1. woonvisie halderberge 2016-2020.pdf

Woonkwartier heeft haar volkshuisvestelijk werkgebied in de gemeenten Steenbergen (kern Dinteloord), Moerdijk en Halderberge. Bij voorgenomen activiteiten buiten dit kernwerkgebied wordt dit vooraf afgestemd met de gemeente Halderberge.

26

4.

Wonen en zorg

Op het snijvlak van wonen en zorg zijn er verschillende ontwikkelingen waaronder een vergrijzende bevolking (er komen meer ouderen en de ouderen worden ook ouder = dubbele vergrijzing), meer taken en verantwoordelijkheden voor gemeente, minder mensen die in een instelling kunnen wonen, de zorgvraag moet meer dan voorheen eerst vanuit de eigen kracht opgelost worden en er zijn verschillende technologische veranderingen die nieuwe manieren van wonen en zorg mogelijk maken. Dit hoofdstuk gaat verder in op de doelgroep senioren en zorgbehoevenden. In deze woonvisie wordt het thema wonen en zorg met name bekeken vanuit de invalshoek wonen. De invalshoek zorg wordt belicht in het beleidsplan sociaal domein ‘samen doen, samen veranderen’. Deze twee beleidsnotities zijn op elkaar afgestemd en versterken elkaar. Vraag en aanbod De ontwikkelingen hebben invloed op de woningmarkt en zorgen ervoor dat we op een keerpunt

staan: de effecten van het zorgbeleid op de woningmarkt worden langzaamaan duidelijker. Hierdoor is er momenteel een diffuus beeld naar de woningvraag van de doelgroep senioren en zorgbehoevenden. Een verdere kwalitatieve onderbouwing van de vraag naar bepaalde woningen is daarmee moeilijk in te geven. Bovendien blijkt dat er veel verschil zit tussen wensen en daadwerkelijke acties van mensen. Het is daarom van belang om inwoners vroegtijdig te laten nadenken over de toekomstige woonmogelijkheden. Behoefte

Aanbod wonen en zorg

Wat betreft de behoefte aan wonen voor senioren en zogbehoevenden wordt aangesloten bij de provinciale prognose. Voor Halderberge is de behoefte aan woonzorgvormen als volgt:

In Halderberge zijn diverse woonmogelijkheden voor wonen met zorg beschikbaar. In de kernen Hoeven, Oud Gastel en Oudenbosch staan grootschalige woonzorgcomplexen. Ook kleinschalige complexen zoals een Thomashuis, Herbergier en woonvormen voor verstandelijke gehandicapten zijn aanwezig. Daarnaast hebben Woonkwartier en particulieren hun woningen aangepast.

Beschermd wonen Beschut wonen Verzorgd wonen Geschikt wonen

2012-2024 85 -75 145 620

2024-2029 45 10 40 115

2012-2029 130 -65 185 735

Bron: bevolkings- en woningbehoefteprognose provincie Noord-Brabant 2014 Van belang is dat er een uitwisseling is tussen de verschillende woonvormen en dat een groot gedeelte van

Wat betreft nieuwe initiatieven worden er momenteel voorbereidingen getroffen voor een woonvoorziening voor dementeren ouderen en goedkope huurwoningen voor senioren, beide in Oudenbosch. Het aantal nultredenwoningen in de huursector bedraagt ongeveer 900 woningen.

Het aandeel 65 +ers in de Halderbergse bevolking neemt toe van 22% (ca 6.400) in 2016 naar 28% (ruim 8.000) in 2026. Deze doelgroep kent een groot verschil in inkomenssituatie, leefstijl en huidige woonsituatie. Dit maakt de woonwens van senioren enorm divers. De woonvraag is zeer locatie- en kwaliteitsgebonden en is onderhevig aan vele veranderingen. Het grootste deel van de senioren vindt op eigen kracht zijn weg op de woningmarkt. Zij blijven wonen in hun huidige woning (al dan niet aangepast) of gaan op zoek naar andere, meer geschikte, woonruimte binnen Halderberge of daarbuiten.

27

Intramuraal aanbod Binnen onze gemeente is verschillend aanbod wanneer men in een zorginstelling gaat wonen. Er zijn grote complexen, maar ook kleinschalige initiatieven. Daarnaast worden er flexibele woonconcepten aangeboden door Stichting Groenhuysen. Dit biedt mensen zonder een indicatie voor wonen met zorg toch de mogelijkheid binnen de muren van een instelling te wonen en altijd zorg nabij te hebben. De instellingen in Halderberge hebben ook een functie in het langer zelfstandig thuis wonen. Zij bieden vaak activiteiten aan waar ook niet- bewoners aan kunnen deelnemen. Langer zelfstandig wonen Senioren realiseren zich steeds meer dat zij vaker aangewezen zijn op en zélf verantwoordelijk zijn voor het langer zelfstandig wonen in eigen woning. Toch is dat voor nog niet iedereen een vanzelfsprekendheid en de stap om dit vervolgens zelf te organiseren is voor een deel van de senioren een behoorlijk lastige opgave. De gemeente heeft een rol in het langer zelfstandig thuis wonen. We zetten in op de bewustwording bij onze inwoners, onderzoeken of het mogelijk is voor huiseigenaren om middels een Blijverslening aanpassingen in de woning te doen en maken afspraken met de woningcorporatie. In onderstaande tekst komen deze onderwerpen nader aan de orde.

Daarnaast houden we het intramuraal aanbod in de gaten en volgen de ontwikkelingen daarbinnen en werken we gebiedsgericht door inzet van onze wijkteams. Deze signaleren vroegtijdig eventuele problemen of vragen die kunnen ontstaan wanneer mensen langer zelfstandig thuis wonen. De gemeente neemt hier een pro-actieve houding aan. Ook de leefomgeving en de nabijheid van voorzieningen is belangrijk bij het langer zelfstandig thuis wonen. Deze onderdelen krijgen binnen het sociaal domein hun plek daarom er in deze woonvisie niet verder op ingegaan. Meer geschikte corporatiewoningen Wonen en zorg wordt een steeds belangrijkere taak voor woningcorporaties. Er moeten voldoende geschikte en vooral betaalbare woningen zijn voor mensen met een lichte zorgvraag. Daarmee kunnen zij langer zelfstandig wonen. Iedere bestaande corporatiewoning levensloopbestendig maken voor alle mogelijke zorgbehoeftes is echter onmogelijk (oa. vanwege woontechnische staat) en onbetaalbaar. Bovendien is de zorg die aan huis kan worden geboden ook bepalend voor daadwerkelijk langer zelfstandig wonen. De komende tijd ligt de aandacht bij het corporatiebezit dan ook op het bieden van maatwerk, snel kunnen inspelen op de actuele behoefte én het aanpasbaar maken van bestaande woningen bij bijvoorbeeld groot onderhoud en per mutatie.

Sloop-nieuwbouw behoort eveneens tot de mogelijkheden om daarmee beter te kunnen inspelen op de vraag naar geschikte c.q. levensloopbestendige woningen. Mantelzorgwoningen Door mantelzorgwoningen wordt een bijdrage geleverd aan een belangrijke woonbehoefte van zorgbehoevenden. In Halderberge als landelijke gemeente is hier vraag naar en het kan bijdragen aan het langer zelfstandig wonen. De mantelzorgwoning mag bewoond worden tot de mantelzorg stopt. De woning hoeft daarna niet afgebroken te worden, maar moet wel in oude staat teruggebracht worden of zo worden aangepast dat het niet meer bewoond kan worden (sanitair en keuken mogen dus niet meer aanwezig zijn). Dit is een wettelijk vereiste. Daarnaast wordt wettelijk aangegeven dat de noodzaak tot mantelzorg moet worden aangetoond.

28

Blijverslening SVn heeft de Blijverslening ontwikkeld. Met deze lening is het mogelijk om woningaanpassingen te financieren om daarmee zelfstandig te kunnen blijven wonen. Ook kan door middel van de Blijverslening een (deel van een) mantelzorgwoning worden gefinancierd. In het eerste kwartaal van 2017 wordt de gemeenteraad een voorstel over de Blijverslening voorgelegd. Doelen en ambities Het beeld van actuele ontwikkelingen op op het gebied wonen en zorg en het effect hiervan op de woningmarkt actueel houden. De gemeente heeft als doel de komende jaren het aanbod en de diversiteit aan van wonen met zorg vergroten. Daarbij bieden we ruimte voor nieuwe kansrijke, kwalitatief goede initiatieven, die bepaald worden door de markt. Maar ook eigen initiatief en regie van inwoners om gezamenlijk een wooninitiatief te starten, waarderen en faciliteren we waar mogelijk binnen de bestaande wet- en regelgeving. Van belang bij nieuwe woonvormen is kwaliteit en comfort, kleinschaligheid, en sociale inpassing (sociale cohesie, contacten, veiligheid, beschutting en privacy) passend bij de locatie. Inwoners van Halderberge zijn bewust van de woonmogelijkheden op het gebied van wonen en zorg en worden gestimuleerd na te denken over de toekomst. We staan positief ten opzichte van mantelzorgwoningen en benutten de maximale mogelijkheden om mantelzorgwoningen mogelijk te maken.

Ook willen we inwoners duidelijkheid geven over de mogelijkheden en onmogelijkheden van mantelzorgwoningen. Er moeten in de sociale huursector voldoende geschikte en vooral betaalbare woningen zijn voor mensen met een lichte zorgvraag. De gedane aanpassingen door de corporatie maar ook door bewoners zelf moeten zoveel mogelijk beschikbaar blijven voor deze doelgroep. Agenda Om een goed beeld van de huidige woningmarkt te houden, ontwikkelingen binnen wonen en zorg te volgen en daarvoor intensiever met elkaar te kunnen samenwerken, is het van belang dat betrokken partners, in verschillende samenstelling, regelmatig de actuele situatie in beeld brengen. De gemeente initieert in eerste instantie halfjaarlijks deze gesprekken, op termijn kunnen andere partners deze rol overnemen. De hoogste prioriteit ligt bij het in beeld brengen van de lokale woon-zorg behoefte, die wordt in het eerste kwartaal van 2017 geïnitieerd. De uitkomsten van bovenstaande overleggen worden onder andere gebruikt bij de sturing van het woningbouwprogramma en de, uitwerking en verfijning van woningbouwprojecten. Bij het signaleren van hiaten in het woon-zorg aanbod is het een gezamenlijk doel om nieuwe initiatieven te laten ontstaan, de gemeente heeft hierin een verbindende rol.

Samen met Woonkwartier monitoren we de ontwikkelingen binnen én de effecten van langer zelfstandig wonen in de sociale huursector alsmede doorstroombevorderende maatregelen voor senioren. In de prestatieafspraken bepalen we hoeveel aangepaste woningen nodig zijn voor de doelgroep en op welke wijze Woonkwartier haar woningvoorraad aanpast waardoor huurders langer zelfstandig kunnen blijven wonen. In de “Werkafspraken sociaal domein” worden afspraken over de verdeling van taken en verantwoordelijkheden in het sociale domein vastgelegd. Jaarlijks worden deze werkafspraken geëvalueerd en zonodig aangepast.

29

Om de bewustwording van langer zelfstandig thuis blijven wonen en de bekendheid van de woonmogelijkheden worden vergroten wordt een communicatieplan opgesteld hierin kunnen de volgende onderwerpen een plek krijgen: - Goede voorlichting van het netwerk van partners en vrijwilligers. Hierbij kan gedacht worden aan wijkteams, woonconsulenten Woonkwartier, wijkzuster, huisartsen, vergunningverleners omgevingswet, belangenvertegenwoordigers, vrijwilligers (van o.a. Wonen met gemak) enz. De gemeente zorgt gezamenlijk met partners voor een goed overzicht van de woonmogelijkheden op het gebied van wonen en zorg en deze worden door het netwerk doorgegeven aan inwoners. - Op de gemeentelijke website wordt duidelijke informatie hierover weergegeven waarbij ook verwezen kan worden naar andere informatiebronnen zoals bijvoorbeeld langerthuisineigenhuis.com. - Woonkwartier levert een bijdrage aan het stimuleren van de bewustwording onder huurders om langer zelfstandig wonen te kunnen blijven wonen. Met betrokken partners zoals huisartsen, wijkzuster, de wijkteams en het platform wonen wordt jaarlijks de ervaringen met betrekking tot mantelzorgwoningen uitgewisseld. De gemeente neemt het initiatief om in gezamenlijkheid met diverse partners op het gebied van wonen en zorg in 2017 een informatiebijeenkomst voor inwoners te organiseren.

Met de grootste zorgaanbieder is halfjaarlijks een bestuurlijk overleg waarin ontwikkelingen met betrekking tot zorg en wonen besproken worden. In het eerste kwartaal van 2017 wordt de gemeenteraad een voorstel over de Blijverslening voorgelegd. In samenwerking met de regio West-Brabant intensiever in overleg gaan met het zorgkantoor, met als doel om een meerjaren kader op te stellen. Op (sub)regionale schaal wordt het onderwerp wonen met zorg ten minste eens per half jaar besproken waarbij de regionale effecten en afstemming van de gemeentelijke doelen en ambities worden geagendeerd.

30

Bijlage 1

Jaarplanning 2017

Jaarplanning 2017 Wanneer Reeds in uitvoering

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

Continu

wat Onderzoek naar tijdelijke huisvesting van zowel statushouders, arbeidsmigranten en andere doelgroepen Effecten huisvesting statushouders en arbeidsmigranten op sociale huurwoningmarkt Onderzoek naar aansluiting van regionale digitale informatieplatform duurzaamheid Onderzoek naar verbetervoorstellen mantelzorgwoningen Uitwerking pilot energie 0 woning schuitevaartstraat

Verantwoordelijke

Uitwerking duurzame ontwikkeling Albano lob C Behoeftepeiling uitvoeren, hiervoor worden meerdere bijeenkomsten georganiseerd met partners (op lokaal en regionaal niveau) waarin de woningbehoefte per kern in beeld wordt gebracht. Daarbij specifieke aandacht voor doelgroepen zoals senioren en middeninkomens. Uitvoering in 1e en 2e kwartaal Collegebesluit nieuwe woningbouwverzoeken in relatie tot het woningbouwprogramma. Methode voor monitor huur en koopwoningmarkt vaststellen Raadsbesluit over toepassing Blijverslening Onderzoek naar regulier overleg arbeidsmigranten Overleg (halfjaarlijks) met het platform wonen en zorg over de inhoud en voortgang van de prestatieafspraken en ontwikkelingen in relatie tot deze woonvisie Woonkwartier stuurt een overzicht van hun voorgenomen werkzaamheden voor het komende jaar, de voortgang van de voorgenomen investeringsopgave, de vastgoedstrategie aan de gemeente en maakt de financiele situatie inzichtelijk (het bod). Bestuurlijk overleg (halfjaarlijks) tussen gemeente en Woonkwartier waarbij ontwikkelingen worden besproken op het (brede) gebied van het wonen.

Gemeente

Collegebesluit regionale prestatieafspraken Collegebesluit nieuwe woningbouwverzoeken in relatie tot het woningbouwprogramma. Ruimtelijk regionaal overleg (RRO) over de regionale woningmarktsituatie, kwalitatieve en kwantitatieve woningbouwafspraken en huisvesting arbeidsmigranten Ervaringen op het gebied van mantelzorg uitwisselen met diverse partijen Evaluatie en monitoring van de woonvisie en de uitvoering van de agenda, deze wordt ter informatie voorgelegd aan de gemeenteraad en partners. Halfjaarlijks bestuurlijk overleg Groenhuysen Monitoren van woonbehoefte kwetsbare doelgroepen op lokaal en regionaal niveau en afstemming over regionale invulling van de opgave uitvoering monitor koopwoningmarkt. Uitvoering monitor huurwoningmarkt; druk op huurwoningmarkt, effecten passend toewijzen, inzet op leefbaarheid, woonruimteverdeelsysteen klik voor wonen, huur- en verkoopbeleid, huisvesting van specifieke doelgroepen zoals de sociale doelgroep, kwetsbare doelgroepen, statushouders en arbeidsmigranten. Overleg (ambtelijk) over monitoringsgegevens tussen gemeente en Woonkwartier ter voorbereiding bestuurlijk overleg. Collegebesluit nieuwe woningbouwverzoeken in relatie tot het woningbouwprogramma. Overleg (ambtelijk) over monitoringsgegevens tussen gemeente, Woonkwartier en huurdersbelangenvereniging.

Ruimtelijk regionaal overleg (RRO) over de regionale woningmarktsituatie, kwalitatieve en kwantitatieve woningbouwafspraken en huisvesting arbeidsmigranten Opstellen van de jaarplanning 2018 en ter informatie voorleggen aan gemeenteraad en partners Woningbouwprogramma 2017-2027 voorleggen aan de gemeenteraad inclusief stand van zaken woningbouwprogramma Voorleggen stand van zaken starters- en duurzaamheidslening aan gemeenteraad Overleg (halfjaarlijks) met het platform wonen en zorg over de inhoud en voortgang van de prestatieafspraken en ontwikkelingen in relatie tot deze woonvisie Bestuurlijk overleg (halfjaarlijks) tussen gemeente en Woonkwartier waarbij ontwikkelingen worden besproken op het (brede) gebied van het wonen. Halfjaarlijks bestuurlijk overleg Groenhuijsen Collegebesluit nieuwe woningbouwverzoeken in relatie tot het woningbouwprogramma.

Organiseren van informatiebijeenkomst wonen en zorg voor inwoners Profilering van Halderberge als het groene hart van West Brabant ( in regioverband en met lokale partners) Faciliteren huisvestingslocaties arbeidsmigranten waar wenselijk Uitvoering starters- en duurzaamheidslening Uitvoering buurtpreventie en buurtbemiddeling 250 woningen certificeren politiekeurmerk veilig wonen Sturing op woningbouwprojecten vanuit het gemeentelijke woningbouwprogramma en gebiedsontwikkeling De woonvisie als uitgangspunt hanteren voor overig gemeentelijk beleid zoals openbaar gebied, toerisme en recreatie, leefbaarheid, cultuur, etc. om de gestelde doelen en ambities te behalen Communicatie over woonruimteverdeelsysteem aan (huur) woningzoekenden Duurzaamheidsmaatregelen en eisen opnemen bij elk nieuw project Woonkwartier bespreekt activiteiten buiten werkgebied met de gemeente Halderberge

31

Woonkwartier Gemeente- Woonkwartier Gemeente Gemeente Ontwikkelaar

Gemeente Gemeente Gemeente ism diverse partijen Gemeente Gemeente Gemeente en Woonkwartier

Woonkwartier Gemeente WoonkwartierMoerdijk, Gemeenten- Halderberge, Woonkwartier en HBV's Gemeente Provincie, waterschap en regiogemeenten Gemeente ism diverse partijen Gemeente Gemeente en Groenhuysen Gemeente ism partners regionaal Kompas Gemeente ism diverse partijen

Woonkwartier Gemeente en Woonkwartier Gemeente Gemeente, Woonkwartier en huurderbelangenvereniging Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente en Woonkwartier Gemeente en Woonkwartier Gemeente en Groenhuysen Gemeente Gemeente ism partijen Gemeente ism partners Gemeente Gemeente Gemeente en Woonkwartier Woonkwartier Gemeente

Gemeente Woonkwartier Gemeente Woonkwartier

Bijlage 2

Woningbouwprogramma 2015-2025

Als bijlage is het door de gemeenteraad vastgestelde woningbouwprogramma 2015-2025 toegevoegd. De raad heeft het college flexibiliteit gegeven in fasering, aantal en locaties binnen het totale woningbouwprogramma. Over de stand van zaken en de invulling van deze flexibiliteit wordt de gemeenteraad jaarlijks op de hoogte gesteld middel een stand van zaken. (de meest recente stand van zaken dateert van november 2016). Deze stand van zaken is input voor een actieprogramma per project. In 2017 zal een nieuw woningbouwprogramma aan de gemeenteraad voorgelegd worden die gebaseerd is op de actualisatie van de provinciale bevolkings- en woningbehoefteprognose die in 2017 verwacht wordt.

32

Bijlage 3

Trends en ontwikkelingen

Demografische ontwikkelingen De demografische ontwikkelingen van Halderberge en de regio heeft een grote invloed op de woningmarkt. Een aantal belangrijke te verwachten ontwikkelingen voor Halderberge: -

Het totaal aantal inwoners neemt tot 2030 met 700 personen af, het aantal huishoudens stijgt in deze periode daarentegen met ongeveer 700 Het aandeel eenpersoonshuishoudens stijgt van 27% naar 35% in 2030, de grootste afname zit bij de gezinnen met kinderen. Er is sprake van een sterke vergrijzing: 30% van de inwoners is in 2030 ouder dan 65 jaar Ontwikkeling sociale doelgroep: toename van 38% tot 41% huishoudens in 2020, toename 610 huishoudens. Het aantal te huisvesten arbeidsmigranten neemt voornamelijk toe na 2020.

Aantal inwoners

Aantal huishoudens

Leeftijdopbouw bevolking

Rol gemeente- samenwerking 4 O’s Op alle fronten is onder invloed van de crisis en een veranderende samenleving, sprake van verschuivingen in de rol en taakopvatting van de overheid. Van een sterk sturende overheid verschuift de nadruk naar een overheid die mogelijk maakt. Het kan gaan over kaders scheppen, verbinden en inspireren met visies en strategieën, als ruimte geven aan initiatieven en experimenten. Burgerparticipatie, overheidsparticipatie, interactieve beleidsvorming en noodzakelijke samenwerking in en buiten de organisatie zijn vereist om (gezamenlijke) doelen te realiseren. Samenwerking met ondernemers, onderwijs, ondernemende burger en overheden is hierbij van belang. Regionale samenwerking Halderberge heeft een grote woningmarktrelatie met Roosendaal, Breda, Etten-Leur, Moerdijk en Rucphen. Regionale samenwerking en afstemming wordt van steeds groter belang, een aantal belangrijke ontwikkelingen op dit gebied: Veerkrachtig bestuur De provincie Noord Brabant wil samen met de Brabantse gemeenten, burgers, bedrijven en het maatschappelijk middenveld werken aan de visie van vernieuwing van de bestuurlijke organisatie en samenhang in elke deel van Brabant: ‘Samen op weg voor een Veerkrachtig 33

Bestuur’. Deze provinciale visie - tot stand gekomen in samenspraak met de Vereniging van Brabantse Gemeenten (VBG) en een breed samengestelde expertgroep uit het maatschappelijke middenveld - is geen blauwdruk, maar een startpunt van waaruit de provincie met verschillende partners vorm wil geven aan de toekomst van Brabant. De provincie en de VBG dagen gemeenten daarom uit om te komen met initiatieven van onderop. De provincie heeft aan alle afzonderlijke Brabantse gemeenten gevraagd om samen met hun partners uit het maatschappelijk middenveld de maatschappelijke uitdagingen in kaart te brengen en een aantal scenario’s te presenteren voor de organisatorische en/of bestuurlijke wijzen waarop deze uitdagingen kunnen worden opgepakt. Inmiddels vinden nadere verkenningen plaats als het gaat om samenwerken met de D6-gemeenten en heeft de gemeenteraad ingestemd met de bestuurlijke visie. RWB Op 1 januari 2011 is de gemeenschappelijke regeling Regio West-Brabant opgericht. Vanaf die datum werken 19 gemeenten samen op verschillende vakgebieden. In de Regio WestBrabant werken de volgende negentien gemeenten samen: Aalburg, Alphen-Chaam, BaarleNassau, Bergen op Zoom, Breda, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Tholen, Werkendam, Woudrichem, Woensdrecht en Zundert

Wonen en zorg De veranderde regelgeving op het gebied zorg zoals de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige zorg (Wlz) heeft invloed op het woongedrag van zorgbehoevenden en ouderen en op de woningmarkt. Het kabinet heeft hiermee wonen en zorg gescheiden en als doelstelling om mensen zo lang mogelijk thuis te laten wonen.

Woningwet en huisvestingswet De woningwet is per 1 juli 2015 in werking getreden en stelt nieuwe spelregels voor de sociale huursector. De Woningwet is erop gericht dat woningcorporaties zich concentreren op hun kerntaak: zorgen dat mensen met een laag inkomen goed en betaalbaar kunnen wonen. Daarnaast is in de Woningwet vastgelegd dat woningcorporaties een bijdragen leveren aan het gemeentelijke volkshuisvestingsbeleid. Deze bijdrage wordt vastgelegd in prestatieafspraken tussen gemeente, bewonersorganisatie en de woningcorporatie. In de woonvisie worden thema’s benoemd door de gemeente waarop de woningcorporatie dient te presteren. Op 1 januari 2015 de Huisvestingswet 2014 in werking getreden. Deze wet biedt instrumenten om te sturen in de verdeling van woonruimte en de samenstelling van de woonruimtevoorraad. Uitgangspunt van de wet is vrijheid van vestiging: dat iedereen kan gaan wonen waar hij of zij dat wil. Gemeenten mogen deze vrijheid alleen beperken als dat nodig is. Indien aangetoond kan worden dat er schaarste is die zonder sturing leidt tot verdringing van bepaalde groepen woningzoekenden kan de gemeente toewijzingsregels vastleggen in een huisvestingsverordening. 34

Duurzaam ruimtegebruik focus op bestaande woningvoorraad en bestaand stedelijk gebied Het aantal huishoudens en daarmee de behoefte aan woningen groeit nog wel de komende jaren. Het omslagpunt van groei naar krimp in de woningvoorraad wordt verwacht na 2030. Door deze ontwikkeling komt de focus steeds meer te liggen op vernieuwing en verbetering de bestaande woningvoorraad en het bestaand stedelijk gebied. Ladder duurzame verstedelijking In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte wordt de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening opgenomen. Doel van het Rijk is het bevorderen van zorgvuldig stedelijk ruimtegebruik. Overheden dienen nieuwe stedelijke ontwikkeling standaard te motiveren met behulp van drie opeenvolgende stappen: 1. Bepalen regionale vraag naar ruimte 2. Bouwen binnen bestaand stedelijk gebied 3. Bouwen buiten bestaand stedelijk gebied Deze stappen borgen dat tot een zorgvuldige ruimtelijke afweging en inpassing van die nieuwe ontwikkelingen wordt gekomen.

Financiële kwetsbaarheid De financiële kwetsbaarheid van huurders en woningeigenaren is toegenomen. Er zijn steeds meer woningen waarbij de hypotheekschuld hoger is dan de waarde van de woning. Ook het aandeel huurders met een betaalrisico is opgelopen. Een aantal ontwikkelingen: Middeninkomens De huishoudens met een middeninkomen (inkomens €35.000 - € 45.000) hebben een lastige positie op de woningmarkt. Zij hebben geen recht op huurtoeslag en komen moeilijker in aanmerking voor een hypotheek in verband met strengere regelgeving. Hypotheekregels Diverse hypotheekregels worden aangepast: -

-

Loan to value: in 2016 kan er een hypotheek afgesloten worden tot 102% van de waarde van de koopwoning (inclusief overdrachtsbelasting). Tot 2018 verlaagt de overheid dit percentage stapsgewijs naar 100%. Een hogere hypotheek is wel mogelijk bij energiebesparende investeringen zoals dakisolatie, energiezuinige kozijnen en deuren en zonneboilers. Hogere hypotheek voor tweeverdieners: Vanaf 1 januari 2016 krijgen tweeverdieners de mogelijkheid om iets meer geld te lenen voor de aankoop van een huis. Wijziging grensbedrag Nationale Hypotheek Garantie (NHG) Op 1 juli 2015 is het grensbedrag voor het kopen van een woning met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) omlaag gegaan van 35

-

€265.000 naar € 245.000. Vanaf 1 januari 2017 wordt de kostengrens gekoppeld aan de gemiddelde huizenprijs. In 2016 kunnen ouders eenmalig tot € 53.016 belastingvrij schenken aan een kind tussen 18 en 40 jaar. Het maximale schenkingsbedrag gaat vanaf 2017 structureel omhoog naar € 100.000. Hierbij maakt het niet uit of de schenking afkomstig is van een ouder of van een willekeurige derde

Landelijke kernen Schaalvergroting vs kleinschalige initiatieven De huidige trend lijkt nog steeds de opschaling van voorzieningen te zijn. Toch lijkt de belangrijkste trend voor de komende decennia niet de opschaling van voorzieningen maar de ontwikkeling van kleinschalige initiatieven op maat binnen de netwerksamenleving. Voorzieningen en leefbaarheid zijn niet langer aan elkaar gekoppeld In het landelijk gebied zullen autonome dorpen (alle voorzieningen aanwezig) veranderen in woondorpen. Steeds meer bewoners vinden de kwaliteit van de woning en hun woonomgeving veel belangrijker dan de nabijheid van allerhande voorzieningen. Dorpsbewoners zijn mobiel genoeg om de gewenste voorzieningen te bereiken, zoals ze ook naar hun werk forenzen. Een teruglopend aantal voorzieningen maakt een dorp dan ook niet automatisch minder aantrekkelijk en leidt niet meteen tot demografische krimp. Andersom is de terugloop van het aantal voorzieningen ook niet enkel het gevolg van demografische krimp. Het komt ook door tal van andere ontwikkelingen zoals schaalvergroting, internetverkoop en een veranderd consumentengedrag en mobiliteitsgedrag. Kernkwaliteit Zoals in de woonvisie 2010 “Diversiteit in kernkwaliteit” al is beschreven hebben de vijf kernen binnen de gemeente Halderberge een eigen kwaliteit en identiteit. De kerngebondenheid in de kernen is groot.

36