210128 VR16 - Toelichting bp Kom Bosschenhoofd t NL.IMRO.1655.BP4000-C001 index.pdf
Tekst van het document
GEMEENTE HALDERBERGE Bestemmingsplan Kom Bosschenhoofd
Toelichting
015-023
vastgesteld 11 oktober 2012
INHOUD
BLZ
1.
INLEIDING ................................................................................................... 3
1.1. 1.2. 1.3.
Plangebied ..................................................................................................... 3 Aanleiding ...................................................................................................... 4 Leeswijzer ...................................................................................................... 4
2.
BELEIDSKADER......................................................................................... 5
2.1. 2.2. 2.3.
Rijksbeleid...................................................................................................... 5 Provinciaal beleid........................................................................................... 6 Gemeentelijk beleid ..................................................................................... 11
3.
KENSCHETS PLANGEBIED .................................................................... 32
3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6.
Historische ontwikkeling .............................................................................. 32 Bijzondere bebouwingstypologie ................................................................. 33 Ontwikkelingsgebieden ................................................................................ 37 Groenstructuur ............................................................................................. 37 Voorzieningenstructuur ................................................................................ 37 Verkeersstructuur......................................................................................... 38
4.
MILIEUHYGIËNISCHE EN PLANOLOGISCHE ASPECTEN .................. 40
4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 4.5. 4.6. 4.7. 4.8. 4.9.
Water ........................................................................................................... 40 Natuur .......................................................................................................... 43 Cultuurhistorie.............................................................................................. 44 Bedrijven en milieuzonering......................................................................... 48 Geluid........................................................................................................... 48 Luchtkwaliteit ............................................................................................... 50 Bodemkwaliteit............................................................................................. 51 Externe veiligheid......................................................................................... 52 Technische infrastructuur ............................................................................ 55
5.
HET JURIDISCH PLAN............................................................................. 56
5.1. 5.2. 5.3.
Inleiding........................................................................................................ 56 Algemene toelichting ................................................................................... 56 Toelichting bestemmingen........................................................................... 59
6.
ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................... 67
7.
OVERLEG EN INSPRAAK ....................................................................... 68
7.1. 7.2.
Vooroverleg ex artikel 3.1.1 Bro .................................................................. 68 Zienswijzen .................................................................................................. 68
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
1
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
2
1.
INLEIDING
1.1. Plangebied
Ligging van de kern Bosschenhoofd.
Op de bovenstaande kaart is de globale ligging van het plangebied weergegeven. Het plangebied wordt aan de westzijde begrensd door de Bosschenhoofdsestraat, en aan de zuidzijde deels door de railverbinding Roosendaal – Breda en deels door het vliegveld Seppe. Aan de noordzijde van Bosschenhoofd is het bebouwingslint meegenomen in het bestemmingsplan. De begrenzing van het plangebied is gebaseerd op de begrenzing van de bebouwde kom van de kern en de plangrens van het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ van de gemeente Halderberge, dat is vastgesteld op 22 september 2011. In het plangebied zijn twee locaties buiten het plan gelaten, namelijk de centrumontwikkeling en het gebied naast de Pastoor van Breugelstraat 49. Voor deze gebieden is de plantontwikkeling nog niet helemaal afgerond. Daarnaast is voor het sportpark Bosschenhoofd een bestemmingsplan in procedure, zodat ook deze locatie buiten het plan is gelaten. In het plangebied vigeert grotendeels het bestemmingsplan ‘Kom Bosschenhoofd’, vastgesteld door de gemeenteraad van Halderberge op 27 maart 1997 en goedgekeurd door Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant op 10 november 1997.
Voorts vervangt dit plan ook (delen van) de volgende plannen: - bestemmingsplan ‘Buitengebied’, vastgesteld op 26 augustus 1982 en goedgekeurd op 29 maart 1983; - bestemmingsplan ‘Seppedreef’, vastgesteld op 29 september 1994 en goedgekeurd op 23 januari 1995
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
3
-
bestemmingsplan Bosschenhoofd – West II, vastgesteld op 20 november 1980 en goedgekeurd op 2 december bestemmingsplan Bosschenhoofd – West III, vastgesteld op 21 mei 1987 en goedgekeurd op 8 oktober 1987 bestemmingsplan ‘Bosschenhoofd – West IV’, vastgesteld op 8 juli 1993 en goedgekeurd op 9 november 1993 bestemmingsplan ‘Park Seppe’, vastgesteld op 26 september 2002 en gedeeltelijk goedgekeurd op 18 mei 2004 bestemmingsplan ‘Pastoor van Breugelstraat tussen nrs 44 en 44a’, vastgesteld op 8 juli 2010
Daarnaast zijn in het plangebied meerdere artikel 19 WRO vrijstellingen doorlopen teneinde ruimtelijke (woningbouw)ontwikkelingen mogelijk te maken, zoals voor het terrein van de voormalige steenfabriek, voor de woningbouw aan de Margrietstraat en voor de woningbouw op de ‘Topshot’-locatie.
1.2. Aanleiding Het huidig ruimtelijke beleid is over een groot aantal bestemmingsplannen verdeeld. Een belangrijk deel van deze plannen is sterk verouderd. Deze situatie maakt het moeilijk om voor deze wijken een eenduidig planologisch beleid te voeren. Deze situatie maakt het wenselijk om de bestemmingsplannen te actualiseren. In het kader van het actualiseringproject worden voor de vijf verschillende kernen (Oudenbosch, Oud Gastel, Hoeven, Bosschenhoofd en Stampersgat) nieuwe bestemmingsplannen opgesteld. In de actualisatiereeks is het bestemmingsplan voor Oud Gastel als eerste opgesteld. Hoofddoelstelling van het voorliggende bestemmingsplan is het kunnen beschikken over een adequate planologische regeling, waarin het meest recente ruimtelijk beleid in juridisch bindende vorm is neergelegd. Hiermee wordt een eenduidig kader gecreëerd voor het beheer van deze kern met bindende regels voor gemeente, exploitanten, burgers en andere gebruikers van het gebied.
1.3. Leeswijzer In de voorliggende toelichting komen achtereenvolgens de volgende aspecten aan de orde: beleidskader (hoofdstuk 2). Het beleidskader wordt vooral gevormd door de gemeentelijke uitgangspunten ten aanzien van de ruimtelijke en functionele ontwikkeling van het plangebied; een beschrijving van het plangebied (hoofdstuk 3). In dit hoofdstuk wordt een kenschets gegeven van de opbouw en de aanwezige waarden en wordt ingegaan op de ontwikkelingsgebieden. milieuaspecten (hoofdstuk 4). In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de milieuaspecten van het onderhavige plangebied; juridische systematiek (hoofdstuk 5). In dit hoofdstuk wordt kort aangegeven hoe de regels en verbeelding te lezen. economische uitvoerbaarheid (hoofdstuk 6) overleg en inspraak (hoofdstuk 7). In dit hoofdstuk wordt uiteengezet hoe is omgegaan met inspraak- en vooroverlegreacties.
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
4
2.
BELEIDSKADER
In dit hoofdstuk komt het ruimtelijke beleidskader aan de orde dat van toepassing is op het plangebied en relevant is voor de ontwikkeling van dit bestemmingsplan. Het betreft hier het beleid van het rijk, de provincie en de gemeente. Het relevante sectorale beleid wordt bij de desbetreffende onderwerpen in het hoofdstuk milieuhygiënische en planologische aspecten weergegeven.
2.1. Rijksbeleid Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. Deze structuurvisie geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau. De SVIR vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de MobiliteitsAanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving. Tevens vervangt het de ruimtelijke doelen en uitspraken in de PKB Tweede structuurschema Militaire terreinen, de agenda landschap, de agenda Vitaal Platteland en Pieken in de Delta. Daarmee is de SVIR het kader voor thematische of gebiedsgerichte uitwerkingen van rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. Afspraken over verstedelijking, groene ruimte en landschap laat het Rijk over aan de provincies en gemeenten. Gemeenten krijgen ruimte voor kleinschalige natuurlijke groei en voor het bouwen van huizen die aansluiten bij de woonwensen van mensen. Wel zijn er 13 nationale belangen opgenomen in de SVIR, die nader zijn uitgewerkt in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening De wetgever heeft in de Wro, ter waarborging van de nationale of provinciale belangen, de besluitmogelijkheden van lagere overheden begrensd.
Indien provinciale of nationale belangen dat met het oog op een goede ruimtelijke ordening noodzakelijk maken kunnen bij of krachtens provinciale verordening respectievelijk bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels worden gesteld omtrent de inhoud van bestemmingsplannen. In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), beter bekend als de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Ruimte, zijn 13 nationale belangen opgenomen die juridische borging vereisen. Het Barro is gericht op doorwerking van de nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen en is deels opgebouwd uit hoofdstukken afkomstig van de 'oude' ontwerp AMvB Ruimte die in 2009 al aan inspraak is onderworpen, en deels uit nieuwe onderwerpen. Het Barro is op 30 december 2011 in werking getreden. Het betreft alleen die regels uit het eerdere ontwerp van de AMvB Ruimte (d.d. 2 juni 2009), die als nationaal belang in de nog vast te stellen Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) worden herbevestigd: 2) Project Mainportontwikkeling Rotterdam, 3) Kustfundament, 4) Grote Rivieren (exclusief Maas), 5) Waddenzee en
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
5
waddengebied, 6) Defensie en 13) Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. Enkele bepalingen zijn hier echter van uitgezonderd. Deze hebben betrekking op provinciaal medebewind en op ontheffingsmogelijkheden en kunnen pas in werking treden op het moment waarop is voorzien in een wettelijke grondslag voor provinciaal medebewind en voor de mogelijkheid tot afwijking van algemene regels. Dit betekent tevens dat de artikelen ten behoeve van nationaal belang 13) 'Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde' van inwerkingtreding uitgezonderd zijn. De overige in de SVIR opgenomen nationale belangen, behalve die voor belang 9) buisleidingen, worden neergelegd in een ontwerpwijziging van het Barro. De wijziging van het Barro treedt op een nader te bepalen tijdstip in werking. Het betreft de nationale belangen: 1) Rijksvaarwegen 4) Grote Rivieren (alleen Maas) 7) Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, 8) Elektriciteitsvoorziening, 10) EHS, 11) Primaire waterkeringen buiten het kustfundament en 12) IJsselmeergebied. De opname van het onderwerp buisleidingen in het Barro wordt uitgesteld in afwachting van de behandeling van de Structuurvisie Buisleidingen. In het plangebied zijn geen nationale belangen in het geding. Het nationale ruimtelijke beleid heeft geen consequenties voor het plangebied.
2.2. Provinciaal beleid Structuurvisie Noord- Brabant en Verordening Ruimte In de Wro is vastgelegd hoe de bevoegdheden voor ruimtelijke ordening zijn verdeeld tussen de gemeenten, provincies en het rijk. Zo kan de provincie (instructie)regels opstellen waarmee een gemeente rekening moet houden bij het ontwikkelen van ruimtelijke plannen: de planologische verordening. Door deze regels weten gemeenten al in een vroeg stadium waar ze aan toe zijn. De onderwerpen die in de verordening staan komen uit de provinciale structuurvisie. Daarin staat welke belangen de provincie wil behartigen en hoe ze dat wil doen. De verordening is daarbij een van de manieren om die provinciale belangen veilig te stellen. De Verordening ruimte Noord-Brabant 2011 is vastgesteld op 17 december 2010 en op 1 maart 2011 in werking getreden. In de verordening komen de volgende onderwerpen aan bod: stedelijke ontwikkeling: wonen en (middel-)zware bedrijventerreinen ecologische hoofdstructuur (EHS) waterbergingsgebieden intensieve veehouderij concentratiebeleid glastuinbouw ruimte-voor-ruimte
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
6
Stedelijke ontwikkeling
De kaartbeelden laten voor Bosschenhoofd een soortgelijk beeld zien als voorheen in het geldend ruimtelijk beleid. In de Verordening Ruimte is onder meer het bestaand stedelijk gebied opgenomen, alsmede zoekgebieden voor verstedelijking. Voor Bosschenhoofd zijn deze zoekgebieden voor stedelijke ontwikkeling aan de westzijde en de zuid-oostzijde gelegen.
Ecologische hoofdstructuur De ecologische hoofdstructuur (EHS) is een samenhangend netwerk van natuurgebieden en landbouwgebieden met natuurwaarden van (inter)nationaal belang. Het doel van het EHS-beleid is het veiligstellen van ecosystemen en het realiseren van leefgebieden met goede condities voor de biodiversiteit. Binnen de kom van Bosschenhoofd zijn enkele gebieden aangewezen als Ecologische Hoofdstructuur.
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
7
Deze gebieden zijn op de verbeelding bestemd als ‘Bos’. Binnen deze bestemming is een beschermende regeling opgenomen ten aanzien van de landschaps- en natuurwaarden.
Water
Uit de verbeelding bij de provinciale verordening is af te leiden dat een deel van de kom van Bosschenhoofd valt binnen het waterwingebied (oranje), het grondwaterbeschermingsgebied (roze) en de boringsvrije zone. In artikel 5.5. van Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
8
de verordening zijn regels opgenomen met betrekking tot de bescherming van deze gebieden, waarbij uit lid 1 voortvloeit dat een bestemmingsplan dat is gelegen in een waterwingebied uitsluitend strekt tot instandhouding van de openbare drinkwatervoorziening waarbij een medebestemming voor natuur of bos is toegelaten. Het deel van het waterwingebied dat valt binnen het plangebied, op de hoek van de Spoorbaan en de Oude Antwerpse postbaan is in overeenstemming met het bovenstaande bestemd. Voor het grondwaterbeschermingsgebied geldt op grond van artikel 5.5 lid 2 en 3 dat bepaalde omzettingen van bestemmingen niet zijn toegestaan en dat de toelichting een verantwoording bevat waaruit blijkt dat de risico's voor de kwaliteit van het grondwater geheel of nagenoeg geheel gelijk blijven. Aangezien dit bestemmingsplan een conserverend karakter heeft zijn er geen negatieve gevolgen te verwachten voor de grondwaterkwaliteit. Het waterwingebied en het grondwaterbeschermingsgebied zijn als de gebiedsaanduidingen ‘milieuzone – grondwaterbeschermingsgebied’ en ‘milieuzone – waterwingebied’ op de verbeelding opgenomen. Ter plaatse van deze aanduidingen geldt dat de gronden mede bestemd zijn voor de openbare drinkwatervoorziening en voor de instandhouding van het puttenveld ten behoeve van de waterwinning.
Voor de bescherming van het waterwin- en grondwaterbeschermingsgebied speelt naast het bovenstaande ook de provinciale milieuverordening van Noord-Brabant een rol. In hoofdstuk 5 van deze verordening zijn nadere regels opgenomen ter bescherming van de drinkwaterkwaliteit. Cultuurhistorische Waardenkaart De provincie koestert haar ruimtelijk erfgoed, zoals landgoederen, heidevelden, oude klooster- en fabriekscomplexen, vestingwerken, monumentale bomen en bodemvondsten. Ze ziet dit erfgoed als belangrijk onderdeel van haar identiteit en wil het een plaats geven in de verdere ontwikkeling van Brabant. Daarom heeft ze haar ruimtelijk erfgoed opgenomen op de Cultuurhistorische Waardenkaart (CHW). De provincie heeft de CHW in 2010 herzien. Nieuw op de CHW 2010 is het 'provinciaal belang'. Dit belang bestaat uit 21 cultuurhistorische en 16 archeologische landschappen.
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
9
Bosschenhoofd ligt op de nieuwe Cultuurhistorische waardenkaart in de ‘regio’ van de West-Brabantse venen. Verder ligt rondom Bosschenhoofd het ‘archeologisch landschap dekzandrug Bosschenhoofd – Hoeven’. De winning en het transport van turf heeft het landschap van de West-Brabantse venen eeuwenlang beheerst. Hieraan herinneren de (relicten van) turfvaarten en de turfhoofden. De ontginning van het veen heeft de ontwikkeling van het gebied mogelijk gemaakt. Op de afgeveende gronden werden nieuwe dorpen gesticht, landgoederen, landbouwgronden en productiebossen aangelegd. Dragende structuren in de regio zijn: Onderscheid tussen oude dorpen en jonge ontginningen Dorpen en gehuchten gevormd in het kader van de turfgraverij Turfvaarten en turfhavens Overige afgegraven waterlopen Landgoederen met parken, parkbossen en lanen
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
10
In Bosschenhoofd is het bosperceel op de hoek van de Uilenspiegelstraat en de Pastoor van Breugelstraat aangemerkt als ‘historisch groen’.
2.3. Gemeentelijk beleid StructuurvisiePlus (2001) De StructuurvisiePlus (nr. 124x00014, d.d. 27 september 2001, BRO) geeft tot 2020 de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente Halderberge weer en dient daarmee als toetsingskader voor ruimtelijke ontwikkelingen voor een periode van ca. 10 á 15 jaar gerekend vanaf de vaststelling (27 september 2001). In de StructuurvisiePlus wordt onder meer geconcludeerd, dat water een dominante rol speelt in de ruimtelijke ordening. Het water(systeem) heeft nauwe relaties met de natuurwaarden, heeft grote invloed gehad op de historische ontwikkeling van de kernen en heeft in grote mate de vormgeving van het landschap bepaald. De StructuurvisiePlus bevat de volgende beleidslijnen: - voor de kernen: stedelijke ontwikkelingen moeten worden (be)geleid door kansen voor hergebruik van water, infiltratie en berging/retentie; - behoud van landschappelijk waarden en identiteitswaarden van de verschillende kernen; Met betrekking tot Bosschenhoofd stelt de Structuurvisie dat Bosschenhoofd een recreatief profiel heeft, dat mede gedragen wordt door een goede bereikbaarheid.
Waterplan Halderberge (2004) Het Gemeentelijk Waterplan Halderberge, vastgesteld 30 september 2004, is een gezamenlijk beleidsplan voor watersysteem en waterketen in Halderberge van alle betrokken overheden: Gemeente Halderberge, Waterschap Brabantse Delta, Brabant Water en Provincie Noord-Brabant. De aanleiding voor het opstellen van het waterplan is dat het beheer van watersysteem en waterketen over verschillende partijen is versnipperd. De opstellers beogen met een gezamenlijk Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
11
plan beleid en uitvoering beter op elkaar af te stemmen, met een beter rendement tot gevolg. Het Gemeentelijk Waterplan Halderberge is opgehangen aan 6 thema’s: samen werken aan water; water en kwantiteit; water en kwaliteit en ecologie; watervoorziening, watergebruik, riolering en afvalwaterzuivering; water en ruimte; gebruik, beleving en cultuurhistorie. Knelpunt in verschillende kernen is het optreden van wateroverlast als gevolg van te geringe capaciteit van de riolering. Dit komt doordat het aangesloten verhard oppervlak veel groter is dan in het verleden is aangenomen en waarop derhalve de riolering gedimensioneerd is. Daarnaast treedt op verschillende locaties overlast van grondwater op. In het maatregelenprogramma zijn de maatregelen van het waterplan opgenomen, waaronder uitvoeringsmaatregelen, zoals de aanleg van een bergbezinkbassin of het inrichten van gebieden voor de waterberging. Het oplossen van wateroverlast door grondwater of als gevolg van een te geringe capaciteit van de riolering neemt in het maatregelenprogramma een belangrijke plaats in.
Landschapsbeleidsplan Gemeente Halderberge ‘Samen voor groen’ (20-21 2003) Het landschapsbeleidsplan vormt een plan dat gericht is op het duurzame behoud, ontwikkeling en versterking van een samenhangend, groen landschap. Enerzijds dient het als beleidsstuk, anderzijds bestaat het uit een maatregelplan met praktische ideeën om bestaande natuur- en landschapswaarden verder te ontwikkelen en ‘groene’ kansen te benutten.2
Afvalplan Halderberge (2003) In het afvalplan, vastgesteld door de gemeenteraad op 26 juni 2003, is bepaald, dat verzamelcontainers vervangen worden door ondergrondse containers. Op locaties van geconcentreerde nieuwbouw wordt direct overgegaan op ondergrondse containers. Dit heeft gevolgen voor de inrichting van de openbare ruimte.
Nota Speelgelegenheid “Ruimte voor spelen”(18-12-2008) Gezien de bewegingsarmoede onder de jeugd is actief spelen van groot belang voor het ontwikkelen van een gezonde leefstijl. Het is daarom belangrijk dat er genoeg ruimte wordt gereserveerd ten behoeve van speelvoorzieningen. Circa drie procent van de bebouwde ruimte (landelijke tendens) dient voor deze
1 2
Opgesteld door Plancompagnons Landschapsarchitecten te Breda en De Horst te Rijen. Landschapsbeleidsplan Gemeente Halderberge ‘Samen voor groen’, hoofdstuk 1: Inleiding.
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
12
voorzieningen te worden ingericht. Er zal in overleg met de bevolking aandacht worden besteed aan het realiseren van speelgelegenheid in het gebied.
Sportnota “Halderberge in beweging”(14-4-2011) In het accommodatiebeleid wordt gestreefd naar een zo hoog mogelijke bezettings- / bespelingsgraad van de bestaande voorzieningen. Hiertoe wordt onder meer een multifunctioneel gebruik van deze voorzieningen wenselijk geacht.
Kadernota Jeugd 2011-2014 “Halderberge in verbinding met de jeugd” (11-72011) Het Halderbergse jeugdbeleid is gericht op preventie, samenwerking en versterking van de jeugd en hun gezinnen om (maatschappelijke) uitval tegen te gaan. Bovendien is het van belang dat de maatschappelijke binding wordt verstevigd en / of vergroot. Essentieel is dat het voorzieningenniveau dusdanig op orde is dat jongeren bereikbaar zijn. Het gaat hierbij met name om jongerencentra, speel- en hangplekken, naschoolse opvang en hulpverleningsvoorzieningen zoals het Centrum Jeugd en Gezin. Het is dus van groot belang dan het voorzieningenniveau wordt gehandhaafd en op onderdelen wordt uitgebreid.
Antennebeleid gemeente Halderberge (2011) In de beleidsnotitie wordt aangegeven hoe de gemeente omgaat met het plaatsen van (vergunningplichtige) antennemasten. De gemeente kiest hierbij voor de volgende algemene beleidsuitgangspunten: - er moet steeds worden gestreefd naar maximale site-sharing; - de plaatsing op bestaande antennemasten of andere bestaande bouwwerken zoals hoogspanningsmasten heeft de voorkeur; - er moet zoveel mogelijk worden aangesloten bij bestaande bebouwing of elementen; - plaatsing zoveel mogelijk uit het zicht; - de installaties dienen zoveel mogelijk te worden geïntegreerd in de architectuur en/of de omgeving; - de installaties mogen geen afbreuk doen aan de visuele kwaliteit van een gebouw en de omgeving; - specifieke architectonische kenmerken mogen niet aangetast worden; - bij in aanmerking komende nieuwbouw dient rekening te worden gehouden met de integratie van de installatie; - een goede vormgeving van installaties en montage- en bevestigingsmethodieken kan de integratie in de omgeving en acceptatie vergemakkelijken; - de antenne-installaties, alsmede de bijbehorende technische installaties en de bedrading moeten door middel van zorgvuldige materiaal- en kleurkeuze in de omgeving ingepast worden; - het ter beoordeling voor te leggen materiaal dient een volledig inzichtelijk beeld te geven van de beoogde installatie in zijn omgeving, compleet met
toebehorende infrastructuur.
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
13
Niet voor alle gebieden is het plaatsen van antennemasten wenselijk, daarom is er per deelgebied (bebouwde kom, bedrijventerrein, sporterrein, buitengebied) aangegeven of er sprake is van ‘stimulerend’ of ‘restrictief’ beleid. In zijn algemeenheid wordt een verzoek tot plaatsing van een antenne-installatie getoetst aan de volgende criteria: stedenbouwkundige, landschappelijke, bouwtechnische, welstand, monumentale en maatschappelijke aspecten. In een als ‘restrictief’ aangemerkt gebied/ functie gelden deze aspecten in versterkte mate.
Waardevolle Bomen Halderberge (2011) De lijst “Waardevolle Bomen Halderberge versie 2011” is een gemeentelijke inventarisatielijst van gemeentelijke en particuliere waardevolle bomen, met als doel het behoud van waardevolle bomen binnen de gemeente Halderberge. Bij het opstellen van deze lijst is uitgegaan van het landelijke register Monumentale Bomen (Bomenstichting), de lijst “Bijzondere en monumentale bomen in Oudenbosch” en een in eigen beheer uitgevoerde inventarisatie. De lijst van 2004 is geactualiseerd en op 12 juli 2011 vastgesteld door het college. Omdat de lijst van waardevolle bomen voortdurend in beweging is, worden wijzigingen en aanvullingen jaarlijks ter goedkeuring voorgelegd aan het College van Burgemeester en Wethouders. In het geval van het voornemen van kap van een boom die vermeld staat op deze lijst, dient op basis van de vigerende Bomenverordening een kapaanvraag te worden ingediend. Bij de behandeling van de aanvraag wordt getoetst of een boom op de waardevolle bomenlijst staat. Als dat geval het geval is, is een omgevingsvergunning vereist, waarbij een afweging wordt gemaakt tussen het belang van de kap versus de waarde van de boom. In het geval van kap wordt in beginsel een herplantplicht opgelegd. Voor het kappen van bomen die niet vermeld zijn op de waardevolle bomenlijst, is geen omgevingsvergunning vereist.
Verkeersstructuurplan 2010-2015 (2009) Het plan (vastgesteld door het college d.d. 20 oktober 2009) is een weergave van hoe de huidige en toekomstige verkeerstructuren in de gemeente vormgegeven moeten worden om het verkeer nu en in de toekomst op een veilige manier te kunnen afwikkelen. In het plan wordt een vergrote herkenbaarheid van de wegenstructuur voorgesteld, waardoor de kans op ongevallen afneemt en de onderlinge bereikbaarheid tussen de verschillende kernen verbetert. Het plan geeft weer op welke wegen willen een bepaalde verkeersdoelgroep (auto/fiets/voetganger/openbaar vervoer) gewenst is en waar niet. Bij de inrichting van wegen wordt een duidelijke keuze gemaakt tussen verkeers- en verblijfsgebieden en er wordt ingezet op het stimuleren van de fiets en het openbaar vervoer. Voor Bosschenhoofd is opgenomen dat op de Pastoor van Breugelstraat het aantal verkeersbewegingen toeneemt. Deze toename is het gevolg van met name de autonome mobiliteitsgroei en de ruimtelijke ontwikkelingen (o.a. transformatiegebieden aan zuidkant Oudenbosch). De gemeenteraad heeft het college opdracht te geven om ook in de toekomst maximaal 7.000 mvt/etmaal over de Pastoor van Breugelstraat te laten rijden. Dit is Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
14
overigens minder dan er in de huidige situatie over rijden (circa 7.600 mvt/etmaal in 2009). Dit betekent dat ondanks de autonome mobiliteitsgroei en de ruimtelijke ontwikkelingen hier geen extra verkeer mag bijkomen. Om aan deze doelstelling te voldoen zijn ingrijpende maatregelen noodzakelijk. Een knip ten noorden of ten zuiden op de doorgaande route door Bosschenhoofd (Pastoor van Breugelstraat) is de enige maatregel die de gewenste intensiteitsgrens kan bereiken. Uit de verkeerskundige verkenningen blijkt dat deze ingreep nadelige gevolgen heeft op de bereikbaarheid van Bosschenhoofd en verplaatsing van verkeer naar andere wegen laat zien. Dat laatste betekent niets meer dan dat wanneer het probleem in Bosschenhoofd wordt opgelost naar verwachting meer verkeer door Hoeven, Zegge en het buitengebied gaan rijden. Deze wegen en kernen zijn niet berekend op een dergelijke toename waardoor deze wegen opgewaardeerd zullen moeten worden. Daarnaast zal doordat het dorp een meer geïsoleerde ligging krijgt ook de leefbaarheid van Bosschenhoofd onder druk komen te staan. Een van de uitgangspunten van het VSP is een goede balans tussen verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. Met het knippen van de Pastoor van Breugelstraat wordt deze balans teveel verstoord.
Voor een betere onderlinge balans moet er gekozen worden voor minder drastische maatregelen die er voor zorgen dat de kern Bosschenhoofd wel bereikbaar en leefbaar blijft, maar minder aantrekkelijk wordt voor doorgaand (vracht)verkeer waardoor de verkeersintensiteit zo min mogelijk groeit. Er kan dan op korte termijn gedacht worden aan de volgende maatregelen: Aanpassen vormgeving toekomstige rotonde rondweg om het verkeer zodanig te sturen dat de route via Bosschenhoofd minder aantrekkelijk wordt; Afwaarderen van de Pastoor van Breugelstraat en Vaartweg buiten de bebouwde kom tot erftoegangswegen (60 km/h). Door de langere reistijd wordt de route minder aantrekkelijk voor doorgaand verkeer; Verleggen van komgrens Oudenbosch op de Vaartweg (maximale snelheid 50 km/h); Opnemen van bewegwijzering vanaf de A58 naar Oudenbosch via de afrit Vosdonk; Aanvullende (fysieke) maatregelen om doorgaand vrachtverkeer door Bosschenhoofd te weren; Analyse van verkeersbewegingen maken naar aanleiding van meer realistische inschatting van omvang van de transformatiegebieden. Door de langere reistijd wordt de route minder aantrekkelijk voor doorgaand verkeer. Bovenstaande verkeersremmende maatregelen zorgen ervoor dat in de toekomst de Pastoor van Breugelstraat van circa 10.000 mvt/etmaal. De functie van de weg en het gebruik zijn dan vanuit duurzaam veilig oogpunt in balans.
Doordat de transformatiegebieden naar verwachting minder snel groeien dan bij de verkeersanalyses is aangenomen, kan de verkeersintensiteit in 2020 zelfs nog iets lager komen liggen. Maatregelen lange termijn:
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
15
Voor een duurzame oplossing op langere termijn is een omlegging A58 de oplossing voor het verkeer in Bosschenhoofd. Voor de lange termijn wordt dan ook geadviseerd, conform de afspraken met de gemeenten Roosendaal en Rucphen in te zetten op realisatie van de omlegging van de A58.
Bij de verkenningen is ook gekeken naar de invloed van de Omleiding Rucphen. Uit modelberekeningen blijkt dat deze geen invloed heeft op het verkeer door Bosschenhoofd.
Welstandsnota Halderberge (2008) Het welstandsbeleid is opgesteld vanuit het oogpunt dat het belang van een aantrekkelijke gebouwde omgeving dient te worden behartigd. De welstandsnota omschrijft op welk niveau de welstand van een gebied of object getoetst moet worden. Dit om de architectonische kwaliteit bij verbouw of nieuwbouw te waarborgen. De medewerkers van bouw- en woningtoezicht toetsen de ingediende bouwplannen allereerst aan de sneltoetscriteria van de welstandsnota. Indien het bouwplan hier niet aan voldoet, wordt een omgevingsadvies aangevraagd. Een onafhankelijke commissie toetst het bouwplan dan aan de gebiedscriteria van de welstandsnota. De kern is opgedeeld in deelgebieden met ieder een eigen karakteristiek. Binnen welk deelgebied een bouwaanvraag valt is terug te vinden op de kaart ‘gebiedsindeling Bosschenhoofd’. Voor ieder deelgebied wordt gestreefd naar behoud van de waardevolle kenmerken. Op de afbeelding hieronder is deze gebiedsindeling weergegeven.
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
16
Welstand in de kern Bosschenhoofd
Bijzondere bebouwingstypologie: - Historische dorpse bebouwingslinten (bruin) - Individuele woningbouw (geel) - Op zichzelf staande bebouwing (roze) Woongebieden (in rood): - Woongebied Marijkestraat - Woongebied Wilhelminastraat - Woongebied Berkenlaan - Thematische uitbreiding (park Seppe) Werkgebieden (in blauw): - Bedrijventerrein Bosschenhoofdsestraat Aan het historische dorpsgebied is een streng welstandsniveau toegekend. Dit vanwege het historische en functionele belang. Aan het gebied met “individuele woningbouw”, ”op zich zelf staande bebouwing” en “woongebieden” is een licht welstandsniveau toegekend. Aan het bedrijventerrein is een laag welstandsniveau toegekend. Hier wordt geen grote waarde gehecht aan het verblijfsklimaat en de beeldkwaliteit. Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
17
Halderberge veilig en mobiel! (2008) Deze ‘Nota evaluatie verkeersveiligheidsplan en actualisatie verkeersveiligheidsbeleid’ (vastgesteld door gemeenteraad op 14 februari 2008) heeft als belangrijkste voornemen op het gebied van verkeersveiligheid het blijvend verbeteren van de verkeersveiligheid in de gehele gemeente. Het accent zal aankomende jaren echter niet meer liggen op het gebied van overwegend infrastructurele maatregelen, maar meer op het instellen van 60 km/h zones volgens een sobere inrichting. Daarnaast blijven gedragsbeïnvloeding en educatie belangrijke speerpunten.
De woningmarkt in Halderberge 2008-2018 (woningmarktonderzoek) Het woningmarktonderzoek is door de gemeenteraad van Halderberge voor kennisgeving aangenomen en beschrijft de resultaten van het onderzoek dat SGBO (nr. 72110, d.d. juni 2008) in opdracht van de gemeente en Bernardus Wonen heeft uitgevoerd. Dit rapport bevat de uitkomsten van een woningmarktonderzoek dat in de gemeente Halderberge is uitgevoerd. De gemeente heeft besloten om dit onderzoek als kader voor de nog op te stellen woonvisie/ woonbeleid te hanteren. De gemeente Halderberge telt circa 29.350 inwoners in ruim 12.000 woningen. Er is een sterke behoefte aan een actueel onderzoek naar de lokale woningmarkt. Het laatst gehouden woningmarktonderzoek dateert namelijk uit 2003, het jaar waarin de gemeente door de provincie Noord-Brabant is aangewezen als pilotgemeente op grond waarvan binnen de contouren van de dorpskernen onbeperkt woningen mogen worden gebouwd. Dit heeft in korte tijd geleid tot een fors aantal woningbouwinitiatieven, terwijl ook veel nieuwe bedrijfsvestigingen worden gerealiseerd. Anderzijds kampt de gemeente met vergrijzingproblematiek. Al deze ontwikkelingen hebben geleid tot veranderingen op de woningmarkt waardoor deze moeilijk is te voorspellen.
Om in te kunnen spelen op deze ontwikkelingen en om bijbehorende kansen in relatie met het gemeentelijk ambitieniveau optimaal te benutten is het noodzakelijk de huidige en toekomstige woonvraag zowel in kwantitatieve alsook in kwalitatieve zin in beeld te brengen. Hieronder is de woningvraag en het -aanbod van alle kernen van de gemeente Halderberge weergegeven:
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
18
In alle kernen is een statistisch woningtekort zichtbaar, behalve in de kern Stampersgat. Door de nieuwbouw een impuls te geven en zodoende het draagvlak voor de voorzieningen te vergroten kan een nieuwe vraag naar woningen gecreëerd worden. De gemeente Halderberge verwacht dat de woningbehoefte de komende jaren (tot 2012 en verder) nog meer zal toenemen dan de in dit onderzoek berekende behoefte van 888 woningen voor de periode tot en met 2012. Achterliggende gedachte hierbij is dat het economisch klimaat in de regio zich momenteel sterk ontwikkelt. De werkgelegenheid op bedrijventerreinen Borchwerf, Moerdijk en het AgroFoodCluster neemt toe. In de directe omgeving van Halderberge ‘ontwikkelt’ bedrijventerrein Borchwerf momenteel sterk. Een deel van de bedrijven die zich hier recent hebben gevestigd, c.q. wenst te vestigen is afkomstig van buiten de regio of zelfs buiten Nederland/Europa. Deze bedrijven zullen naast de werving van werknemers in de regio, ook werknemers van buiten de regio moeten aantrekken. Daarnaast is de gemeente van mening dat ook de ligging tussen Rotterdam en Antwerpen, met een duidelijke landelijke schijnwerper op de regio, van invloed is de woningbehoefte t/m 2012 en verder.
Woonvisie Halderberge: diversiteit in kwaliteit De woonvisie van Halderberge is gebaseerd op de volgende centrale uitgangspunten: De kernen van Halderberge hebben ieder een eigen kwaliteit en identiteit. Het woonbeleid draagt bij aan het handhaven en versterken daarvan. De nieuwbouwproductie van Halderberge is gebaseerd op de eigen behoefte van de gemeente en een beperkte groei die voortkomt uit de ontwikkeling van Borchwerf, de Agro Food Cluster en de opvang van arbeidsmigranten. Promotie en marketing van Halderberge zijn nodig voor het bereiken van de gewenste productie en zijn daardoor aandachtspunten bij het woonbeleid. Starters en senioren verdienen aandacht in iedere kern. De uitvoering van het woonbeleid wordt gewaarborgd door een nauwe samenwerking tussen de gemeente en de partners in het woonbeleid. Een nadere detaillering van deze uitgangspunten wordt door de volgende figuur krachtig weergegeven. Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
19
Voor Bosschenhoofd geldt dat het aantrekkelijke groene en rustige woonmilieu gehandhaafd moet blijven en dat nieuwbouw moet aansluiten op deze kenmerken. Dat betekent een sterk accent op grondgebonden woningen in een ruime opzet. Het gewenste woningbouwprogramma in Bosschenhoofd zou moeten bestaan uit: circa 25% huurwoningen circa 10% goedkope koopwoningen voor starters circa 35% middeldure koopwoningen, vooral te realiseren als voor ouderen geschikte grondgebonden woningen circa 30% dure koopwoningen ten behoeve van de doorstroming De centrumontwikkeling is van groot belang voor Bosschenhoofd. De plannen omvatten een nieuwe multifunctionele accommodatie, waarin onder meer een cluster voorzieningen gericht op kinderen (basisschool, peuterspeelzaal, kinderdagverblijf, consultatiebureau), een cluster medische voorzieningen (huisarts, apotheek, fysiotherapeut) en het buurthuis worden ondergebracht. Ook is in het plan ruimte gereserveerd voor een nieuwe supermarkt (de feitelijke realisatie van de supermarkt is afhankelijk van het vinden van een exploitant). Met deze maatregelen betekent het Centrumplan een aanzienlijke versterking van het voorzieningenniveau van de kern. Het woningbouwprogramma van het Centrumplan bevat woningtypes waaraan op dit moment in Bosschenhoofd weinig aanbod is. Realisatie van het Centrumplan dient dan ook de hoogste prioriteit te krijgen.
Het woningbouwprogramma van Bosschenhoofd is te omvangrijk vergeleken met de behoefte en de huidige omvang van de woningvoorraad. Het is dringend gewenst dat de productie in Bosschenhoofd over een langere periode wordt gespreid. Om te voorkomen dat de productie geheel stilvalt, zal de gemeente in samenwerking met ontwikkelaars en corporatie de situatie in Bosschenhoofd zorgvuldig moeten monitoren, zodat tijdig passende maatregelen genomen kunnen worden.
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
20
Na de basis … verder gaan met bouwen Dit nieuwe rapport dat ‘Bouwen aan de basis’ vervangt borduurt voort op het bestaande beleid. De nadruk op hoofdlijnen ligt in de periode 2010-2014 op: Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) en dan met name de gevolgen van de nieuwe Wet Onderwijskansen door Kwaliteit en Educatie (OKE-Wet). In een al vastgestelde visie wordt uitgegaan van de ontwikkeling van geïntegreerde kindcentra 0 t/m 12 jarigen in Halderberge. De aandacht voor de zorgleerling, Wet Passend onderwijs die per 1-8-2012 van kracht wordt. Een voortzetting en verdere uitbreiding van het Brede school concept.
Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Het Gemeentelijk Rioleringsplan 2005-2009 is vervangen door het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2010-2014. Het gemeentelijk rioleringsplan van de gemeente Halderberge geeft aan hoe de gemeente het rioleringsstelsel in de diverse kernen van de gemeente wil beheren, onderhouden, verbeteren en uitbreiden. De doelen voor de planperiode 2010-2014 zijn als volgt: 1. Inzameling van het binnen gemeentelijk gebied geproduceerd stedelijk afvalwater; 2. Doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater; 3. Het voorkomen van overlast of onderlast van de grondwaterstand; 4. Het transport van het ingezamelde water naar een geschikt lozingspunt; 5. Ongewenste emissies naar oppervlaktewater, bodem, grondwater voorkomen; 6. Zorgen dat zo min mogelijk overlast voor de omgeving wordt veroorzaakt. Hierbij is van belang dat de definitie van stedelijk afvalwater ten opzichte van voorheen beter is omschreven, zodat tegenwoordig duidelijk onderscheid wordt gemaakt in (stedelijk) afval- en hemelwater. Stedelijk afvalwater omvat huishoudelijk water of een mengsel daarvan met bedrijfsafvalwater, afvloeiend hemelwater, grondwater of ander afvalwater. Hemelwater wordt, zolang het niet in aanraking komt met ander afvalwater of verontreinigingen, niet meer beschouwd als afvalwater.
Naast de beheerstaken dienen in de planperiode 2019-2014 de volgende activiteiten te worden verricht: • Actualisering BRP’s • Opzetten grondwatermeetnet • Opzetten waterloket • Opstellen hemelwaterstructuurplan • Diverse maatregelen ten behoeve van het verbeteren hydraulisch functioneren • Doelmatig afkoppelen verhard oppervlak • Deelnemen aan OAS Studie
Milieubeleidsplan 2009-2012 Het plan, dat in samenwerking met de Regionale Milieudienst (RMD) is opgesteld en door de gemeenteraad is vastgesteld op 8 oktober 2009, bevat de Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
21
doelstellingen van het milieubeleid en de daarbij behorende uitvoeringsmaatregelen. Het is een praktisch plan dat op de uitvoering is gericht. In de gemeente Halderberge wordt, voornamelijk op het niveau van stedelijke planvorming, op onderdelen aandacht besteed aan duurzaamheid. Als aanvullend speerpunt is in het plan opgenomen: Omgevingskwaliteit gaat een integraal onderdeel uitmaken van stedelijke planvorming en ontwikkeling. Omgevingskwaliteit dient hierbij in brede zin te worden opgevat, dus onder meer openbaar groen (zie §2.6), speelmogelijkheden, waterbeheer, winkels, ruimte trottoirs, openbaar vervoer en parkeermogelijkheden. De ambitie van de gemeente Halderberge op het gebied van milieu (college- en raadsprogramma ’06-’10): Duurzame instandhouding/opwaardering openbaar groen; Duurzame ontwikkeling Halderberge met (waar mogelijk) vermindering milieubelasting Actief inzetten op de thema’s groen en duurzaam versterken betrokkenheid van burgers, maatschappelijke organisaties, ondernemers etc.
Beleidsplan Maatschappelijke Ondersteuning 2012-2015 “Eigen kracht” de zelfredzaamheid van de burger In de Wet Maatschappelijke Ondersteuning is opgenomen dat gemeenten een beleidsplan voor vier jaren moeten opstellen. Het ‘Beleidsplan Maatschappelijke Ondersteuning 2012-2015’ is op 9 februari 2012 door de gemeenteraad vastgesteld.
Bodembeheerplan “Duurzaam bodembeheer en grondstromenbeleid” (2007) In dit rapport, opgesteld door de Regionale Milieudienst d.d. november 2007, geeft de gemeente weer hoe zij zaken wil aanpakken die te maken hebben met het gebruik van de bodem om op te wonen, werken, recreëren en voor de winning van delfstoffen en drinkwater. Het rapport bestaat uit twee delen: deel I bevat informatie over het gemeentelijk beleid met betrekking tot duurzaam bodemgebruik en –beheer in relatie tot ruimtelijke ordening. Tevens bevat dit deel een beschrijving van de beschikbare bodeminformatie dioe betrekking heeft op het grondgebied van de gemeente. In deel II staat informatie over het grondstromenbeleid. In dit deel is de gebiedseigen bodemkwaliteit van de gemeenten bepaald en zijn de regels opgesteld voor het toepassen van vrijgekomen grond als bodem, zulks gebaseerd op de Vrijstellingsregeling Grondverzet behorende bij het Bouwstoffenbesluit.
Detailshandelsbeleid gemeente Halderberge (2008) Door NSI ruimtelijk economisch advies is in opdracht van de gemeente Halderberge onderzoek uitgevoerd naar de detailhandelsstructuur in de verschillende kernen van de gemeente Halderberge. Het detailhandelsbeleid van de gemeente Halderberge richt zich op het handhaven van de bestaande voorzieningenstructuur in de kernen. Behoud van de leefbaarheid in de kernen Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
22
staat hierbij voorop. Het beleid richt zich waar mogelijk op het verder ontwikkelen van centra en anticipeert op nieuwe ontwikkelingen in de gemeente en de regio. Bosschenhoofd is een kleine kern met een beperkt voorzieningenniveau in de vorm van o.m. een slager aan de Pastoor van Breugelstraat. Daarnaast zijn nog beperkt overige voorzieningen verspreid door het dorp gevestigd. De aanwezigheid van het hotel (Golden Tulip), vliegveld Seppe en nabijgelegen toeristisch gebied (Sterrenwacht, camping, recreatiepark Bosbad Hoeven) biedt potenties voor het in stand houden van enkele voorzieningen in het dorp. Voor Bosschenhoofd is de algemene beleidslijn: basisvoorzieningen in compact multifunctioneel centrum. Voor Bosschenhoofd gelden de volgende specifieke sterke en zwakke punten, en kansen en bedreigingen: Sterke punten
Zwakke punten
Sterk regionale functie dagelijkse speciaalzaak (slager) Standplaatsen bieden aanvulling op dagelijkse voorzieningen Relatief veel horeca en dienstverlening
Zeer beperkt winkelaanbod; Laag verzorgingsniveau; Geen centrum.
Kansen
Bedreigingen
Groei bevolking biedt mogelijkheden dagelijkse voorzieningen op peil te houden Centrumontwikkeling: clusteren voorzieningen in multifunctioneel gebouw inclusief winkels Omzetkansen door samenwerking met toeristische sector en inspelen op toerisme; Gebruik maken van alternatieve aanbodvormen en diverse afzetkanalen (consumenten en bedrijven, internet, bezorg, service op maat)
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
Toenemende vergrijzing; Verdere afname winkelbestand; Onduidelijk beleid en communicatie rond centrumontwikkeling leidt tot uitblijven investeringen ondernemers Zuidelijke rondweg Oudenbosch: kan druk in kern Bosschenhoofd doen toenemen
11 oktober 2012
23
Beleidsnota cultureel erfgoed gemeente Halderberge “Inspirerend verleden” Aanleiding en doel Een belangrijke pijler van de gemoderniseerde monumentenzorg is de verankering van de zorg voor het cultureel erfgoed in de ruimtelijke ordening. Die verankering is noodzakelijk voor een zorgvuldige omgang met het erfgoed binnen de snelle en omvangrijke veranderingen in de inrichting van stad en land. De gemeente heeft op 22 september 2011 een beleid vastgesteld waarin sprake is van zorgvuldig omgaan met de aanwezige cultuurhistorische waarden binnen Halderberge. De centrale visie van deze nota luidt: cultuurhistorie is een belangrijke drager van de identiteit van Halderberge en maakt integraal onderdeel uit van de ruimtelijke ontwikkeling van Halderberge, waardoor ontmoetingen van heden en verleden gelden als uitdaging en inspiratiebron voor de toekomst. Speerpunten nieuw erfgoedbeleid In de nota wordt de huidige stand van zaken met betrekking tot monumentenzorg besproken en worden voorstellen gedaan om te komen tot een adequaat, integraal en actief gemeentelijk beleid op het gebied van monumentenzorg. Bij het maken van beleidskeuzen moet het cultuurhistorisch aspect meer dan tot nu toe het geval is geweest een prominentere rol krijgen, die verder gaat dan alleen de zorg voor een bepaald monumentaal object.
Deze gedachte sluit tevens aan op internationale, nationale en provinciale ontwikkelingen. Daarnaast verdient het huidige uitvoeringskader een actualisering. Onderdelen Om te komen tot een adequaat, integraal en actief monumentenbeleid dient de inzet van de gemeentelijke monumentenzorg voor de komende jaren met name gericht te zijn op de volgende activiteiten: 1. Zorg voor het erfgoed Motivatie: met het oog op een verdere decentralisatie van taken met betrekking tot erfgoed en monumentenzorg is de gemeente nu nog meer verantwoordelijk voor haar eigen erfgoed. Om hier op een goede manier invulling aan te kunnen geven dienen de reguliere uitvoeringstaken geactualiseerd en geoptimaliseerd te worden. Vergunningverlening en handhaving vormen de belangrijkste instrumenten. 2. Kennis van cultuurhistorische waarden - de erfgoedvoorraad Motivatie: om een goed en doelmatig beleid te kunnen voeren is kennis van het eigen erfgoed van essentieel belang. Een goede, volledige en actuele inventarisatie van alles wat cultuurhistorisch van belang is ontbreekt tot nu toe. Dit geldt voor beschermde gebouwen, voor archeologische terreinen, voor cultuurhistorische landschapselementen en zeker voor historische structuren. Kennis van zaken bevordert de kwaliteit van de besluitvorming, zelfs als deze leidt tot de keuze om historische objecten of structuren prijs te geven.
Eén van de speerpunten van het nieuwe beleid is dan ook de kennis van de erfgoedvoorraad uit te breiden door het opstellen van een gemeentelijke Cultuurhistorische Waardenkaart.
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
24
3. Halderberge in beweging – erfgoed en ruimtelijke ontwikkelingen Motivatie: bij het ontwikkelen van nieuwe ruimtelijke plannen dient cultuurhistorie een volwaardige plaats én inbreng te krijgen. Derhalve dient er een gedegen kennis van de aanwezige cultuurhistorische / monumentwaarden verkregen te worden. Cultuurhistorische waarden en ontwikkelpotenties van het erfgoed kunnen leidraad van en inspiratiebron zijn voor nieuwe ontwikkelingen, die daarmee aan (belevings) kwaliteit winnen. In de komende beleidsperiode wordt ingezet op het tijdig inbrengen van de erfgoeddiscipline in ruimtelijke ontwikkelingsprocessen. 4. Ontwikkelen cultuurtoerisme Motivatie: Halderberge heeft veel potentie op het gebied van toerisme en recreatie. Cultuurhistorie vormt een belangrijk onderdeel van de toeristisch-recreatieve kwaliteit van het gebied. Een uitdaging én kans dus die “moet” worden aangegrepen! Op een aantal plekken in de gemeente is hiervan reeds sprake zoals de website “waarbrabantbegint.nl”, maar er zijn volop kansen om dit verder uit te bouwen. 5. Draagvlakverbreding cultuurhistorie: de ontsluiting van het Halderbergs erfgoed Motivatie: een grotere betrokkenheid van monumenteigenaren en publiek is essentieel voor een vitaal cultuurhistorisch beleid. Het vormt de basis om de hierboven genoemde doelstellingen te kunnen verwezenlijken.
Daarom is het belangrijk om participatie, educatieve projecten en publieksgerichte activiteiten te bevorderen. De kennis van het Halderbergs erfgoed moet goed, overzichtelijk en eenvoudig toegankelijk zijn. Economische waarde van cultuurhistorie Cultuurhistorie is van grote waarde voor onze maatschappij. Dit wordt algemeen erkend. Toch vertegenwoordigd die waarde nog te weinig kracht in belangenafwegingen en bij investeringsbeslissingen. Steeds vaker worden overheidsinvesteringen beoordeeld met behulp van een maatschappelijke kostenbatenanalyse. Met zo’n analyse worden alle huidige en toekomstige maatschappelijke voor- en nadelen van een project tegen elkaar afgewogen. Je kunt cultuurhistorie ook onderscheiden in de volgende drie economische waarden: - de recreatieve belevingswaarde (archeologie, landschap en historische gebouwen); - de verervingswaarde (nalatenschap aan het nageslacht); - de woongenotswaarde (huizen met interessante historische bouwkenmerken zijn meer waard dan vergelijkbare panden in een nieuwbouwwijk).
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
25
Beleidsnota archeologie gemeente Halderberge “ons ongeschreven verleden” Aanleiding en doel Als gevolg van de herziene Monumentenwet 1988 hebben gemeenten er een kerntaak bij gekregen op het gebied van de archeologische monumentenzorg. Archeologie is een verplicht onderdeel geworden van ieder bestemmingsplan. Hiermee is archeologie een verplicht en onlosmakelijk onderdeel geworden van het ruimtelijk beleid wat in een beleidsnota is uitgewerkt. Het archeologiebeleid van de gemeente Halderberge heeft tot doel haar archeologische erfgoed te beschermen en ontsluiten als bron van het “gemeenschappelijke geheugen” en als middel voor wetenschappelijke studie, zonder meer maatschappelijke lasten in het leven te roepen dan strikt noodzakelijk.
Uitgangspunten De uitgangspunten die voor het gemeentelijk archeologiebeleid worden gehanteerd, sluiten aan bij de uitgangspunten van de (herziene) Monumentenwet 1988: - Archeologische resten zoveel mogelijk in de bodem bewaren en alleen opgraven als behoud in de bodem (in situ) niet mogelijk is; - De relatie tussen archeologie en ruimtelijke ordening versterken zodat behoud en beheer van het bodemarchief onderdeel worden van het planologische besluitvormingsproces; - Bodemverstoorders betalen archeologisch onderzoek en mogelijke opgravingen; - Verbetering informatievoorziening over archeologisch erfgoed om het draagvlak voor archeologie te vergroten. Onderdelen Het archeologisch beleid van de gemeente Halderberge bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Inbedding in de ruimtelijke ordening Bij alle ruimtelijke plannen en ruimtelijke ontwikkelingen - op structuur-, bestemmings- en vergunningsniveau - dienen de archeologische waarden volwaardig te worden meegewogen. Om een goede afweging te kunnen maken is archeologische kennis noodzakelijk. Als basiskennis dienen de vastgestelde archeologische advieskaarten. Vaak echter is meer gedetailleerde informatie nodig. Deze wordt verkregen uit onderzoek. Deze onderzoeken dienen uitgevoerd te worden door gecertificeerde bureaus. 2.
De gemeente als regievoerder en bevoegd gezag De gemeente is regievoerder bij archeologisch onderzoek en is bovendien bevoegd gezag. Dit betekent dat de gemeente bepaalt in welke gevallen onderzoek nodig is en hiertoe ondergrenzen stelt, zelf een beslissing neemt over de resultaten van de onderzoeken aan de hand van een selectiebesluit en aanvullende eisen stelt aan de uit te voeren onderzoeken. Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
26
3. Toevalsvondsten De gemeente probeert door haar beleid de kans op het aantreffen van toevalsvondsten zoveel mogelijk te beperken. Toch kunnen onverhoopt archeologische resten worden ontdekt. De gemeente dient, als regievoerder, adequaat te handelen en de verstoorder te adviseren, zodat eventuele belangrijke archeologische resten niet verloren zullen gaan. 4. Opstellen gemeentelijk selectiebeleid De gemeente Halderberge kiest er voor om voorlopig geen selectiebeleid op te stellen. Deze keuze wordt gemotiveerd en toegelicht. 5. Aanwijzen nieuwe (gemeentelijke) monumenten Behalve via het bestemmingsplan bestaat de mogelijkheid om een archeologisch terrein juridisch te beschermen door het als (gemeentelijk) monument aan te wijzen. 6. Ontsluiting van de kennis over het archeologisch erfgoed De gemeente acht het van belang dat de kennis over het archeologisch erfgoed voor bewoners, scholieren, bezoekers en plannenmakers beschikbaar wordt gesteld. Economische waarde van archeologie Aandacht voor archeologie anno nu is niet alleen een kwestie van cultuur behouden, maar ook van economie. Door het cultuurhistorisch erfgoed bij grootschalige ruimtelijke ingrepen nog beter te integreren en zichtbaar en beleefbaar te maken wordt een economische meerwaarde verkregen.
Bewezen is dat ‘zichtbare en beleefbare’ cultuurhistorie recreatie en toerisme stimuleert, een waardeverhogende werking heeft op de omgeving en het imago van een gemeente versterkt. Ook kan kostenbesparing worden gerealiseerd door vanaf de eerste fase van planvorming de ruimtelijke invullingen zoveel mogelijk af te stemmen op de (mogelijk) aanwezige archeologische waarden. In paragraaf 4.3 van de toelichting is aangegeven hoe de archeologische waarden zijn gewaarborgd op de verbeelding en in de regels.
Nota Jongeren in Beeld In de nota “Jongeren in Beeld” is een voorstel opgenomen voor een integraal jongerenbeleid. In wezen komt het er op neer dat de problemen zich concentreren rondom de tieners. Voor deze groep zijn er te weinig sociaal culturele activiteiten. Vooral de allochtone tieners is een moeilijk bereikbare groep. Hieronder volgt een passage uit deze nota: ”Streven is het algemene voorzieningenpakket in stand te houden en eventueel op onderdelen uit te breiden. Bij mogelijke uitbreiding wordt gedacht aan kleinschalige, wijkgebonden, activiteiten voor tieners, vooral voor de jeugd in de openbare ruimte.
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
27
Ouderen beleid In maart 2008 is de Startnotitie herziening Ouderenbeleid door de raad aangenomen. Hierin zijn de volgende doelstellingen opgenomen: 1. Gestreefd wordt naar een Halderbergse ‘samen’-leving waarin geldt dat ouder worden geen schrikbeeld is en dat ouder wordende mensen verwachtingsvol uitzien naar de jaren die nog voor hen liggen; 2. Er zal aandacht zijn voor maatschappelijke participatie, zelfstandig wonen en leven; 3. Aanpak van het probleem van eenzaamheid; 4. De gemeente Halderberge sluit met zijn aanpak aan bij wat er leeft onder ouderen en heeft expliciet aandacht voor een goede communicatie en interactie. Als uitvloeisel van deze doelstellingen zijn in de periode 2008 - 2011o.a. de volgende zaken gerealiseerd: 1. In de periode 2007 – 2010 is speciale aandacht geweest voor het uitvoeren van de aanbevelingen zoals vastgelegd in de Eindrapportage Halderberge Ouderenproof Plus van 29 november 2006. De -ter bewaking van de uitvoering van deze aanbevelingen in het leven geroepen - Verankeringsgroep heeft haar taken overgedragen aan de Seniorenraad. Deze beschouwt de aanbevelingen uit dit rapport inmiddels als afgerond. 2. In de 2009 is de Seniorenraad –een adviesorgaan dat gevraagd en ongevraagd adviezen kan uitbrengen over alle zaken ouderen betreffende - een feit geworden. 3.
Door in 2009 en 2010 te werken aan de versterking van de dienstverlening van de steunpunten voor Ouderen zijn er o.a. meer mogelijkheden gecreëerd voor ouderenadvies en eenzaamheidsbestrijding. 4. De informatiefunctie ten behoeve van senioren is ook versterkt door de totstandkoming van de zg. Schoenendoosmap –een hulpmiddel voor om de eigen administratie op orde te krijgen en te houden en een beter overzicht te krijgen over de eigen financiën. 5. De informatiefunctie van de gemeente is tevens verbeterd en uitgebreid door de totstandkoming in januari 2009 van de papieren versie van de Wegwijzer voor Senioren, die in Halderberge onder alle 55+’ers is verspreid. In 2010 is ook de digitale versie gereed gekomen. 6. In het volksgezondheidsplan zijn preventieactiviteiten voor de doelgroep ouderen meegenomen.
Cultuurnota Halderberge Cultureel In deze nota is het cultuurbeleid van de gemeente voor de periode 2010 – 2014 vastgelegd. De achterliggende gedachte om cultuurbeleid te formuleren is omdat: - cultuur bijdraagt aan het gevoel van identiteit, schoonheid, waardering en respect voor het verleden; - het veld van amateurkunst van groot belang is voor de sociale cohesie in de kernen; - cultuur bijdraagt aan het verbeteren van het woon- en werkklimaat; - de gemeente datgene wil behouden wat er aan cultuur binnen de gemeente is.
Toelichting Kom Bosschenhoofd
015-023
11 oktober 2012
28
De nota stelt dat de culturele infrastructuur van Halderberge ruimschoots op orde is, gemeten naar de aanwezigheid van activiteiten, instellingen en organisaties. Hierbij moet gedacht worden aan de vormgeving van de openbare ruimten, monumenten, amateurkunst, bouwkunst, literaire activiteiten en een aanbod van festivals. Uit het aantal voorzieningen blijkt dat het ambitieniveau hoger is dan gebruikelijk voor een gemeente van minder dan 30.000 inwoners. De gemeente Halderberge wil een gemeente zijn met een goed kunst- en cultuurklimaat waarin naast basisvoorzieningen en eigen accenten ook ruimte is voor onderscheidende kwaliteit. Halderberge is rijk aan religieus erfgoed waaronder diverse monumentale kerken, kapellen en beelden, verwijzend naar de tijd van het Rijke Roomse Leven. Naast deze rijke historie heeft Halderberge enkele tientallen lokale kunstenaars die door hun galeries, beeldentuin of het geven van workshops en cursussen ook de actuele culturele ontwikkelingen op de voet volgen. De gemeente wil deze sterke punten behouden en stimuleren. De nota geeft inzicht in de subsidiestromen van het kunst- en cultuurbeleid.