Verslag 2024-06-27 Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 27 JUNI 2024 Onderwerp:

RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer (10973893)

Voorzitter:

mw. S. van de Meeberg

De leden: dhr. T.M. Beusenberg, dhr. S.J. Bier, dhr. T.M. Blom, dhr. M.F. Boels, mw. Y.M.G. Bouwhuis, mw. J.M. Hup, mw. M.C.M. Roos, dhr. A. de Ruiter, dhr. A. Salhi, dhr. K. Sulmann, dhr. D.P.F. Zuyderwijk Griffier: mw. H. Kharouni Portefeuillehouders: mw. C.F.M. van der Meij Insprekers: dhr. N. van der Voort (Windcoalitie Haarlemmermeer-Zuid), mw. T. de Vries (Natuur en Milieufederatie Noord-Holland), dhr. R. Scheurwater (Hoofddorpse Luchtvaartclub), dhr. B. van Eerden (Dorpsraad Abbenes)

De VOORZITTER: Dames en heren, het is 19.30 uur. Als alle raadsleden hun plaats willen innemen, kunnen wij beginnen met het sessiedebat Wind op land. Ik wil graag even met u als raad overleggen. Wij hebben vier insprekers met elk vijf minuten spreektijd. Ik stel voor dat u daarna uw vragen aan hen stelt, dus dat u ze even opspaart totdat alle vier de insprekers zijn geweest. Dat dwingt u namelijk om kort en bondig te zijn in uw vraagstelling, want anders zijn we al het eerste half uur van ons gesprek kwijt aan de insprekers en dat zou zonde zijn als dat ten koste gaat van uw debattijd. Ik wil dus graag snel van start. Ik begin met de eerste inspreker te vragen naar voren te komen. Dat is mijnheer Van der Voort namens de Windcoalitie Haarlemmermeer-Zuid. U krijgt vijf minuten. Even voor de insprekers, als u klaar bent, kunt u weer plaatsnemen. Als u allen geweest bent, kom dan even samen naar voren. Dan kunnen de raadsleden vragen aan u stellen. Mijnheer Van der Voort, gaat uw gang. De heer VAN DER VOORT: Geachte voorzitter, leden van de gemeenteraad, leden van het college en andere belangstellenden, namens de Windcoalitie Haarlemmermeer-Zuid maak ik graag gebruik van de gelegenheid om vanavond in te spreken. Mijn naam is Nick van der Voort en ik ben projectleider van de Windcoalitie Haarlemmermeer-Zuid.

De Windcoalitie Haarlemmermeer-Zuid is een lokaal initiatief van boeren en burgers uit Haarlemmermeer. Er is een aantal van hen hier ook aanwezig. Zij zijn degenen die het project hier maken. Het is een samenwerking van Coöperatieve Windenergievereniging Meerwind, lokale boeren in Vereniging Windpark Agri-Haarlemmermeer en de landelijke energiecoöperatie Windunie. Wij geloven in schone energie van, voor en door iedereen in Haarlemmermeer. We willen voor de inwoners en bedrijven van Haarlemmermeer groene stroom opwekken en zo geven wij Haarlemmermeer energiezekerheid en dat kan weer meehelpen aan de ontwikkeling van woonwijken en om ondernemers groeikansen te laten pakken. We staan op een belangrijk punt in het proces voor de ontwikkeling van duurzame energie in Haarlemmermeer. Vanavond behandelt u de conceptpeiling en de conceptspelregels voor windenergie. In dit proces vinden wij haalbaarheid, betaalbaarheid en goede informatievoorziening voor burgers essentieel. Daarom willen wij u input meegeven om de peiling en de spelregels beter te maken, want een goede peiling en goede spelregels, daar heeft iedereen wat aan. Als eerste de peiling. De peiling kan bewoners helpen om te komen tot een zorgvuldig afgewogen mening over windenergie. Dat doet de peiling nu niet.

De informatievoorziening die mensen uitleg moet Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

1

geven, ontbreekt grotendeels en is soms zelfs helaas onjuist en dat terwijl windenergie zo’n complex onderwerp is. De vragen en antwoorden in de peiling zijn daarnaast onevenwichtig. Er worden vooral nadelen genoemd in de peiling, terwijl de voordelen nauwelijks naar voren komen. Wij vragen ons oprecht af of bewoners zich zo een doordacht en evenwichtig oordeel kunnen vormen. Dan de spelregels. Wij vinden het belangrijk dat de spelregels zorgen voor een windpark dat haalbaar en betaalbaar is, dat een windpark zoveel mogelijk voordeel biedt voor de inwoners en bedrijven van Haarlemmermeer en dat het rendement binnen de polder blijft. De landelijke toetsingskaders schrijven voor hoe je een onderzoek moet doen, welke onderzoeken je moet doen, wat voor normen daar dan bij zitten waar een initiatiefnemer aan moet voldoen en dat geeft duidelijkheid. De conceptspelregels zijn strenger dan die toetsingskaders. Zo vragen de spelregels om meer onderzoeken, namelijk voor geluid, natuur en slagschaduw. Voor deze onderzoeken ontbreekt een toetsingskader. Dat heeft grote impact op de kosten en doorlooptijd van het windinitiatief. Het zet de haalbaarheid en betaalbaarheid onder druk en daarmee het voordeel en het rendement dat is bestemd voor inwoners en bedrijven van Haarlemmermeer. Andere spelregels zijn vaag geformuleerd. Daarmee worden bewoners op het verkeerde been gezet.

Samenvattend roepen wij de gemeenteraad op om het college twee opdrachten mee te geven: 1. De informatievoorziening in de peiling moet worden verbeterd zodat burgers een doordacht oordeel kunnen vormen. 2. De spelregels mogen een haalbaar en betaalbaar windpark niet in de weg staan. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Van der Voort. In de raadsvergadering is het eigenlijk niet toegestaan om geluiden van goedkeuring of afkeuring te uiten. Mevrouw De Vries, namens de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland. Kunt u naar voren komen? Dan krijgt u ook vijf minuten spreektijd. Mevrouw DE VRIES: Goedenavond. Dank u wel voorzitter. Geachte gemeenteraadsleden, mijn naam is Tineke De Vries, ik spreek in namens de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland. Voor u die ons nog niet kennen, wij staan voor versnelling van de energietransitie en voor een gezonde natuur en leefomgeving in Noord-Holland. De Natuur en Milieufederatie Noord-Holland sluit zich grotendeels aan bij de reactie van de Windcoalitie Haarlemmermeer-Zuid. We hebben een paar aanvullende punten daarop die ik vanavond met u wil delen. Allereerst de peiling. We vinden het belangrijk dat de vragen van de geplande peiling niet sturend zijn. Volgens ons kan daar nog wel een verbetering in worden aangebracht.

Een aandachtspunt dat we nog willen noemen is ook de communicatie rondom de peiling, waarvan we het belangrijk vinden dat de verwachtingen van de invullers van de peiling ook goed gemanaged worden. Wat voor invloed hebben zij met het invullen van de peiling? Uiteindelijk worden namelijk – zoals u ook weet – alle belangen, de individuele belangen van de invullers en de algemene belangen van energietransitie en natuurbescherming, gewogen op politiek, provinciaal niveau, in dit geval. Dan voor wat betreft de spelregels. Met de Windcoalitie Haarlemmermeer-Zuid zijn wij van mening dat de bestaande wettelijke kaders en regelgeving, inclusief de nieuwe voorgestelde landelijke milieunormen per 1 juli 2025 het uitgangspunt moeten zijn. Daarbij worden de geluidsnormen bijvoorbeeld al strenger dan ze nu zijn, dan ze al waren. Daarbovenop kan er zeker nog wel een inspanningsverplichting van initiatiefnemers worden gevraagd, bijvoorbeeld om een bepaald onderzoek te doen of te vragen om te streven naar zo weinig mogelijk hinder. Op die manier lezen wij ook de spelregel 4.2.1 over het gevraagde onderzoek naar mogelijkheden om de hinder van slagschaduw tot nul te beperken. Er kan gevraagd worden dat de initiatiefnemer dit onderzoekt en ernaar streeft, maar alleen in relatie tot de financiële haalbaarheid en de uitvoerbaarheid van het project.

Een inspanningsverplichting in de spelregel moet naar ons idee dus wel uitvoerbaar en ook toetsbaar zijn en daarom dus zo eenduidig mogelijk worden geformuleerd. Vraag bijvoorbeeld niet, zoals nu gedaan wordt, in spelregel 5.1.3 naar een natuuronderzoek naar niet beschermde dier- en plantsoorten, Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

2

want dat zijn er echt wel heel erg veel. Wij stellen voor om die vraag concreter te maken door te vragen naar een onderzoek van Rode Lijstsoorten. Dat zijn bedreigde soorten waarvan erkende lijsten bestaan die echter niet of nog niet wettelijk beschermd zijn. Daarmee wordt ook aangesloten op specifieke zorgplicht, zoals die met de Omgevingswet in de natuurbeschermingswetgeving is vastgelegd. Zo vinden we ook dat conceptspelregel 4.1.3 niet concreet genoeg is. Voor wat betreft geluid is hij namelijk onduidelijk. Het is onduidelijk wat er nu precies van initiatiefnemer wordt verwacht met betrekking tot het zoveel mogelijk beperken van geluid, want er staat in 'in de als stil ervaren periode'. Maar ja, wat is een 'als stil ervaren periode'? Door wie dan? En wanneer? Dit is onmogelijk concreet en toetsbaar of ook handhaafbaar te maken. Wij denken dat je beter een oplossing kunt zoeken in de sfeer van de handhaving, bijvoorbeeld door de vergunningverlener te vragen om op een toegankelijke en responsieve manier voor omwonenden overlast die ze mogelijk ervaren, goed meldbaar te maken en te zorgen dat er ook actie op wordt ondernomen. Een bijvoorbeeld daarvan is te vinden bij de omgevingsdienst van de regio Rijnmond. De link heb ik hier staan, daar heeft u zo niet zoveel aan. Die ga ik niet voorlezen, die kan ik eventueel nasturen, maar dat zijn eigenlijk onze oproepen aan u.

Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw De Vries. Misschien is het inderdaad goed als u die link nog even nastuurt, want dan komt die link naast uw inspraak in ons systeem. Hij staat er al, hoor ik net. Helemaal goed. Dan wil ik vragen of mijnheer Scheurwater naar voren wil komen, voorzitter van het bestuur van de Hoofddorpse Luchtvaart Club. Ook vijf minuten voor u, gaat uw gang. Het linker knopje kunt u indrukken. O sorry, het rechterknopje van de microfoon. De heer SCHEURWATER: Neem me niet kwalijk, dit is een beetje nieuw voor mij, zodoende. Ik ga proberen zes minuten tekst in vijf minuten te proppen. Geachte voorzitter, leden van de raad, collegeleden en andere aanwezigen, al dan niet online, zoals aangekondigd vertegenwoordig ik de Hoofddorpse Luchtvaart Club die ik verder in dit korte betoog zal benoemen als de HLC. Mijn naam is Ronald Scheurwater en ik ben sinds een jaar of vijf voorzitter van deze prachtige club. Bijna een pareltje In de Haarlemmermeer, zou ik willen zeggen. De HLC is een zeer actieve vereniging met bijna 200 leden die de modelvliegsport beoefenen op een mooi vliegveld, dat gelegen is aan het Dr. Heijepad te Abbenes. Ons vliegveld ligt in een van de zoekgebieden waarin initiatiefnemers het plan hebben om windmolens te plaatsen. Zijn wij tegen windmolens? Nee, zeker niet.

Echter, wij willen voorkomen dat onze vereniging ter ziele gaat vanwege de komst van een windmolen of meerdere windmolens op onze locatie. Kortgeleden hebben Merle en Vincent onze vereniging bezocht. Wij hebben met hen samen een stukje landkaart gearceerd, waar wij het wenselijk zouden vinden dat ze niet zouden komen. Merle en Vincent weten dat inmiddels, maar ik wil toch nog even gezegd hebben hier dat wij het zeer op prijs stellen dat de gemeente Haarlemmermeer met ons meedenkt. Dank daarvoor ook nog even. Zo'n slordige twaalf jaar geleden zijn wij verhuisd van de IJweg in Hoofddorp naar onze nieuwe locatie in Abbenes. Onze verhuizing had destijds te maken met een nieuwe start- en landingsbaan op Schiphol. Samen met de gemeente en de Luchtverkeersleiding Nederland, afgekort LVNL, is gezocht naar een nieuwe locatie waar wij veilig konden vliegen zonder overlast voor omwonenden en omgeving. In een dichtbevolkt gebied als Haarlemmermeer was dat bijna onmogelijk. Na jaren zoeken is dat toch gelukt. Dankzij de inspanning van gepassioneerde mensen bij ons op de club, bij de gemeente en bij de LVNL. De komst van windmolens in het gearceerde gebied is desastreus voor onze vereniging. Ik wil u graag uitleggen waarom. Volgens ons maatwerkvoorschrift vliegen wij met radiografische vliegtuigen binnen een cirkel met een straal van 250 meter.

De ervaring leert dat windmolens aan de rand van een modelvliegveld het vliegen zo goed als onmogelijk maken. Dat heeft te maken met de afmeting van een windturbine. Die is enorm groot en je kunt eigenlijk als je een ooghandcoördinatiesport doet, niet meer inschatten waar die paal staat en hoe ver je daarvandaan vliegt.

Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

3

Een nieuwe verhuizing door de komst van windmolens is kort gezegd onmogelijk. Destijds zijn alle gebieden in de buurt uitgekamd en getoetst op wetgeving waaraan wij willen en moeten voldoen. Onze huidige locatie was en is de enige locatie waar 200 leden hun hobby kunnen uitoefenen. Voor velen zelfs een way of life, zou ik willen zeggen. Mede door onze goede verstandhouding met de gemeente en welwillendheid van de landeigenaar hebben wij op dit moment een van de mooiste modelvliegvelden van Nederland, werkelijk uniek in de Randstad, onder de rook van Schiphol. We hebben door de jaren heen forse investeringen gedaan op onze huidige locatie. Wij hebben machines aangeschaft, een kantine gebouwd. We hebben wat infra aangelegd en gewijzigd en wat dies meer zij. Buiten het plezier en het daaraan verbonden welzijn van 200 leden, gaan er dus ook tonnen aan geld verloren als de provincie zou besluiten onze club niet te ontzien. Het zou extreem zuur zijn als initiatiefnemers en de provincie punt 3.2.1 uit de spelregels zouden negeren. Wij hebben wedstrijdvliegers in onze gelederen die op het wereldtoneel meedoen en die kunnen zo goed presteren doordat wij in de afgelopen jaren heel goede trainingsomstandigheden hebben kunnen creëren op onze locatie. Wij spreken over een zeer, zeer actieve vereniging, waar zo'n 10% van onze leden jeugd is, onder de achttien jaar.

Zij worden wegwijs gemaakt in de luchtvaarttechniek en ontpoppen zich bij ons tot jongvolwassenen die veelal een job vinden in de luchtvaart of in luchtvaartgerelateerde beroepen. Zo'n beetje de helft van de leden heeft wel iets te doen met luchtvaart en werkt in onze regio in deze branche. Hoe mooi is het als een vereniging een opstartplek is voor een mooie loopbaan in de maatschappij? Zolang ze bij ons lopen, slopen ze geen bushokjes, hoor ik nog al eens zeggen. Ik geef u te denken. Ons vliegveld wordt veel bezocht door leden en bezoekers die genieten van hun vrije tijd en/of pensioen en verbinding en aanspraak zoeken op onze club. Onze club bestaat binnenkort vijftig jaar. Wij zouden dat graag groots vieren met gasten uit binnen- en buitenland en een geweldig evenement. Windturbines, die roet in het eten gooien passen niet in het beeld dat ik jullie heb willen schetsen van een vereniging met zo'n rijke historie als de onze. Mijn vraag mag duidelijk zijn: laat iedereen die betrokken is bij dit project eens terugdenken aan de afgelopen vijf minuten. Ook doe ik een hartelijke uitnodiging aan de verschillende initiatiefnemers om met ons in gesprek te gaan of te blijven. Wij zijn van harte bereid constructief mee te denken met jullie plannen. Kom langs of bel ons. Dank u voor uw aandacht. De VOORZITTER: In minder dan vijf minuten, dat heeft u in vliegende vaart gedaan.

De heer SCHEURWATER: Zo is het. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Scheurwater. Dan wil ik de heer Van Eerden vragen naar voren te komen. De heer Van Eerden is hier namens de Dorpsraad Abbenes en spreekt in namens deze dorpsraad. Gaat uw gang. De heer VAN EERDEN: Goedenavond voorzitter, goedenavond raadsleden en andere genodigden. Mijn naam is Bas van Eerden en ik ben nu bijna acht jaar voorzitter van de Dorpsraad Abbenes. Namens de Dorpsraad Abbenes en inwoners van Abbenes spreek ik in tijdens deze raadsessie. U zult wel denken 'daar is weer de voorzitter, die vanuit Abbenes de tijd en de moeite neemt om hier weer in te spreken'. Graag wil ik u meegeven dat wij dit werk vrijwillig doen en dat dit veel tijd in beslag neemt om een gedegen onderzoek en verhaal te doen. Ik wil niet als Marcel van Roosmalen overkomen, maar zal mijn best doen. Allereerst wil ik meegeven dat het proces rondom de spelregels en peilingen bij ons nogal vreemd overkomt, in het geheel van het proces. Eerst wordt de marktconsultatie gedaan, die al met incomplete informatie en onvolledig voorwerk wordt uitgezet, zonder de betrokken partijen, zoals wij onszelf ook zien als Dorpsraad Abbenes, te informeren dat dit plaatsvindt. Als voorzitter ben ik door diverse partijen benaderd. Dat had ik toch wel graag vooraf willen weten, zodat ik mij had kunnen voorbereiden op wat mij te wachten stond.

We hebben als Dorpsraad Abbenes tijd geïnvesteerd om met mogelijke partijen Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

4

aan tafel te zitten. Daar hebben wij ook informatie gekregen waarvan ik het vermoeden heb dat deze niet bij de gemeente bekend is. Dit benoem ik omdat deze informatie niet in de stukken terugkomt en deze wel van wezenlijk belang kan zijn. Wij hebben vragen gekregen waarom de gemeente niet eerder een onderzoek naar draagkracht heeft gedaan binnen het zoekgebied en de spelregels nog niet vast stonden. Dus wij hebben onze vraagtekens bij de uitvraag van de marktconsultatie. Voor de peiling zijn de vragen helder, maar toch ook weer gekleurd van karakter. Wij missen dat ook de inwoners die niet voor windmolens zijn, hun onderbouwing kunnen geven. Bij de vragenlijst hebben we twee punten van aandacht. Dat begint al bij het begin van bijlage 2, doelgroepomschrijving. Iedereen mag de vragenlijst invullen, staat er letterlijk, de primaire doelgroep zijn inwoners van de gemeente Haarlemmermeer. In onze optiek is dit niet wenselijk. Ons verzoek is om de doelgroep te beperken tot de inwoners van Haarlemmermeer-Zuid. Het kan toch niet zo zijn dat inwoners uit het noorden van Haarlemmermeer hun mening gaan geven over windmolens waar zij geen last van hebben, maar wel de vruchten van kunnen plukken? Haarlemmermeer-Zuid is een kwart van de oppervlakte van heel Haarlemmermeer, maar met de minste inwoners.

In de vragenlijst heb je blok 6, impact op ruimte, waar een vraag gesteld wordt die berust op verkeerde informatie, of verouderde informatie, omdat de richtlijnen niet de actuele norm betreffen gezien de hoogtebeperking van Schiphol. Zie het rapport van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, juli 2020. Kort samengevat, er zijn nog genoeg punten van aandacht die onzes inziens teruggebracht moeten worden tot een goed proces en duidelijke betrokkenheid van de gemeente voor de inwoners van Haarlemmermeer-Zuid. Het zal de gemeente goed doen eerst een peiling te doen en aan de hand van deze punten beleid te maken waarin de spelregels een onderdeel zijn en dan pas de markt in. Nu loopt het door elkaar is ons idee. Er worden verkeerde verwachtingen geschapen en de rol van de gemeente hierin lijkt ver te zoeken. Waar blijft de betrokkenheid van de gemeente bij haar inwoners in Haarlemmermeer-Zuid, dus zowel voor bewoners, als agrariërs en andere ondernemers? Het moge duidelijk zijn dat inwoners een bepaald andere mening hebben dan de agrariërs hebben.

We hebben daar ook gesprekken mee gehad en het moge duidelijk zijn dat agrariërs juist geïnteresseerd zijn omdat het voor hen steeds lastiger wordt hun werk te doen door wet- en regelgeving of doordat de gemeente/provincie al een andere bestemming voor hun land hebben die ze zelf nog niet weten, omdat het streepje op de kaart nog kan verschuiven, dus dan zijn windmolens op hun land een welkome inkomstenbron. Hopelijk kunt u iets met deze informatie en de kritiek die wij als Dorpsraad Abbenes, maar ook als inwoners van Haarlemmermeer-Zuid hebben. Dank u wel voor uw aandacht. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan wil ik u vragen te blijven staan en vraag ik de andere insprekers ook weer even naar voren te komen. Dan ga ik ophalen of er vragen voor u zijn vanuit de raad. Ik zie mevrouw Bouwhuis, mijnheer Bier, ik zie heel veel vingers. Ik begin met Forza! Mevrouw Bouwhuis, gaat uw gang. Mevrouw BOUWHUIS: Bedankt aan alle insprekers voor het inspreken. Ik had twee vragen aan mijnheer Van der Voort. U geeft aan dat de informatie in de conceptpeiling soms onjuist is. Kunt u hier enkele voorbeelden van noemen? Mijn tweede vraag: in uw oproep aan de gemeenteraad geeft u twee opdrachten mee. De tweede oproep is dat u vraagt om de spelregels zo op te stellen dat zij een haalbaar en betaalbaar windpark niet in de weg staan.

Bent u het dan met Forza! eens dat een dergelijke oproep het opstellen van spelregels tot een farce maakt? De VOORZITTER: De heer Van der Voort. De heer VAN DER VOORT: De eerste vraag was over wat er onjuist is in de peiling. Ik weet niet of u de bijlage voor u heeft, maar in vraag 7 staat een vraag, namelijk 'hoe belangrijk vind je het dat een nieuw windpark lijkt op het huidige windpark langs de A4?' En dan gaat het met name om die schuingedrukte Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

5

zin 'Dit gaat bijvoorbeeld om dezelfde of opeen lopende hoogte en kleurstelling'. Dus turbines van dezelfde hoogte. De turbines die er nu staan, zijn al een aantal jaren oud. Die staan er al een tijdje. Je ziet in de markt dat de techniek voortschrijdt, dus de turbines worden steeds groter en dat betekent dat turbines zoals die nu niet meer gemaakt worden. Dus al zou je het willen, je kunt ze niet meer krijgen. Je kunt ze ook niet meer op die manier plaatsen. Die optie voorspiegelen kan dus, denk ik, alleen maar tot teleurstelling leiden in de toekomst. De tweede vraag ging over de oproep aan de gemeente of aan het college om de spelregels haalbaar en betaalbaar te houden. Ik denk dat dat niet het spelregelproces tot een farce maakt. Ik denk dat het goed is dat we met zijn allen spelregels afspreken, dat we afspreken hoe we in dit verdere proces met elkaar omgaan, waar we wel besluiten over nemen, waar niet, wat we heel belangrijk vinden. Goede spelregels en een haalbaar en betaalbaar windpark kunnen gewoon samengaan als we maar met zijn allen de juiste dingen afspreken. De VOORZITTER: Dank u wel, wie had ik dan? Ik begin met mevrouw Hup, ChristenUnie-SGP, gaat uw gang. Bundelt u ook de vragen alstublieft. Mevrouw HUP: Dank u wel. Ik had er één en het mag aan een van de vier insprekers zijn.

De zienswijzeprocedure en de peiling vinden tegelijkertijd plaats in de periode van 2 september tot en met 13 oktober a.s. Kunt u zich daar ook in vinden? Ik dacht ergens in de stukken te hebben teruggelezen dat er één inspraak was die zei 'dat kan niet tegelijkertijd'. Klopt dat? De VOORZITTER: Mevrouw Hup, wilt u gewoon aan één iemand de vraag richten? Mevrouw HUP: Aan één iemand de vraag stellen? Dan kies ik voor de Windcoalitie HaarlemmermeerZuid om die vraag te beantwoorden. Is dat uws inziens met elkaar te combineren, door dat tegelijkertijd doen, dus de zienswijze en de peiling tegelijkertijd? De VOORZITTER: Mijnheer Van der Voort. De heer VAN DER VOORT: De opmerking komt niet van ons, maar ik denk wel dat dat tegelijk kan. Het heeft allebei als doel om informatie op te halen over de spelregels en over wat mensen belangrijk vinden. Dus ik denk dat dat best parallel kan. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan zag ik een vinger van mijnheer Bier, D66. De heer BIER: Ja dank u wel, voorzitter. Ik had vragen aan alle vier de insprekers. Ik weet niet of ik die ook moet bundelen? De VOORZITTER: Potverdorie. Nou, gaat uw gang. De heer BIER: Ik begin met de heer Van der Voort van de Windcoalitie Haarlemmermeer-Zuid. Dank u wel. We horen regelmatig bij onze woningbouwplannen over netcongestie. We hebben nu het voornemen om windmolens bij te plaatsen. Die gaan extra energie opwekken.

Wat doet dat met de congestie? Maakt dat het juist makkelijker of moeilijker of wat gaan we daarmee doen? De tweede vraag die ik had, werd ook al een klein beetje gesteld door Forza! Wij constateren wat rare tegenstellingen in de tekst. U gaf al een voorbeeld van onjuiste informatie met de hoogte of de aansluiting op het oude park. Ik heb begrepen dat ook de nieuw vast te stellen normen nog niet bekend zijn en dat die toch al als voorwaarden worden meegenomen om spelregels te maken. Wat kunnen wij daarmee als gemeenteraad?

Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

6

De VOORZITTER: Goed. Mijnheer Bier, ik zou wel willen vragen om het iets korter te willen houden, zodat het debat straks nog kan plaatsvinden. Mijnheer Van der Voort. Mijnheer VAN DER VOORT: Bedankt voor de vragen. Als eerste, als het gaat over de woningbouw, zit daar een technisch verhaal achter, maar u moet zich voorstellen dat een onderstation waar alle kabels uitkomen die de regio in gaan, een soort van grote stekkerdoos is. Daar komen alle kabels uit die naar bijvoorbeeld bedrijven, woningen en dat soort zaken gaan. Op het moment dat er congestie plaatsvindt en binnen hetzelfde netvlak, zo heet dat, er windturbines bijgeplaatst kunnen worden, zijn er mogelijkheden om die congestie te omzeilen. De nieuwe wetgeving in de Energiewet geeft daar ook meer juridische mogelijkheden voor om dat te kunnen vormgeven. Ik zeg niet meteen 'je kunt het morgen uitvoeren', maar door die wetgeving zijn er wel meer mogelijkheden om dat te kunnen doen en dus die congestie die overal in den lande speelt en moeilijk op te lossen is, wel te omzeilen. De tweede vraag ging over de nieuwe geluidsnormen, volgens mij. Die worden inderdaad al wel gevraagd door de spelregels en die gaan, als het goed is, gelden vanaf juli volgend jaar.

Ik denk dat het best kan om die spelregels daar nu al op te enten omdat het niet in de lijn der verwachtingen is dat er al een vergunningaanvraag gedaan kan worden voor die tijd. Dus dan gelden sowieso die nieuwe normen. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Bier, u heeft nog vragen voor de andere insprekers, hè? Houd u het kort alstublieft. De heer BIER: Ja. Aan de heer Scheurwater van de HLC. Als ik uw inspreekreactie gehoord heb, dan denk ik dat alleen optie midden een belemmering zou zijn omdat die grenst aan het roze gebied dat u op de kaart heeft laten intekenen. De VOORZITTER: Wat is uw vraag, mijnheer Bier? De heer BIER: Klopt dat? Klopt het dat het alleen voor de optie midden geldt? De heer SCHEURWATER: Ja, dat denk ik wel. Het enige gebied dat wij vrij zouden willen houden, is dat roze gearceerde gebied. Ik had gevraagd om een plaatje, maar dat kon geloof ik niet. Nee, dat kon niet. Oké. Wij hebben met geen enkele plaats moeite, behalve met dat gebied, zal ik maar zeggen. Dus al die andere gebieden zijn voor ons geen enkel probleem. Nogmaals, we zijn helemaal niet tegen. Alleen op die plek is het desastreus voor ons. Dat is wat u vraagt, denk ik. De VOORZITTER: Helder, dank u wel. Mijnheer Bier. De heer BIER: Ja dank u wel, voorzitter. Dan aan mevrouw Tineke de Vries van de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland. Daar heb ik ook een vraag voor.

Bij het invoeren van de spoorwegen – en ik ben zelf een modelspoorfanaat, verontschuldig mij – waren we bang voor melk en de koeien. Bij het invoeren van de auto waren we bang voor de paarden en nu vragen we nader onderzoek naar allerlei planten en dieren. U stelt, denk ik terecht, een mooie afkeuring voor met de Rode Lijst. Zijn alle dieren op de Rode Lijst relevant voor Haarlemmermeer-Zuid of het zoekgebied? De VOORZITTER: Mevrouw De Vries. Mevrouw DE VRIES: Sorry, zou u het laatste stukje van die vraag kunnen halen? De heer BIER: Ja, ik stel me voor dat op de Rode Lijst een aantal dieren staat en ik vraag me af of die dieren ook allemaal voorkomen in het zoekgebied in Haarlemmermeer-Zuid. Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

7

Mevrouw De VRIES: Oké, dank u wel voor uw vraag. Dat weet ik eigenlijk niet precies. Onze input was erop gericht om als voorbeeld te dienen om de vraag concreter te maken omdat nu in de spelregels wordt gevraagd om alle niet-beschermde soorten te onderzoeken. Dat is gewoon echt te veel. Dan zou je van mier tot… Dus om het in te kaderen hebben we een voorbeeld gegeven van die Rode Lijst, dus gebruik van soorten die nog niet beschermd zijn, maar het misschien wel worden om het in te kaderen. Ik kan daarmee geen antwoord geven op de vraag in hoeverre die voorkomen in het zoekgebied. Dat zou het onderzoek moeten uitwijzen als er gevraagd wordt om het uit te breiden naar die Rode Lijstsoorten. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Bier, nog een laatste vraag. De heer BIER: Ja, die is dan logischerwijs voor de heer Bas van Eerden van de Dorpsraad Abbenes. Een van de dingen die me opvielen – dank u wel trouwens – was het gebrek aan de mogelijkheid om bezwaren aan te geven in de peiling. Ik heb gezien dat er wel een vraag is over mogelijke bezwaren en dat er ook een optie anders in is. Dat is niet voldoende voor u? De heer VAN EERDEN: Nee, in die zin is dat, zoals ik het getoetst heb, niet voldoende. We merken dat dan toch de algehele vragenlijst een te gekleurd beeld geeft doordat wat je dan eigenlijk als tegenwerking wilt geven, wegvalt in de vraag.

Dus het voorstel is dat er ook bij andere onderdelen de vraag is: stel dat je tegen bent, wat zou je hier dan op willen antwoorden? De VOORZITTER: Dank u wel. Helder zo mijnheer Bier? Dank u wel. Dan zag ik een hand van mevrouw Roos van FVD. Mevrouw ROOS: Dat is een korte vraag aan mijnheer Van der Voort. De spelregels zijn, zover ik heb begrepen, tot stand gekomen na bijvoorbeeld die Dag van de Wind. Dat is dus inbreng geweest van, onder anderem de bewoners. Dat is ook de bedoeling geweest. Ik hoor nu dat de spelregels niet de regels zijn die u graag zou willen zien, maar ze zijn tot stand gekomen door een breed participatieproject. Bent u het ermee eens dat de spelregels wel van de inwoners zelf moeten komen? De VOORZITTER: De heer Van der Voort. De heer VAN DER VOORT: Ja, ik ben het ermee eens dat het ook van de bewoners moet komen. Maar ik denk dat het een goede aanvulling daarop is om samen met de bewoners, initiatiefnemer, belangengroepen het gesprek te voeren over wat je met zijn allen acceptabel en uitvoerbaar en wenselijk vindt. Ik denk dat de spelregels zoals ze er nu liggen zeker een verbeterslag kunnen gebruiken als het gaat over de uitvoerbaarheid en de duidelijkheid, vanuit ons perspectief en ik denk dat wij daar ook graag een gesprek over zouden aangaan met de andere bewoners, partijen die het betreft, om dat beter te maken.

Want zoals ik al zei, iedereen heeft uiteindelijk baat bij goede spelregels. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Salhi van HAP. De heer SALHI: Dank u wel, voorzitter. Een vraag aan mijnheer Scheurwater. Ik heb in dat stuk gelezen dat in de spelregels staat dat de plek waar die windmolens mogelijk komen langs de A4 is. Dat is tenminste de voorkeursplek. Is dat een belemmering voor uw hobbyclub? De heer SCHEURWATER: Daar niet, maar wel als ze in dat paars gearceerde gebied staan. Dat loopt volgens mij tot aan de A44, dus de A4 is voor ons geen probleem.

Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

8

De VOORZITTER: Helder, dank u wel. Mijnheer Salhi, voldoende zo? Ja. Ik had begrepen dat mevrouw Roos één vraag had, maar ze had nog een vraag, dus die mag ze nu stellen. Gaat uw gang. Mevrouw ROOS: Klopt. Ik zei 'één vraag', maar het was één vraag voor mijnheer Van der Voort. Ik heb nog een vraag voor mijnheer Van Eerden, want het verhaal begon eigenlijk ermee dat wij informatie niet zouden hebben. Welke informatie zou dat dan zijn? De heer VAN EERDEN: Wij zijn eigenlijk als Dorpsraad Abbenes out of the blue geïnformeerd door marktpartijen die vanuit de marktconsultatie eigenlijk informatie gingen inwinnen, die daarvoor al wel contact hebben gehad met de gemeente. Daar schijnt gezegd te zijn 'ga ook in het zoekgebied te rade'. Out of the blue werd ik door drie, vier mensen gebeld die mijn nummer hebben gekregen. Dat vind ik dan niet zo erg, maar ik had het willen weten. Dan had ik ook willen weten welke informatie de gemeente dan aan die marktpartijen heeft gegeven. De VOORZITTER: Dank u wel. Genoeg zo? Oké, heel goed. Dan mijnheer De Ruiter. De heer DE RUITER: Dank u, voorzitter. Ik heb eigenlijk drie vragen aan drie verschillende insprekers, maar ik wil, als u mij toestaat, graag beginnen met mijnheer Van Eerden van de Dorpsraad Abbenes.

U heeft in uw bijdrage verschillende keren gesproken over inwoners die niet voor die turbines zijn en die eigenlijk weinig of geen kans krijgen om hun bezwaren te uiten. Heeft u enig idee hoe groot die groep van tegenstanders is? Kunt u daar enig licht op laten schijnen? De VOORZITTER: Mijnheer Van Eerden. De heer VAN EERDEN: Als ik vanuit de inwoners van Abbenes kijk en van de omliggende dorpen, heb ik geen keiharde cijfers, maar richting de honderd gaat het minimaal voor zover ik nu kan beoordelen. De VOORZITTER: mijnheer De Ruiter. De heer DE RUITER: Daar heb ik dan toch nog een vervolgvraag op. Want dat is op een totaal van ongeveer? De heer VAN EERDEN: Als ik even het aantal inwoners van Buitenkaag, Abbenes en Weteringbrug bekijk, dan komen we rond de 2000 inwoners uit. De VOORZITTER: Mijnheer De Ruiter. De heer DE RUITER: Dat is een duidelijk antwoord van mijnheer Van Eerden. Mag ik ook de vraag aan de andere insprekers stellen? Dan heb ik voor mijnheer Van der Voort van de Windcoalitie Haarlemmermeer-Zuid nog een vraag. U houdt ons voor – en vervolgens zegt u dat er verkeerde informatie in de peiling staat – dat u Haarlemmermeer energiezekerheid gaat geven. Dat heb ik u letterlijk horen zeggen, maar hoe doet u dat dan als het niet waait? De heer VAN DER VOORT: Ja. Energiezekerheid is een optelsom van meerdere onderdelen. Dat is onder andere wind, maar het is ook zon.

Er wordt al een zonneproject aangelegd in deze gemeente. Veel bewoners en bedrijven hebben zonnepanelen op hun dak. Het is juist die combinatie die tot meer energiezekerheid leidt. Je ziet dat natuurlijk duurzame energie per bron een wat grilliger karakter heeft dan bijvoorbeeld die centrale die stabiel draait. De zon schijnt alleen overdag en in de winter waait het wat harder, maar je ziet dat als je die twee samen neemt er een veel stabieler patroon ontstaat. Dat helpt, van die combinatie krijg je meer energiezekerheid. Als het niet waait, dan schijnt de zon wel, of Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

9

andersom. Je ziet in de cijfers dat als je bijvoorbeeld alleen een zonneproject hebt en daar verbruik tegenover zet, je ongeveer gelijktijdigheid hebt van 30%. Zoek je de combinatie met de wind, dan loopt het al op naar 70%, dus dat geeft denk ik wel aan wat een sprong je kunt maken in je energiezekerheid als je die combinatie opzoekt. De VOORZITTER: Mijnheer De Ruiter. De heer DE RUITER: Ja, dan heb ik daar nog een vervolgvraag op, als dat mag. Bent u bekend met de situatie in Duitsland die op de CO2-score het allerslechtst van heel Europa scoort na de Energiewende, nadat ze… De VOORZITTER: Ik wil u vragen geen debat aan te gaan. Gewoon een vraag aan de inspreker naar aanleiding van de inspraak. De heer DE RUITER: Ik vraag aan de inspreker of hij bekend is met de situatie in Duitsland dat na de beslissing om op wind over te gaan het allerslechtst scoort op CO2-uitstoot omdat namelijk de kolencentrales weer bijgeschakeld moesten worden. De heer VAN DER VOORT: Ik ben geen specialist in de situatie in Duitsland. Wat ik wel weet, is dat je met die transitie, op zowel zon als op wind, een enorme sprong voorwaarts kunt maken en dat je daarmee dus je CO2-footprint kunt verlagen. Om u een idee te geven wat een verlaging dan in kan houden.

De CO2 die vrijkomt bij de productie van een windturbine met alles erop en eraan – beton, fundering en mensen op een kantoor die iets uitzoeken, tot aan het verzamelen van de grondstoffen aan toe – is in een half jaar productie terugverdiend. Dus je hebt in twintig jaar van een windturbine eigenlijk 4000% rendement op je CO2. De VOORZITTER: Helder, dank u wel. Mijnheer De Ruiter, ik zou u wel willen vragen om gewoon vragen te stellen die u helpen om in het debat verder te gaan en niet de insprekers door te zagen. Heeft u nog een vraag? De heer DE RUITER: Nee, ik had nog een vraag voor mijnheer Scheurwater, maar die is intussen al beantwoord. De VOORZITTER: Heel goed, dank u wel. Dan wil ik overgaan naar de orde van vanavond. Dank u allen voor uw inspraak, u kunt plaatsnemen. Al uw reacties en inspraakteksten staan voor ons in iBabs, dus die kunt u allemaal nalezen voor meer informatie. Dan constateer ik dat we 38 minuten hebben gedaan over het deel inspraak. Nee, u mag niet een vraag stellen aan het college. Dat doet u in uw eerste termijn, zoals altijd naar aanleiding van de insprekers. U heeft heel veel vragen gesteld aan de insprekers. Het is fijn dat zij er zijn geweest en dat u die gelegenheid heeft gegeven. Dat betekent wel dat dit afgaat van uw debattijd.

Het is denk ik belangrijk dat we het vanavond met elkaar bespreken, zodat het na het reces opgestart kan worden, maar u als raad gaat daarover, dus als u anders besluit, dan hoor ik dat heel graag aan het einde van dit gesprek. Laten we nu gewoon beginnen met de eerste termijn. Voordat ik de eerste spreker het woord geef, wil ik nog wel zeggen dat de VVD technische vragen heeft gesteld naar aanleiding van deze sessie. Die kunt u ook lezen in iBabs. Er is ook een brief ontvangen van de Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland over dit onderwerp. Die treft u ook in iBabs. Wie mag ik als eerste het woord geven voor de eerste termijn? Mijnheer Zuyderwijk, dan mijnheer Blom, dan mijnheer Salhi. De heer ZUYDERWIJK: Dank u, voorzitter. Vanavond liggen de spelregels en de conceptpeiling voor. Om met de laatste te beginnen. We vinden het belangrijk dat de peiling voldoet aan de volgende punten. Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

10

De peiling moet de mening van zoveel mogelijk mensen vertegenwoordigen. Tweede punt is: eerst voorwaarden stellen en dan moet er verzameld worden. Eerst moeten de voorwaarden verzameld worden en dan pas moet er gevraagd worden naar het besluit van de mensen en als laatste vinden we dat mensen ook tijdens de peiling geïnformeerd moeten worden. En voorzitter, dat ligt nu niet voor bij deze peiling. De VOORZITTER: U krijgt een interruptie, sorry, dat had ik niet door. Een interruptie van mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik was er snel bij deze keer, dus vandaar dat u dacht dat ik de beurt wilde. Ik hoorde de heer Zuyderwijk zeggen 'het is wel belangrijk om met de peiling zoveel mogelijk meningen op te halen'. Bedoelt de heer Zuyderwijk daar dan mee dat het zoveel mogelijk meningen zijn in het gebied waar het over gaat of in heel de gemeente Haarlemmermeer? De VOORZITTER: Mijnheer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: We kunnen daar in de tweede termijn misschien verder over praten, maar nu kort. Ik denk dat hoe het nu voorligt de juiste manier is. De VOORZITTER: Voor heel Haarlemmermeer of alleen het zuiden? De heer ZUYDERWIJK: Hoe het nu is opgesteld, de peiling voor heel Haarlemmermeer lijkt ons de juiste manier waarin er een afkadering gemaakt wordt. De VOORZITTER: Helder. Gaat u verder met uw eerste termijn.

De heer ZUYDERWIJK: Ik zal ze punt voor punt doornemen. Punt 1. De mening van zoveel mogelijk mensen vertegenwoordigen. Mensen kunnen nu voor of tegen zijn. Het is nu alles of niets en een tussenweg is eigenlijk niet mogelijk. Dat werd ook al door de insprekers aangehaald. Als mensen bepaalde voorwaarden willen stellen aan het eventueel voor zijn, dan kan dat nu niet. Daarnaast kunnen mensen misschien voor… Kortom, de mening van mensen kan nu niet voldoende gegeven worden. Punt 2. Eerst moeten de voorwaarden worden verzameld voordat de mening van mensen wordt opgevraagd. Wat ik daarmee bedoel is: op dit moment is meteen vraag 1 'Bent u voor of tegen de windturbines?' Daarna worden in de peiling eigenlijk pas de voorwaarden gevraagd. Wij denken dat een peiling die andersom staat veel beter is, waarin eerst de voorwaarden worden gesteld en dan helemaal aan het einde gevraagd kan worden of u voor of tegen bent. Voor het aangeven van bepaalde variaties daarin, voor bepaalde delen – zoals de inspreker van de HLC aanhaalt bijvoorbeeld die misschien voor bepaalde gebieden wel voor zijn, maar voor andere niet – is er op dit moment geen mogelijkheid. Als laatste punt vinden wij dat mensen dus moeten worden geïnformeerd. Bijvoorbeeld, meerdere kleine turbines geven meer lawaai ten opzichte van een kleiner aantal grote windturbines.

Het is handig om deze informatie bij de peiling te zetten. Kortom, voorzitter, wij vinden dat er dingen aangepast moeten worden en daar zullen we ook in de tweede termijn over willen praten. Dank u wel. O, en deze inbreng is ook namens de PvdA. De VOORZITTER: Dank u wel. Goed om dat even genoteerd te hebben. Dan had u best wat meer spreektijd kunnen hebben, maar u bent nu helemaal door uw spreektijd heen. Mijnheer Blom, CDA. De heer BLOM: Ja, voorzitter, het gaat over het participatieproces voor de elektriciteitsopwekking door middel van windmolens in onze polder. De vraag ligt voor of wij in kunnen stemmen met de spelregels en de peiling die bij dit raadsvoorstel gevoegd zijn. Wij, raadsleden en bewoners, kunnen ons uitspreken Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

11

over de plaatsing en de behoefte. We moeten wel beseffen dat de beslissingsbevoegdheid bij het provinciaal bestuur ligt. Dat neemt niet weg dat we deze vorm van participatie moeten aangaan omdat dit de enige manier is om enige invloed uit te kunnen oefenen. Het is niet anders, dus bij te weinig respons zal de beslissing toch genomen worden. De enquête is vormgegeven uit de informatie die opgehaald is tijdens de Dag van de Wind in Buitenkaag en andere bijeenkomsten. Alleen is ons niet helemaal duidelijk of de bewoners die dicht bij de zoeklocatie wonen een grotere stem hebben in deze enquête dan degenen die wat verder weg wonen. De vragen die zijn opgenomen gaan over onderwerpen waarvan duidelijk is dat betrokkenen die belangrijk vinden, zoals geluid, omgevingsonderzoek, mogelijke locaties en de wijze waarop lokaal eigendom wordt ingericht. Wij hebben hier enige kanttekeningen bij. De vraag of iemand voor of tegen windmolens is, kan beter aan het einde van de enquête gesteld worden omdat de kans groot is dat bij 'tegen windmolens' de rest van de enquête niet wordt ingevuld. De vraag 'wat vindt u van de zeven windmolens die er reeds staan en heeft u daar overlast van?' zou niet misstaan in deze enquête en zou deze een wat positievere draai kunnen geven.

De laatste vraag 'wil je nog wat kwijt?' kan beter als open vraag gesteld worden, bijvoorbeeld 'welke tips of suggesties zou je ons nog mee willen geven?' Tot slot willen wij ons toch uitspreken over de samenwerking die gevormd wordt door de agrariërs in het gebied en de plaatselijke Vereniging van Windenergie. Wij als CDA zijn blij met deze samenwerking. Die borgt dat het lokaal eigenaarschap, lokaal eigenaarschap blijft. Ook na de vergunningverlening. Voorzitter, dank u wel . De VOORZITTER: Dank u wel. Dan mijnheer Salhi, HAP, gaat uw gang. De heer SALHI: Dank u wel, voorzitter. Met deze conceptspelregels en peiling Wind op Land willen we zoveel mogelijk informatie ophalen over hoe de inwoners aankijken tegen windmolens in hun directe leefomgeving. Een van de belangrijke punten voor HAP is dat we de participanten zien als meedenkers in dit proces in plaats van als tegenstanders. Daar moeten we de vraagstelling zoveel als mogelijk op instellen. We willen met argumenten er ook voor zorgen dat wij, de politiek, goed nadenken over de keuze die onze inwoners hierin maken. Dat betekent ook dat de informatievoorziening zo volledig en compleet mogelijk moet zijn. Dat gezegd hebbend, voorzitter, heeft mijn fractie zowel op de conceptspelregels als op de peiling enkele opmerkingen/vragen.

Met betrekking tot de conceptspelregels horen wij vandaag van de initiatiefnemers dat het streng is en hier en daar niet juist is. Door de strengheid kan de haalbaarheid in het geding komen. De vraag is of bijvoorbeeld extra onderzoek nodig is op het gebied van natuur, geluid en slagschaduw, wetende dat de aangescherpte milieunormering in 2025 gebruikt kan worden en als toetsingskader gebruikt kan worden. Is extra onderzoek dan nog nodig? Laat duidelijk zijn dat wij energietransitie omarmen, maar wel met duidelijke richtlijnen en regels die hout snijden. Als gemeente moeten we ons niet juridisch kwetsbaar maken. Een vraag aan de wethouder is of wij het initiatiefnemers niet een beetje te moeilijk hebben gemaakt. Voorzitter, dan iets over de peiling. Over het algemeen vertellen de vragen die in de peiling staan niet het hele verhaal, aldus de insprekers. Als we de respondenten willen uitdagen, is het goed om ook wat achtergrondinformatie te geven bij een bepaalde vraagstelling. Dat geeft de mogelijkheid om na te denken en zo goed en weloverwogen mogelijk antwoord te kunnen geven. Voorzitter, lokaal eigenaarschap is iets waar HAP heel veel waarde aan hecht. Ook hier is het belangrijk dat bij de vraagstelling duidelijk is voor wie zij bedoeld is. Die vraag is al eerder gesteld door de VVD, maar mijn fractie heeft toch vraagtekens bij voor wie het nu geldt.

Het is onmogelijk dat het alleen maar voor de direct omwonenden is. Heel Haarlemmermeer kan meedoen. Voorzitter, afsluitend. Het zou wat HAP betreft meer passen om, waar het kan, meer open vragen te stellen en ruimte te maken om aan te kunnen geven waar eventueel iets mist of aangevuld dient te worden. Informatie over voor- en nadelen bijvoorbeeld, over de hoogte van de molens. Wellicht is het Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

12

verstandig om voordat we hieraan beginnen eerst de omgeving en belanghebbenden te informeren over alle mitsen en maren, zodat men beter geïnformeerd de peiling kan invullen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Salhi, dan mevrouw Bouwhuis van Forza! Mevrouw BOUWHUIS: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn net als de heer Van Eerden van mening dat deze peiling gekaderd hoort te zijn tot inwoners en belanghebbenden van Haarlemmermeer-Zuid. Op 21 december 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met het participatieproces Wind op Land. Het doel van dit participatieproces is volgens het college om spelregels op te stellen die leidend zijn voor onze gemeente als er een windpark zou komen. Dat 'als' is, wat de fractie van Forza! betreft, een ondergeschoven kindje gebleken tot nu toe. De conclusie dat de volgende stappen het vaststellen van de conceptspelregels Wind op Land Haarlemmermeer en het organiseren van een periode waarin betrokkenen daarop kunnen reageren, zijn, vindt Forza! te kort door de bocht. Het voelt een beetje als een wethouder die haar zin oplegt aan de bevolking. Ondanks dat de provincie beslist, vinden wij het van belang dat ook de tegenstanders gehoord worden. We hebben kunnen vernemen hoe er in het zuiden van de polder gedacht wordt over het plaatsen van windmolens in het laatste stukje van het oorspronkelijke polderlandschap.

Voor de fractie van Forza! is maar één ding echt belangrijk en dat is dat de inwoners die geen prijs stellen op wind op land de kans krijgen om hun stem uit te brengen. Zonder dat ze de hele vragenlijst met randvoorwaarden moeten doorlopen. Het zou in onze ogen niet juist zijn als het verplicht invullen van de randvoorwaardelijkheden door tegenstanders van windmolens de statistieken zou bevuilen. Graag een toezegging dat het webformulier zodanig ingericht zal worden dat, nadat er is aangegeven tegen te zijn, direct kan worden afgesloten en dat zo ook 'nee' een antwoord is. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Bouwhuis dan mevrouw Hup, ChristenUnie-SGP. Mevrouw HUP: Dank u wel, voorzitter. We hebben net als de vorige keer en de keer daarvoor, een half jaar geleden, aangegeven dat wij als partij wind op land een belangrijk onderwerp vinden om te bespreken en dat we kritisch moeten zijn op het proces, ook op het proces dat wij tot nu toe hebben doorlopen. We hebben er destijds mee ingestemd, maar wij hoopten als partij eigenlijk wel dat we door dit vastgestelde plan van aanpak op voorhand goed wisten welke kant we dan op gingen of hoe de wind waait in onze polder. Namelijk, het bouwen van een windpark gebeurt in samenspraak met de omgeving en alle voor- en nadelen worden goed afgewogen.

Wij hoopten heel erg dat deze spelregels ten goede zouden komen aan onze gemeente, maar ook, het belangrijkste, aan onze eigen inwoners, dat ze mee kunnen doen, dat er betrokkenheid komt en dat we echt goed luisteren als raad en als gemeente naar wat goed zal zijn. We willen er heel erg op toespitsen dat er goed geparticipeerd zal worden en dat er dus nauwe betrokkenheid moet komen richting onze burgers en dat bij de totstandkoming van dit proces de spelregels bevorderend zullen zijn voor de toekomst. Over die spelregels spreken we dan nu. In die spelregels kan ik me echt vinden. Daar is niets op aan te merken, maar ik ben wel heel erg kritisch op 'wat willen de inwoners nou en wat kan er dan?' Moet je misschien kijken naar een regio Zuid? Of hoe gaan wij dan om bijvoorbeeld met de voorgaande insprekers, die zojuist kritisch zijn geweest? Ik ben eigenlijk heel erg benieuwd hoe het college hiernaar kijkt. Kunnen ze hier iets mee? Is het een idee om een amendement te maken? Als ik dat het college mag vragen, zou ik daar eigenlijk wel een reactie op willen, want nu vinden we het op voorhand best spannend; wat vindt een inwoner er dan van en hoe gaat de provincie er dan uiteindelijk mee om? Het is nu meer een soort advies.

Het is nu nog echt te onzeker, dus dat punt van het beperken tot Haarlemmermeer-Zuid lijkt ons op zich niet zo'n heel gek idee, maar wat doet dat dan uiteindelijk? Dat is nog iets wat ik wilde weten.

Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

13

Ik ben even kritisch geweest op die zienswijzeprocedure en de peiling. Prima om dat in die periode te doen, dan hebben we dat maar gevraagd want we horen wel eens dat die timing niet helemaal lekker is, dus daar vertrouwen we dan op. We zien het hoopvol tegemoet. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Hup. Ik hoorde u vragen of het college iets vindt van een amendement, maar daar gaat de raad zelf over, dus. Oké. Dan mijnheer Beusenberg, SRH. De heer BEUSENBERG: Dank u wel, voorzitter. Ik zal mijn vraag bewaren voor de tweede termijn voor de tijd. Voorzitter, in de eerdere sessie over wind op land hebben wij al aangegeven hier geen voorstander van te zijn. Maar zoals het met meerdere dingen gaat, de meerderheid telt. Daarom vinden wij dat we er wel over mee moeten praten. Dat hebben we in de vorige sessie ook aangegeven. Wie zouden wij zijn om het tegen te houden op het moment dat de meerderheid van de betrokkenen zegt 'gaan we doen, zo'n windmolen in de achtertuin'? Dat geldt ook andersom. Als de meerderheid van de betrokken inwoners zegt 'wij willen geen windmolens in het aangewezen gebied', moeten wij daar ook naar luisteren en niet, zoals een partij de vorige keer zei – ik zal de partij niet noemen – redeneren 'de inwoners mogen hun zegje doen, maar we gaan het toch doen'.

Het is goed om te zien dat ook inwoners van omliggende gemeenten worden betrokken bij het participatieproces. Zij zijn de direct betrokkenen. Dat zijn niet de mensen in Badhoevedorp, dat zijn ook niet de mensen in Zwanenburg. Dat zijn de inwoners van Haarlemmermeer-Zuid en de omliggende gemeenten. Maar voorzitter, de ervaring heeft geleerd dat in onze gemeente participatie nog wel eens lastig kan zijn. Ik zou nu meerdere onderwerpen kunnen noemen waarbij boze burgers hier in de raadzaal hebben ingesproken om hun frustraties te uiten, maar voorzitter, dat weet u zelf ook. Hierdoor komt SRH op de volgende conclusies. Participeren is prima, we moeten zeker luisteren naar onze inwoners die direct betrokken zijn bij dit gebied en ook naar de inwoners die net over de grens van de Ringvaart wonen en niet luisteren naar de hele Haarlemmermeer. Dat klinkt heel bruut, maar voorzitter, Badhoevedorp, Zwanenburg, of zelfs Hoofddorp is eigenlijk al te ver gekeken. Het gaat namelijk om Haarlemmermeer-Zuid. Dus nogmaals, wil de meerderheid van de inwoners die erbij betrokken zijn, windmolens in de tuin? Dan steunen we die inwoners. Wil de meerderheid van die inwoners geen windmolens in dat gebied, dan staan we achter die inwoners, voorzitter. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Beusenberg. Dan nu mevrouw Roos, FVD. Mevrouw ROOS: Dank u wel, voorzitter.

Een daadwerkelijke peiling van het draagvlak lijkt behoorlijk weggezakt te zijn. Er wordt nu gesproken over een peiling om reacties op de conceptspelregels op te halen terwijl het oorspronkelijke doel was het draagvlak onder de inwoners op te halen. Ik zie toch echt een verschuiving van het oorspronkelijke doel naar het doel van het komen tot voorwaarden waardoor een windpark mogelijk kan worden. Ik wil hier dan ook de inwoners meegeven dat een simpel nee ook een antwoord kan zijn. De verleiding is groot gemaakt om allerlei randvoorwaarden te accepteren, maar een nee, zonder voorwaarden, kan volgens ons ook een uitkomst zijn en zal de raad dan ook moeten overnemen en aanbieden als advies aan de provincie. Ik kom dan op de volgende vraag, college, voor mijn duidelijkheid: wanneer blijkt dat het overgrote deel van onze inwoners onwillig staat ten opzichte van een windpark, is het dan de bedoeling dat wij naast deze informatie toch nog een lijst van zogenaamde spelregels voorleggen aan de provincie? Dan een opvallende zin in het raadsvoorstel. Dat is deze: 'Ook gebruiken we de definitieve spelregels om zelf een toekomstig plan voor een windpark aan te toetsen'. College, klopt het dat dit nog niet eerder voorbij is gekomen en wordt hierover ook gecommuniceerd met de inwoners? Ten aanzien van de vragenlijst het volgende punt: de doelgroepomschrijving.

Iedereen mag de vragenlijst invullen. De primaire doelgroep zouden de inwoners van de gemeente Haarlemmermeer zijn, maar de doelgroep voor de peiling was vanuit de sessies volgens ons een andere. Ik pleit hier voor een Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

14

peiling onder alleen Haarlemmermeer-Zuid en bewoners in een straal van 2 kilometer. College, is er een vorm van controle op waar iemand woont met betrekking tot het invullen van de peiling? Ik zie namelijk een groot risico in het kapen van de peiling. Kan het college duidelijkheid hierover geven? Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Bier, D66. De heer BIER: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor een aantal dingen die wel in lijn zijn met wat ik denk over de spelregels en de peilingen en ook wel een aantal die ertegenover liggen. Laten we de peiling van 2021 niet opnieuw doen. Eigenlijk hebben we al antwoord op de vraag omtrent voor- en tegenstanders. Een paar resultaten uit 2021: ongeveer een derde gaf toen aan tegen windmolens te zijn. Die gaven als keuze op 'geen bijplaatsing'. De ongeveer twee derde die het onder voorwaarden wel ziet zitten – en we hebben het nu over de voorwaarden – hadden het over biodiversiteit, geluid, vliegveiligheid en slagschaduw. Dat waren de topaandachtspunten. Deze mensen vonden dat er gemiddeld tien molens bijgeplaatst mochten worden. Dat is meer dan wat er nu voorligt, volgens mij. Daarmee zouden we de beide snelwegvarianten kunnen combineren. Gelet op de noodzaak en de urgentie van de energietransitie vind ik dat iets wat we serieus moeten overwegen. Veranderd is de voorkeur voor de hoogte.

Inmiddels blijkt uit de spelregels dat de hoge… De VOORZITTER: Mijnheer Bier, u krijgt een interruptie van mijnheer Boels van de VVD. Gaat uw gang. De heer BOELS: Ja, sorry voor het moment. Ik wil toch iets duidelijk zien te krijgen. Ik hoor de heer Bier zeggen dat een derde tegen windmolens zou zijn. Ik heb een andere peiling gezien. Dat is er eentje waarbij 75% tot 80% van de inwoners zegt geen windmolens te willen hebben in Abbenes. Hier hebben we het eerder ook al eens een keer over gehad in de raad. Over welke cijfers heeft de heer Bier het dan precies? De VOORZITTER: De heer Bier. De heer BIER: Het gaat om de peiling die we in 2021 gehouden hebben. De VOORZITTER: Helder. Gaat u verder. De heer BIER: Veranderd is de voorkeur voor de hoogte. Inmiddels hebben we in de spelregels dat er voorkeur is voor een hoge opwerk, versus vele kleine windmolentjes, de zogenaamde verrommeling. Dat is echt veranderd. Op het betrekken van de omwonenden was volgens mij al vol ingestoken. Dat werd gevraagd. Opvallend is dat men destijds de verdeling van de winsten niet zo belangrijk vond. Dat was het laatste wat genoemd werd, met 73% van de aandacht, maar is nu veel prominenter. De vliegveiligheid wordt nu helemaal niet meer genoemd. Niet in de spelregels en niet in de peiling, anders dan het afbakenen van het terrein van de HLC.

Volgens mij wordt daar wel echt iets anders met vliegveiligheid bedoeld, maar goed. Ik heb hier volgens mij ook al eens eerder gezegd in de sessie en in ieder geval willen meegeven: participatie moet in verhouding staan tot het probleem dat moet worden opgelost. Daarom is het goed dat in direct omliggende gemeenten binnen die tweekilometergrens ook uitgevraagd wordt. Dat mag wat mij betreft wel een beetje breder, want waar is de vraag of wij het acceptabel vinden dat voor onze energievoorziening de inwoners van Groningen in trillende huizen zitten? Waar is de stem van iedereen die in 2021 getroffen werd door de exorbitante prijsstijgingen voor elektriciteit omdat we vastzitten aan een wereldwijde marktprijs voor gas? Heeft men enig idee hoeveel CO2 en grondstoffen bespaard kunnen worden door van fossiel over te stappen op wind en zon?

Verslag Sessiedebat RV Conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer 27 juni 2024

15

Ik heb net al gezegd, ik heb nog een sloot opmerkingen bij de spelregels en de peiling, die bewaar ik voor het debat. Als ik iets echt mis in de peiling, is het het antwoord op een simpele vraag. De wet- en regelgeving met de spelregels geven wat mij betreft de juiste accenten en verhogen het draagvlak. Daar zouden we eigenlijk antwoord op moeten hebben. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Bier. Mijnheer Boels, VVD. Door uw interruptie heeft u iets minder spreektijd, houd u daar rekening mee. De heer BOELS: Dank u wel, voorzitter. Spelregels, de regels waar we dit spel mee gaan spelen. Die hebben daarmee een soort onschuldige bijklank, in mijn beleving, maar we hebben het uiteindelijk gewoon over iets anders, want het gaat niet over spelregels met onschuldige bijklank. Nee, het gaat hier over beleidskaders. De spelregels voor wind op land zijn gewoon beleidskaders die we met elkaar aan het vaststellen zijn over hoe we dan die wind op land met elkaar zien. Dat gaat net wat verder dan wij als VVD eigenlijk in onze gedachten hadden. In onze beleving zouden we werken aan participatie, informatie op peil brengen, dan de peiling en dan de beleidskaders. In die zin waren we wat verrast door de stukken waar dat een duidelijke en andere insteek heeft gekregen.

Ergens denken wij steeds 'goh, hebben wij dan iets gemist of hebben we het gewoon net niet goed gelezen?' Wat dat betreft denk ik 'volgens mij zit dat net ietsje anders'. Voor ik naar dat beleidskader ga, wil ik kort stilstaan bij de peiling zoals die wordt voorgelegd. Voorzitter, ik hoor mijn collega's van alles zeggen over de peiling, heel erg inhoudelijk. Welke volgorde, welke vragen. Laten we vooral niet op die uitvoerende stoel gaan zitten als raad, maar vooral meegeven wat we er eigenlijk uit willen halen. Wij hebben bedacht dat we eigenlijk de inwoners aan zet willen laten zijn. Wij willen dat er een eenduidige uitkomst komt uit die peiling. Met de huidige opzet, daar heb ik aan getoetst, krijgen we zeker weten geen eenduidige uitkomst. Ik hoor voorstanders zeggen dat het geen goede peiling is. Ik hoor tegenstanders hetzelfde zeggen. Dan krijgen we uiteindelijk een uitkomst, voorzitter, waar wij dan weer zelf chocola van moeten maken. Hoe dan ook zullen mensen er niet blij mee zijn. Daar zit ik eerlijk gezegd wel wat mee. Ik ben ook wel benieuwd hoe de collega's daarnaar kijken. Voorzitter, ik hoor ook graag van het college of er aanpassingen mogelijk zijn of hoe het college dat eigenlijk voor zich ziet.