2023078 Rapportage Halderberge (DEF).pdf

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Pagina 33 van 50

Informatiepositie Voor het nemen van besluiten is inderdaad tijdige, volledige en bruikbare informatie nodig. Men is maar matig tevreden over de volledigheid en tijdigheid. De bruikbaarheid scoort iets lager. De uitkomst bij stelling 5 Van een collegeopdracht is het mij altijd duidelijk wat er politiek van ons wordt verwacht past bij de resultaten uit de vorige tabel. Wanneer de functie van de vergadering onduidelijk of niet afgestemd is, valt het te verwachten dat men deze ook niet in de raadsvoorstellen terugvindt. x̄

σ

1 Wij – de raad – beschikken op tijd over voldoende kennis / informatie om tot politieke besluiten te komen

0,2

1,5

2 De achtergronden van een raadsvoorstel zijn makkelijk vindbaar

0,3

1,8

3 Als ik een raadsvoorstel krijg weet ik goed hoe ik er meer informatie over moet verzamelen

0,9

1,5

4 Als ik een raadsvoorstel krijg weet ik goed hoe hoe het stand is gekomen

0,6

1,7

5 Van een collegeopdracht is het mij altijd duidelijk wat er politiek van ons wordt verwacht

0,1

1,2

6 De huidige vergaderwijze geeft me voldoende tijd om me te verdiepen in een voorstel

0,4

2,0

7 De huidige vergaderwijze geeft me voldoende tijd om vragen te stellen over een voorstel

0,9

1,7

8 Ik ga liever met mijn fractie dan met andere leden op werkbezoek

-1,4

2,1

9 Informatie verkrijgen is vooral een taak van fracties en individuele leden

-0,0

2,0

10 Informatie krijgen over het belang van een raadsvoorstel is vooral een taak van fracties en individuele leden

0,0

2,0

11 Ieder raadslid moet zijn eigen mening vormen over het belang van een voorstel

2,5

1,8

12 Ieder raadslid heeft er recht op over dezelfde informatie te beschikken

3,8

1,5

13 Als ik een (technische) vraag heb gesteld aan het college (of een ambtenaar) is het antwoord alleen voor mij

-4,0

1,4

14 De grif e is de bewaker van de kwaliteit van de informatie

2,6

2,0

fi

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Pagina 34 van 50

Men ziet overigens wel een gezamenlijke verantwoordelijkheid in de informatieverzameling. Liever gaat men met andere fracties of woordvoerders naar werkbezoek (al krijgt de stelling een relatief hoog afwijkingsgemiddelde). Informatie moet worden gedeeld met anderen (stelling 12 en stelling 13). Onzekere resultaten komen uit de stellingen over de bron van informatie. Stelling 9 Informatie verkrijgen is vooral een taak van fracties en individuele leden scoort op de middellijn met een hoger afwijkingspercentage. Stelling 10 Informatie krijgen over het belang van een raadsvoorstel is vooral een taak van fracties en individuele leden wordt met precies dezelfde gemiddelde en afwijking gewaardeerd. De grif er wordt door de deelnemers aangewezen als bewaker, zij het met een afwijking van 2,0.

De raadsvoorstellen De raadsvoorstellen krijgen van de groep een voldoende. Ze worden met een 7,02 gewaardeerd. Het lijkt dat de volledigheid van de voorstellen de ondervraagden het meest in de smaak valt. De 1,7 komt in de buurt van de algehele tevredenheid over de voorstellen. De leesbaarheid scoort het laagst. Een -0,5 straalt geen grote tevredenheid uit.

x̄

σ

Te kort - te lang

1,1

1,2

Op hoofdlijnen - te detaillistisch

0,0

1,3

Onvolledig - volledig

1,7

1,5

Onleesbaar - publieksvriendelijk

-0,5

1,7

Pagina 35 van 50

fi

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Bestuurlijke verhoudingen De stellingen rondom de werkverdeling tussen raad en college en de bijbehorende rolopvattingen krijgen over de gehele linie de grootste afwijkingsgemiddelden. Rollen en samenwerking in het gemeentebestuur zal de komende tijd een onderwerp op de agenda moeten blijven. Het verdient de aanbeveling aan het begin van de volgende bestuursperiode goede gesprekken te voeren over de verwachtingen tussen raad en college en er bijbehorende afspraken over te maken. x̄

σ

1 De gemeenteraad zit aan de knoppen bij politieke besluiten

1,6

2,3

2 Als de gemeenteraad vergadert is het duidelijk dat het hoogste orgaan spreekt

-1,2

2,1

3 Als raad kunnen wij goed duidelijk maken wat wij van het college willen

1,1

1,9

4 De inhoud van een raadsvoorstel is voor mij zelden verrassend

0,7

1,9

5 Het politieke standpunt van een raadsvoorstel is voor mij zelden verrassend

1,3

1,4

6 De taak van het college is om de raad ervan te overtuigen dat een raadsvoorstel een goed idee is

-0,1

2,4

7 De kwaliteit van het debat, is sterk afhankelijk van de opstelling van het college

-0,2

2,2

8 De kwaliteit van het debat, is sterk afhankelijk van de opstelling van de coalitiefracties

1,0

2,3

9 De kwaliteit van het debat, is sterk afhankelijk van de opstelling van de oppositiefracties

1,1

2,5

10 Als de raad een voorstel bespreekt, voldoet het altijd aan het kader dat de raad zelf heeft gesteld

0,3

2,0

11 Besluitvormende vergaderingen zijn voor de kwaliteit van de besluitvorming overbodig

-1,8

2,4

12 De inzet van burgercommissieleden is noodzakelijk voor het functioneren van de gemeenteraad

1,8

2,7

De enquêtedeelnemers lijken gematigd positief te zijn over de hun rol, maar het is geen breed gegeven opinie. Stelling 1 De gemeenteraad zit aan de knoppen bij politieke besluiten scoort dan wel een 1,6, het afwijkingsgemiddelde is, met 2,3, hoog.

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Pagina 36 van 50

De individuele antwoorden laten zien dat het hoge afwijkingsgemiddelde wordt veroorzaakt door enkele zeer negatieve antwoorden én uitschieters aan de plus zijde. Éenderde van de antwoorden gaan naar de waarde 3.

De gemeenteraad zit aan de knoppen bij politieke besluiten 40% 30% 20% 10% 0%

-5

-4

-3

-2

-1

0

1

2

3

4

5

Zo bezien zijn er sterke meningen over in welke mate de raad ‘aan de knoppen zit’. Verschillende verwachtingen over wat dat zou moeten betekenen kan hebben bijgedragen aan deze sterke meningen. De stelling Als de raad een voorstel bespreekt, voldoet het altijd aan het kader dat de raad zelf heeft gesteld geeft eveneens een krappe voldoende (0,3) en een hoger afwijkingsgemiddelde (2,0). Na deze evaluatie zal het gesprek over de rol van de raad (en daarmee de verwachtingen van en naar het college) gevoerd moeten blijven worden. Aanzienlijk minder tevreden is men over het beeld van de raad als hoogste orgaan. De stelling Als de gemeenteraad vergadert is het duidelijk dat het hoogste orgaan spreekt (stelling 2) scoort ink onvoldoende (-1,2), hoewel ook hier het afwijkingsgemiddelde hoog is (2,0). Ook hier zijn veel uiterste meningen te tellen, maar liefst 19 procent van de ondervraagden scoorde de stelling met -5, gecompenseerd met 12 procent scores op 3. De uitslagen kunnen in het licht van de uitspraken over de interactie bij het onderdeel Kwaliteit van de vergaderingen worden gezien. De uitslagen over de collegevoordrachten bieden meer eenduidigheid. Stellingen 3, 4 en 5 zijn positief over de manier waarop de raad voordrachten verwacht. De rol die het college daarna speelt levert meer meningsverschil op.

De stelling De taak van het college is om de raad ervan te overtuigen dat een raadsvoorstel een goed idee is krijgt een gemiddelde van -0,1 maar een hoog afwijkingsgemiddelde van 2,4. Men is het duidelijk oneens over de rol van het college in het politieke debat. Niet verrassend is dat de stellingen over de opstelling van de verschillende ‘elementen’ in het debat (stellingen 7, 8 en 9) eveneens grote meningsverschillen krijgt.

Pagina 37 van 50

fl

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Een opvallend hoog afwijkingsgemiddelde is te vinden bij de stelling De inzet van burgercommissieleden is noodzakelijk voor het functioneren van de gemeenteraad (stelling 12). Ook in deze tabel valt vooral het aantal sterke meningen op. De uitschieters zijn te vinden bij +5 en +4 (samen goed voor 42 procent). Daar staat bijna eenvijfde (18 procent) van de stemmen op -4 en -5 gezamenlijk tegenover.

De inzet van burgercommissieleden is noodzakelijk voor het functioneren van de gemeenteraad 40% 30% 20% 10% 0%

-5

-4

-3

-2

-1

0

1

2

3

4

5

Ook de rol van burgerleden blijft daarom een onderwerp van gesprek. De mogelijkheid moet bestaan dat er in de raad natuurlijk per fractie verschillend over de rol en positie van burgercommissieleden wordt gedacht. Fracties gaan zelf over de inrichting van hun werkzaamheden. Het is wel van belang dat fracties onderling van elkaar erkennen welke positie en rol burgercommissieleden hebben en met welk mandaat ze deelnemen aan commissievergaderingen. Over de rol als aanspreekpunt van de fractie kan geen misverstand bestaan, net zo min over de positie in de besluitvoorbereidende vergaderingen. Die positie is uiteraard een afgeleide van de functie van de beeld- en oordeelvormende vergaderingen. Het is de aanbeveling bij het scherper positioneren van deze soorten vergaderingen de precieze verantwoordelijkheden van een burgercommissielid goed af te stemmen.

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Pagina 38 van 50

Agendabeheer De leden zien een zwakke positie van de raad voor het bepalen van de eigen agenda. De stellingen De raad bepaalt zijn eigen agenda en De raad is goed in staat zijn eigen agenda te bepalen scoren onder de nul (respectievelijk -0,2 en -0,4). De hoge afwijkingsgemiddelde laten toch zien dat er verschillend over wordt gedacht. Deze verschillen zijn waarschijnlijk te verklaren met opvattingen over de mogelijkheden van een agendacommissie. Voor deze interpretatie maakt het niet uit hoe de taak van een agendacommissie is belegd. In gesprekken met de raadswerkgroep wordt er gevarieerd gesproken over welke voorbereidingen de agendacommissie doet. In een lichte variant coördineert de agendacommissie slechts de agenda’s op basis van aanlevering van voordrachten van het college. In dat geval bepaalt de raad de plaatsing, en of de commissiebehandeling voldoende instrumenten heeft. Een zwaardere variant laat de agendacommissie verder vooruit kijken naar een termijnplanning en bespreekmogelijkheden. De raad coördineert en plant ook zijn eigen bijdrage in het beleidsvormingsproces. Vanuit dat perspectief heeft de raad in Halderberge weinig grip; de positie in de beleidsvorming is hooguit situationeel, en vaak geïnitieerd door het college in plaats van de raad zelf. Het vergadermodel kent in principe geen beleidsvormende processen. x̄

σ

1 De raad bepaalt zijn eigen agenda

-0,2

2,3

2 De raad is goed in staat zijn eigen agenda te bepalen

-0,4

2,3

3 De raad heeft voldoende instrumenten om zijn eigen agenda te bepalen

0,8

1,8

4 Ik heb een goed overzicht van de besluiten die de raad het komende jaar moet gaan nemen

0,4

2,1

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Pagina 39 van 50

Besluitvoorbereidende commissies Besluitvorming in gemeenteraden is een proces van meerdere vergaderingen. Dit vraagt dat de soorten vergaderingen, zoals beeld-, oordeel- en besluitvormende vergaderingen, op elkaar zijn afgestemd. Deze coördinatie van soorten vergaderingen maakt het noodzakelijk dat er eenduidigheid is in de doelstelling en latere opbrengst van de vergaderingen. Beeldvorming

Oordeelsvorming

Besluitvorming

Werkbezoek Meningsvorming in de fractie Indienen moties en/of amendementen Overleggen met portefeuillehouder(s) Spreekrecht burgers/inwoners Politieke vragen Bewonersbijeenkomst Debat tussen de fracties 0

7,5

15

22,5

30

In deze vragenset onderzochten we de gewenste invulling en opbrengst van besluitvoorbereidende commissievergaderingen. De uitkomsten laten zien dat de onder vraagden vinden dat veel van het besluitvormingsproces in de commissies plaats kan vinden. 58 procent geeft aan dat in de commissies de voor- en tegenargumenten al helder moeten zijn. Uit de toelichting bij de vraag blijkt wel dat er verschil bestaat over wat er met deze voor- en tegenargumenten gebeurd. Een enkeling schrijft dat er per de nitie niet gedebatteerd moet worden en in de commissievergaderingen ‘nog in niet in de oordeelvormende fase te zitten’. Een ander schrijft dat een commissiebehandeling moet kunnen leiden tot een ‘akkoordstuk’ waarmee het debat de facto dus al in de commissie heeft plaatsgevonden. Enkele andere opmerkingen laten zien dat na de commissievergadering de fracties al een standpunt moeten kunnen hebben ingenomen, waarmee eveneens het debat in de raad een slechts electorale of legitimerende functie heeft, en geen rol meer in de besluitvorming zelf speelt.

19% Vragen stellen over agendapunten Vragen stellen aan andere fracties Voorlopige mening geven Beeld van de voor- en tegenargumenten hebben

4% 58% 19%

Pagina 40 van 50

fi

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Voorzitten Over de manier waarop de vergaderingen worden voorgezeten zijn de ondervraagden in grote lijn tevreden. De uitkomsten van de enquête – 38 procent vindt dat de vergaderingen goed worden geleid, slechts 8 procent geeft aan het voorzitten matig te vinden – zijn geen aanleiding om verder op aanpassing van het voorzitterschap op dit moment in te zetten. Wanneer de raad scherper gaat sturen op de doelstellingen van de commissievergaderingen, en de interactie tussen fracties groter wordt, kan het zijn dat er ook van de voorzitters meer sturing op de orde wordt gevraagd. x̄

σ

1 Ik ben tevreden over de kwaliteit waarop raads- en commissievergaderingen worden voorgezeten

1,3

2,0

2 De voorzitter van de vergadering moet meer handhaven op de regels

0,7

1,7

3 De voorzitter(s) geven mij voldoende ruimte om mijn vragen te stellen

2,4

1,5

4 De voorzitter(s) geven mij voldoende ruimte om mijn opmerkingen te plaatsen

2,5

1,5

5 De voorzitter(s) geven mij voldoende ruimte om interrupties te doen

2,3

1,7

6 De voorzitter van de vergadering moet de vergadering strakker leiden

0,7

2,1

7 Wij moeten vaker luisteren als de voorzitter optreedt

0,8

1,4

Over het algemeen worden onze vergaderingen … voorgezeten

8% 19%

38%

Onvoldoende Matig Wel oké Voldoende Goed

35%

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Pagina 41 van 50

Werkdruk De ondervraagden ervaren een hogere werkdruk dan ze zelf hadden verwacht. Opvallend of verrassend zijn de cijfers niet; de werkdruk wordt in het gehele land, bij alle gemeenten als hoog en te hoog ervaren. Relatief gezien, uitgezet naar vergelijkbare onderzoeken die het Periklesinstituut uitvoerde, lijkt de werkbelasting in Halderberge nog mee te vallen. In het meest recente onderzoek, van de Nederlandse Verenging van Raadsleden, geeft 86 procent van de raadsleden aan werkdruk te ervaren. Dat de werkdruk in Halderberge ook als (te) hoog wordt ervaren blijkt ook uit de tijdsbesteding. Ruim de helft van de ondervraagden is meer dan 16 uur in de week van de tijd met het raadswerk bezig. Dat is twee keer zoveel tijd als dat men er bij de inrichting van de bezoldiging van uit ging. x̄

σ

1 Ik besteed meer tijd aan het raadswerk dan ik had verwacht

1,8

2,1

2 Ik besteed meer tijd aan het raadswerk dan ik zou willen

-0,1

1,3

3 De verhouding tussen de werkdruk en mijn effectiviteit als raadslid is goed

0,4

1,4

4 Naast het raadswerk heb ik voldoende tijd voor mijn andere activiteiten (e.g. betaalde baan, vrijwilligerswerk, bestuursfunctie, andere nevenactiviteiten)

0,2

2,0

5 De balans tussen de tijd voor het raadswerk en mijn privéleven is goed

0,4

1,6

Werkdruk

8%

8% 12%

0 - 5 uur 6 - 10 uur 11 - 15 uur 16 - 20 uur > 20 uur

40% 32%

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Pagina 42 van 50

Bijlage 2: Soorten democratie Democratie kent meerdere vormen. Allereerst zijn er verschillende democratische structuren — de democratie van de VS is anders georganiseerd dan in Nederland. Dichter bij huis zijn er ook opmerkelijke verschillen in democratische structuren van gemeenten ten opzichte van de om ons heen liggende landen: wel of niet een r e c h t s t r e e k s g e k o z e n b u r g e m e e s t e r, d u a l e o f m o n i s t i s c h e s t e l s e l s , verantwoordelijkheden, enzovoorts. Naast de democratische structuur kan ook de democratische cultuur verschillen. Democratische cultuur is niet zo zeer de manier waarop de democratie is vormgeven, maar hoe mensen hem beleven. Hier zijn vier typologieën1 voor te geven. Elk van deze soorten komen in zuivere vorm niet echt voor. Het zijn modellen, dus slechts een simpli catie van de werkelijkheid en nooit een (complete) beschrijving ervan.

Participatiedemocratie 24%

Penduledemocratie 22%

Kiezersdemocratie 25%

Consensusdemocratie 29%

1 Uit Vitale democratie, Frank Hendriks. AUP (2006)

Pagina 43 van 50

fi

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

De vier modellen beschrijven in grote lijnen hoe met name de deelnemers van democratie haar zien, en welke verwachtingen ze er bij hebben. De indeling geschied langs twee lijnen. De eerste beschrijft in twee uitersten. De eerste is de vraag hoe de volksvertegenwoordiger zich tot de samenleving verhoudt. Ligt de verantwoordelijkheid voor het debat bij volksvertegenwoordigers of zijn zij ‘slechts’ de spreekbuis van hun achterban? De tweede

Vier soorten democratie

beschrijft of een meerderheidsbesluit of unanimiteit het streven moet zijn. Is democratie per de nitie de stem van een meerderheid of moet je altijd proberen iedereen mee te krijgen? Om duidelijk te maken welke verwachtingen volksvertegenwoordigers van hún democratie hebben, zijn de modellen goed bruikbaar. De typologieën zijn dan de start van het gesprek over hoe de raadsleden zich willen verhouden tot elkaar en tot de bevolking. Ze spreken daarmee verwachtingen uit over de vorm en omvang van het onderling debat en het belang om en de wijze waarop de samenleving te willen betrekken bij de beleidsvorming. In de praktijk zullen bestaande democratische culturen een mengvorm zijn. Daarnaast is de ene onderwerp meer geschikt voor een bepaalde vorm dan een andere. Een burgerberaad organiseren over een onderwerp wat breed leeft in de samenleving is makkelijker dan voor een onderwerp wat weinig tot de verbeelding spreekt. Naast de praktische bruikbaarheid, hebben mensen vaak een voorkeursvorm. Deze is ingegeven door een eigen politieke oriëntatie maar ook weerspiegelt deze keuze de politieke en parlementaire cultuur van de eigen gemeente. Deze keuzes zijn bepalend voor de manier waarop politici hun deliberatie willen voeren, bijvoorbeeld welke ruimte de oordeelvormende

fi

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Pagina 44 van 50

fase in het vergadermodel in hoort te nemen. Ook zegt het niets over de omvang en vormen van participatie die de raad graag ziet georganiseerd. Door middel van het beantwoorden van dilemma-stellingen gaven de deelnemers aan welke ‘soort’ democratie zij zelf het beste bij de gemeente vinden passen. Uit paren van stellingen moeste ze steeds kiezen welke stelling het best past. Uit deze antwoorden is de aggregeren welke ‘soort’ democratie het best bij hun beleving en verwachtingen hoort. In deze enquête worden alleen de gezamenlijke resultaten gegeven. Zo worden de voorkeuren van alle leden duidelijk.

Penduledemocratie

In een penduledemocratie geldt het recht van de grootste. De uitkomst wordt bepaald door de stem van de meerderheid. Een voorbeeld van de Penduledemocratie vind je in het Verenigd Koninkrijk of de VS. Maar ook in de meer pluriforme meerpartijendemocratie van Nederland kan een penduledemocratie voorkomen. De meerderheid is dan niet één grootste fractie maar een coalitie van fracties, soms met een middenpartij die in beide ‘kampen’ kan optreden. Bij een penduledemocratie wordt de uitkomst meer door de macht van het getal bepaald dan door inhoudelijk debat. De term penduledemocratie slaat op de beweging die deze vorm van democratie vaak maakt na verkiezingen. Nadat de ene meerderheid een bestuursperiode heeft geregeerd, zal vaak de minderheid, de oppositie, groeien en het regeerstokje overnemen. Een proces wat zich na volgende verkiezingen weer kan herhalen, waardoor een slingerbeweging ontstaat.

Consensusdemocratie

Het typische kenmerk van een consensusdemocratie is overleg. De bestuurders hebben veelvuldig overleg met belangengroepen, vakverenigingen en zelfs particuliere organisaties. Dit wordt het maatschappelijk middenveld genoemd. De deliberatie gaat vaak gepaard met onderhandelingen met deze organisaties, en minder in het parlement. Het inhoudelijke overleg is al vóór de besluitvormende vergadering gevoerd. De beraadslaging bij de besluitvormende vergadering is meestal ter legitimering. Het parlement legt uit hoe de overeenstemming tot stand is gekomen. Waar er consensus over is, maar ook welke concessies zijn gedaan en welke compromissen zijn bereikt. Politici in een

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Pagina 45 van 50

consensusdemocratie zien zichzelf daarom meer als scheidsrechter van het politieke spel dan als speler er in. De legitimiteit van de zorgvuldige procedure staat voorop. Luisteren naar de burger, dat is de mores in een kiezersdemocratie. Vooral naar het oordeel van de burger. Voorstanders van deze vorm van democratie zijn propagandisten van het inzetten van aanvullingen op de parlementaire democratie zoals peilingen en referenda. Deze uitkomsten zijn leidend voor de stemming.

Kiezersdemocratie

De kiezersdemocratie heeft er baat bij de kiezer goed te informeren; ze heeft kwalitatieve massamedia nodig waarmee kiezers snel een eigen mening kunnen vormen. In traditionele en sociale media zullen deskundigen en opiniemakers de hoofdrol spelen. Ook politici zelf hebben daar een rol. Hun bijdrage in en om het parlement is niet zozeer op het parlement gericht, maar op de meningsvorming bij de bevolking. Het debat is niet intern – erop gericht om opponenten te overtuigen – maar om de achterban aan te moedigen. Ze doen dat met felle retoriek, populistische technieken worden daarbij niet geschuwd.

Participatiedemocratie

Samen komen we er wel uit, zeggen voorstanders van de participatiedemocratie. Dat samen, moet je letterlijk nemen. Politici van de participatiedemocratie organiseren graag meervoudige democratie zoals hoorzittingen, burgerberaden, buurtpanels en andere deliberatieve vormen. Daar geldt dat iedere inbreng gelijk of gelijkwaardig is. In deze vorm zien politici er op toe dat de participatie rechtmatig en rechtvaardig verloopt. Als een egalitaire bijdrage om de een of andere reden niet mogelijk is, gaat dat ten koste van de kwaliteit en legitimiteit van de uitkomst. Daarnaast doet participatiedemocratie een ink beroep op de tijd en politieke vaardigheden van kiezers. In feite wordt in een participatiedemocratie de verantwoordelijkheid van het parlement teruggelegd bij de inwoners. Zij delibereren, de politici zijn er om die dialoog aan te moedigen en meesprekers te ondersteunen of te begeleiden. Maar de bewoners doen het werk.

fl

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Pagina 46 van 50

Bijlage 3: Politieke stijlen Ieder raadslid heeft een eigen aanpak, een eigen manier van politiek bedrijven, en terecht! Stijlen hebben te maken met persoonlijke eigenschappen en kwaliteiten, maar ook met de manier waarop je tegen politiek en vertegenwoordiging aankijkt. Bij deze evaluatie van de vergaderwijze maakten de raads- en commissieleden gebruik van een politieke stijlentest. Daarin onderscheiden zich vijf stijlen2. Partij-politicus, bestuurder, coach,

Dossiervreter 25%

Partijpoliticus 25%

Partijpoliticus Bestuurder Coach Ombudspoliticus Dossiervreter Ombudspoliticus 13% Coach 6%

Bestuurder 31%

ombudsman en volger. Elk raadslid heeft wel iets van deze vijf stijlen in zich, maar sommige stijlen zijn dominant, terwijl andere wat meer op de achtergrond zijn gedrukt. Een stijl is zeker geen stempel dat voor eens en voor altijd opgeplakt kan worden. Mensen veranderen, omstandigheden veranderen en raadsleden ook. De stijlen maken duidelijk dat er verschillende authentieke manieren zijn om de praktijk van het raadslidmaatschap invulling te geven. De stijlentest geeft raadsleden een persoonlijk inzicht in zijn/haar voorkeursmanier van politiek bedrijven — en geeft de fractie, of de gehele raad, een goed beeld van de dynamiek in vergaderingen en het politieke proces. 2 Zoals beschreven in De binnenkant van politiek, Pieter Tops, Stavros Zouridis. Atlas Contact, 2002

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Pagina 47 van 50

Stijlen

Kernkwaliteiten

Valkuilen

Partijpoliticus

Inhoudelijke, integrale visie

Selectief, eenzijdig, doel heiligt de middelen

Bestuurder

Goed op de hoogte, constructieve houding

Technocratisch, bureaucratisch, afstandelijk ten opzichte van burgers

Coach

Niet scoren, effectief verbinden van bureaucratie en samenleving

Gering politiek pro el, afwezig in grote debatten

Ombudsman

Maatschappelijke oriëntatie, herkenbaarheid bij de burgers

Populariserend, detaillerend, sterk op publiciteit gericht

Volger

Betrouwbaar, loyaal en ontspannen

Passief, behoudend, procedureel.

Voor deze rapportage is ook een overzicht gemaakt van de meest dominante stijlen van de raadsleden gezamenlijk. Hier blijkt het pro el Bestuurder het meest dominant aanwezig te zijn. In de huidige vergaderwijze zullen deze raadsleden zich goed thuis voelen. Ook dossiervreters komen goed tot hun recht. Partijpolitici zouden meer aandacht moeten vragen voor hun manier van politiek bedrijven. Ombudspoliticus en Coach blijven in deze verdeling wat onderbelicht — hoewel de commissieleden een groter deel van deze stijlen vertegenwoordigen. Voor hen is de uitdaging niet onder te sneeuwen en aandacht te vragen voor hun manier van politiek bedrijven.

fi

fi

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Pagina 48 van 50

Verantwoording Het Periklesinstituut hecht er waarde aan dat in onze onderzoeken en bijeenkomsten de deelnemers in een voor hen veilige omgeving openhartig kunnen zijn over hun ervaringen, interpretaties en ideeën. Voor de door ons uitgevoerde onderzoeken en gesprekken hanteren we daarom de volgende voorwaarden. De informatie en gegevens die in de enquête door de ondervraagden is aangereikt, is in deze rapportage geanonimiseerd verwerkt. Dit staat ook vermeld bij de introductie van de enquête. In de rapportage van het onderzoek zal geen tot personen herleidbare informatie worden opgenomen en zullen geen personen worden genoemd indien de verstrekkers van de informatie dat hebben gevraagd. Dit strekt zich ook uit naar het doen van mondelinge, schriftelijke of andere vormen van toelichting op dit rapport door medewerkers van het Periklesinstituut of derden die onder verantwoording van het Periklesinstituut werken. Om inhoudelijke redenen kunnen we er voor kiezen een persoon of functionaris bij naam te noemen. Bijvoorbeeld wanneer de toewijzing van een citaat of parafrasering relevant is voor de onderzoeksvraag. Indien een persoon in de rapportage bij name wordt genoemd, zullen de passages eerst voor wederhoor aan desbetreffende persoon worden voorgelegd.

Voor het ontvangen van wederhoor en een reactie op een gespreksverslag, hanteren we een reactietermijn van drie werkdagen, tenzij anders met de geïnterviewde wordt overeengekomen. Mocht wederhoor of reactie uitblijven, beschouwen wij het door ons opgestelde als geaccordeerd. De door personen beschikbaar gestelde informatie wordt door het Periklesinstituut alleen gebruikt in het kader van het onderzoek en de beantwoording van de onderzoeksvraag. Dat geldt ook voor de antwoorden van de respondenten op de enquêtes. Alle verslagen, aantekeningen en schriftelijke informatie worden door het Periklesinstituut gearchiveerd en beheerd. Hier houden we de bovengenoemde vertrouwelijkheid bij in acht. Dit geldt niet voor zover de tot personen herleidbare informatie afkomstig is uit openbare bronnen.

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge

Pagina 49 van 50

Aanbevelingen Vergaderwijze Halderberge www.periklesinstituut.nl

Pagina 50 van 50