4. Jaarstukken 2020 VRMWB.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant 2020
Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Vastgesteld door het Algemeen Bestuur per 06-04-2021
Jaarstukken 2020
Jaarstukken Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant 2020
3
Jaarstukken 2020
4
Jaarstukken 2020
Inhoudsopgave 1 Algemeen ........................................................................................................................................................7 1.1 Inleiding.............................................................................................................................................8 1.2 Bestuur..............................................................................................................................................8 1.3 Samenvatting Resultaat....................................................................................................................9 1.4 Reservepositie ............................................................................................................................... 11 2 Jaarverslag: Verantwoording Programma Veiligheid ............................................................................. 12 2.1 CORONA ....................................................................................................................................... 14 2.2 Stimuleren van een redzame samenleving ................................................................................... 18 2.3 Bijdragen aan een veilige leefomgeving ........................................................................................
20 2.4 Hulpvaardige en slagvaardige inzet .............................................................................................. 23 2.5 Wendbare en duurzame organisatie ............................................................................................. 33 3 Jaarverslag: Paragrafen ............................................................................................................................. 38 3.1 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................... 39 3.2 Financiering ................................................................................................................................... 41 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen en investeringen ............................................................................ 45 3.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................... 47 3.5 Verbonden partijen ........................................................................................................................ 52 4 Jaarrekening ...............................................................................................................................................
55 4.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ...................................................................... 56 4.2 Balans ............................................................................................................................................ 57 4.3 Toelichting op de balans ................................................................................................................ 58 4.4 Baten en lasten .............................................................................................................................. 67 4.5 Toelichting baten en lasten: verschillenanalyse ............................................................................ 68 4.6 Overzicht van de aanwending van het bedrag onvoorzien ........................................................... 72 4.7 Overzicht incidentele baten en lasten en structurele toevoegingen en onttrekkingen .................. 73 4.8 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ......................... 74 4.9 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen .................................................................. 75 4.10 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SISA) ..........................................................
76 4.11 Financieel overzicht op taakvelden ............................................................................................. 76 4.12 Verantwoording IOV-gelden ........................................................................................................ 77 5 Overige gegevens ....................................................................................................................................... 78 5.1 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................... 79 5.2 Controleverklaring .......................................................................................................................... 79 6 Bijlagen ........................................................................................................................................................ 80 6.1 Intekentaken .................................................................................................................................. 81 6.2 Gemeentelijke bijdrage en Rijksbijdrage ....................................................................................... 82 6.3 Conversie van thema naar pijlers ..................................................................................................
83 6.4 Lijst van veelgebruikte afkortingen ................................................................................................ 84
5
Jaarstukken 2020
Leeswijzer De jaarstukken 2020 bestaan uit het jaarverslag, de jaarrekening en overige gegevens. Het jaarverslag is opgenomen in hoofdstuk 2 en 3 en de jaarrekening in hoofdstuk 4. De jaarstukken hebben de volgende indeling: Hoofdstuk 1 Algemeen Dit hoofdstuk bevat een korte samenvatting van het jaar 2020, een beschrijving van het bestuur, een analyse van het behaalde resultaat 2020 en een overzicht van de reservepositie. Hoofdstuk 2 Verantwoording Programma Veiligheid Hoofdstuk 2 beschrijft de realisatie van de doelstellingen en de inzet van de financiële middelen per thema. Hoofdstuk 3 Paragrafen In hoofdstuk 3 zijn de paragrafen opgenomen conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Dit betreft een verantwoording over de beheersmatige aspecten. Hoofdstuk 4 Jaarrekening De jaarrekening bestaat onder andere uit de balans, de toelichting hierop en een overzicht van baten en lasten. Hoofdstuk 5 Overige gegevens In dit hoofdstuk staan de overige gegevens van de jaarstukken; gebeurtenissen na balansdatum en de controle verklaring van de accountant. Hoofdstuk 6 Bijlagen In de bijlagen is de lijst met gebruikte afkortingen en een overzicht van de intekentaken Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) en kazernes opgenomen.
6
Jaarstukken 2020
1 Algemeen
7
Jaarstukken 2020
1.1 Inleiding Het jaar 2020 stond in het teken van twee grote thema's; De coronacrisis en de interne organisatieontwikkeling. De coronacrisis kwam onverwacht. Veiligheidsregio MWB zou Veiligheidsregio MWB niet zijn als we daar niet mee om kunnen gaan. We doen waar we goed in zijn: onze crisisorganisatie staat paraat en zet zich met man en macht in om deze ongekende crisis te bestrijden en de veiligheid in onze regio zo goed als mogelijk te borgen. Behalve de coronacrisis, wat een GRIP 4 incident is, hadden we nog 12 andere GRIP incidenten. C2000 zorgde twee keer voor een GRIP 2 situatie: bij de migratie in januari en een uitval in september. Onder strenge maatregelen stonden we paraat en zijn we onze adviesfunctie succesvol blijven vervullen. Door onze inzet voor de coronacrisis is het ons echter niet gelukt alle beleidsvoornemens en going concern werkzaamheden te realiseren. In een speciale coronaparagraaf en in de beleidsverantwoording staan we hier uitgebreid bij stil. We zijn vakbekwaam geworden en gebleven, weliswaar voornamelijk op afstand. Een groot aantal realistische trainingen heeft geen doorgang gevonden vanwege de beperkende maatregelen. Ook bij opleidingen is een achterstand opgelopen, met name omdat de planning vanwege de maatregelen een aantal keren is bijgesteld.
Hoewel het effect op langere termijn nog niet bekend is, maken wij ons zorgen over de vakbekwaamheid van onze repressieve medewerkers. In 2020 hebben we flinke stappen gezet in de organisatie ontwikkeling. De structuur staat en het grootste deel van de medewerkers is geplaatst. Maar we zijn zeker nog niet klaar. Om ons toekomstbeeld te realiseren focussen we ons komende jaren op cultuur- en gedragsontwikkeling. Bijzonder was de succesvolle verhuizing van de meldkamer. Na een lange periode van voorbereiding zijn in juni 2020 de politie, brandweer, ambulancediensten en de afdelingen beheer van de regio’s Midden- en West-Brabant en Zeeland samengegaan in de nieuwe meldkamer in Bergen op Zoom. Een ander hoogtepunt was de bijzondere multidisciplinaire voorbereiding op oud en nieuw. Een bijzondere jaarwisseling met het oog op de verwachtte onrusten door de strenge coronamaatregelen. En toeval of niet: in oktober woedde een brand in een parkeergarage in Oosterhout, net vóór het succesvolle webinar over branden in parkeergarages en elektrisch aangedreven voertuigen.
1.2 Bestuur Het bestuur is verantwoordelijk voor een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, de geneeskundige hulpverlening, de gemeenschappelijke meldkamer en de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Het Algemeen Bestuur (AB) van Veiligheidsregio MWB bestaat uit de burgemeesters van de 24 deelnemende gemeenten. Het Dagelijks Bestuur (DB) is samengesteld uit een voorzitter, een plaatsvervangend voorzitter en vier portefeuillehouders: Situatie per 31-12-2020
8
Burgemeester
Functie
Portefeuille
Th. L.N. Weterings
Voorzitter
P.F.G. Depla J.F.M. Janssen
Plv. voorzitter Lid
J.P.M. Klijs M.W.M. de Vries M. Buijs F.A. Petter
Lid Lid Lid Lid
Crisisbeheersing, Grensoverschrijdende samenwerking en Nucleair Brandweerzorg Personeel en Financiën, Interregionale samenwerking en Presterend vermogen Waarborging verbinding VR – Omgevingsdienst Veiligheid en zorg Bevolkingszorg Portefeuillehouder GMK en C2000
Jaarstukken 2020
1.3 Samenvatting Resultaat Veiligheidsregio MWB heeft over het boekjaar 2020 een positief resultaat behaald van ca. € 3,3 miljoen. Het resultaat is als volgt opgebouwd: (bedragen x € 1.000)
Begroting 2020 Begroting 2020 na wijziging
Rekening
Verschil (begroting -/rekening)
Stimuleren redzaamheid in de samenleving Bijdragen aan een veilige leefomgeving Leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet Wendbare en duurzame organisatie
€ € € €
10 7.422 52.701 -72.218
€ € € €
82 1.658 1.435
€ € € €
-175 -703 -873 920
€ € € €
175 786 2.531 515
Totaal programma Veiligheid
€
-12.086
€
3.175
€
-832
€
4.008
Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting
€ € €
14.745 -
€ € €
-36 -
€ € €
493 -1
€ € €
-528 1
Gerealiseerde totaal saldo van lasten en baten
€
2.659
€
3.140
€
-340
€
3.480
Subtotaal mutaties reserves
€
-2.659
€
-3.140
€
-2.986
€
-154
Gerealiseerde resultaat
€
-
€
-
€
-3.326
€
3.326
Het gerealiseerde resultaat wordt op hoofdlijnen als volgt verklaard: Verschillenverklaring (x € 1.000)
Verschil
Effect op resultaat
Loonkosten en reorganisatie Opleiden en oefenen Vrijwilligers Corona Programma's GHOR GMK ICT Bedrijfsvoering Overige verschillen
€ € € € € € € € € €
552 2.192 523 -1.347 130 494 114 -710 893 487
positief positief positief negatief positief positief positief negatief positief positief
Totaal
€
3.326
positief
Loonkosten en reorganisatie In 2020 hebben diverse vacatures opengestaan. Deze vacatures zijn terughoudend ingevuld, aangezien de organisatieontwikkelingen nog niet waren afgerond. Vacatures op sleutelposities zijn veelal ingevuld door de inhuur van derden. Overige vacatures zijn vaak niet ingevuld. Hoofdzakelijk vanwege deze niet ingevulde vacatures is op het onderdeel loonkosten een positief resultaat behaald van € 1,5 miljoen. Op inhuur is een nadeel behaald in 2020. Naast de inhuur van derden voor het vervullen van sleutelfuncties is de inhuur gedeeltelijk ook ter ondersteuning van de organisatieontwikkeling. Diverse inhuurcontracten zijn met het oog op de organisatieontwikkelingen verlengd. De inhuur en advieskosten laten een overschrijding zijn van ruim € 0,5 miljoen. Per 1 januari 2021 is de nieuwe structuur van start gegaan. Medewerkers zijn grotendeels geplaatst. Voor een aantal medewerkers is een voorziening getroffen om de kosten van vaststellingsovereenkomsten en de werk-naar-werk trajecten te dekken. De meerkosten hiervoor bedragen € 0,5 miljoen. Opleiden en oefenen De maatregelen vanwege Corona hebben een groot effect gehad op het opleiden en oefenen van al onze medewerkers. Opleidingen zijn de gedurende 2020 veelal stopgezet of niet gestart. Ook de oefenmomenten zijn sinds maart 2020 beperkt.
Ondanks de inspanningen om gedurende het jaar de oefenmomenten weer op te starten is het oefenbudget slechts beperkt ingezet. Onze repressieve medewerkers zijn vakbekwaam geworden en gebleven, weliswaar voornamelijk op
9
Jaarstukken 2020
afstand. Een groot aantal realistische trainingen heeft geen doorgang gevonden vanwege de beperkende maatregelen. Ook bij opleidingen is een achterstand opgelopen, met name omdat de planning vanwege de Corona maatregelen een aantal keren is bijgesteld. Vrijwilligers Het positieve resultaat op de vrijwilligersvergoedingen heeft een tweetal oorzaken. Enerzijds is de bezetting van de vrijwilligers lager dan de formatie, waardoor er minder vergoedingen worden uitbetaald. Ook is een dagdienst die met vrijwilligers werd bemenst opgeheven. Ook zijn als gevolg van de Coronacrisis de oefenmomenten vanaf maart teruggelopen. Corona Gedurende 2020 hebben we kosten moeten maken als crisisorganisatie om de Coronacrisis te bestrijden. Deze kosten hebben betrekking op de inhuur van personeel, adviesopdrachten en meerkosten van de eigen crisisorganisatie. Ook zijn binnen de organisatie tal van maatregelen geïmplementeerd om onze continuïteit te garanderen, soms met meerkosten als gevolg. In totaal betreft het € 1,35 miljoen aan gedefinieerde meerkosten. Daar staat tegenover dat er aanzienlijke minderkosten zijn geboekt doordat reguliere bedrijfsvoering veel minder vaak doorgang heeft kunnen vinden. Het gaat hier met name om de reeds genoemde opleiden en oefenen. Dit gaat over een totaal van € 3,15 miljoen waardoor gesaldeerd een positief resultaat ontstaat van € 1,8 miljoen.
Zie paragraaf 2.1 in deze jaarstukken voor een specificatie. Programma Via een aantal programma’s pakken wij speerpunten uit ons beleidsplan integraal op. De uitvoering van deze programma’s is, mede door de Corona, vertraagd. Hierdoor is een positief resultaat op dit onderdeel behaald. GHOR De GHOR heeft een positief resultaat behaald in 2020, met als hoofdoorzaak de COVID-19 crisis. Diverse werkzaamheden op het gebied van opleidingen, automatiseringsonderzoeken en bijeenkomsten zijn hierdoor uitgesteld. Ook zijn er diverse vacatures geweest die niet of pas later dan begroot zijn ingevuld. GMK Het beheer van de meldkamer is vanwege wetswijziging per 1 januari 2020 overgegaan van de Veiligheidsregio MWB naar de Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS). Gedurende 2020 heeft de overdracht van de activa en de financiële afwikkeling hiervan plaatsgevonden. Door de verwerking van de financiële afwikkeling is een boekwinst gerealiseerd. ICT De ICT kosten voor SaaS oplossingen dienen met ingang van 2020 anders te worden verwerkt volgens de BBV. Als gevolg hiervan zijn deze kosten in de exploitatie verwerkt in plaats van als investering, met een negatief resultaat tot gevolg. De implementatie van het SaaS platform heeft in 2020 ook tot extra kosten geleid. Bedrijfsvoering Op het gebied van bedrijfsvoering is een positief resultaat behaald.
Met name door het thuiswerken is een aanzienlijk resultaat behaald op de reiskosten en overige personele kosten. Daarnaast zijn tal van bijeenkomsten en voorlichtingsactiviteiten niet doorgegaan. Naast de gevolgen van de COVID-19 maatregelen zijn besparingen gerealiseerd door het efficiënter inrichten van de organisatie, op het gebied van correctief onderhoud, telefonie en brandstof. Overige verschillen Op diverse andere gebieden worden resultaten behaald. Deze resultaten zijn in veel gevallen ook het gevolg van de mindere bestedingen als gevolg van de Coronacrisis. In paragraaf 4.5 wordt is een uitgebreide verschillenanalyse opgenomen.
10
Jaarstukken 2020
1.4 Reservepositie We hebben alleen reserves met een specifieke bestemming. Algemene reserves zijn niet aanwezig. De omvang van de reserves vertoont over het boekjaar 2020 het volgende verloop: (bedragen x 1.000)
Algemene reserve Bestemmingsreserves Nog te bestemmen exploitatieresultaat Totaal
Stand per 31-12-2019 € € € €
16.908 2.622 19.531
Stand per 31-12-2020 € € € €
15.506 3.326 18.832
Verschil
€ € € €
-1.403 704 -699
Het AB heeft in januari 2018 besloten om de omvang van enkele reserves gedurende een aantal jaren af te bouwen. De toelichting van de individuele reserves is opgenomen in paragraaf 4.3 Toelichting op de balans.
11
Jaarstukken 2020
2 Jaarverslag: Verantwoording Programma Veiligheid
12
Jaarstukken 2020
Verantwoording programma Veiligheid In het Beleidsplan 2019-2023 hebben we onze voornemens uitgewerkt langs drie pijlers, met als basis een wendbare en duurzame organisatie.
Indeling jaarrekening De indeling van de jaarrekening heeft een herkenbare relatie met ons Beleidsplan en daarmee de pijlers. We hanteren één lijn in onze beleidsdocumenten. Hiermee vergroten we het inzicht in welke activiteiten bijdragen in het bereiken van onze doelen. De beleidsbegroting 2020, waarover we in deze jaarrekening verantwoorden, is nog conform ‘oude stijl’ opgesteld en bevat naast de speerpunten van de pijlers ook nog speerpunten per organisatieonderdeel. Een deel van die speerpunten betreft going concern activiteiten. Deze komen niet terug in deze verantwoording, tenzij er grote afwijkingen zijn. In hoofdstuk 6.3 is wel nog een vergelijking te zien tussen de oude en nieuwe structuur. In deze jaarrekening werken we de pijlers en speerpunten concreter uit door de W-vragen te beantwoorden: • Wat willen we bereiken? • Wat hebben we gerealiseerd? • Wat zijn de kosten? Met een kleur (groen, oranje en rood) geven we aan wat de status van de doelstelling is. Kleur
Betekenis Doelstelling is gereed/behaald Doelstelling wijkt af van planning, maar wordt naar verwachting volgend jaar behaald. Doelstelling is niet behaald.
Onderstaand een samenvatting van het financiële resultaat op programmaniveau. Een uitsplitsing van het resultaat per pijler is terug te vinden in 2.2 t/m 2.5 en een gedetailleerde verschillenverklaring in 4.4 (bedragen x 1.000)
Begroting
Begroting na wijziging
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
€ 65.954 € 800 € 14.868 € -
€ -78.039 € -800 € -123 € -
€ -12.086 € € 14.745 € -
€ 67.258 € 615 € 14.699 € -
€ -64.083 € -615 € -14.735 € -
Gerealiseerde totaal saldo van lasten en baten € 81.621
€ -78.962
€
€ 82.572
Mutaties Reserves Stimuleren redzaamheid in de samenleving Bijdragen aan een veilige leefomgeving Leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet Wendbare en duurzame organisatie
€ € € €
7.170 1.173
€ € € €
-8.562 -2.440
€ € € -1.392 € -1.267
€ € € €
Subtotaal mutaties reseves
€
8.343
€ -11.002
€ -2.659
€
Gerealiseerde resultaat
€ 89.965
€ -89.965
€
Programma Veiligheid Algemene Dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting
2.659
-
Rekening
begroting -/rekening
Saldo
Lasten
Baten
€ € € €
3.175 -36 -
€ 69.423 € 547 € 15.669 € -1
€ -70.255 € -547 € -15.176 € -
€ € € €
-832 493 -1
€ € € €
4.008 -528 1
€ -79.433
€
3.140
€ 85.638
€ -85.978
€
-340 €
3.480
6.560 501
€ € € €
-82 -8.218 -1.900
€ € -82 € -1.658 € -1.399
€ € € €
6.560 501
€ € € €
-82 -7.911 -2.054
€ € -82 € -1.350 € -1.553
€ € € €
7.061
€ -10.200
€ -3.140
€
7.061
€ -10.047
€ -2.986
€
-154
€ 89.633
€ -89.633
€
€ 92.699
€ -96.025
€ -3.326
€
3.326
-
Saldo
-308 154
13
Jaarstukken 2020
2.1 CORONA 2020 heeft grotendeels in het teken gestaan van corona. Door de uitbraak van het coronavirus en de verdere verspreiding over de hele wereld, ontstond een internationale (gezondheids)crisis. Op 27 februari 2020 werd de eerste besmetting in Nederland gemeld, in de regio Midden- en West-Brabant. Sindsdien wordt er in Nederland samengewerkt door het kabinet, de veiligheidsregio’s, GGD ’n, gemeenten en vele (zorg)partners, om het virus en de gevolgen te bestrijden. In onderstaande tabel worden de gevolgen voor onze organisatie weergegeven: Stand van zaken Continuïteit inzet
Na de uitbraak van het coronavirus hebben we een intern continuïteitsteam geformeerd, om de continuïteit van de organisatie te waarborgen. Hierbij is vooral gekeken naar de continuïteit voor repressie, vakbekwaamheid, kantoorpersoneel en meldkamercentralisten. Met name in maart en april is er heel veel werk verzet. Zo zijn preventieve maatregelen getroffen, om uitval van processen door ziekte te voorkomen. Ook zijn er continuïteitsplannen gemaakt om bij uitbraak van ziekte direct te anticiperen en de primaire dienstverlening te kunnen blijven bieden. Noodzakelijk en nuttige informatie is voor medewerkers terug te vinden op een speciale interne COVID-pagina. Met het beschikbaar komen van sneltesten is in september ook een COVID-loket ingericht. Enerzijds om, indien nodig, voor repressief personeel een sneltest te regelen. Anderzijds om voor medewerkers als vraagbaak te dienen voor vragen over corona in relatie tot gezondheid. Sinds de opstart van dit COVID-loket is hier meer dan 170 keer een beroep op gedaan. De paraatheid van onze posten is onveranderd gebleven. Doordat veel vrijwilligers vanuit thuis werken, was de paraatheid op sommige vrijwillige posten zelfs beter. De gevolgen voor de operationele onderdelen van onze organisatie zijn daardoor, én door het instellen en handhaven van coronamaatregelen op de kazernes, beperkt gebleven.
Echter, het nauwelijks of niet met elkaar kunnen oefenen en trainen brengt wel de nodige risico's voor de middellange en lange termijn met zich mee. De landelijke coronamaatregelen hebben op preventief gebied wel de nodige gevolgen gehad. Zo werden activiteiten op het gebied van risicobeheersing, bewustwording, toezicht en evenementen ingeperkt. Bezoeken aan verzorgingshuizen, horeca, woningbouwcoöperaties en bedrijfscontroles zijn niet of nauwelijks uitgevoerd, behalve voor hoog risicovolle bedrijven. Er is op alternatieve werkwijze toezicht gehouden (administratief/op afstand). Toezicht op Brzo-bedrijven is gerealiseerd conform planning, maar wel in een andere vorm. Brandpreventie activiteiten zijn, op afstand of administratief, uitgevoerd. Evenementen vonden beperkt doorgang, waardoor advisering minder capaciteit heeft gevraagd in de tweede helft van het jaar. Er is wel meer inzet gepleegd op de (landelijke en Brabantse) ontwikkeling van evenementenbeleid en de mogelijkheden om ondanks corona toch evenementen te kunnen organiseren.
Continuïteit beleidsvoornemens en going concern
Vanaf maart tot en met december is gemiddeld 18 fte per maand ingezet voor de coronacrisis. Deze capaciteit is niet vervangen door extra in te huren. Hierdoor is een aantal beleidsvoornemens niet gerealiseerd en een aantal going concern werkzaamheden niet uitgevoerd. Dit is verder toegelicht in de verantwoording per pijler. De gevolgen voor de bedrijfsvoering zijn beperkt gebleven. De thuiswerkfaciliteiten hebben voldoende mogelijkheden geboden, waardoor de belangrijkste
14
Jaarstukken 2020
ondersteunende processen doorgang hebben gevonden. Overig specifiek risico
In het belang van de continuïteit van de organisatie op langere termijn, zijn de opleidingen voor repressieve medewerkers zoveel als mogelijk doorgegaan. Waar nodig werden extra coronamaatregelen genomen. De (praktijk) oefeningen vonden zoveel mogelijk in aangepaste vorm plaats, onder andere via de Elektronische leeromgeving (ELO). Praktijkcomponenten voor de vakbekwaamheid werden georganiseerd in kleine groepjes, met extra aandacht voor de elementaire motorische oefeningen. Het kunnen oefenen met de gehele ploeg en het investeren in het team als geheel wordt op veel fronten als een gemis en een risico ervaren. Veel multidisciplinaire en/of bestuurlijke opleidingen, trainingen en oefeningen zijn niet doorgegaan. Dit heeft invloed op de vakbekwaamheid van multi-functionarissen. Wel doet een deel van hen praktijkervaring op tijdens de bestrijding van de coronacrisis. Voor 2021 proberen we nieuwe werkvormen in te zetten om de vakbekwaamheid weer op niveau te brengen en te houden. Ter ondersteuning en advisering van de bestuurders, colleges, raden en ambtenaren van de 24 gemeenten, zijn medewerkers vrijgemaakt voor de coördinerende rol van het projectteam Bevolkingszorg (BZ) en een Multidisciplinair Backoffice (MBO, of wel scenarioteam).
Vanuit de gemeenten is veel extra ondersteuning geleverd op het gebied van implementatie maatregelen, juridische ondersteuning, communicatie en informatiedeling. In totaliteit hebben de gemeenten circa 11.000 uur aan werkzaamheden op regionaal niveau verricht. Vrijwel alle medewerkers van het team Communicatie van de VR zijn vanaf aanvang van de crisis ingezet en zijn daarbij tot en met augustus 2020 ondersteund door de piketteams communicatie vanuit de gemeenten. Vanaf september 2020 opereert het projectteam Communicatie zelfstandig. Het projectteam adviseert bestuurders en ambtenaren over de communicatie strategie, de communicatie aanpak en de woordvoeringslijnen (landelijk en regionaal) en voert deze uit. Het projectteam Communicatie is van februari t/m december 2900 uur ingezet. Voor het bestrijden van de coronacrisis is vrijwel alle tijd van de GHOR-medewerkers ingezet. Hierdoor is er geen specifieke tijd besteed aan de voor 2020 geplande activiteiten. In verband met de coronacrisis zijn door de voorzitter van de veiligheidsregio en de burgemeesters van onze gemeenten (namens de voorzitter) handhavingsbesluiten genomen. Bezwaarschriften tegen besluiten die tot 1 december 2020 zijn genomen kwamen bij de veiligheidsregio terecht om hier te worden afgehandeld.
Er zijn tien COVID-19 gerelateerde bezwaarschriften ontvangen, waarvan een deel is ingetrokken, en één beroepschrift. Schadeclaims als gevolg van de handhaving zijn niet ontvangen. Op 1 december 2020 is de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (Twm) van kracht geworden. Hierdoor liggen de bevoegdheden niet meer bij de veiligheidsregio, maar op gemeentelijk niveau. De voorzitter van de veiligheidsregio houdt wel een taak op het gebied van informatiedeling.
Samenwerking
Voor het bestrijden van de coronacrisis, die zich niet aan geografische grenzen houdt, is een Brabant brede samenwerking gezocht. Samen met Brabant-Noord en BrabantZuidoost is een aanpak voor de coronacrisis en een regionale communicatie strategie ontwikkeld. Binnen het projectteam Bevolkingszorg, projectteam Communicatie, scenarioteam, multidisciplinaire backoffice (MBO) en een Interregionaal Beleidsteam werden kennis en kracht gebundeld. Ook zijn bestuurlijke en ambtelijke rollen duidelijker gedefinieerd en de samenwerkingsverbanden aangehaald. Met behulp van de Commissaris van de Koning werd ook periodieke afstemming met de bestuurders in België georganiseerd.
15
Jaarstukken 2020
Wob-verzoeken
Gerelateerd aan de crisis zijn er in 2020 vijf Wob-verzoeken binnengekomen. Deze zijn allemaal tijdig afgehandeld, behoudens één die met instemming van de verzoeker een week buiten termijn is afgehandeld. Daarnaast is aan een partij nog een groot aantal agenda’s en besluitenlijsten geleverd, zodat zij zich kunnen beraden op het indienen van nog een Wob-verzoek. Door de omvang en de aard van de vragen kostte de afhandeling van deze Wob-verzoeken veel meer tijd en capaciteit van de betrokken medewerkers, dan een gemiddeld Wob-verzoek. De Wob-verzoeken zijn allemaal afgestemd met de twee andere Brabantse regio's en de GGD'n.
Evaluaties
In de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) is geregeld dat de voorzitter van de veiligheidsregio, na afloop van een ramp of crisis van meer dan plaatselijke betekenis, verslag uitbrengt aan de gemeenteraden van de getroffen gemeenten in de regio. Een eerste tussentijdse verantwoording, over de eerste zes maanden van de coronacrisis, is in augustus jl. verschenen. Begin januari van dit jaar is een tweede tussentijdse verantwoording verschenen, over de periode 15 juli tot 1 december 2020. Vanaf 1 december zijn burgemeesters zelf verantwoordelijk om de gemeenteraden te informeren. Hiervoor krijgen zij periodiek informatie aangeleverd via het projectteam BZ. Het functioneren van de regionale crisisorganisatie is geëvalueerd, waarbij burgemeester Klijs de aangewezen opdrachtgever was. De evaluatie beslaat de periode vanaf de start tot en met juli 2020 en was gericht op de multidisciplinaire crisisstructuur en de samenwerking binnen die structuur. Met name de geleerde lessen, concrete verbeterpunten en de ervaringen tijdens de aanpak van deze crisis zijn in kaart gebracht, zodat deze gebruikt kunnen worden in de volgende fasen van de coronacrisis. Andere bevindingen worden meegenomen in de opdracht in het kader van modernisering van de Crisisbeheersing. De eindrapportage is aangeboden aan de leden van het Algemeen Bestuur van VRMWB.
Daarnaast zijn de belangrijkste bevindingen gedeeld met belanghebbenden, door middel van een Webinar. Door de Inspectie Justitie en Veiligheid en de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) zijn landelijke onderzoeken gestart over het functioneren van de landelijke en/of regionale crisisorganisatie tijdens de coronapandemie.
16
Jaarstukken 2020
Financiële Consequenties COVID-19 in 2020 Format Ministerie van VWS (bedragen x € 1.000)
Inkoop en distributie PBM Specifieke meerkosten Brandweerzorg repressie/incidentbestrijding Crisisbeheersing & rampenbestrijding Risicobeheersing Bevolkingszorg Bedrijfsvoering Overige taken/activiteiten Subtotaal
Opgave 2020
€
122
€ € € € € € €
125 352 4 653 2 12 1.148
Overige meerkosten Bedrijfsvoering Overige taken/activiteiten Subtotaal
€ € €
63 15 78
Minder inkomsten en uitgaven Brandweerzorg repressie/incidentbestrijding GHOR Preventie Crisisbeheersing & rampenbestrijding Risicobeheersing Bedrijfsvoering Subtotaal
€ € € € € € €
2.525 183 42 229 19 152 3.150
Totaal saldo
€
-1.803
Gedurende 2020 hebben we kosten moeten maken als crisisorganisatie om de Coronacrisis te bestrijden. Deze kosten hebben betrekking op de inhuur van personeel, adviesopdrachten en meerkosten van de eigen crisisorganisatie. Ook zijn binnen de organisatie tal van maatregelen geïmplementeerd om onze continuïteit te garanderen, soms met meerkosten als gevolg. In totaal betreft het € 1,35 miljoen aan gedefinieerde meerkosten. Daar staat tegenover dat er aanzienlijke minderkosten zijn geboekt doordat reguliere bedrijfsvoering veel minder vaak doorgang heeft kunnen vinden, met name in de sfeer van opleiden en oefenen. Dit gaat over een totaal van € 3,15 miljoen. Er is geen sprake geweest van minder inkomsten. Gesaldeerd resteert een positief resultaat ontstaat van € 1,8 miljoen. Hierdoor wordt er geen declaratie gedaan bij het Ministerie van VWS conform de brief Bestuurlijke en financiële afspraken COVID-19 verstuurd in juli 2020 aan alle voorzitters van de veiligheidsregio’s (kenmerk 208190-PG).
17
Jaarstukken 2020
2.2 Stimuleren van een redzame samenleving De basis van een veilige en veerkrachtige samenleving zijn de mensen die er wonen, werken, ondernemen en studeren. Samengevat zijn dit onze inwoners. In een redzame samenleving zijn inwoners zich bewust van (brand)veiligheid en weten zij wat zij daaraan kunnen bijdragen. Onze speerpunten voor het stimuleren van een redzame samenleving voor de komende vier jaar zijn: • Vergroten handelingsbekwaamheid bij specifieke doelgroepen. • Vroeg(er) signaleren verminderd zelfredzamen en ontwikkelen van maatwerkprogramma’s gericht op deze doelgroepen. • Vergroten inzicht in redzaamheid door onderzoek. • Verhogen redzaamheid van organisaties. We richten ons op de 1,2 miljoen inwoners in onze regio, waarbij we inspelen op de specifieke kenmerken en behoeften van verschillende doelgroepen. ‘One size fits all’ gaat hier niet op. Logisch, want niemand is hetzelfde. Wat willen we bereiken
Wat hebben we gerealiseerd
Het vergroten van de handelingsbekwaamheid bij specifieke doelgroepen
Risk Factory (RF) Er is een plan van aanpak ontwikkeld om commitment bij scholen te realiseren. Eind 2020 heeft 23% van de scholen toegezegd. - De stuurgroep RF heeft na afweging van diverse factoren een duidelijke voorkeur voor de Dongecentrale te Geertruidenberg uitgesproken als locatie voor de Risk Factory. - Een sluitende begroting is voorbereid, deze is ter besluitvorming voorgelegd in het AB van februari 2021.
Het vroeg(er) signaleren van minder redzamen en ontwikkelen maatprogramma’s Vergroten inzicht in redzaamheid door onderzoek Verhogen redzaamheid van organisaties
Brabant Veilig Week Door de coronacrisis is in overleg met de gemeenten besloten de Brabant Veilig Week door te schuiven naar 2021. De jaarlijkse Brandpreventie weken in het najaar hebben wel plaats gevonden. Meten & Onderzoek Bij een Home Safety check onderzoeken we via ambassadeurs bij mensen thuis hun brandveiligheidssituatie a.d.h.v. een vragenlijst. We hebben er zo’n 1.200 geanalyseerd en geduid. De bestaande vragenlijsten bleken niet eenduidig te zijn waardoor de gegevens niet volledig vergelijkbaar waren. Dit wordt aangepast. Daarnaast hebben we met de uitkomsten interventies ontwikkeld. Het geplande burgerpanel heeft vanwege corona nog geen doorgang gevonden. Gedragsverandering We zijn gestart met het inventariseren van de risico’s in en om huis, als input voor toekomstige gedragsinterventies. We participeren in een landelijk netwerk en bouwen op deze manier aan expertise om via op maat gedragsinterventies effectief gedrag te veranderen. Netwerken bouwen 85% van de dodelijke slachtoffers bij brand vallen in de woonomgeving. Accounthouders hebben een verbindende (externe) liaisonfunctie voor reguliere afstemming met woningbouwverenigingen. Hierdoor pakken zij vragen adequater op en voelen woningbouwverenigingen zich meer gehoord.
18
Jaarstukken 2020
In 2020 is de gouden rookmelder vanuit Brandweer Nederland toegekend aan de netwerksamenwerking tussen Steffie.nl en Brandweer MWB. Hierin wordt op zeer laagdrempelige manier uitwerking gegeven aan het onderwerp brandveiligheid. Daarnaast is het netwerk met Thebe Extra aangeboord waarbij het onderwerp brandveiligheid voor alle leden (105.000) in MiddenWest-Brabant ontsloten wordt. Risicocommunicatie
Veiligheid Community Risicocommunicatie is essentieel in coronatijd. Via de social media kanalen en inzet via meer traditionele middelen zijn de landelijke maatregelen en boodschappen versterkt en op maat gemaakt voor inwoners van onze regio. Daarmee is ingespeeld op de wensen van gemeenten. Bijkomstigheid is dat onze naamsbekendheid aantoonbaar is gegroeid in 2020. De uitbreiding van de veiligheid community vertaalt zich in de prestatie-indicatoren social media in paragraaf ‘Wendbare en duurzame organisatie’.
Minder kwetsbare burgers en meer zelfredzame samenleving
Minder kwetsbare burgers Vrijwel alle tijd van de medewerkers van de GHOR is gegaan naar het bedwingen van de coronacrisis. Daar hebben we veel van geleerd. Hoewel er in de eerste helft van 2020 geen specifieke aandacht is besteed aan het opzetten van programma’s voor de minder kwetsbare burgers, zijn de best practices en leerpunten uit deze bijzondere tijd vastgelegd om in de toekomst te gebruiken.
Prestaties
Taakveld bewustwording en maatschappelijke beïnvloeding* Voorlichting doelgroepen Voorlichting door ambassadeurs brandveiligheid Huisbezoeken door ambassadeurs brandveiligheid Verwerking en analyse Home Safety Checks Voorlichting na brand Projecten met maatschappelijke partners Aantal actieve ambassadeurs netwerken Aantal nieuwe netwerken om te komen tot gedragsverandering Brandweer op school (bereikte kinderen) Social media / Facebook campagnes Aantal pop-up-stores
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
83 -
20 300 600 -
1.200
4 22 -
20 30 -
4 4 5 1
2278 4
8.000 300 20
-** -
ELO brandveiligheid uitwerken en presenteren aan 25% eigen medewerkers * Vanwege de coronamaatregelen zijn zowel de eigen werkzaamheden als die van de netwerken (bijvoorbeeld scholen en ambassadeursnetwerken) stil komen te liggen. Door de vrijgevallen tijd kwam er ruimte om zaken die later gepland stonden eerder op te pakken (bijvoorbeeld de Elektronische leeromgeving voor brandveilig leven’). ** Deze indicator is vervangen door het aantal volgers op onze social media. Deze indicatoren zijn terug te vinden in de pijler ‘wendbaar en duurzaam’.
19
Jaarstukken 2020
Financieel overzicht Weergave van de kosten voor het stimuleren van de redzame samenleving: Stimuleren redzaamheid in de samenleving (bedragen x € 1.000)
Begroting 2020
Lasten Baten
€ €
10 -
Begroting Rekening Verschil 2020 2020 (begroting -/na wijziging rekening) € 210 € 35 € 175 € -210 € -211 € 1
Lasten overhead Baten overhead
€ €
-
€ €
-
€ €
-
€ €
-
Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting
€ €
-
€ €
-
€ €
-
€ €
-
Gerealiseerde totaal saldo van lasten en baten
€
10
€
-
€
-175 €
175
Onttrekking aan reserves Toevoegingen aan reserves
€ €
-
€ €
-
€ €
-
€ €
-
Gerealiseerde resultaat
€
10
€
-
€
-175 €
175
2.3 Bijdragen aan een veilige leefomgeving Inleiding De wereld waarin we leven verandert snel. Altijd zijn er aspecten in onze omgeving die bedreigend zijn of zo ervaren worden. We willen samen met onze gemeenten en partners bijdragen aan een veilige leefomgeving. Omdat de regio Midden- en West-Brabant divers is in leefgebieden, hebben we te maken met verschillende risico’s. Deze pakken we gebiedsgericht en themagericht aan. De regierol ligt daarbij bij de gemeenten en we adviseren over de beheersing van risico’s om incidenten, rampen en crises te voorkomen. Door de ervaring die we hebben op alle onderdelen van de veiligheidsketen, zijn we in staat om deze werelden te verbinden. Onze speerpunten voor het bijdragen aan een veilige leefomgeving voor de komende jaren zijn: 1. Vergroten van veiligheid en veerkracht in specifieke gebieden en op belangrijke thema’s. 2. In een vroeg stadium en op een eenduidige manier adviseren aan en samenwerken met gemeenten en partners. Wat willen we bereiken
Wat hebben we gerealiseerd
We zijn een deskundige partner en adviseren gemeenten en andere partners in een vroeg stadium
Omgevingswet Voorbereidingen op de inwerkintreding op 1 januari 2022 zijn in volle gang. Interne voorbereidingen vinden plaats door in te zetten op bijvoorbeeld kerninstrumenten, het ontwikkelen van formats, vakbekwaamheid en digitaliseringsprocessen. Daarnaast is er een communicatiemiddel voor in- en externen ontwikkeld wat in Q1 2021 wordt verspreid. Externe processen zijn van start in de vorm van regiobrede werkgroepen met gemeenten en ketenpartners waarin we actieve bijdrage leveren op onderwerpen als omgevingsvisie, omgevingsplan, omgevingstafel, DSO-samenwerking, toepasbare regels en bruidsschat. Hierin vindt afstemming plaats over het synchroniseren van processen en afstemming over behoeften van gemeenten en ketenpartners over de rol van partners in de omgevingswet en het momentum daarbij. Dit vindt plaats naast de diverse oefeningen die door gemeenten worden georganiseerd en waar we als Veiligheidsregio ook aanschuiven. Vanuit het project Omgevingswet is er een subonderdeel opgestart ten behoeve van het ontwikkelen van een middel om de verbinding te leggen tussen de Omgevingswet, het dynamische risicoproces en risicogericht en gebiedsgericht adviseren. Dit wordt in 2021 verder ontwikkeld.
Plan van aanpak dienstverlening risicobeheersing In verband met de organisatieontwikkelingen en corona heeft het voorstel om de dienstverlening op het gebied van risicobeheersing breder op te pakken, pas in juli een eerste vervolg gehad. In dit voorstel
20
Jaarstukken 2020
zijn vier ontwikkelingen benoemd waar risicobeheersing zijn aandacht op legt, namelijk de veiligheidscyclus, ontwikkeling naar multidisciplinaire risicobeheersing, organisatieontwikkeling en de vakbekwaamheid medewerkers. De ontwikkeling naar multidisciplinaire risicobeheersing is ingezet evenals de organisatieontwikkeling, maar nog niet afgerond. Voor vakbekwaamheid is een link gelegd met de Omgevingswet. We vergroten de veiligheid en veerkracht in specifieke gebieden en op belangrijke thema’s
Dynamisch risicoprofiel Er is een conceptproces opgesteld. Ten behoeve van de, met de Ambtenaren Orde & Veiligheid (AOV) opgestelde, vijf veiligheidscontainers (clustering van 23 risico’s) zijn risicotafels voorbereid, maar in verband met COVID-19 zijn deze verplaatst naar 2021. Themagerichte en gebiedsgerichte veiligheidsaanpak Er zijn stappen gezet in het ontwikkelen van scenariokaarten ten behoeve van de groei naar een flexibele inzet. Dit doen we in samenwerking met diverse partners, waaronder gemeenten. De scenariokaart voor legionella (Q1, Q2) en droogte (Q3, Q4) zijn afgerond. Als gevolg van het coronavirus zijn verdiepende gesprekken met partners uitgesteld. Dit thema is opgenomen in de doorontwikkeling van crisisbeheersing en in het AB van november bekrachtigd. Evenementen Geen evenementen, wel topdrukte. De coronacrisis heeft de hele eventindustrie plat gelegd, met enorme impact tot gevolg. Het gehele plan voor 2020 is daarmee veranderd. In plaats van advisering en voorbereiding, is er in 2020 veel tijd gestoken in landelijke en Brabantbrede samenwerking ten aanzien van evenementen en COVID-19. Door deze intensieve afstemming is de samenwerking op het gebied van evenementen met gemeenten en partners verbeterd.
Er is één Brabants actiecentrum evenementen opgetuigd, waar vanuit Brabantbrede afstemming diverse ontwikkelingen zijn opgepakt: • Bestuurlijk advies voor RBT en IRBT richting versoepelingen in de zomer en daarna de beperkingen voor het najaar. • Digitaal spreekuur voor gemeenten, met als resultaat FAQ’s ten behoeve van vertaling van de landelijke maatregelen naar lokale/provinciale betekenis. Dit krijgt op evenementengebied een structureel karakter, er wordt nagedacht over de vorm na corona. • Eenduidige advisering richting gemeenten: vertalen en analyseren wat wel en niet kan binnen de geldende maatregelen. • Actieve deelname aan landelijk netwerk en gebruik maken van andere regionale ontwikkelingen. • Advisering op toekomstige verwachtingen van evenementen. Onder andere vaccinatielocaties, maar ook in september verwachtingen afstemmen met de Brabantse carnavalsfederatie door vroeg in overleg te gaan om teleurstellingen en onnodige inspanningen te voorkomen.
We verbeteren ons advies door het versterken van onze informatiepositie.
Informatiegestuurd Werken We investeren in het beschikbaar hebben van data en de professionalisering en vakbekwaamheid van informatieanalisten. Daarnaast versterken we ons digitale- en partnernetwerk zodat we de juiste informatie op het juiste moment bij de juiste persoon krijgen. We hadden op dit onderwerp een brede opzet voor ogen. De invloed van de coronacrisis heeft deze behoefte enerzijds versneld en anderzijds meer gekaderd op specifieke thema’s. De verwerkte data voor niet-zorg gerelateerde onderwerpen (zorg gerelateerde dashboards zijn onderdeel van de landelijke aanpak), zijn beschikbaar voor de crisisorganisatie.
21
Jaarstukken 2020
Daarnaast vinden er vele activiteiten in onze going concern plaats die een bijdrage leveren aan een veilige leefomgeving binnen Midden- en West-Brabant. Hieronder vallen adviseringen op bouwen, evenementen, vergunningen, brandveilig gebruik, milieu en ruimtelijke ordening. Bovendien betreft het toezicht en BRZO-inspecties. Prestaties Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
Aantal aangekondigde en uitgevoerde BRZO-inspecties Aantal onaangekondigde controles BRZO-bedrijven Gestarte en lopende trajecten bedrijfsbrandweren
44 41 9
40 40 9
46 37 25
Taakveld industriële veiligheid en milieu Advies milieu, externe veiligheid, onderzoeken explosieven Controle milieu
144 8
140 10
227 9
Taakveld ruimtelijke ordening en infrastructuur Advies
284
280
325
Taakveld bouwen en brandveilig gebruik Advies Bouw Advies Toezicht
2.475 1.342
2.000 1.500
2.279 1.246
Taakveld evenementen en overige plaatsen Advies evenementen
1.916
1.900
950
Taakveld toezicht en gebruik Controle brandveilig gebruik Geen Nood bij Brand
632 37
1.000 20
450 10
GHOR Uitbreiding netwerk niet-acute partners
80%
80%
80%
Taakveld BRZO en bedrijfsbrandweer
Financieel overzicht Weergave van de kosten van de bijdragen aan een veilige leefomgeving. Bijdragen aan een veilige leefomgeving (bedragen x € 1.000)
22
Begroting Begroting 2020 Primair 2020 Definitief
Lasten Baten
€ €
7.784 -362
€ €
8.099 -8.016
Rekening Verschil 2020 (begroting -/rekening) € 7.361 € 738 € -8.064 € 48
Lasten overhead Baten overhead
€ €
961 -
€ €
905 -905
€ €
903 € -912 €
2 7
Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting
€ €
-
€ €
-
€ €
-
€ €
-
Gerealiseerde totaal saldo van lasten en baten
€
8.383
€
82
€
-712 €
795
Onttrekking aan reserves Toevoegingen aan reserves
€ €
-
€ €
-82 -
€ €
-82 -
€ €
-
Gerealiseerde resultaat
€
8.383
€
-0
€
-795 €
795
Jaarstukken 2020
2.4 Hulpvaardige en slagvaardige inzet We bieden hulpvaardige en slagvaardige veiligheidszorg voor, tijdens en na incidenten, rampen en crises. Daarbij ondersteunen we onze bestuurders die verantwoordelijk zijn voor de beheersing van een crisis, bestrijding van een calamiteit en zorg hebben voor hun bevolking. We doen ons werk professioneel en met passie. We werken daarin slagvaardig, vakbekwaam, zichtbaar en samenwerkingsgericht. Onze speerpunten voor het leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet t/m 2023 zijn: 1. Vasthouden aan ons niveau van 24/7 veilig en effectief optreden. 2. Versterken bovenregionale en internationale samenwerking. 3. Flexibel inzetten van kennis en ervaring voor ‘lokale crises’. Wat willen we bereiken
Wat hebben we gerealiseerd
Vasthouden aan ons niveau van 24/7 veilig en effectief optreden
Op 23 september 2020 heeft het Algemeen Bestuur een herziening van het dekkings- en specialismespreidingsplan vastgesteld. Hierdoor gaat VRMWB over meer en betere mobiele watervoorziening beschikken. In dit kader is in Zundert een grote tankwagen geplaatst en zijn er zes nieuwe watercontainers van 12 m³ verspreid over de regio gestationeerd. De uitrol van voertuigen vindt t/m 2022 plaats. Ook wordt de organisatie voor Incidentbestrijding Gevaarlijke Stoffen (IBGS) efficiënter en effectiever en wordt de (fluorvrije) schuimvoorraad voor industriële brandbestrijding gegarandeerd door een samenwerking met de Gezamenlijke Brandweer in Rotterdam en Shell Moerdijk. Bij de vervroegde afschrijving van drie hoogwerkers door technische problemen zijn twee hoogwerkers vervangen. Omdat de hoogwerker in Moerdijk Haven niet noodzakelijk bleek is deze niet meer vervangen. Door de invoering van een nieuw containerplan kon één haakarmchassis bespaard worden. In 2020 is besloten een bestuurlijke en ambtelijke werkgroep ‘Bluswatervoorziening’ te starten. Het hebben van voldoende bluswatervoorzieningen is een gezamenlijk belang van gemeenten en de veiligheidsregio. Bij alle partijen is behoefte aan duidelijke regionale afspraken.
Doel van de werkgroepen is het komen tot een toekomstbestendige bluswatervoorziening regionaal en daarbij zorg te dragen voor: a) Het verkrijgen van duidelijkheid over huidige bluswatervoorzieningen; b) Het opstellen van regionaal bluswaterbeleid op basis van de huidige beleidsregels en de lopende actualisatie ervan; c) Het opstellen van convenanten met leveranciers van bluswater (veelal drinkwaterbedrijven) over aanleg, controle, beheer en onderhoud & reservering gemeentelijk budget; d) Het maken van procesafspraken voor advies/vergunningaanvragen voor gemeenten, drinkwaterbedrijven en VR.
Vakbekwaamheid met behulp van nieuwe leermethoden en risicogerichte oefeningen.
Vanwege de coronamaatregelen hebben we de doelstellingen op het gebied van vakbekwaamheid niet gehaald. We hebben in 2020 continu moeten bijsturen om binnen de maatregelen de lopende opleidingen doorgang te kunnen laten vinden. We hebben het oefencentrum Safety Village ingericht op de ‘1,5-meter samenleving’, theorie lessen online verzorgd, groepen kleiner gemaakt, meer instructeurs en toezichthouders ingezet, de planning keer op keer bijgesteld. Hierdoor hebben we de lopende opleidingen voor de zomervakantie met enige vertraging kunnen afronden en examens kunnen afnemen. De opleidingen in het najaar zijn iets later opgestart en lopen door tot in
23
Jaarstukken 2020
2021, waardoor ook de dan geplande opleidingen pas later kunnen starten. Ook het oefenen is vanwege Corona anders ingericht. Tijdens de eerste lockdown periode is snel omgeschakeld naar online kennis delen, bijvoorbeeld via Webinars. Daarnaast is de elektronische leeromgeving (ELO) versneld ontwikkeld en uitgerold. Hierin worden korte instructies en kennis gedeeld, die de vrijwilligers thuis kunnen bekijken. Op de kazerne mocht alleen in kleine groepen basis vaardigheden worden geoefend. Vanaf juni zijn de maatregelen versoepeld en is voorzichtig gestart met oefenen in kleinere groepen. Praktijkoefeningen op (externe) oefencentra hebben niet of nauwelijks plaats kunnen vinden. In het najaar zijn de oefenmogelijkheden opnieuw beperkt. De daadwerkelijke effecten op de vakbekwaamheid van medewerkers zijn nog niet inzichtelijk. Veel brandweercollega’s hebben voldoende ervaringen om gedurende een korte periode niet te oefenen of alleen via de ELO. Voor jongere, minder ervaren vrijwilligers ligt hier een uitdaging. Nu de beperkende maatregelen steeds langer duren, maken we ons zorgen over de effecten op de vakbekwaamheid ook voor de meer ervaren collega’s, vooral daar waar het gaat om het soepele samenspel bij een inzet. In 2021 en 2022 zullen we deze achterstand moeten oppakken.
Op het opleidings-/oefencentrum Safety Village zijn na een aantal pilottrainingen in de zomer de hoogbouw en andere faciliteiten operationeel in gebruik genomen. De feestelijke opening heeft door Corona niet plaatsgevonden In verband met de coronacrisis en de praktijk van de crisis waarin we acteren, zijn in 2020 de (grote, multi-) oefeningen zeer beperkt opgepakt. Het werven en selecteren van nieuwe vrijwilligers heeft stilgelegen. Dit kan betekenen dat we komende periode geconfronteerd worden met een tekort dat nog verder oploopt. In 2021 dienen daarom extra werving, selectie en opleidingen uitgevoerd te worden. Elektronisch leren We hebben een enorme slag gemaakt op het gebied van elektronisch leren. Juist door corona hebben we een aantal webinars over incidenten georganiseerd en zijn ook ervaren vrijwilligers gebruik gaan maken van ELO. Deze leeromgeving wordt wekelijks verder gevuld met oefenmateriaal voor de repressieve medewerkers. Virtual reality Virtual reality raakt steeds meer ingebed. Dat blijkt onder andere uit de succesvolle implementatie van de ‘training tankautospuit’. De module levensreddend handelen, in samenwerking met de Regionaal Ambulance Vervoer (RAV-BMWN), is voltooid. We zijn in voorbereiding op de doorontwikkeling van de module tankautospuit en de training brandbestrijding.
We hebben ons aangesloten bij het landelijk netwerk Digitale simulaties Brandweer voor kennisontwikkeling en uitwisseling. We zijn beter voorbereid op meerdere typen crises door flexibilisering van onze crisisorganisatie (incl. bevolkingszorg en crisiscommunicatie).
24
De districtelijke samenwerking vanuit Bevolkingszorg is geborgd en er is in de coronapraktijk flexibel geacteerd. Zo hebben we naast de crisisorganisatie een projectteam corona en een projectteam communicatie ingericht, welke intensief samenwerken tijdens de crisis. De jaarwisseling is in een brede multidisciplinaire aanpak samen met de VR Zeeland voorbereid. Op een groot aantal plekken waren er stevige incidenten die met name ook door de multidisciplinaire aanpak goed zijn verlopen.
Jaarstukken 2020
Het project ‘Crisisbeheersing 2.0 is gestart waarmee de flexibilisering van de crisisorganisatie wordt opgepakt. Hierin worden het in te richten dynamisch risicoprofiel, de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s, ervaringen uit de coronacrisis, de doorontwikkeling van VRMWB en de interregionale en (inter)nationale samenwerking meegenomen. Vrijwilligheid/Flexibele en breed inzetbare vrijwilligers
Expeditie Jij Het ambitiedocument ‘Vrijwilligheid’ is opgeleverd. Hierin zijn de resultaten van ‘Expeditie Jjj’ verwerkt. Aandachtspunten en wensen die door vrijwilligers in Expeditie Jij zijn meegegeven zijn door districtsmanagers besproken en waar nodig vertaald naar acties. Vanaf juli 2020 kunnen vrijwilligers, door middel van alarmering via hun pager, als burgerhulpverlener uitrukken naar een reanimatie. Eind 2020 is gestart met het opzetten van een Bureau Vrijwilligheid en het invullen van een werkplan 2021. Proeftuinen Er zijn drie proeftuinen uitgevoerd en geëvalueerd: Functiedifferentiatie, Verloren kapitaal en Niet-repressieve vrijwilliger. De resultaten zijn positief en er is akkoord gegeven voor verlenging van de proeftuinen met één jaar t/m juni 2021. Dit betekent dat een beperkt aantal vrijwilligers dat bijvoorbeeld de test voor het Periodiek Preventief Medisch Onderzoek (PPMO) niet haalt of bewust kiest te willen werken als chauffeur, wel een aanstelling kan krijgen als chauffeur/pompbediende. Op deze manier blijft energie en capaciteit behouden voor het korps. Europese deeltijdrichtlijn Het Veiligheidsberaad heeft een enquête gehouden onder alle repressieve medewerkers. Er is meegewerkt aan de tweede versie van de taakdifferentiatiematrix van de landelijke denktank.
VRMWB heeft actief informatie gedeeld met en gehaald uit een verdiepend interview met de landelijke Denktank Taakdifferentiatie. Het rapport van de denktank zal in februari 2021 worden opgeleverd. Besluitvorming is uitgesteld tot medio 2021.
Veilige Energietransitie
Het plan van aanpak is opgesteld en een projectorganisatie ingericht. De programmamanager is gestart met het uitwerken van een visie. We hebben ons aangesloten bij het Regionale energie- en klimaatstrategie (REKS) Hart van Brabant. Samen met het IFV en alle veiligheidsregio’s wordt gezamenlijk kennis ontwikkeld en verbreed en er wordt intensief samengewerkt met de 6 regio’s in Zuid-Nederland.
Meldkamer/Operationeel Centrum Brandweer
Vanaf januari 2020 zijn de Zeeuwse brandweercentralisten in dienst gekomen van de VRMWB. Op 9 juni is de nieuwe meldkamer in Bergen op Zoom in gebruik genomen met een nieuw Operationeel Centrum Brandweer en een Regionaal Crisis Centrum (RCC) dat 24/7 voor opschaling bij crises beschikbaar is. De migratie van alle systemen is volgens plan verlopen. Het voorbereidende werk in de harmonisatie van processen heeft ertoe geleid dat het samenvoegen van twee teams zonder grote problemen is verlopen op het gebied van zowel medewerkers als techniek. Dit ondanks de problemen bij de overgang naar het nieuwe landelijke C2000-systeem begin 2020. Er is nog onduidelijkheid over wat de exploitatie van het RCC betekent voor de begroting en de crisisorganisatie. Naast operationeel gebruik voor de coronacrisis is ook voor de jaarwisseling dit jaar een omvangrijke
25
Jaarstukken 2020
voorbereiding opgetuigd en heeft het RCC met kernbezetting gefunctioneerd. Crisiscommunicatie
In het kader van de coronacrisis zijn in het eerste halfjaar 2020 alle regionale crisiscommunicatiefunctionarissen volledig ingezet. In de laatste maanden van 2020 paste de inzet weer binnen de reguliere roosters. Vanaf september 2020 is de communicatie in het kader van de coronabestrijding verzorgd door een speciaal projectteam Communicatie, dat aansluit bij het projectteam Bevolkingszorg en het Multi Back Office. De regionale piketteams, en vanaf september het projectteam Communicatie, fungeren als schakel tussen het Nationale Kernteam Communicatie, onze 24 gemeenten, onze buurregio's en België. Zij adviseert bestuurders en ambtenaren over de gekozen communicatiestrategie en verzorgt de woordvoering en de woordvoeringslijnen richting media en publiek. De landelijke maatregelen en boodschappen en daarbij behorende visualisaties zijn gebruikt en/of op maat gemaakt in de vorm van regionale campagnes voor online en offline media. Het uitgangspunt ‘Eén bron, één boodschap’ staat als altijd ook in de coronacrisis centraal. Inwoners zijn doorverwezen naar onze website (www.vrmwb.nl) waar alle relevante informatie, zoals noodverordeningen, persstatements en Q&A's zijn verzameld. De leerpunten uit de evaluatie van deze inzet vormen input voor het ontwikkelen van de visie op flexibele inzet van crisiscommunicatie, inclusief communicatie in de nafase.
Binnen deze pijler vindt het overgrote deel van de activiteiten plaats in de going concern van Veiligheidsregio MWB. De volgende reguliere taken horen hiertoe: repressie, (multi-)operationele voorbereiding en planvorming, techniek facilitair en logistiek, informatie gestuurd werken, multidisciplinair opleiden trainen en oefenen, crisiscommunicatie, meldkamer, bevolkingszorg, grensoverschrijdende samenwerking en GHORtaken. Prestatie-indicatoren Door de uitvoering van het programma ‘Presterend vermogen’ de afgelopen periode kunnen we de dashboards steeds betrouwbaarder en automatischer vullen en de informatie duiden en delen. Daarom worden vanaf dit jaar enkele prestatie-indicatoren weergegeven in een dashboard. De operationele prestaties van de brandweer zijn vastgelegd in het Dekkings- en Specialismespreidingsplan. Met een fijnmazig netwerk van 69 beroeps- en vrijwillige brandweerposten (vanaf 2021 worden dit 70 posten door de toetreding van Team Haaren) wordt optimale slagkracht en uithoudingsvermogen georganiseerd. De bestuurlijk vastgestelde opkomsttijd van de eerste TS is 8 of 12 minuten. 80% Van het totaal aantal objecten wordt binnen de bestuurlijk vastgestelde maximale normtijd bereikt. Waar niet aan het uitgangspunt van 80% voldaan kan worden, wordt tenminste 95% van de objecten maximaal twee minuten later bereikt.
Voor de overige 5% van de objecten geldt dat deze binnen de wettelijk maximale opkomsttijd van 18 minuten bereikt worden. In het eerste dashboard zijn de opkomsttijden bij gebouwbrand en/of automatisch brandalarm te zien. Deze normtijd is bij meer kwetsbare gebouwfuncties 8 minuten en bij minder kwetsbare gebouwfuncties 12 minuten. De donkere lijn in de grafiek geeft het aantal incidenten weer waarop de opkomstcijfers gebaseerd zijn. Hoe meer incidenten hoe nauwkeuriger de opkomsttijd, hoe minder incidenten hoe meer kans op fluctuatie van de opkomstcijfers. Daarnaast is de grote van de gemeente en dus de rijafstand van de kazerne naar het incident mede van invloed op de opkomsttijd. De tabel geeft geen ranking ten opzichte van elkaar aan. De opkomsttijd zegt niet direct iets over de kwaliteit van de inzet van de ingezette eenheid.
26
Jaarstukken 2020
In 2019 was de 1e TS in 77,9% van de uitrukken binnen de normtijd ter plaatse, een iets betere score dan in 2020. Met 90,0% in 2019 waren we in 2020 in 0,4% meer van alle spoed uitrukken naar brand binnen de normtijd + 2 minuten ter plaatse. Het percentage van 99,6% dat we binnen 18 minuten ter plaatse waren was hetzelfde als in 2019. In onderstaand dashboard is de specificatie per maand zichtbaar. Te zien is dat de opkomstpercentages in de maanden dat onze vrijwilligers vaker vanuit huis werkten een stijging laten zien. In juni 2020 was er weer meer verkeer op de weg en werken sommige beroepen alweer vaker vanaf locatie, wat doorwerkt op de uitruktijden, met name overdag.
In het volgende dashboard is het aantal incidenten te zien dat zich in 2020 heeft voorgedaan in onze regio. en aan welk incidenttype zij toe te schrijven zijn. In totaal gaat het om 7.998 meldingen verdeeld over de districten Markiezaten (2.159), Baronie (3.109) en Hart van Brabant (2.730).
27
Jaarstukken 2020
Binnen het incidenttype brand – waarvoor we 2.786 keer uitgerukt zijn in 2020 - maken we vervolgens onderscheid in negen soorten. De verschillende soorten staan hieronder weergegeven met daarbij de verdeling over de drie districten Markiezaten (694 x brand), Baronie (1.172 x brand) en Hart van Brabant (920 x brand). Van het aantal incidenten is geen normering of streefwaarde opgenomen, deze wordt vooraf niet ingeschat. Incidenten zijn in categorieën ingedeeld volgens de landelijke meldingsclassificaties: brand: incident waarbij het primair om brand gaat/ging of waarbij een explosie heeft plaatsgevonden met brand tot gevolg; alarm: meldingen vanuit OMS-systeem die rechtstreeks op de Meldkamer binnenkomen; dienstverlening: het verlenen van hulp en diensten aan derden en aan de eigen dienst; ongeval: ongeval met urgentie op de weg, spoor, water of in de lucht waarbij het niet primair om brand of een explosie gaat; leefmilieu: aantasting van de leefomgeving (hinder) of dreiging daartoe zoals verontreiniging, weerproblemen, stank); gezondheid: gezondheidsproblemen die niet gerelateerd zijn aan brand of een ongeval, bv reanimatie; verkeer: verkeersgebeurtenis niet zijnde een ongeval; veiligheid en openbare orde: aantasting van de lichamelijke integriteit van persoon of dreiging met maatschappelijke gevolgen; bezitsaantasting: (poging tot) aantasting van andermans bezit