Verslag Raadssessie Kaders en mandaat vervolgtraject Luchtvaartnota 2020-2050, 14 oktober 2021.pdf

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 14 OKTOBER 2021 Onderwerp:

Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050

Voorzitter:

dhr. M. Achterbergh-Copier

De leden: dhr. R. Ahmed Khatab, mw. M.E. Ballieux-Hamel, mw. H.J. van den Berg, dhr. M.L. Beusenberg, dhr. P.J. Boerman, dhr. H.G.J. Heimerikx, mw. G.D.W. van 't Hull-Bettink, dhr. W.G. Jansen, dhr. W.J.J.M. Klijn, mw. G. Knikker, dhr. H.C.M. Koning, dhr. J.C. Koomen, dhr. J.A. Kos, mw. T.M.H. Reesink, dhr. J.J. Schaap, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek, dhr. K. Sulmann, dhr. E. Vermeulen, dhr. J.P.H. de Vries, dhr. H. Werner Griffier: dhr. M. Bouw Portefeuillehouders: dhr. J.N.J. Nobel, dhr. J.G. Rip, dhr. F. Sidali Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Goedenavond allemaal, ik open de sessie. We zijn hier op verzoek van GroenLinks dat een sessieverzoek heeft gedaan om kaders mee te geven en mandaat voor het vervolgtraject met betrekking tot de Luchtvaartnota 2020-2050. De eerste termijn zijn spreektijden en u bent inmiddels van mij gewend dat ik daar streng in ben, want ik vind de tweede termijn veel leuker dan de eerste termijn. GroenLinks heeft het verzoek gedaan, dus die heeft vijf minuten extra. Dan wil ik eigenlijk aan mevrouw Ballieux van GroenLinks vragen om te openen. Mevrouw BALLIEUX: Dank u wel voorzitter. Ik heb een verrassing. De eerste termijn wordt ook hartstikke leuk want we gaan namelijk op reis. U, het college en de raad. We gaan niet met de fiets en ook niet met de trein, maar ook niet met het vliegtuig. We gaan met de tijdmachine. En dankzij dit vernuftige stukje techniek lukt het ons om nu te landen in de toekomst op 14 oktober 2036. Direct na de landing krijgen we een rondleiding in onze gemeente. Bij het station zien we het al: de veelbesproken Noord/Zuidlijn is doorgetrokken naar station Hoofddorp. Er zijn op diverse plekken in onze gemeente veel woningen bijgebouwd, ook in Rijsenhout. Dit werd mogelijk door het opheffen van de reservering voor de Tweede Kaagbaan en drastisch inperken van het geluid van Schiphol.

Rijsenhout met zijn aantrekkelijke ligging aan het water is een bloeiend dorp geworden voor de Rijsenhouters zelf en voor veel regiogenoten die hier komen recreëren. En in Badhoevedorp bezichtigen we de nieuwe wijk Schuilhoeve, eindelijk gebouwd toen het grondgeluid van de luchthaven drastisch werd verminderd. Ook in Badhoevedorp en Hoofddorp-Noord en in Vijfhuizen haalt men hierdoor opgelucht adem. In de hele gemeente haalt men overigens letterlijk opgelucht adem, want er is sprake van een enorme verbetering van de luchtkwaliteit. Zo is de uitstoot van fijnstof teruggebracht naar de gezondheidsnorm. Nu gaan we naar Zwanenburg en Halfweg. Daar slaapt iedereen lekker door, want er is een nachtsluiting tussen 23 uur 's avonds en 7 uur 's ochtends. De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux, ik ga u interrumperen voor een vraag van mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u voorzitter. Ik vind het echt leuk. Ik vind het een heel leuk verhaal, maar kunt u mij uitleggen waarom het speciaal 2036 is? Want dan ben ik 81. Verslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

1

De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Ik dacht 'dat haal ik waarschijnlijk zelf nog wel'. En u ook hoor! Met al dat touwtje springen komt het helemaal goed. We laden u ook in het busje tegen die tijd. De VOORZITTER: Gaat u verder, mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: We gaan nu naar Schiphol. Wat daar het eerste opvalt, zijn de enorme borden van Trainport Amsterdam die vertellen wanneer de internationale treinen aankomen en vertrekken. Het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Hoofddorp maakte ruimte voor de internationale treinen en de helft van de reizigers op de luchthaven bestaat inmiddels uit treinreizigers. Dat was ook precies de bedoeling in het nieuwe businessmodel van de luchthaven. En wat vooral opvalt: Schiphol is de schoonste en duurzaamste luchthaven geworden ter wereld. Zelfs energieleverend. De innovaties op het luchthaventerrein zijn mogelijk geworden door samenwerking met kenniscentra, bedrijven, start-ups en de MRA, de gemeente Haarlemmermeer voorop. Living Lab Schiphol is sinds acht jaar een feit en wereldberoemde innovaties op het gebied van duurzaamheid, energieopwekking, het verminderen van geluid en uitstoot van schadelijke stoffen zijn inmiddels gepatenteerd. De kennis die hier wordt opgedaan vindt zijn weg in binnen- en buitenland, in de woningbouw en in het bedrijfsleven.

Living Lab Schiphol zorgt samen met de kennis van logistiek, ook die van de bloemenveiling in Aalsmeer, voor een nieuwe bloei van de gemeente Haarlemmermeer en voor veel nieuwe werkgelegenheid. Het Kabinet Nobel I met de ministers Klaag en Kaver maakte dit alles vanaf 2026 mogelijk. Dit kabinet durfde te kiezen voor een drastische koerswijziging in het luchthavenbeleid van Nederland. De visie en de bestuurlijke moed van dit kabinet heeft Haarlemmermeer en de regio veel gebracht. Los van alle innovaties, nam dit kabinet namelijk een wijs besluit. De luchtvaart in ons land moest fors inkrimpen. Een verbluffend eenvoudige maatregel met forse positieve maatschappelijke effecten: minder geluid, waardoor de woningbouw op veel meer plekken kan, gezondere lucht voor inwoners, nachtrust voor iedereen, drastische inperking van de stikstof en CO2-uitstoot, werkgelegenheid, een volhoudbare economie die de grenzen van de aarde en die van de mensen respecteert. Voorzitter, collega's, we gaan nu terug naar het nu en de grote vraag is: hoe komen we van vandaag in het Haarlemmermeer van 2036 met al die mooie vooruitzichten? Wat we nu nodig hebben, is realisme en een hernieuwd gesprek over ons lokale economische perspectief. De coronacrisis heeft ons laten zien hoe afhankelijk we zijn van de luchtvaart, en hoe kwetsbaar.

Het gaat daarbij om onze arbeidsmarkt en om ons eigen huishoudboekje en we weten al langer: de luchtvaart staat op gespannen voet met onze gezondheid, onze woningbouwambitie, het milieu en het klimaat. Voorzitter, Schiphol is een staatsbedrijf, een staatsbedrijf waarvan iedere keer het vermeende economisch belang boven alle andere belangen wordt gesteld. En dat is wat GroenLinks Haarlemmermeer betreft niet langer uit te leggen. Daarom: wordt het niet eens tijd dat we dat we als gemeente of tezamen met de regio een maatschappelijke kosten- en batenanalyse uitvoeren waarin een aantal scenario's wordt doorgerekend, waaronder krimp van de luchtvaart? Wij overwegen een motie op dit punt en we horen graag een reactie en de input van het college en van de raad. En dit is ook een van de onderwerpen voor de tweede termijn. Dan het tweede punt. Wat GroenLinks betreft, geldt: het uitbreiden van het internationale treinverkeer en het verminderen van het aantal vliegbewegingen moeten speerpunten zijn op de luchthaven. Die inzet is er al, maar de vraag is of wij ambitieus genoeg zijn op dit gebied. Wat kunnen wij doen om meer treinen op korte termijn tot een succes te maken? Graag een reactie hierop van het college en de collega's. In de tweede termijn wil ik graag nader ingaan op de voorgenomen herindeling van het luchtruim en het minderhinderprogramma van Schiphol.

Maar een punt wil ik wel graag nu alvast eruit lichten omVerslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

2

dat ik daar ook graag reactie van het college op wil hebben. De herindeling van het luchtruim zal leiden tot intensivering van het gebruik van de primaire banen waaronder de Polderbaan. Het gevolg daarvan zal zijn: continu gebruik van de Polderbaan, een baan die berucht is vanwege het grote en onoplosbare probleem van het grondgeluid. De vragen aan het college zijn: wat betekent dit voor onze inwoners? Wat is uw inbreng richting het rijk over deze kwestie en wie gaat, wanneer onze inwoners informeren? En het vierde punt tot slot: de besluitvormingsprocessen rond de luchtvaart en de governance. In de afgelopen decennia zijn veel zaken bestuurlijk door elkaar heen gaan lopen – participatie en inbreng van bestuurders bijvoorbeeld – en taken, rollen en verantwoordelijkheden zijn onvoldoende helder belegd. Dit constateert ook de commissie Cohen. Gisteren werd bekend dat de BRS, de Bestuurlijke Regiegroep Schiphol uit de Omgevingsraad Schiphol stapt en de besluitvorming moet wat de BRS betreft, terug naar de Tweede Kamer. In aanvulling daarop: enkele weken geleden heeft GroenLinks Haarlemmermeer haar zorgen uitgesproken over het systeemtoezicht op Schiphol door de Omgevingsdienst waarvoor ons gemeentebestuur het bevoegd gezag is. En wat ons betreft, gaat deze taak ook naar de Tweede Kamer.

Graag horen we van de portefeuillehouder een reactie op het recente nieuws dat de BRS uit de ORS is gestapt. En een vraag aan de portefeuillehouder: bent u het met ons eens dat het qua bestuurlijke congruentie beter zou zijn om een aantal taken rond Schiphol terug te leggen bij het rijk? Dit was het tot dusver. De VOORZITTER: Er is nog een last minute interruptie van mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter, even een serieuze vraag. Schiphol zou dan in uw visie een stuk kleiner moeten worden. Maar hoe zit dat dan met de werkgelegenheid? De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Ik vind dit een ontzettend belangrijke vraag. De kosten-batenanalyse van Aalsmeer laat al zien dat als we strengere wereldwijde klimaatmaatregelen krijgen dat ons land € 6,5 miljard oplevert. En iets anders over die werkgelegenheid. We hebben in Nederland 300.000 vacatures en we hebben mensen op Schiphol die daar werken en die misschien een andere baan zullen moeten vinden. Een deel zal zijn in verband met dat treinverkeer, in al die prachtige start-ups en innovatieve bedrijven die er rond Schiphol zouden komen. En iets anders is dat we nood hebben aan mensen in de zorg en bij de politie en in het onderwijs. We zullen naar een herstructurering van onze arbeidsmarkt toe moeten en dat is iets dat niet alleen Haarlemmermeer aangaat, maar de hele regio.

We moeten ons opnieuw uitvinden. De VOORZITTER: Dank u wel. De heer BEUSENBERG: Mag ik daar nog op reageren? De VOORZITTER: U mag een vraag stellen. De heer BEUSENBERG: Ik ben zeer tevreden met dat antwoord, dank u. De VOORZITTER: Dat lijkt me helder. Volgens mij was u tot een afronding gekomen, mevrouw Ballieux? Mag ik orde in de raadzaal? Ik wilde al 'in de rechtszaal' zeggen, soms vermengen dingen met elkaar. Dan nu mevrouw Van 't Hull, VVD. U heeft het woord. Mevrouw VAN 'T HULL: Dank u wel. Als je mij vraagt welk gevoel bij Schiphol hoort voor mij, dan is Verslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

3

dat trots. Net als zo veel inwoners van Haarlemmermeer zijn mijn ouders naar onze gemeente verhuisd voor de werkgelegenheid die Schiphol biedt. Mijn vader werkte als elektrotechnicus om boordcomputers van vliegtuigen te repareren. Met ontzag keek ik vroeger naar hoe vliegtuigen aankwamen en op konden stijgen, een nog steeds moeilijk te bevatten techniek, een beeld van innovatiekracht. Wanneer ik kijk naar hoe Schiphol begonnen is en waar het nu staat, ben ik trots op Haarlemmermeer. Dit is de gemeente die het mogelijk heeft gemaakt een luchthaven als Schiphol te laten ontwikkelen. Ik moet zeggen dat dit gevoel na de informatieve sessies die we hebben gekregen alleen maar groter is geworden. Schiphol en de Luchtverkeersleiding Nederland hebben zich laten zien als partner van de omgeving, een luchthaven die bouwt aan modellen om inzicht te geven in de geluidsoverlast en zo actief meedenkt aan de wijze waarop de overlast voor de omgeving kan worden beperkt. Voor de VVD is Schiphol een belangrijke partner, een partner voor het herstel van de economie van Haarlemmermeer. Door de coronacrisis is onze luchthaven zwaar onder druk komen te staan en zien we hoe belangrijk deze luchthaven is voor onze economie en werkgelegenheid. De financiële, maar ook logistieke positie is onder druk komen te staan.

Nu alles weer aantrekt en versoepelende coronamaatregelen in de wereld vliegen weer mogelijk maken, vindt de VVD het hoopgevend dat er weer toegewerkt kan worden naar minimaal het niveau van voor de coronacrisis. Als VVD vinden we het belangrijk dat er ruimte wordt gegeven om de zowel financieel als logistiek sterke positie van Haarlemmermeer te behouden. Een ruimte die gegeven kan worden wanneer de leefbaarheid dat toelaat. We zien Schiphol dan ook als een belangrijke partner in het verbeteren van de leefbaarheid van Haarlemmermeer. In de afgelopen weken zijn we geïnformeerd door het college over waar het in samenwerking met de luchthaven mee bezig is om te werken aan leefbaarheid. Zo weten we nu dat er met de herindeling van het luchtruim gewerkt wordt aan het verdelen van de routes om clustering van overlast zo veel mogelijk te spreiden en dat door verschillende partijen wordt gewerkt aan een hinderreductieplan waarbij aandacht is voor meerdere aspecten van hinder op het gebied van geluid, gezondheid en dus ook leefbaarheid. Wat gebeurt daar enorm veel! Waar in de wereld wordt dit allemaal zo mooi afgestemd? En als ik dan het toekomstverhaal van mevrouw Ballieux erbij pak, beschrijft dat een heel groot deel van waar ik denk dat wij nu naartoe aan het bewegen zijn.

Welke kaders kunnen wij als VVD dan nog extra meegeven in die discussie omtrent gezondheid, leefomgeving en klimaat? De erkenning van overlast door grondgeluid is er zo een en dat heeft het college ook duidelijk aangegeven, dus goed dat we daar extra aandacht voor vragen. En zo ook de erkenning voor gezondheidsklachten. Zo veel mogelijk de focus op beperken van deze overlast. En daarnaast benadrukken we graag de ruimte die we willen voor woningbouw, zoals de reservering voor de Tweede Kaagbaan en de LIB-contouren die dat nu voor een groot deel in de weg staan. En natuurlijk blijvende aandacht voor veiligheid en ondermijning. Wat de VVD betreft, kunnen we dus zowel trots zijn op Schiphol, zowel vanwege de kansen die het biedt voor onze economie en bereikbaarheid, als vanwege de innovativiteit op het gebied van leefbaarheid. Wij zien Schiphol als belangrijke partner voor economie, innovatie en leefbaarheid, bereikbaarheid, zowel op de grond als in de lucht. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van 't Hull. Dan gaan we naar de ChristenUnie-SGP, mijnheer De Vries. De heer DE VRIES: Voorzitter, dank u wel. De luchtvaart, een ingewikkeld dossier, waarbij de meningen nogal eens flink verdeeld zijn. Hoewel zelfs de VVD nu ook wel steeds meer aandacht schenkt aan de schadelijke kanten van de sector.

De Rijksoverheid heeft de Luchtvaartnota 2020-2050 opgesteld waar de ChristenUnie-SGP, maar ook het college namens de gemeente Haarlemmermeer, behoorlijk kritisch op was. Het lijkt erop dat het rijk weinig heeft gedaan met de zienswijze om de luchtvaartnota aan te passen. Een van de pijnpunten is het betrekken van inwoners van onze en andere gemeenten in het kader van het terugdringen Verslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

4

van de overlast. Afname van hinder wordt niet concreet ingevuld door de luchtvaartnota. En Pieter van Geel schreef ook dat de samenwerking tussen rijk en regio verstevigd moest worden. Over het LIB is het college, net als wij, teleurgesteld. Goed dus dat het college blijft aandringen op actualisatie daarvan. Het college schrijft over hinderbeperkende maatregelen dat, nu het laaghangend fruit al is geplukt, hinderbeperking al snel hinderverschuiving zal zijn. Daar zijn we het mee eens als ChristenUnie-SGP. Maar dat zet de opvatting van het college dat de opening van Lelystad Airport essentieel is, wel in een bijzonder licht. Want hoeveel hinderverschuiving gaat dat in ons land niet opleveren? Mooi is wat ons betreft dat de grenzen aan de groei nu eindelijk bespreekbaar zijn, mede vanwege de klimaatproblematiek. De ChristenUnie en de SGP zijn beide landelijk voorstander van het terugdringen van het aantal vliegbewegingen en de invoering van een stevige vliegtaks. Onze verwachting is dat Schiphol c.q. de luchtvaartmaatschappijen de komende tijd zullen worden aangesproken op hun aandeel in de stikstof- en ultrafijnstofproblematiek. Dat gesprek zal met name in Den Haag plaatsvinden, maar we hopen dat het college daar goed bovenop zal zitten. Dan hebben wij als fractie een vraag.

Op pagina 19 van de voortgangsbrief staat over de grondgeluidproblematiek dat de Buitenschot ribbels niet voldoende hebben geholpen en dat de woningen in 2021 daarom geïsoleerd zullen worden. De vraag is, is dat proces al gestart? Ik heb er niet zo veel van gezien. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer De Vries. Dan gaan we naar mijnheer Klijn, PvdA. De heer KLIJN: Dank u wel voorzitter. We gaan het hebben over de luchtvaartnota en de gevolgen daarvan. Ik houd de beentjes deze keer op de grond en probeer het te houden bij wat we er lokaal over hebben te zeggen en niet wat er landelijk gebeurt. We hebben in 2020 ingestemd met de zienswijze van onze gemeente op de conceptluchtvaartnota en die zienswijze was, de ChristenUnie-SGP zei het net ook al, kritisch. Die kwam op voor de belangen van de inwoners en ondernemers van Haarlemmermeer. Helaas heeft deze zienswijze weinig effect gehad op de uiteindelijke versie van de nota. Een volgende kabinet gaat in debat met de Tweede Kamer over de uiteindelijke vaststelling van de luchtvaartnota en daar ligt wellicht nog een kans voor Haarlemmermeer. Raadsleden kunnen de partijen in de Tweede Kamer informeren over hun visie op de luchtvaart. Daarnaast verwacht ik van het college dat het probeert invloed uit te oefenen waar mogelijk.

In de sessiemotivatie wordt aangegeven dat het juist nu actueel en van groot belang is om het debat te voeren over toezicht en handhaving van de huidige en nog te stellen normen en grenswaarden die betrekking hebben op Schiphol. Schiphol dient zich aan de door het rijk vastgestelde normen voor geluid, uitstoot en veiligheid te houden en controleert dit zelf. Enkele weken geleden hebben we al uitgebreid gesproken over het systeemtoezicht dat de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied hierop houdt. Op het gebied van veiligheid houdt de Onderzoeksraad voor Veiligheid ook een vinger aan de pols. De PvdA vindt dat het toezicht hiermee prima is geregeld. Op het gebied van de handhaving – een ander punt uit de sessiemotivatie – heeft de burgemeester van Haarlemmermeer de wettelijk vastgestelde bevoegdheden. Schiphol valt voor een deel onder haar bevoegdheid en ook de KMar en de douane hebben belangrijke handhavende taken. In crisissituaties heeft de burgemeester een belangrijke coördinerende rol. Handhaving is voor de PvdA dan ook prima geregeld op dit moment. Deze sessie zou volgens de sessiemotivatie ook moeten gaan over het stellen van kaders. Volgens mijn fractie liggen deze landelijk en lokaal al vast. Wellicht kan GroenLinks in tweede termijn aangeven welke rest van de kaders zij op het oog heeft.

Mevrouw Ballieux heeft daar net al een voorzet voor gegeven dus daar gaan we in tweede termijn verder op in. Dank u wel.

Verslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

5

De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we naar mijnheer Schaap, Forza! Heeft u nog een interruptie? Excuus, mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Dank u wel voorzitter, ik heb een vraag aan mijnheer Klijn. Voor GroenLinks is het wel een issue dat heel veel taken bij Schiphol zelf liggen, bijvoorbeeld ook klachtenafhandeling. Nu is er op dit moment heel veel gedoe over de BAS. Er zijn gewoon heel veel klachten weg. We vinden dat de slager die zijn eigen vlees keurt ook af en toe zelf echt goedgekeurd moet worden. Bent u het niet met mij eens dat we het misschien iets te veel aan de sector overlaten of ziet u daar geen probleem in? De VOORZITTER: Mijnheer Klijn. De heer KLIJN: Daar zie ik op zich geen problemen op het moment dat de Omgevingsdienst zijn werk goed doet. U heeft het over systeemtoezicht. Ik heb veel ervaring met systeemtoezicht via ISOcertificeringen en certificerende instellingen. Bijvoorbeeld klachtenafhandeling, dat hoort Schiphol goed te doen en de instelling, in dit geval de Omgevingsdienst, hoort te constateren wanneer dat niet gebeurt en dan in te grijpen. Dat is wel een punt en daar moeten we toezicht op houden als gemeente, op de Omgevingsdienst. Dus dat moeten we wel doen en dat moet goed geregeld zijn. Als ze goed hun werk doen, is het allemaal goed geregeld. Doen ze niet goed hun werk, dan moeten we kijken naar een andere oplossing.

De VOORZITTER: U heeft geen tijd meer, mevrouw Ballieux, dus ik verzoek u daar de tweede termijn voor te gebruiken. Mijnheer Schaap, Forza! De heer SCHAAP: Dank u wel voorzitter, het doel van deze visie om kaders mee te geven, grijpt de fractie van Forza! graag aan. Het is namelijk belangrijk om alle belangen even goed en eerlijk aan te stippen in realistische zin. Ik ben ook blij dat GroenLinks dit heeft aangevraagd en dat zij zojuist een toekomstvisie hebben gedeeld met ons. Ook fijn om daarin te horen was dat GroenLinks zelf gelukkig ook beseft dat GroenLinks in 2036 nog steeds een van de kleinste partijen van ons land is en geen premier levert. Dat is in ieder geval een hele geruststelling voor de toekomst. Schiphol is een 105 jaar oud bedrijf in onze gemeente. Een bedrijf waar we trots op kunnen zijn. De luchthaven genereert veel werkgelegenheid voor onze inwoners en is daarbij dus van vitaal economisch belang, een groot detail, voorzitter, dat door sommigen nog weleens wordt vergeten of genegeerd. 68.000 werknemers op de luchthaven, waarvan 13% uit Haarlemmermeer en daarnaast nog eens 9000 extra arbeidsplaatsen in heel Noord-Holland. Schiphol verkleinen of omtoveren tot een heel ander bedrijf heeft dus grote gevolgen. Forza! vindt dat Haarlemmermeer naast de lasten wel meer moet en zou kunnen profiteren van de lusten.

Wij zien bijvoorbeeld de bijdrage van Schiphol aan het Schipholfonds graag verhoogd worden. Het bericht, zoals het Parool in augustus kopte 'Haarlemmermeer aast op de Franse aandelen Schiphol' om zo meer invloed te kunnen uitoefenen, is een actie van onze portefeuillehouder die Forza! kan waarderen en zelfs ook nodig vindt. De afgelopen jaren hebben de Staat der Nederlanden, de gemeente Amsterdam en zelfs de gemeente Rotterdam een hele dikke vinger in de pap, terwijl wij, de luchthavengemeente, nog niet eens een tipje van onze vingernagel erin mogen steken. Tijd dus om dat te veranderen. Wat Forza! betreft, kan en mag Schiphol nog wel enigszins groeien met een aantal vliegbewegingen mits altijd voldaan wordt aan de adviezen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Wij zijn ook geen tegenstander van nachtvluchten als deze maar beperkt blijven en goed overwogen worden. Ruimte geven om de vleugels uit te slaan, komt iedereen ten goede. Als het gaat om problematiek rond veiligheid en het toezicht zou Haarlemmermeer wat Forza! betreft Verslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

6

een veel grotere rol moeten krijgen. Het aanpakken van bijvoorbeeld de taxironselaars is een drama. Handhaving is druk bezig met de stoepjes schoonvegen op de luchthaven, zodat de ronselaars aan de overkant van de straat vrolijk kunnen verdergaan met de praktijken. Overlast op de luchthaven om de veiligheid en de aangenaamheid van het gebouw voor werknemers en bezoekers hoog te houden, moet volgens Forza! een belangrijke prioriteit zijn. Dus ook geen demonstraties toelaten of gedogen van bijvoorbeeld klimaathooligans. Direct en hard aanpakken als onze burgemeester dit nodig acht, geen tijd voor overleg. Forza! wil, alles samenvattend, meegeven dat wij, de luchthavengemeente van Nederland, te veel uit handen hebben gegeven en te veel met het probleem zitten opgezadeld. Haarlemmermeer zou de gemeente met het hoogste woord moet zijn, ongeacht het aantal aandelen. Ik ga afronden voorzitter, we zouden direct zelf moeten kunnen aanpakken, indien nodig, op het gebied van handhaving en toezicht. Daarnaast is het belangrijk dat wij sneller betrokken worden bij de reacties van het college op de luchtvaartnota's vanuit het rijk om zo gezamenlijk het hoogste woord te nemen om hier onze punten vanuit de lokale samenleving mee te geven. Schiphol is een belangrijke partner om mee samen te werken voor ons als gemeente om problemen gezamenlijk op te lossen. Dank u wel.

De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Schaap, dan gaan we naar mijnheer Sulmann, GEZOND Haarlemmermeer. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter, vanavond hebben we het over aanvullende kaders als het gaat om veiligheid, gezondheid, leefomgeving en klimaat meegeven aan het college omtrent de zienswijze van het college op de luchtvaartnota. De vraag is dan of deze zienswijze nog aanvullende kaders nodig heeft. Zo lezen wij bijvoorbeeld 'het is onduidelijk hoe de conclusies van het onderzoek van het RIVM naar ultrafijnstof dat nog afgerond moet worden, betrokken worden bij de ontwikkeling van de luchtvaart tot 2050. We missen in de luchtvaartnota, de randvoorwaarden die essentieel zijn en vragen om concrete en controleerbare afspraken op te nemen in de luchtvaartnota'. Dat klinkt wat ons betreft heel goed. Dit komt ook naar voren in de opmerking van het college dat het enige echt concrete en goed controleerbare cijfer dat genoemd wordt in de luchtvaartnota, het groeicijfer van 1,5% is, waarbij ook gemeld wordt dat de onderbouwing van deze 1,5% nog onduidelijk is. Terwijl de onderbouwing van concrete en controleerbare cijfers over de overlast en gezondheidsrisico's van onze inwoners geen duidelijke verduidelijking nodig heeft. Iedereen snapt het belang van deze cijfers. Samenvattend geeft deze zienswijze het prima weer.

Het is onduidelijk hoe de afweging tussen groei en leefbaarheid wordt gemaakt. De luchtvaartnota zou wat ons betreft meer concrete uitwerking, samenhang en integraliteit moeten bevatten. Wat ons betreft, is het belangrijkste punt van vanavond niet dat de raad aanvullende kaders meegeeft aan het college, maar voor ons is de belangrijkste vraag hoe het college in deze situatie doorpakt als blijkt dat het rijk geen bevredigend antwoord geeft op de zienswijze. Dat onbevredigende antwoord bleek wel uit de voortgangsrapportage Luchtvaartzaken die wij dit jaar ontvingen. De ontwerpluchtvaartnota heeft eigenlijk geen wijzigingen en er is maar op een paar punten lichte verbetering. De zienswijze staat dus nog volledig. Ook in de voortgangsrapportage wordt weer gemeld dat 'op het punt van afname van hinder geen duidelijkheid wordt gegeven in de luchtvaartnota'. De VOORZITTER: Gaat u afronden? De heer SULMANN: Ik ben bijna klaar. Duidelijkheid over de afname van hinder is noodzakelijk voor Haarlemmermeer en dit moet meetbaar en controleerbaar zijn. We delen deze opmerking volledig met het college en er blijft voor ons maar een vraag open: hoe gaat het college ervoor zorgen dat onze Verslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

7

zienswijze wel in de definitieve luchtvaartnota naar voren komt? We horen het graag. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Sulmann. Dan gaan we naar mijnheer Koomen, D66. De heer KOOMEN: Dank u voorzitter. We leven met en we leven van Schiphol. D66 is dus niet tegen Schiphol. Sterker nog, zo'n zilveren vogel in de lucht blijft toch altijd nog een beetje een wonder, maar het moet wel radicaal anders dan in het verleden. Met andere woorden: er moet een daling van de overlast komen en van de schade voor de gezondheid en het klimaat. Het roer moet radicaal om anders is er geen toekomst voor de luchtvaart. En, dat hoorde ik ook al zeggen, die daling moet wel concreet zijn. Meetbaar, met harde afspraken. Dat is cruciaal en dat staat ook in de zienswijze wat ons betreft. En ja, dat mag scherper. Dat mogen wij ook verwachten van het landelijke beleid. En die forse daling kan eventueel een stukje groei opleveren, hoewel we voorlopig in herstel zitten. Een ander belangrijk punt voor D66 is een eerlijke prijs voor vliegen en ik hoor dit andere partijen ook al zeggen. Als je het vergelijkt met de trein, is het gewoon geen eerlijke prijs. Een oude Jumbo, zo'n groot vliegtuig, voltanken voor ongeveer hetzelfde als een boodschappenautootje voltanken qua belastingen, dat klopt natuurlijk niet. Dus dat kan ook radicaal anders.

Dat maakt de trein ook aantrekkelijker en dat is ook het punt dat ik onder andere tegen de SRH wil zeggen: het verduurzamen van het vliegverkeer maakt juist dat er een toekomst blijft voor Schiphol en ook een toekomst voor werkgelegenheid. Dus laten we er vooral zo veel mogelijk druk op zetten dat dat hervormt en het bij die toekomst houden, want we willen Schiphol ook behouden en luchtvaart zal ook altijd blijven. Maar dan wel met een eerlijke prijs, voorzitter. Richting de VVD, ja, ook trots. Dat zijn wij ook. Tegelijkertijd moeten we niet overgaan naar vliegschaamte. En van het ongemak… De VOORZITTER: Mijnheer Koomen, u krijgt een interruptie van de heer Schaap, Forza! De heer SCHAAP: Ik kan mijnheer Koomen begrijpen wat betreft de eerlijke prijs, maar ik kan hem geruststellen. Als ik een kaartje via de NS koop, kost een retour naar Londen € 88,00 en een enkeltje met de KLM naar Londen – je kunt dus met de trein ook naar Londen, dat had ik eerst even moeten zeggen – kost € 111,00. Dus ik kan hem geruststellen, die prijzen zijn al aardig gelijk. De VOORZITTER: Bent u dat met de heer Schaap eens, mijnheer Koomen? De heer KOOMEN: Nee, dat ben ik absoluut niet met mijnheer Schaap eens.

Als je die vliegaanbiedingen bekijkt – hij noemt nu een prijs naar Londen, maar er zijn helaas heel veel andere voorbeelden waar het nog ver uit elkaar loopt en je naar een prachtig eiland kunt vliegen voor een prikkie. Nu is een eiland misschien niet het goede voorbeeld, daar kom je minder makkelijk met de trein. Maar kijk eens naar de wintersport. Gaat u dat eens vergelijken, dat is toch echt wel nog heel scheef. De trein is echt idioot duur, dat weten we allemaal. Maar ik snap uw punt en wat dit kabinet bijvoorbeeld heeft gedaan, is een vliegbelasting invoeren. Die is nu nog niet heel hoog, maar het is een beginnetje voor het eerlijker maken van deze prijs. En wat betreft het eerlijker maken, de concurrentie in de luchtvaart is al niet eerlijk hè? KLM kan al bijna niet opboksen tegen Qatar Airlines die zwaar gesponsord worden, maar dat is helemaal niet eerlijk tussen luchtvaart en treinverkeer. Ik denk dat we er allemaal baat bij hebben en zeker ook het klimaat, als dat gewoon een redelijke prijs is ten opzichte van de realiteit van de kosten en de realiteit van de kosten is natuurlijk voor de luchtvaart ook de schade die ermee wordt veroorzaakt. De VOORZITTER: Mijnheer Koomen, u krijgt een interruptie van mijnheer Beusenberg, SRH.

Verslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

8

De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter. Ik zit toch even gewoon hardop te denken over eerlijke prijzen en goedkoop vliegen, maar volgens mij gaat het hoofdzakelijk om de luchtkwaliteit en hoe schoon een vliegtuig is. En treinen lopen nu eenmaal op stroom, maar hoeveel kolencentrales zijn er op de wereld om die treinen in beweging te krijgen? Dat is wel zo. Je zit te lachen, maar het is wel zo. Als je het verhaal vertelt, moet je het hele verhaal vertellen en niet alleen van landen die een kerncentrale hebben, wat wij persoonlijk ambiëren, want dan praat je echt over schoon. Maar hoe ziet u dat dan wat betreft de eerlijke prijzen ten aanzien van een kolencentrale en de vervuiling daarvan ten opzichte van een vliegticket? De VOORZITTER: Mijnheer Koomen? De heer KOOMEN: Ik begrijp uw zorg en ik deel helemaal de zorg wat betreft gezondheid. Dat is nog veel belangrijker dan prijs, maar vliegverkeer en vliegtuigen elektrisch maken, is super moeilijk. Maar een trein is al elektrisch dus stroom op een gezonde, duurzame manier opwekken is voor een trein veel eenvoudiger dan het ooit voor een vliegtuig zal zijn. Dus ik snap uw zorg maar het vliegverkeer verduurzamen is veel, veel uitdagender en veel moeilijker dan dat is voor een trein.

Om voor een trein die stroom groen op te wekken, met windmolentjes, zonne-energie, zijn heel veel mogelijkheden en dat is voor een vliegtuig een stuk lastiger want dat heeft geen kabeltjes… De VOORZITTER: Dat lijkt me een fantastisch onderwerp voor de tweede termijn, mijnheer Koomen. Ik wil u ook vragen om af te ronden. De heer KOOMEN: Ik was aan mijn laatste zin begonnen toen we hierover begonnen, maar dank u daarvoor. Ik wilde nog wat zeggen over trots. Trots op de luchthaven, zeker, maar het moet niet overgaan in vliegschaamte of Schipholschaamte en dat is het toch wel aan het worden wat ons betreft als het niet snel genoeg verandert. Dus willen we die trots houden, dan moet de daling van de schade en overlast echt wel gaan plaatsvinden. Dank u voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we naar mijnheer Koomen, CDA. Herstel, mijnheer Koning. De heer KONING: Dank u, het is u vergeven. Vandaag bespreken we wederom, op verzoek van GroenLinks, de luchthaven Schiphol. We hebben de stukken weer eens gelezen en zijn eigenlijk wel tevreden over de informatievoorziening, de voortgang en de voorbereiding middels twee informatieve bijeenkomsten. Vooral de laatste met de bijdrage van de heer Benschop gaf onze fractie wel vertrouwen, meer dan met zijn voorganger de heer Nijhuis. Wij hebben in april van dit jaar nog een voortgangsrapportage besproken.

De leefbaarheid en groei moeten in balans zijn. De zienswijze is hierover zeer duidelijk. Wij staan voor verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving, het verduurzamen van de luchtvaart, minder geluidshinder en uitstoot van schadelijke stoffen. Maar de grenswaarden, mijnheer Sulmann had het er ook over, voor veiligheid, leefomgeving en klimaat zijn er niet. Daarmee is onduidelijk hoe de afwegingen tussen leefbaarheid en groei zijn gemaakt. Het enige concrete is het groeicijfer van 1,5% per jaar en hiermee is geen sprake van een balans. Wat ons ook uitermate hindert, zijn de ongebreidelde, stelselmatige uitbreidingen. Via een ongekende salamitactiek via niet te volgen berekeningen van het ministerie, dat telkens veel kritiek ontmoet van echte deskundigen, wordt keer op keer besloten tot uitbreiding. Zo kon het gebeuren dat in de jaren '90 de mainportdiscussie speelde. En de toenmalige premier Lubbers, net als Mark Rutte nu, toen in de nadagen van zijn premierschap zei toen 'die discussie moet je een keer goed voeren en daar nooit meer op terug komen'. Welnu, sinds die tijd zijn we gegroeid van 21 miljoen passagiers naar 71 milVerslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

9

joen. Het college heeft in het collegeakkoord opgenomen dat de leefbaarheid en groei van de luchthaven in balans moeten zijn. Ook mijn partij heeft dit onderschreven maar is van mening dat die balans nu al zoek is. Vol is vol, het CDA is van mening dat 500.000 vliegtuigbewegingen per jaar het maximum is en moeten blijven. We zien gewoon dat de boel vol zit. Er is te weinig ruimte voor het opstellen van vliegtuigen, de mogelijkheden voor het per auto ophalen en wegbrengen van passagiers is te zwaar belast, de beveiligingsafdeling hebben ze in de lucht moeten hangen omdat er op de begane grond geen ruimte was. Wij kunnen ons er echt geen voorstelling van maken hoe verdere groei in balans met de omgeving mogelijk is in zo'n dichtbevolkt gebied. Het jammere, en dat is ook al eerder gezegd, is echter dat wij er niet over gaan. Wij mogen wel iets zeggen, maar we moeten afwachten of er geluisterd wordt. Wij vinden dat het college op de geëigende momenten met goede argumenten zijn geluid bij het ministerie laat horen, laat dat ook gezegd zijn. Positief is ook de houding van Schiphol dat door lagere landingsgelden geluidsarme vliegtuigen promoot. Een voorbeeldje: een Boeing 787 is in vergelijking met de oude 747 bijvoorbeeld al 46% energiezuiniger met een vergelijkbare lagere CO2-uitstoot. Mijn fractie heeft de indruk dat je beter zaken kunt doen met Schiphol dan met het ministerie.

Maar die groei moet een keer stoppen. De VOORZITTER: Mijnheer Koning, u krijgt een interruptie van mijnheer Klijn, PvdA. De heer KLIJN: ik had even een vraag omdat u zegt dat u college oproept om 'bij het ministerie aan te dringen op'. Bent u het met mij eens dat dat ook zou moeten gelden voor die fracties die ook in het kabinet of in de Tweede Kamer zitten en dat raadsleden vanuit deze raad daar ook moeten proberen dingen voor elkaar te krijgen? De VOORZITTER: Mijnheer Koning. De heer KONING: We hebben een interregionale werkgroep voor wat betreft Schiphol en die bestookt onze Tweede Kamerfractie geregeld, waarvan dit wel een heel belangrijke is. Dus dat gebeurt. Ik heb nog twee zinnen, als ik die af mag maken? De VOORZITTER: Er was nog iemand die een interruptie wilde doen, maar SRH en de ChristenUnieSGP hebben beide geen tijd meer, helaas. De heer KONING: 500.000 – dat getal is heilig. Ten slotte, ik ga morgen weer vliegen, dus lever ook mijn bijdrage om de luchtvaartsector uit het slop te trekken. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Koning. Dan gaan we naar mijnheer Heimerikx van de HAP. U heeft vier minuten. De heer HEIMERIKX: Dank u wel. Ik heb het gehoord dus ik zal geen complete presentatie en betoog houden maar ik ga kijken naar korte punten.

Laat ik beginnen met het feit dat de HAP, zoals bekend, er voorstander van is de economische ontwikkelingen en belangen in balans te hebben met de kwaliteit van de leefomgeving. Met andere woorden, als die ontwikkelingen toenemen, zal ook de kwaliteit van de leefomgeving moeten toenemen. Dat is het uitgangspunt. Wij waren ook blij te zien bij de presentaties die we gehad hebben, dat ook voor Schiphol en de LVNL geldt dat zij de kwaliteit van de leefomgeving in hun programma's en in hun projecten centraal hebben. Een schemaatje dat ik dus vanaf dit moment bij mij houd. Voorzitter, dan een aantal punten. Betekent dat dat wij tevreden zijn met de kaderstelling die er is? Ja. Moeten er nieuwe kaderstelling bijkomen? Vooralsnog niet. Verslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

10

Een aantal punten met betrekking tot de leefbaarheid, hoofdstuk 3 van de voortgangsrapportage. We hebben een vraag met betrekking tot de hinderbeperkende maatregelen. Als die ingaan of uitgevoerd worden, wie bepaalt dan hoe en wanneer deze van toepassing zijn? Dus wie bepaalt het tijdstip en bepaalt of er wel of geen verschuiving plaatsvindt? En ik heb gelezen dat dat eigenlijk gedaan wordt door Schiphol en LVNL, maar dat leek mij een heel beperkte, maar misschien dat het college daarop kan ingaan. Dan zijn we blij te zien dat het rijk gaat voor minder hinder, maar daarbij dan de saldoberekening gebruikt en dat dit college namens ons allen uitgaat van het punt 'minder hinder voor de gehele omgeving'. Het doet ons deugd dat dat ook vastgehouden wordt. Dan ook het feit dat het grondgeluid nu eigenlijk voor het eerst herkend wordt. Nee, ik moet zeggen 'erkend' wordt. Dat is een positieve stap, want dat is het begin van de discussies. Dan de zero-emissionzone zoals die vastgesteld is voor Schiphol-Centraal. Graag hoor ik van het college waarom ook Schiphol-Oost en daar waar vrachtbewegingen zijn niet meedoen als een zeroemissionzone en niet in de keuze zijn opgenomen. Voorzitter, dan ga ik over naar een paar losse punten. Ten eerste het punt dat de ORS zogezegd niet voldoet of onder spanning staat. Ik heb daar ook het een en ander van gehoord.

Van het in december 2020 gepubliceerde eindadvies van Van Geel zegt het college veel van onze inbreng in het eindadvies te herkennen. Dus in het eindadvies van Van Geel, niet de luchtvaartnota. Dat is een positieve ontwikkeling. Met betrekking tot het LIB zien we ook dat het college blijft inzetten, terwijl er al veel inzet geweest is, op concrete aanpassingen. De VOORZITTER: U heeft nog een minuut. De heer HEIMERIKX: Dan het voortbouwen op economische diversificatie. Ook dat is een belangrijk punt. Je ziet in slechte tijden dat de werkloosheid als piek toeneemt en dat neemt af door een economisch perspectief te bieden. Voorzitter, dan wordt er ook aangegeven dat bij het hinderreductiepakket van 27 maatregelen gevraagd wordt in een participatietraject aan de omgeving wat men daarvan vindt. Ik zou graag weten van het college hoe het daarop reageert en hoe het zicht heeft op de omgeving en de reactie van de omgeving. Ik sluit af. Fijn dat er een Field Lab is voor het zogenaamd geluidsadaptief bouwen. En ik sluit af met het volgende, de HAP vindt dat bij de uitbreiding van vluchten als eerste gekeken moet worden naar een toegevoegde waarde voor Schiphol en niet naar het aantal alleen. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Heimerikx. Dan gaan we naar mijnheer Khatab, EEN Haarlemmermeer. De heer KHATAB: Dank u wel voorzitter.

De luchtvaartnota klinkt rooskleurig, zeker voor Haarlemmermeer. EEN Haarlemmermeer denkt daarbij aan overlast vervuiling en een betere reis- en vervoersalternatieven. We lezen regelmatig over de ambitie om te groeien, maar minder over de keerzijde van groei met alle gevolgen. Er wordt te weinig rekening gehouden met de nadelige effecten van de luchtvaart op klimaat en gezondheid. Sterker nog, er loopt een onderzoek over ultrafijnstof, we horen veel klachten van omwonenden over geluidshinder en weten ook dat het geluid slechter is dan het rijk denkt. Het is onbekend in welke mate vluchten gaan toenemen en grondgeluid en trillingen blijven onduidelijk en niet controleerbaar. Ook maken wij ons zorgen over de extra uitstoot van schadelijke stoffen, onder andere CO2, terwijl we een CO2-neutrale doelstelling hebben staan. Hoeveel extra uitstoot blijft ook hier onduidelijk. Bovendien geven verschillende onderzoeken aan dat het thuiswerken kosten bespaart voor bedrijven, waardoor deze bedrijven ook sneller kiezen om werknemers niet te laten vliegen. Laten we ons focusVerslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

11

sen op hoe we met die nadelige effecten om kunnen gaan in plaats van inspelen op groei en inzetten op het maximaliseren van de uitbreiding van Schiphol. EEN Haarlemmermeer stillere, schone vluchten, geen nachtvluchten en vluchten delen met omringende luchthavens zoals Rotterdam, Eindhoven, Lelystad en Eelde, zodat we het maximaal aantal vluchten kunnen verminderen. Of een nieuw vliegveld in de Noordzee. We lezen over isolatie van woningen en tuinen. Maar wie betaalt dat dan? Of komt hier een subsidie voor? De VOORZITTER: Gaat u afronden? De heer KHATAB: Ja hoor. Lokaal is er en zal er ook altijd opstand zijn tegen de overlast van Schiphol. Laten we nou eens beginnen met luisteren naar de signalen en zoeken naar manieren om dit op te lossen. Tot zo ver. De VOORZITTER: Ja, dan zou ik naar mijnheer Beusenberg gaan, maar uw Boeing is helaas al leeg, er zit geen kerosine meer in. De heer BEUSENBERG: Ik heb een elektrische! De VOORZITTER: Dan is de accu leeg en voor de notulen: de heer Meijer is niet aanwezig. Dus dan hebben we alle partijen gehad. Voor ik naar het college ga, er zijn nog maar drie partijen die een klein beetje spreektijd hebben. Dat zijn VVD, PvdA en D66, de rest heeft geen spreektijd en zal dus moeten wachten tot de tweede termijn. Ik ga naar mijnheer Nobel namens het college. Wethouder NOBEL: Dank u wel voorzitter.

Dat was even schrikken, een nieuw kabinet in 2036! Ik heb Mark Rutte net verteld dat dat dus de datum is dat hij echt gaat stoppen. Even zonder gekheid, veel van de punten die u als fracties heeft ingebracht, komen volgens mij heel erg overeen met de zienswijze die het college gestuurd heeft naar het rijk. Ik proef eigenlijk ook wel brede steun van de raad en dit keer echt brede steun, want ook bij GroenLinks heb ik vandaag toch wel wat steun geproefd, waar we het soms toch niet helemaal met elkaar eens lijken te zijn. Ook bijvoorbeeld op het punt van de trein. Daar staan wij als college ook helemaal achter. Maar ik denk wel, en dat is dan meteen even het eerste punt dat ik wil benoemen, dat de trein natuurlijk nooit alle vluchten kan vervangen. Als we kijken naar de vluchten op de luchthaven, dan zijn er van de 500.000 vluchten ongeveer 25% binnen 500 km. Het lijkt me heel erg interessant om te kijken 'welke vluchten zouden daarvan eventueel per trein ook gerealiseerd kunnen worden?', denk bijvoorbeeld aan Londen of Parijs. Dat is uitstekend. Het punt is dat wij daar niet over gaan als college. Maar het is wel goed om daar met het rijk ook gesprekken over te voeren. De VOORZITTER: Ja, sorry, u wilde interrumperen, maar u heeft geen tijd meer. De PvdA wel. Mijnheer Klijn. De heer KLIJN: Dan neem ik het over, misschien dat ik hetzelfde wilde zeggen.

U zegt 'we gaan eens kijken wat we met die 25% met de trein zouden kunnen', of gaat daar het kabinet naar kijken, het volgende kabinet. Stel dat het aantal vluchten met 10% verminderd wordt omdat die met de trein zouden kunnen in de toekomst – daar moet dan eerst nog het een en ander voor gedaan worden – gaat u dan bij het kabinet ervoor pleiten 10% minder dan 500.000 vluchten toe te staan, of vindt u dat 500.000 het maximum is? Of mag het toch groeien? Hoe ziet u dat? De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Verslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

12

Wethouder NOBEL: Dat is een goed punt want dat is meteen het tweede punt dat ik wilde aanstippen. Dat ging over het verhaal waarvan GroenLinks ook aangaf 'hoe kijkt u eigenlijk aan tegen krimp of groei?' Primair gaan we daar niet over, dat primaat ligt bij de Tweede Kamer. Ik denk ook dat het niet heel zinvol is om uiteindelijk te zeggen 'we willen 10.000 vluchten meer, of 10.000 vluchten minder', want voor iemand die in Zwanenburg woont en ruim 100 vluchten per dag over zijn woning zijn of haar woning krijgt, is het probleem niet weg als dat aantal wijzigt naar 95 of 105. Ik denk dat het veel zinvoller is om te kijken naar hoe we – dat doet Schiphol op dit moment ook goed – die vliegtuigen die voor de meeste overlast zorgen, weren. Een van de andere punten waar wij als college op inzetten, is een nachtsluiting. Er is een stapje gezet, naar minder nachtvluchten. Het college heeft daarop aangegeven 'goede eerste stap, maar we zijn er nog niet'. We willen echt naar een nachtsluiting toe, want daarmee heb je voor inwoners echt een moment van rust gecreëerd, ook in de nacht. Want zelfs voor mensen die zeggen 'ik heb er geen last van in mijn slaap' komt uit onderzoek naar voren dat als je niet een onafgebroken periode van slaap hebt, dat gewoon iets doet met je gezondheid. Dus daar zullen wij op inzetten.

De discussie 'wel of geen groei' ligt gewoon primair in Den Haag en als je kijkt naar de wereldwijde vraag, is die bijna oneindig, maar dat kunnen we hier niet accommoderen. Dus daar zijn we volgens mij ook allemaal wel van doordrongen. Even kijken, over meer treinen heb ik het dan gehad. Dan vroeg GroenLinks nog naar de herindeling van het luchtruim. Daarover hebben we u eerder ook aangegeven dat ook daar primair de verantwoordelijkheid bij het rijk ligt. Maar op het moment dat we in een vervolgfase komen en dat het ook van belang is voor onze inwoners 'hoe gaan die routes eruitzien?', zullen wij daar zelf ook nog extra aandacht aan schenken zodat duidelijk is voor onze inwoners dat ze daarin kunnen participeren. Ik hoop dat we het wellicht ook weer in de Expohal van Vijfhuizen kunnen laten organiseren en dat we dat verzoek bij het rijk kunnen doen, want dat maakt het wel zo gemakkelijk en dichtbij voor onze inwoners. Die herindeling van het luchtruim heeft overigens niet heel veel te maken met het gebruik van de Polderbaan. Dat is de afspraak die we met elkaar in het verleden hebben gemaakt om op de primaire banen te vliegen. En dat heeft er weer mee te maken dat op die manier zo min mogelijk inwoners overlast ervaren van de vliegtuigen.

U vroeg voor de rest nog 'hoe kijkt u er dan tegenaan dat de BRS uit de ORS is gestapt?' Eigenlijk heeft iedereen in de ORS aangegeven 'dit is geen werkbare vorm meer'. Wij hebben als ORS ook een aantal keren verlengd en het is heel spijtig, en ik denk ook dat iedere partij binnen de ORS dat beaamt, dat het allemaal zo langzaam en stroperig gaat. Er moet gewoon heel snel een nieuw gremium komen waarin heel duidelijk de rollen voor de verschillende groepen aan tafel worden geschetst. We hebben daar een andere kijk op dan zoals dat op dit moment geregeld is. We vinden echt dat de BRS een bestuurlijke rol heeft en dat de inwoners die daar aan tafel zitten een andere rol hebben dan de bestuurders. Vanuit Haarlemmermeer hebben we ook al vaker aangegeven 'we zouden ervoor moeten zorgen dat er breder geparticipeerd kan worden', dat het niet alleen de inwoners zijn die daar nu aan tafel zitten, maar dat er breder gekeken wordt naar 'hoe kunnen we zo veel mogelijk inwoners bij de luchthaven betrekken?' Tot slot vroeg GroenLinks nog 'hoe kijkt u aan tegen het verhaal van taken terugleggen bij het rijk?' Dat staat eigenlijk haaks op ons coalitieakkoord, want in het coalitieakkoord hebben we aangegeven dat we zo veel mogelijk invloed willen behouden op de luchthaven, zo niet nog meer invloed op die luchthaven willen krijgen.

Dus op het moment dat ik het gevoel zou hebben dat wij die taken als gemeente niet goed uitvoeren, zou ik daarover na willen denken. Maar we hebben het daar eerder over gehad en ik heb er geen enkele twijfel over dat dat op dit moment goed gaat. Ik heb ook het idee dat de OD daarin goed functioneert, dus ik heb er eerder ook vanuit uw raad geen steun voor gevoeld om aan een dergelijk verzoek te voldoen. Vanuit het college zal dat verzoek dan ook niet te komen. Verslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

13

De Tweede Kaagbaan en het schrappen daarvan. Daar hebben we het al over gehad. Dat heeft het college vaak in zienswijzen bepleit, zodat uiteindelijk het dorp Rijsenhout wat meer lucht en ruimte krijgt om zich te ontplooien. Helaas heeft dat nog niet tot resultaat geleid, maar het zou zomaar eens bij een nieuw kabinet kunnen gebeuren. De ChristenUnie-SGP vroeg naar het proces van de geluidsisolatie en of dat al is gestart en dan ging het specifiek natuurlijk om Hoofddorp-Noord. Het is gestart, maar de daadwerkelijke isolatie van de woningen gaat volgens mij over een jaar pas echt beginnen, maar volgens mij zijn de partijen er wel onderling uit hoe dat vormgegeven zou moeten worden. Maar dat is iets tussen de luchthaven en de inwoners in dat gebied. GEZOND Haarlemmermeer vroeg nog 'hoe gaat het college ervoor zorgen dat eigenlijk alle punten uit de zienswijzen nou eindelijk eens worden opgenomen?' Ik blijf vechten als een leeuw, zoals u weet. Maar binnenkort komt ook de minister op bezoek en we hebben een nieuwe minister; nieuwe ronde, nieuwe kansen. We gaan samen naar het geluidsadaptief bouwen en ook daar zal ik een aantal van de punten aankaarten, waaronder het grondgeluid, de reservering op de parallelle Kaagbaan, maar ook onze zorg dat als het kabinet groei voorstaat, het dan ook goed moet uitleggen hoe het kabinet verwacht dat dat tot minder hinder leidt.

Want dat is wat ons betreft onvoldoende duidelijk. Ik heb de meeste vragen denk ik beantwoord, voorzitter. Er staat er nog een open van de HAP, volgens mij. 'Wie bepaalt hoe en wanneer hinderbeperkende maatregelen worden uitgevoerd?' was de vraag als ik goed heb geluisterd. Dat zijn Schiphol en LVNL in principe, maar zij gaan weer in gesprek met de omgeving om dat te toetsen, onder andere ook met de BRS. Want het laatste wat we willen is dat een hinderbeperkende maatregel ervoor zorgt dat de ene gemeente denkt 'zo, dat is fijn, we hebben minder overlast ervaren' en de andere gemeente het op het bordje geschoven krijgt en de inwoners daar het als een veel groter verlies ervaren. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Nobel. Ik kijk nog even naar VVD en D66, als er geen nabranders meer zijn, dan sluit ik bij dezen de eerste termijn en gaat de tweede termijn beginnen. Ik weet dat mevrouw Ballieux een onderwerp had. Kunt u even herhalen waar u het over wilt hebben? Mevrouw BALLIEUX: De MKBA, de maatschappelijke kosten-batenanalyse. De VOORZITTER: MKBA. Zijn er nog andere partijen die een onderwerp willen inbrengen? Dat is niet het geval? Ja, ChristenUnie-SGP? De heer DE VRIES: Het eventuele terugdringen van het aantal vluchten. De VOORZITTER: Van betaalde vluchten? O, het aantal vluchten! Ik dacht al, de ChristenUnie-SGP gaat gratis vliegen, dat is helemaal een ontwikkeling.

Dan begin ik bij mevrouw Ballieux voor haar onderwerp. Mevrouw BALLIEUX: De MKBA. Zoals u misschien weet, heeft Aalsmeer een maatschappelijke kosten-batenanalyse laten uitvoeren. Het voert een beetje te ver om daar nu alle details over te delen maar een van de dingen die daar nadrukkelijk uitkwam… We zeggen altijd 'Schiphol mag groeien en groei verdien je als er minder hinder is'. Daar zitten sowieso een aantal haken en ogen aan die we volgens mij nu ook wel ter tafel hebben, namelijk 'wat is het dan concreet en wie handhaaft daarop?' Dat zijn problemen die daar zijn, maar los van die discussie denk ik dat het gewoon goed is dat we ook echt een discussie voeren over 'wat kost het nou eigenlijk en wat levert het op?' Niet om de zaak… Nee, laat ik het zo zeggen: ik denk dat dat altijd goed is, om op basis van feiten te praten. De kosten-batenanalyse die is gemaakt voor Aalsmeer was best heel erg indrukwekkend: tot € 6,5 miljard winst eigenlijk, bij krimp. Dat is natuurlijk een uitkomst die haaks staat op de mantra dat men eigenlijk Verslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

14

altijd heeft herhaald, namelijk dat de luchthaven enorm belangrijk is voor onze economische groei. Misschien is het wel andersom. Er zijn heel veel nadelen. Woningbouw, gezondheid, we hebben ze eigenlijk ook allemaal hier ter tafel gehad. Dus ik zou het eigenlijk heel fijn vinden van de collega's te horen of het misschien zinvol is als we hier in Haarlemmermeer een MKBA laten uitvoeren, of met gemeenten in de regio, en of we dat dan zelf zouden moeten doen of dat dat een verzoek zou kunnen zijn aan de landelijke overheid. De VOORZITTER: Ik ga even kijken, ik zag de PvdA, D66, ChristenUnie-SGP. Ik begin met de PvdA. De heer KLIJN: Dank u wel voorzitter, een maatschappelijke kosten-batenanalyse. U zegt 'Aalsmeer heeft het al gedaan'. Moeten we dat voor Haarlemmermeer ook doen? Volgens mij is een maatschappelijke kosten-batenanalyse een nationaal iets, het gaat om een nationale luchthaven. Wat bedoelt u nu precies? Stelt u voor om een maatschappelijke kosten-batenanalyse landelijk uit te voeren? Dus wat zijn landelijk de kosten en baten, of bedoelt u dat specifiek voor Haarlemmermeer? Of moet dat de regio worden, en wat is dan de regio? Landelijk kan ik me er iets bij voorstellen, maar op het moment dat we het voor de regio doen, krijgen we allemaal van die analyses per gemeente en daar kunnen we dan voor mij helemaal niets mee met z'n allen.

Dus ik zit te zoeken naar… De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux, een verduidelijkende vraag van mijnheer Klijn. Mevrouw BALLIEUX: Voor de duidelijkheid, Aalsmeer heeft het gewoon voor de eigen gemeente gedaan. Dat heeft uiteindelijk het CE Delft gedaan. Uiteindelijk hebben ze dat geëxtrapoleerd voor Nederland, maar het was een initiatief van de gemeenteraad van Aalsmeer. Nu is mijn vraag eigenlijk, vindt u, vinden wij dat we dat misschien met de MRA zouden moeten doen? Of alleen voor Haarlemmermeer of voor heel Nederland? Is er een noodzaak om dat onderzoek nog een keer overnieuw te doen en om er misschien een specifieke vraag van onze gemeente bij te doen? Het is gewoon een open vraag omdat ik denk dat zoiets de discussie die wij voeren en ook het standpunt dat wij innemen in het krachtenveld kan beïnvloeden. De VOORZITTER: Mijnheer Klijn. De heer KLIJN: Even in reactie, u zegt 'dat is voor Aalsmeer geëxtrapoleerd naar Nederland'. Als dat zo is, zou ik denken 'dan is die er al'. Als u dat niet bedoelt en u bedoelt het toch specifiek voor Haarlemmermeer, dan ben ik daar niet voor, moet ik zeggen. Ik denk dat dat echt nationaal gedaan moet worden en dat dat dan teruggaat naar 'wat zijn dan de effecten voor Haarlemmermeer en wat vinden we daar dan van?' Dat is uiteraard wel heel erg goed, denk ik, en daar zou ik voor zijn.

Maar ik denk dat het eigenlijk een nationaal verhaal zou moeten worden. De VOORZITTER: Mijnheer Koomen, D66. De heer KOOMEN: Dank u voorzitter, Volgens mij is het te vroeg om definitief te zeggen 'daar zijn we voor of daar zijn we tegen'. We staan in ieder geval open voor het idee. Ik wil benoemen wat wij er aantrekkelijk aan vinden of een verrijking in de discussie zouden vinden en waar we denken 'nou, hoe gaat dat dan werken?' Volgens mij is het verrijkend in de discussie om niet alleen naar de baat voor onze gemeente te kijken, want ook de baten overstijgen onze gemeente. Er zijn genoeg mensen die die daar gebruik van maken en er plezier van hebben die niet in onze gemeente wonen of werken. En dat geldt natuurlijk ook voor de voor de lasten. Van wat zo'n vliegtuig uitstoot hebben niet wij alleen maar last. Dat maakt nu juist dat je het regionaal moet bekijken wat ons betreft. Maar vooral wil ik zeggen: het is goed ter verrijking van de discussie te kijken naar de kosten, te kijken naar de baten en Verslag Raadssessie Sessieverzoek GroenLinks Kaders en mandaat vervolgtraject m.b.t. Luchtvaartnota 2020-2050 14 oktober 2021

15

over de grenzen heen te kijken, wat ons betreft. Maar laat het niet een analyse zijn met een soort van rekensommetje 'o, het is dus zoveel miljoen of miljard erboven of eronder'. Want ik draai al heel lang mee, maar met cijfers kun je heel veel kanten op. En dan krijgen we heel veel discussie met elkaar over het modelletje en dan krijg je daar weer politiek in. Daar geloof ik niet zo in. Dus ik vind het een verrijking voor de discussie als we kijken naar baten en kosten en daar een open discussie met elkaar over hebben, zeker ook betreft de lasten die de grenzen overstijgen. Maar laten we niet zo kijken dat het een sommetje wordt met een uitkomst, want dan kan het alle kanten op en dan zijn we nog heel lang aan het praten. De VOORZITTER: Mijnheer De Vries. ChristenUnie-SGP. De heer DE VRIES: Ik kan wel aansluiten bij wat mijnheer Klijn en mijnheer Koomen hebben gezegd. Ik ken het onderzoek zelf niet. Maar ik kan me er wel iets bij voorstellen en ik denk dat het inderdaad handiger is om het op landelijk niveau te doen en dan te kijken wat dat voor Haarlemmermeer betekent. Dus het ligt, denk ik, met name in Den Haag om daar wat mee te gaan doen als dat zinvol is. De VOORZITTER: Mevrouw Van 't Hull, VVD. Mevrouw VAN 'T HULL: Dank u wel.

Ook ik kan me eigenlijk aansluiten bij de heer Klijn en de heer Koomen qua timing en ook gezien de zienswijze die het college al heeft neergelegd bij het rijk. En specifiek met betrekking tot de vraag 'onder welke voorwaarden is groei dan mogelijk?' kunnen cijfers inderdaad een verrijking zijn, maar dan zeker niet per gemeente of in deze regio, dat zou je echt landelijk moeten bekijken. Er vinden meerdere onderzoeken plaats. Ik heb dat onderzoek van CE Delft gescand en toen dacht ik ook 'dat is toch maar een kant van het verhaal'. Dus ook de uitgangspunten zijn daar heel erg belangrijk bij. Die kun je beter nationaal bekijken. De VOORZITTER: Mijnheer Schaap, Forza! De heer SCHAAP: Om een beetje te papegaaien voorzitter, mijnheer Klijn gooide een papieren vliegtuigje op en ik kan daarin stappen. Wat het allemaal voor Haarlemmermeer betekent? Ook wij wachten liever de onderzoeksresultaten af die landelijk door de Rijksoverheid zullen worden gegeven. Er zijn op het moment heel veel onderzoeken, gevoerd in het verleden, onder andere door CE, de Rijksoverheid zelf, tot EenVandaag tot Openresearch Universiteit Amsterdam. Er zijn zo veel verschillende onderzoeksbureaus die alles bekijken, van de economische lasten, tot de woonoverlast, tot geluidsoverlast. Ik zou liever zeggen 'dan wil ik als betrouwbare bron de Rijksoverheid afwachten'. De VOORZITTER: Mijnheer Koomen, D66.