4. Jaarstukken 2022 VRMWB.pdf

Het virtuele scenario zonnepanelen en accupakketten zijn aangeboden. Mogelijk volgen er in 2023 nog een aantal veegsessies. Andere onderwerpen moeten nog aan bod komen.

•

We investeren in kennisontwikkeling samen met het landelijk netwerk van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV).

In samenwerking met andere regio’s en het NIPV is gestart met de ontwikkeling van een virtueel scenario ‘Voertuigen op alternatieve energie’ (uitrol in 2023).

•

De risico’s en effecten van onderdelen van de energietransitie zijn door vertaald in onze opleidings- en oefenprogramma’s en in onze advisering.

Regio’s zijn ieder verantwoordelijk voor een thema en delen hun kennis met elkaar; het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) voert hierop centraal regie. In 2022 was het thema van onze regio zonnepanelen. Rond dit thema hebben we voor repressieve brandweermensen handelingsperspectieven en bewustwording ontwikkeld.

Wat willen we bereiken Effectievere en efficiëntere opleidings- en oefenmogelijkheden bieden. Wat gaan we daarvoor doen

Status

Toelichting

•

De elektronische leeromgeving (ELO) en virtueel oefenen zijn standaard onderdeel van het opleiding- en oefenaanbod.

De ELO is in 2022 geïmplementeerd als standaard onderdeel in alle leergangen.

•

We ontwikkelen nieuwe virtuele scenario’s, in samenwerking met onze partners.

Virtuele oefeningen worden doorlopend ontwikkeld in gezamenlijkheid met Zuid6 en andere veiligheidsregio’s. Er zijn bijvoorbeeld scenario’s gemaakt die worden ingezet bij de opleiding van Bevelvoerders. Ook is gestart met de ontwikkeling van een ‘Energiedorp’ in een virtuele omgeving, waarin scenario’s zijn gebouwd voor het programma ‘Veilige Energietransitie’.

•

We verbeteren en borgen onze processen om (blijvend) te voldoen aan de Kwaliteit Aanbieders Brandweeropleidingen (KAB)

In december is de audit voor de KAB uitgevoerd met positieve resultaten. Het definitieve rapport wordt in maart aan het bestuur aangeboden. In 2023 wordt de ingezette lijn verder voortgezet.

•

We ontwikkelen een nieuw meerjarig oefenprogramma om medewerkers risicogericht en op maat vakbekwaam te houden. De posten worden actief betrokken bij het bepalen van hun oefenprogramma.

Het oefenprogramma krijgt stapsgewijs vorm en het oefenaanbod wordt vernieuwd. We gaan hier in 2023 mee verder. In de vernieuwing wordt meer aandacht besteed aan risicogericht oefenen. Voor Multi Opleiden Trainen en Oefenen is er een meerjaren oefenbeleidsplan wat in 2023 wordt vastgesteld.

26

Jaarstukken 2022

•

De ontwikkeling van een businesscase is uitgesteld en opgenomen in het jaarplan 2023.

We brengen in kaart welke aanpassingen nodig zijn om de capaciteit en faciliteiten van het opleidings- en oefencentrum aan te passen aan de groeiende opleidingsbehoefte.

Wat willen we bereiken We zijn beter voorbereid op meerdere typen crises en organiseren onze crisisorganisatie - incl. bevolkingszorg en crisiscommunicatie – flexibeler (‘Crisisbeheersing 2.0’). Wat gaan we daarvoor doen

Status

Toelichting

•

Opleidingen/trainingen zijn opgezet om medewerkers en crisispartners mee te nemen in veerkrachtige crisisbeheersing.

Ondanks de corona- en Oekraïnecrisis is grotendeels uitvoering gegeven aan het reguliere oefenprogramma. Met name aan het begin van het jaar zijn enkele gemeentelijke oefeningen niet doorgegaan in verband met de drukte rondom de Oekraïnecrisis. In enkele gevallen is ter vervanging online geoefend. Deze online oefeningen zijn goedkoper uitgevallen. Wel heeft een systeemoefening plaatsgevonden in samenwerking met de vliegbasis Gilze en Rijen.

•

Nieuwe processen zijn ontwikkeld die een nieuwe werkwijze van de crisisorganisatie ondersteunen.

Eén van de verbeterde processen is de risicomonitoring, deze ontwikkeling is ook nog gaande. Risicomonitoring (en in de toekomst de voorspelbaarheid van risico’s) ligt aan de basis van de nieuwe werkwijze van de crisisorganisatie. Ten behoeve daarvan is ook het regionaal risicoprofiel geactualiseerd en is er geïnvesteerd in de ontwikkeling van het Knooppunt Coördinatie Rijk-Regio (KCR2). Er wordt wekelijks een duiding gegeven aan dienstdoende crisisfunctionarissen. Het Regionaal Crisisplan (RCP) is geactualiseerd. In het verlengde van de beleidscyclus wordt deze medio 2023 vastgesteld. Al in een vroeg stadium zijn partners meegenomen en betrokken bij gesignaleerde risico's.

•

Bevolkingszorg ontwikkelt zich door naar gemeentelijke crisisbeheersing.

•

De in 2021 hernieuwde visie op crisiscommunicatie is in 2022 geïmplementeerd.

In de doorontwikkeling van bevolkingszorg werken de 24 gemeenten samen met de veiligheidsregio aan het regionaliseren van bevolkingszorg en het verstevigen van de gemeentelijke crisisbeheersing. Het bestuur heeft hiervoor de uitgangspunten vastgesteld. De visie risico- en crisiscommunicatie is vertaald naar een vierjarig programmaplan met bijbehorende acties en planning.

27

Jaarstukken 2022

•

In 2022 is hoogwater het thema geweest waartoe meerdere (grote) oefeningen hebben plaatsgevonden in samenwerking met de diverse partners zoals gemeente, waterschappen en Rijkswaterstaat. De uitkomsten van de evaluaties worden meegenomen in bestaande plannen en andere oefeningen.

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is één van de medeorganisatoren van de Brabantbrede Hoogwater oefening 2022.

Wat willen we bereiken We verbeteren onze informatiepositie bij het bestrijden van en sturing geven aan een incident, ramp en crises Wat gaan we daarvoor doen

Status

Toelichting

•

De informatiepositie van de meldkamer/ Operationeel Centrum Brandweer (OCB) en calamiteitencoördinator (CaCo) voor, tijdens en na een incident is versterkt door te investeren in (real-time) data- en informatiesystemen en nieuwe manieren van alarmeren.

Er lopen diverse initiatieven op het versterken van de informatiepositie van de meldkamer, OCB en de CaCo’s. Er is geïnvesteerd in: • Kennisontwikkeling van medewerkers wat de kwaliteit ten goede komt. • Real Time Intelligence Center Brandweer (RTIC-B): de ontwikkeling naar real-time informatie over incidenten en (effecten op) omgeving ten behoeve van een efficiëntere respons. • Er zijn betere koppelingen ontwikkeld met informatiebronnen van andere organisaties, (bijv. KNMI en RWS) ten behoeve van betere dreigingsinformatie. In samenwerking met o.a. deze partners is de ontwikkeling van de Caco-functie ingezet van reactief handelen naar proactief monitoren.

•

We investeren in het door ontwikkelen van (geo-) informatiesystemen en het analyseren en duiden van data.

We zijn gestart met de implementatie van Geo4OOV, een voorziening die veiligheidsregio’s en haar ketenpartners helpt om de eigen regionale geografische data landelijk te delen en zelf actuele en betrouwbare geodata te gebruiken. Dit levert ons rijke operationele informatie op die helpt bij het nemen van besluiten tijdens crises en incidenten. Voor de vluchtelingencrisis is in korte tijd een dashboard ontwikkeld dat gemeenten inzicht biedt in de bezetting en beschikbaarheid van opvanglocaties.

•

We geven uitvoering aan de in 2021 opgestelde visie op het werken met drones door Veiligheidsregio MWB.

In 2022 zijn de eerste stappen gemaakt in de doorontwikkeling naar een team digitale verkenning. Mooi voorbeeld is de aanschaf van een binnendrone die wordt ingezet in gezet om verkenningen te doen op moeilijk toegankelijke plaatsen en waar de veiligheid van onze medewerkers in het geding is. In 2023 gaan we de structuur zodanig aanpassen dat digitale verkenningen stevig geborgd zijn.

28

Jaarstukken 2022

Binnen deze pijler vindt het overgrote deel van de activiteiten plaats in de going concern van Veiligheidsregio MWB. De volgende reguliere taken horen hiertoe: repressie (inclusief personeelszorg), (multi)operationele voorbereiding en planvorming (o.a. bij grote evenementen zoals festivals en de Vuelta), techniek facilitair en logistiek, informatie gestuurd werken, multidisciplinair opleiden trainen en oefenen, crisiscommunicatie, meldkamer/Operationeel Centrum Brandweer, Bevolkingszorg, grensoverschrijdende/internationale samenwerking en GHOR-taken. Prestaties Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

Repressie Aantal vrijwilligers Aantal beroeps

1.293 219

1.330 220

1288 221

Opkomsttijden 1e TS1 Objectnorm Objectnorm + 2 minuten 18 minuten norm

71% 86% 98%

80% 95% 100%

72% 89% 99%

Vakbekwaam worden en blijven Opkomstpercentage vrijwilligers bij oefenen Opkomstpercentage vrijwilligers bij alarm

46%

60% 30%

79% 48%

Multidisciplinair opleiden en oefenen Aantal opleidingen/trainingen/oefeningen Aantal deelnemers Aantal Grip-situaties % geëvalueerde grip-2 situaties

24 980 5 -

110 1.200 100%

90 1.100 9 100% 2

12.827

15.000

14.700

31

35

52 4

Operationeel Centrum Brandweer Afgehandelde incidenten brandweer 3

Crisiscommunicatie Inzet crisiswebsite

1

De opkomsttijd 1e tankautospuit (TS) is de tijd vanaf de melding op de meldkamer tot het moment dat deze aankomt bij het incident. Voor ieder object is een normtijd vastgesteld in het dekkings- en spreidingsplan, gebaseerd op de gebruiksfunctie. De geplande invoering van gebiedsgerichte opkomsttijden in plaats van objectnormtijden kan tot wijzigingen leiden. We zien dat het resultaat van de opkomsttijden lager is dan de objectnorm. Dit is een landelijk beeld. Met gebiedsgerichte opkomsttijden gaan we ook monitoren en rapporteren over afwijkingen op de berekende opkomsttijd van een gebied of speciaal object. 2 Evaluatie grip 2: brand FireUp Oisterwijk. 3 Aantal incidenten met inzet van de Brandweer afgehandeld door het Operationeel Centrum Brandweer, voor de Veiligheidsregio's Midden- en West-Brabant en Zeeland. 4 De inzet van de crisiswebsite is mede toegenomen doordat fysieke incidenten steeds vaker een grotere maatschappelijke impact hebben waardoor crisiscommunicatie meer ingezet wordt. Financieel overzicht Weergave van de kosten voor het leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet:

29

Jaarstukken 2022

Leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet (bedragen x € 1.000)

Begroting 2022 Primair Begroting 2022 Definitief

Programma Veiligheid Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Totaal saldo van lasten en baten Reserves

€ € € € € €

59.019 2.495 61.514 6.936

Gerealiseerde Resultaat

€

68.450 € -70.524 €

Lasten

Baten € -61.137 € € - € € -2.229 € € - € € -63.365 € € -7.158 €

Lasten 60.261 2.710 62.971 -

Baten € -62.181 € € - € € -2.260 € € - € € -64.441 € € -95 €

62.971 € -64.536 €

Rekening 2022 Lasten 59.830 3.139 62.970 -

Baten € -62.800 € € - € € -2.265 € € - € € -65.065 € € -95 €

62.970 € -65.160 €

Verschil (begroting -/- rekening) Lasten 431 -430 1 -

Baten € € € € € €

1 €

618 5 623 -

Totaal € € € € € €

1.049 -424 624 -

623 €

624

2.6 Wendbare en duurzame organisatie Inleiding Samen werken we aan veiligheid en veerkracht. Dit doen we langs de drie pijlers met als basis een wendbare en duurzame organisatie. Onze visie: ‘Wij voeren onze veiligheidstaken tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten uit. Wij werken samen, zijn duurzaam, werken informatie gestuurd en organiseren onszelf wendbaar. We zijn trots en doen ons werk vol passie.’ Wat willen we bereiken We zijn een flexibele en wendbare organisatie waarin medewerkers met passie en plezier werken, we zijn in staat om bij veranderende omstandigheden succesvol onze doelstellingen te realiseren. Onze medewerkers en stakeholders zijn ambassadeurs van onze organisatie. Wat gaan we daarvoor doen

Beleidsplan 2023-2027 • Strategische omgevingsanalyse is uitgevoerd in het eerste half jaar. In deze analyse kijken we uitgebreid ‘van buiten naar binnen’ en betrekken we organisatie, gemeenten, partners, maatschappelijke organisaties en marktpartijen bij de koers die we kiezen en keuzes die we samen maken. •

Beleidsplan is eind 2022 in concept gereed en volgt in 2023 een bestuurlijk besluitvormingstraject.

Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) • In 2022 beschikken we over een nieuwe CAO. Onze lokale regelingen en processen zijn omgebouwd conform Wnra. Medewerkers zijn bekend met de consequenties van de Wnra.

Status

Toelichting

De strategische omgevingsanalyse is uitgevoerd in het eerste half jaar en inhoudelijk verantwoord in de Burap.

Het beleidsplan is in concept gereed en in februari 2023 goed ontvangen door ons bestuur. Het zienswijze traject voor de gemeenteraden en strategische partners is opgestart. In juli 2023 wordt het beleidsplan definitief vastgesteld.

De keuze over de Wnra is nog niet gemaakt. Hier is een landelijke werkgroep mee aan de slag die moet komen tot een advies aan de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV). Er is nog geen zicht op een uitkomst. Na deze besluitvorming volgt deze regionale invoering

30

Jaarstukken 2022

Organisatie • De nieuwe organisatie en inrichting is werkend in 2021. In 2022 evalueren we de inrichting op basis van vooraf vastgestelde criteria.

De organisatiestructuur is geëvalueerd. Op basis daarvan worden geen grote wijzigingen voorgesteld.

•

De visie op HRM (Human Resource Management) is opgesteld en afgestemd op de nieuwe organisatie

Visie HRM is in ontwikkeling. We verwachten deze in het eerste kwartaal 2023.

•

Het leiderschapstraject is afgerond: leidinggevenden zijn getraind, worden begeleid en beschikken over een persoonlijke leiderschapsplan. We werken volgens de principes van integraal management.

Na afronding van de reorganisatie zijn leidinggevenden getraind om sturing te geven aan de organisatie brede ontwikkeldoelen en specifiek wat dit betekent voor de eigen afdelingen. Dit is een continu proces wat ook in 2023 doorgaat. Het traject met ploegleiders dat later is gestart, loopt nog door.

Eigen risicodrager • In 2022 vindt besluitvorming plaats in de besturen van veiligheidsregio’s over het werken met een Stichting waarborgfonds. Wanneer hiertoe wordt besloten realiseren we samen met andere veiligheidsregio’s een centrale verzekeringsfunctie, waarbij we kiezen voor een mix van zelf risicodrager zijn en verzekeringen.

Het Algemeen Bestuur heeft inmiddels ingestemd met deelname aan het expertisebureau verzekeringen. Een notitie over de oprichting Stichting Waarborgfonds is behandeld in het AB van 2 februari 2023 en aangeboden voor zienswijze aan de deelnemende gemeenten.

Wat willen we bereiken We beschikken over een goed georganiseerde en betrouwbare informatievoorziening die het mogelijk maakt een effectieve organisatie te zijn, onze producten en diensten te verbeteren en intensief samen te werken met onze partners op basis van betrouwbare, actuele en volledige informatie. Wat gaan we daarvoor doen

Informatievoorziening • We maken een volgende stap in het uitwisselen van data en maken met o.a. gemeenten, OMWB, Belastingsamenwerking West-Brabant, Waterschap Brabantse Delta en de GGD afspraken over concrete pilots.

•

We moderniseren o.a. ons financiële pakket, ons zaaksysteem en voeren innovaties uit in de operationele informatievoorziening. Daarnaast optimaliseren we systemen rondom de processen “toezicht houden” en “bestrijding van brand en emissie”.

Status

Toelichting

Belastingsamenwerking West-Brabant is medio 2022 uit het samenwerkingsverband gestapt. De andere deelnemers hebben het eind 2021 afgesloten Convenant Digitale Uitwisseling West-Brabant (DUW) voortgezet. Doel is het uitwisselen van data en daardoor samen slimmer optreden. Aanbesteding vervanging Financieel Systeem, HRM Systeem en DMS zijn Q1 2022 gestart, implementatie volgt in 2023. Innovaties in de operationele informatievoorziening zijn in volle gang met projecten als DigiTwin, een online applicatie die datagestuurd inzicht en analyses biedt in de gebouwde omgeving, duurzaamheid, mobiliteit en veiligheid.

31

Jaarstukken 2022

Informatieveiligheid • We bereiden ons voor en maken inzichtelijk wat nodig is om te voldoen aan een hoger volwassenheidsniveau op het gebied van informatieveiligheid, zodat we voldoen aan de vereisten van een vitale infrastructuur.

Het implementeren van de verbeterpunten voor de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) ligt op schema. Het wereldwijde beveiligingsprobleem LOG4J, software die veel gebruikt wordt in webapplicaties en allerlei andere systemen, is intern geëvalueerd. Op basis hiervan is prioriteit gegeven aan een update van de continuïteitsplannen en is een Incident Response Training opgestart voor het team dat als eerste in actie komt bij beveiligingsincidenten. Organisatie breed wordt een awareness training aangeboden zodat medewerkers meer bewust zijn van de informatiebeveiligings-risico’s.

Wat willen we bereiken We vergroten de transparantie, de stuurbaarheid en het lerend vermogen van de organisatie en ook de kennis over onze doelgroepen door slimmer en beter gebruik te maken van data en informatie. We versterken op duurzame inzetbaarheid van onze mensen zodat collega’s vitaal blijven. Wat gaan we daarvoor doen

Presterend vermogen • We werken verder aan het model presterend vermogen, waarbij we onze plannen, capaciteiten (mensen en middelen), inzet en het maatschappelijk effect met elkaar verbinden. Dit stelt ons in staat om te leren en te verbeteren. •

Eind 2022 faciliteren we gemeenten bij het ontwikkelen van een dashboard.

Versterken online reputatie • We maken onze huidige KPI’s op het gebied van reputatie, views, volgers en interactie op onze social mediakanalen smarter en relevanter. Visitatie Veiligheidsregio MWB • In 2022 treffen we alle voorbereiding (incl. zelfevaluatie) voor de visitatie die plaatsvindt in 2023. We geven hiermee invulling aan artikel 56 van de Wet veiligheidsregio’s waarin staat dat het bestuur van de veiligheidsregio ervoor zorgt dat eenmaal in de vijf jaar een visitatie door een visitatiecommissie wordt verricht.

Status

Toelichting

We hebben steeds meer (bron)data ter beschikking op basis waarvan we inzichtelijke managementinformatie maken. Een deel daarvan is inmiddels integraal onderdeel van de interne managementgesprekken en vormt de basis voor bestuurlijke rapportages. De districtsmanagers delen de inmiddels ontwikkelde dashboards tijdens de gesprekken met de burgemeesters. Op basis van de feedback worden de dashboards verbeterd en verder uitgebreid. De social mediastrategie wordt uitgevoerd. We zetten voor het versterken van de merken Brandweer en Veiligheidsregio onze 6 preferente social mediakanalen in. In verband met Corona zijn de visitaties landelijk uitgesteld. Vanuit de landelijke vakraad Bedrijfsvoering is een plan van aanpak afgerond voor een meer compacte variant zodat belasting en doorlooptijd wordt verkort. Op basis van de conceptplanning betekent dit dat vanaf 2024 een visitatie op hoofdlijnen wordt uitgevoerd gevolgd door een thematische visitatie vanaf 2026.

32

Jaarstukken 2022

Digitaal werken • Ook in 2022 werken we verder aan het optimaliseren van de werkprocessen binnen de bedrijfsvoering. We ontwikkelen slanke en volledig gedigitaliseerde werkprocessen. De uitvoering is hierbij vastgelegd in moderne workflow managementsystemen die voldoen aan alle spelregels van de Archiefwet.

De procesbeschrijvingen bedrijfsvoering zijn nagenoeg afgerond en optimalisatie is in volle gang. De procesbeschrijvingen vormen de basis om producten te ‘informatiseren’ en ‘automatiseren’. Aanbesteding Documentair Management Systeem (DMS) staat gepland in Q1 2023; implementatie loopt door tot medio 2023-2024. De analyse die inhoudelijke en financiële consequenties de Wet open overheid (Woo) heeft op onze organisatie is afgerond. De financiële consequenties van deze wetswijziging zijn opgenomen in de kaderbrief 2024.

Duurzame inzetbaarheid personeel • We geven vorm en inhoud aan het in 2021 vastgestelde levensfasebewust personeelsbeleid en het programma Vitaliteit.

Duurzame oplossingen • We stimuleren en faciliteren het thuiswerken waardoor we onze reisbewegingen reduceren.

•

Duurzaam inkopen krijgt de komende jaren steeds meer aandacht. Ook gaan we steeds vaker in samenwerking met de markt komen tot duurzamere oplossingen.

Financiële duurzaamheid • In 2021 worden scenario’s uitgewerkt voor structurele lastenvermindering, waarbij inzichtelijk is wat het effect hiervan is op onze producten en diensten. In 2022 worden de gekozen scenario’s voorbereid.

Het programma Vitaliteit is sinds mei formeel in uitvoering en loopt volgens schema. Er is daarnaast een start gemaakt met strategische personeelsplanning, ook voor de piketfuncties. Beiden in het kader van levensfasebewust personeelsbeleid. Onze reisbewegingen zijn met ongeveer 50% afgenomen door hybride werken. Onze kantoor- en thuiswerkfaciliteiten worden hierop ingericht. In het inkoopbeleid is opgenomen dat we aandacht besteden aan duurzaam inkopen. We sluiten aan bij organisatiedoelstellingen met bijv. een mobiliteitsplan en kopen elektrische voertuigen in om aan wettelijke verplichtingen voor CO2-reductie te voldoen. We blijven met gemeenten in gesprek om de gebouwen duurzamer te maken omdat investeringen hiervoor voor de gemeenten zijn. We houden een voorlichtingscampagne voor de medewerkers om ook op het werk extra zorgvuldig met energie om te gaan. In mei 2022 heeft het AB een definitief besluit genomen op de taakstellingsdiscussie die heeft plaatsgevonden. Daarbij is besloten: 1. Te kiezen voor profiel 4 (breed inzetbare Veiligheidsregio) en daarmee de huidige lijn te continueren. 2. Uitgangspunt voor de taken van de veiligheidsregio is de taakomschrijving als bedoeld in artikel 10 Wet veiligheidsregio’s en artikel 5 van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Midden- en WestBrabant.

33

Jaarstukken 2022

3. Bij nieuwe structurele taken en nieuw

beleid als ook bij incidentele en acute taken die meer dan gemiddelde capaciteit of budget vragen vindt er expliciete besluitvorming plaats door het algemeen bestuur om te voorkomen dat het takenpakket geleidelijk uit dijt. Het voorstel, inclusief financiering, wordt in principe in de kadernota opgenomen. Tussentijdse ontwikkelingen worden afzonderlijk aan het bestuur voorgelegd. 4. De directie op het niveau van takenpakket en ambities de verantwoordelijkheid en ruimte te geven om op basis van efficiency en effectiviteit te kijken hoe/of zaken in de toekomst anders kunnen worden georganiseerd. 5. In navolging op de 2,5% besparing in 2021 (1,7 mln), een besparing van € 443.000,- op te nemen in de begroting 2023. Conform het besluit van het Algemeen Bestuur in mei is dit verwerkt in begrotingswijziging 2022-2, vastgesteld in AB op 13-10-2022. We blijven investeren in het goed uitoefenen van ons werk, richten onze processen efficiënt en doeltreffend in, vertalen en initiëren nieuwe ontwikkelingen en trends en adviseren en ondersteunen de organisatie bij beleidsvoering en uitvoering van taken op het gebied van: Personeel en organisatie - Financiën, planning en Control - Inkoop – Communicatie - Informatisering - Strategie en ontwikkeling.

Prestaties Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

4,7% 2,5% -

4,5% 2,5% 100%

6,5% 2,0% 100%

Communicatie Meten reputatie via social media Volgers YouTube brw Volgers Facebook brw Volgers Instagram brw Volgers Facebook vrmwb Volgers LinkedIn vrmwb Volgers Twitter vrmwb

20.252 7.760 4.379 5.212 4.972 -

20.000 8.000 4.500 5.700 5.300 16.200

22.950 8.450 4.800 5.450 5.700 16.200

Informatisering Klanttevredenheid Incidentafhandeling conform norm Aantal hacks (major storing)

7,2 96% 0

>7 95% 0

7,5 96% 0

5

5

9

Personeel en organisatie Ziekteverzuim (organisatie) Opleidingsbudget (als % loonsom) % van de beroeps brandweermensen die in 2027 uitstromen is gestart met tweede loopbaanbeleid

Strategie en ontwikkeling Aantal Wob/Woo-verzoeken Wob/Woo-verzoeken afgedaan binnen

34

Jaarstukken 2022

wettelijke termijn • Afgedaan binnen primair beslistermijn • Afgedaan binnen primair beslistermijn + wettelijke verdaging

100%

100% 89% 11%

5 100% 7

3 100% *-

60% 40%

Aantal bezwaarschriften/klachten % raadsvragen binnen week beantwoord. Tevredenheid bestuursadviseurs gemeenten over rol in bestuurlijke besluitvorming Inkoop Rechtmatige aanbestedingen Realiseren inkoopplan

100% 76%

100% 80%

100% 76%

FP&C Aantal facturen Doorlooptijd facturen Realisatie budget Realisatie investeringen

10.824 92% 89% 76%

13.000 95% < 30 dgn 95% 100%

10.984 93% < 30 dgn 99% 76%

*Tevredenheid bestuursadviseurs wordt nog niet gemeten. Financieel overzicht Weergave van de kosten voor het leveren van een wendbare en duurzame organisatie: Wendbare en duurzame organisatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2022 Primair Begroting 2022 Definitief

Programma Veiligheid Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Totaal saldo van lasten en baten Reserves

€ € € € € €

1.360 447 10.063 11.869 1.053

Gerealiseerde Resultaat

€

12.922 € -11.282 €

Lasten

Baten € -923 € € -447 € € -9.190 € € - € € -10.560 € € -723 €

Lasten 1.417 464 11.032 12.913 340

Baten € -1.228 € € -464 € € -9.215 € € - € € -10.907 € € -1.054 €

13.253 € -11.961 €

Rekening 2022 Lasten 2.040 473 10.869 13.383 340

Baten € -1.232 € € -473 € € -9.219 € € - € € -10.925 € € -843 €

13.723 € -11.768 €

Verschil (begroting -/- rekening) Lasten -623 -9 163 -470 -

Baten € € € € € €

-470 €

4 9 4 18 -211

Totaal € € € € € €

-619 -0 167 -452 -211

-193 €

-663

Financieel overzicht Overhead Conform de BBV wetgeving moeten de kosten van Overhead inzichtelijk gemaakt worden in het jaarverslag. Deze zijn inzichtelijk gemaakt en verantwoord per pijler. Hieronder nog een samenvattend overzicht voor het totaal. Er is een overschrijding van € 241.000 op Overhead als totaal in 2022. Een nadere toelichting hierop vindt u in paragraaf 4.6 Verschillenanalyse en 4.9 Rechtmatigheid.

35

Jaarstukken 2022

Begroting 2022 Primair

Overhead Specifiek (bedragen x € 1.000)

Begroting 2022 Definitief

Stimuleren redzaamheid in de samenleving Lasten overhead Baten overhead

€ €

-

Bijdragen aan een veilige leefomgeving Lasten overhead Baten overhead

€ €

481 € -431 €

Leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet Lasten overhead Baten overhead

€ €

Wendbare en duurzame organisatie Lasten overhead Baten overhead Totale lasten overhead Totale baten overhead Totale Overhead

€ €

€ €

-1 -

605 € -437 €

587 € -437 €

18 -

2.495 € -2.229 €

2.710 € -2.260 €

3.139 € -2.265 €

-430 5

€ €

10.063 -9.190

11.032 -9.215

10.869 -9.219

€ €

163 4

€ € €

13.039 € -11.850 € 1.189 €

14.656 € -11.922 € 2.734 €

-250 10 -241

€ €

59 -

Rekening Verschil 2022 (begroting /- rekening) € €

€ €

14.406 € -11.912 € 2.494 €

60 -

36

Jaarstukken 2022

3 Paragrafen

37

Jaarstukken 2022

In dit hoofdstuk komen de paragrafen aan bod. Volgens de BBV zijn de volgende paragrafen verplicht: • • • • • • • •

Bedrijfsvoering Wet Open Overheid Financiering Onderhoud kapitaalgoederen en investeringen Lokale heffingen Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Verbonden partijen Grondbeleid

De paragrafen Lokale heffingen en Grondbeleid zijn voor ons niet van toepassing. Hieronder geven we een stand van zaken op bovenstaande onderwerpen

3.1 Bedrijfsvoering Formatie en Bezetting In onderstaand overzicht is onze formatie opgenomen. De realisatie heeft betrekking op de stand van zaken per ultimo 2022. Dit betreft de medewerkers met een aanstelling. De brandweervrijwilligers zijn uitgezonderd van het FTE-overzicht en apart verantwoord in deze paragraaf.

De bezetting is eind 2022 574,92 ft en is hiermee nagenoeg gelijk aan de vastgestelde formatie 575,72 fte. De bezetting is organisatie breed licht toegenomen ten opzichte van 2021 (565,42 fte). Vanwege de reorganisatie en de onduidelijkheid over de effecten van corona zijn in 2021 minder vacatures ingevuld. In 2022 heeft daardoor een corrigerend effect plaatsgevonden, waardoor de groei is ontstaan. Het aantal inhuurkrachten is afgenomen van 26 naar 10. Dit heeft te maken met het opvullen van de vacatures, iets wat in 2021 stil heeft gestaan. Ziekteverzuim In 2022 is het ziekteverzuimpercentage (6,48%) in vergelijking met de voorgaande vijf jaar gestegen. Het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar is 5,43%, waarmee het verzuim in 2022 boven het gemiddelde zit. Ten opzichte van de landelijke norm van veiligheidsregio’s (4,5%) is het verzuim 1,98% hoger. In vergelijking met voorgaande jaren wordt het verzuim gekenmerkt met een hogere verzuimfrequentie, terwijl het gemiddelde verzuimduur nagenoeg gelijk is gebleven. Dit kan verklaard worden door de coronagolf in het eerste kwartaal van 2022. Het langdurig verzuim wijzigt nagenoeg niet, maar het kortdurend verzuim nam enorm toe in deze periode. Middels sociaal- en medisch overleg en het programma Samen Vitaal wordt actief gestuurd om het langdurig en het frequent verzuim en de oorzaken hiervan terug te dringen.

38

Jaarstukken 2022

Naast het wegnemen van specifieke oorzaken is er ook in algemene zin meer aandacht besteed aan preventie van verzuim. Hiervoor is het Bedrijfszorgpakket van IZA zorgverzekering aangeschaft. Medewerkers met beginnende klachten, die op termijn kunnen leiden tot uitval, kunnen -zonder tussenkomst van de huisarts- door middel van diverse interventies op het gebied van fysieke en psychische klachten vroegtijdig geholpen worden. Hierdoor kan verzuim vermeden of sneller opgelost worden. Ook medewerkers met acute klachten kunnen door middel van de diverse interventies snel geholpen worden. IZA heeft hiertoe, verspreid over onze regio een netwerk van hulpverleners tot stand gebracht. Daarnaast hebben we een coördinator vitaliteit, die zorgt voor een actief beleid op vitaliteit en bewustzijn van het onderwerp. Vrijwilligers De bezetting van de vrijwilligers is 1288 fte per eind 2022 en ligt hiermee lager dan de vastgestelde formatie van 1330 fte.

Het thema vrijwilligheid is één van onze speerpunten. Het vinden en binden van vrijwilligers krijgt nadrukkelijk aandacht om voldoende instroom voor de toekomst te kunnen garanderen. Voor brandweerposten met vacatures worden doorlopend wervingsprocessen opgestart. De bezetting is in 2022 toegenomen met 3 vrijwilligers tot 1288. Dit betekent dat de instroom marginaal groter was dan de uitstroom in dit jaar. Interne Controle en Audit Een goede administratieve organisatie en interne beheersing zijn belangrijke randvoorwaarden om betrouwbare cijfers te rapporteren en rechtmatig te handelen. Door middel van interne controles en audits wordt periodiek vastgesteld of interne procedures en afspraken zijn nageleefd en de te rapporteren cijfers betrouwbaar zijn. Het gaat hierbij niet alleen om financiële cijfers maar ook om niet financiële cijfers. Zoals bijvoorbeeld audits, evaluaties, (doelmatigheid)onderzoeken en analyses.

39

Jaarstukken 2022

De afdeling Concerncontrol is per 1 januari 2021 onafhankelijk van de lijnorganisatie gepositioneerd. Hiermee is een nadrukkelijke scheiding aangebracht tussen het maken en beheersen van financieel beleid en de toetsende en controlerende rol. De eerste rol is belegd bij de vak afdelingen (1e lijns) en de afdeling Financiën, Planning & Control (2e lijns). De toetsende rol ligt bij Concerncontrol (3e lijns). Door de toetsende en controlerende rol bij Concerncontrol neer te leggen zijn wij in staat om onafhankelijke controle en advisering op vlakken als interne controle uit te voeren. Om de getrouwheid en (financiële) rechtmatigheid vast te stellen van de belangrijke financiële processen en zekerheid te verkrijgen over de naleving van relevante wet- en regelgeving, beleidsrichtlijnen en procedures hebben wij een intern controleplan 2022 opgesteld en uitgevoerd. Daarnaast bewaken wij de voortgang van het opvolgen van de aanbevelingen vanuit de interne controle en de managementletter van de accountant. Invoering rechtmatigheidsverantwoording De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is op 27 september 2022 door de Eerste Kamer vastgesteld en gaat in per verantwoordingsjaar 2023. Het Dagelijks Bestuur geeft over het boekjaar 2023 voor de eerste keer de verantwoording af.

Dit verslag van bevindingen bevat in ieder geval bevindingen over de vraag of de inrichting van het financiële beheer en van de financiële organisatie een rechtmatige verantwoording mogelijk maken. Het jaar 2022 hebben wij gebruikt om de opzet voor de interne controle verder door te ontwikkelen en de interne beheersing op onderdelen aan te passen, zodat dit aansluit op de eisen van de rechtmatigheidsverantwoording. Voor de jaarrekening 2022 geeft de accountant nog bij de jaarrekening een controleverklaring af met een oordeel over de getrouwheid en rechtmatigheid. Rechtmatigheid kent drie elementen waarover verantwoording afgelegd dient te worden: het voorwaardencriteria, misbruik en oneigenlijk gebruik en de begrotingsrechtmatigheid. In 2023 worden verdere stappen gezet zodat het Dagelijks Bestuur de rechtmatigheidsverantwoording op deze drie inhoudelijke onderdelen kan afgeven bij de jaarrekening 2023. Aandacht voor frauderisico's en beheersing Het voorkomen van onrechtmatig handelen en fraude heeft binnen de organisatie de aandacht. In de processen zijn beheersmaatregelen genomen om frauderisico’s te beperken. Daarnaast wordt jaarlijks een fraude risicoanalyse uitgevoerd, in 2022 is deze analyse ook uitgevoerd. De frauderisico analyse vormt een inventarisatie van mogelijke fraudes die binnen een organisatie kunnen voorkomen.

Deze risico’s zijn niet gebaseerd op verdenkingen of waargenomen fraudes, maar gebaseerd op een analyse van de processen die binnen een organisatie plaatsvinden. Voor de risico’s wordt een inschatting gemaakt van de kans en impact. De uitkomsten van de frauderisico analyse zijn medio 2022 in het managementteam en het Dagelijks Bestuur besproken, waarbij geconcludeerd is dat aandacht is voor frauderisico's en dat met de genomen beheersmaatregelen de (rest)risico's zich op een acceptabel niveau bevinden.

40

Jaarstukken 2022

Verantwoording Functionaris Gegevensbescherming Positionering De positionering van de functionaris gegevensbescherming (FG) is conform de wettelijke eisen. Dit volgt bijvoorbeeld uit het periodiek overleg tussen de FG en de Algemeen Directeur en het feit dat de organisatie de FG naar behoren en tijdig betrekt bij de aangelegenheden die verband houden met de bescherming van persoonsgegevens. Ook krijgt de FG de ruimte om audits uit te voeren of te laten voeren indien dit wenselijk is. Onafhankelijkheid De organisatie stelt de FG in staat om haar taak onafhankelijk te vervullen. Er zijn geen gevallen geweest waarin de organisatie heeft geprobeerd het advies van de FG of diens werkzaamheden een bepaalde richting uit te sturen. De FG heeft alle ruimte om zelf te bepalen waar de focus op ligt en hoe de werkzaamheden worden verricht. Het jaar 2022 Voor het jaar 2022 heeft de FG geen bijzondere aandachtspunten opgenomen. De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) staat in alle lagen van de organisatie goed op de agenda, dit blijkt o.a. uit: Het besluit van het managementteam, toen sprake was van onvoorziene uitval binnen het team informatieveiligheid, om prioriteiten te stellen voor 2022 en projecten door te schuiven naar 2023.

Het feit dat dit een besluit is geweest en, weliswaar in overleg maar niet overgelaten aan het team zelf, is illustratief voor de wijze waarop het management omgaat met het belang van informatieveiligheid. De opvolging van adviezen door het team informatieveiligheid. Het bewustwordingsprogramma Arda waarmee in 2022 gestart is en waarbij goede resultaten zijn behaald. Ongeveer 75% van de medewerkers met een laptop van de VR heeft dit programma gevolgd. De deelname aan de nationale cyberoefening, wat ons inzichten heeft opgeleverd in de verbeterpunten van ons collectief computer security incident response team (CSIRT); een computercrisisteam dat hulp verleent bij een dreiging of een incident in netwerk- en informatiesystemen. De verdere stappen die de afdeling HR heeft gezet in het voldoen aan de AVG, voorbeelden zijn de digitalisering en aanbesteding van het nieuwe personeelsinformatiesysteem. Aandachtspunten 2023 Hoewel er ook in 2022 veel zaken goed lopen zorgen externe ontwikkelingen ervoor dat er voor 2023 drie aandachtspunten zijn waar de FG toezicht op houdt en op adviseert. Het gaat om de volgende zaken: 1) Bedrijfscontinuïteit. 2) Cyber incidentbestrijding. 3) Het anticiperen op de aangekondigde aanwijzing als vitale aanbieder en daarmee onderdeel van de vitale infrastructuur.

Tot slot de cijfers: Aantal datalekken van de VR: 5 Aantal beveiligingsincidenten: 2 Aantal datalekken van andere organisaties: 1 Aantal uitgevoerde DPIA’s: 1 Aantal afwijkingen van het advies van de FG: 0 Aantal bezwaarschriften/klachten: 0 Aantal verzoeken om inzage/rectificatie: 0 Aantal lasten onder dwangsom/boetes van de Autoriteit Persoonsgegevens: 0 Er zijn in 2022 geen datalekken gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Conclusie Kortom de conclusie voor het jaar 2022 is dat er sprake is van een organisatie die informatieveiligheid op een gedegen manier oppakt en streeft naar het voldoen aan de AVG. Dat er nog niet volledig aan wordt voldaan is gelet op de omvang van de organisatie, de mensen en middelen die beschikbaar zijn goed te verklaren. Nu er continu wordt gewerkt aan verbetering, is de verwachting dat de komende jaren een steeds hoger volwassenheidsniveau behaald wordt.

41

Jaarstukken 2022

3.2 Wet Open Overheid (Woo) In het kader van de Wet Open Overheid (Woo) is in mei 2022 het Project Woo opgestart. Dit betreft een meerjarenplan, waar aan de hand van vigerende wetgeving in kaart wordt gebracht welke informatie actief openbaar moet worden gemaakt. Dit plan voorziet erin dat we voldoen aan de wet- en regelgeving, waarbij het uitgangspunt is dat de organisatie in staat is om binnen vijf jaar actief informatie uit de elf categorieën te kunnen publiceren. Voorts is de ambitie dat onze informatiehuishouding binnen acht jaar geheel op orde is. Eerste prioriteit is het kunnen voldoen aan Woo-verzoeken; daarbij hoort ook dat documenten in het kader van informatieverstrekking geanonimiseerd kunnen worden. Om op de juiste wijze te voldoen aan de Woo is een pagina op de website gelanceerd waar belangrijke openbare informatiebronnen staan, burgers, bedrijven en instellingen contact kunnen leggen met de Woocontactpersoon en ze via een webformulier een Woo-verzoek kunnen indienen. Het bestuur heeft vastgesteld dat een Woo-verzoek moet worden ingediend via het webformulier of via een brief aan ons postbusadres. Daarnaast heeft het bestuur in 2022 de wettelijke verplicht gestelde Woo-contactfunctionaris aangewezen. Hiermee voldoet we aan de eisen die per 1 mei 2022, toen de Woo inwerking trad golden.

In april 2022 is een externe projectleider Woo gestart met het opstellen van een Implementatieplan Wet open overheid. Doel van het project is procesoptimalisatie voor het afhandelen van een Woo-verzoek en voorbereiden op de wettelijke verplichting om in de Woo omschreven documenten te openbaren in de komende jaren. Dit alles vanuit vier aandachtsgebieden: processen, ICT & informatievoorziening, dienstverlening en cultuur. In 2022 is het proces voor het afhandelen van Woo-verzoeken in beeld gebracht via Teams / M365 gestroomlijnd, is een aanbesteding opgestart voor het aanschaffen van anonimiseringssoftware en is een verkenning uitgevoerd naar de documenten die de komende jaren verplicht openbaar gemaakt moeten worden. In 2023 optimaliseren we de afhandeling van verzoeken, voeren we anonimiseringssoftware in en zetten we verder koers naar het actief openbaren van documenten zoals bedoeld in de Woo. De consequenties van de Woo voor onze organisatie zijn ook beschreven in de kaderbrief 2024.

3.3 Financiering Artikel 212 van de Gemeentewet schrijft voor dat de uitgangspunten voor het financiële beleid, het financiële beheer en inrichting van de financiële organisatie moeten worden vastgesteld. Daarom is de financiële verordening vastgesteld. Hierin is bepaald dat het Dagelijks Bestuur in ieder geval verslag doet van de volgende onderdelen: a. De kasgeldlimiet b. De renterisiconorm c. De huidige liquiditeitspositie d. De liquiditeitsplanning en de financieringsbehoefte e. De rentevisie f. De rentekosten en -opbrengsten verbonden aan de financieringsfunctie g. Renteschema 2022 h. EMU Saldo De overheid stelt in de Wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) specifieke regels ten aanzien van de structuur van de leningen van de decentrale overheid, om zo de gevoeligheid voor rentefluctuaties te beperken. Daarom wordt een kasgeldlimiet en een renterisiconorm gehanteerd. a. De kasgeldlimiet De kasgeldlimiet stelt grenzen aan de omvang van de financiering door middel van kort vermogen (looptijd korter dan 1 jaar). Voor gemeenschappelijke regelingen is de kasgeldlimiet vastgesteld op 8,2% van de lasten van de jaarbegroting. Dit betekent dat de kasgeldlimiet voor 2022 is gesteld op € 7,1 miljoen (8,2% van € 86,2 miljoen). Conform de wet FIDO moet aan Gedeputeerde Staten gerapporteerd worden als de kasgeldlimiet op twee opeenvolgende kwartalen wordt overschreden.

Er heeft in 2022 geen overschrijding van de kasgeldlimiet plaatsgevonden. b. De renterisiconorm De renterisiconorm heeft tot doel om de renterisico’s op de langlopende schulden (langer dan 1 jaar) te beheersen, door grenzen te stellen aan de spreiding van looptijden van de leningenportefeuille. Dit is een indicator van het gedeelte van de langlopende schulden dat maximaal aan renteherziening en/of herfinanciering onderhevig mag zijn.

42

Jaarstukken 2022

Voor de gemeenschappelijke regeling is de renterisiconorm wettelijk gesteld op 20% van de lasten van de jaarbegroting, met een minimumbedrag van € 2,5 miljoen. Voor ons betekent dit dat de renterisiconorm voor 2022 € 17,2 miljoen bedraagt (20% van € 86,2 miljoen). Bedragen x € 1.000)

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Renteherzieningen (1) Betaalde aflossingen (2) Renterisico (1 + 2)

€ € €

€ 2.742 € 2.742 €

9.766 9.766

Renterisiconorm (20%)

€

18.560

€

17.245

Ruimte renterisiconorm

€

15.818

€

7.479

In 2022 heeft geen herziening plaatsgevonden van de rentepercentages van onze leningen. De leningenportefeuille bestaat uit een 9-tal leningen met een vast rentepercentage. De totale omvang van de leningenportefeuille bedraagt € 33,55 miljoen per ultimo 2022. Op basis van de leningenportefeuille is bovenstaand overzicht samengesteld voor de renterisiconorm. c. De huidige liquiditeitspositie De omvang van de vrij ter beschikking staande liquide middelen, inclusief middelen schatkist bankieren, is in 2022 afgenomen van € 8,7 miljoen per 1/1/2022 naar € 5,4 miljoen per 31/12/2022. Eind 2022 is geen kasgeldlening aangetrokken, waar in 2021 wel sprake van was. Er is tijdelijk gebruik gemaakt van aangetrokken langlopend geld om het kortlopend geld te financieren. Begin 2023 wordt dit rechtgetrokken, zodat het langlopend geld ook gebruikt wordt voor de investeringen. d. De liquiditeitsplanning en de financieringsbehoefte We hanteren een liquiditeitsplanning op basis van de investeringsplanning, aflossingsschema’s van de leningen en de meerjarenbegroting. Hierdoor kan de liquiditeitsplanning en de financieringsbehoefte voor de middellange termijn worden bepaald. e. De rentevisie We hebben geen eigen beleid ontwikkeld op het gebied van renteontwikkelingen en volgen de huisbankier op het gebied van rentevisie. f.

De rentekosten en opbrengsten verbonden aan de financieringsfunctie Lagere overheden zijn sinds eind 2013 verplicht om hun liquide middelen en beleggingen aan te houden in de schatkist van het Ministerie van Financiën. We houden de rekening-courant tegoeden en deposito’s aan bij het Ministerie van Financiën. Over het saldo wordt op dit moment 2,5% rente vergoed. De rentekosten van de langlopende leningen die onder onze leningenportefeuille vallen, bedragen over 2022 € 473.476. De rentebaten van € 61.242 zijn ontstaan doordat kasgeldleningen afgesloten zijn waaraan een negatieve rente toegerekend wordt en ontvangen rente op r/c schatkistbankieren.

43

Jaarstukken 2022

g. Renteschema

h. EMU-saldo 2022 Het EMU-saldo is het verschil tussen de inkomsten en uitgaven van de overheid. Door overheidsorganisaties wordt jaarlijks gerapporteerd over dit saldo. Omschrijving (bedragen x 1.000) 2021

2022

1.

Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)

€

1.123

€

287

2.

Mutatie (im)materiële vaste activa

€

2.666

€

1.353

3.

Mutatie voorzieningen

€

-354

€

887

4.

Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie)

€

-

€

-

5.

Boekwinst/verlies bij de verkoop van financiële vaste activa en (im)materiële vaste activa, alsmede de afwaardering van financiële vaste activa

€

64

€

472

€

-1.961

€

-651

Berekend EMU-saldo

De toename van de materiële vaste activa in 2022 zorgt ervoor dat het EMU-saldo over 2022 negatief is, dit ondanks het positieve exploitatiesaldo.

44

Jaarstukken 2022

3.4

Onderhoud kapitaalgoederen en investeringen

In artikel 12 van het BBV wordt aangegeven wat de beleidskaders zijn voor het onderhoud van de kapitaalgoederen, de hieruit voortvloeiende financiële consequenties en de vertaling van deze consequenties in de begroting. We beschikken over een aanzienlijke omvang kapitaalgoederen. Met het onderhoud van de kapitaalgoederen is een substantieel deel van de begroting gemoeid. Deze kapitaalgoederen bestaan voor een groot deel uit materieel en voertuigen. Gebouwen In 2013 is een besluit genomen over de eigendomsoverdracht van 9 kazernes van 7 gemeenten, per 31 december 2013. Eind 2022 hebben we nog 2 kazernes in eigendom. De overige kazernes zijn inmiddels terug overgedragen aan een gemeente. Daarmee berust het eigendom van 68 kazernes bij de gemeenten. Naast de brandweerkazernes wordt tot 1 april 2023 ook gebruik gemaakt van een kantoorpand van de GGD West-Brabant, waarvan een gedeelte wordt gehuurd. Voor de kazernes zijn met de gemeenten afspraken gemaakt over het onderhoud van het gebruikersdeel. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van demarcatielijsten en meerjarige onderhoudsplannen (MJOP). Voor het groot onderhoud is een voorziening ingesteld voor het egaliseren van de in de tijd gespreide onderhoudskosten. Voor alle kazernes zijn de MJOP's eind 2022 geactualiseerd, waarna de dotatie en de stand van de voorziening is aangepast.

In de toelichting op de balans bij de voorziening is de financiële mutatie toegelicht. Materiaal, materieel en voertuigen We beschikken over een grote vloot aan voertuigen. Bij aanbesteding van deze voertuigen zijn onderhoudscontracten afgesloten. Het onderhoud van de voertuigen vindt plaats in eigen beheer. Ook worden de bepakkingswerkzaamheden grotendeels in eigen beheer uitgevoerd. Er is geen voorziening groot onderhoud ingesteld voor materieel, aangezien daar geen noodzaak toe is. De afgesloten contracten gelden als normering. Er is momenteel geen sprake van achterstallig onderhoud binnen onze vloot. Naast normeringen op materieel zijn er ook normeringen op materiaal. Voertuigen en bepakking (bedragen x 1.000)

Begroting primitief 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022 Saldo begroting -/realisatie

Voertuigen Planmatig onderhoud Correctief onderhoud Brandstof Verzekeringen Schades Overig Totaal voertuigen

€ € € € € € €

589 407 604 281 160 105 2.146

€ € € € € € €

539 337 604 281 160 95 2.016

€ € € € € € €

422 555 781 233 118 89 2.198

€ € € € € € €

117 -219 -177 48 43 6 -182

Bepakking Planmatig onderhoud Correctief onderhoud Overig Totaal bepakking

€ € € €

155 147 302

€ € € €

152 147 299

€ € € €

85 169 254

€ € € €

67 -22 45

Totaal

€

2.448

€

2.315

€

2.452

€

-137

De voertuigen zijn WA-verzekerd. Schades aan voertuigen zijn voor eigen rekening. Het saldo begroting -/realisatie is in paragraaf 4.6 Overzicht lasten en baten: verschillenanalyse onder bedrijfsvoering toegelicht. Financiële consequenties investeringen De investeringen zijn opgenomen in een meerjarig investeringsplan. Dit plan geeft de voorgenomen investeringen weer voor de lange termijn. Voor de korte termijn (2 jaar) wordt het meerjarig investeringsplan jaarlijks geactualiseerd. Zo kan gewerkt worden met een planning die up-to-date is en voldoende informatie biedt voor de begroting en de uitvoering door de dienstonderdelen. Het meerjarig investeringsplan geeft ook input voor onze financieringsbehoefte. Alle investeringen in onderstaande overzichten betreffen investeringen met een economisch nut. We hebben geen investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut uitgevoerd.

45

Jaarstukken 2022

Categorie (bedragen x € 1.000)

Begroting primitief 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022 Saldo begroting -/realisatie

Bedrijfsgebouwen Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa

€ €

105 2.708

€ €

738 4.537

€ €

590 4.260

€ €

148 277

€

968

€

1.064

€

863

€

202

€

4.344

€

5.552

€

3.339

€

2.213

Totaal

€

8.125

€

11.891

€

9.052

€

2.839

Gebouwen Gebouwen De laadpalen en benodigde infrastructuur voor de elektrische voertuigen zijn gerealiseerd. De locatie Roosendaal was niet voorzien. De extra locatie en de hogere prijzen voor laadpalen en de infrastructuur hebben geleid tot een nadeel van € 107.000 op een investering van € 206.000. Verbouwingen De verbouwing van de Risk Factory is € 52.000 hoger uitgevallen dan begroot door onvoorzien meerwerk voor onder andere een noodaggregaat, het rolstoelvriendelijk maken van de toegang. De verbouwing van de kazerne in Etten-Leur is € 39.000 lager uitgevallen (t.o.v. begroting € 62.000). Door onvoldoende aanmeldingen in het participatieproject Duurzaam Etten-Leur is slechts een gedeelte van het dak van de brandweerkazerne voorzien van zonnepanelen. Vanwege het beëindigen van het huurcontract per 2023 van het kantoorgebouw aan de Doornboslaan in Breda, vindt in een aantal kazernes werkplekaanpassing plaats. Met de uitvoering is pas eind 2022 gestart. Daardoor schuiven de investeringen van in totaal € 250.000 door naar 2023. Vervoermiddelen Voertuigen In 2022 zijn zes voertuigen watertransport aangeschaft, in totaal € 5.000 lager dan begroot. De aanschaf van vijf tankautospuiten (TS-en) is € 68.000 voordeliger uitgevallen omdat schuimdruk niet meer is ingebouwd.

De investeringen in een vrachtauto, een elektrisch directievoertuig en een elektrisch dienstvoertuig voor de drone worden vanwege leveringsproblemen doorgeschoven naar 2023. Dit betreft een begrotingsbedrag van in totaal € 204.000. Machines, apparaten en installaties Installaties Voor drie nieuwbouwkazernes (Almkerk, Dussen en Hank) is in het investeringsplan 2022 niet voorzien in de toegangsbeveiliging. Dit veroorzaakt een tekort van € 27.000. Werkplaatsen De voor de nieuwbouwkazerne Hank geïnvesteerde rookgasafzuiging was niet opgenomen in het investeringsplan, dit veroorzaakt een overschrijding van € 13.000. De overschrijdingen op installaties en werkplaatsen passen binnen het totale budget van deze categorie. Inventaris voertuigen De aanschaf van warmtebeeldcamera’s zijn € 47.000 lager uitgevallen dan begroot door een landelijke aanbesteding vanuit het NIPV. Voor de voertuigen watertransport is inventaris aangeschaft. Omdat een deel van de oude inventaris is overgeplaatst, wordt een besparing behaald van € 61.000. Van de begrote investering voor inventaris van de TS-en, € 335.000, is € 157.000 geïnvesteerd. € 86.000 schuift door naar 2023. Het restant van € 92.000 voor met name inventaris vervalt. De investering in inventaris van de hoogwerker is € 16.000 hoger uitgevallen door de aanschaf van extra software voor streaming.

Daarnaast is de aanschaf van inventaris innovatie en hydraulisch redgereedschap € 13.000 hoger uitgevallen. De begroting voor inventaris van het elektrische dienstvoertuig voor de drone (€ 21.000) schuift door naar 2023. Verkenningseenheden Voor de verkenningseenheden is een drone (vervanging) aangeschaft voor € 47.000 conform begroting. Binnen de pilot inpandige verkenning is een niet begrote drone aangeschaft (€ 50.000), dit bleek voordeliger

46

Jaarstukken 2022

ten opzichte van de leasemogelijkheden. Overig De vervanging van een droogkast en een veegwagen zijn vervallen doordat we werken met minder ademluchtwerkplaatsen en door de aanschaf van een ander soort voertuig. € 9.000 aan investeringen worden daarom niet gerealiseerd. Op enkele andere kleinere investeringen is € 7.000 minder geïnvesteerd. Bovengenoemde afwijkingen samen leiden tot lagere investeringen van € 202.000 op machines, apparaten en installaties. Overige materiële vaste activa Informatietechnologie Op het gebied van informatietechnologie schuift de investering (€ 250.000) met betrekking tot de werkplekaanpassing door naar het eerste kwartaal 2023. De investering in de infrastructuur en beeldschermen voor de Risk Factory blijkt lager uit te vallen dan begroot (€ 30.000). Er zijn minder Ipads en tablets voor voertuigen en kantoorautomatisering aangeschaft dan ingeschat (€ 51.000). Op de vervanging van precom alarmontvanger is een inkoopvoordeel behaald van € 165.000. Omdat levering door een wereldwijd tekort aan grondstoffen is vertraagd, schuift € 557.000 van het oorspronkelijke investeringsbedrag door naar 2023. Op de revisie van communicatieapparatuur duiken ontstaat een voordeel van € 7.000.

Inventaris gebouwen Vanwege de oplevering van drie nieuwbouwkazernes eind 2022 en de ingebruikname begin 2023 schuift het restant van de investering aankleding van € 56.000 door naar 2023. Dat geldt ook voor het restant van de bureaus en -stoelen voor de werkplek-inrichting (€ 31.000). Op meubilair kazerne, kledingrekken en lockers voor onder andere de nieuwbouwkazernes ontstaat een voordeel van € 24.000. Voor een nieuwbouwkazerne is een rookgasafzuiging aangeschaft (€ 29.000). Deze was niet opgenomen in het investeringsplan. Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) Net als in 2021 heeft de uitlevering van het operationeel tenue, door leveringsproblemen in de bedrijfskledingwereld, opnieuw vertraging opgelopen. Het investeringsbedrag van € 1,25 miljoen schuift door naar 2023. In 2022 is ademlucht (toestellen, gelaatstukken en helmen) vervangen. De totale investering van € 1,9 miljoen wordt met € 267.000 overschreden vanwege gestegen prijzen. De oude ademlucht is verkocht omdat dit een ander systeem betreft. Door de extra aanschaf van uitrukpakken voor onder andere de jeugdbrandweer is een nadeel ontstaan van € 29.000 voor nieuwe uitrukpakken (totale investering €150.000). De investering voor de uitrusting en communicatie voor oppervlakteredding valt € 27.000 lager uit. Van de investering in uitruklaarzen (€ 111.000) is € 47.000 uitgegeven.

De helmen en persoonlijke uitrusting bosbrandbestrijding voldoen nog en worden pas in 2027 vervangen (€ 34.000). Ook de vervanging van de valbescherming schuift door naar 2027 (€ 13.000). Dit verklaart nagenoeg de afwijking van € 2,2 miljoen ten opzichte van de (gewijzigde) begroting. In onderstaand overzicht is een specificatie opgenomen van de gerealiseerde investeringen 2022 per soort.

47

Jaarstukken 2022

Eenheid

Realisatie 2022

Onbekend Grond Gebouwen Verbouwingen Voertuigen Installaties Inventaris materieel Inventaris voertuigen MAI overig Materieel Meetapparatuur Verkenningseenheden Werkplaatsen Informatietechnologie Inventaris gebouwen PBM

€ € € € € € € € € € € € € € € €

329 276 4.260 642 57 97 24 401 318 2.648

Totaal

€

9.052

3.5

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft inzicht in hoeverre we in staat zijn om niet gestructureerde financiële tegenvallers (risico’s) op te vangen zonder dat de begroting en het beleid aangepast hoeven te worden. Volgens artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing: • • • •

Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit. Een inventarisatie van de risico’s. Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s. Een aantal verplichte financiële kengetallen.

Voor het bepalen van het weerstandsvermogen zijn de weerstandscapaciteit en de risico’s die we mogelijk lopen van belang. De belangrijke risico’s zijn die we voorzien waarvoor geen of beperkte maatregelen zijn genomen en die van (grote) materiele waarde kunnen zijn. Het gaat om risico’s die nog niet voldoende concreet en kwantificeerbaar zijn en waarvoor geen verzekeringen zijn afgesloten of voorzieningen zijn gevormd. De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen waarover de organisatie beschikt om niet begrote kosten op te vangen. Benodigde weerstandscapaciteit Tussen de benodigde weerstandscapaciteit (nodig om de financiële risico’s op te vangen) en de risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen, maar die wel van betekenis kunnen zijn voor de financiële positie bestaat dus een relatie. De verhouding tussen beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit wordt het weerstandsvermogen genoemd. Om de benodigde weerstandscapaciteit te berekenen wordt de score op kans omgezet naar de volgende percentages:

48

Jaarstukken 2022

Hieronder staan de belangrijkste risico’s (per 1 januari 2023) met hun aandeel in het totaal benodigde weerstandscapaciteit:

Op basis van de actuele risico’s is de benodigde weerstandscapaciteit bepaald op € 6.102.500. Ten opzichte van de bestuur rapportage 2022 (€ 6.125.000) is het benodigde weerstandscapaciteit ongeveer gelijk gebleven. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit betreft de middelen die de organisatie heeft of ter beschikking kan krijgen om de financiële gevolgen van risico’s op te vangen. Deze middelen bestaan uit de algemene reserve, de bestemmingsreserve en de nog niet ingevulde begrotingsruimte en een post onvoorzien. We rekenen alleen de bestemmingsreserve Crisis en Calamiteiten tot de weerstandscapaciteit. Deze reserve is vrij aanwendbaar voor optredende risico’s zonder dat dit leidt tot een ernstige verstoring van het geformuleerde beleid. Deze bestemmingsreserve bedraagt € 1.611.576 en vormt een buffer voordat teruggevallen moet worden op de deelnemende gemeenten. De overige reserves rekenen wij niet tot de beschikbare weerstandscapaciteit. Dit zijn de bestemmingsreserves en hieraan zijn al een bestemming toegekend. We hebben geen algemene reserve. Het Algemeen Bestuur heeft in maart 2012 besloten om de algemene reserve op te heffen.

Het weerstandsvermogen wordt via de volgende berekening in beeld gebracht: Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen: --------------------------------------------------Benodigde weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is ten opzichte van de begroting 2023 ongewijzigd en bedraagt € 1.611.576. De benodigde weerstandscapaciteit bedraagt € 6.102.500 (t.o.v. € 6.125.000 in bestuursrapportage 2022). Het weerstandsvermogen (€ 1.611.576/ € 6.102.500) bedraagt hiermee 0,26.

49

Jaarstukken 2022

Het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre we in staat zijn om financiële tegenvallers op te vangen zonder de noodzaak om direct te bezuinigen of het beleid aan te passen. Met een ratio weerstandsvermogen van 0,26 (€ 1.611.576 / € 6.102.500) zijn we hier zeer beperkt toe in staat. Dit is een logisch gevolg van het besluit van het Algemeen Bestuur (besluit maart 2012) om geen algemene reserve aan te houden. Om de risico’s op te vangen dienen de deelnemende gemeente een algemene reserve aan te houden die onder andere is bestemd voor de risico’s die voortvloeien uit de gemeenschappelijke regelingen waarin wordt deelgenomen. Hiermee zijn in feite de gemeenten een deel van de benodigde weerstandscapaciteit en doen we wanneer nodig een beroep op de weerstandscapaciteit van de deelnemende gemeenten. Inventarisatie van risico’s Omgaan met risico’s vormt een dagelijks onderdeel voor organisaties. Van onvoorspelbare crisissen zoals de oorlog in Oekraïne en de hierdoor stijgende gasprijzen tot veranderende wet- en regelgeving die invloed hebben op de bedrijfsvoering. Ook wij hebben te maken met risico’s bij de uitvoering van onze taak. Veel risico’s worden opgevangen door (interne) beheersmaatregelen die we inzetten om het effect van bepaalde risico’s te beperken. Voor een deel zijn er risico’s die we niet of beperkt kunnen beheersen.

Om deze op te vangen hebben we diverse verzekeringen afgesloten. In deze paragraaf zijn de relevante risico’s benoemd die nog onvoldoende concreet en kwantificeerbaar zijn en waarvoor geen verzekeringen zijn afgesloten of voorzieningen zijn gevormd. Bij ieder risico hebben we (voor zover mogelijk) maatregelen opgenomen die we nemen om de kans dan wel de impact van de geïdentificeerde risico’s te beperken. Om de impact goed en vanuit een breder perspectief in te schatten, worden de risico’s beoordeeld op meerdere aspecten, zoals continuïteit van de organisatie, bestuurlijke afbreuk, imago organisatie en personele, juridische en financiële implicaties. Het opstellen van een risicoparagraaf is een momentopname. In de loop van de tijd kunnen er nieuwe risico’s ontstaan en kunnen risico’s in de toekomst anders ingeschat worden. Vrijwilligheid Het kost steeds meer moeite om voldoende vrijwilligers te vinden en te blijven binden aan de organisatie. De beschikbaarheid vrijwilligers en daardoor paraatheid staan onder druk. We hebben een verouderd vrijwilligersbestand (relatief hoge leeftijdsopbouw). Komende jaren moeten we rekening houden met nog meer uitstroom, met meer druk om te werven en op te leiden. De werving en selectie van vrijwilligers is een proces dat continu aandacht heeft.