Verslag 2025-05-08 Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 8 MEI 2025 Onderwerp:

RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 (11995929)

Voorzitter:

dhr. J.J. Schaap

De leden: mw. B.M. Antolini, dhr. M.L. Beusenberg, mw. Y.M.G. Bouwhuis, mw. N.M. Elfers, mw. A.E. Gumbert, dhr. E. Hagemeijer, mw. G. Knikker, dhr. H.C.M. Koning, mw. J. Koolmoes, mw. A.N. Mees-Marhe, dhr. P.C.I. Meijer, dhr. F. Sidali, dhr. J.C. Soellaart Griffier: mw. V. Bauer Portefeuillehouder: mw. M. Steffens-van de Water Inspreker: dhr. E. de Jong (Montessori Vereniging Haarlemmermeer)

De VOORZITTER: Ik wil u van harte welkom heten bij het sessiedebat over het Raadsvoorstel Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040. Het betreft een raadsvoorstel ter voorbereiding van besluitvorming. De stukken die bij dit raadsvoorstel horen, zijn te vinden in iBabs bij agendapunt 4.1.a. Het raadsvoorstel heeft betrekking op vernieuwbouw, nieuwbouw en uitbreiding van scholen en dit Integraal Huisvestingsplan Onderwijs vervangt het vorige IHP uit 2017, geactualiseerd in 2019 en 2022. Er hebben zich geen insprekers aangemeld voor deze sessie en ik zie dat mevrouw Elfers een ordevoorstel heeft. Mevrouw ELFERS: Dat heeft u goed gezien, voorzitter. Ik wil graag een ordevoorstel doen. We zijn eerder meerdere keren geïnformeerd vanuit de schoolbesturen. Er is ook een brief namens hen, vandaag binnengekomen, van de persoon die vaker de raad geïnformeerd heeft. Helaas mag die persoon niet inspreken vanwege te laat aanmelden. Ik kan me voorstellen dat er wellicht miscommunicatie is geweest. Daarom wil ik de commissieleden voorstellen om ons alsnog door mijnheer te laten informeren, zoals hij dat altijd heeft gedaan, met de vijf minuten spreektijd. Dus dat wil ik graag in stemming brengen, alstublieft. De VOORZITTER: Er ligt aan de aanwezige leden het voorstel voor van mevrouw Elfers om een inspreker die zich niet of te laat heeft aangemeld alsnog te laten inspreken.

Ik zeg alleen: het is aan u als commissie om hierover te gaan. Het gaat wel tegen uw eigen regels in, maar als u in meerderheid daarmee instemt, dan kan dat. Dus is er iemand die daar iets over wil zeggen? Mevrouw Knikker en dan mijnheer Beusenberg. Mevrouw KNIKKER: Dank u, voorzitter. Dat kunnen wij steunen. Volgens mij is hier een heel zorgvuldig proces geweest, dus het is mooi dat het ook op deze manier afgerond kan worden. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u, voorzitter. Misschien is de raad wel genegen om nu eventueel in te laten spreken. Wij zijn daar helemaal voor. De VOORZITTER: Prima. Mijnheer Soellaart. Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

1

De heer SOELLAART: Mijn vraag is eigenlijk: is dat dezelfde brief als die wij vanmiddag hebben ontvangen? Mevrouw ELFERS: Voorzitter, om daarop te reageren, want ik zie dat mijnheer Soellaart naar mij kijkt. Excuus, via de voorzitter. Ik heb geen idee. Er is een brief verzonden en ik weet oprecht niet wat eventueel de inspreektekst zou zijn. Dus dat zullen we moeten afwachten wanneer mijnheer de tekst aan het uitspreken is. De VOORZITTER: Mijnheer Koning en dan mevrouw Mees en dan mevrouw Gumbert. De heer KONING: Mijn vraag is al gesteld. De VOORZITTER: Mevrouw Mees. Mevrouw MEES: Wij kunnen instemmen met het voorstel. De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Wij stemmen ook in want naar de mening van GroenLinks kan het debat daar niet slechter van worden. De heer MEIJER: Voorzitter, een punt van orde. U kunt gewoon vragen 'wie is ervoor en wie is ertegen?', dan zijn we wat sneller klaar want dit kost allemaal tijd. De VOORZITTER: Dat advies nemen we mee. Dank u wel. Ik constateer dat er een meerderheid is die hiermee akkoord gaat. In dat geval wil ik de inspreker naar voren roepen om zijn verhaal te doen. Ik heet u van harte welkom. U heeft vijf minuten spreektijd en die gaan in vanaf het moment dat u begint. U mag hier komen staan. Mijnheer De Jong, namens Montessori Vereniging Haarlemmermeer. Aan u het woord. De heer DE JONG: Dank u wel.

Dank u wel, geachte raadsleden en dank u wel dat ik u toch kort mag toespreken bij dit overleg dat u aan het voeren bent. Eerder vandaag heb ik u al een brief gestuurd waarin ik uiteen heb gezet wat ik zou willen zeggen omdat ik niet meer had verwacht dat ik hier uiteindelijk toch zou kunnen staan, maar ik ben wel heel blij dat het wel gebeurt. Ik leid heel graag eventjes het verhaal rond het Integraal Huisvestingsplan voor u in en ik vind het belangrijk dat ik dat eventjes doe omdat u met mijn verhaal een gezicht heeft bij de schoolbesturen, bij alle schoolbesturen die mee hebben gewerkt aan dit plan. Naast dat ik het gezicht ben van de schoolbesturen, vind ik het ook belangrijk dat ik het gezicht ben van de kinderen waar het eigenlijk allemaal om gaat. Mijn naam is Egbert de Jong. Ik ben dus bestuurder van de Montessori Vereniging Haarlemmermeer, een klein bestuur met twee scholen hier in Haarlemmermeer en in 2024 heb ik een aantal van u al eerder gesproken in informatieve sessies over dit Integraal Huisvestingsplan. Ik spreek dus namens de vijftien schoolbesturen die de afgelopen periode hebben gewerkt aan dit plan. Het is een plan dat we samen met de gemeente en de schoolbesturen hebben gemaakt en we zijn ongelooflijk trots op dit plan. De kern van het plan valt samen met twee woorden, de woorden 'realistisch' en 'haalbaar'.

Realistisch omdat we een enorme opgave hebben en haalbaar omdat het qua planning en financiën haalbaar moet zijn. We denken dat we erin geslaagd zijn om die twee woorden met elkaar te verbinden in dit plan. Het IHP zal ervoor zorgen dat we de komende jaren veel nieuwe schoolgebouwen gaan realiseren. Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

2

Schoolgebouwen die essentieel zijn voor goed onderwijs, schoolgebouwen die goed zijn voor kinderen en voor leerkrachten, voor kinderen en personeel. We staan voor een enorme opgave. Veel schoolgebouwen in de gemeente zijn rond dezelfde periode gebouwd en zijn nu aan vernieuwbouw of nieuwbouw toe en we willen de komende periode in ieder geval 37 scholen onder handen nemen. Dit gaat veel vragen van ons als schoolbesturen en natuurlijk van de gemeente. De uitvoering heeft planning, afstemming, inzet en geld nodig en het IHP dat nu voor u ligt, gaat daarvoor zorgen. Het proces dat we hebben doorlopen, was een intensief proces. U begrijpt dat het op het moment dat er zoveel scholen tegelijkertijd aan de beurt zijn, niet haalbaar is om al die scholen op hetzelfde moment te vernieuwen. We hebben daarom moeten schuiven. We hebben moeten kijken waar we konden samenwerken. Scholen moesten in andere planningen terechtkomen. Het was slikken voor ons en slikken voor de besturen die hun aan vervanging toe zijnde gebouwen in één keer op een ander tijdstip in de planning terug zagen komen, maar het was ook slikken voor de gemeente om te zien wat er nodig zal zijn voor personeel en financiële middelen om dit plan voor elkaar te krijgen; slikken, slikken en doorzetten. Met resultaat. Onderwijs is natuurlijk meer dan een gebouw.

Bij het maken van het plan hebben we het gehad over onze onderwijsinhoudelijke ambities, over beweging naar inclusief onderwijs, de doorgaande lijn van nul tot achttien jaar, onderwijs aan nieuwkomers, kansengelijkheid, spreiding van onderwijs. Ook hierover hebben we ideeën en wensen en veel van deze ambities zijn dan ook in de bijlage bij dit plan terechtgekomen. Tegelijkertijd beseffen we ook dat het IHP een uitvoeringsprogramma is en niet automatisch de plek waar dit inhoudelijk verder wordt ontwikkeld. We zien het als onze taak als schoolbesturen om wel met die ambitie de vernieuwbouw en nieuwbouw te realiseren. Ook zien we het als taak om dit verder in ons reguliere overleg in de lokale educatieve agenda vorm en inhoud te geven. Daar zien we naar uit de komende tijd. We spreken ook over innovatieve oplossingen. We hebben met elkaar gesproken over hoe we dit met urgentie kunnen oplossen. Wellicht zijn er oplossingen die versnellingen wel mogelijk maken en we zullen dit ook de komende jaren met de schoolbesturen, gezamenlijk met de gemeente, op blijven pakken. Het plan is realistisch en gezamenlijk opgesteld en met de uitvoering ervan krijgen onze kinderen weer mooie, passende schoolgebouwen, schoolgebouwen die de basis zijn voor goed onderwijs. Onze ambitie is groot en ons vertrouwen in dit plan is ook groot.

We gaan graag aan de slag en houden u graag op de hoogte van de ontwikkelingen. Ik wil mijn dank uitspreken aan iedereen die heeft meegeholpen aan dit plan. Ik wens u een heel goede bijeenkomst toe en een goede bespreking van dit plan. Ik hoop op een positieve uitkomst voor u, voor de gemeente, voor de kinderen, voor de leerkrachten van de Haarlemmermeer. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer De Jong, dan vraag ik u nog even te blijven staan. Misschien dat er nog vragen zijn van de raadsleden. Mevrouw Bouwhuis van Forza! Mevrouw BOUWHUIS: Dank u wel, voorzitter, voor het woord en bedankt mijnheer De Jong, voor het inspreken. Inderdaad fijn dat u alsnog het podium hebt gekregen daarvoor. Ik had eigenlijk een vraagje over iets wat u zei. U zei 'inclusiever onderwijs'. Bedoelt u dat onderwijsinhoudelijk of ook met het bouwen? Hoe moet ik dat opvatten? De VOORZITTER: Mijnheer De Jong. De heer DE JONG: U kunt zich voorstellen dat, op het moment dat we werken aan meer inclusief onderwijs, dus dat we kinderen minder naar gespecialiseerde vormen van onderwijs laten gaan, dat ook effecten kan hebben voor hoe je een gebouw gaat inrichten. Bijvoorbeeld: misschien zijn er wel kleinere kamers nodig, zijn er afkoelplekken nodig of zijn er rustige ruimtes nodig. Je moet het net op een andere Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

3

manier inrichten. Dat soort ontwikkelingen kunnen eraan bijdragen dat je op een andere manier naar een gebouw gaat kijken. De VOORZITTER: Helder, dank u wel. Ik constateer dat er verder geen vragen zijn. Dan vraag ik u om weer op de publieke tribune plaats te nemen. Ik dank u wel voor het inspreken. Er hebben zich bij mij al aangemeld voor de eerste termijn: mevrouw Mees, mijnheer Meijer, de heer Soellaart en mijnheer Koning, in die volgorde. Daarna is… Ja, die noteer ik. Interrupties kunnen, maar de tijd gaat wel af van de tijd van degene die de interruptie doet. Mevrouw Mees komt al naar voren en ik wil u vragen of u wilt beginnen. Mevrouw MEES: Ja, dank u wel, voorzitter. Het is goed om te zien dat er na jaren van gesprekken en zorgvuldige afstemming met alle schoolbesturen nu overeenstemming is bereikt over het Integraal Huisvestingsplan. Dat is een prestatie op zich en daar wil de VVD-fractie haar waardering voor uitspreken. Goed onderwijs begint met een goed gebouw. De VVD-fractie steunt dan ook het uitgangspunt dat ieder kind in Haarlemmermeer recht heeft op een veilige, gezonde en functionele school. Dat geldt natuurlijk ook voor de mensen die er werken. Voorbeelden als De Antoniusschool in Nieuw-Vennep waar de ramen niet meer dicht kunnen en de toiletten niet meer werken, mogen niet meer voorkomen in onze gemeente.

Met het IHP 2025-2040 ligt er een omvangrijk plan met een stevige financiële impact, € 287 miljoen, exclusief tijdelijke huisvesting, gymlokalen, et cetera. Voor de VVD is het cruciaal dat dit plan uitvoerbaar en betaalbaar blijft en we zullen daar nadrukkelijk op monitoren. Geen luchtkastelen, maar realistische keuzes, zegt de wethouder. Inhoudelijk hebben wij een paar punten. De VVD-fractie begrijpt dat het normbedrag voor vernieuwbouw gelijk wordt gesteld aan dat van nieuwbouw. Dat past bij de verwachte wetswijziging. In datzelfde wetsvoorstel worden schoolbesturen verplicht om een meerjarenonderhoudsplan op te stellen en te delen met de gemeente. De VVD-fractie verwacht van het college dat het die informatie benut om scherp te blijven toezien op de staat van de gebouwen en onderhoudsachterstanden te signaleren. Er zit ook een zorg bij onze fractie. De afgelopen jaren was niet helder wat er nu aan onderhoud gepleegd is. Wellicht heeft dit ook geleid tot de slechte staat van meerdere schoolgebouwen. Uiteindelijk kan het nalaten van onderhoud leiden tot vervroegde vernieuwbouw of nieuwbouw. Wij zouden daarom als VVD-fractie graag ook tussentijds op de hoogte gehouden willen worden over de vraag of de besturen hun taak niet alleen plannen, maar ook uitvoeren.

Ik wil graag in gesprek met mijn collega-raadsleden in de tweede termijn over hoe we deze wens zouden kunnen formuleren, passend binnen onze rol en afhankelijk daarvan overweeg ik een motie hierover in te dienen. Een aantal scholen ouder dan veertig jaar komt in dit IHP niet voor. Deze gebouwen moeten door schoolbesturen langer in stand worden gehouden. Indien dit niet haalbaar is, heeft men via de verordening Voorziening Huisvesting Onderwijs de mogelijkheid om een voorziening aan te vragen. Die is niet gebudgetteerd. De projectgroep IHP zal een proces, inclusief criteria, hiervoor uitwerken. Graag zien we dat tegemoet omdat het inzicht biedt in de kredietaanvragen die we kunnen verwachten als raad. De VVD-fractie wil zich niet laten verrassen op dit gebied. Ook zal de projectgroep een evaluatie maken van het IHP en het college informeren. Indien daar spannende zaken uit voortkomen, vernemen wij die graag via de wethouder. De VVD-fractie ziet dat de landelijke overheid inzet op gratis, dan wel goedkope kinderopvang. Dat is positief. Het helpt ouders om te werken en het draagt bij aan het tegengaan van taalachterstanden via voorschoolse educatie. Dit IHP kijkt vooruit tot 2040 en de ontwikkelingen vragen om doordenken en vooruitzien. Wij roepen het college op om tijdig in beeld te brengen wat dit betekent voor onze gemeente.

Tot slot wil de VVD-fractie aandacht voor de koppeling tussen schoolhuisvesting en woningbouw. In grote uitbreidingsgebieden zoals Spoorzone wordt terecht geanticipeerd op de komst van nieuwe scholen, maar veel bekende gebiedsontwikkelingen worden nauwelijks benoemd. Hoe voorkomen we Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

4

dat deze gebieden te laat in beeld komen? Kan de wethouder toelichten hoe het IHP meebeweegt met zulke locaties en hoe wordt geborgd dat onderwijsvoorzieningen op tijd gerealiseerd worden, ook als plannen verschuiven? De investeringen zijn opgenomen in het meerjarenuitvoeringsplan, maar niet in het meerjareninvesteringsplan omdat deze vanuit andere gemeentelijke dekkingsbronnen worden gedekt. € 94 miljoen. Is de wethouder van mening dat de Schaalsprong Wonen hiertoe toereikend is? Voorzitter, de VVD-fractie ziet dit IHP 2025-2040 als een noodzakelijke stap richting betere schoolgebouwen voor onze kinderen. We steunen het voorstel, maar blijven kritisch volgen of het realistisch, uitvoerbaar en financieel houdbaar is. Dat vraagt om duidelijke afspraken, scherpe monitoring en regelmatig inzicht in de voortgang. Dank u. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Mees, dan is het woord aan mijnheer Meijer. De heer MEIJER: Dank u, mijnheer de voorzitter. Het voorliggende Integraal Huisvestingsplan voor het onderwijs is omvangrijk, ambitieus en ja, goed doordacht. Er ligt een duidelijk plan om de komende jaren fors te investeren in de toekomst van onze scholen en dus indirect in onze kinderen. BVNL staat achter het uitgangspunt dat elk kind recht heeft op een goed, gezond onderwijsgebouw. En ja, daar hoort een langetermijnvisie bij. Dat gezegd hebbende, willen we ook realistisch blijven.

Een investering van bijna € 300 miljoen tot 2040 is enorm. Wat ons betreft, is het dan ook essentieel dat we de financiële consequenties van dit plan goed blijven bewaken. Mevrouw Mees had het er ook al over. We weten dat veel schoolbesturen de gewoonte hebben enorme bedragen op te potten. Waar hebben we straks geen geld voor als we het IHP zo goed als ongewijzigd uitvoeren? Gaan we straks keuzes uitstellen op het gebied van cultuur, sport of infrastructuur? Voorzitter, het valt ons op dat het plan bijzonder veel vraagt van de ambtelijke capaciteit en organisatiekracht van de gemeente. De gemeente treedt bij vier schoolprojecten op als bouwheer. Dat brengt grote verantwoordelijkheden met zich mee. Tegelijkertijd weten we dat eerdere plannen helaas vertraging hebben opgelopen. Daarom vragen wij: hoe groot is de kans dat deze mooie ambities wel tijdig gerealiseerd worden? Hoe voorkomt het college dat we opnieuw achter de feiten aan gaan lopen? Tot slot, voorzitter, valt ons op dat de sportvoorzieningen nauwelijks zijn uitgewerkt in het IHP. Sport en bewegen zijn van wezenlijk belang voor de ontwikkeling van kinderen.

Onze vragen zijn dan ook: kan de raad op korte termijn een plan verwachten voor sportaccommodaties bij of op scholen? Wordt er ook op toegezien dat schoolbesturen ook een deelbijdrage doen uit de hen toegezegde fondsen en zou de wethouder ons op de hoogte kunnen stellen van waarom de gemeente maar bij vier scholen bouwheer is? Voorzitter, BVNL ziet de waarde van dit plan, maar we vragen het college wel om helderheid, uitvoerbaarheid en samenhang voor we dit pad volledig inslaan. Ik dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan heb ik als volgende de heer Soellaart van de ChristenUnie-SGP. De heer SOELLAART: Voorzitter, de fractie van de ChristenUnie-SGP is blij met het nieuwe voorstel met betrekking tot een nieuw Integraal Huisvestingsplan Onderwijs en ook met het positieve geluid van de schoolbesturen. Als rapporteur van de zevende tranche Duisenberg heb ik gekeken naar het onderwerp en ook de beide bijpraatsessies met de raad heb ik bijgewoond. Allereerst ben ik blij met de voorgestelde prestatieindicatoren. Verder valt mij een aantal zaken op. De enorme toewijding van de medewerkers op de afdeling, de kennis van zaken, de enorme hoeveelheid data, de complexiteit van het geheel en tenslotte de beperking van organisatie en geld. Om op dit laatste punt door te gaan, uit het IHP blijkt dat een realistische manier van werken wordt bepaald door de capaciteit van de organisatie.

Volgens de ChristenUnie-SGP zou de kwaliteit van de Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

5

gebouwen en daarmee de gezondheid in de breedste zin van het woord van leerlingen en leraren leidend moeten zijn. Negentien gebouwen worden tussen 2041 en '44 opgeleverd. Is dat niet wat laat, in een aantal gevallen? Wat betreft het geld lijkt er op het eerste gezicht niet zoveel te veranderen, maar er vindt een enorme verschuiving plaats van renovatie en nieuwbouw naar vernieuwbouw/nieuwbouw. In de nieuwe plannen wordt er veel meer geld uitgegeven aan vernieuwbouw. Wij begrijpen dat het normbedrag voor de vernieuwbouw omhoog moet, maar waarschuwen dat met het gelijkstellen van vernieuwbouw aan nieuwbouw er vaak zou kunnen worden gekozen voor de eenvoudige weg van renovatie. Dit is naar onze mening niet altijd de beste weg. We hebben gezien dat er afspraken in het voorstel staan om dit in de gaten te houden, maar zijn er niet helemaal gerust op. Sommige gebouwen zijn niet geschikt om aan te passen aan de huidige normen. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan heb ik als volgende spreker mijnheer Koning van het CDA, daarna gevolgd door mevrouw Antolini, mevrouw Bouwhuis, mevrouw Koolmoes, mevrouw Knikker en mijnheer Sidali. Wie zie ik daarna? Daarna mijnheer Beusenberg, daarna mevrouw Gumbert, daarna mevrouw Elfers. Mijnheer Koning, aan u het woord. De heer KONING: Dank u wel, voorzitter.

We hebben deze keer een lange voorbereidingstijd gehad voor dit voorstel, maar toch zijn we er nog niet helemaal uitgekomen. We zien weer dat het rijk bezuinigt op het onderwijs, maar tegelijkertijd de gemeente per 1 januari 2026 dwingt een Integraal Huisvestingsplan op te stellen met de opgaven voor nieuwbouw, vernieuwbouw en uitbreiding van scholen. Nou ja, integraal? Het bewegingsonderwijs en kinderopvang vallen erbuiten. Zijn wij daarom tegen? Nee, natuurlijk niet. Bewaking van de bouwkundige staat van scholen blijft een continue activiteit. De opgave met betrekking tot ons scholenbestand is omvangrijk en urgent. Wij hebben nu eenmaal een groot deel verouderd scholenbestand. Het is belangrijk dat scholen fris en duurzaam, zelfs bijna energieneutraal zijn. Dat bevordert de leerprestaties en het kan er mede toe leiden dat mensen vaker het vak van leraar kiezen. Dat is nodig om het huidige tekort op te lossen. Het is ons echter onvoldoende duidelijk waarom de norm voor renovatie is verdubbeld en gelijk wordt aan die van nieuwbouw. Dit kost wel € 103 miljoen extra. Wij snappen de noodzaak niet en vinden ook dat deze keuze onvoldoende is onderbouwd. Voorts heb ik nergens kunnen vinden hoeveel de gemeente uit eigen middelen bijdraagt, boven op de middelen die van het rijk voor dit doel worden verkregen. Er staat alleen ergens 'De gemeente draagt bij aan frisse scholen klasse B'.

Maar hoeveel kost dit en is dit het enige? Laten we positief afsluiten, voorzitter. Het is zeer positief dat het IHP in samenspraak met de schoolbesturen tot stand is gekomen. Zij dragen ook mede verantwoordelijkheid voor de scholen die in de periode tot 2040 nog niet aan de beurt komen. Ook de brief en de inspraak van de heer De Jong ademt trots bij de schoolbesturen. Ik heb dat wel anders meegemaakt. Het was bijna oorlog en de enige winnaar waren de plaatselijke kranten die de verwijten over en weer sappig in hun artikelen wisten neer te zetten. Nu staan we samen met alle schoolbesturen achter dit resultaat. Positief is ook dat er elke vier jaar wordt geactualiseerd en er sprake is van een realistische planning. Al weten we dat pas in 2040 zeker. Voorzitter, het voorstel maakt dus een solide indruk, maar het CDA zal de beantwoording van de twee vragen meewegen in de eindbeoordeling. Ik dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt, dan geef ik het woord aan mevrouw Antolini van FVD. Mevrouw ANTOLINI: Dank u, voorzitter. We bespreken vandaag het IHP, het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs, vol ambities en miljoenenuitgaven. Natuurlijk willen wij allemaal… De VOORZITTER: Mevrouw Antolini, u bent niet ingelogd. Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

6

Mevrouw ANTOLINI: Ja, daar ben ik weer. Vandaag hebben we het over het IHP vol ambities en miljoenenuitgaven. Natuurlijk willen wij allemaal goede schoolgebouwen. Dat staat voorop. Echter, voorzitter, de kolossale vijftienjarige planning baart ons wel enige zorgen. Ten eerste de bureaucratie. Een integrale planplicht uit Den Haag. Een duur rapport van tientallen pagina's, overlegtafels en projectgroepen. Dreigt hier de regelzucht het gezonde verstand niet te verstikken? Onze schoolbesturen hebben meegedaan aan dit ambitieuze schaakspel van schuiven en plannen, maar de vraag is hoeveel keuze zij echt hadden. FVD staat voor lokale democratie. Wij willen dat de raad, de ouders en de docenten de vinger aan de pols houden en dat ze ook echt invloed hebben op dit soort plannen. Dan de kosten: € 287 miljoen tot 2040. Een gigantisch bedrag. Het college geeft aan realistisch gepland te hebben. Dat is prachtig in theorie, maar wat als de bouwkosten exploderen? Wat als die realistische aannames toch fout blijken? Zo zijn de kosten voor de bouw van het nieuwe gemeentehuis ook in een paar jaar bijna verdubbeld. Bij het Nassaupark, daar was vandaag ook een artikel over in het nieuws, is de begroting met € 2 miljoen overschreden en we zijn nog niet eens begonnen met bouwen.

Als dat de voorbode is, gaan we dan straks van tegenvaller naar tegenvaller? Dan tot slot, voorzitter, lees ik termen als 'inclusief onderwijs, extra voorzieningen voor nieuwkomersonderwijs, duurzaamheid' en een hele waslijst aan politieke modewoorden. Voorzitter, laten we scholen bouwen om les te geven, niet om een of andere ideologische droom te verwezenlijken. Moeten scholen nu echt fungeren als klimaatcentra, welzijnsinstellingen en vluchtelingenloketten? Zorg gewoon voor fatsoenlijke klaslokalen, goede ventilatie en genoeg plekken voor de kinderen. Geef geen cent uit aan groene ideologie of zogenaamde prestigeprojecten. Dank u wel. De VOORZITTER: Ik dank u ook voor uw bijdrage. Dan gaan we naar de bijdrage van mevrouw Bouwhuis. Mevrouw BOUWHUIS: Dank u wel, voorzitter. Iedereen wil goede scholen voor onze kinderen. Veilige, prettige plekken waar zij zich kunnen ontwikkelen. Die ambitie herkennen we bij Forza! dan ook. Het is goed dat er nu een langetermijnvisie ligt voor onderwijshuisvesting. Wij hebben een aantal zorgen. Zo geeft onze gemeente 11,4% meer uit dan de richtbedragen van de VNG. Dat is ruim € 30 miljoen extra. Dat terwijl de bijdrage van het rijk slechts 50% bedraagt van wat landelijk gemiddeld wordt uitgegeven. Die scheve verhouding roept vragen op. Ook de instroomprognoses waarop dit plan rust, zijn niet hard.

Ze hangen grotendeels samen met het landelijke migratiebeleid waar wij als gemeente weinig over te zeggen hebben. Moeten we dan nu al investeren in capaciteit waarvan we niet weten of die echt nodig zal zijn? Bestaande gebouwen verdienen een eerlijke kans voordat we kiezen voor sloop en nieuwbouw, want renoveren is duurzamer. Toch is de rekensom snel gemaakt dat nieuwbouw tegenwoordig goedkoper zal zijn, met de huidige milieu- en omgevingseisen. Scholen horen lessen te kunnen geven in een goed gebouw dat meegaat met onze tijd. Maar problematiek door bijvoorbeeld opvoedproblemen of cultuurverschillen mag geen reden zijn om, onder het mom van inclusiviteit en diversiteit, meer geld dan nodig uit te geven voor regulier onderwijs. Het is dan ook logisch dat extra kwaliteit voortaan voor rekening van de schoolbesturen moet komen. Dat is iets waar Forza! zich al langer hard voor maakt. Goed onderwijs bouw je met leraren en lesboeken en niet met bakstenen. Voorzitter, Forza! staat achter de wens om schoolgebouwen toekomstbestendig te maken, maar dat moet wel gebeuren met een nuchtere blik, stevige onderbouwing en oog voor de financiële realiteit. Tot zover.

Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

7

De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Bouwhuis. Dan mevrouw Koolmoes. Aan u het woord. Ter herhaling, hierna zijn mevrouw Knikker, mijnheer Sidali, mijnheer Beusenberg, mevrouw Gumbert en dan mevrouw Elfers. Mevrouw KOOLMOES: Dank u wel, voorzitter. Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. Voorzitter, het is realistisch, uitvoerbaar en gezamenlijk gedragen, want daar heeft het college voor gezorgd. De norm hierin was de uitvoerbaarheid; kunnen wij als gemeente voldoen aan het op tijd vernieuwbouwen van schoolgebouwen door realistisch te kijken 'welk gebouw is er als eerste aan de beurt en bij welke gebouwen kunnen we er wel een paar jaar bij optellen voor ze aan de beurt zijn?' We gaan ook niet meer zomaar nieuwe gebouwen bouwen. Nee, we gaan ook niet renoveren. We gaan 'vernieuwbouwen'. Ik kende het woord nog niet. Het is zo strak afgesproken, dat, mochten er toch ernstige gebreken aan een gebouw ontstaan waardoor dit gebouw naar voren geschoven moet worden, we daar geen financiële middelen voor hebben, maar dan gaat men binnen het IHP wel naar een oplossing zoeken. Dat klinkt voor Lid Koolmoes als 'dan schuiven we een andere school wel even naar achteren'. Dat is mijn denkwijze. Het ministerie zit gelukkig ook niet stil.

Men heeft een innovatieprogramma onderwijshuisvesting lopen, voor nieuw te bouwen scholen, waarmee men wil bereiken dat de kennis en ervaring van verbeterde bouwmethoden worden gedeeld voor nieuwe projecten. Er kunnen 132 scholen meedoen aan dit project. Daar zit dus heel veel geld in de pot. Inschrijven kan nog tot eind juni 2025. Nou, wij nemen natuurlijk aan dat dit college enkele scholen hiervoor heeft opgegeven. Dit is een vraag aan het college. Ik ben even mijn stukje kwijt. Gymzalen. Gymzalen staan niet in dit IHP, maar een toelichting op waarom dat niet zo is, ontbrak een beetje. Misschien dat het onder sport valt. Het is allemaal giswerk. Het valt zeker op dat ook de buitenruimte van de school niet in het IHP staat, terwijl als men een school bouwt, ook een schoolplein vervangen moet worden. Soms is het schoolplein zeker aangelegd aan de hand van het ontwerp van het schoolgebouw. We horen graag hoe de wethouder dit ziet. De VOORZITTER: Mevrouw Koolmoes, gaat u afronden? Mevrouw KOOLMOES: Ik ga zeker afronden. Ik wil een dankwoord uitspreken voor de brief van mijnheer De Jong vanmiddag van de Montessori Vereniging Haarlemmermeer. Gelukkig heeft hij kunnen inspreken, dus bij dezen mijn dank daarvoor. Dat was een heel fijn stukje. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt en dan is het woord aan mevrouw Knikker van D66. Mevrouw KNIKKER: Dank u wel, voorzitter.

Ieder kind leert beter in een veilig, fris en schoon schoolgebouw. Laat ik beginnen met het volgende. Als D66 hebben wij veel waardering voor de manier waarop dit nieuwe IHP tot stand is gekomen. We hebben het de heer De Jong vanavond ook horen zeggen; vijftien schoolbesturen en onze gemeente hebben hier zeer intensief met elkaar samengewerkt, naar elkaar geluisterd, keuzes gemaakt en verantwoordelijkheid genomen en dat verdient een compliment. Draagvlak en realisme stonden centraal. Dat dit niet zonder pijnlijke keuzes ging, laat ook zien hoe groot en ingewikkeld deze maatschappelijke opgave is. Nu ligt er een breed gedragen plan waarmee we de komende jaren aan de slag gaan met 37 schoolgebouwen. D66 is blij met dit plan en wij zien ook dat de vernieuwbouw nu op gelijke voet staat met nieuwbouw en de keuze voor frisse scholen klasse B vinden we ook verstandig. Dat biedt namelijk een gezonde leeromgeving die haalbaar is binnen de beschikbare middelen. We zien ook dat het college inzet op een goede uitvoering door het aanblijven van de projectgroep die betrokken blijft bij de voortgang. Met de Werkgroep Innovatie wordt ook vooruitgekeken naar hoe het sneller, slimmer of duurzamer kan. Dat is nodig, want deze opgave mag nooit vastlopen op regels of gebrek aan capaciteit. Er zijn twee punten, voorzitter, waar wij nog even de aandacht voor willen vragen.

Het eerste betreft het stukje tijdelijke huisvesting. Dat blijft een kwetsbaar onderdeel. De planning werkt met een zogenaamd Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

8

treintje. Tijdelijke gebouwen worden door meerdere scholen gebruikt. Dat is efficiënt natuurlijk, maar ook een risico. We bouwen wel een buffer in van twee jaar, maar toch kan een vertraging van één project nog steeds gevolgen hebben voor het hele schema. Hoe gaat het college ervoor zorgen dat die risico's op tijd worden opgevangen? Oftewel, hoe beweegt ons IHP mee? Het tweede punt, daar hoorde ik mijn collega van de VVD al over, gaat over de woningbouwontwikkelingen en hoe dat eigenlijk samenhangt met het IHP, bijvoorbeeld in Cruquius waar we zien dat er in de voorbereiding van het eerste tijdvak rekening wordt gehouden met één of twee scholen die daar voorzien zijn. Er worden 1000 woningen gebouwd, maar hoe zorgen we er straks voor dat die onderwijshuisvesting aansluit op de woningbouw en dat nieuwe leerlingen niet tussen wal en schip vallen? Afrondend voorzitter, wij rekenen erop dat de goede constructieve samenwerking met de schoolbesturen ook de komende periode blijft voortbestaan om deze ambitie stap voor stap waar te maken en wij zullen dan ook van harte instemmen met het nieuwe IHP. De VOORZITTER: Ik dank u wel. Dan vraag ik mijnheer Sidali om naar voren te komen voor zijn bijdrage. De heer SIDALI: Dank u wel, voorzitter. De PvdA sluit zich aan bij alle complimenten die gegeven zijn. Dat scheelt in tijd, dus dan kan ik even doorgaan.

Ik wil vandaag uw aandacht vragen voor een belangrijk onderwerp dat de toekomst van onze kinderen raakt. Frisse, gezonde schoolgebouwen in Haarlemmermeer. In het recent geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan worden ambitieuze plannen geschetst voor de vernieuwing van onze onderwijshuisvesting. Een plan zoals ik al zei, waar we trots op kunnen zijn, maar dat ook vragen oproept over de uitvoering en verantwoordelijkheden. Juist die vraag 'van wie is de verantwoordelijkheid?' Uit de stukken blijkt dat het Programma van Eisen Frisse Scholen dient als leidraad voor zowel gemeente, als voor schoolbesturen bij nieuwbouw en renovatie. Dit programma is cruciaal om te zorgen voor energiezuinige en gezonde leeromgevingen. De gemeente en schoolbesturen hebben soms tegenstrijdige belangen, zoals duidelijk wordt in de documenten. De gemeente is verantwoordelijk voor de investeringen en de schoolbesturen voor de exploitatie. Hogere investeringen in bijvoorbeeld duurzaamheidsmaatregelen leiden tot lagere exploitatie, en vice versa. Dit brengt mij, voorzitter, tot mijn belangrijkste vraag aan het college. Hoe zorgt u ervoor dat alle scholen in Haarlemmermeer kunnen voldoen aan minimaal klasse B van het Programma van Eisen Frisse Scholen, ongeacht de financiële positie van het betreffende schoolbestuur? Dit brengt mij bij ongelijkheid tussen schoolbesturen.

De financiële slagkracht van schoolbesturen verschilt aanzienlijk. Zonder duidelijke gemeentelijke sturing en ondersteuning bestaat het risico dat leerlingen op scholen met minder draagkrachtige besturen in kwalitatief mindere gebouwen onderwijs krijgen. Dit is een vorm van ongelijkheid die we niet zouden moeten accepteren. Iemand die dat echt niet accepteert, is deze wethouder, dus bij haar is dat in goede handen. In het IHP wordt vermeld dat de gemeente en schoolbestuurders samen beslissen over investeringen, maar er worden geen concrete waarborgen genoemd die garanderen dat alle scholen aan dezelfde kwaliteitseisen kunnen voldoen. Hoe gaat het college deze potentiële ongelijkheid tegen? Tot slot, voorzitter, wil ik graag aandacht vragen voor een gemiste kans in het IHP. De integratie van bewegingsonderwijs. Let u even op, mevrouw Koolmoes? Momenteel lijkt de huisvesting voor bewegingsonderwijs voornamelijk onder het integraal accommodatieplan te vallen. Daar valt het ook onder. Dit schept een kunstmatige scheiding die niet in het belang is van onze kinderen. Sinds 2023 zijn scholen verplicht om minimaal twee uur bewegingsonderwijs per week te verzorgen. Door bewegingsonderwijs op te nemen in het IHP kunnen we zorgen voor betere afstemming, efficiënter gebruik van middelen en een geïntegreerde visie op onderwijs, waarin beweging vanzelfsprekend onderdeel is.

Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

9

De VOORZITTER: Mijnheer Sidali, wilt u gaan afronden? De heer SIDALI: Ja, dat ga ik nu doen. Graag ontvang ik van het college antwoord op de eerdere vragen, maar ook op de vraag: ziet u misschien in de toekomst toch mogelijkheid om bewegingsonderwijs te laten vallen onder het IHP? Laten we ervoor zorgen dat alle kinderen in Haarlemmermeer kunnen leren in frisse, gezonde schoolgebouwen waar ook voldoende ruimte is voor bewegen. Punt. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan mijnheer Beusenberg van SRH. De heer BEUSENBERG: Dank u, voorzitter. Het is gelukt. Ik las in de stukken dat de nieuwbouwprijzen per vierkante meter op prijspeil 1 januari 2024 liggen op een bedrag van € 3.575,00 per m². Ik vind dat aan de hoge kant, maar het valt mij op dat als je naar het kopje 'vernieuwbouw' gaat, in plaats van 'renovatie', hetzelfde normbedrag gehandhaafd wordt. Dat begrijp ik niet. Dat is dan een vraag aan het college: betekent vernieuwbouw dat een bestaand gebouw verbouwd wordt of gerenoveerd wordt, of in uw term, vernieuwbouwd wordt? Dan begrijp ik het niet want er staat al een gebouw. Nieuwbouw kost € 3.575,00 per m² en verbouw zou dan hetzelfde kosten. Ik denk dat daar een bedrag tussen zit tussen de € 1.500,00 en € 2.000,00 per m² dat dan te veel betaald zal worden. Ik wil daar graag een antwoord op hebben.

Als er al projecten lopen of zijn die op deze calculatie met vernieuwbouw worden uitgevoerd, zou mijn fractie daar graag de stukken van willen ontvangen, zodat wij een nacalculatie kunnen plegen. Dank u. De VOORZITTER: U ook bedankt. Dan geef ik het woord aan mevrouw Gumbert van GroenLinks. Mevrouw GUMBERT: Voorzitter, GroenLinks is blij dat er een nieuw IHP ligt en blij met de aandacht voor realistische plannen. Zoals we allemaal weten, zijn er voorbeelden te over van geplande renovaties of nieuwbouw van scholen die telkens weer uitgesteld worden. Ook al waren daar goede redenen voor, het is voor iedereen beter als de plannen haalbaar zijn, zodat de uitvoering goed kan verlopen. De prestatie-indicatoren die toegepast zullen worden, vinden we een waardevolle aanvulling van hoe er tot nu toe over werd gerapporteerd. In financieel opzicht is realistisch begroten ook belangrijk, maar wij zijn wel bezorgd over hoe sterk de financiën in dit IHP meewegen. Een school is veel meer dan stenen. Ook buiten de paar uur per dag dat kinderen er les krijgen, is een school een integraal centrum in de wijk met een belangrijke functie voor kinderen, maar ook voor ouders en andere omwonenden. Multifunctioneel gebruik zou de standaard moeten zijn. Een schoolgebouw kan als een buurthuis mensen verbinden.

Ons maatschappelijk vastgoed is niet alleen van kinderen en schoolbesturen, het is van en voor de hele samenleving, maar er wordt niet ingezet op multifunctioneel gebruik. Is dat alleen vanwege de kosten? Wij hebben toch allemaal die les wel geleerd? Goedkoop is duurkoop. Schoolgebouwen worden net als woningen en bomen niet voor de duur van één IHP neergezet, maar voor vele decennia. Wat GroenLinks betreft, is investeren in de toekomst van onze samenleving geen luxe, maar moet dat het uitgangspunt zijn. Daarom hadden we graag gezien dat niet BENG, maar ENG de norm zou zijn, want die norm gaat er toch komen. Waarom houden we daar niet alvast rekening mee? Ook de nieuwe NEN-norm voor toegankelijkheid zou wat GroenLinks betreft nu al geïmplementeerd moeten zijn. Het is heel goed dat er na grondig overleg met alle schoolbesturen in een mooie samenwerking een actueel IHP is, maar wij pleiten er wel voor om bij elke fase van planning en uitvoering te streven naar een extra inspanning voor duurzaamheid en voor integraal maatschappelijk gebruik. Het belang van toekomstige generaties Haarlemmermeerders moet vooropstaan. Wij vinden het dan ook jammer dat er niet gekozen is om de raad scenario's en keuzemogelijkheden voor te leggen. Dit was een uitgelezen kans geweest voor de raad om te laten zien wat we echt over hebben voor de toekomst van onze jeugd. Dank u wel.

Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

10

De VOORZITTER: U ook bedankt, dan mevrouw Elfers van de HAP. Mevrouw ELFERS: In ieder geval ben ik wel meteen goed ingelogd, dus dat scheelt. Mag ik het woord? Dank u wel. Voorzitter, als laatste ga ik toch die hele lange titel weer uitspreken. Een nieuw Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen voor alle leerlingen, leerkrachten en overig onderwijspersoneel van Haarlemmermeer ligt vanavond voor ons. Metaforisch gesproken: het was een hele bevalling. De eerste babystapjes zijn in 2017 gezet en in 2019 en 2022 geactualiseerd. Uiteindelijk moest er bijgestuurd worden in het belang van alle gebruikers van al onze schoolgebouwen. Die uitdaging is in volledige gezamenlijkheid en als gedeelde verantwoordelijkheid – daarvan hebben we het gezicht vanavond mogen zien – opgepakt met alle schoolbesturen. Net als een bevalling, een hele klus voorzitter, om dat tot een goed einde te begeleiden. Hiervoor niet alleen dank aan het college en de procesbegeleider, bovenal dank aan alle schoolbesturen. U heeft het belang van alle leerlingen en onderwijspersoneel in Haarlemmermeer voorop gezet. Ook al betekende dat in sommige gevallen dat nieuwbouw of renovatie of vernieuwbouw van uw eigen scholen nu langer moet wachten. Dat is een groot compliment waard.

Voorzitter, dit plan is een stevig fundament voor alle gebruikers van onze schoolgebouwen omdat het een gezamenlijk gedragen, realistisch, uitvoerbaar plan is. Naast dat alle schoolbesturen intensief betrokken zijn geweest, is ook de raad meerdere keren geïnformeerd tijdens dit proces. We zijn eerder aan zet geweest en zijn nog steeds aan zet. In dit raadsvoorstel lezen wij dat de schoolbesturen eigen schooldirecties, raden van toezicht en GMR's per brief hebben geïnformeerd. Dan rijst bij ons de vraag: hoe zit dat met de leerlingen, ouders, verzorgers, onderwijspersoneel en overige gebruikers van die schoolgebouwen? Voorzitter, mijn fractie weet dat het informeren van deze gebruikers geen taak is van de gemeente, maar met het sportdebat vanuit de verkiezingsperiode nog vers in ons geheugen, waar vakleerkrachten bewegingsonderwijs de staat van de gymzalen onder de aandacht brachten en het feit dat hun signalen vaak zijn blijven steken bij leidinggevenden willen we hier wel de oproep doen richting de schoolbesturen om erop toe te zien dat ook alle dagelijkse gebruikers van onze schoolgebouwen goed meegenomen en geïnformeerd worden. De afgelopen week hebben wij namelijk aan verschillende statafels van Koningsdag tot verjaardagen al wat teleurstellende en ontevreden reacties van onderwijspersoneel gehoord over de IHP-besluiten.

Na goede gesprekken moet ik concluderen dat die gevoelens voortkwamen uit onwetendheid over de genomen besluiten. HAP zou het mooi vinden als het draagvlak voor deze opgave zich verder uitbreidt. Voorzitter, afsluitend. HAP is trots op dit IHP. Dit IHP is een prachtig, stevig en veilig fundament om te komen tot een uitdagende, gezonde, inspirerende – en wij voegen daar graag het woord 'veilige' aan toe – leer- en ontwikkelomgeving voor ieder kind – wat zegt u? O, dank u wel. Ik was aan het afronden, dat had ik u aangekondigd. – en werkomgeving voor onderwijzend personeel van de schoolgebouwen in onze gemeente. We gaan als gemeente grote investeringen doen in de onderwijshuisvesting. Dat is niet alleen in deze tijd een beste prestatie, maar bovenal één die het waard is voor de toekomst van onze kinderen. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik mag als voorzitter geen verbeteringen doen, maar u zei dat u de laatste was, maar dat klopt niet want we hebben mijnheer Hagemeijer van GEZOND Haarlemmermeer nog en ik wil hem het woord nu geven. Last but not least. De heer HAGEMEIJER: Voorzitter, ik zal niet het hele tekstje herhalen. Dat heeft mevrouw Elfers al gedaan, als op één na laatste. Het voorliggende Integraal Huisvestingsplan laat zien dat onze gemeente serieus werk maakt van de toekomstbestendige en gezonde schoolgebouwen.

De samenwerking met de schoolbesturen is zorgvuldig en uitgebreid geweest en het plan biedt een solide basis voor de komende zestien jaar. Toch is er een aantal punten dat vragen oproept waar we graag nog even de nadruk op willen leggen. Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

11

In het plan wordt herhaaldelijk gesproken over realistische planning met maximaal draagvlak en uitvoeringskracht, maar het blijft vaag wat er onder deze capaciteit wordt verstaan. Wat kunnen de gemeente en schoolbesturen nu echt concreet doen per jaar? Als de schoolbesturen meer expertise van de gemeente nodig hebben, hoe zit het dan met onze capaciteit en de planning daarvan? Zonder die informatie kunnen we eigenlijk weinig zeggen over de haalbaarheid van het plan. Gaan we echt twaalf tot veertien schoolgebouwen per jaar doen of worden het er dan toch minder? Ook willen wij wijzen op een aantal risico's dat nog onvoldoende aan bod komt. Denk bijvoorbeeld aan schaarste aan geschikte locaties in onze gemeente en de daarmee samenhangende, stijgende grondprijzen, maar bijvoorbeeld ook de voortdurend netcongestie, demografische onzekerheid, bijvoorbeeld door versnelde, vertraagde of uitblijvende woningbouw en tenslotte de kostenontwikkeling. Er is gerekend met 2% indexatie per jaar, maar dat is in de huidige markt eerder optimistisch dan realistisch. Als we bijvoorbeeld uitgaan van een indexatie van 3% per jaar geeft dit aan het eind van de rit al een verschil van € 10 à € 15 miljoen, toch een heel groot bedrag.

Dus rekenen we onszelf nu niet rijk met € 289 miljoen en volgen er over een aantal jaren weer moeilijke discussies en ongewenste aanpassingen omdat we het budget gaan overschrijden? Tot slot, de groeiende behoefte aan Integrale Kind Centra. Het wordt in het plan veelvuldig benoemd, maar in het raadsvoorstel wordt er eigenlijk weinig aandacht aan gegeven. Het wordt zelfs buiten beschouwing gelaten. Gezien de maatschappelijke trend zou het verstandig zijn nu al te anticiperen op de ruimtelijke en financiële impact daarvan. We weten allemaal dat ze komen, we willen dat allemaal hebben, dus waarom nemen we dat niet gewoon mee? Voorzitter, afrondend. Wij steunen dit plan, maar vragen het college om bij de voortgangsrapportages nadrukkelijk stil te staan bij de uitvoeringscapaciteit, de financiële onderbouwing en risicobeheersing. Alleen zo kunnen we scholen echt toekomstbestendig maken en ook houden. Tot zover. De VOORZITTER: Ik dank u wel, mijnheer Hagemeijer. Dan concludeer ik dat de fractie van EEN Haarlemmermeer niet aanwezig is en voor de rest alle aanwezige fracties het woord hebben gevoerd. Dan wil ik het woord geven aan wethouder Steffens. U mag hier komen staan. Dan wil ik alleen nog meegeven dat HAP, CDA, PvdA, ChristenUnie-SGP, FVD, BVNL, GEZOND Haarlemmermeer en Lid Koolmoes geen spreektijd meer hebben. Mevrouw Steffens, aan u het woord.

Wethouder STEFFENS: Voorzitter, dank u voor het woord. Ik moet u zeggen dat wat me het meest – hoe moet je dat zeggen? – bezig heeft gehouden in dit hele debat, eigenlijk de consensus is die ik hoor bij bijna alle partijen over het proces dat we hebben doorlopen. Ik moet u zeggen, ik ben er zelf ook heel trots op hoe het is verlopen. Natuurlijk niet alleen op het resultaat, maar vooral op hoe we er zijn gekomen. Ook ben ik trots, daar heeft een aantal van u ook iets over gezegd, op wat dat eigenlijk heeft gevraagd van alle deelnemende partijen, namelijk ook de kinderopvangorganisaties die ik niet heel veel in uw betoog heb terug gehoord. Ook zij hebben met ons aan tafel gezeten om te komen tot deze plannen in het IHP. Dat betekent, dat had ik voor mezelf eens even nagevraagd, dat we voor 21.262 leerlingen, 28 kinderopvanglocaties, 64 scholen in 89 gebouwen en vijftien schoolbesturen en de gemeente mooie plannen hebben gemaakt met elkaar. Dat is even om u ter illustratie mee te geven. Dat zei ook de inspreker, het gaat uiteindelijk om die kinderen en de mensen die werken met de kinderen in de gebouwen waarvan we met elkaar vinden dat ze goed van kwaliteit moeten zijn. Dus voorzitter, het IHP als resultaat van een intensieve samenwerking, maar wel met een realistische en een haalbare planning als uitgangspunt. Daar heb ik ook veel van u over gehoord vandaag.

Is dit realistisch? Kunnen er dingen veranderen? Is er nog flexibiliteit? Ik geef u even mee dat u best veel vragen heeft gesteld, ook wel heel erg verschillend van aard, dus ik ga proberen om zoveel mogelijk van wat ik heb meegeschreven aan u te beantwoorden, maar ik kan u niet beloven dat het precies allemaal lukt. Voorzitter, laat ik eventjes de partijen langs gaan. Dan begin ik met de VVD die meerdere vragen heeft gesteld over het MOP. Bijvoorbeeld 'hoe zit dat met het MOP?', dus de onderhoudsplanning waar de Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

12

schoolbesturen de verantwoordelijkheid voor hebben en waarvan u zegt 'in hoeverre kunnen wij met elkaar goed monitoren dat zij ook doen wat zij met ons afspreken?' U heeft mij het net horen zeggen, het was natuurlijk een gezamenlijk plan. Ik vertrouw dan ook op die verantwoordelijkheid waarin we dat met elkaar hebben opgesteld en ik vertrouw er ook op dat we die verantwoordelijkheid op deze manier – het is ook gebruikelijk dat zij als schoolbestuur zorgen voor het onderhoud – gewoon nakomen. Dus dat is het vertrouwen dat ik heb kunnen geven op basis van de gesprekken die we hebben gehad. U zegt eigenlijk 'vertrouwen is goed, maar controle is beter'. Dat hoor ik u zeggen. U vraagt ook aan mij 'kunnen we zorgen dat we dat in ieder geval scherp monitoren?' Ik ga ervan uit dat dat gebeurt en dat dat ook gebeurt in die projectgroep, waar u ook aan refereerde. Die is zo opgesteld dat daar drie schoolbesturen in vertegenwoordigd zijn, namens het VO, namens het PO en namens het SO en de gemeente. Als er signalen zijn dat er dingen niet goed gaan die ook echt effect hebben op ofwel de planning, ofwel de uitvoering, verwacht ik dat die signalen heel snel bij het bestuur komen en dan natuurlijk ook bij u. U heeft ook iets gevraagd over de schaalsprong en de gebiedsontwikkeling en hoe dat meebeweegt. Ik ga even kijken hoe ik dat op een verstandige manier aan u over kan brengen.

Ik heb ook een hulplijn, zo noem ik het maar even, omdat er ook wel heel veel vragen waren die soms wat technisch van aard zijn. Ik kan daarover het volgende zeggen. We monitoren natuurlijk de leerlingenprognoses. Ook de gebiedsontwikkeling verandert, zoals u al zei, soms duurt iets langer voordat we het een en ander meenemen. Maar hoe gaan we daar vervolgens mee om? Elke vier jaar wordt de planning aangepast en alles wat daartussenin gebeurt, heeft daar natuurlijk invloed op. U mag dus van ons verwachten dat er flexibiliteit blijft en dat we meekijken, want al ontwikkel je een gebied, dat wil nog niet zeggen dat de leerlingenprognoses gelijk oplopen met dat gebied. Soms brengen ouders kinderen toch op een andere plek naar school. Ik noem het voorbeeld, het werd net al genoemd, van Nassaupark. Daar wonen al mensen. Die kinderen zitten op dit moment of op een andere school of in een aantal lokalen waar deze school al gestart is in een andere wijk. We willen natuurlijk dat ze straks in hun eigen buurt naar school gaan, dus de verwachting is dat we daarin goed kunnen meebewegen. Ik ben het even kwijt, maar ik weet dat in ieder geval mevrouw Knikker iets vroeg over tijdelijke huisvesting en misschien was er ook nog een ander die daarnaar vroeg.

Daar had u wat zorgen over 'hoe kunnen we daarin meebewegen?' Dat kunnen we omdat we meerdere mogelijkheden hebben voor tijdelijke huisvestingslocaties. Dus we hebben niet alleen één treintje dat door moet lopen. We hebben verschillende opties en dat is ook in die planning meegenomen zodat we kunnen inschatten wanneer we ongeveer tijdelijke huisvesting nodig hebben en daar dus ook op kunnen bijsturen als dat anders loopt. Het betekent niet dat we ineens een school niet meer doen omdat het treintje anders stagneert. Dat zou ook niet kunnen. Voorzitter, er is ook iets gevraagd over sport en waarom we dat niet bij elkaar doen. Mijnheer Sidali had het daarover, maar ik heb er ook een aantal anderen over gehoord. Het is inderdaad zo dat in de manier waarop wij ons beleid hebben opgesteld en de plannen waarin dingen zijn weggezet of weggeschreven, op dit moment de financiering van de sportzalen en dergelijke op een andere manier gebeurt dan via het IHP. Ik snap uw pleidooi om dat bij elkaar te doen, maar we moeten niet vergeten dat onze sportzalen, gymzalen en sporthallen heel vaak voor meerdere scholen bedoeld zijn.

We hebben niet bij elke school een eigen gymzaal of een sporthal die alleen maar voor het onderwijs is, dus we kijken altijd heel goed naar waar scholen en groepen kinderen zich bevinden en kijken dan ook 'is er voldoende capaciteit in de omgeving – soms is dat in een sporthal die er staat – of hebben we hier een eigen sportvoorziening bij nodig?' U weet zelf nog ook uw tijd in een vorige periode dat er bijvoorbeeld in Lincolnpark een periode was dat er een sporthal nodig was, vanuit sport, maar zeker ook voor het bewegingsonderwijs. Het is heel mooi dat we dat hebben kunnen integreren in dat plan. Het voorbeeld Nassaupark dat al eerder genoemd werd, is zo'n zelfde voorbeeld want daar komt de gymzaal nu ook, als het aan het college ligt, bij de school zodat het bewegingsonderwijs vlakbij is en de verenigingen uit de buurt daar ook gebruik van kunnen maken.

Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

13

Voorzitter, ik ga even heel snel kijken. Mijnheer Meijer, u zei iets over bouwheerschap. Ik heb niet helemaal opgeschreven hoeveel voorbeelden u daarover gaf, maar u zei 'waarom zijn dat er maar zo veel?' Het is een keuze van het schoolbestuur om het bouwheerschap bij de gemeente onder te brengen. Wij moeten daar 'ja' tegen zeggen. Dat gaan we natuurlijk niet doen als zij dat ten eerste zelf niet vragen en ten tweede zeggen we niet 'u moet dat aan ons geven'. Dus dat gebeurt in overleg en daarom kunnen we dat heel mooi inpassen in die planning die we met elkaar hebben gemaakt. Meerdere mensen hebben het gehad over vernieuwbouw en renovatie en dat daar wat verwarring over was. Mijnheer Beusenberg heeft ook een concreet voorbeeld gevraagd als het gaat om de vierkantemeterprijs en de normbedragen. U begrijpt niet waarom dat zo is. Dat is een vrij technische vraag, dus ik ga proberen of ik u een beetje antwoord kan geven, maar anders kunt u dat later van mij op papier krijgen. Dat kan, voorzitter, maar in het kort zou ik erover willen zeggen dat we dat bij de casus waar u naar vraagt, de bouw van De Kameleon, al doen. Daar zijn we op dit moment mee bezig in Zwanenburg. Daar gebeurt al vernieuwbouw.

Het zit zo in elkaar – dat is even kort door de bocht, geef ik daar meteen bij aan – dat we vernieuwbouwen op het niveau van nieuwbouw en dat daar een levensduur van veertig jaar tegenover staat. Dat maakt dat het net zo duur is als de prijs van sloop en daarna nieuwbouw. Dat is even het technische antwoord op de vraag van mijnheer Beusenberg, voorzitter. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg heeft nog een verhelderende vraag, die waarschijnlijk niet zo technisch is. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u, voorzitter. Ik hoor wat u zegt. Ik hoor dat u zegt dat het dan veertig jaar geldt, maar wat is er dan met de fundering, betonwerk, vloeren? Dat gaat sowieso al tussen de 75 en 100 jaar mee. Dus ik begrijp niet waarom dat bedrag dan zo hoog moet zijn. Wethouder STEFFENS: Dat ga ik u dan schriftelijk laten weten. Weet even dat vernieuwbouw vooral inhoudt dat je delen van de constructie laat staan. Vervolgens kunnen dingen dus makkelijker erbij gebouwd worden want het past allemaal binnen het bestaande bestemmingsplan. Dat geeft dus snelheid. We zorgen dat we soms de fundering laten staan en soms een aantal andere onderdelen. We kunnen dan eigenlijk met relatief minder geld veel meer vernieuwen, waardoor het ook nog veel langer meegaat. Dus daar zit het hem in, maar u kunt van mij schriftelijk antwoord krijgen, als u dat nog wenst.

Ik wil nog even ingaan op mijnheer Sidali, die ook iets zei over waarborgen dat alle scholen en alle schoolbesturen, meer of minder draagkrachtig, toch echt kunnen rekenen op frisse scholen. Ik kan u zeggen: dat is zo. Dat komt doordat – ik probeerde net even de juiste bewoordingen voor mezelf daarvoor op te zoeken want meerderen van u hebben daar ook iets over gevraagd – wij teruggaan naar – dan ga ik even de goede termen erbij halen – de wettelijke verplichting en dat is het bekostigen via het Besluit bouwwerken leefomgeving met duurzaamheidsniveau BENG, waarbij GroenLinks suggereerde dat ENG de nieuwe norm wordt, maar dat is echt niet zo. De nieuwe norm is BENG. Daar werken wij al op vooruit. Daarom kiezen wij daar ook voor. De Frisse Scholen klasse B is de afspraak die we maken, dus in deze afspraken die we nu hebben, maakt het niet uit hoe groot of klein de draagkracht van het schoolbestuur is. Dit is het basisniveau. Als zij meer wensen, kan het natuurlijk zijn dat een schoolbestuur kiest voor een extra investering. U zegt 'dat creëert ongelijkheid'. Ik begrijp de gedachte die daarachter zit, maar dat is wel de afspraak die wij hebben gemaakt vanuit de verantwoordelijkheid die wij hebben als gemeente voor de realisatie van schoolgebouwen.

Het kan natuurlijk zijn dat sommige schoolbesturen er echt waarde aan hechten om een bepaalde school nog veel – ik noem maar even het woord dat ik niet mag zeggen, geloof ik – duurzamer te maken, maar dat is dan een keuze die zij zelf maken want in het verleden hadden wij daar andere afspraken over. Dat leidde uiteindelijk tot het niet meer bouwen van scholen omdat we daar niet goed uitkwamen met elkaar. Voorzitter, ik probeer af te ronden.

Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

14

De VOORZITTER: Mevrouw Steffens, als u het kort kunt houden? Wethouder STEFFENS: Ik doe echt mijn best, voorzitter, maar er waren echt heel veel vragen. Mag ik nog reageren op de VVD en de schaalsprong? De VOORZITTER: Als u die kort en krachtig kunt beantwoorden, dan graag. Mijnheer Meijer, uw tijd is voorbij. Wethouder STEFFENS: Ik ga het proberen, voorzitter. Even kijken wat mevrouw Mees precies vroeg. Zij vroeg in hoeverre bij de gebiedsontwikkeling mijn veronderstelling is dat er in de Schaalsprong Wonen voldoende middelen zijn. Natuurlijk niet. Dat weten we met elkaar, maar dat betekent dat we wel moeten kijken bij gebiedsontwikkeling in hoeverre er noodzaak is tot het plaatsen van voorzieningen, waaronder ook scholen, ook sport en ook groen en dat we steeds kijken naar de dekking die er binnen de schaalsprong is. Dat is de afspraak. Maar of dat voldoende is? We weten allemaal dat het niet zo is, maar we kijken natuurlijk in de tijd ook in hoeverre we daar weer een mouw aan kunnen passen. Dus dat blijft een vraag. Een antwoord op een vraag van mevrouw Koolmoes die iets zei over de schoolpleinen die er niet in zouden zitten. Mevrouw Koolmoes, de schoolpleinen zitten er wel in want die horen er gewoon bij, dus die zorg hoeft u niet te hebben. Ja, voorzitter, ik hoop dat ik alles heb gehad, maar het waren er ook wel veel.

Mevrouw KOOLMOES: Ja, voorzitter, excuus, maar er is een vraag niet beantwoord die ik juist vanmiddag zelfs doorgestuurd heb aan de wethouder, zodat die wel beantwoord kon worden. Wethouder STEFFENS: U heeft gelijk, mevrouw Koolmoes. Dat was ook een belangrijke vraag. Mag ik die nog beantwoorden, voorzitter? Mevrouw Koolmoes had mij inderdaad laten weten dat ze een vraag had over een subsidieaanvraag uit het rijk, het Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting. Ook anderen heb ik daarover gehoord. Ik wil daarover zeggen, mevrouw Koolmoes, dat wij als gemeente geen scholen kunnen aanmelden, maar dat wij samen met de schoolbesturen kijken voor welke scholen onderdelen – want er zitten drie onderdelen in die subsidieregeling – interessant zijn. Het zijn leerlab's. We gaan in elk geval met de Werkgroep Innovatie kijken of we één van onze projecten voor parametrisch bouwen kunnen aanmelden en er is een mogelijkheid voor project IKC Wereldwijs om te kijken of we voor het leerlab ‘inclusieve scholen’ iets kunnen doen. Dus voorzitter, meer tijd is er niet. Dank u. De VOORZITTER: Er is geen tijd, maar mijnheer Meijer heeft nog een antwoord tegoed op een vraag die hij heeft gesteld. De heer MEIJER: Dank u, voorzitter.

Het is eigenlijk een punt van orde want ja, ik ben door mijn spreektijd heen, dat klopt, maar ik heb nog twee vragen openstaan die niet gesteld zijn en die kan ik misschien straks nog stellen in de tweede termijn als daar ruimte voor is, maar dat is dan helemaal aan u, voorzitter. De VOORZITTER: (reageert zonder microfoon) De heer MEIJER: De belangrijkste is of wordt toegezien of de scholen uit hun eigen fondsen daaraan meebetalen.

Verslag Sessiedebat RV Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 8 mei 2025

15

De VOORZITTER: Daar mag u op antwoorden. Ik wil erop wijzen dat, mochten er nog raadsleden zijn die vragen missen, nu de gelegenheid is om te vragen. Ik wil er alleen wel op wijzen dat het van uw eigen tweede termijn af gaat. Wethouder STEFFENS: Ja, voorzitter, even een kort antwoord. Ik heb dat net al gezegd, mijnheer Meijer, dus ik dacht eigenlijk dat dat voor u ook voldoende zou zijn. Wij gaan terug naar onze wettelijke verplichtingen en bekostigen dus uit het BBL. Dat is de norm. Als een schoolbestuur meer wenst, gaat dat vanuit hun eigen portemonnee. Voorzitter, ik zou eigenlijk willen afronden, anders zou ik dat vergeten, met zeggen dat ik met de schoolbesturen hier vertegenwoordigd vandaag, doordat u heeft toegestaan dat mijnheer De Jong mocht inspreken, enorm trots ben op het staaltje werk dat we met elkaar hebben verricht. Dat zijn vooral uren van ambtenaren en schoolbesturen geweest en ik wil vertellen dat wij vinden dat het hiermee realistisch is qua planning, maar ook qua financiën. De toekomst zal uitwijzen in hoeverre dat haalbaar is met de stijgende prijzen. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan zie ik mijnheer Koning en mevrouw Mees nog staan. Mijnheer Koning.