1. Jaarverslag en Jaarrekening 2022 DEFINITIEF.pdf

Jaarverslag & Jaarrekening 2022

Inhoudsopgave

Aanbiedingsbrief .......................................................................................................................................................

3

1 Programmaverantwoording Jaarverslag .............................................................................................................. 7 1.1 Programma Bestuur en burgerzaken ................................................................................................................ 9 1.2 Programma Veiligheid ....................................................................................................................................... 17 1.3 Programma Openbare ruimte ............................................................................................................................ 25 1.4 Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen ................................................................................. 33 1.5 Programma Zorg, jeugd en participatie ............................................................................................................. 49 1.6 Programma Onderwijs, sport en cultuur ............................................................................................................ 61 1.7 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................ 69 1.8 Overhead ...........................................................................................................................................................

79 1.9 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................................... 85 1.10 Post onvoorziene uitgaven .............................................................................................................................. 87 2 Paragrafen Jaarverslag .......................................................................................................................................... 89 2.1 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................................... 91 2.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................... 97 2.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................... 105 2.4 Paragraaf Financiering ...................................................................................................................................... 109 2.5 Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................................................

119 2.6 Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................................................... 131 2.7 Paragraaf Grondbeleid ...................................................................................................................................... 135 2.8 Paragraaf Gevolgen coronacrisis ...................................................................................................................... 141 2.9 Paragraaf Openbaarheid ...................................................................................................................................147 3 Jaarrekening ........................................................................................................................................................... 149 3.1 Overzicht van baten en lasten ...........................................................................................................................151 3.2 Toelichting overzicht van baten en lasten ..........................................................................................................155 3.3 Balans ...............................................................................................................................................................

173 3.4 Toelichting op de balans ....................................................................................................................................179 4 Bijlagen ....................................................................................................................................................................217 4.1 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen ............................................................................................ 219 4.2 Overzicht investeringen .....................................................................................................................................227 4.3 Totaaloverzicht baten en laten per taakveld ...................................................................................................... 235 4.4 EMU-saldo .........................................................................................................................................................241 4.5 Overzicht van langlopende geldleningen .......................................................................................................... 243 4.6 Overzicht van gewaarborgde geldleningen ....................................................................................................... 245

1

2

Aanbiedingsbrief

Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening van de gemeente Halderberge over het jaar 2022. In het jaarverslag en de jaarrekening leggen wij verantwoording af over de doelstellingen en voornemens die op basis van het collegewerkprogramma 2018-2022, Samen Vooruit! door het college zijn opgenomen in de Programmabegroting 2022. De jaarstukken ondersteunen de raad in zijn kaderstellende en, met name, in zijn controlerende functie. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten met toelichting, de balans met toelichting en de verantwoording van de specifieke uitkeringen (SiSa). In de gepresenteerde opzet van de jaarstukken wordt voldaan aan de richtlijnen van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Alle prioriteiten en doelstellingen uit het raadsprogramma zijn ondergebracht in de door de gemeenteraad vastgestelde programma’s. Het betreft achtereenvolgens: • Bestuur en burgerzaken • Veiligheid • Openbare ruimte • Ruimtelijke en economische ontwikkelingen • Zorg, jeugd en participatie • Onderwijs, sport en cultuur Naast de programma's zijn er de algemene dekkingsmiddelen en de overhead. De verantwoording hiervan is ondergebracht in aparte hoofdstukken. Saldo Jaarrekening Het jaar 2022 sluit met een positief saldo van € 4.948.933.

In de verschillenanalyse die is opgenomen in de hoofdstukken "Programmaverantwoording" en "Toelichting overzicht van baten en lasten" is aangegeven hoe dit saldo is opgebouwd en worden de verschillen toegelicht. De belangrijkste oorzaken van het positieve saldo zijn: Bestuur en burgerzaken • Wethouderspensioenen (€ 1.392.000 positief) • Burgerzaken (€ 86.000 positief) Openbare ruimte • Voorbereiding en toezicht onderhoud wegen (€ 65.000 negatief) • Baggeren vijvers (€ 109.000 positief) Ruimtelijke en econoische ontwikkelingen • Bijdrage Economische Samenwerking Halderberge (€ 142.000 positief) • Toeristenbelasting (€ 245.000 positief) • Btw component afvalstoffenheffing (€ 51.000 negatief) • Uitvoering klimaatakkoord (€ 227.000 positief) • Mutatieopgave BAG 2.0 (€ 50.000 positief) • Wet Kwaliteitsborging Bouw (€ 50.000 positief) • Leges omgevingsvergunningen (€ 301.000 positief)

3

Zorg, jeugd en participatie • Maatschappelijke begeleiding statushouders (€ 64.000 positief) • Sloopkosten St. Anna (€ 192.000 positief) • Bijstandverlening (€ 73.000 positief) • Energietoeslag (€ 201.000 negatief) • Jeugdzorg (€ 97.000 negatief) • Volksgezondheid (€ 59.000 positief) Onderwijs, sport en cultuur

• Noodunits Markland College (€ 66.000 positief) Algemene dekkingsmiddelen

• Opbrengst OZB (€ 136.000 positief) • Uitkeringen gemeentefonds (€ 809.000 positief) Overhead • Automatisering (€ 83.000 positief) Algemeen

• Kapitaallasten (€ 122.000 positief) • Personele lasten (€ 241.000 positief) • Toerekening personele lasten aan investeringen (€ 67.000 negatief) Daarnaast zijn er veel overige, relatief kleine, positieve verschillen en nauwelijks kleinere negatieve verschillen. Het totaalbedrag van alle verschillen tussen € 20.000 en € 50.000 bedraagt € 732.000 positief. Financieel beeld 2022 Samen met de saldi van de Voor- en Najaarsnota en de Slotwijziging 2022 ontstaat voor het gehele jaar 2022 het volgende beeld: Saldo Voordelig saldo Jaarrekening 2022

€ 4.948.333

Voordelig saldo Slotwijziging 2022 (volledig toegevoegd aan de algemene reserve)

€ 717.040

Nadelig saldo Najaarsnota 2022 (volledig onttrokken aan de algemene reserve)

-/- € 317.368

Voordelig saldo Voorjaarsnota 2022 (volledig toegevoegd aan de algemene reserve) Totaal saldo 2022

€ 4.134 € 5.352.469

Op basis van de Voorjaarsnota, de Najaarsnota, de Slotwijziging en de Jaarrekening bedraagt het saldo over het gehele jaar 2022 € 5.352.469 positief. Grondexploitaties Op 14 december 2017 heeft de gemeenteraad het woningbouwprogramma 2018-2028 vastgesteld. Hierbij is, op basis van de huidige woningmarkt en de provinciale bevolkings- en woningbouwprognoses, een reëel programma vastgesteld. Mede op basis van dit gewijzigde woningbouwprogramma zijn alle grondexploitatieberekeningen geactualiseerd en zijn de waarderingen van alle grondposities, indien nodig, bijgesteld. Dit heeft in 2022 geleid tot een klein negatief resultaat binnen de totale grondexploitaties. Per saldo is in 2022 een bedrag van € 21.526 onttrokken aan de algemene reserve grondexploitaties. In de paragraaf Grondbeleid wordt nader ingegaan op de grondexploitaties.

4

Risico’s In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt ingegaan op de weerstandscapaciteit en de risico’s. Bij de berekening van de weerstandscapaciteit is in deze jaarrekening uitgegaan van de reservepositie per 31 december 2022. In de paragraaf wordt een terugblik gegeven op de risico’s die waren opgenomen in de Programmabegroting 2022. Oudenbosch, 23 mei 2023 Het College van burgemeester en wethouders

5

6

Programmaverantwoording Jaarverslag

7

8

Programma Bestuur en burgerzaken

1.1.1 Inleiding Onze inwoners voelen zich thuis in Halderberge. Daar zorgen we voor door als gemeente goed bereikbaar voor onze inwoners, bedrijven en instellingen te zijn. We zijn een klantvriendelijke gemeente en we zorgen dat ook inwoners die digitaal minder vaardig zijn ons goed kunnen bereiken. Het uitgangspunt is om onze inwoners en ondernemers de komende jaren steeds meer op te zoeken in hun eigen omgeving. Halderberge is eerlijk en open en heeft integriteit hoog in het vaandel staan. Samenwerking met inwoners, ondernemers, instellingen en andere overheden is erg belangrijk. We bouwen verder aan de netwerk- samenwerking binnen De6 (Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert) en werken samen met onze verbonden partijen. 1.1.2 Doelstellingen Inwoners zijn tevreden met onze dienstverlening en dit kunnen wij meten We meten de klanttevredenheid continu. We gebruiken hiervoor diverse meetinstrumenten. We vragen het inwoners regelmatig persoonlijk. Er zijn medewerkers beschikbaar om de dienstverlening te garanderen. Onze houding is vriendelijk en gastvrij. Dit is merkbaar in elk contact met inwoners en ondernemers Vragen van inwoners en ondernemers beantwoorden we altijd, bij wie of hoe de vraag ook binnenkomt. We gebruiken daarvoor onder andere het zaaksysteem. We spreken en schrijven klare taal, zonder jargon. We controleren elkaar op deze kwaliteit.

Teams nemen deel aan de training Klare Taal. Voortzetten en verder ontwikkelen van overheids- en burgerparticipatie We vernieuwen de samenwerking met inwoners, zoals het stimuleren van bestaande en nieuwe initiatieven. We betrekken collectieven zoals de Samenstichtingen, adviesraden en ondernemersplatforms op tijd. We denken in oplossingen. Wij weten wat er in elke kern speelt. De ambassadeurs helpen hierbij. Integriteit heeft de aandacht Raad, college en ambtelijke organisatie werken samen aan bewustwording en bespreekbaar maken van integriteit. Onze inwoners hebben vertrouwen in de lokale politiek Onze bestuurders zijn betrokken bij alle kernen en gaan in gesprek met onze inwoners. Daarmee geven ze invulling aan het begrip “dagelijkse democratie”. Grip op verbonden partijen en regionale samenwerking In de regio werken wij op verschillende domeinen samen met andere gemeenten en partijen. Het is voor de inwoner duidelijk wat de samenwerking inhoudt en wat het ons oplevert. We koesteren onze regionale samenwerkingen zoals binnen De6 en met de Brabantse Wal, provincie en het waterschap. 1.1.3 Huidig beleid • Bestuurlijke visie over de toekomst van Halderberge (2016) • Nota overheids- en burgerparticipatie (2022) • Actieplan Versterken Lokale Democratie (2021) • Nota Verbonden Partijen (2015) • Organisatievisie (2015) • Gedragscode (2016)

9

1.1.4 Reguliere werkzaamheden

• Continu meten van klanttevredenheid • Opvolgen Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en verantwoording aan raad • Continu informeren van inwoners • Inzet ambassadeurs voor de kernen • Zaaksysteem implementeren in gehele organisatie 1.1.5 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren • Inwoners zijn tevreden met onze dienstverlening en wij kunnen dit meten - De waardering van onze dienstverlening door onze inwoners is gestegen van een 6,4 in 2019 naar een 6,8 in 2023. De gemiddelde waardering van de dienstverlening van vergelijkbare gemeenten is 6,8. Bron: Burgerpeiling 2019 - Ontwikkeling indicator - 2019: 6,4 - 2021: 6,3 - 2022: in 2022 is geen Burgerpeiling gehouden. Door het college is in 2022 besloten om de Burgerpeiling eens per 4 jaar te houden (in het jaar vóór de gemeenteraadsverkiezingen). Dit om wellicht meer ontwikkeling te zien in de indicatoren.

• Voortzetten en verder ontwikkelen overheids- en burgerparticipatie

- De waardering van inwoners en organisaties over de wijze waarop zij worden betrokken en over het zoeken van de samenwerking tussen gemeente, inwoners en organisaties is gestegen van een 5,9 in 2019 naar een 6,1 in 2021.Het gemiddelde cijfer van vergelijkbare gemeenten over de wijze waarop zij inwoners en organisaties betrekken en hiermee samenwerken is 6,0. Bron: Burgerpeiling 2019 - Ontwikkeling indicator - 2019: 5,9 - 2021: 5,9 - 2022: in 2022 is geen Burgerpeiling gehouden. Door het college is in 2022 besloten om de Burgerpeiling eens per 4 jaar te houden (in het jaar vóór de gemeenteraadsverkiezingen). Dit om wellicht meer ontwikkeling te zien in de indicatoren.

BBV-indicatoren Voor het programma Bestuur en burgerzaken zijn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen. 1.1.6 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan?

10

Doelstelling

Activiteiten 2022

Wat is er bereikt in 2022?

Inwoners zijn tevreden met onze dienstverlening en dit kunnen wij meten

In 2021 is een Burgerpeiling gehouden. In 2022 wordt gekeken hoe wij verbeterpunten uit de resultaten van deze Burgerpeiling kunnen doorvoeren. Ook zullen we regelmatig inwoners betrekken door middel van het Digipanel.

Er is in Q3 2022 een digipanel-vragenlijst opgesteld ter verdieping op de Burgerpeiling, onderdeel communicatie. Er is uitgevraagd hoe inwoners graag benaderd willen worden, over welke onderwerpen en via welke kanalen. Deze inzichten nemen we mee in onze communicatie richting inwoners.

Meten van de kwaliteit van dienstverlening op kanaal telefonie wordt onderzocht zodra de nieuwe telefooncentrale is geïmplementeerd.

Dit onderzoek is uitgevoerd. De resultaten ervan worden gebruikt voor verdere werkzaamheden bij de totstandkoming van het op te stellen Manifest Dienstverlening.

Meting van kwaliteit van klantcontact heeft tijdens de coronacrisis niet plaatsgevonden. We onderzoeken de mogelijkheid om dit digitaal te organiseren.

Deze meting is eind 2022 uitgevoerd via een brede Digipanel-vragenlijst. De resultaten ervan worden gebruikt voor verdere werkzaamheden bij de totstandkoming van het op te stellen Manifest Dienstverlening.

Doelstelling

Activiteiten 2022

Wat is er bereikt in 2022?

Onze houding is vriendelijk en gastvrij. Dit is merkbaar in elk contact met inwoners en ondernemers

We blijven onze medewerkers trainen op een warm welkom, kwaliteit en communicatieve vaardigheden. Dit doen we zowel door ze te coachen tijdens het werk als teamtrainingen.

Door intervisie en te spreken over situaties wordt geleerd van elkaar. Relevante trainingen worden in het kader van het op te stellen Manifest Dienstverlening, op een later moment nog onderzocht.

Voortzetten en verder ontwikkelen van overheidsen burgerparticipatie

We geven invulling/uitvoering aan de geactualiseerde beleidsnota overheids- en burgerparticipatie (februari 2022 vastgesteld).

Ondersteunend materiaal voor participatie is grotendeels ontwikkeld en krijgt ook steeds meer plaats op de gemeentelijke website. Intern is een Halnet-pagina ingericht waarop tools, ervaringen en tips te vinden zijn.

De raadswerkgroep integriteit en bestuurlijke vernieuwing werkt aan bestuurlijke vernieuwing en geeft invulling/uitvoering aan het Actieplan Versterken Lokale Democratie (oktober 2021 vastgesteld).

De raadswerkgroep bestuurlijke vernieuwing is aan de slag gegaan met de voorbereiding voor een beeldvormende bijeenkomst in februari 2023 over de woonzorgvisie. Dit is een van de speerpunten uit het Actieplan Versterken Lokale Democratie.

In 2020 zijn de resterende bijeenkomsten in Oudenbosch en Bosschenhoofd vanwege het coronavirus komen te vervallen. Als de coronamaatregelen dit toestaan, worden deze bijeenkomsten ingehaald. Momenteel is nog niet bekend hoe en wanneer dit zal zijn. Hierna worden de bijeenkomsten geëvalueerd en wordt besloten hoe verder te gaan.

In november 2022 heeft de bijeenkomst in Oudenbosch plaatsgevonden. De bijeenkomst in Bosschenhoofd is ingepland voor september 2023. Hierna vindt evaluatie plaats.

De tweemaandelijkse werkbezoeken met als doel in gesprek gaan met inwoners, ondernemers, instellingen, jongeren, ouderen enz. over hun wensen, ideeën, plannen en vragen zijn vanwege het coronavirus komen te vervallen. Mits de coronamaatregelen dit toestaan, vinden deze in 2022 weer plaats.

In 2022 hebben er geen werkbezoeken plaatsgevonden. Voor 2023 zijn de eerste werkbezoeken weer ingepland.

We updaten jaarlijks de infographic verbonden partijen en communiceren deze met onze inwoners.

De infographic is geactualiseerd en opgenomen op de gemeentelijke website onder ‘regionale samenwerking’.

De gemeenteraad heeft een pilot lopen v.w.b. het werken met raadsrapporteurs/-ambassadeurs. Aan de resultaten van de pilot en het vervolg zal het college de gevraagde medewerking verlenen.

Wij zijn in afwachting van de resultaten van de pilot.

We verwerken binnen 1 jaar na definitieve parlementaire besluitvorming m.b.t. de wijziging WGR de resultaten van de regionale evaluatie Nota Verbonden Partijen en passen in regionaal verband de Nota Verbonden Partijen aan.

In de regio wordt onder leiding van de bestuurlijk opdrachtgevers en de griffiers gewerkt aan een geactualiseerde concept Nota Verbonden partijen.

Onze inwoners hebben vertrouwen in de lokale politiek

Grip op verbonden partijen en regionale samenwerking

11

Doelstelling

12

Activiteiten 2022

Wat is er bereikt in 2022?

We verwerken de conclusies van het onderzoeksrapport omtrent Verbonden partijen van de Rekenkamer WestBrabant.

De besluitvorming omtrent de overname van de conclusies van de Rekenkamer heeft plaats in de raadsvergadering van 16 februari 2023. De conclusies van de Rekenkamer West Brabant zijn daarbij onderschrijven en een aantal volgende aanbevelingen zijn overgenomen.

1.1.7 Verbonden partijen GR Regio West-Brabant (RWB) Doel of belang dat wordt behartigd:

De regeling heeft tot doel de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen, primair ten behoeve van de economisch ruimtelijke structuurversterking van West-Brabant. Onder deze belangen vallen in elk geval: • Economische Zaken; • Mobiliteit; • Ruimtelijke Ontwikkeling; • Arbeidsmarktbeleid. Daarnaast heeft de regeling tot doel om andere belangen van deelnemende gemeenten te behartigen. Op dit moment zijn er ook nog uitvoeringsgerichte taken: • Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV); • Gebiedsgerichte aanpak (GGA); • Regio-archeologie en cultuurhistorie; • Regionaal Mobiliteitscentrum (MBC) en Routebureau West-Brabant.

Beleidsrealisatie:

De volgende beleidsrealisaties in 2022 kunnen worden vermeld: De uitvoering van de strategische agenda, het Actieprogramma RWB 2019-2023: • Uitwerking van de agenda op het gebied van Economie (bijvoorbeeld uitvoeringsplan Circulaire Economie, raamwerk VrijeTijds Economie en afstemming Bedrijventerreinen). • Arbeidsmarkt (o.a. het uitvoeringsprogramma West-Brabant werkt met Talent, de Human Capital strategie, aanpak positionering logistiek West-Brabant en het Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant). • Gedeelde Mobiliteit (o.a. inspraak op OV-aanbesteding door provincie), Robuust Wegennet, Smart Mobility, Spoor- en Verkeersveiligheid, Fiets (Nationaal toekomstbeeld en fietsstimulering) en Kwaliteitsnetwerk Landbouwverkeer zijn onderwerpen waaraan gewerkt is op het thema Mobiliteit. • Bij Ruimte staat Vitaal Buitengebied hoog op de agenda. Versterken van West-Brabant als Plantbased Hub. De start is gemaakt met gebiedscoalities om samen met de provincie afspraken te maken over de uitvoering. Sterke Steden: RWB heeft bijgedragen aan erkenning Roosendaal-Bergen op Zoom als stedelijke regio. Mooie resultaten zijn geboekt in MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport): afspraken over verstedelijking en mobiliteit. Deze stedelijke regio’s nemen nu het voortouw m.b.t.

de aanpak van de grote nationale ruimtelijke ontwikkelingen (water, stikstof, klimaat en verstedelijking en landelijk gebied) en de gebiedsvertaling. Zij zorgen ervoor dat de overkoepelende inzet van de RES-organisatie (energie), RWB en REWIN (economie en economisch vestigingsklimaat) en waterschap (water en klimaat) betrokken wordt. RWB heeft verdere afstemming met de verstedelijkingsregio’s om dubbeling in agenda en inzet te voorkomen. • RWB faciliteert samenwerkingsafspraken en bestuurlijk overleg tussen de regio (gemeenten) en de provincie. • Regio Deal Midden– en West-Brabant: met het steunen van deze projecten (er zijn inmiddels 16 projecten aan de gang) zetten Rijk en de regio’s in op het versterken van de economische kracht van de regio. • Verbinding van het actieprogramma RWB met de Regionale Energie Strategie (RES). • Het JTF (Just Transition Fund) is een Europese subsidie (€ 58,5 miljoen gereserveerd) voor bedrijven die werken of bijdragen aan het versnellen van de energietransitie, het vernieuwen van de economie en het veerkrachtig maken van de arbeidsmarkt. Dit met als doel regio’s te helpen de sociaal economische gevolgen van de energietransitie op te vangen. Het daadwerkelijk realiseren van deze subsidie vraagt ook €58,5 miljoen aan cofinanciering.

RWB zet samen met REWIN enkele kwartiermakers in om tot kansrijke projecten te komen op de sporen infrastructuur, innovatie en talent. • De regionale subsidieregeling O&O-fonds is uitgevoerd. Hierdoor is ruim € 485.000 in innovatieve projecten in de regio geïnvesteerd.

13

GR Regio West-Brabant (RWB) Doorontwikkeling Actieprogramma RWB versie 2023-2027. In 2022 is een begin gemaakt met de doorontwikkeling van het Actieprogramma. Dit programma sluit aan op de agenda van de Economic Board West-Brabant, die inzet op een nieuwe economie die duurzaam en sociaal inclusief is. RWB werkt aan de randvoorwaarden die hiervoor nodig zijn. In overleg met de gemeenten en de Commissies van Advies is een ontwerpprogramma gemaakt dat met de raden is gedeeld. Dit concept ligt voor zienswijzen bij de raden in de regio voor voordat de vaststelling plaatsvindt in het Algemeen bestuur op 5 juli a.s.. De uitvoeringsgerichte taken • De aanbesteding van een contract voor vraagafhankelijk vervoer (o.a. Deeltaxi West-Brabant) is voorbereid. • Nog steeds neemt de behoefte aan adviezen op het gebied van regioarcheologie toe. • De uitvoeringsgerichte taak Routebureau West-Brabant (beheer en onderhoud recreatieve routes) is per 1 juli 2022 uitgeplaatst naar Visit Brabant. • Via het Mobiliteitscentrum zijn veel vacatures ingezet en extern personeel ingehuurd. Het Mobiliteitscentrum heeft de pools voor PuMa’s en Brabantconsultants verder uitgebreid om zo in te spelen aan de grote vraag naar (jonge en ervaren) arbeidskrachten binnen de regio (binden van talent).

1.1.8 Rekenkameronderzoeken Onderzoek naar verbonden partijen gemeente Halderberge In 2021 is door de Rekenkamer een onderzoek uitgevoerd naar de Verbonden partijen. Het concept rapport d.d. 17 januari 2022, is aan het college toegezonden. Op het concept rapport is op 15 februari 2022 een bestuurlijke reactie vanuit het college gegeven, met name op de conclusies en aanbevelingen van het concept rapport. De definitieve rapportage is toegezonden aan de gemeenteraad waarbij op 16 februari 2023 de besluitvorming door gemeenteraad heeft plaatsgevonden. De conclusies van het rapport zijn onderschreven en een aantal aanbevelingen zijn overgenomen. Voor meer inhoudelijke informatie over welke aanbevelingen wel en niet zijn overgenomen, verwijzen wij naar het raadsbesluit van 16 februari 2023. 1.1.9 Systematisch toezicht 2022 Financieel toezicht De provincie heeft per brief d.d. 7 december 2021 aangegeven dat de Begroting 2021 voldoet aan de gestelde criteria. Dit houdt in dat de gemeente valt onder repressief toezicht. De Begroting voor 2022 was structureel en reëel in evenwicht. De provinciale beoordeling van de Begroting 2023 is per brief op 7 december 2022 ontvangen en voldoet eveneens aan de gestelde criteria van repressief toezicht. Informatie- en archiefbeheer De provincie heeft per brief d.d.

07 oktober 2022 aangegeven dat de gemeente voldoet aan de gestelde criteria van het systematisch toezicht op het informatie- en archiefbeheer.

14

1.1.10 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Bestuur en burgerzaken (x € 1.000). Bestuur en burgerzaken

Primaire begroting 2022

Begroting 2022 incl. wijziging

Realisatie 2022

Verschil

V/N

2.050

4.468

3.058

1.410

V

0.2 Burgerzaken

763

862

811

51

V

Totaal lasten

2.813

5.330

3.869

1.461

V

0

680

691

11

V

0.2 Burgerzaken

314

365

411

46

V

Totaal baten

314

1.045

1.101

57

V

-2.500

-4.286

-2.768

1.518

V

0.10 Toevoegingen aan reserves

0

14

14

0

0.10 Onttrekkingen aan reserves

0

60

35

-25

N

Totaal mutaties reserves

0

46

21

-25

N

-2.500

-4.240

-2.746

1.493

V

Lasten per taakveld 0.1 Bestuur

Baten per taakveld 0.1 Bestuur

Saldo van baten en lasten

Mutaties reserves

Resultaat

15

1.1.11 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Bestuur en burgerzaken (x € 1.000). Taakveld 0.1 Bestuur

V/N Toelichting

-31

N

Het budget voor de accountantscontrole is overschreden. Dit komt aan de ene kant door een late afrekening van een termijn van de controlekosten over 2021. Aan de andere kant is gebleken dat er in 2022 meerwerk door de accountant is verricht bij de jaarrekeningcontrole 2021 (na fiat van de auditcommissie). Verder is de structurele raming van het bedrag aan accountantskosten abusievelijk niet aangepast aan de overeengekomen auditfee van € 67.500. Voor het jaar 2023 en verder zal bij de Zomernota 2023 voorgesteld worden het budget voor de accountantscontrole structureel te verhogen, gelet op de overeengekomen auditfee en de jaarlijkse indexering vanaf het rekeningjaar 2022.

1.392

V

Vanuit de Appa-wetgeving is de gemeente verplicht om een pensioenvoorziening te treffen voor wethouders. In het verleden heeft de gemeente gekozen voor een verzekeringsvorm. Voor het ouderdomspensioen wordt een verzekering niet meer aangeboden en het nabestaandenpensioen is nog maar beperkt te verzekeren. Voor zover de pensioenaanpsraken niet verzekerd zijn, is de gemeente verplicht zelf een voorziening te vormen. Jaarlijks moet deze voorziening op peil gebracht worden op basis van de acuariële waarde berekening. Op basis van de berekening van eind 2021 werd bij de Zomernota 2022 ingeschat dat een storting in de voorziening van ca. € 1,6 miljoen noodzakelijk zou zijn. In 2022 is de rekenrente voor de pensioenen fors gestegen. Hierdoor is het totale risicobedag, ofwel het kapitaal dat nu benodigd is om in de toekomst een (eventuele) uitkering te kunnen voldoen, fors lager is dan bij de Zomernota werd verwacht. De storting in de voorziening bedraagt € 216.000.

0.2 Burgerzaken

86

V

Het voordeel op Burgerzaken is het totaal van de diverse producten die hier onder vallen. Zo zijn er op het gebied van dienstverlening veel minder kosten gemaakt dan vooraf begroot. Op het gebied van de burgelijke stand zijn meer leges ontvangen dan begroot, wat mede te danken is aan het groter aantal gesloten huwelijken in het na Covidjaar. Het aantal reisdocumentenaanvragen is iets achter gebleven op wat begroot was voor 2022. Het aantal rijbewijsaanvragen is in 2022 meer dan de prognose vooraf aangaf. Opvallend is hierbij dat er veel arbeidsmigranten hun rijbewijs omwisselen voor een Nederlands rijbewijs. Door de komst van minder asielzoekers in Nederland in de afgelopen 5 jaar is de groep die in aanmerking komt voor naturalisatie een stuk kleiner, daardoor zijn de inkomsten minder dan eerder begroot.

Directe personele lasten programma Bestuur en burgerzaken

5

V

Het totale verschil op de personele lasten 2022 bedraagt € 241.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 5.000 op het programma Bestuur en burgerzaken staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Overige afwijkingen

41

V

1.493

V

Totaal

16

Verschil

Programma Veiligheid

1.2.1 Inleiding We willen investeren in de veiligheid van onze inwoners. Samen met inwoners en andere partners werken we aan onze lokale veiligheid. Soms nemen we hierin de leiding en soms ondersteunen we. 1.2.2 Doelstellingen Een veilige buurt voor iedereen Wij zetten ons in voor een veilige omgeving voor iedereen. Daarnaast willen wij ook zorgen dat al onze inwoners zich veilig voelen. Dit doen we samen met scholen, jongerenwerk, wijkagenten en de wijkteams. Behouden van de gezamenlijke aanpak van zorg en veiligheid We gaan door met de goede samenwerking tussen sociaal domein, veiligheid en zorg. Hierbij zorgen we ervoor dat het altijd duidelijk is wie wat doet en dat dit ook gebeurt. Aanpakken van (georganiseerde) criminaliteit In samenwerking met politie, openbaar ministerie, Regionaal Informatie en Expertise Centrum en Taskforce BrabantZeeland pakken we criminaliteit aan. We willen dat inwoners weten waar ze (signalen van) crimineel gedrag kunnen melden en dat ze dit ook meer gaan doen. Een daadkrachtige crisisbeheersing Op het moment dat zich een crisis voordoet, handelen we in samenwerking met de Veiligheidsregio op een snelle en actieve manier. Een beter evenwicht tussen risicovolle activiteiten en de omgeving Externe veiligheid gaat over de risico’s voor mens en milieu bij gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen.

We willen een goed beeld van de risico’s in de gemeente zodat iedereen weet wat hij kan doen bij een calamiteit . 1.2.3 Huidig beleid • Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 • Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving – Uitvoeringsprogramma leefomgeving 1.2.4 Reguliere werkzaamheden

• Het uitvoeren van het Integraal Veiligheidsplan. • Uitvoeren vergunningverlening, toezicht en handhaving APV en bijzondere wetten

17

1.2.5 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren • Een veilige buurt voor iedereen - Het rapportcijfer veiligheid Halderberge is van een 7,2 in 2018 gestegen naar een 7,3 in 2022. Bron: Veiligheidsmonitor (2019) - Ontwikkeling indicator - 2018: 7,2 - 2019: 7,4 - 2021: 7,3

• Het aantal inwoners dat zich onveilig voelt in de eigen leefomgeving is gedaald van 16% in 2018 naar 15% in 2022. Bron: Veiligheidsmonitor (2019) - Ontwikkeling indictaor - 2018: 16% - 2019: 16% - 2021: 15%

BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Veiligheid (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d.8 maart 2022). Indicator Verwijzingen Halt1

Winkeldiefstallen2

Geweldsmisdrijven3

Diefstallen uit woning4

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)5

2019

2021

2022

Halderberge

13,0

8,0

9,0

Vergelijkbare gemeenten

12,0

10,0

7,0

Halderberge

0,8

1,0

0,8

2,3

Vergelijkbare gemeenten

1,1

1,0

1,0

1,2

Halderberge

3,8

3,5

3,8

3,7

Vergelijkbare gemeenten

3,5

3,3

3,2

3,2

Halderberge

2,2

2,3

1,5

0,8

Vergelijkbare gemeenten

1,9

1,4

1,1

1,2

Halderberge

4,8

4,3

5,1

4,2

Vergelijkbare gemeenten

4,6

4,9

4,8

4,8

1 Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12-17 jaar. 2 Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 3 Het aantal gewelds- en seksuele misdrijven, per 1.000 inwoners. 4 Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. 5 Het aantal vernielingen en misdrijven tegen de openbare ruimte per 1.000 inwoners.

18

2020

1.2.6 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling

Activiteiten 2022

Wat is er bereikt in 2022?

Een veilige buurt voor iedereen

Voortzetten van gerichte preventieve acties op het verder voorkomen van woninginbraken, overvallen en straatroven.

Na elke woninginbraak worden er preventietasjes uitgedeeld door boa’s in de directe omgeving van de inbraak. Bestaande woningen krijgen een veiligheidsscan aangeboden. Hierbij komt een bedrijf langs die checkt of een huis voldoet aan het politiekeurmerk, hang- en sluitwerk. Hier krijgen bewoners advies over.

We willen de BOA’s aan de kernen verbinden en ze wijkgericht laten werken. Hiermee willen we ook de zichtbaarheid van de Boa’s bevorderen.

De boa’s werken kerngericht. Om de zichtbaarheid van onze boa’s te vergroten, zijn scooters aangeschaft. Ook zijn er tijdelijk 2 extra boa’s ingehuurd. In september, oktober, november en december zijn alle boa’s structureel ingezet om toezicht te houden en te handhaven in het centrum van Oudenbosch. Verder is overgegaan tot de aanbesteding van een nieuw dienstvoertuig.

Behouden van de gezamenlijke aanpak van zorg en veiligheid

Door middel van het integraal inzetten van goede zorg, passende ondersteuning en repressief optreden zorgen voor minder overlast en onveilige situaties.

Inwoners gaven aan veel last te ervaren van rondhangende arbeidsmigranten in het centrum van Oudenbosch. Samen met de politie is hier een plan van aanpak op gemaakt en zijn diverse gebiedsverboden uitgereikt. Ook de Brouwerijstraat is een doorn in het oog geweest van buurtbewoners en daarmee onze bestuurders. De overlast werd veroorzaakt door de bewoners van 2 woningen: drugsoverlast, openbaar dronkenschap, vernielingen, mishandelingen etc. Dit vergde veel capaciteit van zowel de politie als onze boa’s. Uiteindelijk zijn middelen vrijgemaakt om deze woningen aan te kopen om de overlast te beëindigen.

In het kader van de aanpak voor verwarde personen worden gaat de wijk GGZ’er van start.

De wijk GGZ’er is in 2022 gestart.

Verschillende casussen worden in samenwerking met de afdeling zorg en jeugd besproken om te komen tot een integrale oplossing.

We nemen deel aan diverse casusoverleggen. Er is een structureel overleg veiligheid-zorg-jeugd. En er is een structureel Jeugd Preventie Overleg. Aan het einde van 2022 hebben we stop-gesprekken gevoerd met jongeren en hun ouders nadat er diverse signalen binnen kwamen dat een groep behoorlijk overlast veroorzaakten binnen de gemeente.

19

Doelstelling

Activiteiten 2022

Wat is er bereikt in 2022?

Aanpakken van georganiseerde criminaliteit

Het verder bouwen aan een goede informatiepositie en daardoor vroeg signaleren van mogelijke georganiseerde criminaliteit. Awareness ten aanzien van cyber crime vergroten bij de eigen organisatie en bij maatschappelijke organisaties.

In 2022 is de online cybercrime challenge van start gegaan. Een tool die beschikbaar is gesteld voor alle inwoners van de gemeente Halderberge om het bewustzijn rondom diverse thema’s van cybercrime te verhogen.

Deelnemen in het project buitengebied en de acties die hieruit voorvloeien oppakken (resultaten actiedag en enquête).

Naar aanleiding van de resultaten van de enquête is er een integrale controle geweest op een aantal locaties in het buitengebied. Hierbij waren diverse partners aanwezig: politie, boa’s, toezichthouders, SSIB, Brabant Water en Brabantse Delta.

Bibob beleid wordt geactualiseerd.

Het bibob beleid wordt districtelijk geactualiseerd.

Uitbreiding mogelijkheden voor burgemeester om woningen en panden te sluiten bij ernstig geweld als gevolg van georganiseerde en ondermijnende criminaliteit.

We wachten hiervoor de landelijke ontwikkelingen af.

Een daadkrachtige crisisbeheersing

20

Verder nemen we deel aan het DIP.

Per zaak wordt gekeken of er over gegaan kan/moet worden tot spoedsluiting. In 2022 zijn er 3 sluitingen geweest in het kader van de Opiumwet.

Meer integrale controles.

Er zijn diverse controles geweest met politie, boa’s, toezichthouders, belastingdienst.

Onderzoek verrichten naar specifiek bedrijventerrein en aanbevelingen oppakken en uitvoeren.

Naar aanleiding van het onderzoek dat door het RIEC is uitgevoerd naar het bedrijventerrein aan de Industrieweg is een integrale controle uitgevoerd.

Aandacht voor bestuurlijke weerbaarheid.

Dit is een continu aandachtspunt.

Naar aanleiding van de evaluatie mogelijkheden onderzoeken tot financieren districtelijk coördinator mensenhandel en deelnemen aan de totstandkoming districtelijk beleidsplan aanpak mensenhandel.

Er is een districtelijke zorg coördinator aangesteld. Het beleid is in concept gereed.

Doorontwikkelen van een flexibele districtelijke crisisorganisatie en het vakbekwaam houden van de medewerkers door middel van opleiden, trainen en oefenen.

In 2022 was er nog steeds sprake van activiteiten in het kader van de aanpak COVID-9 pandemie. Deze werkzaamheden werden al snel opgevolgd door de activiteiten vanwege de vluchtelingencrisis en de oorlog in Oekraïne. Hierdoor heeft de ontwikkeling van de flexibele districtelijke crisisorganisatie vertraging opgelopen. Uiteindelijk heeft begin februari 2023 de besluitvorming plaatsgevonden en wordt de nieuwe organisatie in 2023 verder uitgerold.

Doelstelling

Een beter evenwicht tussen risicovolle activiteiten en de omgeving

Activiteiten 2022

Wat is er bereikt in 2022?

Het leveren van capaciteit in de persoon van de gemeentesecretaris als districtshoofd ter ondersteuning van de coördinerend gemeentesecretaris in de veiligheidsregio.

Dit is afgerond. De gemeentesecretaris van Halderberge is het districtshoofd van de Markiezaten binnen de gemeenten van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant.

Zorgen dat de planvorming op het gebied van Ruimtelijke Ordening actueel is zodat kwetsbare bebouwing rond risicovolle situaties niet mogelijk is.

In 2022 is gestart met de intaketafel en de omgevingstafel. Ruimtelijke initiatieven worden met verschillende disciplines besproken waardoor risicovolle situaties minder snel zullen voorkomen.

Via de Regio West Brabant voortzetten van de lobby met betrekking tot het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor.

In 2022 hebben de lobbyactiviteiten doorgang gevonden. Dit heeft overigens nog niet geleid tot concreet resultaat. Er is met name geïnvesteerd in het opbouwen van een netwerk.

1.2.7 Verbonden partijen GR Veiligheidsregio West- en Midden-Brabant (VRWMB) Doel of belang dat wordt behartigd:

Het openbaar lichaam heeft tot doel samen te werken voor een goede behartiging van de zorg voor de veiligheid en de hulpverlening aan de burgers in het werkgebied bij het bieden van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en de voorbereiding op en bestrijding van ongevallen, crises en rampen. Het primaire doel is het beschermen van burgers tegen risico’s op het gebied van fysieke veiligheid. Het secundaire doel is om te zorgen voor een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, de geneeskundige hulpverlening, de gemeenschappelijke meldkamer en de rampenbestrijding en crisisbeheersing onder één regionale bestuurlijke regie.

Beleidsrealisatie:

Er is in 2022 verder uitvoering gegeven aan het beleidsplan voor de periode 2019-2023. Het accent in dit plan ligt op risicobeheersing, zelfredzaamheid burgers, brandveilig leven, en het vernieuwen van de organiatie voor bevolkingszorg.

21

1.2.8 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Veiligheid (x € 1.000). Veiligheid

Primaire begroting 2022

Begroting 2022 incl. wijziging

Realisatie 2022

Verschil

V/N

1.1 Crisisbeheer en brandweer

1.980

2.040

2.093

-53

N

1.2 Openbare orde en veiligheid

865

1.051

1.089

-38

N

2.845

3.091

3.182

-91

N

1.1 Crisisbeheer en brandweer

0

67

144

78

V

1.2 Openbare orde en veiligheid

20

420

591

171

V

Totaal baten

20

486

736

249

V

-2.825

-2.605

-2.446

159

V

0.10 Toevoegingen aan reserves

0

400

554

-154

N

0.10 Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

0

Totaal mutaties reserves

0

-400

-554

-154

N

-2.825

-3.005

-3.000

5

V

Lasten per taakveld

Totaal lasten

Baten per taakveld

Saldo van baten en lasten

Mutaties reserves

Resultaat

22

1.2.9 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Veiligheid (x € 1.000). Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

1.1 Crisisbeheer en brandweer

18

V

De oorspronkelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio is gedurende 2022 verhoogd als gevolg van de jaarlijkse voortgangsrapportages. Daarnaast is ook over 2021 een deel van de bijdrage terug ontvangen via de jaarrekening. Per saldo is hier een voordeel ontstaan doordat de uiteindelijke bijdrage iets lager uit viel.

Directe personele lasten programma Veiligheid

5

V

Het totale verschil op de personele lasten 2021 bedraagt € 241.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 5.000 op het programma Veiligheid staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Overige afwijkingen

-18

N

5

V

Totaal

23

24

Programma Openbare ruimte

1.3.1 Inleiding De gemeente Halderberge werkt samen met andere partijen aan vraagstukken in de openbare ruimte. Dit kan in verschillende rollen. We doen dit voor de ontwikkeling en het beheer van een schone, groene, veilige en duurzame openbare ruimte. De openbare ruimte zijn de straten en pleinen, vijvers en sloten, plantsoenen en parken en ruimtes die door de overheid worden beheerd. De trend is dat de kwaliteit van de openbare ruimte verhoogd moet worden. Klimaatverandering vormt een grote uitdaging voor de komende jaren. Maatregelen om hier op in te spelen nemen we samen met onze inwoners, bedrijven, gebruikers van de openbare ruimte en de regionale partners. 1.3.2 Doelstellingen We maken Halderberge groener, schoner en veiliger We verbeteren de kwaliteit van het groen en willen meer groen in de openbare ruimte. Inwoners, ondernemers en bezoekers waarderen de openbare ruimte. Klimaat staat voorop: klimaatadaptatie Het klimaat verandert snel. We zorgen ervoor dat de openbare ruimte de gevolgen van de klimaatverandering aankan. Dit doen we in bestaande en nieuwe wijken. Verbeteren verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers De gemeente Halderberge is een verkeersveilige gemeente voor alle verkeersdeelnemers met extra aandacht voor kwetsbare groepen. Alle kernen bereikbaar Inwoners en bezoekers moeten met geschikt vervoer naar elke kern kunnen reizen.

Inwoners, ondernemers en gebruikers hebben invloed op de openbare ruimte Inwoners worden betrokken bij initiatieven en de gemeente stimuleert en ondersteunt initiatieven van inwoners. Aandacht voor communicatie, educatie en bewustwording Het is belangrijk om inwoners en gebruikers doorlopend op de hoogte te houden van wat we doen in de openbare ruimte. Niet alleen het hoe maar ook het waarom is belangrijk. Hiermee krijg je meer begrip en betere acceptatie. 1.3.3 Huidig beleid • Groenbeleidsplan (2020) • Landschapsplan 2016-2025 • Kadernota parkeren 2017-2021 • Beleidsplan Civiel Technische Kunstwerken 2022-2023 • Speelbeleid 2021-2025 • Beleidsplan openbare verlichting 2021-2025 • Beleidsplan wegen 2022-2026 • Gemeentelijk rioleringsplan 2020-2023 • Gladheidsbestrijdingsplan 2021-2022 • Meerjarig onderhoudsprogramma gebouwen 2020-2024 • Algemene verordening ondergrondse infrastructuur

25

1.3.4 Reguliere werkzaamheden De reguliere werkzaamheden bestaan uit beheer en onderhoud van de openbare ruimte, gemeentelijke gebouwen en voorzieningen. 1.3.5 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren • We maken Halderberge groener, schoner en veiliger - Het percentage inwoners dat vindt dat de perken, plantsoenen en parken in hun buurt goed zijn onderhouden, is in de periode 2019 – 2023 gestegen van 39% naar 50%. Het percentage inwoners van vergelijkbare gemeenten dat vindt dat perken, plantsoenen en parken in hun buurt goed zijn onderhouden, bedraagt 59%. Bron: Burgerpeiling 2019 - Ontwikkeling indicator - 2019: 39% - 2021: 37% - 2022: Er is in 2022 geen nieuwe burgerpeiling gehouden Toelichting De gemeente Halderberge geeft steeds meer aandacht aan een klimaatbestendige en duurzaam ingerichte openbare ruimte. Diverse verharde oppervlaktes zijn, daar waar de verharding geen functie vervult, omgevormd naar een groene invulling. Er is een vervolg gegeven aan de vervanging van in slechte conditie verkerende beplantingsvakken. Daarbij aandacht voor de versterking van de biodiversiteit. Bij het onderhoud van de gazons is, om de biodiversiteit te bevorderen, onderscheid gemaakt tussen het onderhoud van kort gemaaid gras en het onderhoud van langer groeiende bloemrijk gras. Ook is het bestrijden van de onkruidgroei op de verhardingen duurzaam uitgevoerd.

Van deze ontwikkelingen zijn niet alle inwoners op de hoogte. En ervaren deze nieuwe aanpak als een versobering van het onderhoud. In 2022 is de dialoog met diverse inwoners aangegaan om deze ontwikkelingen nader toe te lichten.

• Klimaat staat voorop: klimaatadaptatie

- Het percentage volwassenen dat vindt dat de Halderberge voldoende plekken voor verkoeling heeft. Momenteel vindt 66% van de volwassenen tussen 19-64 jaar dit. Het streven is om dit in 2030 te laten stijgen naar 75% van de volwassen personen in Halderberge. Bron: Brabantscan GGD: Hitte - Ontwikkeling indicator - 2019: 66% - 2022: Er is in 2022 geen nieuwe burgerpeiling gehouden

• Verbeteren verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers

- Het percentage inwoners dat vaak te maken heeft met onveilige verkeerssituaties in de buurt is in de periode 2019 – 2023 gedaald van 70% naar 65%. Bron: Burgerpeiling 2021 - Ontwikkeling indicator - 2019: 70% - 2021: 76% - 2022: Er is in 2022 geen nieuwe burgerpeiling gehouden

BBV-indicatoren Voor het programma Openbare ruimte zijn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen.

26

1.3.6 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling

Activiteiten 2022

Wat is er bereikt in 2022?

We maken Halderberge groener, schoner en veiliger

Versterken van de kwaliteit van het openbaar groen daarbij rekening houdend met gevolgen veranderend klimaat en herstel van de biodiversiteit.

Er is onderscheid gemaakt tussen kort gemaaid gazon en langer groeiend bijvriendelijk gazon. Laatst genoemde wordt minder vaak gemaaid en na het maaien afgeruimd. Bij de vervanging van beplanting is rekening gehouden met een zo divers mogelijke gevarieerde aanplant. Gevarieerde aanplant die de kwetsbaarheid doet afnemen.

Het geven van een vervolg op de vervanging van in slechte conditie verkerende / verloren gaande beplanting.

Op diverse locaties zijn in slechte conditie verkerende beplantingsvakken vervangen door nieuwe aanplant. Diverse plantvakken in de Clemensstraat, Breugelhof, Marijkestraat, Christinastraat in Bosschenhoofd. Vlasblok, Madelieflaan, Donkweg, Pres. van Rijenlaan, Meidoornlaan en Bovendonsestraat in Hoeven. Achterdijk kruising met de Kerkstraat , Bieslook, nabij busstation Veerkensweg, De Biestraat, Hagelkruis, Het Hof, Karolinastraat, Oranje Nassaustraat, van Glymesstraat, Kruidenlaan en in de Schoolstraat in Oud Gastel. Darinkveld, De Meren, Acer Flamingolaan en Nijverheidsweg in Oudenbosch.

Zorgen voor een samenhangende groenstructuur.

Om te zorgen voor een samenhangende groenstructuur zijn bomen geplant cq. bijgeplant in de Bornhemweg, Nattestraat, Jan Theunisstraat, Galgestraat en in de Boutweg. Binnen de bebouwde kom in de Patershof in Bosschenhoofd, Linnaeuslaan en Reinaartlaan in Oudenbosch. En in de Schoolstraat en Kerkstraat in Oud Gastel.

Voorzetting gefaseerde overgang naar bijvriendelijk berm beheer.

Als vervolg op voorgaande jaren is de oppervlakte bijvriendelijk bermbeheer in het buitengebied verder uitgebreid. Ten opzichte van het totaal te maaien bermareaal is 20 % op bijvriendelijke wijze gemaaid.

Subsidieregeling klimaat adaptieve maatregelen voor inwoners, verenigingen en bedrijven.

In 2022 zijn er 31 subsidies toegekend, waarbij er 315 m2 groen dak is gerealiseerd.

Alle reconstructies en groot onderhoud wordt zoveel mogelijk klimaatadaptief uitgevoerd.

Dit jaar hebben in het teken gestaan van twee grote reconstructies, te weten de Sint Janstraat in Hoeven en het centrumgebied van Oud Gastel. Daar is uitdrukkelijk gekeken naar klimaatadaptatie, waarbij de aanleg van gescheiden stelsels, waterberging en vergroening een grote plus hebben gekregen met een aantrekkelijke, toekomstbestendige openbare ruimte tot gevolg.

Klimaat staat voorop: Klimaatadaptatie

27

Doelstelling

Activiteiten 2022

Wat is er bereikt in 2022?

Verbeteren verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers

Uitvoering geven aan mobiliteitsvisie.

Vanuit de mobiliteitsvisie zijn verschillende zaken uitgevoerd, zoals o.a.: uitvoering van mensgerichte maatregelen, en ook zijn er twee nieuwe smileys aangekocht t.b.v. gedragsbeïnvloeding. Verder heeft een burgerparticipatietraject over het verkeer op de Molenstraat plaatsgevonden. Op korte termijn worden de met de bewoners afgestemde maatregelen (snelheidsremmers: verkeerseinlandjes en attentieverhogende maatregelen t.h.v. de zebra) uitgevoerd. Verder heeft in 2022 het participatieproces voor de te actualiseren Mobiliteitsvisie en Kadernota Parkeren plaatsgevonden. Beide beleidsstukken worden in 2023 ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad.

Alle kernen bereikbaar

Periodieke afstemming met vervoerders over wijzigingen in routes, haltes, aansluitingen en rijtijden, bereikbaarheid scholen en vervoer van en naar de (kleine) kernen.

Mede door de coronapandemie en personele problemen heeft de openbaar vervoersector het moeilijk. Hierdoor hebben er op verschillende momenten (tijdelijke) versoberingen plaatsgevonden in de dienstregeling. Dit is aan alle gemeenten gecommuniceerd.

Inwoners, ondernemers en gebruikers hebben invloed op de openbare ruimte

Afhankelijk van de verschillende werkzaamheden worden bewoners betrokken bij de totstandkoming van het werk. Dit kan op basis van de verschillende participatietredes.

In 2022 het heeft participatieproces voor de te actualiseren Mobiliteitsvisie en Kadernota Parkeren plaatsgevonden. Dit is niet via de “Keet in de Wijk” gegaan, maar hebben we digitaal uitgevraagd. We hebben hierbij veel input van onze inwoners ontvangen: er zijn ongeveer 1.300 reacties binnengekomen. Beide beleidsstukken worden in 2023 ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad.

Keet wordt ingezet voor participatietrajecten.

De keet is dit jaar onder andere ingezet voor een informatiebijeenkomst in Oud Gastel, de St Janstraat in Hoeven, de ontwikkelingen in het havengebied en bij de participatietrajecten voor de werkzaamheden van de Broeder Christorfoorlaan / Zouavenlaan zijn we met de Keet de wijk in gegaan. Daarnaast is de keet in het kader van "keet in de wijk" ingezet om de inwoners kennis te laten maken met de BOA's.

Aandacht voor communicatie, educatie en bewustwording

Verkeersveiligheidsprojecten op scholen (BVL,Totally Traffic, #Doeslief).

Ook in 2022 zijn de jaarlijkse BVL en TT projecten op school weer uitgevoerd.

1.3.7 Verbonden partijen Bij het programma Openbare ruimte zijn geen Verbonden partijen betrokken.

28

1.3.8 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Openbare ruimte (x € 1.000). Openbare ruimte

Primaire begroting 2022

Begroting 2022 incl. wijziging

Realisatie 2022

Verschil

V/N

137

137

181

-44

N

4.426

5.672

5.400

272

V

2.2 Parkeren

176

142

130

12

V

2.5 Openbaar vervoer

55

8

7

1

V

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

2.808

3.102

2.947

154

V

7.2 Riolering

2.189

2.419

2.349

70

V

103

115

129

-14

N

9.896

11.595

11.144

451

V

0

0

0

0

2.1 Verkeer en vervoer

139

838

881

42

V

2.2 Parkeren

11

66

62

-5

N

2.5 Openbaar vervoer

0

0

0

0

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

27

40

105

65

V

3.168

3.384

3.274

-110

N

41

41

48

7

V

Totaal baten

3.386

4.370

4.370

0

Saldo van baten en lasten

-6.509

-7.225

-6.774

451

V

0.10 Toevoegingen aan reserves

700

788

815

-28

N

0.10 Onttrekkingen aan reserves

62

568

528

-40

N

-638

-219

-287

-67

N

-7.147

-7.444

-7.061

384

V

Lasten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer

7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten

Baten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

7.2 Riolering 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Mutaties reserves

Totaal mutaties reserves

Resultaat

29

1.3.9 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Openbare ruimte (x € 1.000). Taakveld

V/N Toelichting

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

-38

N

Er zijn eind 2022 meer kosten gemaakt voor advisering als gevolg van de verbouwing van de grote zaal en het herstel van het dak van Fidei et Arti. Deze waren vooraf niet voorzien. De kosten voor verbouwing zijn aan de gemeenteraad voorgelegd, de kosten voor advies zijn daarin niet meegenomen.

2.1 Verkeer en vervoer

92

V

Er is in 2022 een voordeel op de kapitaallasten (rente en afschrijving) van verkeer en vervoer ontstaan doordat er minder is uitgegeven op verschillende projecten dan waarmee rekening was gehouden en doordat diverse investeringen later worden uitgevoerd dan gepland. In de Najaarsnota 2022 is hierover uitgebreid gerapporteerd.

65

V

De werkzaamheden voor de aanpak van asfaltwegen 2022 zijn gecombineerd met de aanpak van wegen 2023. De uitvoering hiervan is voorzien in 2023. In dit budget waren ook de kosten voor toezicht en directie (de zogenaamde VAT kosten) bij uitvoering opgenomen. Doordat de uitvoering in 2023 plaastvindt, zijn de VAT kosten in 2022 lager dan geraamd.

40

V

Als gevolg van de latere levering van materialen is er een voordeel op dit budget ontstaan. De geplande werkzaamheden worden volgens het beleidsplan Civieltechnische kunstwerken verder in 2023 uitgevoerd.

40

V

De werkzaamheden om de aanrijschade aan de brug bij de Poldersdijk in Hoeven te herstellen zijn in 2022 voorbereid, waarna de uitvoering zou starten. Door de late levering van de materialen kon de werkelijke uitvoering pas in 2023 starten. Bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo wordt voorgesteld hiervoor het resterende budget van € 40.000 als jaaroverschrijdende uitgave mee te nemen naar 2023.

38

V

In 2022 is een budget beschikbaar gesteld voor de inhuur van een verkeerskundige voor diverse verkeers- en parkeeradviezen. Daarnaast is een bedrag beschikbaar gesteld voor het actualiseren van de Kadernota Parkeren en de Mobiliteitsvisie. Een deel van de werkzaamheden wordt in 2023 uitgevoerd. Bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo wordt voorgesteld hiervoor het resterende budget van € 37.725 als jaaroverschrijdende uitgave mee te nemen naar 2023.

30

V

De uitvoering van de motie laaghangend fruit parkeer- en verkeersveiligheid loopt nog door in 2023. Onder andere door middel van burgerparticipatie worden de gewenste maatregelen in kaart gebracht. Een deel van de maatregelen is al met de gemeenteraad gedeeld. De daadwerkelijke uitvoering vind in 2023 plaats. Bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo wordt voorgesteld hiervoor het resterende budget van € 30.000 als jaaroverschrijdende uitgave mee te nemen naar 2023.

-21

N

Een overschrijding op de kosten voor snoeien is het gevolg van de uitvoering van noodzakelijkerwijs extra uit te voeren snoeiwerkzaamheden.

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

30

Verschil

Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

21

V

In 2022 is een voordeel ontstaan op het schouwen van sloten. Een gevolg van aanzienlijk minder afvoer van vrijkomend slootmaaisel naar de groencompostering dan vooraf was voorzien. Daarbij is er ook een gunstige prijsafspraak met de verwerker gemaakt. Vooralsnog is hier sprake van een incidenteel voordeel.

109

V

Na een zorgvuldige voorbereiding zijn de baggerwerkzaamheden van de vijvers in de Romelaan in Oudenbosch in december 2022 van start gegaan. Naar verwachting zijn de werkzaamheden medio maart 2023 volledig afgerond. Bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo wordt voorgesteld hiervoor het resterende budget van € 109.000 als jaaroverschrijdende uitgave mee te nemen naar 2023.

39

V

In 2022 zijn enkele percelen of gedeeltes van percelen verkocht wat leidt tot een incidentele opbrengst. Daarnaast hebben we ook meer inkomsten uit verhuur van gronden ontvangen.

7.2 Riolering

-34

N

Doordat de kosten die betrekking hebben op de rioolheffing in 2022 lager waren dan geraamd, komt ook de Btw-component lager uit. Aangezien de Btw-component wordt meegerekend bij het saldo van de rioolheffing, kan hier een lager bedrag aan worden toegerekend dan geraamd. Dit betekent een budgettair nadeel van € 34.000.

Directe personele lasten programma Openbare ruimte

57

V

Het totale verschil op de personele lasten 2022 bedraagt € 241.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 57.000 op het programma Openbare ruimte staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Toerekening personele lasten aan investeringen

-55

N

Met ingang van 2021 worden personele lasten aan de verschillende investeringen toegerekend. De toerekening is gebaseerd op de werkelijke uitgaven op de investeringen. Zoals hierboven aangegeven bij de kapitaallasten, is er minder uitgegeven aan verschillende projecten. Hierdoor kunnen er ook minder personele lasten aan de investeringen worden toegerekend dan geraamd. Hierdoor ontstaat op het programma Openbare ruimte een nadeel van ca. € 55.000.

Overige afwijkingen

1

V

384

V

Totaal

31

32

Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen

1.4.1 Inleiding Voor inwoners, bedrijven en bezoekers is het in de groene woongemeente Halderberge prettig en veilig wonen, werken en aangenaam verblijven en recreëren. De identiteit van de kernen en het buitengebied behouden en versterken we door een goede samenwerking met inwoners, ondernemers en onderwijs. Hierdoor voelen inwoners en bezoekers zich thuis. Op het gebied van ruimtelijke ontwikkelingen is een aantal ontwikkelingen in de komende 4 jaar van groot belang. Duurzaamheid, klimaatadaptatie en het versterken van de woningmarkt zijn erg belangrijk de komende jaren. De invoering van de Omgevingswet zorgt voor meer gemak voor inwoner en ondernemer. Hierbij staat samenwerking centraal voor een goede leefomgeving. Een goed vestigings- en ondernemingsklimaat is erg belangrijk om het Halderbergse bedrijfsleven te laten floreren. Een goed functionerend bedrijfsleven draagt bij aan werkgelegenheid, investeringen, nieuwe samenwerkingsvormen en een positief economisch effect. Een sterke lokale economie draagt ook bij aan het welzijn van inwoners en werknemers en een goed woon- en leefklimaat. Halderberge heeft daarnaast prachtige toeristisch- recreatieve trekkers waaronder het religieus- historisch erfgoed, het airsportcluster en waterrecreatie zoals Splesj en de waterwegen.

1.4.2 Doelstellingen Versterken van Halderberge als prettige, duurzame, veilige en groene woongemeente Halderberge bouwt woningen voor de behoefte van de eigen inwoners en staat open voor extra opvang van mensen van buiten Halderberge. Dit mag niet leiden tot een onbeperkte uitbreiding van de kernen. Verder wordt ingezet op het versterken van bestaande woonmilieus. Arbeidsmigranten leveren een waardevolle bijdrage aan het plaatselijke bedrijfsleven en worden passend gehuisvest Voor arbeidsmigranten is er voldoende en veilige huisvesting. Deze is evenwichtig verspreid en is afgestemd op de behoefte. De huisvestingsopgave van arbeidsmigranten wordt (sub)regionaal afgestemd. Klimaat voorop: 100 kg restafval in circulaire economie Halderberge is op grond van de Wet milieubeheer verantwoordelijk voor de inzameling van het huishoudelijk afval. In 2022 wordt gestreefd naar maximaal100 kg restafval per inwoner per jaar en 75% afvalscheiding. Klimaat voorop: energietransitie We geven invulling aan de doelstelling Energieneutraal in 2050. We willen zoveel mogelijk af van aardgas en daarnaast werken we versneld samen aan een mix van duurzame bronnen van energie. We werken daarin samen met andere overheden/ gemeenten, organisaties, bedrijven en inwoners.