291012 Bijlage 1 Nota Overheids en Burgerparticipatie 2022.pdf

28

Uitgangspunt 3: Samenwerken aan initiatieven Als inwoner heeft u wellicht vragen over bepaalde werkzaamheden in uw straat. Of u heeft een heel leuk idee voor het aanleggen van een speelveldje voor kinderen in uw wijk. Maar hoe weet u nu of uw idee haalbaar is? En hoe krijgt u antwoord op uw vragen? In onze gemeente kunt u op verschillende manieren contact leggen met de gemeente of haar partners. Hieronder doen we een aantal handreikingen die u verder helpen. Ik zoek een ingang om in contact te komen over een vraag of initiatief Voor iedere kern binnen de gemeente zijn twee contactpersonen aangesteld die de schakel vormen tussen de samenleving en de gemeente. Deze contactpersonen noemen we ambassadeurs. De geluiden en initiatieven uit de kernen moeten ergens landen binnen onze organisatie en de ambassadeurs helpen daarbij. Ook bekijken ze óf en hoe ze u kunnen helpen met het realiseren van uw plan of initiatief.

Ik wil graag … Mijn vraag of idee over de leefbaarheid in mijn kern of wijk aankaarten In Halderberge hebben we een aantal Samenstichtingen (in oprichting). Een Samenstichting bestaat uit een aantal leden die als gezamenlijk doel hebben om de leefbaarheid van hun kern of wijk te verbeteren. Met een Samenstichting kunt u als inwoner in gesprek als u graag een podium wilt voor uw idee of vragen heeft over bepaalde situaties in uw kern. De Samenstichtingen kunnen de gemeente adviseren over het bereiken van doelgroepen, de organisatie van participatie en wat er leeft in een bepaalde buurt of wijk. Ook kunnen zij een actieve rol vervullen in het uitnodigen van inwoners om hun inbreng te leveren. Mijn vraag of idee over onderwerpen uit het sociaal domein aankaarten Sinds 2021 kent de gemeente Halderberge een Adviesraad Sociaal Domein. Deze groep inwoners denkt mee en levert inbreng bij onderwerpen die spelen in het sociaal domein. De vier hoofdthema’s waar zij zich op richten, zijn: lichamelijk en geestelijk gezond, sociaal netwerk en meedoen, financieel gezond en opvoeden en opgroeien. Deze adviesraad geeft gevraagd en ongevraagd advies aan de gemeente en werkt met verschillende werkgroepen en vertegenwoordigers uit de samenleving.

Weten of mijn initiatief past binnen de visie van de gemeente Als gemeente nodigen we iedereen uit om met goede plannen te komen om de leefomgeving mooier en beter te maken. In onze gemeentelijke omgevingsvisie laten we zien wat we belangrijk vinden in de omgeving waarin we wonen, werken en recreëren. Ook helpt deze visie ons om samen te blijven werken aan een aantrekkelijke gemeente en vooruit te kijken

29

naar ontwikkelingen waar we mee te maken (gaan) krijgen. Om een eerste indruk te krijgen hoe de gemeente tegenover uw initiatief, toetst u of uw initiatief past binnen de waarden in een bepaald gebied én of het bijdraagt aan de opgaven die in dat gebied spelen. Mijn initiatief bij de gemeente indienen ter beoordeling U kunt allerlei initiatieven met ons delen: voor bouwen, kappen, uitritten, ander gebruik, nieuwe woningbouw en herzien van het omgevingsplan etc. Maar ook uw initiatieven voor het herinrichten van een openbaar gebied of bijvoorbeeld een vraag over een kunstwerk kunt u indienen. Via het ‘loket’ voor ruimtelijke en maatschappelijke initiatieven geeft u kort en bondig aan waar uw initiatief over gaat. Controleer ook gelijk of u voldoet aan de indieningsvereiste, zodat we uw initiatief direct in behandeling kunnen nemen. Het indienen van een initiatief is bedoeld om de wenselijkheid en vervolgend de integrale haalbaarheid van uw plan te toetsen. De gemiddelde doorlooptijd is 12 weken. Het indienen van een initiatief is nog geen officiële vergunningaanvraag. Na een positieve beoordeling van uw initiatief kan vervolgens (zo nodig) een vergunningaanvraag worden gedaan.

Ik ken iemand met een goed idee en ik wil diegene graag in het zonnetje zetten Sinds 2016 reiken we als gemeente zogenaamde pluimen uit aan particuliere (kleine) initiatieven die de sociale cohesie, veiligheid, maatschappelijke betrokkenheid of leefbaarheid in (een gedeelte van) de gemeente Halderberge ten goede komen. De pluim is een stukje waardering en hier zit een geldbedrag gekoppeld van € 250,-. De ambassadeurs adviseren over de toekenning van pluimen in de kern waar zij actief zijn. U kunt bij de ambassadeurs een initiatief(nemer) aandragen. Zij leggen het verzoek langs de spelregels en besluiten om het initiatief wel / niet voor te leggen aan het college voor een pluim. Gebruiken van mijn inspreekrecht bij de gemeenteraad Voor de openbare vergaderingen van de commissies kan iedere inwoner van Halderberge gebruik maken van het inspreekrecht. Dit betekent dat u het woord mag voeren over een onderwerp (geagendeerd of niet-geagendeerd) dat de commissie aangaat. Deze reactie kan de raad gebruiken bij de advisering van de commissie en later bij het besluit van de raad. U krijgt als inspreker maximaal vijf minuten de tijd om achter een microfoon aan te geven wat u aan het hart gaat en na afloop kunnen de commissieleden vragen aan u stellen.

Een onderwerp op de agenda van de gemeenteraad zetten Het burgerinitiatief maakt het voor u als initiatiefnemer mogelijk om onderwerpen op de agenda van de gemeenteraad te zetten door een minimum aantal handtekeningen te verzamelen. De criteria waaraan dit initiatief aan moet voldoen zijn vastgesteld door de

30

gemeenteraad in de Verordening op het burgerinitiatief en zijn ook vermeld op onze gemeentelijke website. Wanneer uw voorstel voldoet aan deze criteria, neemt de gemeenteraad het voorstel in behandeling en besluit hierover.

31

5. Handreiking voor het bestuur van Halderberge Niet alleen inwoners en medewerkers van de gemeente hebben een rol in participatie. Ook het bestuur van Halderberge – het college van B&W en de gemeenteraad – levert een belangrijke bijdrage in dit traject. Zowel in het collegewerkprogramma als het raadsprogramma wordt veel waarde gehecht aan participatie. Bij de gemeenteraad bestond daarnaast de behoefte om een actieplan op te stellen, waarin de relatie tussen raad en inwoners centraal staat. Op 7 oktober 2021 is het Actieplan Versterking Lokale Democratie door de raad opgesteld en vastgesteld. In dit hoofdstuk refereren we vaker naar dit actieplan, maar we besteden ook aandacht aan het college van B&W.

Uitgangspunt 1: Duidelijke afspraken en maatwerk Het eerste uitgangspunt gaat vooral over het maken van duidelijke afspraken en het uitvoeren van een helder proces, passend bij de opgave en de situatie. Hieronder is een globale procedure uitgewerkt en doen we handreikingen hoe u als college en raad invulling kunt geven aan de genoemde stappen.

Stappenplan werkwijze burgerparticipatie Stap 1. Eerst bepalen of we participatie kunnen/mogen toepassen Voordat we met een bepaald beleidsthema of onderwerp starten, moet ieder bestuursorgaan voor zijn eigen bevoegdheden beslissen of we participatie kunnen/mogen toepassen. Wanneer de wet daartoe verplicht, passen we participatie altijd toe. Denk hierbij aan participatie bij het opstellen van een omgevingsvisie, een programma of omgevingsplan. Ook is de gemeente verplicht om inwoners, specifiek cliënten of hun vertegenwoordigers, te betrekken bij de onder andere uitvoering van de Wmo en Participatiewet. Het is onze ambitie om waar mogelijk ook zonder wettelijke grondslag participatie toe te passen. Toch is er een aantal gevallen waarin participatie met inwoners niet mogelijk is, namelijk als / voor: •

Kleine herzieningen in eerder vastgestelde voornemens om beleid te maken/wijzigen;

•

Participatie door een wet(telijk voorschrift) is uitgesloten;

•

Vaststelling van begroting, tarieven voor gemeentelijke dienstverlening/belastingen;

•

Uitvoering zo snel moet dat participatie niet kan worden afgewacht;

•

Sprake is van uitvoering van beleid vanuit de regio, de provincie of het Rijk, waarbij de gemeente Halderberge geen of nauwelijks beleidsruimte heeft;

•

Het belang van participatie niet opweegt tegen het belang van de verantwoordelijkheid van de gemeente om kwetsbare groepen in de samenleving te beschermen.

Deze opsomming is niet limitatief. Er kan hierover altijd het gesprek worden aangegaan.

32

Stap 2. Vooraf stellen van randvoorwaarden Aan het begin van een participatietraject beslist u als raad – als het onderwerp binnen uw bevoegdheid ligt – waarover het college met inwoners in discussie gaat (en waarover niet) en wat de inhoudelijke voorwaarden zijn waarmee we rekening moeten houden. Uw raad is dus aan zet om vooraf een goed beeld te schetsen van de verwachtingen en (on)mogelijkheden. Het is de kunst om niet bij voorbaat alles dicht te timmeren, maar wel voldoende ruimte te geven aan de samenleving om met ideeën en wensen te komen. Door duidelijke randvoorwaarden te stellen, is uw controlerende rol aan het eind van het traject ook gemakkelijker uit te voeren. Stap 3. Invulling geven aan de inrichting van de participatie Als college bent u opdrachtgever voor participatie. Gedurende het proces blijft u dan ook verantwoordelijk voor de gemaakte afspraken en de hieruit voortvloeiende resultaten. Het is raadzaam om de besluiten voor het wel of niet toepassen van participatie en de keuzes voor de inrichting van het proces transparant te maken, zodat deze duidelijk zijn voor iedereen. Om goed invulling te geven aan het proces, moeten de volgende zaken voorafgaand aan de uitvoering helder zijn: •

Doel: waarom passen we participatie toe?

•

Beïnvloedingsruimte: welke doelgroep(en) zit(ten) wanneer aan tafel met welke rol?

•

Kaders: welke randvoorwaarden zijn er en hoe communiceren we deze?

•

Communicatie: hoe bereiken we onze doelgroep(en)?

•

Participatievorm: hoe en wanneer leveren onze doelgroep(en) hun inbreng?

•

Democratie: hoe borgen we democratische waarden (zoals gelijkheid, transparantie)?

•

Financiën: hoeveel geld besteden we aan participatie?

De ervaring leert dat met name vaak onduidelijkheid bestaat over de invloed die deelnemers hebben in het proces. De verwachtingen hierover zijn vaak verschillend. Hier mag u extra aandacht aan besteden. Om een goed beeld te schetsen welke mate van invloed er is (op basis van de Halderbergse participatietrap) en wat dit betekent voor de deelnemers, de ambtelijke organisatie en het bestuur, is een overzicht gemaakt. Het is de kunst om hier een goede balans in te vinden in wat de wens is en wat er (praktisch) mogelijk en haalbaar is.

33

Trede: Cocreatie

Trede: Advies vragen

Trede: Raadplegen

Trede: Informeren

Invloed van de samenleving

de medewerker

het college

de raad

… wordt op de

… geeft inzicht en

… voert zelfstandig

… ziet toe op de

hoogte gebracht van

informatie over

beleid uit. De keuze om

uitvoering van het

ontwikkelingen,

ontwikkelingen. Er is

geen intensieve

college en kan

beleid of werkzaam-

geen ruimte voor

participatie toe te

ervaringen/informatie

heden. Reactie is

input of

passen is gebaseerd

ophalen bij inwoners

niet mogelijk.

aanpassingen.

op ambtelijk advies.

of hun achterban.

… wordt

… luistert met open

… geeft opdracht om

… stelt vooraf kaders

uitgenodigd om te

houding naar de

betrokkenen te

vast en ziet erop toe

reageren op een

verschillende input

raadplegen

dat het proces goed

voorstel vanuit de

en neemt deze zo

en legt verantwoor-

verloopt. Nadruk ligt op

gemeente voor een

goed als mogelijk

ding af wat met de

het bewaken van het

bepaald thema.

mee in het vervolg.

input is gedaan.

proces.

… geeft advies op

… hecht veel

een onderwerp waar

waarde aan het

de gemeente om

gegeven advies en

vraagt. Zij

zoekt naar opties

beoordeelt dit als

om het advies te

een volwaardig

verenigen met

advies.

zijn/haar visie.

… wordt actief

… begeleidt het

… ziet inwoners als

… geeft kaders mee en

betrokken en neemt

proces, bewaakt de

partner en laat het

controleert deze. Zij

zitting in een

kaders / randvoor-

resultaat zwaar wegen.

nodigt inwoners uit

werkgroep om een

waarden en is

Daarnaast zijn zij ook

voor deelname en

gezamenlijk besluit

helder over de

scherp op hun

weegt hun inbreng

voor te bereiden.

(on)mogelijkheden.

collegeprogramma.

zwaar mee.

… stelt een agenda op, maar geeft daarbinnen veel ruimte voor inbreng en discussie. Bij afwijking goed motiveren waarom.

… mag in discussie gaan met de adviesgevers. De raad kan afwijken van de gekozen route, mits een duidelijke motivatie daarvoor is.

Stap 4. Betrekken van de samenleving Tijdens de participatie vervult het college een representatieve rol. U bent op dat moment het ‘gezicht van de gemeente’ en het is aan u (of de portefeuillehouder) om publiekelijk te laten zien dat u als college gelooft in deze participatie en u externe partijen uitnodigt om deel te nemen om te komen tot nog beter beleid of uitvoering hiervan.

34

Om later te controleren of alle belangen gehoord zijn of dat bepaalde stakeholders goed betrokken zijn, vervult de raad vooraf en tijdens het participatietraject uw volksvertegenwoordigende rol. U stimuleert de samenleving om actief mee te doen of denken. Ook kunt u aanwezig zijn bij de participatie. Hierdoor is meer transparantie en inzicht dan alleen het verslag achteraf. In het Actieplan Versterken Lokale Democratie staan verschillende voorbeelden op welke manieren u dit kunt doen. Stap 5. Verslag maken van het proces en besluiten over de inhoud Uw raad staat voor het algemeen belang van de gemeente. Als raad controleert u het college of er aan de geschetste aanpak is voldaan, of alle belangen hierdoor goed in beeld zijn gebracht en of aan de door u (en door het college) gestelde randvoorwaarden voldaan is. Deze controle kunt u doen door een verslag te vragen aan het college. In dit verslag zijn ten minste de volgende zaken opgenomen: •

Een overzicht van de gevolgde participatieprocedure;

•

Een weergave van de reacties die tijdens de participatie naar voren zijn gebracht;

•

Een reactie met een motivatie waarom zienswijzen wel/niet/deels zijn overgenomen.

In principe gaan we er vanuit dat het voor iedereen helder is dat de gemeente het algemene belang afweegt tegenover het individuele belang en hier vervolgens een besluit over neemt. Ook voor dit besluit geldt dat de overwegingen helder en transparant moeten zijn, zonder al te veel technisch taalgebruik of moeilijke, gedetailleerde informatie. Stap 6. Regelmatig evalueren en met trots voorbeelden delen Het is goed om samen (met alle betrokkenen) te evalueren en te leren. Dat kan al tijdens de participatie, maar zeker ook aan het einde van een traject. Welke lessen kunnen we trekken uit het gelopen traject en wat gaan we hiermee doen? Wat ging goed en wat kan in de toekomst beter? Het is daarbij van belang om dezelfde mensen te betrekken die hebben meegedaan en vooral te focussen op het doorlopen proces. Door dit met elkaar te evalueren en te delen, zorgen we ervoor dat we in de toekomst nog beter vorm kunnen geven aan onze participatie. Ook is het waardevol om voorbeelden met trots te delen door u als college en als raad (gezamenlijk).

35

Uitgangspunt 2: Betrekken van de omgeving Om het politieke debat goed te voeren, is het van belang dat u als bestuur aansluiting zoekt bij de beleefwereld van inwoners. Door actief inwoners op te zoeken en te luisteren naar wat zij willen en vinden, heeft u inzicht in zaken die spelen en kunt deze agenderen. Maar inwoners mogen u ook benaderen met een initiatief of hun visie. Het contact tussen het gemeentebestuur en de Halderbergse samenleving kan dus vanuit twee kanten komen. Hieronder is een aantal mogelijkheden summier uitgewerkt die u inwoners kunt meegeven om zelf actief mee te doen in de voorbereiding en besluitvorming.

Inspreken tijdens een commissievergadering Voor de openbare vergaderingen van de commissies mag iedere inwoner van Halderberge gebruik maken van het inspreekrecht. Dit betekent dat hij/zij het woord mag voeren over een onderwerp (geagendeerd of niet-geagendeerd) dat de commissie aangaat. Deze inspraakreactie kunt u gebruiken bij de advisering van de commissie en later bij de besluitvorming. Een inspreker krijgt maximaal vijf minuten om achter een microfoon aan te geven wat hem/haar aan het hart gaat en na afloop kunnen commissieleden vragen stellen.

Indienen van een burgerinitiatief Het burgerinitiatief maakt het voor een initiatiefnemer mogelijk om onderwerpen op de agenda van de gemeenteraad te zetten door een minimum aantal handtekeningen te verzamelen. De criteria waar dit initiatief aan moet voldoen zijn vastgesteld door uw gemeenteraad in de Verordening op het burgerinitiatief en zijn de volgende: •

De initiatiefnemer woont in de gemeente Halderberge of heeft daar een belang

•

De initiatiefnemer is 14 jaar of ouder

•

Het verzoek bevat een omschrijving van het burgerinitiatief en een toelichting. Ook zijn de naam, het adres en de geboortedatum van de initiatiefnemer vermeld, gevolgd door een handtekening van hem/haar.

•

Het voorstel wordt ondersteund door tenminste 50 initiatiefgerechtigden. Dat blijkt uit een handtekeningenlijst die mee is gestuurd met het voorstel. Initiatiefgerechtigden zijn inwoners van Halderberge of degenen die daar een belang hebben.

•

Een burgerinitiatiefvoorstel mag niet gaan over: o

een onderwerp dat niet behoort tot de bevoegdheid van de gemeenteraad;

o

een vraag over het gemeentelijk beleid;

o

een klacht in de zin van hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht over een gedraging van het gemeentebestuur;

36

o

een bezwaar in de zin van hoofdstuk 7 van de Algemene wet bestuursrecht tegen een besluit van het gemeentebestuur;

o

een onderwerp waarover minder dan 6 maanden voor de indiening van het burger-initiatiefvoorstel door de gemeenteraad een besluit is genomen

Beeldvormende bijeenkomsten In het BOB-model staat de eerste B voor Beeldvorming. Hierbij gaat het om het verkrijgen van een goed inzicht in de situatie door de raad vragen te laten stellen aan elkaar, het college, de ambtenaren én andere (maatschappelijke) betrokkenen. Er wordt meer ingezet op de Beeldvorming door te experimenteren met verschillende vormen, zoals een rondetafelgesprek, een werkbezoek/excursie, etc. Bij een betere beeldvorming zal ook de O van oordeelsvorming en de B van besluitvorming effectiever kunnen gaan. Als raad en college is het zaak om maatwerk te bieden welke vorm van beeldvorming zich het beste leent voor een onderwerp. Evaluatie is van belang na toepassing van de Beeldvorming.

Uitdaagrecht / Right to Challenge Het uitdaagrecht nog niet ingesteld in Halderberge, maar hier geven we in de toekomst vorm aan. Dit wordt gedaan door de Participatieverordening verder uit te laten werken door de gemeenteraad 2022 – 2026.

Via het Right to Challenge dagen inwoners hun gemeente uit om gemeentelijke taken (en budget) over te nemen om hun buurt te verbeteren. Het kabinet wil stimuleren dat gemeenten ruimte bieden aan lokale initiatieven. Een sterke lokale democratie heeft namelijk inwoners die actief betrokken zijn bij hun leefomgeving! Right to Challenge is daarvoor een krachtig instrument, waarmee je als gemeente echt ruimte maakt voor inwoners die willen werken aan een betere samenleving. Hoe je dat precies aanpakt is maatwerk: elke gemeente kiest zelf óf en onder welke voorwaarden zij het Right to Challenge invoert. Onderwerpen Right to Challenge kan over van alles gaan: het onderhouden van het wijkplantsoen of buurtspeeltuin, een maaltijdservice waardoor ouderen langer in de wijk blijven wonen; het beheren van een sportveld, activiteiten voor eenzame buurtbewoners, etc. Dit uitdaagrecht kan worden ingesteld voor alle taken (en voorzieningen) van de gemeente, uitgezonderd taken die exclusief voor de overheid zijn, zoals strafvervolging of het werk van de hulpdiensten. Het is een optie om vooraf per taak of beleidsveld af te bakenen wat wel en juist niet kan worden uitgedaagd.

37

Kenmerken Right to Challenge is voor alle mensen die kansen zien voor verbetering in hun buurt en zich hiervoor willen inzetten. Bij voorkeur zijn dat mensen die een band hebben met het gebied, die er samen de schouders onder willen zetten. In principe zijn drie kenmerken te noemen: 1. Het initiatief komt van inwoners 2. De wijk of buurt wordt er beter van 3. Het gaat om overnemen van een huidige taak waar de gemeente budget voor heeft

Bij een challenge nemen inwoners een of meer (delen van) huidige gemeentelijke taken over. Daarbij combineren zij soms meerdere taken en voegen er vaak ook zaken aan toe. De gemeente draagt dan het budget over dat vrijkomt doordat inwoners die (delen van) gemeentelijke taken uitvoeren. Toch is het initiatief soms simpelweg efficiënter en/of goedkoper dan als de gemeente het doet. Financiële opbrengsten zijn voor Right to Challenge echter niet altijd de meest belangrijke afweging. Een challenge creëert ook ‘maatschappelijke waarde’. Het is daarom goed om te bespreken: •

Of het (een beetje) meer geld mag kosten?

•

Of het (een beetje) mag ingaan tegen het gemeentelijk beleid?

•

Welke minimale eisen we willen stellen over kwaliteit en continuïteit?

Hoe hieraan te beginnen? Belangrijkste punt vóór aanvang is dat zowel raad, college als organisatie achter het principe van Right to Challenge moeten staan en bereid zijn om zaken los te laten en te accepteren dat dingen anders gaan lopen dan gebruikelijk. Vervolgens kun je als gemeente bij het uitdaagrecht kiezen voor een grootste aanpak of juist klein beginnen en dan uitbouwen. De volgende vragen helpen om hier meer vorm aan te geven: •

Is Right to Challenge een vaste nieuwe werkwijze of een experiment?

•

Wil je zoveel mogelijk vooraf doordenken, of kies je een ontwikkelgerichte aanpak? De ervaring leert dat je het niet helemaal van tevoren kunt uitlijnen, dus wacht niet te lang met beginnen

•

Wil je de challenge eerst beperken tot specifieke taken, of staan alle taken ervoor open? In het laatste geval zie je vanzelf welke taken inwoners willen challengen.

•

Wil je werken vanuit een vooraf al doortimmerd kader van Right to Challenge? Er zijn namelijk al veel verschillende kaders in omloop. De meeste gemeenten werken vanuit een globaal kader, met als (minimale) eisen een rechtsvorm, geen winstoogmerk, betrokkenheid en draagvlak van de buurt / maatschappelijke waarde.

38

Uitgangspunt 3: Samenwerken aan initiatieven Het Halderbergse bestuur vindt participatie heel belangrijk en wil graag “ja, mits” tegen initiatiefnemers zeggen. Toch valt dit in de praktijk niet altijd mee en is de neiging om vast te houden aan het bestaande. De Omgevingswet vraagt hier echter wel om en is het voor iedereen een experiment hoe zaken gaan uitvallen en wanneer we los kunnen laten / anderen uitnodigen. In het Actieplan Versterken Lokale Democratie staat de ambitie beschreven om meer los te laten bij o.a. experimenten. Hoe dit te doen en welke keuzes we hiervoor kunnen maken op gebied van participatie, leest u hieronder. Loslaten kan op verschillende manieren, maar is vaak wel spannend. Vaak noemen we loslaten in één adem met ‘vertrouwen’. Maar vertrouwen is niet het tegenovergestelde van regels. Goede afspraken, kaders en regels helpen om tot goede resultaten te komen en ook tot vertrouwen. Dit bereik je niet met alles dichttimmeren, omdat er dan altijd wel een regel is die een idee of initiatief in de weg zit. Het is een zoektocht naar hoeveel regels er nodig zijn om dingen mogelijk te maken én om aan vertrouwen te bouwen. Er verandert onder de nieuwe wet weinig aan de besluitvorming; het hoogste orgaan in de gemeente maakt onder de Omgevingswet nog steeds de afwegingen. Wel zijn er vragen waar u in een vroeg stadium antwoord op mag geven.

Bijvoorbeeld op welke manier uw raad wil toetsen of aan optimale participatie is gedaan? Op welke thema’s u initiatiefnemers wil uitnodigen? En kiest u voor open normen en maatwerk? Door dit soort vragen te beantwoorden, bouwt u ook aan vertrouwen in uzelf als raad.

Ter overweging… Om goed samen te werken aan initiatieven, is het belangrijk om elkaar de juiste kaders en verantwoordelijkheden mee te geven. Voor medewerkers is het belangrijk om zich neutraal op te stellen en minder vanuit hun expertise te redeneren. Dit houdt in dat zij zonder oordeel kunnen luisteren naar alle stemmen die aanwezig zijn in de groep. Hiervoor is het wel van belang dat vooraf heldere kaders en afspraken worden gemaakt, zodat medewerkers ook los kunnen gaan laten. Maar met alleen kaders en afspraken komen we er niet. Deze kaders en afspraken moeten ook nageleefd worden. Het is daarom extra van belang om na te denken wat wenselijk en haalbaar is en wat nodig is om vast te blijven houden aan deze kaders.

39

Loslaten / uitnodigen binnen de kaderstellende en beleidsvoorbereidende rol Binnen de kaderstellende (raad) en beleidsvoorbereidende (college) rol kunt u als bestuur meer loslaten / uitnodigen door te bepalen welk(e) maatschappelijk effect(en) u nastreeft, zonder uitspraken te doen over hoe dit precies moet gebeuren en wat de precieze uitkomst moet zijn. De invulling laat u over aan de samenleving, samen met de ambtelijke organisatie. U kunt hierin wel richting geven door heldere voorwaarden te stellen of kaders te schetsen.

Loslaten / uitnodigen binnen de volksvertegenwoordigende rol Raadsleden vertegenwoordigen de inwoners van een gemeente. Deze vertegenwoordiging is steeds belangrijker, omdat de hoeveelheid taken en verantwoordelijkheden van de gemeente toeneemt. In het verlengde daarvan verandert ook de relatie tussen de steeds mondiger en beter opgeleide inwoner en het gemeentebestuur. Verwachtingen van inwoners over de kwaliteit van de gemeentelijke organisatie nemen toe. Zij zijn kritischer op geleverde prestaties. De vraag hoe wij als gemeente Halderberge onze processen zodanig kunnen inrichten dat we tegemoet komen aan de verwachtingen en behoeften van onze inwoners, is al grotendeels beantwoord in het Actieplan Versterken Lokale Democratie. Ambitie uit dit actieplan is dat de raad graag samen wil werken met de Halderbergse gemeenschap aan maatschappelijke opgaven die ingrijpen in de levenssfeer van inwoners. U wil graag in gesprek met inwoners, ondernemers, organisaties en het onderwijs om vervolgens punten uit deze gesprekken in een politiek debat te bediscussiëren en hierover te besluiten. In het actieplan zijn verschillende vormen genoemd waarop u met inwoners in gesprek kunt gaan, maar u kunt ook beter gebruik maken van bestaande organen en organisaties binnen de gemeente en hen uitnodigen om hun visie op zaken te geven. Een voorbeeld hiervan zijn de Samenstichtingen.

Samenstichtingen In Halderberge hebben we een aantal Samenstichtingen (in oprichting). Een Samenstichting bestaat uit een aantal leden die als gezamenlijk doel hebben om de leefbaarheid van hun kern of wijk te verbeteren. Met een Samenstichting kunnen inwoners in gesprek als ze graag een podium willen voor hun idee of als ze vragen hebben over bepaalde situaties in hun kern. Samenstichtingen streven naar representativiteit, maar zij kunnen geen rechten/inspraak van inwoners overnemen of in rechten van inwoners treden. De Samenstichtingen staan in nauw contact met de gemeente en zitten vaak ook aan tafel met de ambtelijke organisatie. Bij deze Samenstichtingen zit veel kennis over hun kern of wijk waar u op een goede manier gebruik van kan maken. Zij dienen als klankbord of zorgen voor meer beeldvorming tijdens een proces, zonder daarbij een politieke kleur te laten zien.

40

Ook kunt u inwoners wijzen op de verschillende mogelijkheden die er zijn om meer inspraak te hebben in het politieke proces, zoals het inspreken tijdens een commissievergadering of het indienen van een burgerinitiatief (zie ook speerpunt 2). Op deze manier laat u het initiatief wat meer bij de inwoner en geeft u vertrouwen aan hen dat zij ook zelfstandig genoeg zijn om hun visie te geven. U gaat vervolgens met deze visie en inzichten het politieke debat met elkaar aan en besluit gemotiveerd over zaken. In uw vertegenwoordigende rol mag u steeds meer op zoek gaan naar samenspraak met initiatiefnemers. Initiatiefnemers vertegenwoordigen vaak een groep inwoners uit een gemeenschap, zeker bij de grotere, meeromvattende initiatieven met effect op grotere groepen inwoners. Daarmee voelen zij een zekere legitimiteit om namens die groep te spreken. U kunt zich richten op de vraag of het initiatief zelf als zodanig voldoende democratisch gelegitimeerd is en of op deze wijze recht gedaan wordt aan de belangen van de samenleving als geheel. Maar van u mag ook worden verwacht dat u nagaat in hoeverre de legitimiteit van initiatieven is geborgd.

Loslaten / uitnodigen binnen de uitvoerende rol Het college kan in haar uitvoerende rol ook zaken loslaten. Dit kan u doen door bijvoorbeeld wijkbudgetten ter beschikking te stellen en zo initiatieven van inwoners te ondersteunen die bijdragen aan de beleidsdoelen. Op deze manier ligt de uitvoering niet bij de ambtelijke organisatie of (geijkte) ketenpartners, maar bij inwoners zelf. Met wijkbudgetten wordt dit eigen initiatief van inwoners gestimuleerd.

Loslaten / uitnodigen binnen de controlerende rol Uw raad heeft in relatie tot de Omgevingswet en participatie nog een bijzondere rol. Zo kunt u categorieën van gevallen aanwijzen waarbij participatie verplicht is voordat een vergunning wordt aangevraagd (Omgevingswet, artikel 16.55 lid 7). Het is de initiatiefnemer die (enige vorm van) participatie moet organiseren, voorafgaand aan het indienen van een aanvraag om van het omgevingsplan af te wijken. Los van de context van de Omgevingswet is een omgevingsdialoog in beginsel niet meer of minder dan een fatsoensnorm. Zo voorkom je dat de buren met een aanvraag worden geconfronteerd via een publicatie bij een vergunningaanvraag. Zo kunnen aanvragen die geen omgevingsdialoog bevatten buiten behandeling worden gesteld. Participatie is in principe geen verplichting onder de Omgevingswet en daarmee ook geen grond om een vergunning te weigeren. Tenzij u als raad aangeeft dat bij bepaalde gevallen participatie wel noodzakelijk is. Wanneer participatie niet verplicht is, kan in een aanvraag

41

worden vermeld dat er niet aan participatie is gedaan en is er dus geen informatie over participatie beschikbaar. Door het verplicht te stellen zal bij vergunningaanvragen meer informatie over participatie aanwezig zijn. Zo is het beter mogelijk voor het college en (wanneer de raad adviesrecht heeft) de gemeenteraad een integrale belangenafweging te maken. Als u bij de beoordeling van het indiende initiatief van mening bent dat belangen (beter) hadden moeten worden opgehaald dan verzoekt u de initiatiefnemer om alsnog een participatieproces te doorlopen en een uitgebreide besluitvormingsprocedure (artikel 16.65 lid 4 Omgevingswet) te organiseren. Om los te laten / uitnodigend te zijn, zult u moeten nadenken over de vraag hoe u publieke meerwaarde wil wegen en waarderen. In dit verband speelt ook de vraag hoe uw raad het college controleert op de ruimte (mogelijkheden, medewerking) die zij geeft aan initiatiefnemers. Dat vereist nieuwe vormen van samenspraak tussen volksvertegenwoordiging en initiatiefnemers, al is het maar uit de praktijk zelf te vernemen hoe deze ruimte wordt ervaren.

Loslaten / uitnodigen binnen de reflecterende rol Gebaseerd op de essay Uitnodigend besturen (Arwin van Buuren)

Uw raad mag – naast de bovenstaande klassieke rollen – ook nadenken over een andere rol die relevant wordt gelet op de verschuiving die plaatsvindt in de wijze waarop de overheid stuurt. De reflecterende rol die hierbij past heeft betrekking op de relatie tussen overheidssturing en zelfsturing. Deze relatie verschilt per domein, opgave, omgeving en doelgroep. Voor deze rol is aanwezigheid van uw raad in de haarvaten van de samenleving een essentiële randvoorwaarde. Cruciaal is echter dat u uw eigen buurt en wijk kent, weet welke energie daar (niet) aanwezig is en hoe die zich verhoudt tot wat de gemeente van plan is. Zo kunt u beoordelen of er grote, onaanvaardbare verschillen ontstaan tussen verschillende gebieden, of dat de balans niet doorslaat in sommige domeinen.

42

6. Uitvoeringsprogramma In deze visie geven we aan wat we op gebied van overheids- en burgerparticipatie willen nastreven en hoe we daar praktisch nu invulling aan geven. In lijn met onze kernwaarden ‘blijven leren’ en ‘flexibel’ is het logisch om ook een uitvoeringsprogramma te maken, waarin we uitleggen waar we de komende jaren aan willen werken en waar we in willen groeien. Net als de voorgaande hoofdstukken is hier de indeling gemaakt naar de drie uitgangspunten en de doelgroepen ‘samenleving’, ‘ambtelijke organisatie’ en ‘bestuur’.

Uitgangspunt 1: Duidelijke afspraken en maatwerk Halderbergse samenleving Proactief bij inwoners ophalen over welke thema’s zij graag willen meepraten of -doen

Actie 1

Als gemeente hebben we al vrij snel een beeld van welke thema’s of onderwerpen we inwoners kunnen en willen betrekken. Toch blijkt dat niet ieder onderwerp onze inwoners aanspreekt. We willen daarom graag horen van inwoners welke onderwerpen zij interessant en waardevol vinden om over mee te praten. Dit doen we via een poll op onze website, een vraag op onze sociale mediakanalen en een stukje in de Halderbergse Bode. Evaluatie, ervaringen en tips ophalen na afloop van een participatietraject

Actie 2

Vaak houden we binnen het gemeentehuis een evaluatie wat er goed ging in een project en wat er beter kan. Voor ons als gemeente is het ook heel waardevol om te horen wat inwoners van de aanpak vonden en of zij verbeterpunten voor ons hebben. Dit geven we vorm volgens het principe van Waarderend Vernieuwen. We gaan aan de slag met het maken van een opzet voor deze korte evaluatie(vragenlijst) en passen dit toe in de praktijk. Dit draag ook bij aan de invulling van de Motie Verbeteren Participatie en Communicatie.

Ambtelijke organisatie van Halderberge Experiment: inwoners ook vooraf mee laten denken over randvoorwaarden Normaliter gaan we als gemeente pas naar buiten als we zelf de randvoorwaarden en

Actie 1

uitgangspunten helder hebben. Sommige projecten lenen zich ervoor om eens te experimenten om al eerder in het proces (dus bij het bepalen van de randvoorwaarden) inwoners te betrekken om mee te denken. Deze inwoners vervullen later in het proces ook een ambassadeursrol om andere mensen te enthousiasmeren en stimuleren om over een bepaald onderwerp mee te denken. Per jaar kiezen we 4 projecten/onderwerpen uit, waar we deze opzet gaan uitproberen.

43

Opstellen en vormgeven van overzichten en hulpmiddelen/formats voor participatie Participatie moet vooral leuk zijn, maar het is ook van belang dat we zaken netjes

Actie 2

documenteren en dat we keuzes helder motiveren. In deze nota benoemen we al een format voor het participatieplan, evenals een inleiding over participatie in een presentatie en een stappenplan. We gaan aan de slag om deze formats en overzichten verder uit te werken en vorm te geven, zodat deze makkelijk hanteerbaar zijn en ondersteunend is aan de werkzaamheden rondom participatie. Hierbij hebben we ook aandacht voor de Motie Actieplan Versterken Lokale Democratie – Jongeren om bij raadsvoorstellen aan te geven (indien van toepassing) of en hoe jongeren zijn betrokken bij een ontwikkeling/proces. Gezamenlijke, interdisciplinaire evaluatiemomenten en delen van ervaringen

Actie 3

Meestal evalueren we een individueel project met de betrokken ambtenaren. Hieruit leren we al veel, maar het is nog waardevoller om ook van anderen te leren en ideeën op te doen. Daarom organiseren we zes keer per jaar een bijeenkomst waarin verschillende vakgebieden hun ervaringen delen op gebied van participatie. Deze projecten en ervaringen schrijven we op in een inspiratieboekje, dat we telkens updaten en uitbreiden met de nieuwste ervaringen (zowel positief als negatief).

Halderbergs bestuur Glossy over ervaringen met participatie vanuit raad, college en samenleving Zowel raads- als collegeleden vinden participatie heel belangrijk. Daarnaast stelt de raad

Actie 1

zichzelf als doel om meer zichtbaar te zijn en de oren in het veld te luister te leggen. Jaarlijks maken we een glossy waar college- en raadsleden input voor aanleveren, in samenwerking met inwoners. Op deze manier ontstaat een mooi naslagwerk wat er jaarrond zoal aan participatie is gedaan en wat de ervaringen zijn. Door zowel de samenleving als het college en de raad uit te lichten, ontstaat er een mooi gemêleerd beeld en werken we indirect ook aan participatie. Dit draag ook bij aan de invulling van de Motie Verbeteren Participatie en Communicatie. Halfjaarlijkse evaluatie met college, raad en MT over lopende projecten Als gemeentelijke organisatie zijn zowel het college, de raad en de ambtelijke organisatie

Actie 2

verantwoordelijk voor het goed neerzetten van participatie. Ons doel is ook om hierin nog beter bedreven te raken en onszelf hierin nog verder te ontwikkelen. Door deze drie groepen ieder half jaar samen om tafel te laten gaan, kunnen we waardering, verbeter- en aandachtspunten aan elkaar meegeven. Dit werkt tegelijkertijd ook goed voor het opbouwen van een onderlinge en enigszins informele relatie, zodat in het vervolg makkelijker contact kan worden gelegd.

44

Uitgangspunt 2: Betrekken van de omgeving Halderbergse samenleving Ondersteunend materiaal ontwikkelen voor omgevingsdialoog (in voorproces) Op onze gemeentelijke website staat een globale omschrijving van de omgevingsdialoog en

Actie 1

de stappen die inwoners kunnen doorlopen. Omdat de omgevingsdialoog onder de Omgevingswet nog belangrijker wordt, is het zaak om dit verder uit te werken in een visueel stappenplan of infographic. Ook een informerende flyer voor belanghebbenden die door een initiatiefnemer benaderd worden, kan helpen bij het houden van een omgevingsdialoog. Wij zijn als gemeente hier niet verantwoordelijk voor, maar faciliteren hier wel in door bijvoorbeeld formats te ontwikkelen die initiatiefnemers kunnen gebruiken.

Actie 2

Animatie / filmpje met uitleg over het belang en de insteek van een omgevingsdialoog Aanvullend op de eerste actie hierboven maken we ook een filmpje of animatie over het belang en de insteek van een omgevingsdialoog. Voor mensen werkt vaak iets visueels een stuk fijner dan een tekst die mensen moeten lezen. Dit beeldmateriaal kan ook een initiatiefnemer gebruiken ter ondersteuning van zijn/haar verhaal.

Ambtelijke organisatie van Halderberge Betrokkenheidsprofielen uitsplitsen naar kern/wijk en beter betrekken in de praktijk

Actie 1

Onderzoeksbureau Citisens voert al twee jaar op rij een Burgerpeiling uit en ook ons Digipanel loopt langs deze weg. Vanuit Citisens zijn betrokkenheidsprofielen opgesteld en toegewezen aan onze gemeente. Om nog een beter beeld te krijgen wie onze inwoners zijn en hoe zij benaderd willen worden, laten we de betrokkenheidsprofielen verder uitdiepen tot kern/wijkniveau. Op deze manier kunnen we nog beter inspelen op de behoeften van deze mensen en kan vanuit communicatie/participatie passen we onze aanpak hierop aan. Boekje met Halderbergse participatiemethoden met uitleg, tips en voorbeelden Er is in 2019 een mooi boekje gemaakt van Halderbergse voorbeelden op het gebied van

Actie 2

participatie. Hierin zijn tips, werkwijzen en uitleg gegeven bij verschillende projecten die met participatie tot stand zijn gekomen. Dit boekje is echter niet breed verspreid en de inhoud is wellicht op sommige punten achterhaald. Dit neemt niet weg dat met dit boekje er een mooie basis ligt om op voort te bouwen en dit als inspiratiegids weg te zetten. Deze gids verspreiden we vier keer per jaar digitaal. Aan collega’s doen we de oproep om hier input voor aan te leveren. Zo blijft participatie levend en lerend we als organisatie continu bij door voorbeelden, tips, mooie ervaringen en verbeterpunten.

45

Klantgerichte dienstverlening met oog op de (instrumenten onder de) Omgevingswet De ambtelijke organisatie draagt het gedachtegoed van de Omgevingswet op verschillende manieren uit. Dit doen we bijvoorbeeld door het blijven uitdragen van de omgevingsvisie, met daarin de waarden en opgaven voor verschillende gebieden binnen onze gemeente.

Actie 3

Maar ook door het belang van het voorproces te schetsen bij bijvoorbeeld complexere initiatieven. Vanwege de termijn van 8 weken bij een vergunningaanvraag is het niet haalbaar om complexe aanvragen te vergunnen en is het voorproces (het indienen van een initiatief) zeer wenselijk en noodzakelijk. We wijzen hier initiatiefnemers op. Ook wijzen we initiatiefnemers op hun eigen verantwoordelijkheden en wat we als gemeente van hen verwachten. Het is belangrijk om hier als organisatie eenduidig in te zijn, ondanks dat dit altijd een stukje maatwerk blijft. Met elkaar zoeken we naar een goede balans tussen faciliteren en loslaten.

Halderbergs bestuur Experimenteren met wijkbudgetten en/of Right to Challenge Het uitdaagrecht / Right to Challenge is een instrument dat onder de Omgevingswet steeds

Actie 1

meer aandacht krijgt. Inwoners mogen op bepaalde onderwerpen de gemeente uitdagen om het zelf beter te doen. De (formele) voorwaarden en invulling van Right to Challenge stellen we verder vast in de Participatieverordening. Dit neemt niet weg dat we al we kunnen gaan experimenteren met Right to Challenge of wijkbudgetten. Op deze manieren leren we al doende met het fenomeen en komen we er samen achter wat wel of niet werkt voor onze inwoners en onze organisatie. Bezoeken van raad en college aan bepaalde (doel)groepen in de samenleving In het Actieplan Versterken Lokale Democratie is aangegeven dat het wenselijk is om meer

Actie 2

contact te hebben met verschillende groepen in de Halderbergse samenleving. Het blijkt ook dat inwoners nog (te) weinig naar het gemeentehuis gaan of via een ander kanaal op onze lijn komen om met ons in gesprek te gaan. Vandaar dat in het Actieplan een actieve houding is beschreven waarmee we ook naar inwoners toegaan. Dit vullen we in door naar scholen of verenigingen te gaan en hier wat te vertellen over de Halderbergse politiek en het reilen en zeilen binnen een gemeente. Ook organiseren we bijvoorbeeld debatwedstrijden of andere activiteiten om met inwoners in gesprek te gaan en naar hen toe te komen.

Actie 3

Beter inzetten op de B van Beeldvorming uit het BOB-model Er wordt meer ingezet op de Beeldvorming door te experimenteren met verschillende vormen, zoals een rondetafelgesprek, een werkbezoek/excursie, etc. Voor raad en college is het zaak om maatwerk te bieden welke vorm van beeldvorming zich het beste leent voor een onderwerp. Evaluatie is van belang na toepassing van de Beeldvorming.

46

Uitgangspunt 3: Samenwerken aan initiatieven Halderbergse samenleving Zaken over participatie beter uitlichten op onze gemeentelijke website

Actie 1

Als gemeente zijn wij heel blij met initiatiefnemers en onze Samenstichtingen. Initiatiefnemers met leuke, vernieuwende of veelbelovende ideeën belonen wij een aantal keer per jaar met een pluim. We zijn hier erg trots op en deze berichten verschijnen ook in de krant, maar op onze gemeentewebsite besteden we hier nog geen aandacht aan. Zowel de Samenstichtingen met een convenant en de pluimwinnaars krijgen een plek op onze website, zodat inwoners zien met wie we werken en waar we trots op zijn. Flyer / doorstroomschema met mogelijkheden als een initiatiefnemer iets wil

Actie 2

Heb je als inwoners een vraag? Of wil je juist een leuk initiatief starten in jouw buurt? Er zijn verschillende manieren om met de gemeente en/of jouw omgeving in contact te komen. Nu zijn deze manieren vooral versnipperd weergegeven. Vandaar dat we voorstellen om één flyer / schema te maken waarin je direct kan zien waar je met jouw vraag of idee terecht kunt. De inhoud baseren we op de informatie uit dit participatiebeleid.

Ambtelijke organisatie van Halderberge Ambassadeurs houden een paar keer per jaar een presentatie en inloopspreekuur

Actie 1

Onze ambassadeurs zijn met name gericht op de verbinding tussen inwoners en onze organisatie. Het droombeeld is dat in de toekomst alle medewerkers van de gemeente ook ambassadeur zijn. Om medewerkers kennis te laten met het ambassadeurschap geven de ambassadeurs een paar keer een presentatie bij de verschillende teams en organiseren ze een inloopspreekuur voor collega’s. Hier kunnen medewerkers met vragen / opmerkingen / tips terecht en maken ze eens nader kennis met het ambassadeurschap. Jaarlijks een prijsvraag uitschrijven voor ‘het beste idee van Halderberge’ Om aandacht te vragen voor de omgevingsvisie schreven we in 2021 een prijsvraag uit

Actie 2

richting inwoners om met ‘het beste idee’ te komen. Hier is door zo’n veertig inwoners op gereageerd en de ideeën liepen enorm uiteen. Als gemeentelijke organisatie verzamelden we de ideeën en keken naar welke ideeën we met inwoners samen gaan oppakken. Inwoners kiezen het beste idee uit een top 5 (die door de gemeente is samengesteld) en hiermee gaan we met de initiatiefnemer aan de slag. Door dit jaarlijks te doen en er een prijs tegenover te stellen, komen inwoners in actie en werken we samen aan mooie initiatieven.

47

Organiseren van ontmoetingen tussen verschillende Samenstichtingen

Actie 3

De Samenstichtingen binnen onze gemeente zijn allemaal bezig om de leefbaarheid te verhogen. Iedere Samenstichting doet dit op zijn eigen manier, passend bij de kern of wijk waarin hij actief is. Door met enige regelmaat een samenkomst te organiseren voor alle Samenstichtingen kunnen zij ervaringen uitwisselen en netwerken. Wanneer hier behoefte aan is, kijken we naar de mogelijkheden om ook een gastspreker uit te nodigen om een bepaald onderwerp wat meer uit te diepen.

Halderbergs bestuur Benaderen van stakeholders om ze uit te nodigen bij beeldvormende bijeenkomsten Voor de raad – maar ook voor het college – kan het heel waardevol zijn om meer in te

Actie 1

zetten op beeldvorming. Dit hoeft niet alleen maar tijdens georganiseerde participatiemomenten, omdat we binnen de gemeente ook de mogelijkheid hebben om in te spreken. Dit is nu best formeel en hier wordt nog niet veel gebruik van gemaakt. Door stakeholders actief te benaderen en te vragen of zij wat willen komen vertellen tijdens een beeldvormende raadsvergadering, verlagen we de drempel voor hen. Hierbij kun je ook denken aan het betrekken van de Samenstichtingen of andere georganiseerde groepen binnen onze Halderbergse samenleving. Experiment: wat vaker loslaten en samen ervaringen opdoen wat goed gaat/beter kan “We zijn betrekkelijk consequent. We vinden dat we gezond moeten eten en meer bewegen. We beloven het onszelf dat we dat gaan doen. Maar het valt nog niet mee om ons gedrag aan te passen. Al het lekkers lonkt en er zijn genoeg smoesjes, ‘het regent, dus vandaag geen ommetje’. Herkenbaar? Raadsleden vinden participatie echt belangrijk en vinden ook

Actie 2

dat ze “ja, mits” tegen initiatiefnemers moeten zeggen. Ze beloven te gaan loslaten, maar in de praktijk valt het niet mee. Wat als het misgaat, als er ongewenste plannen komen die ze niet kunnen tegenhouden, als inwoners tegen zijn? Dus is de neiging sterk om vast te houden” (Pascale Georgopoulou in de VNG Raadsledennieuws-brief van januari 2021). Toch vraagt de Omgevingswet hier wel om en het is voor iedereen een experiment hoe zaken gaan uitvallen wanneer we gaan loslaten. Het experimenteren (met vallen en opstaan) zetten we vaker in om met elkaar te leren wat wel en niet werkt op het gebied van loslaten. Onder deze noemer kijken we ook naar het eventueel aanwijzen van gevallen waarin we participatie verplicht stellen.

48

Kosten en urenraming 2022 Om uitvoering te geven aan dit programma om overheids- en burgerparticipatie verder te ontwikkelen, is budget en uren nodig. Hieronder is een inschatting gemaakt voor de kosten en de uren die nodig zijn.

Kosten De kosten voor de uitvoering zijn met name gericht op vormgeving en uitwerking van beeldmateriaal (met andere woorden: communicatie). Communicatie en participatie zijn bijna onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een heldere communicatie over participatie helpt enorm en een goede communicatie binnen jouw participatie ook. Vandaar dat we hier budget voor beschikbaar stellen, evenals voor het uitvoeren van initiatieven door inwoners zelf (samen met onze gemeente). Budget is uitgesplitst naar incidentele en structurele kosten. Onderwerp

Incidenteel

Vormgeven en uitwerken van beeldmateriaal

€ 7.500

Uitwerken en toepassen betrokkenheidsprofielen Citisens

€ 2.500

Structureel

€ 4.000

Wijkbudgetten / Right to Challenge

€ 10.000

Uitvoeringsbudget jaarlijkse prijsvraag

€ 2.500

Samenkomst Samenstichtingen (met gastspreker)

€ 2.500

€ 10.000

Totaal

€ 19.000

Urenraming uitvoering werkzaamheden overheids- en burgerparticipatiebeleid De hieronder weergegeven uren zijn puur bedoeld ter uitvoering van dit beleid. Reguliere werkzaamheden op gebied van communicatie en participatie zijn hier niet in meegenomen. Functie

Uren per week

Medewerker overheids- en burgerparticipatie

12 uur

Ambassadeurs

4 uur

Afdeling communicatie

2 uur

Medewerkers gemeente

1 uur

Managementteam

1 uur

College

1 uur

Raad

1 uur

49