaand bodemonderzoek
7
2.3.1
Onderzoekslocatie
7
2.3.2
Beschikbaar bodemonderzoek
7
2.4
Toekomstig gebruik
8
2.5
Bodemopbouw en geohydrologie
8
2.6
Financieel juridische informatie
9
2.7
Conclusie vooronderzoek en hypothese
9
VELD- EN LABORATORIUMONDERZOEK
10
3.1
Kwalibo vereisten
10
3.2
Opzet en uitvoering
10
3.3
Resultaten veldonderzoek
11
3.4
Monsterselectie en chemische analyses
12
RESULTATEN EN INTERPRETATIE
13
4.1
Toetsingskader
13
4.2
Toetsing analyseresultaten
13
4.2.1
Analyseresultaten
13
4.2.2
Resultaten grondonderzoek
14
4.2.3
Resultaten grondwateronderzoek
14
4.3
Bespreking van de resultaten
14
4.3.1
Resultaten grond
14
4.3.2
Resultaten grondwater
15
4.3.3
Toetsing van de hypothese
15
5
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
16
6
NORMERING EN BETROUWBAARHEID
17
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
20160355 September 2016 blad 3
BIJLAGEN 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Locatiekaart Kadastrale gegevens Situatietekening met boorpunten Boorbeschrijvingen Analysecertificaten Toetsing analyseresultaten Toelichting en achtergrond toetsingskader Relevante informatie vooronderzoek Fotoreportage Onafhankelijkheidsverklaring
© AGEL adviseurs 2016 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke andere wijze dan ook zonder voorgaande toestemming van AGEL adviseurs bv, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd.
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
1
20160355 September 2016 blad 4
INLEIDING
In opdracht van Cubicco International B.V. heeft AGEL adviseurs een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd ter plaatse van een locatie aan het Emmerblok te Oud Gastel. De locatie betreft een braakliggend terrein en heeft een oppervlakte van circa 8.700 m2. De aanleiding voor het uitvoeren van het bodemonderzoek vormt de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling op de locatie. In het kader van de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling op de locatie zal ter plaatse van de onderzoekslocatie een logiesaccommodatie worden gerealiseerd. Het verkennend bodemonderzoek heeft als doel inzicht te krijgen in de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de bodem. Op basis van de resultaten van het verkennend bodemonderzoek dient te worden vastgesteld of de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem een beletsel vormt voor de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling op de locatie. Het voorliggende bodemonderzoek is uitgevoerd op basis van de NEN 5740 ‘Bodem Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek - Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond’ (versie januari 2009 en wijzigingsblad NEN5740/A1, februari 2016). De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd conform de BRL SIKB 2000 (protocollen 2001 en 2002), waarvoor AGEL adviseurs erkend is door het ministerie van Infrastructuur en Milieu.
In het voorliggende rapport komen de volgende aspecten aan de orde: Vooronderzoek en onderzoekshypothese (hoofdstuk 2); Uitgevoerde veld- en laboratoriumwerkzaamheden (hoofdstuk 3); Resultaten en interpretatie (hoofdstuk 4); Conclusies en aanbevelingen (hoofdstuk 5). In hoofdstuk 6 wordt tenslotte een toelichting gegeven op het normenkader en de factoren die van invloed kunnen zijn op de betrouwbaarheid van het onderzoek.
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
20160355 September 2016 blad 5
2
VOORONDERZOEK
2.1
Algemeen en bronvermelding
Onderdeel van het verkennend bodemonderzoek is het verrichten van een vooronderzoek (ook wel historisch bodemonderzoek) conform de NEN 5725 (Bodem - Leidraad voor het uitvoeren van vooronderzoek bij verkennend, oriënterend en nader onderzoek, versie januari 2009). Op basis van het vooronderzoek is bepaald of op de locatie of op delen van de locatie bodemverontreiniging verwacht kan worden. Bij het vooronderzoek is informatie verzameld over het voormalige, huidige en toekomstige gebruik van de locatie. Gezien de doelstelling van het bodemonderzoek is uitgegaan van een vooronderzoek op standaardniveau. Voor de afbakening van de onderzoekslocatie is gekozen voor een afbakening voor het deel ven de percelen waarop de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling betrekking heeft. Het geografisch gebied waarop het vooronderzoek betrekking heeft richt zich op de onderzoekslocatie waarbinnen het geografisch besluitvormingsgebied valt en de aangrenzende percelen tot een maximale afstand van 25 meter. Ten behoeve van het vooronderzoek is op 18 augustus 2016 een archiefonderzoek verricht. De hiervoor benodigde archiefstukken zijn door de gemeente Halderberge geselecteerd en voor inzage beschikbaar gesteld. In het kader van het vooronderzoek zijn de onderstaande bronnen geraadpleegd. Tevens is aangegeven of voor de onderzoekslocatie relevante informatie aangetroffen is.
Tabel 2.1: Geraadpleegde bronnen Instantie
Geraadpleegd
Opdrachtgever
Ja
Aspect
Afbakening onderzoeksgebied Informatie huidig en voormalig gebruik Toekomstig gebruik Eerder bodemonderzoek Verwachting niet gesprongen explosieven Verwachting aanwezigheid archeologische waarden Gemeente Ja BodemInformatiesysteem (BIS) en/of eerder onderzoek Vervallen Hinderwetvergunningen (statisch) Actuele milieuvergunningen (dynamisch) Bouwvergunningen Archief BOOT/tankenbestand Bodemkwaliteitskaart Meldingen grondverzet Kadaster Ja Kadastrale situatie Kabels en leidingen informatie (KLIC) Locatie-inspectie Ja Bodembedreigende activiteiten Verwachting t.a.v. asbest Bodemloket Ja Informatie Landsdekkend beeld/Globis Locatie-interviews Nee N.v.t. Literatuur en eigen Ja Bodemkaart van Nederland (Stiboka/Alterra) archief Grondwaterkaart van Nederland, TNO Luchtfoto Historische atlas en topotijdreis.nl Topografische kaart Grondwateronttrekkingen Provinciale milieuverordening (PMV) Overig N.v.t. N.v.t. + : Informatie aanwezig m.b.t. onderzoekslocatie; : Geen voor het onderzoek relevante informatie aanwezig m.b.t. onderzoekslocatie.
Relevante info aanwezig + + + + + + + + -
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
20160355 September 2016 blad 6
2.2
Locatiegegevens en huidige situatie
2.2.1
Onderzoekslocatie
De onderzoekslocatie betreft een braakliggend terrein. Tijdens de terreininspectie zijn aan het oppervlak geen indicaties verkregen die in verband kunnen worden gebracht met een mogelijke verontreiniging van de bodem. Onderstaand zijn de locatiegegevens samengevat. Een situatietekening met begrenzing van de onderzoekslocatie is weergegeven in bijlage 3. Tabel 2.2: Locatiegegevens Aspect Adres Kadastraal (bijlage 2) Topografie en RD-coördinaten (bijlage 1) Eigenaar Bestemming/Gebruik Oppervlakte kadastraal perceel(-en)
Gegevens Emmerblok te Oud Gastel Gemeente: Oud en Nieuw Gastel Sectie: H Nummer(s): 930, 958, 2180, 2271 en 2274 x: 91.327 y: 397.834 Borchwerf II BV Braakliggend Circa 123.399 m² Onderzoekslocatie: circa 8.700 m²
Figuur 2.1: Luchtfoto onderzoekslocatie (met rood aangegeven)
2.2.2
Omgeving
De onderzoekslocatie bevindt zich op een bedrijventerrein. De omgeving van de onderzoekslocatie bestaat uit: Noordzijde : De snelweg A27; Oostzijde : Parkeerterrein met horecagelegenheid; Zuidzijde : Bedrijfsterrein en braakliggend terrein; Westzijde : Bedrijfsterrein en de snelweg A27. In de directe omgeving van de locatie zijn geen factoren bekend die van invloed zijn op de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem ter plaatse van de onderzoekslocatie.
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
20160355 September 2016 blad 7
2.2.3
Zonering bodemkwaliteitskaart
2.3
Voormalig gebruik en voorgaand bodemonderzoek
2.3.1
Onderzoekslocatie
2.3.2
Beschikbaar bodemonderzoek
Voor de gemeente Halderberge is in 2012 een bodemkwaliteitskaart vastgesteld (Bodemkwaliteitskaart buitengebied West-Brabant, RMD, kenmerk 11090203.B1, d.d. 31 augustus 2012). Op basis van deze kwaliteitskaart wordt de volgende gebiedseigen bodemkwaliteit verwacht: Bovengrond : Achtergrondwaarden; Ondergrond : Achtergrondwaarden; Bodemfunctie : Industrie.
De locatie heeft in het verleden vooral een agrarische bestemming gehad. Plaatselijk is op de locatie bebouwing aanwezig geweest. Dit betrof een voormalige boerderij met erf en opstallen. De bebouwing en erfverhardingen zijn voorafgaand aan de herontwikkeling van de locatie verwijderd. Momenteel is de locatie braakliggend. Van de onderzoekslocatie zijn diverse bodemonderzoeken bekend. Een overzicht van de beschikbare bodemonderzoeken is opgenomen in tabel 2.3. Tabel 2.3: Beschikbare bodemonderzoeken Titel Aanvullend vooronderzoek, Veld F Verkennend bodemonderzoek Jagersweg 2 Zuid, Oud-Gastel BUS-evaluatieverslag Jagersweg 2 Zuid, OudGastel Plan van Aanpak Grondsanering OCB-spot Jagersweg 2 Zuid, Oud-Gastel Asbestonderzoek in puin en grondonderzoek oliespot Kapelweg 2, Oud-Gastel Asbestonderzoek in puin, Jagersweg 18 te Roosendaal
Kenmerk Jala2.14.0134 Jala2/46784
Bureau Heijmans Infra Heijmans Infra
Opdrachtgever/aanleiding Borchwerf II C.V. Borchwerf II C.V.
003264/SAN50080144 SAN-50080144
Wematech B.V.
Provincie Noord-Brabant
Wematech B.V.
Borchwerf II C.V.
ASB-50080323
Wematech B.V.
Borchwerf II C.V.
ASB-50080310
Wematech B.V.
Borchwerf II C.V.
Uit bovenstaande onderzoeken blijken de volgende relevante gegevens: In de bovengrond van de onderzoekslocatie zijn plaatselijk licht verhoogde concentraties zware metalen aangetoond. In de ondergrond zijn geen overschrijdingen gemeten. In het grondwater zijn plaatselijk licht tot matig verhoogde concentraties zware metalen en licht verhoogde concentraties vluchtige aromaten aangetoond. De maximaal licht verhoogde concentratie nikkel kan toegeschreven worden aan een regionaal verhoogde achtergrondconcentratie. Ten noorden van de onderzoekslocatie is in een mengmonster (MM01) een matig verhoogd gehalte aan lood gemeten. Het mengmonster is niet uitgesplitst. In het grondwater uit de peilbuis is eveneens een matig verhoogd gehalte aan lood gemeten. De peilbuis bevond zich op dezelfde locatie als de boringen van MM01, in de noordhoek van de onderzoekslocatie. De noordhoek van de onderzoekslocatie is direct oostelijk gelegen van een gebied dat in 2009 gesaneerd is. Naar aanleiding van de aangetroffen matig verhoogde concentratie lood is in 2011 een nader bodemonderzoek uitgevoerd door Heijmans Infra Techniek (Nader bodemonderzoek, Borchwerf II, veld F, rapport met kenmerk: 11.0377, d.d. 28 juni 2011). Uit het nader bodemonderzoek blijkt dat er geen sprake is van een bodemverontreiniging met lood.
Zowel in de grond als in het grondwater zijn geen verhoogde concentraties aan lood gemeten. De verontreiniging is daarmee niet bevestigd.
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
20160355 September 2016 blad 8
Uit het bodemonderzoek van Wematech (Plan van Aanpak Grondsanering OCB-spot Jagersweg 2 Zuid, Oud-Gastel, SAN-50080144, Borchwerf II C.V.) blijkt dat op het naastgelegen perceel (sectie H, nummer 925) een OCB-spot is aangetoond. Geconcludeerd is dat de OCB-spot voldoende is ingekaderd en er geen sprake is van ernstige bodemverontreiniging. De relevante kopieën van de beschikbare onderzoeken zijn opgenomen in bijlage 8. 2.4
Toekomstig gebruik
In het kader van de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling op de locatie zal ter plaatse van de onderzoekslocatie in de toekomst een logiesaccommodatie worden gerealiseerd. De logiesaccommodatie wordt in twee fases gerealiseerd. Fase 1 bestaat uit 24 studio’s, een receptiegebouw en een parkeerplaats. In de tweede fase maakt het parkeerterrein plaats voor nog eens 24 studio’s. Het parkeerterrein wordt ten gevolge hiervan verplaatst. In figuur 2.2 is een planschets toegevoegd van de ontwikkeling. Figuur 2.2: Planschets logiesaccommodatie. Links: visuele weergave helft ontwikkelingsplan. Rechts: weergave schets volledig ontwikkelingsplan. (bron: Cubicco International B.V.)
2.5
Bodemopbouw en geohydrologie
Het maaiveld bevindt zich op ongeveer 2,5 m +NAP. Van de locatie is de volgende regionale bodemopbouw achterhaald (zie tabel 2.4). Tabel 2.4: Bodemopbouw en geohydrologie Diepte (m -mv) 0-3 3-5 5 - 75
Formatie Formatie van Boxtel Formatie van Stramproy Formatie van Peize en Formatie van Waalre
Samenstelling Zand (fijn tot en met grof zand), grind en/of schelpen Zand (fijn tot en met grof zand), grind en/of schelpen Afwisselend zand (fijn tot en met grof zand), grind en/of schelpen of klei, zandige klei en/of kleiig zand
De regionale grondwaterstromingsrichting van het eerste watervoerende pakket is overwegend noordwestelijk. De locatie is niet gelegen in een grondwaterwin- of beschermingsgebied. In de omgeving van de onderzoekslocatie zijn de volgende industriële grondwateronttrekkingen bekend (zie tabel 2.5).
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
20160355 September 2016 blad 9
Tabel 2.5: Grondwateronttrekkingen in de omgeving Naam inrichting Adres Borchwerf II (KWO) Emerblok 1 Audi Centrum Roosendaal BV (KWO) Boschwerf 2 (hoeveelheden afgeleid volgens opgave 2010)
2.6
Hoeveelheid (m³/jaar) Afstand tot locatie 1.200.000 100 meter 120.000 700 meter
Financieel juridische informatie
In het kader van onderhavig bodemonderzoek is behoudens de in bijlage 2 opgenomen kadastrale gegevens geen nadere financieel juridische informatie verzameld. Het uitvoeren van een daadwerkelijke juridische toets maakt geen deel uit van onderhavig bodemonderzoek. 2.7
Conclusie vooronderzoek en hypothese
Voorafgaande aan het bouwrijp maken van de locatie zijn alle aanwezige verontreinigingen gesaneerd. Derhalve wordt de onderzoekslocatie aangemerkt als een, voor bodemverontreiniging, onverdachte niet-lintvormige locatie. Dit betekent dat conform de NEN 5740 de strategie ONV-NL van toepassing is en er geen overschrijdingen van de streefwaarden respectievelijk lokale achtergrondwaarden worden verwacht. In verband met een in het verleden aangetoonde verontreiniging met organochloorbestrijdingsmiddelen (hierna te noemen: OCB) nabij de onderzoekslocatie, zal aanvullend op het standaard analysepakket de bovengrond geanalyseerd worden op de aanwezigheid van OCB.
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
20160355 September 2016 blad 10
3
VELD- EN LABORATORIUMONDERZOEK
3.1
Kwalibo vereisten
De veldwerkzaamheden zijn onder certificaat uitgevoerd door AGEL adviseurs conform de vigerende versie van de BRL SIKB 2000 en bijbehorende protocollen. AGEL adviseurs is voor deze werkzaamheden gecertificeerd door Eerland Certification (nummer EC-SIK-20258) en erkend door het ministerie van Infrastructuur en Milieu (zie ook http://www.rwsleefomgeving.nl/onderwerpen/bodem-ondergrond/erkenningen/zoekmenu/). De grond- en grondwatermonsters zijn geanalyseerd door het milieulaboratorium van Eurofins OMEGAM Laboratoria te Amsterdam. De chemische analyses zijn uitgevoerd conform de accreditatie AS3000 waarvoor Eurofins OMEGAM Laboratoria door de Raad voor Accreditatie (RvA) erkend is als testlaboratorium. 3.2
Opzet en uitvoering
Het plaatsen van de boringen en peilbuizen is op 14 september 2016 door de heren M.P. van Ast en E. van Berkel uitgevoerd, conform de voorschriften en werkwijze van het protocol 2001. De monstername van het grondwater heeft plaatsgevonden op 22 september door de heer T.A. van Dongen, conform protocol 2002. De heren M.P. van Ast en T.A. van Dongen zijn ervaren geregistreerde veldmedewerkers. De heer E. van Berkel is een veldmedewerker in opleiding. Voor aanvang van de veldwerkzaamheden is de locatie en het maaiveld visueel geïnspecteerd, waarna de plaats van de boringen is bepaald. Bij de uitvoering van de veldwerkzaamheden zijn geen significante afwijkingen gerapporteerd die van invloed zijn op de voorschriften en werkwijze van de genoemde protocollen. In tabel 3.1 is een overzicht opgenomen van de onderzoeksopzet en hierbij behorende veldwerkzaamheden en verrichte analyses. De locatie met situering van de boringen is weergegeven in bijlage 3. In verband met een in het verleden aangetoonde verontreiniging met OCB nabij de onderzoekslocatie, is aanvullend op het standaard analysepakket de bovengrond geanalyseerd op de aanwezigheid van OCB. Tabel 3.1: Opzet veld- en laboratoriumonderzoek Locatie
Aantal boringen
0,5 m -mv1
2
8.700 m BG OG 1 2
3
OCB
Chemische analyses
(en boornummers) 2,0 m -mv1
Met peilbuis
13
4
2
Nr. 2, 4, 6, 7 t/m 14, 16 en 18
Nr. 1, 3, 17 en 19
Nr. 5 en 15
(en monstercodering) Grond Grondwater BG: 3 x A2 + OCB OG: 2 x A
2 x B3
: Bovengrond, in principe van 0,0 tot 0,5 m -mv; : Ondergrond, in principe van 0,5 tot 2,0 m -mv; : Ondiepe boringen in principe 0,5 m -mv, diepe boringen in principe tot grondwater met max. 2,0 m -mv; : Standaard stoffenpakket grond (A) met de parameters organische stof en lutum, de metalen barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink en de organische parameters som-PCB’s, som-PAK’s en minerale olie; : Standaard stoffenpakket grondwater (B) met de parameters vluchtige aromaten (BTEXN), vluchtige gechloreerde koolwaterstoffen (VOCl 10 parameters), minerale olie (GC) en zware metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink); : Organochloor-bestrijdingsmiddelen.
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
20160355 September 2016 blad 11
De vrijgekomen grond uit de boringen is in het veld geclassificeerd (vaststellen bodemopbouw), beoordeeld op de aanwezigheid van verontreinigingen en voor chemisch onderzoek bemonsterd. Afwijkende of verontreinigde bodemlagen (zoals de aanwezigheid van bodemvreemde materialen als bijvoorbeeld puin, verkleuringen van de grond en geurwaarnemingen) zijn apart bemonsterd. De grondmonsters zijn direct verpakt in glazen potten en afgesloten met een neopreen deksel. De potten zijn vervolgens gekoeld opgeslagen. Een grondmonster heeft betrekking op een maximaal bodemtraject van 0,5 meter. Indien bij een boring meerdere grondmonsters zijn genomen, is met een toenemende diepte de codering -1, -2, -3 enz. aan het monsternummer toegevoegd. De peilbuizen zijn voorzien van een filter met een lengte van 1,0 meter en afgewerkt met filtergrind en een bentonietafsluiting. Bij de codering van de grondwatermonster is het nummer van de peilbuis aangehouden met toegevoegd - nummer filter - nummer watermonster (bijvoorbeeld: 1-1-1). De waarnemingen tijdens het veldwerk en de verkregen monsters zijn geregistreerd in een veldcomputer en verwerkt in een boorprogramma. De resultaten worden onderstaand besproken. 3.3
Resultaten veldonderzoek
In bijlage 4 zijn de resultaten van de boorbeschrijvingen in de vorm van boorprofielen weergegeven. Globaal is de bodem tot de maximale boordiepte als volgt opgebouwd: 0,0 - 0,5 m -mv : matig fijn, zwak humeus, zwak siltig zand (grijsbruin); 0,5 - 1,5 m -mv : matig fijn, zwak siltig zand (donker grijsbruin); 1,5 - 2,5 m -mv : zeer fijn, matig tot uiterst siltig zand (neutraalgrijs). In tabel 3.2 is een overzicht gegeven van de zintuiglijke waargenomen bijzonderheden aan de opgeboorde grond tijdens het veldwerk. Hierbij wordt opgemerkt dat er geen asbest verdacht materiaal bij het veldwerk is waargenomen. Tabel 3.2: Zintuiglijk aangetroffen bijzonderheden Boring 1
Einddiepte (m -mv) 2,00
3
2,00
5 8 16 17
3,90 0,80 1,00 2,00
19
2,00
Traject (m -mv) 0,00 - 0,50 0,50 - 1,30 0,50 - 1,30 0,00 - 0,30 0,30 - 0,80 0,00 - 0,50 0,00 - 0,30 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,50 - 1,00 0,00 - 0,50 0,50 - 1,00 1,00 - 1,50
Hoofdbestanddeel Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand
Zintuiglijke waarneming Sporen baksteen Sporen baksteen Sporen baksteen Zwak baksteenhoudend, sporen puin Sporen puin Sporen puin, sporen baksteen Sporen puin Sporen baksteen, sporen puin Sporen puin Sporen baksteen Sporen puin Sporen puin Sporen baksteen
Analyse (zie tabel 3.4) MM1 MM4 MM4 MM1 MM4 MM1 MM1 MM1 MM1 MM4 MM1 MM4 MM4
In tabel 3.3 staan de veldwaarnemingen met betrekking tot het grondwater. Aan het opgepompte grondwater zijn zintuiglijk geen afwijkingen waargenomen. Het grondwater bij het plaatsen van de boringen is waargenomen op circa 2,4 m -mv.
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
20160355 September 2016 blad 12
Tabel 3.3: Veldwaarnemingen met betrekking tot het grondwater Peilbuis 5 15 *) **)
Filtertraject Stijghoogte Temp. pH* (m -mv) (m -mv) ( 0C) 2,90 - 3,90 1,72 15,1 6,50 2,80 - 3,80 1,70 14,9 6,39 : Normale waarden voor de pH liggen tussen 4,0 en 8,0; : Normale waarden voor de Ec liggen onder 1.500 µS/cm.
Ec (µS/cm) ** 1430 1560
Troebelheid (NTU) 159 182
Zintuiglijke waarneming -
In het bemonsterde grondwater uit peilbuis 15 is de Ec licht verhoogd ten opzichte van de 'normale' waarde. Daarnaast is de troebelheid verhoogd ten opzichte van de natuurlijke waarde van 10 NTU. Het resultaat hiervan zal in samenhang met de verkregen analyseresultaten worden bezien. 3.4
Monsterselectie en chemische analyses
Op basis van de resultaten van het veldonderzoek is een selectie gemaakt in de te analyseren grondmonsters waarbij een aantal grondmonsters is samengesteld tot mengmonsters. Voor mengmonsters is de codering MM1 etc. aangehouden. Het samenstellen van de mengmonsters voor de standaard pakketten is uitgevoerd door het laboratorium. Een overzicht van de uitgevoerde analyses is voor de grond- en grondwatermonsters weergegeven in de tabellen 3.4 en 3.5. Tabel 3.4: Uitgevoerde analyses grond Compartiment
Monstercode
Samenstelling Traject Hoofdbestanddeel Analysepakket deelmonsters (m -mv) en zintuiglijke (boringafwijkingen monster) Bovengrond MM1 1-1, 16-1, 17-1, 0,00 - 0,50 Zand, sporen baksteen, A pakket + OCB 19-1, 3-1, 5-1, 8-1 sporen puin MM2 10-1, 2-1, 4-1, 60,00 - 0,50 Zand A pakket + OCB 1, 7-1, 9-1 MM3 11-1, 12-1, 13-1, 0,00 - 0,50 Zand A pakket + OCB 14-1, 15-1, 18-1 Ondergrond MM4 1-2, 1-3, 17-2, 190,50 - 1,50 Zand, sporen baksteen, A pakket 2, 19-3, 3-2 sporen puin MM5 15-2, 16-2, 17-3, 0,50 - 2,00 Zand A pakket 19-4, 3-3, 5-2, 8-2 A pakket : Standaard stoffenpakket grond (A) met de parameters organische stof en lutum, de metalen barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink en de organische parameters som-PCB’s, som-PAK’s en minerale olie; OCB : Organochloor-bestrijdingsmiddelen.
Tabel 3.5: Uitgevoerde analyses grondwater Monstercode Peilbuis Filtertraject (m -mv) Analysepakket 5-1-1 5 2,90 - 3,90 B pakket 15-1-1 15 2,80 - 3,80 B pakket B pakket : Standaard stoffenpakket grondwater (B) met de parameters vluchtige aromaten (BTEXN), vluchtige gechloreerde koolwaterstoffen (VOCl 10 parameters), minerale olie (GC) en zware metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink).
De analyserapporten van het laboratorium zijn opgenomen in bijlage 5. De resultaten van de chemische analyses worden in volgend hoofdstuk weergegeven en geïnterpreteerd.
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
4
RESULTATEN EN INTERPRETATIE
4.1
Toetsingskader
20160355 September 2016 blad 13
De analyseresultaten zijn vergeleken met het referentiekader van de Circulaire bodemsanering per 1 juli 2013. De monsters zijn getoetst middels BoToVa, waarbij gebruik is gemaakt van de toetsingskaders T12 (Beoordeling kwaliteit van grond volgens Wbb) en T13 (Beoordeling kwaliteit van grondwater volgens Wbb). Daarnaast zijn de resultaten indicatief getoetst aan de waarden van het Besluit bodemkwaliteit voor ontvangende bodem. Hiervoor zijn de monsters getoetst middels BoToVa waarbij gebruik is gemaakt van toetsingskader T1 (Beoordeling kwaliteit van grond en bagger bij toepassing op of in de bodem). Een toelichting op de toetsingscriteria en het wettelijk kader is opgenomen in bijlage 7. Bij de toetsing aan de Circulaire bodemsanering worden drie toetsingsniveaus gebruikt: 1. De streefwaarden grondwater geven aan wat het ijkpunt is voor de milieukwaliteit op de lange termijn, uitgaande van Verwaarloosbare Risico’s voor het ecosysteem. De streefwaarden voor grond zijn sinds 2008 niet meer opgenomen in de Circulaire en vervangen door de achtergrondwaarden (AW2000) uit de Regeling bodemkwaliteit. De gehalten zoals die op dit moment voorkomen in de bodem van natuur- en landbouwgronden waarvoor geldt dat er geen sprake is van belasting door lokale verontreinigingsbronnen. 2. De tussenwaarde geeft het niveau aan waarbij nader bodemonderzoek noodzakelijk is.
De tussenwaarde voor grond was voorheen het gemiddelde van streef -en interventiewaarde en is nu vervangen door het gemiddelde van de achtergrondwaarden (AW2000) en de interventiewaarden voor grond. Voor grondwater blijft de tussenwaarde ongewijzigd: het gemiddelde van streef- en interventiewaarden voor grondwater. 3. De interventiewaarden bodemsanering geven aan wanneer de functionele eigenschappen die de bodem heeft voor de mens, dier en plant ernstig zijn verminderd of dreigen te worden verminderd. Bij de bespreking van de resultaten wordt de volgende gradatie aangehouden: Niet verontreinigd: gehalten aan verontreinigde stoffen in concentraties beneden de landelijke achtergrondwaarden danwel voor grondwater beneden de streefwaarden; Licht verontreinigd: gehalten aan verontreinigde stoffen in concentraties boven de landelijke achtergrondwaarden (of voor grondwater streefwaarden) maar beneden de tussenwaarden; Matig verontreinigd: gehalten aan verontreinigde stoffen in concentraties boven de tussenwaarden maar kleiner dan de interventiewaarden; Sterk verontreinigd: gehalten aan verontreinigde stoffen in concentraties boven de interventiewaarden. 4.2
Toetsing analyseresultaten
4.2.1
Analyseresultaten
De volledige toetsingsresultaten zijn opgenomen in bijlage 6. BoToVa corrigeert het ‘gemeten’ gehalte op basis van het lutum- en organische stof gehalte naar standaard bodem met 10% organische stof en 25% lutum. De gehalten worden vervolgens getoetst aan de normwaarden zoals op genomen in de regeling bodemkwaliteit en de Circulaire bodemsanering zoals weergegeven in bijlage 7.
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
20160355 September 2016 blad 14
Bij de toetsing is rekening gehouden met verhoogde rapportagegrenzen van de eisen uit de AS3000. Hierdoor is een aantal waarden waaraan getoetst wordt strenger dan het niveau waarop gemeten wordt. Bij de interpretatie van het meetresultaat ’< rapportagegrens AS3000’ wordt ervan uitgaan dat de kwaliteit voldoet aan de betreffende toetsingswaarde. In de tabellen 4.1 en 4.2 zijn de resultaten van de toetsing samengevat.
4.2.2
Resultaten grondonderzoek
Tabel 4.1: Overzicht toetsingsresultaat - grond Monstercode
Samenstelling deelmonsters (boringmonster)
Traject (m -mv)
Hoofdbestanddeel en zintuiglijke afwijkingen
Toetsing Wbb
Indicatieve toets Bbk T1 T2
Bovengrond MM1 1-1, 16-1, 17-1, 0,00 - 0,50 Zand, sporen baksteen, Minerale olie, PAK Industrie 19-1, 3-1, 5-1, 8-1 sporen puin MM2 10-1, 2-1, 4-1, 6-1, 0,00 - 0,50 Zand Lood Altijd toepasbaar 7-1, 9-1 MM3 11-1, 12-1, 13-1, 0,00 - 0,50 Zand Minerale olie Industrie Wonen 14-1, 15-1, 18-1 Ondergrond MM4 1-2, 1-3, 17-2, 19- 0,50 - 1,50 Zand, sporen baksteen, Altijd toepasbaar 2, 19-3, 3-2 sporen puin MM5 15-2, 16-2, 17-3, 0,50 - 2,00 Zand Altijd toepasbaar 19-4, 3-3, 5-2, 8-2 De gehalten die de betreffende achtergrondwaarden en interventiewaarden overschrijden zijn als volgt geclassificeerd: : Het gehalte is kleiner dan de achtergrondwaarde; > AW2000 : Het gehalte is groter dan de achtergrondwaarde en kleiner dan of gelijk aan de tussenwaarde; >T : Het gehalte is groter dan de tussenwaarde en kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde; > IW : Het gehalte is groter dan de interventiewaarde.
4.2.3
Resultaten grondwateronderzoek
Tabel 4.2: Overzicht toetsingsresultaat - grondwater Monster- Omschrijving Toetsing Wbb code Peilbuis Filter (m -mv) > S
>T
> IW
5-1-1 5 2,90 - 3,90 Barium, nikkel, zink 15-1-1 15 2,80 - 3,80 De gehalten die de betreffende streefwaarden en interventiewaarden overschrijden zijn als volgt geclassificeerd: : Het gehalte is kleiner dan de streefwaarde; >S : Het gehalte is groter dan de achtergrondwaarde en kleiner dan of gelijk aan de tussenwaarde; >T : Het gehalte is groter dan de tussenwaarde en kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde; > IW : Het gehalte is groter dan de interventiewaarde.
4.3
Bespreking van de resultaten
4.3.1
Resultaten grond
In het mengmonster van de zandige bovengrond met sporen puin en baksteen (MM1) zijn licht verhoogde gehalten aan minerale olie en PAK aangetoond. De gehalten overschrijden de achtergrondwaarden. In de mengmonsters van de zintuiglijk niet verontreinigde zandige bovengrond (MM2 en MM3) zijn maximaal licht verhoogde gehalten aan lood en minerale olie aangetoond. De gehalten overschrijden de achtergrondwaarden. In de bovengrond zijn geen verhoogde gehalten aan organochloor-bestrijdingsmiddelen aangetroffen.
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
20160355 September 2016 blad 15
In het mengmonster van de zandige ondergrond met sporen puin en baksteen (MM4) en het zintuiglijk schone mengmonster van de zandige ondergrond (MM5) zijn geen overschrijdingen van de achtergrondwaarden aangetroffen.
4.3.2
Resultaten grondwater
In het grondwater uit peilbuis 5 overschrijden de gehalten aan barium, nikkel en zink de streefwaarden. Deze licht verhoogd aangetoonde gehalten betreffen op basis van uit de regio bekende grondwatergegevens hoogstwaarschijnlijk verhoogde achtergrondwaarden. In het grondwater uit peilbuis 15 zijn geen overschrijdingen van de streefwaarden aangetoond.
4.3.3
Toetsing van de hypothese
Op basis van de resultaten van het veld- en laboratoriumonderzoek dient de hypothese ‘onverdacht’ formeel te worden verworpen. De licht verhoogde gehalten aan minerale olie, PAK en lood in de bovengrond en barium, nikkel en zink in het grondwater worden echter als niet sterk afwijkend beschouwd ten opzichte van de regionale situatie. Tevens is er geen sprake van een duidelijk aanwijsbare bronlocatie. Hierdoor is er geen reden de onderzoeksopzet te herzien of voor het uitvoeren van een aanvullend bodemonderzoek.
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
5
20160355 September 2016 blad 16
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
Op basis van de resultaten van het uitgevoerde verkennend bodemonderzoek wordt het volgende geconcludeerd:
In het mengmonster van de zandige bovengrond met sporen puin en baksteen (MM1) zijn licht verhoogde gehalten aan minerale olie en PAK aangetoond. De gehalten overschrijden de achtergrondwaarden.
In de mengmonsters van de zintuiglijk niet verontreinigde zandige bovengrond (MM2 en MM3) zijn maximaal licht verhoogde gehalten aan lood en minerale olie aangetoond. De gehalten overschrijden de achtergrondwaarden.
In verband met een in het verleden aangetoonde verontreiniging met OCB nabij de onderzoekslocatie, is aanvullend op het standaard analysepakket de bovengrond geanalyseerd op de aanwezigheid van OCB. In de mengmonsters van de bovengrond (MM1, MM2 en MM3) zijn geen overschrijdingen aan OCB aangetoond.
In het grondwater zijn licht verhoogde gehalten aan barium, nikkel en zink aangetoond.
De milieuhygiënische kwaliteit van de bodem vormt geen bezwaar voor het voorgenomen gebruik van de locatie en de voorgenomen bouwactiviteiten.
Aanbevelingen en opmerkingen
Indien bij de voorgenomen bouwactiviteiten grond van de locatie vrijkomt, dient er rekening te worden gehouden met beperkingen ten aanzien van hergebruik en afzet van de grond. Opgemerkt wordt dat dit onderzoek geen bewijsmiddel is zoals bedoeld in het Besluit bodemkwaliteit voor toepassing van grond elders. Voor de definitieve kwaliteitsbepaling van grond die vrijkomt van de onderzoekslocatie kan afhankelijk van de bestemming en toepassing bij afvoer van de grond een partijkeuring noodzakelijk zijn (AP04). De gemeente is bevoegd gezag inzake grondverzet en toepassing van grond binnen de restricties en voorwaarden van de bodemkwaliteitskaart. Hiervoor geldt een meldingsprocedure.
AGEL adviseurs D01 Verkennend bodemonderzoek Emmerblok Oud Gastel
6
20160355 September 2016 blad 17
NORMERING EN BETROUWBAARHEID
De volgende documenten hangen samen met verricht bodemonderzoek conform de NEN 5740: NEN-EN-ISO 5667-3 Water - Monsterneming - Deel 3: Richtlijn voor de conservering en behandeling van watermonsters; NEN 5706 Richtlijnen voor de beschrijving van zintuiglijke waarnemingen tijdens de uitvoering van milieukundig bodemonderzoek; NEN 5707 Bodem - Inspectie, monsterneming en analyse van asbest in bodem; NEN 5709 Bodem - Monstervoorbehandeling voor de bepaling van organische en anorganische parameters in grond; NEN 5720 Bodem - Waterbodem - Onderzoeksstrategie bij verkennend bodemonderzoek in waterbodem; NEN 5725 Bodem - Leidraad voor het uitvoeren van vooronderzoek bij verkennend, oriënterend en nader onderzoek; NTA 5727 Bodem - Monsterneming en analyse van asbest in waterbodem en baggerspecie; NEN 5744 Bodem - Monsterneming van grondwater; NEN 5745 Bodem - Monsterneming van grondwater ten behoeve van de bepaling van vluchtige verbindingen; NEN 5861 Milieu - Procedures voor de monsteroverdracht; NEN 7777 Milieu - Prestatiekenmerken van meetmethoden. Het onderhavige bodemonderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de geldende normen en in het kader van de BRL 2000 van toepassing zijnde protocollen. Het uitgevoerde bodemonderzoek is gebaseerd op de thans beschikbare informatie en de hieruit afgeleide onderzoeksstrategie.