Verslag Raadsvergadering 1 juli 2021.pdf
Tekst van het document
Index Raadsvergadering
Raadsplein
raadsgriffie
Raadsvergadering d.d. 1 juli 2021
Index
Pagina
1.
Opening en mededelingen
2-3
2.
Vaststelling van de agenda van de huidige vergadering
3-5
3.
Algemene Beschouwingen/Financiële Beschouwingen/Meerjarenperspectief Investeringen Voorjaar 2021/Voorjaarsrapportage 2020
5-92
4.
Stemmingen
5.
Sluiting
Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
92-117 117
1
VERSLAG VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 1 JULI 2020 Voorzitter: mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven De leden: dhr. M. Achterbergh-Copier, dhr. P.J. de Baat, mw. M.E. Ballieux-Hamel, mw. H.J. van den Berg, dhr. M.L. Beusenberg, dhr. T.M. Blom, dhr. P.J. Boerman, dhr. H. den Butter, dhr. M.W. van Dijk, mw. N.M. Elfers, dhr. H.G.J. Heimerikx, mw. G.D.W. van 't Hull-Bettink, mw. R.F. Hussain, dhr. C. el Idrissi, dhr. W.G. Jansen, mw. D. Kerkhoff, dhr. W.J.J.M. Klijn, mw. K. Kliphuis, mw. G. Knikker, dhr. H.C.M. Koning, mw. J. Koolmoes, dhr. J.C. Koomen, mw. A.P. Maat, mw. S. van de Meeberg, mw. C.F.M. van der Meij, dhr. E.J. van der Peet, mw. T.M.H. Reesink, dhr. A. Salhi, dhr. J.J. Schaap, dhr. P.J.M. Schouten, dhr. H.P. Spijker, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek, dhr. K. Sulmann, dhr. E. Vermeulen, mw. I.C. Vink-Albrecht, mw. M. de Vries-Woolthuis, dhr. J.P.H. de Vries, dhr. H. Werner Griffier: dhr. J. van der Rhee Portefeuillehouders: dhr. J.N.J. Nobel, dhr. J.G. Rip, mw. M.H. Ruigrok, mw. M.L. SedeeSchuitemaker, dhr. F. Sidali, mw. M. Steffens-van de Water Insprekers: Geen
1.
Opening en mededelingen
De VOORZITTER: Dames en heren, van harte welkom bij deze vergadering van de gemeenteraad van Haarlemmermeer. Het is vandaag 1 juli 2021 en het is een van die leuke vergaderingen, van die vergaderingen waar je voor in de politiek gaat, waar je voor in de raad zit. Ze zijn vaak lang, maar ze gaan ergens over. En u heeft van vandaag, als ik kijk naar de moties en amendementen, ook echt een bijzondere vergadering gemaakt dus we verheugen ons op alles, ook omdat we dit live kunnen doen en dat leer je extra waarderen als je dat een tijd niet hebt kunnen doen. Ik heb bericht ontvangen dat mijnheer Koomen en mevrouw Kliphuis later zijn. Ik heb geen bericht ontvangen van mijnheer Meijer maar ik zie dat hij niet aanwezig is. Hij kan nog binnenkomen. Gaat uw gang. De heer VAN DER PEET: Mevrouw Vink is ook later, voorzitter. De VOORZITTER: Ook mevrouw Vink zal later komen. Ik ga zo meteen een ordevoorstel doen en dan gaan we onder andere praten over de behandeling van de amendementen en moties maar voor we daaraan beginnen, we hebben vorige week afscheid genomen van een raadslid en dat betekent dat er nu een raadslid geïnstalleerd en beëdigd wordt.
Ik wil haar – ze staat ergens in de coulissen te wachten tot ze naar binnen mag komen – maar ook haar partner Marcel en kinderen Lisa en Max, zus Annemiek en zoon Samuel, dat is mijn favoriete naam voor een zoon, dan weet je wel hoe laat het is, van harte welkom heten. Maar voor we mevrouw Van den Berg kunnen toelaten, gaan we het toch hebben over haar geloofsbrieven. We hebben een aantal raadsleden bereid gevonden om de geloofsbrieven te onderzoeken. Mijnheer Heimerikx als voorzitter, mijnheer Den Butter en mevrouw Van de Meeberg hebben een zeer verantwoordelijke en zware baan en daarom schorsen we de raadsvergadering en vragen we om de geloofsbrieven te onderzoeken.
Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
2
Schorsing De VOORZITTER: Ik heropen de vergadering. Ik begrijp dat de commissie tot een conclusie is gekomen en ik vraag mijnheer Heimerikx om ons daar verslag van te doen. Gaat uw gang. De heer HEIMERIKX: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, leden van de raad, de commissie uit de raad van de gemeente Haarlemmermeer in wier handen werd gesteld de geloofsbrief en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken ingezonden door Van den Berg, H.J., Henriëtte, op donderdag 1 juli 2021 benoemd tot lid van de raad van de gemeente Haarlemmermeer, rapporteert de raad van de gemeenteraad van Haarlemmermeer dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde bevonden. De commissie adviseert haar toe te laten als lid van de gemeenteraad van Haarlemmermeer De VOORZITTER: Dank u wel voor het zorgvuldige onderzoek en het verslag daarvan. Ik bedank de leden van de commissie. Ik vraag de raad: kunt u instemmen met de toelating van mevrouw Henriëtte van den Berg als lid van de raad van de gemeente Haarlemmermeer? Dat is het geval, dan heeft u als zodanig besloten en dan wil ik ons nieuwe raadslid van harte uitnodigen en ik verzoek u allemaal te gaan staan. U heeft aangegeven de verklaring/belofte af te leggen. Als ik klaar ben, kunt u zeggen 'dat verklaar en beloof ik'.
"Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd; Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen; Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen." Mevrouw VAN DEN BERG: Dat verklaar en beloof ik! De VOORZITTER: Hartelijk gefeliciteerd, maak er iets moois van! Ik wil ook de familie feliciteren en dankzeggen voor de aanwezigheid. U gaat wel iets heel moois missen hoor, als u vertrekt, maar ik snap het wel. Ik wil u ook nog mededelen dat ik zojuist namens u allen een petitie heb aangenomen. Dat is deze petitie. (De burgemeester houdt een bord omhoog.) Daar hoorde dit shirt bij. Dan heeft u daar kennis van kunnen nemen. 2.
Vaststellen van de agenda
De VOORZITTER: Dan gaan we door naar het vaststellen van de agenda. U wordt voorgesteld het volgende raadsvoorstel aan de stemmingenlijst van vanavond toe te voegen. Dat is de Bekrachtiging geheimhouding 'Koopovereenkomst Ymere Veldbloemstraat, Nieuw-Vennep'. Dat is eigenlijk maar de enige toevoeging, kunt u daarmee instemmen? Ja, dan is die onderdeel van de stemmingen en dan heb ik begrepen dat mijnheer Achterbergh in het kader van de agenda iets wil opmerken. De heer ACHTERBERGH: Dank u wel voorzitter. We hebben vorige week gesproken over de Visie Buitenkaag 2040 en we zijn tot de conclusie gekomen dat we de sessie willen verlengen voor de tweede termijn en er zijn nog diverse vragen die nog niet beantwoord zijn dus ik verzoek de raad dit van de stemmingenlijst af te halen. De VOORZITTER: De discussie is nog niet afgerond, kunt u instemmen met het verzoek om dit van de stemmingenlijst af te halen? Als u even uw hand opsteekt, dan kan ik even waarnemen voor de noVerslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
3
tulen of dat voldoende gesteund wordt. Ja, dat wordt voldoende gesteund dus hij wordt van de stemmingenlijst verwijderd. Dan over de orde van de vergadering. Voor de tweede termijn die u heeft, heeft u een eerste termijn en daarvoor heeft u, als het goed is, de spreektijden toegestuurd gekregen. Ik verzoek u zoveel mogelijk het debat te voeren in de tweede termijn over de in de eerste termijn ingediende amendementen en moties. Die staan, voor zover u dat heeft gevraagd, in iBabs. Maar u moet het regelmatig verversen en ik heb net ontdekt dat je zelfs even van het systeem af moet, dus even opnieuw opstarten en dan krijgt u ze allemaal binnen. De moties en amendementen worden in belang van handhaving van de 1,5 meter afstand niet hardcopy uitgereikt en dat geldt ook voor de bijdragen in eerste termijn, maar die vindt u allemaal in iBabs. Op het moment dat de betreffende fractievoorzitter is uitgesproken worden die in iBabs gezet en het is voor de stemmingen van belang dat u duidelijk het raadsvoorstel benoemt waar uw amendement of motie op betrekking heeft. Voor de mensen die in de Burgerzaal zitten… Ik zie een vraag van mijnheer Spijker.
De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter, als ik een ander punt dan moties of amendementen heb, mag ik dat ook nog gebruiken? De VOORZITTER: U mag alles doen want het is uw tijd maar het is handig als u moties en amendementen meeneemt in de tweede termijn. Maar als u zegt 'dat heb ik niet of ik wil iets anders doen', dan is dat helemaal aan u. De heer SPIJKER: Dank u wel. De VOORZITTER: Maar het is wel handig dat u niet zegt na afloop dat u geen kans heeft gehad, zoals we dat toen hadden in de Expohal, dat mensen zeiden 'we hebben helemaal geen gelegenheid gehad'. Vandaar. Helder? De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter, ik hoor u zeggen 'er mogen geen hardcopy's uitgedeeld worden', maar ik had met de griffie afgesproken dat ik mijn verhaal op het moment dat ik mijn spreektijd ga gebruiken uit mocht delen. De VOORZITTER: Het wordt geregeld met u, ik weet niet wat voor speciale behandeling u krijgt maar het is geregeld. De heer BEUSENBERG: Ik ben u zeer erkentelijk en de griffie ook. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Klijn. De heer KLIJN: Even naar aanleiding van de vraag van mijnheer Spijker. We hebben toch nog een derde termijn als ik het goed begrepen heb, waarin we eigen onderwerpen aan kunnen dragen? De VOORZITTER: Ja, maar de derde termijn zal een stuk korter zijn. Maar u kunt daar ook de onderwerpen doen, Het is echt aan u.
U heeft drie termijnen en de derde termijn is redelijk kort en als de tweede termijn uitloopt, en dat kan best zijn als u een goed debat met elkaar heeft, dan laat ik dat wel gaan want ik vind het altijd jammer om het debat te stoppen en dan is de derde termijn heel kort om nog een standpunt te verduidelijken. Maar de tweede termijn is echt het moment waarop u over moties en amendementen en onderwerpen die u belangrijk vindt het debat met elkaar kunt voeren. Dat is hoe het voorligt. Dan, mensen in de Burgerzaal, we hebben ontdekt dat als u wilt interrumperen het handiger is als u even op uw microfoon drukt en dan moet u nog niets zeggen tot ik u het woord geef, maar dat zie ik Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
4
wel en dan zie ik u meteen. Dat gaat denk ik een stuk sneller. Dus ik nodig u daartoe uit, als u interrumpeert. Mijnheer Blom? De heer BLOM: Het werkt zo? Mevrouw de voorzitter? De VOORZITTER: Het werkt zo. Bent u tevreden mijnheer Blom? De heer BLOM: Zeker. De VOORZITTER: Dan komt u ook een keer in beeld. Dat is ook leuk. 3.
Algemene Beschouwingen/Financiële Beschouwingen/Meerjarenperspectief Investeringen Voorjaar 2021/Voorjaarsrapportage 2020
De VOORZITTER: Dan gaan we beginnen met de algemene en financiële beschouwingen, uw eerste termijn. De eerste termijn is niet alleen de beschouwing, maar ook het moment om amendementen en moties in te dienen die u heeft voorbereid. We hebben een spreektijdenregeling die u als het goed is heeft ontvangen, net als de volgorde. De tweede termijn gaat het op volgorde van loting, in de eerste termijn gaat het om de grootste oppositie- en coalitiepartij en zo aflopend. Ik begin met de termijn van Forza!. mijnheer Vermeulen. Eerste termijn raad De heer VERMEULEN: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, vandaag kijken we naar voren, maar voordat we dat doen, wil ik even stilstaan bij de afgelopen anderhalf jaar. Even stilstaan bij COVID-19 en vanwege de getroffen maatregelen haar impact op de maatschappij. De gedachten van de fractie van gaan uit naar de mensen uit onze gemeente die zijn overleden met of aan COVID, naar de mensen die nog te kampen hebben met de gevolgen van het ziek zijn en naar hen die een operatie uitgesteld zagen met alle gevolgen van dien. Zo waren we in 2020 opeens terechtgekomen in wat wel een dystopische Netflixserie lijkt waarin we nu nog steeds ongewild allemaal figurant zijn. We zitten nu halverwege seizoen 2 en wat de fractie van Forza! betreft, komt er geen vervolg. Net als in een echte Netflixserie werd de verhaallijn per aflevering steeds absurder.
Regeringsleiders van over de hele wereld maanden elkaar, opgezweept door de media en de waan van de dag… De heer SALHI: Voorzitter? De VOORZITTER: Mijnheer Salhi, gaat uw gang. De heer SALHI: Het geluid in de Burgerzaal is niet optimaal dus misschien dat daar wat aan gedaan kan worden, of dat de microfoon van mijnheer Vermeulen iets dichter bij zijn mond kan. De VOORZITTER: Wij hoorden het hier ook niet zo heel goed dus het is misschien goed het geluid wat harder te zetten en als u iets naar voren buigt, dan kunnen we u goed horen. Dank u wel mijnheer Salhi. De heer VERMEULEN: In dat geval buig ik iets naar voren. Ik wilde gaan vertellen dat voor ons een onzekere tijd ligt, de maatregelen worden losgelaten nu velen zich hebben laten vaccineren. De economie ligt nog steeds aan het infuus en we weten niet hoe die ervoor zal blijken te staan als die straks weer zonder steun verder moet. Bij veel ondernemers staat het water tot boven de lippen omdat zij, Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
5
anders dan werknemers, slechts ten dele zijn gecompenseerd voor hun verplichte sluiting. Waarschijnlijk komt het derde seizoen er toch. De onzekerheden vertalen zich door naar de beoogde begroting van onze gemeente, dat en de kosten van de jeugdzorg waar we maar geen grip op weten te krijgen. De economie van onze gemeente kromp met 18% zodat we nu met het mes op de keel gedwongen worden vervelende bezuinigingen door te voeren. Forza! pleitte al jaren voor een kerntakendiscussie. Een discussie die gevoerd had kunnen worden in goede tijden en waarin we op een zorgvuldige wijze alle verbonden partijen hadden kunnen betrekken. Hoe anders verloopt dat nu. Ontvangers van subsidie worden ruw wakker geschud nu opeens blijkt dat de geldkraan ook dicht kan. Nederland stond het afgelopen jaar in de top vijf van de gelukkigste landen. We zijn zelfs zo gelukkig dat inmiddels een op de acht kinderen jeugdzorg ontvangt. Je vraagt je dan af hoe dat zit met deze ervaring van geluk in landen die lager scoren op de lijst. Rond het fenomeen jeugdzorg draait inmiddels een hele industrie. 188 geregistreerde aanbieders die ieder voor zich de duur en de intensiteit van die zorg mogen bepalen. De gemeente staat er bij, kijkt er naar en betaalt de rekeningen.
Wat de fractie van Forza! betreft, moeten we veel beter afbakenen waar de normale opvoedtaken van ouders ophouden en professionele hulp ingeschakeld moet worden en waar jeugdzorg ophoudt van korte duur te zijn en Wlz-zorg wordt. Het bevreemdt de fractie dat het geld dat we van het rijk ontvangen om taken uit te voeren die het rijk gedecentraliseerd heeft de ene keer wel en de andere keer niet geoormerkt lijkt te zijn. Als het om jeugdzorg gaat, weten we blijkbaar precies welk bedrag we van het rijk ontvangen en hoeveel we erop tekortkomen. Als we willen weten hoe dat zit bij onderwijshuisvesting, krijgen we geen antwoord. Dan is het geld opeens niet meer geoormerkt. Vaststaat dat we in Haarlemmermeer jaarlijks ruim € 14,6 miljoen kwijt zijn aan onze schoolgebouwen en dat ook hier jaarlijks een tekort is op het door het rijk beschikbaar gestelde geld. We mogen alleen niet weten hoeveel. In 2019 besloot deze raad, zeer tegen de zin van de fractie van Forza! in, in te stemmen met het bouwen en verhuren van huisvesting bestemd voor kinderopvang en die verhuur uit het zicht van de raad te houden en te verpakken in de kosten van onderwijshuisvesting.
Gelet op het feit dat we hier geen marktfalen mee oplossen en dat dit ondernemertje spelen met grote risico's gepaard gaat, dient de fractie van Forza! samen met de VVD een motie in om het onderwijshuisvestingsbeleid aan te passen op een zodanige manier dat het zich beperkt tot het uitvoeren van de wettelijke taken op het gebied van onderwijshuisvesting binnen het door de overheid ter beschikking gesteld budget. Opmerkelijk is dat we, als we de post Onderwijs uit onze vastgoedportefeuille halen, nog steeds met een verlies van € 2,66 miljoen blijven zitten. Hoezo kostendekkende huur in rekening brengen? De fractie van Forza! constateert dat het bezitten van onroerend goed geen taak van de gemeente is en dat we ook nog eens niet erg succesvol zijn in de exploitatie van ons bezit. Wat ons betreft, starten we morgen met de verkoop ervan. Het niet bezitten van vastgoed scheelt jaarlijks blijkbaar ruim € 2,6 miljoen. De fractie van Forza! pleit ook al even voor het beter benutten van maatschappelijk vastgoed. We bezitten een prachtige schouwburg met meerdere zalen en een poppodium. We zijn gevestigd op een steenworp afstand van een grote internationale luchthaven.
Waar zijn die evenementen en congressen? Waarom laten we miljoenen aan potentiële inkomsten onbenut? In de visie van Forza! financieren we cultuur zoveel mogelijk met inkomsten uit ondernemen door maximaal gebruik te maken van de faciliteiten die nu vaak overdag ongebruikt blijven, onze unieke ligging en subsidiëren we het verschil. 'Eerst doen wat moet en dan pas wat kan' is het motto van Forza! Eerst een goed onderhouden buitenruimte, goed onderhouden groen en brengpakjes waarbij je zeker weet dat je je afval kwijt kan. De slechte primaire dienstverlening behoort tot de grootste ergernissen van onze inwoners en wat Forza! betreft, wordt hier niet op bezuinigd. Het verhogen van belastingen en parkeertarieven is wat de fractie van Forza! betreft onbespreekbaar zolang we falen in de exploitatie van ons onroerend goed en onvoldoende gebruikmaken van de mogelijkheden om met onze voorzieningen zelf inkomen te genereren. Onze ondernemers en inwoners Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
6
hoeven wat onze fractie betreft niet te lijden onder het gebrek aan professionaliteit in de eigen organisatie en het gebrek aan ondernemerszin bij gesubsidieerde instanties. Het moet me van het hart dat onze fractie slechts een vraag heeft gesteld over de historische parkeertarieven. Een vraag en zelfs die fatsoenlijk beantwoorden was voor ons college nog te veel moeite. Dan wil ik gelijk alle vragen die we stellen even onder de aandacht brengen. Heel vaak worden er vragen gesteld en is de beantwoording om te janken. We zien dit als minachting voor de raad en daarmee minachting voor de bewoners die wij vertegenwoordigen. Er wordt gesteld dat het maatschappelijk wenselijk is de verhoging van de ozb-aanslag van nietcommerciële sportorganisaties vanaf 2020 structureel te compenseren. Wat Forza! betreft, komen zelfstandige dorpshuizen voor dezelfde coulance in aanmerking. Bij Maatvast subsidiëren we de door haar geëxploiteerde dorpshuizen, wijkgebouwen en jeugdcentra met ruim € 20.000,00 per vestiging per maand maar we laten zelfstandige dorpshuizen, zoals bijvoorbeeld in Cruquius bloeden voor de gestegen WOZ-waarde van haar parkeerterrein. We zien dat als rechtsongelijkheid. Als allerlaatste wil ik aan het college meegeven dat we echt anders om moeten gaan met al dan niet onorthodoxe initiatieven die kunnen leiden tot de snelle realisatie van nieuwe tijdelijke woonruimte.
Forza! begrijpt dat permanente bouw de voorkeur heeft maar dat is altijd een kwestie van lange adem. Zeker nu ontwikkelaars zich terugtrekken en opnieuw willen onderhandelen. We vragen om een proactieve houding waarbij we wat Forza! betreft, ophouden met plannen beoordelen, maar waarbij we samen met initiatiefnemers de mogelijkheden verkennen en uitwerken. Het is tijd voor een nieuwe manier van werken. Werken vanuit de bedoeling en werken vanuit een positieve grondhouding. Het is niet wij of zij. Het is samen, weg met de scheidslijn tussen overheid en inwoners. Alleen samen maken we onze gemeente beter. Alleen samen komen we vooruit. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Zijn dat alle moties, want ik hoorde wel een gezamenlijke motie, maar u heeft verder geen moties die u in wilt dienen? De heer VERMEULEN: Wij willen zeker moties indienen, maar ik heb geen gebruikgemaakt van mijn spreektekst om die moties in te dienen. De VOORZITTER: Maar u dient ze wel bij dezen in? Want u moet ze in de vergadering indienen. De heer VERMEULEN: Wij dienen formeel vier moties in, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. De vier moties vindt u in iBabs en zijn nu onderdeel van de beraadslagingen. Dan ga ik voor het woord namens de VVD naar mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter.
Algemene beschouwingen: dat houdt in dat we van een afstand kijken naar onze eigen plannen en handelen om eventueel bij te sturen. Daarbij blijft de vraag 'wat voor een gemeente willen we zijn?' altijd leidend. Die vraag heeft het college ook gesteld. Vandaag ga ik u namens de VVD meegeven wat voor een gemeente wij willen zijn. Maar ik zal eerst ook een stukje terugkijken, samen met u. Hoe zijn we hier gekomen, wat betekent dat voor ons als raad? Vandaag is het moment om richting te geven aan het college voor het opstellen van de begroting voor komende jaren die we in november bespreken. De richting die we vandaag meegeven, gaan we meegeven op basis van informatie waarvan we nu al weten dat die over enkele weken weer anders is, achterhaald is. We zijn grotendeels afhankelijk van wat er in Den Haag wordt besloten en over die afhankelijkheid hebben we ons al eens eerder beklaagd, maar voorlopig hebben we het daarmee te doen. De andere afhankelijkheid is die van de economie. Door Schiphol hebben wij in onze gemeente veel ondernemers die hier actief zijn. De hotelbranche, de farmacie, IT-bedrijven, logistieke bedrijven. Een grote diversiteit aan bedrijven. Zodra er weer meer kan op Schiphol, zal onze lokale economie Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
7
snel aantrekken en zal onze financiële positie er snel heel anders uitzien. Die afhankelijkheid en onzekerheid vraagt, wat ons betreft om drie dingen: 1. we zullen in staat moeten zijn om ons aan te passen, we moeten wendbaar zijn; 2. we zullen optimaal geïnformeerd moeten worden; 3. we zullen constant met elkaar moeten samenwerken en afstemmen over hoe we ons gaan aanpassen aan een nieuwe werkelijkheid. Om die samenwerking op te zoeken, hebben we een handreiking gedaan door onze moties vorige week naar onze collega's te sturen. Er zijn mooie samenwerkingen ontstaan deze week, we hebben veel met elkaar gesproken en veel met elkaar gebeld en u zult in iBabs de gezamenlijkheid waar partijen elkaar gevonden hebben, terugvinden. We bevinden ons bovenaan een trechter met denkrichtingen die we gezamenlijk gaan uitwerken richting daadwerkelijke bezuinigingen. Om onderaan die trechter te eindigen hebben we wel informatie nodig en zullen we ook zelf om meer gedetailleerde informatie vragen en om meer gesprekken in de raad. Dit proces vraagt ook om een sterke raad die kan samenwerken. Wij dienen daarom een aantal amendementen in voor de SAR, zodat we zeker weten dat we die gesprekken nog voor de begroting voeren.
We hopen natuurlijk allemaal dat de € 13 miljoen aan voorgestelde bezuinigingen die voor ons liggen, voldoende is, en misschien zelfs te veel zodat de hardste maatregelen versoepeld kunnen worden. Aangezien de informatie bijna dagelijks verandert, vragen wij vandaag aan het college om hun inschatting met ons te delen. Moeten we vandaag helemaal rond zijn met elkaar om die € 2 miljoen extra te vinden? Wat is de inschatting van het college? Zoals gezegd, zullen we met elkaar moeten samenwerken, maar we leven ook in een tijd van afstand en beperkte mogelijkheden om tot elkaar te komen. Toch zijn we er al in geslaagd een gezamenlijke route af te spreken en die te doorlopen. Ik wil in ieder geval alle partijen hier in de raad bedanken voor hun constructieve en kritische opstelling, maar tevens een opstelling die gericht is op samenwerking. Ik voel in deze zaal een gezamenlijke verantwoordelijkheid om de financiële uitdaging het hoofd te bieden. Daarbij is het voor de VVD belangrijk dat de hardwerkende inwoners, ondernemers en vrijwilligers zo min mogelijk moeten betalen voor deze bezuinigingen. Dat is volgens de VVD vooralsnog ook niet nodig. Juist onze inwoners en ondernemers moeten kunnen profiteren van de aantrekkende economie, die na bijna twee jaar van stilstand door corona hopelijk snel weer gaat aantrekken.
Dan ga ik u nu meenemen naar de financiële situatie en het antwoord op de vraag 'wat voor een gemeente willen we zijn?' Het financieel slechte weer bestaat uit incidentele en structurele tekorten. Incidenteel door corona. Veel van die kosten worden gelukkig vergoed door het rijk en de gemiste inkomsten zoals toeristenbelasting en parkeeropbrengsten hopen we ook goed te maken zodra de economie weer aantrekt en gelukkig kwam vorige week het CPB met het bericht dat dat waarschijnlijk sneller gaat dan oorspronkelijk verwacht. Daarnaast hebben we te maken met structurele uitdagingen: we krijgen nog meer nieuwe taken, een Omgevingswet, een Klimaatakkoord, minder geld uit het Gemeentefonds en structurele tekorten binnen de Wmo en de jeugdzorg. Alle signalen geven aan dat we kunnen verwachten dat het rijk ons daarin tegemoet zal komen. Toch zijn er nu al gemeenten die zwembaden en bibliotheken moeten sluiten of de ozb met meer dan 100% moeten verhogen om de stijgende kosten te kunnen dragen. Gelukkig heeft het college een pakket aan bezuinigingen voorgelegd waarbij onze bibliotheken en zwembaden openblijven en onze minima niet geraakt worden, dat geeft een gevoel van opluchting.
Niemand wordt vrolijk van bezuinigen, maar het is een geruststelling dat we kunnen komen tot een plan waarin verantwoordelijkheid wordt genomen, maar waarbij nog steeds oog is voor de gemeente die we willen zijn. En dan kom ik bij het antwoord op de vraag 'wat voor een gemeente willen we zijn?' Voor de VVD is dat een gemeente met kansen en mogelijkheden. Om die kansen te benutten, om ze zelf te kunnen pakken, willen wij een gemeente zijn waarin je veilig kunt opgroeien, waarin je je talenten kunt ontplooien, waarin je kans hebt op werk, waarin je een betaalbare woning kunt vinden, waarin er mogelijkheden zijn om te ondernemen en waarin je mogelijkheden hebt om in je vrije tijd van natuur of evenementen te genieten en waarin je gezond en plezierig oud kunt worden. Onze gemeente is opgericht Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
8
vanuit een visie op kansen pakken en mogelijkheden benutten en zo'n gemeente moeten we, wat de VVD betreft, ook blijven. Met het voorgestelde pakket van bezuinigingen blijven wij een gemeente waarin kansen gepakt kunnen worden en waarin we mogelijkheden benutten. Voordat ik onze voorstellen voor de extra € 2 miljoen aan bezuinigingen waarom is gevraagd ga toelichten, heb ik eerst nog een vraag aan het college. Vorige week zijn wij in een informatieve bijeenkomst bijgepraat over ontwikkelingen in het stationsgebied en plannen voor woningbouw. De minister heeft aangegeven dat er ongeveer € 20 miljard nodig is om woningbouw vlot te trekken. We hebben hier ook een spaarpotje, omdat we woningbouw ook belangrijk vinden, de schaalsprong, en wij zouden het college willen vragen om ons op de hoogte te houden van wat daar nu precies voor nodig is om die ambitie aan betaalbare woningen te blijven bouwen overeind te houden. Zit daar nog ruimte in? Dan kom ik toe aan de moties en de amendementen op de SAR die wij indienen. Ik ga ze kort nog even toelichten. 1. Bezuinigen begint bij jezelf/hand in eigen boezem: we hebben hier een samenwerking gevonden waarin we bezuinigingen op ons eigen raadsbudget willen realiseren. 2. Bezuinigingen: eigen organisatie eerst. We verwachten ook van het college dat het kritisch gaat kijken naar het eigen ondersteuningsbudget. 3.
Sport in de breedte: dat is ook zo'n mooi voorbeeld van samenwerken. Die motie roept op om de rijksbijdrage niet te verliezen en zal ongetwijfeld door mijn collega's ook uitgebreid worden toegelicht. 4. Onderwijshuisvesting: beperk je tot de wettelijke taak. Mijn collega de heer Vermeulen gaf dat net ook al aan, we krijgen als gemeente veel taken erbij met te weinig geld en nu hebben we voor onszelf een extra taak bedacht waar we ook geen geld voor krijgen. Dat is het bouwen van IKC's en kinderopvang. We hebben ons daar al eerder over verbaasd en tegen uitgesproken en we willen dat nu weer inbrengen. 5. Kopers gezocht: we hebben een hele lijst gekregen met maatschappelijk vastgoed dat niet tot onze kernportefeuille behoort. We hebben daar al iets over afgesproken om die heel geleidelijk te gaan verkopen maar wat ons betreft, kan daar de vaart in gezet worden want als we de stukken lezen zou dat volgens het college maximaal € 200.000,00 aan extra inkomsten ophalen. Wat ons betreft, kan dat meer worden. 6. Eerst ontdubbelen, dan bezuinigen: we leven in een heel sociale gemeente waar vele deuren openstaan voor mensen die vragen hebben, eenzaam zijn of laagdrempelige hulp nodig hebben. Het zijn inmiddels zoveel deuren dat wij als raadsleden niet eens precies zicht hebben op hoeveel deuren het zijn, wat daar precies achter zit en hoeveel geld dat kost.
De VVD wil meer zicht op die deuren en eventueel een aantal deuren dichtdoen die dezelfde optie bieden als een andere deur, om het maar even heel praktisch te proberen uit te leggen, zodat we de mensen zo min mogelijk raken, maar wel verstandig met ons geld omgaan. 7. Waterwolf door ondernemers: we hebben al eerder over de Waterwolf gesproken en de financiële situatie noodzaakt ons daar iedere keer weer toe. Er is voor gekozen niet te onderzoeken hoe de problemen opgelost zouden kunnen worden als die activiteiten door ondernemers worden gedaan en wat ons betreft, is dat een gemiste kans. Dus we roepen op om dat alsnog eens een keertje goed te onderzoeken en daar ook oog voor te houden bij de social return die wat ons betreft ook door ondernemers gerealiseerd kan worden. Tot slot: om in het gesprek te blijven en richting die trechter naar definitieve plannen te komen, wil ik ook nog drie onderwerpen op de SAR plaatsen en dan liefst in Q3 omdat dat voor de begroting is. Integraal parkeerbeleid Hoofddorp-Centrum, stand van zaken IHP, met name met betrekking tot total cost of ownership en doordecentraliseren en de stand van zaken IAP, maatschappelijk vastgoed. Daar wil het voor nu bij laten voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel voor uw bijdrage.
Uw moties en amendementen heeft u ingediend en zijn onderdeel van de beraadslagingen, dan ga ik Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
9
voor het woord namens GroenLinks naar mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Dank u wel voorzitter, ik hoop dat ik achter in de zaal ook goed hoorbaar ben. Ik wil graag beginnen net als mijn collega van Forza! met herdenken wat er is gebeurd. We zijn nu voor het eerst weer bij elkaar voor de algemene beschouwingen, voor het eerst weer een keer fysiek. Heel fijn, vorig jaar zaten we natuurlijk in Vijfhuizen. Het is heel fijn dat we hier met elkaar zijn. GroenLinks Haarlemmermeer wil heel graag stilstaan bij wat er in de afgelopen vijftien maanden is gebeurd. Een wereldwijde pandemie trok diepe sporen door de levens van onze inwoners en door onze samenleving. Veel mensen zijn ernstig ziek geworden en helaas zijn er ook in onze gemeente mensen overleden. We wensen hun nabestaanden heel veel sterkte toe. Onze gedachten gaan ook uit naar iedereen die op een of andere wijze gevolgen ondervindt van of door corona. We zijn ook dankbaar dat er door velen hard is gewerkt om onze samenleving draaiende te houden, of dit nu is in de zorg, het onderwijs of op een andere manier. De verbondenheid en de bereidheid om er voor elkaar te zijn, heeft ons heel erg geraakt. Voorzitter, dit gezegd hebbende: deze algemene beschouwingen markeren naar oordeel van GroenLinks een beslissend moment in de geschiedenis van onze gemeente.
Niet alleen moet onze samenleving letterlijk en figuurlijk herstellen van de coronapandemie, ook ligt er een enorm bezuinigingspakket ter waarde van € 15 miljoen op tafel. Een bezuinigingspakket waarin het college maatregelen voorstelt die voor GroenLinks onacceptabel zijn omdat de maatschappelijke gevolgen ervan zo groot zullen zijn. Kort en goed: GroenLinks Haarlemmermeer ziet, net als de VVD, dat de gemeenteraad vanavond de vraag moet beantwoorden: wat voor gemeente willen wij zijn? Zijn wij een rechtse gemeente, of een rechtvaardige gemeente? Een gemeente die toegankelijk is voor iedereen, of nemen we afscheid van ons inclusiebeleid en laten we mensen met een beperking, minima en senioren aan hun lot over? Een zorgzame gemeente, of een gemeente die haar mantelzorgers laat stikken? Een gemeente waarin groen en openbare ruimte goed wordt onderhouden, of een gemeente waar het onderhoud nog wel een tandje lager kan en de verloedering nog verder doorzet? Een gemeente die begrijpt dat we nu stevig moeten inzetten op de klimaatopgave omdat we anders een onverantwoorde hypotheek op de toekomst nemen, of een gemeente die denkt dat we voortaan 'slim achterover kunnen leunen'? Een gemeente met voorzieningen of een gemeente die op onverantwoorde wijze investeert in infrastructuur maar zonder voorzieningen? GroenLinks kiest voor rechtvaardig. Voor inclusief.
Voor zorgzaam, groen, gezond en verzorgd. Voor inzetten op klimaat. Voor voorzieningen. Het college kiest, in onze optiek, helaas voor het tegenovergestelde. Onbegrijpelijk. Want wat voorligt, is in strijd met ons eigen beleid op het gebied van gezondheid, sport, inclusieve samenleving, mantelzorgondersteuning, preventiebeleid, cultuurbeleid en integratiebeleid. In strijd met landelijke wetten. In strijd met mensenrechten zelfs. Het college heeft wat ons betreft een januskop met twee gezichten. Het college knapt voor meer dan € 40 miljoen de openbare buitenruimte op, en bezuinigt daarna op het onderhoud. Het college ondertekende op 17 mei jl. eerst het Lokaal Gezondheidsakkoord, maar trekt vervolgens wel de stekker uit de sportsector. Een stap die inmiddels zelfs tot terechte en beschamende Kamervragen heeft geleid. Het college staat – dat hebben we eerder gezegd – met de rug naar de samenleving en met de rug naar een gezonde toekomst voor onze gemeente en haar inwoners. De vraag is: waarom? Waarom moet die meerjarenbegroting koste wat het kost kloppen? Dat komt naar ons oordeel doordat het college niet zo dapper is. Niet durft te staan voor Haarlemmermeer en haar inwoners. Liever breekt het college ons maatschappelijk middenveld af en laat gehandicapten thuis zitten dan dat we met een niet-sluitende begroting bij de provincie zouden aankomen.
Terwijl dat precies is wat we wel zouden moeten doen. Want het is onacceptabel dat het rijk gemeenten zo laat aanmodderen, dat wij gedwongen worden de bieb te sluiten, de straten niet te onderhouden en op onze dienstverlening te bezuinigen. Wel telkens taken erbij, maar niet de bijbehorende middelen. Met een niet-sluitende begroting naar de provincie gaan. Omdat je als gemeentebestuur niet meer aan je maatschappelijke taken kunt voldoen. Omdat je durft te kiezen voor wat er echt toe doet voor je inwoVerslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
10
ners. Omdat de werkelijke werkelijkheid in de samenleving je meer doet dan de papieren werkelijkheid van een sluitende meerjarenbegroting. Omdat je durft te kiezen, en ja, met het risico op toezicht vanuit de provincie. Een sterker signaal dan dit kun je het rijk als gemeente gewoonweg niet geven. En ja, GroenLinks heeft in eerdere debatten aangegeven dat wij niet begrijpen waarom we nu zoveel en zo hard moeten bezuinigen. Die twijfels zijn niet weggenomen, want er zijn veel ontwikkelingen die gunstig zijn. De toegezegde extra middelen voor de jeugdzorg. De economie trekt aan. Er komen extra middelen vanuit het rijk voor binnenstedelijke ontwikkelingen rond stations. De VOORZITTER: Ik heb een interruptie voor u van mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik luister nu naar GroenLinks en die zeggen eigenlijk kort gezegd 'we moeten burgerlijk ongehoorzaam zijn en niet doen waar we toe verplicht zijn'. GroenLinks geeft ook zelf aan 'dan gaat de provincie het overnemen'.
Maar begrijp ik nu goed dat GroenLinks hier eigenlijk zegt 'we gaan de regie uit handen geven en aan de provincie overdragen'? Mevrouw BALLIEUX: Ik wil heel graag met name met de VVD hierover in debat want begrijp ik nu goed dat de VVD liever ons hele maatschappelijke middenveld afbreekt dan met een sluitende begroting bij de provincie aankomt? Er zijn diverse niveaus van toezicht vanuit de provincie en wij denken in elk geval dat het in ieder geval de eerste jaren wel mee zal vallen en voor de rest weten we het nog niet. En een ander ding is dat, mocht het zo zijn dat de provincie van allerlei gemeenten niet-sluitende begrotingen krijgt, dan lijkt me dat een buitengewoon krachtig signaal naar het rijk en die kans moeten we misschien niet laten liggen. De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet heeft nog een vraag. De heer VAN DER PEET: Ik heb de woorden van mevrouw Ballieux even laten bezinken want ik vind het nogal wat dat u wat het college voorstelt koppelt aan mensenrechten, aan… U heeft, denk ik wat anders gelezen want ik heb nergens gelezen dat we de gehandicapten thuis laten zitten, dat we helemaal niets meer met sport doen, in strijd met mensenrechten, ik weet niet waar u het vandaan haalt en het lijkt me verstandig als u dit soort uitspraken doet dat u dat ook gewoon onderbouwt. De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux.
Mevrouw BALLIEUX: Dat doe ik met veel vuur, we hebben het VN-verdrag wat een mensenrechtenverdrag is, getekend, het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een beperking, die mensen zitten in buitengewoon achtergestelde posities ook als het gaat om werk en inkomen, wonen, en meedoen in de samenleving en ik zie dat het college ervoor heeft gekozen om daar wel op te bezuinigen en niet op de minima maar wel op de speciale doelgroepen. De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Dank voorzitter. Ik hoorde mevrouw Ballieux ook zeggen laat de provincie het maar uitzoeken'. Maar vindt u ook niet dat we de regie gewoon in handen moeten nemen? De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Dat vind ik zeker en wij zijn ook een constructieve partij, maar ik zie dat het u raakt en dat is goed. Want we hebben het over inwoners, de inwoners van onze gemeente en ik hoop op een goed debat want bij ons zit de pijn in het hart, en bij u vast ook. Laten we kijken hoe we elkaar kunnen treffen, dat gaat vast lukken dus we gaan het zien. Maar ik wil graag mijn verhaal afmaken. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
11
De VOORZITTER: U mag uw verhaal afmaken, maar u heeft nog een interruptie. Van mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, dank u wel. Een samenleving is natuurlijk meer dan alleen de gemeente, we leven niet in de USSR waar alles door de overheid wordt gedaan. Dus we doen een klein stapje terug als gemeente maar we hebben nog steeds al onze inwoners en al die mensen die u net genoemd heeft die zo goed voor elkaar zorgen. Bent u het met mij eens dat u echt wel een hele karikatuur maakt van waar we hier mee bezig zijn? De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Dat ben ik niet met u eens en we hebben nog tot 22.00 uur vanavond gelukkig om te kijken of we elkaar goed begrepen hebben, maar ik ben het in elk geval met deze stelling niet eens. Als het mag, ik weet niet of er nog meer interrupties zijn, dan wil ik graag mijn betoog afmaken. De VOORZITTER: Ik zie op dit moment niemand, gaat u verder. Mevrouw BALLIEUX: Laat ik het zo zeggen, er zitten dus heel veel meevallers aan te komen en de economie trekt aan en er komen extra middelen vanuit het rijk voor binnenstedelijke ontwikkelingen rond stations, € 20 miljard. Het provinciebestuur lanceerde deze week een plan voor de woningbouw. Dus er zijn heel veel kansen.
En het is ook inmiddels duidelijk geworden dat we dat jaar 2022 met dank aan de extra jeugdzorgmiddelen positief zullen afsluiten en waarschijnlijk zelfs flink ik de plus. U kent GroenLinks als een kritische oppositiepartij. Daar zijn we ook getuige van geweest, maar vooral als een constructieve oppositiepartij. Dat willen we heel graag zijn en daarom willen we graag ons allen een helpende hand toesteken. We hebben gistermiddag – ik begreep dat het sommige mensen wat overvallen heeft, maar dat was echt een last minute idee – een tegenbegroting opgesteld en die staat in iBabs en die heeft u ook via de e-mail gekregen. We hebben daar een aantal uitgangspunten in geformuleerd die deels lijken op wat het college heeft geformuleerd en deels komen uit de stukken die we gistermiddag hebben bestudeerd die we hadden opgevraagd: 1. we hebben oog voor de gevolgen van de coronacrisis, ook op de middellange termijn, we gaan er daarbij van uit dat de huidige problematiek van tijdelijke aard is; 2. we houden onze voorzieningen zoveel mogelijk in stand en maken geen keuzes waar we later spijt van krijgen; 3. wij zijn een gemeente die kan en wil groeien en daarin staat het realiseren van woningen voor onze inwoners centraal; 4. wij ontzien de minima en speciale doelgroepen in onze samenleving zoveel mogelijk; 5.
wij proberen inwoners en ondernemers zoveel mogelijk te ontzien met lastenverzwaring. Bovenaan in onze tegenbegroting staan de maatregelen die GroenLinks steunt vanuit de collegevoorstellen. Dit zijn maatregelen die maatschappelijk verantwoord zijn. Daarmee hebben we nog geen sluitende meerjarenbegroting. In ons voorstel ziet u onderaan wat wij willen doen om het meerjarenbeeld alsnog zo goed als sluitend te krijgen. GroenLinks zet daarbij vier stappen die het college wellicht niet zo goed durft te zetten. Het eerste is om de ozb toch te verhogen. Dit kost huishoudens enkele euro's extra per jaar, en wij denken dat onze inwoners dat kunnen begrijpen. Dat zij dat liever hebben dan de kaalslag die dit college nu voorstaat. We leggen het graag uit aan onze inwoners en durven het electorale risico wel aan. De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. U had het over ozb en enkele euro's, dat klinkt mij Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
12
wel goed in de oren op zich, als we daarmee alle problemen kunnen oplossen, maar hoe heeft u dat bepaald want heeft u daar een berekening van gemaakt? Hoe weet u zo zeker dat het over enkele euro's gaat? De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Dank u wel. Er komt ook een aantal amendementen aan dat onder andere samen met ChristenUnie-SGP en D66 is opgesteld. Even uit mijn hoofd, voor een pand van € 350.000,00 als woning betaal je dan € 4,00 extra per jaar. Dus dat valt volgens mij nog wel mee. Maar bestudeer het zou ik zeggen. Ik zie dat ik nog een interruptie krijg, voorzitter. De VOORZITTER: De heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: U bent een goede voorzitter, mevrouw Ballieux. Ik hoorde net dat u een sluitende tegenbegroting heeft en ik heb net gekeken in alles wat u ons heeft gemaild, maar die ben ik niet tegengekomen. Klopt dat? De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Die is via de raadsinformatie verstuurd. Ik neem aan dat die zo direct ook in iBabs wordt geüpload, maar ik zal nog even toelichten wat we hebben gedaan en wat daar het resultaat van is. Wij stellen voor dat we gaan stoppen met Stichting ETO. Het is niet uit te leggen dat daar € 250.000,00 per jaar naar toe gaat terwijl andere sportclubs sluiten.
GroenLinks durft als derde ook voor te stellen dat het mantra met betrekking tot het aanleggen van infrastructuur betreft voortaan is: eerst geld zien, dan bouwen. De VOORZITTER: Ik heb een interruptie voor u, van mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Ik hoorde net ook GroenLinks zeggen dat we bibliotheken gaan dichtdoen, maar dat doen we juist niet, volgens mij en dat we sportclubs gaan sluiten, maar dat doen we volgens mij ook niet. Dus ik vraag me af of we hetzelfde stuk hebben gelezen. De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Sportservice gaat ophouden te bestaan dat betekent dat een structurele ondersteuning van de sportclubs gaat wegvallen en hetzelfde geldt voor de extra middelen die we van het rijk hebben. Er gaat gewoon € 2 miljoen uit de sportsector en dat zal echt iets betekenen voor de sportclubs in Haarlemmermeer. Het derde punt, wij durven, nogmaals, te stellen dat we geld willen zien voor we infrastructuur aanleggen. We kunnen het ons gewoonweg niet meer permitteren om zelf ruim € 4 miljoen per jaar structureel uit te trekken voor grootschalige woningbouw en de bovenwijkse infrastructuur die daarbij hoort. En GroenLinks durft het aan een stelpost voor de jeugdzorg op te nemen. Een stelpost die voor 2023 slechts € 55.000,00 bedraagt, het jaar daarop een kleine € 300.000,00 en voor 2025 € 1,5 miljoen.
Als de gemeenteraad instemt met de voorstellen van GroenLinks, of daarover wil meedenken, dan zijn onder andere de bezuinigingen op MeerWaarde, cultuur, Sportservice, bijzondere doelgroepen, de omgevingsdienst en het onderhoud van de baan. Dan kunnen wij onze inwoners, die enorm zijn overvallen door de plannen en daarover niet hebben kunnen meepraten, en die ons in de afgelopen weken hebben verteld wat zij vinden van de plannen zoals ze voorliggen en van de wijze waarop er met hen is omgegaan, weer in de ogen kijken. Dan pas kunnen we verder bouwen aan Haarlemmermeer. Aan een gemeente waar we trots op kunnen zijn. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
13
Voorzitter, GroenLinks hoopt met deze alternatieve begroting en met de moties en amendementen die wij hebben opgesteld, en die ik hierbij indien, een constructieve bijdrage te leveren aan het debat dat wij hier vandaag voeren. De moties en amendementen zijn overigens bijna allemaal benoemd, op twee na, die over het Sociaal Domein en over de arbeidsmarkt, die dienen we samen in met D66. En dan kom ik mijnheer Vermeulen tegemoet, dit zijn moties die er met name over gaan dat we samen met onze inwoners, organisaties, onderwijsinstellingen en bedrijven en de gemeente natuurlijk in overleg om het Sociaal Domein en de arbeidsmarkt toekomstbestendig en weerbaar te maken. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel voor uw bijdrage. De moties en amendementen zijn onderdeel van de beraadslagingen en dan ga ik voor het woord namens HAP naar mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Voorzitter, dank u wel. Gemeenten hebben al vijftien jaar te maken met bezuinigen. Het begon in 2008 als gevolg van de kredietcrisis. Daarna ging het geleidelijk aan beter met de financiën, maar als gevolg van de decentralisaties in het Sociaal Domein zijn veel gemeenten genoodzaakt om toch weer te bezuinigen. In de gemeente Haarlemmermeer zijn de bezuinigingen echter nog nooit zo fors geweest als vandaag de dag.
Gekeken naar het totale tekort van ruim € 15 miljoen vormt het tekort binnen jeugdzorg en Wmo met € 10 miljoen verreweg het grootste aandeel in de totale bezuinigingsopgave. Ruim 65% van het totale tekort wordt veroorzaakt binnen het Sociaal Domein. Daar komen voor de gemeente Haarlemmermeer nog twee enorme harde klappen bovenop, namelijk de erfenis uit het verleden en de structurele gevolgen van de coronacrisis. We mogen concluderen dat we in de hoek zitten waar de klappen vallen. De uitdaging is voor vanavond wederom helder: sturen waar mogelijk om te komen tot die keuzes, die ertoe leiden dat de stijgende kosten op een andere manier zijn op te vangen. En daar ligt vanavond de uitdaging voor ieder van ons. Het zal vanavond – als het aan HAP ligt – hoofdzakelijk moeten gaan over de vraag welke maatregelen noodzakelijk zijn om te komen tot een materieel sluitende begroting. Het principe 'samen uit, samen thuis' is hierin voor HAP leidend. Hand in hand in tijden dat het goed ging en hand in hand wanneer het even financieel tegen zit. Dat vraagt van alle verbonden partijen een kritische blik naar de eigen organisatie met als enige doel een gezonde en duurzame gemeente te zijn en te blijven. HAP hecht er veel belang aan dat de ombuigingsmaatregelen in samenhang worden bekeken.
Vanuit dat perspectief moeten we enerzijds een aantal zaken durven los te laten om anderzijds zaken overeind te kunnen houden. Mijn fractie is er dan ook trots op, dat we inwoners met een kleine beurs niet extra belasten. De minima worden dus ontzien, bibliotheken en servicelocaties blijven open. En de directe leefomgeving blijft op niveau onderhouden worden. Dit eist uiteraard offers op andere vlakken. En ja, voorzitter, de bezuinigingen in het maatschappelijk middenveld zijn fors en raken onze welzijnsorganisaties en vrijwilligers hard. Dat doet het sociale hart van HAP pijn. Maar, ik herhaal wat ik eerder zei, de ingrepen moeten nadrukkelijk in perspectief worden bekeken. HAP ziet de welzijnsorganisaties als weefsel van onze samenleving. Zichtbaar en aanwezig in onze kernen en wijken en voor velen in onze gemeente onmisbaar in het dagelijks leven. Dat maakt het voor HAP nauwelijks te verteren, maar tegelijkertijd beseft mijn fractie ook dat niets doen geen optie is. De hete aardappel doorschuiven naar volgende colleges is, wat HAP betreft, geen oplossing. De huidige tekorten nu aanpakken, houdt de bemoeienis vanuit de provincie buiten de deur en regie in eigen hand. De impact van de maatregelen is oplopend van aard. Dat betekent dat in 2025 het maatschappelijk middenveld met € 6,5 miljoen gekort gaat worden.
Veel maatschappelijke organisaties moeten fors bezuinigen op allerlei activiteiten. Activiteiten die voor vele inwoners een vast onderdeel zijn geworden van hun dagelijks leven. Activiteiten die vaak gericht zijn op de meest kwetsbaren in onze samenleving. Dan gaat het over het kopje koffie met eenzame inwoners die nergens anders heen kunnen dan Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
14
naar het plaatselijke dorpshuis. Ik heb het over jongeren waarvan de thuissituatie verre van goed is en die kracht putten uit de fijne gesprekken met jongerenwerkers. Of de vele activiteiten op het gebied van gezondheid en leefstijl die voor veel inwoners een gevoel van verbondenheid geeft. Ik kan zo nog wel even doorgaan, voorzitter. De Participatieraad geeft in een ongevraagd advies op de voorgenomen ombuigingen terecht mee dat de bezuinigingen kunnen leiden tot hogere kosten voor volgende colleges. Als de coronapandemie ons een ding heeft geleerd, dan is het wel dat een inactieve leefstijl kan leiden tot sociale en psychische problemen en tot eenzaamheid. Activiteiten die niet uit te drukken zijn in geld, maar van wezenlijk belang zijn voor onze maatschappij. Vanuit die gedachte komt HAP samen met het CDA met de motie 'Meer ruimte voor Maatschappelijke Ontwikkelingen' waarin het college wordt verzocht, op het moment dat er meer ruimte ontstaat in de begroting, die gelden linea recta naar het maatschappelijk middenveld te laten gaan. Daar waar de pijn het hardst wordt gevoeld. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg. O, mevrouw Ballieux? Mevrouw BALLIEUX: Dank u wel voorzitter, ook aan mijnheer Beusenberg heeft u een heel goede hulpvoorzitter. Ik wil aan mijnheer El Idrissi iets vragen.
Ik hoor hem over het belang van het maatschappelijk middenveld en het belang van het bestrijden van eenzaamheid, heel veel dingen die GroenLinks ook heel erg bezighouden en ik snap dat we die begroting zo goed mogelijk sluitend moeten krijgen. Wij hebben ervoor gekozen te zeggen 'dan moeten we toch iets aan de ozb doen'. Ik ben wel heel erg benieuwd waarom de HAP in elk geval tot nu in de bijdrage daar niet voor lijkt te kiezen en in hoeverre we boter bij de vis krijgen voor wat het sociale hart van HAP betreft. De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Dank u voorzitter. Ik denk dat we elkaar heel goed kunnen vinden in dat sociale hart. Je hebt verschillende manieren om de tekorten op te lossen en een daarvan is zeker de ozb, dat kan, maar je kunt ook ergens anders voor kiezen. Ik heb al eerder in mijn verhaal aangegeven 'als je aan de ene kant iets vast wilt houden, moet je aan de andere kant iets loslaten', dus je moet het gehele plaatje wel in samenhang bekijken en dat is hoe ik naar die maatregelen kijk. De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Ik vraag daar toch nog meteen even op door als u het goed vindt, voorzitter, want ik hoor u zeggen dat u, mocht het goedkomen omdat we extra middelen van het rijk krijgen, kans ziet om het maatschappelijk middenveld de helpende hand toe te steken en als dat niet zo is, dan gaat u dat niet doen.
Zo vertaal ik het terwijl ik denk: we kunnen ook nu vast zeggen 'we gaan de ozb als optie noemen en mocht het niet nodig zijn, dan doen we die ozb niet'. Dus ik ben heel erg benieuwd naar de HAP. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Dat is een reden en dat kan je het op die manier bekijken, maar ik zeg altijd 'je moet het gehele plaatje zien'. We doen al heel veel aan parkeerbelasting die we omhoog gooien en we komen zo meteen met een motie om de toeristenbelasting omhoog te doen, dus we doen wel zeker iets aan de inkomstenkant en daar is ozb een onderdeel van en daar kiest u voor, dat is ook goed en wellicht kunt u mij daar in een later stadium ook vinden, maar we doen al heel veel aan de inkomstenkant. Ik kom zo met die moties die dat allemaal gaan verduidelijken.
Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
15
De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik voor een interruptie naar mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dank u voorzitter, we hebben met de methode Duisenberg geprobeerd te achterhalen hoe precies dat geld dat we voor onderwijshuisvesting kregen berekend werd en toen kwam mevrouw Kliphuis met een heel Excelsheet van hoe onze overheid dat dan doet. Een van de dingen die daar duidelijk werd, was dat naarmate een gemeente meer en meer in staat is om de eigen inkomsten te genereren, die uitkering die je uit het Gemeentefonds krijgt steeds lager wordt. Dus zijn jullie er wel van op de hoogte dat als je belastingen gaat verhogen dat als keerzijde heeft dat je minder uit het Gemeentefonds krijgt omdat je zo goed voor jezelf kunt zorgen en dat het dan… De VOORZITTER: Ik zie een heleboel handen, maar we hebben zo meteen twee uur om over al deze moties en amendementen te debatteren. U zit nog in de algemene beschouwingen, het mag, maar dat u dat weet want u gaat wel door uw tijd heen en zo meteen heeft u alle ruimte. Mijnheer El Idrissi, er werd een vraag aan u gesteld. De heer EL IDRISSI: Ik heb geen vraag gehoord maar het was een waarneming geloof ik, die mijnheer Vermeulen in de Duisenbergmethode heeft opgedaan. Ik was me daar bewust van dus dat is het antwoord op uw vraag. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen.
De heer VERMEULEN: Ik wilde eigenlijk zeggen, u interrumpeerde mij om te zeggen dat we wel heel veel tijd van elkaar aan het vergen waren in eerste termijn, en daar heb ik goed naar geluisterd, maar mijn vraag was inderdaad of mijn vrienden ter linkerzijde zich ervan bewust zijn dat belastingenverhogingen je ook in je bips kunnen bijten. De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Ja, het antwoord is ja. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar mijnheer Sulmann, had u nog een vraag. De heer SULMANN: Dit kan ook in de tweede termijn, misschien is dat hele ozb-verhaal een heel interessant onderwerp voor de tweede termijn. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Klijn? De heer KLIJN: Dank u wel voorzitter. Ik heb een ordevraag, Hoe zit het met spreektijden? We hebben spreektijden afgesproken en vaak is het zo dat als je interrumpeert dat van je eigen spreektijd afgaat. Is dat nu ook het geval? Als dat niet het geval is, interrumpeer ik voortaan ook zo nu en dan, maar dat wil ik graag weten. De VOORZITTER: Ja zeker, interrupties gaan gewoon van de spreektijd af in de eerste termijn. De heer KLIJN: Oké, dan hebben mensen al veel spreektijd verloren. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Dank voorzitter. Dan ga ik door. Daarmee moeten, wat HAP betreft, de eerdere taakstellingen direct worden verminderd.
Op deze maVerslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
16
nier krijgen de maatregelen op lange termijn geen definitief karakter en kunnen we het maatschappelijk middenveld ontzien. Ik heb u, onze inwoners en organisaties, in een eerdere sessie hier mijn woord voor gegeven en wil dat nu bekrachtigen met bovenstaande motie. Ook binnen de breedtesport wordt door het college gevraagd te versoberen. Veel activiteiten op het gebied van bewegen en gezond leven zullen met de aangekondigde maatregelen geen doorgang meer krijgen. Sterker nog, met de voorliggende maatregelen heeft Sportservice Haarlemmermeer in 2025 geen bestaansrecht meer. Met het wegvallen van de subsidies aan Sportservice Haarlemmermeer verdwijnt ook de cofinanciering vanuit het rijk. Ook Sportservice zit dus in de hoek waar de klappen vallen. De zorgen, geuit door de vele insprekers hier in de raad, hebben mijn fractie niet onbewogen gelaten. We hebben de verhalen, rechtstreeks uit het hart, goed verstaan. Inwoners die zich zowel op grote als kleine schaal inzetten voor een gezonde maatschappij. De worsteling en onzekerheid die de insprekers voelen, is uw lokale partij niet ontgaan. We dienen dan ook samen met het CDA de motie in 'Sport in de breedte' in waarin we het college vragen binnen de sportportefeuille de focus te verleggen naar bijvoorbeeld 'beheer en onderhoud' van accommodaties in plaats van louter te bezuinigen op activiteiten.
Op deze manier kunnen we het basisaanbod van Sportservice Haarlemmermeer garanderen en de daarmee gepaard gaande cofinanciering van het rijk behouden. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen van Forza! en mevrouw Ballieux, GroenLinks zijn door hun tijd heen, de VVD heeft nog twee minuten. Gaat u verder. De heer EL IDRISSI: Voorzitter. Daar waar we niet hoeven te bezuinigen, moeten we vooral niet onnodig bezuinigen. Vanuit die gedachte heeft mijn fractie al een aantal keer geopperd de lasten te verlagen door over te gaan tot herstructurering van lopende leningen. Door de looptijd van lopende leningen te verlengen en daarmee het uitstaande bedrag over meer betalingen te spreiden wordt de schuldenlast kleiner en ontstaat er structureel meer ruimte in de begroting. De motie 'Creëer meer ruimte in de begroting' dienen we samen met het CDA in, waarbij wij het college vragen uit te zoeken in welke mate deze financiële techniek toepasbaar is op de meerjarenbegroting. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Mijnheer El Idrissi heeft deze al eerder aangekondigd en we hebben er eerder over gesproken en ik hoor hem gelukkig vandaag zeggen 'we moeten de hete aardappel niet doorgeven', maar volgens mij is dat precies wat we doen met deze motie, daar hebben we ook al eerder over gesproken. U schuift het probleem voor u uit.
Hoe ziet u dat? De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Allerminst, dat zie ik niet zo. Wat je doet met deze motie, de gedachte die ik herhaaldelijk heb willen uitleggen, is dat je ruimte creëert voor de huidige situatie. We zitten nu eenmaal in een situatie waarin iedereen naar adem hapt. De ondernemers die u zo belangrijk vindt, en de inwoners die we met z'n allen zo belangrijk vinden en de maatschappelijke organisaties die naar lucht happen. Met deze simpele financiële techniek raak je geen enkele ondernemer, inwoner of maatschappelijke organisatie. Dat is de gedachte erachter. Je creëert € 1,5 miljoen maximaal aan ruimte die we niet hoeven te bezuinigen en niet hoeven te vragen aan al die mensen die hier hebben ingesproken. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Sulmann heeft nog een vraag voor u. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter, Mijnheer El Idrissi, ik hoor u zeggen dat de schuldenlast wordt verkleind als we de betalingen naar voren schuiven. Dus we leggen het probleem eigenlijk in de Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 1 juli 2021
17
toekomst neer, maar dan is de schuldenlast toch niet verkleind? De schuldenlast blijft hetzelfde maar we verdelen die over een groter aantal jaren. Dan ben ik het wel eens met mevrouw Van Straten dat we dan dus problemen die wij gecreëerd hebben of die we nu hebben naar de toekomst doorschuiven en dat lijkt ons ook niet de bedoeling. Problemen die we nu hebben, moeten we volgens mij ook nu oplossen, maar de eerste vraag is: bent u het met me eens dat de schuldenlast niet verkleind wordt als je de betalingen doorschuift? De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Nee daar ben ik het niet mee eens mijnheer Sulmann en ik kan het u uitleggen aan de hand van een makkelijk voorbeeld. We hebben een hypotheek van, even makkelijk gezegd, € 1.000,00, die bestaat niet maar dat doen we even zo, en we hebben een looptijd van twintig jaar. Het sommetje is dan € 50,00 per jaar. Als je zegt 'we verlengen de looptijd, we doen er niet twintig jaar maar dertig jaar over', heb je dus geen € 50,00 per jaar, maar iets van € 30,00, iets meer dan dat, per jaar. Er ontstaat dan een gat en dat is wat je kunt gebruiken. De VOORZITTER: Mijnheer Sulmann wil daarop reageren.