Verslag 2024-03-14 Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol
Tekst van het document
VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 14 MAART 2024 Onderwerp:
Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol
Voorzitter:
mw. N.M. Elfers
De leden: dhr. T.M. Beusenberg, dhr. T.M. Blom, dhr. P.J. Boerman, dhr. E. Hagemeijer, mw. J.M. Hup, dhr. J.G. Rip, mw. M.C.M. Roos, dhr. J.J. Schaap, dhr. F. Sidali, mw. C.R. Smand, dhr. H.P. Spijker, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek Griffier: mw. E.H.M. Ouwehand-Brussel Portefeuillehouders: dhr. J.N.J. Nobel, mw. M.H. Ruigrok Insprekers: Geen
De VOORZITTER: Goedenavond allemaal. We zijn nog dun bezet, en toch is het 19.00 uur, ik wil gaan beginnen dus als iedereen op de publieke tribune plaats wil gaan nemen en de raadsleden die het woord voeren willen gaan zitten. Dan wil ik iedereen welkom heten bij de bespreking van het sessieverzoek van SRH over het genereren van inkomsten uit Schiphol en dit alles naar aanleiding van de aangenomen motie Wie niet waagt, wie niet wint. Voor ons ligt ons dus geen raadsvoorstel, wel de motivatie van het sessieverzoek en die heeft het volgende bespreekpunt: hoe staan de andere partijen tegenover meer inkomsten generen uit Schiphol met als belang het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving. U heeft op 23 januari jl. een brief vanuit het college gekregen met informatie over dit sessieverzoek en deze is ook bijgevoegd bij het sessieverzoek in iBabs. Er hebben zich geen insprekers gemeld. Wel heeft u ook vandaag nog een motie ontvangen, Baatbelasting van GroenLinks en PvdA. Ook deze is in iBabs toegevoegd bij dit agendapunt. We starten de eerste termijn zo meteen waarvoor u alle spreektijd heeft. Ter afronding van de eerste termijn zal het college reageren op de gestelde vragen. U weet, technische vragen behoren niet tot de mogelijkheid. In de tweede termijn is er ruimte voor vrij debat.
Als u het woord wilt voeren, dan verneem ik dat graag door middel van… De eerste spreker heeft zich al inmiddels aangemeld. Mijnheer Blom, dat is eigenlijk officieel de tweede spreker, want uiteraard krijgt de fractie van SRH als indiener van dit sessieverzoek als eerste woord. Zij krijgt vijf minuten extra spreektijd. Bij deze wil ik die graag in laten gaan en geef ik mijnheer Beusenberg het woord. Gaat uw gang. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, in deze sessie wil ik het met u hebben over een urgent en dringend probleem dat onze gemeente raakt, namelijk de overlast van stijgende en landende vliegtuigen op Schiphol. Sociaal Rechts Haarlemmermeer voelt de verantwoordelijkheid om deze kwestie aan te kaarten en actie te ondernemen. Schiphol heeft nu eenmaal effect op onze gemeente, zowel positief als negatief. Daar kunnen we simpelweg niet omheen. De geluidsoverlast, luchtvervuiling en mogelijke gezondheidseffecten zijn niet te negeren. Voorzitter, wij handelen hier vanuit het algemeen belang van onze inwoners, niet in belang van Schiphol of reizigers die naar ons land toekomen. Sociaal Rechts Haarlemmermeer erkent dat Schiphol een belangrijke economische motor is maar dit mag niet ten koste gaan van de kwaliteit van leven in onze lokale gemeenschap. Het is onze verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat onze inwoners in een prettige leefomgeving wonen.
Een leefomgeving waar niet om de drie tot vier minuten een gesprek moet worden gestaakt omdat er een vliegtuig overkomt. De mogelijke oplossing die ik heb voorgesteld is het vragen van Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
1
compensatie van passagiers die gebruik maken van Schiphol. Zij profiteren immers van de faciliteiten van de luchthaven en zouden daarom kunnen bijdragen aan het verminderen van de overlast voor onze gemeenschap. Het argument om tegen de motie te stemmen die ik eerder heb ingediend, vond ik vrij zwak. Dat luidde, we willen de belasting voor onze inwoners niet nog meer verhogen. Voorzitter, een passagier van een vliegtuig kiest er altijd zelf voor om in te stappen. Tevens kunt u mij niet vertellen dat alle 50 miljoen passagiers die Schiphol telt uit Haarlemmermeer komen, maar de mensen in onze gemeente hebben hier wel last van. Het college heeft in een brief aan de raad kenbaar gemaakt dat dat niet mogelijk is, althans als gemeente niet. Daarom wil ik voorstellen om gezamenlijk actie te ondernemen richting Den Haag. Ik wil de portefeuilleouder vragen een openbare brief te sturen naar Den Haag waarin we onze zorgen uiten en financiële steun vragen voor maatregelen ter vermindering van de overlast van Schiphol. Onze landelijke overheid kan namelijk wel belasting heffen bij mensen die het vliegtuig pakken. Het is tijd dat we als gemeente Haarlemmermeer onze stem laten horen en opkomen voor de belangen van onze inwoners. Deze openbare brief zal een en ander losmaken bij andere gemeenten, welke ook last hebben van het vliegverkeer. Samen kunnen we een sterk en krachtig signaal geven.
Wat Sociaal Rechts Haarlemmermeer betreft, begint dat hier in Haarlemmermeer, de thuisbasis van Schiphol. Het zal de overheid zelf geen geld kosten, want nogmaals, aankomende en vertrekkende passagiers worden belast. En nog belangrijker, het is geen verkapte belasting om onze gemeente te spekken. Alles wat binnenkomt, wordt besteed aan het tegengaan van de hinder die onze inwoners ervaren. Samen kunnen we een krachtig front vormen en ons standpunt versterken in onze gezamenlijke inspanningen om de overlast van Schiphol te verminderen. Laten we samenwerken om de leefbaarheid van onze gemeente te waarborgen en onze inwoners de rust en kwaliteit van leven te bieden die zij verdienen. Bovendien moeten we erkennen dat de overlast van Schiphol niet alleen een lokale kwestie is maar een nationaal vraagstuk dat een gecoördineerde aanpak vereist. Door samen te werken met andere gemeenten en belanghebbenden kunnen we een sterker argument presenteren en meer invloed uitoefenen op het beleid dat wordt gevoerd in Den Haag. Daarom roep ik op tot een brede coalitie van lokale gemeenten, organisaties en individuen die zich verenigen achter ons streven naar een oplossing voor de overlast van Schiphol. Samen kunnen we druk uitoefenen en ervoor zorgen dat de stemmen van onze inwoners gehoord worden en serieus genomen worden. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel voor de opening van deze sessie.
Dan geef ik nu mijnheer Blom het woord. Gaat uw gang. De heer BLOM: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, we bespreken dus de mogelijkheid om nieuwe inkomsten te genereren ten laste van de luchthaven Schiphol en zijn bedrijven daarop. Om deze nieuwe inkomsten te kunnen creëren is het misschien eerst handig om te kijken wat de luchthaven ons nu al brengt. De luchthaven brengt ons werkgelegenheid, de luchthaven brengt ons WOZ-belasting en dat percentage dat geldt hetzelfde als voor de andere bedrijven hier in Haarlemmermeer. Diezelfde belasting kennen wij ook voor het riool en andere activiteiten die daar beginnen. De bouwactiviteiten, die gelden ook voor de bouwleges die daardoor binnenkomen. Op Schiphol wordt flink gebouwd namelijk. De toeristenbelasting door de hotels in de nabijheid van de luchthaven zorgt ook voor inkomsten. Al met al zijn we toch goed bedeeld door deze extra bijdragen aan onze gemeentelijke begroting. Er zijn ook lasten waar wij als inwoners mee te maken hebben. Schiphol neemt 6000 hectare van onze polder in beslag waar wij verder een minimale zeggenschap over hebben. De geluidsbelasting voor onze inwoners is niet voor elk dorp hetzelfde, maar zeker een stevige belasting. Ook voor de ontwikkeling van gebieden buiten het Schipholterrein zorgt de geluidsoverlast voor een flinke beperking voor de mogelijkheden.
Het fijnstof en andere vervuiling, welke veroorzaakt wordt door het vliegverkeer, legt een last op onze leefomgeving, waarvan wij nog niet helemaal beseffen wat dat betekent voor onze individuele gezondheid. Het Schipholbedrijf brengt ons economische voorspoed maar neemt ons ook levensruimte af en waarschijnlijk ook gezondheid. Nu het idee om Schiphol daarvoor te laten betalen, Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
2
wat op zich niet onlogisch is, maar uit de reactie van de wethouder op de vraag om een informatieve sessie te verzorgen, blijkt dat dat niet helemaal in zijn planning lijkt te zitten. Het is jammer dat bij de verdeling van de aandelen van Schiphol, Amsterdam en het rijk vooraan stonden en dat ook Rotterdam nog een paar procenten weg kon kapen. Wij als huisvestende gemeente, hebben toen gewoon niet opgelet en het nakijken gekregen. Wij hebben geen aandeel in het luchthavenbedrijf Schiphol. Dit terwijl bijvoorbeeld de stad Rotterdam 70% van de zeehaven bezit. Tegenover de vraag of er nog wat gelden uit de luchthaven te knijpen valt staan wij niet onwelwillend. Als er juridische grond gevonden kan worden om een heffing toe te passen willen wij zeker meedenken maar die hebben wij nog niet gezien. Voorzitter, tot zover. De VOORZITTER: Exact binnen de tijd mijnheer Blom, dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan mijnheer Schaap van Forza!. Gaat uw gang. De heer SCHAAP: Dank u voorzitter. In deze sessie, aangevraagd door SRH, bespreken we de motie Wie niet waagt, wie niet wint. De portefeuillehouder ontraadde de motie en waarschuwde dat deze niet uitvoerbaar was. Toch werd deze aangenomen en inderdaad blijkt dat we er niets mee kunnen ondanks het uitgevoerde onderzoek, waar onderzocht is waar Schiphol mogelijk betrokken kan worden in de wettelijk toegestane heffingen.
Als we kijken naar de inkomsten op basis van overeenkomst zien we dat het huidige bestemmingsplan wordt vervangen door een nieuw omgevingsplan, gebaseerd op een berekening op basis van kostenverhaal waardoor dit geen mogelijkheid voor extra inkomsten biedt. De Wet luchtvaart kent een aantal heffingen specifiek voor de luchthaven en hiermee heeft het rijk de mogelijkheid tot kostenverhaal bij de luchtvaartsector. SRH zou de lokale afdelingen van de landelijke partijen hier kunnen vragen of die in Den Haag willen lobbyen voor meer heffingen, maar met de huidige Kamerindeling betwijfel ik of dat succes zal genieten. SRH vindt het ook belangrijk om de standpunten van haar medefracties te weten inzake inkomsten vanuit Schiphol, lees ik in de motivatie. Ik zou bijna tien jaar hier in deze raad meelopend, wel kunnen dromen wat van elke partij dat punt zou zijn, maar ik wil graag herhalen hoe Forza! erin staat. Forza! twijfelt er niet aan dat Schiphol een enorme werkgelegenheid biedt aan onze regio en dat veel inwoners baat bij de luchthaven hebben en dat wij hier ook al een en ander aan verdienen. Wij zien ook dat de luchthaven internationale bedrijven naar onze gemeente trekt. Dat is ook iets positiefs. Echter, wij zien wij ook dat de luchthaven overlast met zich meebrengt.
Daarom onder andere willen wij erop blijven aandringen; hoe kunnen we dat oplossen? Een van die dingen is meer inzetten op de ontwikkelingen van bijvoorbeeld SAF, Sustainable Aviation Fuel. Vliegtuigen die zuiniger worden en stiller zijn toelaten. Dat we echt de oude herriekisten blijven weren. Maar ook bijvoorbeeld vliegtuigen naar de startbaan of van de landingsbaan naar de gate blijven slepen om het grondgeluid te reduceren. Dit zou toch geen al te grote moeite moeten zijn. En dan de transfertaks. Een motie daarvoor is hiervoor vorig jaar aangenomen in de Tweede Kamer. Het was een motie van het CDA. En misschien dat de wethouder over een hopelijk niet al te lange tijd met een nieuwe verantwoordelijke minister in gesprek kan gaan of een deel van die opbrengst van die transfertaks naar Haarlemmermeer zou kunnen gaan als vergoeding. Forza! wil ook verder kijken. Als het financieel niet kan, misschien dat het dan op een andere manier kan, denk in natura. Denk aan Schiphol verzoeken bomen te planten en te doneren aan de gemeente op diverse plekken. Evenementen organiseren voor omwonenden. Vrijwillige bijdrages, en dat kan zowel financieel zijn als bijvoorbeeld vrijwilligers vanuit Schiphol die met onze ouderen een dagje uitgaan of met leerlingen of personeel die scholen en wijkgebouwen komen opknappen, met de gemeente meelopen om straten schoon te maken.
Er is van alles te bedenken en dan zou het leuk zijn, vrijwillige Schipholmedewerkers, maar vooral de directie. Forza! staat daarvoor open, in ieder geval en ik hoop de rest van de raad en het college ook. En natuurlijk ook Lelystad gewoon zo snel mogelijk open, om het geluid goed te verspreiden. De VOORZITTER: Wilt u gaan afronden, mijnheer Schaap?
Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
3
De heer SCHAAP: Ja, ik ben bij de laatste zin, voorzitter. Verder zien wij geen mogelijkheden om binnen de macht van de gemeenteraad iets te kunnen betekenen dan het college enkel wensen te laten overbrengen, hoe graag we het ook anders zouden willen. De VOORZITTER: Op de valreep nog een interruptie van mijnheer Boerman? Nee? Oké. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Hup van de ChristenUnie-SGP. Gaat uw gang. Mevrouw HUP: Dank u voorzitter. We vinden het een goed initiatief van SRH om met elkaar mogelijke extra inkomsten te bespreken voor onze gemeente. Echter, uit de motivatie van het college blijkt dat dit wat Schiphol betreft niet uitkomt. Mogelijke publiekrechtelijke inkomsten van Schiphol zijn er niet. Dan vragen we ons nu toch een beetje af waarom deze sessie alsnog doorgaat. Alle belastingen die we kunnen vragen aan Schiphol worden gevraagd, dus daar valt niet veel over te debatteren mijns inziens. Maar begrijp me niet verkeerd voorzitter, wij waren voor de motie en zijn blij dat deze is aangenomen met voldoende stemmen, maar als de wethouder op voorhand al heeft uitgelegd dat deze motie niet uitvoerbaar is, vraag ik me echt af waar SRH na deze sessie op gaat voortborduren. Hopelijk krijgen we geen schipreuk. Het is ons dus duidelijk waar Schiphol voor moet betalen. Alles bij elkaar gaat het om een behoorlijk bedrag.
De toeristenbelasting, op parkeren wordt belasting geheven, degenen die daar werken, alles wat erbij komt kijken, we wonen eromheen, we betalen zelf als inwoner natuurlijk allerlei belastingen voor die ruimtelijke inrichtingen. Maar ja, heffingen mogen alleen worden gebruikt om die werkelijke kosten te dekken en dat gebeurt. Ik denk dat het college dus niet veel te verwijten valt, maar geld, meer geld, is natuurlijk altijd leuk. Maar als daar verder geen juridische basis voor is, kunnen we natuurlijk wel een paar uur debatteren hierover maar gebeurt er aan het eind nog niets. In ons verkiezingsprogramma staat dat wij gezondheid echt vooropstellen en dat Schiphol minder hinder moet veroorzaken. Wij moedigen zeer een gezonde leefomgeving aan, zodat dit ten goede van onze inwoners is, op zowel korte als lange termijn. Wij vinden dat Schiphol een bijdrage moet geven aan onze gemeente op het gebied van de gezondere flora en fauna in Haarlemmermeer. Zorg voor de schepping dus en dus al helemaal geen extra overlast. Nou, dat laatste voor mij persoonlijk, voorzitter, naar aanleiding van de bijeenkomst afgelopen maandag, 11 maart, heb ik toch een beetje mijn zorgen over die toekomst. In het coalitieakkoord staat dat het college door Schiphol de economie wil versterken en verstevigen. We streven naar een grotere diversiteit en meer verschillende sectoren.
Maar ze streven er ook naar om zo min mogelijk regels toe te passen zodat alle bedrijven en ondernemers niet onnodig zullen worden belemmerd. Met alle respect, dan timmer je alle mogelijke opties voor inkomsten ook een beetje voor jezelf dicht. Ik ga afronden, voorzitter. Het college zou zich volgens het akkoord willen blijven inspannen voor een betere balans tussen het economische voordeel van de luchthaven en de lasten. Maar waar blijkt het dan precies uit? Daar ben ik nog wel even benieuwd naar. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Hup. Dan ga ik nu door naar mevrouw Van Straten van de VVD, gaat uw gang. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. De VVD staat niet meteen te springen als er een voorstel wordt gedaan om, om het maar even plat te zeggen, te graaien in de zakken van ondernemers of ondernemingen. Het blijkt nu ook niet mogelijk te zijn. Wij dachten dus eigenlijk dit gaat een hele korte sessie worden. Ik hoor de heer Beusenberg toch nog een aantal dingen zeggen waar ik dan toch nog wel even op in wil gaan. Met name, hoor ik hem eigenlijk een pleidooi doen, voor een balans tussen de lusten en de lasten van de luchthaven. Nu hebben wij dat gelukkig ook al in het coalitieakkoord staan, dus daar wordt hij op zijn wenken bediend. De overheid zet er ook op in, op hinderbeperking, dus ook daar wordt hij op zijn wenken bediend.
Schiphol zelf heeft een Stichting Leefomgeving die geld beschikbaar stelt om onze leefomgeving te verbeteren, dus ook daar wordt hij op zijn wenken bediend. Qua invloed hebben we inmiddels een heel nieuw gremium opgericht in navolging van de Alderstafel, waar ook daar invloed vanuit Haarlemmermeer is van inwoners om invloed te hebben. Dus ik denk Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
4
eerlijk gezegd dat hij op zijn wenken wordt bediend. Ik heb begrepen dat inmiddels een ticketprijs voor bijna de helft en in de komende jaren voor zelfs meer dan de helft uit belasting en toeslagen gaat bestaan. Ik ben wel benieuwd, want daar heb ik als VVD dan nog niet helemaal inzicht in waar die dan allemaal aan besteed worden, die inkomsten uit die belastingen en toeslagen. Dat zal wat mij betreft wel interessant zijn, want ik hoop niet dat die zomaar in de algemene middelen terechtkomen. Daar wil ik het nu bij laten. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan nu het woord aan mevrouw Smand van D66. Gaat uw gang. Mevrouw SMAND: Dank u wel, voorzitter. Schiphol beter inpassen in de omgeving. Dat is een heel belangrijk uitgangspunt voor D66. Als we het opnieuw zouden doen en we zouden opnieuw een luchthaven aanleggen, dan zouden we het zeker niet zo doen. Maar deze situatie is zoals hij is en dan kun je het beste maximaal inzetten op alle verbetermogelijkheden die je hebt. In dit geval staan de bewoners die last hebben van geluid toch wel vooraan in de rij.
Als wij dan kijken naar de compensatieregelingen die daarvoor zijn, dat mensen tussen de € 50,00 en de € 2.200,00 euro ontvangen om geluidsisolatie aan hun woning te laten doen terwijl uit onderzoek blijkt dat het voortdurende geluid schade oplevert aan de gezondheid, voortschrijdend inzicht ook, dan waarderen wij in ieder geval de creativiteit van SRH om te kijken 'wat kunnen we daaraan doen?' We waarderen ook het uitzoekwerk dat door het college gedaan is om te kijken of er misschien toch nog één of andere heffing mogelijk is. Uit de reactie van het college blijkt dat dat niet zo is. Verder kijken en in overleg met het rijk, maar ook in overleg met Schiphol gaan om op creatieve wijze toch maatregelen hopelijk met elkaar af te spreken, daar vanuit deze raad in samenspraak met andere gemeenteraden druk op te zetten, zodat onze inwoners maximaal ondersteund worden om overlast te beperken, dat vinden wij een heel goed uitgangspunt. Wat dat betreft zijn alle opties open om te bespreken. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we door naar GroenLinks. Mijnheer Boerman, gaat uw gang. De heer BOERMAN: Dank u wel, voorzitter. Ik ga geen heel betoog houden over Schiphol, denk ik. Onze mening is daarover gevoeglijk bekend.
De heer Schaap zei het al, wat dat betreft draaien we hier al langer over, de lusten en lasten in verhouding, staat ergens, wat ons betreft zijn die nog steeds volledig uit balans. Maar waar het vanavond over gaat is volgens mij een andere vraag. Ik hoor een aantal collega-fracties zeggen: het college heeft het uitgezocht en het blijkt niet mogelijk zijn om extra inkomsten te genereren. Onze fractie denkt daar toch anders over. Ook als we die brief goed lezen, daar staat namelijk helemaal niet in dat het niet kan. Er staat gewoon in dat het eventueel zou kunnen, maar dat het college heeft besloten: deze belasting is niet ingesteld, dan gaat het met name over de baatbelasting. De baatbelasting, ik zal het uitleggen aan de fracties, dat is een belasting die heel veel gemeenten hebben ingevoerd als er kosten worden gemaakt voor een bepaalde onderneming of voor een bepaald individu die daar profijt van heeft en dan kun je daar als gemeente gewoon een belasting voor heffen. Dat het college daar niet voor kiest wil volgens ons niet zeggen dat de raad daar niet voor zou moeten kiezen en het lijkt ons juist een heel goed idee om dat verder uit te zoeken. Vandaar dat we daarom een motie hebben gemaakt samen met de PvdA, die juist daarom vraagt. Zoek dat nou eens verder uit, is er echt niet iets mogelijk? Want we denken dat er echt wel iets mogelijk is.
We hebben niet meteen het antwoord, maar het zou echt wel een oplossing zijn om die lusten en die lasten wat meer in verhouding te brengen ook omdat het gaat om wat vaak wel wordt genoemd true pricing. Zeg maar alle externe effecten van de luchthaven meer in de ticketprijzen in te bouwen. Dit zou wat ons betreft ook daaraan kunnen bijdragen. Dus geen juridische basis, wij denken dat het zeker wel mogelijk is en we zouden dan ook de collega-fracties willen oproepen om dat met ons te vinden en daar een onderzoek naar te starten.
Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
5
De VOORZITTER: Dank u wel voor uw betoog. Dan geef ik nu het woord aan mijnheer Spijker van EEN Haarlemmermeer. Gaat uw gang. De heer SPIJKER: Voorzitter, dank u wel. Zoals al eerder aangegeven, wordt er WOZ en rioolbelasting geheven maar de gemeente heeft ook last van fijnstof en PFOS, zoals vorige keer besproken is en dat heeft een enorme impact op onze gezondheid. Eigenlijk zouden we dus een soort milieubelasting moeten ontwikkelen voor onze gemeente en haar inwoners en deze beter besteden aan oplossingen voor onze mensen. En inderdaad zorg er ook voor dat vliegtuigen stil, elektrisch van de hub naar de start- en landingsbanen worden verplaatst en niet zelf gaan rijden. Dat zal inderdaad een hoop grondgeluid schelen en laten we inderdaad creatief zijn in de zoektocht naar gezonde beslissingen en wij kunnen het plan van de baatbelastingen goed ondersteunen, dus dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan is nu mevrouw Roos van Forum voor Democratie. Gaat uw gang. Mevrouw ROOS: Dank u voorzitter. Heel veel is al gezegd. Forum staat net zoals de VVD niet meteen te juichen om extra belastingen te gaan heffen, gezien het feit dat er inderdaad al heel veel geld eigenlijk onze kant op vloeit. Ik had een vraagje eigenlijk voor de heer Beusenberg, dat u misschien wat beter kan duiden. Die brief naar Den Haag om belastingen te heffen, dat Den Haag dat zou moeten doen.
Heeft hij het dan over belasting die dan inderdaad direct naar Haarlemmermeer gaat of niet? Daar ben ik wel benieuwd naar. En het voorstel van Forza! om inderdaad meer in natura te vragen, dat vind ik een hele interessante. Ik wil er wel even op wijzen dat Schiphol daar eigenlijk ook al heel veel mee doet. Op dit moment wordt in de wijk Vrijschot voor het grondgeluid ieder raam vernieuwd, extra dik. Er worden geluidskasten binnen in het huis gezet om het grondgeluid niet meer binnen te krijgen. De inwoners hoeven daarvoor niets te betalen, dat gebeurt in natura. Dat wilde ik even meegeven, dat Schiphol echt wel weet wat ze doen en zoveel mogelijk daaraan al nu doen. Extra belastingen zie ik niet graag gebeuren omdat je dan ziet dat ook die ticketprijzen natuurlijk behoorlijk omhooggaan en net zoals de VVD zei, uiteindelijk 50% geloof ik, zal daar belastingen voor zijn en het economische belang voor dit gebied is dusdanig dat we daar dan toch echt mee moeten uitkijken. Dank u wel. De VOORZITTER: Dan wil ik nu graag mijnheer Beusenberg het woord geven om antwoord te geven op uw vraag. Gaat uw gang. De heer BEUSENBERG: Ja dank u wel voorzitter.
Die brief die dan naar Den Haag gestuurd zal worden, dat wordt dan natuurlijk een brief waarin wij oproepen dat wij het geld zullen ontvangen en onze inwoners daarvan zullen voorzien van een betere leefomgeving en de kwaliteit, althans, om dat te proberen te verbeteren. Ik vraag niet om gewoon een extra financiering vanuit het rijk en dat wat we niet opmaken, dat dat in de algemene reserve kan. Dat moet echt geoormerkt geld worden waar we dan die stappen mee kunnen ondernemen. De VOORZITTER: Dank u wel voor deze duiding. Mevrouw Roos, u bent wel door de spreektijd heen, dus bij dezen. Dan zijn er nog drie partijen niet aan het woord geweest en mijn lijstje is leeg. Dus wie van de drie mag ik…? Mijnheer Rip van HAP, gaat uw gang. De heer RIP: Ja, voorzitter, dank u wel. Veel is al gezegd en ik moet eerlijk zeggen, toen het sessieverzoek voorbijkwam, moest ik eigenlijk wel een klein beetje glimlachen, want ik kon eigenlijk ook wel meegaan in de gedachtegang. Want hoe leuk zou het zijn, de wens is de vader van de gedachte mijnheer Beusenberg, dat 72 miljoen passagiers passeren en dat je van iedereen een eurootje kan cashen. Dan zou dat wel heel ideaal zijn voor onze gemeenteraad en voor alle inwoners. Maar ik moet u toch eerlijk zeggen, ik heb ook heel nadrukkelijk gekeken naar wat het college allemaal heeft beantwoord.
Dan moet ik toch eerlijk zeggen dat het niet onze goedkeuring kan krijgen en dat we dat Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
6
voorlopig niet moeten doen. Maar ik doe het ook nog met een andere reden. Dat is dat wij ook een werkgroep hebben samengesteld met elkaar over de ombuigingen en dan vind ik dit eerlijk gezegd een momentum dat niet echt handig is, want we hebben juist de handen ineengeslagen om te kijken hoe we goed door de jaren 2026 en 2027 heen kunnen gaan met elkaar en dan nemen we eigenlijk hier een voorschot op het feit dat we inkomsten gaan proberen binnen te halen. Dat lijkt me niet handig. Tweede punt dat ik toch ook mee wil geven richting de initiatiefnemer: we hebben ook het Schipholfonds. Het is niet zo dat daar een bedrijf zit dat gewoon incasseert, maar het geeft ook heel veel weg en de maatschappelijke betrokkenheid van Schiphol is vrij groot in deze regio en in onze gemeente. De VOORZITTER: Mijnheer Rip, dat levert u twee interrupties op. Eén van mijnheer Beusenberg en één van mijnheer Boerman. Mijnheer Beusenberg, gaat uw gang. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u wel voorzitter. Nou, ik denk dat ik daar in mijn bijdrage vrij duidelijk over ben geweest en ook in de aangenomen motie, die de heer Rip overigens gewoon heeft gesteund. Dat geld wordt uitsluitend gebruikt om de leefomgeving te verbeteren, de geluidsoverlast en de milieuhinder te verminderen en dat is niet een verkapte belasting om uiteindelijk onze begroting sluitend te krijgen.
Dus ik vind het dan zonde dat de raadswerkgroep Ombuigingen erbij wordt gehaald, want het zal daar niet in besproken worden, want daar wordt het niet voor gebruikt. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Boerman, gaat uw gang. De heer BOERMAN: Ik had eigenlijk een min of meer eenzelfde soort vraag aan de heer Rip, want hij zegt: ik vind de timing niet echt gelukkig omdat we ook bezig zijn met ombuigingen. Maar dan zou toch juist de timing heel gelukkig zijn omdat we weten dat er financieel zware tijden aankomen en hier wordt juist een oplossing voor geboden. Dus volgens mij, het beste moment is altijd gisteren maar het eenna-beste moment is vandaag. Dus volgens mij zou je daar eerder vandaag met zo een onderzoek moeten beginnen dan daarmee wachten. Maar misschien denkt de heer Rip daar anders over, dat wil ik aan hem vragen. De VOORZITTER: Dan bij dezen de vraag aan de heer Rib. Hoe denkt u hierover? Gaat uw gang. De heer RIP: Dat is duidelijk, maar dan moet ik even kijken. Spreek ik u nu aan als voorzitter van de ombuigingswerkgroep of als de voorzitter van GroenLinks? Want ik wil u wel meegeven dat gefragmenteerd de zaken presenteren hier in de raad, dat maakt het wel lastig. Want als we vanavond ja zeggen, dan zeggen we iets over een inkomstenbron maar ik heb liever dat het totaalplaatje zichtbaar wordt voor mijn fractie, als het gaat om de ombuiging.
Wat u nu doet is gewoon proberen om inkomsten te genereren. Dat zou misschien wel aan het eind van het ombuigingstraject het resultaat kunnen zijn maar daarom vind ik het hier te vroeg. De VOORZITTER: Mijnheer Boerman, u bent helaas door uw spreektijd heen. Het levert wel een reactie op, ik heb het even nagevraagd zojuist. Mevrouw Van Straten, u heeft een interruptie, denk ik op het betoog van mijnheer Rip op de interruptie van mijnheer Boerman, dus gaat uw gang. Mevrouw VAN STRATEN: Ja, dank u wel voorzitter, want ik ben nu een beetje in de war. Want ik hoor eerst zeggen de aanvrager van de sessie: ik wil het geld dat ik dan eventueel zou ophalen, direct besteden aan verbetering van de leefomgeving en ik hoor hier de indieners van de motie eigenlijk zeggen: nou het zou mooi zijn om onze begroting te dekken. Dat zijn wel twee hele verschillende uitgangspunten. Ik zou dus wel eens even willen weten wat is nou precies het idee hierachter?
Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
7
De VOORZITTER: Dank u wel. Dat lijkt ons, de assistent-griffier en mij een goed onderwerp voor de tweede termijn. Wilt u hem daar even bewaren? Bent u klaar met uw betoog? U heeft nog hoeveel over? 2 minuut 29 seconden en daarna is GEZOND Haarlemmermeer ook nog aan de beurt en daarna gaan we de tweede termijn in. Gaat u verder, mijnheer Rip. De heer RIP: Volgens mij had ik dat al, maar dat weet ik niet zeker, ik wil even meegeven dat vanuit het Schipholfonds dat ik vind dat Schiphol een hele belangrijke bijdrage levert, ook aan de leefomgeving, dus aan de maatschappelijke organisatie binnen onze gemeente. Aanhakend op mijnheer Beusenberg wil ik meegeven dat de leefomgeving en de gezondheid die u nadrukkelijk benoemt, die zijn natuurlijk binnen Schiphol ook niet ongemerkt gebleven. Er wordt van alles gedaan om de geluidsoverlast te verminderen. Het krimpen van Schiphol is een discussiepunt, een agendapunt, dus op dat vlak wordt er denk ik al in voorzien. Dan over de baatbelasting, want er wordt de vraag gesteld of wij dat een goed idee vinden. Mijnheer Boerman, ik moet u teleurstellen, maar mijn fractie zal daar niet in meegaan. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan last but not least, mijnheer Hagemeijer van GEZOND Haarlemmermeer, gaat uw gang. De heer HAGEMEIJER: Ja, dank u wel voorzitter.
Voorzitter, Schiphol brengt ons niet alleen goede dingen maar het zorgt ook voor veel onmogelijkheden. Leefbaarheid bijvoorbeeld staat in een aantal kernen onder druk omdat de wetgeving omtrent Schiphol ontwikkeling van en in deze kernen onmogelijk maakt. Prima dus om eens te kijken of we meer inkomsten uit Schiphol kunnen halen zodat we deze gelden kunnen gebruiken voor de verbetering van deze leefbaarheid. We begrijpen dat het vanuit de lokale wetgeving niet mogelijk is om extra belastingen te heffen, dus laten we een mogelijk verder onderzoek eerst even afwachten voordat we hier een eindoordeel over geven. Wat we misschien wel kunnen doen is als belastingheffing niet haalbaar is, laten we dan Schiphol eens vragen om meer in het SLS-fonds of het tweede fonds van Schiphol, het Schipholfonds, te storten zodat er nog meer projecten mogelijk worden. Een dubbeltje per passagier levert toch al gauw ruim € 6 miljoen voor onze omwonenden. Voor de passagiers is een dubbeltje te verwaarlozen maar voor de omwonenden maakt dit bedrag echt een groot verschil. De leefbaarheid voor de omwonenden wordt verbeterd en Schiphol kan er mooie reclame mee maken. Zoek niet verder voor een voorbeeld van een win-winsituatie.
Kunnen we daarnaast, en het is al een keer eerder genoemd, ook niet indirect meer inkomsten uit Schiphol halen door onze centrale overheid te vragen een heel klein deel van haar 70%-aandeel aan ons over te dragen. Het blijft tenslotte vreemd dat de gemeente die de grootste overlast en de grootste beperkingen ondervindt en bovendien Schiphol ook huisvest, niet meedeelt in de winst of het eigenaarschap. Of beide alternatieven lukken weet ik niet, maar wie niet waagt, wie niet wint. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel en dan heb ik, excuus mijnheer Sidali, de PvdA over het hoofd gezien. Gaat uw gang. De heer SIDALI: Nee hoor prima, anders had ik wel mijn vingertje opgestoken voorzitter. Dank u wel voor het woord. Een mooie inbreng van SRH en ook de discussie om het er hier over te hebben. Met name de brede coalitie van gemeenten spreekt de PvdA zeer aan. Ik denk dat als wij met een coalitie van verschillende gemeenten toch eens even gaan kijken van, goh wat brengt Schiphol ons allemaal op, dan is dat heel veel. Daar had het CDA ook een aardig evenwichtig laat ik maar zeggen, verhaal over de lusten maar ook de lasten. Voorzitter, ga er maar aan staan. Je zit in een gemeente met vier provinciale wegen, omsloten door vijf snelwegen en dan ook nog eens zes start- en landingsbanen.
Vanwege die zes start- en landingsbanen kunnen wij hier in Haarlemmermeer niet wonen waar we zouden willen wonen. En wij hebben baat bij wonen. Dat is gewoon een baat waar we met zijn allen echt naar kunnen kijken. Wij kunnen niet wonen op dit stukje grond waar we echt zouden willen wonen vanwege die zes start- en landingsbanen. Ja, dat is iets, voorzitter, waarvan je zegt van: hebben wij Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
8
baat bij wonen? Ja, wij hebben baat bij wonen. We hebben enorm grondtekort, sowieso, en als we dan grond hebben, dan mag het niet. Voorzitter, dat is wat ons... De VOORZITTER: Dat levert een interruptie op van mevrouw Van Straten. Gaat uw gang. Mevrouw VAN STRATEN: Nou een verduidelijkende vraag voorzitter, want ik begrijp het niet helemaal. Ik woon hier echt met plezier en juist bewust dicht bij de luchthaven. Dus ik vraag me af of mijnheer Sidali namens de GroenLinksstemmers spreekt of namens alle inwoners in Haarlemmermeer? Want ik ben mij niet bewust dat wij niet kunnen wonen waar we willen hier. De VOORZITTER: Mijnheer Sidali, kunt u aangeven over wonen, willen wonen? De heer SIDALI: Ja natuurlijk, dat zijn drie letters: LIB. Ja, ik weet het niet, maar ga naar Rijsenhout en vraag ze of ze daar kunnen wonen en kunnen bouwen waar ze zouden willen bouwen. Dat gaat gewoon niet vanwege Schiphol. Dat is wat ik op de VVD antwoord. Dus ik vind het een beetje een rare vraag van de VVD, maar natuurlijk kunnen we niet overal wonen waar we hier zouden willen wonen. Omdat we daar niet mogen bouwen, voorzitter. Dat is wat de PvdA heeft gezegd en wij hebben baat bij bouwen en we hebben baat bij wonen in deze gemeente.
Dus ik vind het heel goed dat we inderdaad, voorzitter, op HAP: nee, we vragen in de motie niet om het nu in te voeren, we vragen om te onderzoeken en om te kijken of dat mogelijk is. Want namelijk: meten is weten. Voorzitter, dit is alles wat HAP wordt gevraagd: zou je ervoor openstaan om het te onderzoeken, om gewoon door anderen te laten bekijken met een andere bril, wat er mogelijk is? Dan is één vraag aan het college, voorzitter, ik zal het maar in andere woorden zeggen dan de VVD, die heeft het over het graaien in de portemonnee of in de zak van anderen, ik zou willen vragen aan het college: bent u bereid om een beroep te doen op Schiphol, op datgene waar wij baat bij hebben, namelijk dat wij woningen tekort hebben? Misschien dat ze ons kunnen helpen op een andere manier waar we baat bij hebben, zodat we inderdaad de leefomgeving wat zouden kunnen verbeteren. Dat is waar het om gaat en niet om ombuigingen. Ga er nu geen rare dingen bijhalen, dat moeten we gewoon niet doen voorzitter. De VOORZITTER: Mijnheer Sidali, u kreeg nog een interruptie van mevrouw Smand. Gaat uw gang. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter. We hebben het hier vooral over Schiphol, maar ik vroeg me af, we kunnen niet heel selectief omgaan met het invoeren van een baatbelasting volgens mij. Want dat zou je dan toch ook voor andere bedrijven moeten doen wil je een beetje een betrouwbare gemeente zijn.
Dus daar loop ik nog wel tegen aan. Ik ben benieuwd hoe de collega's daar tegenaan kijken, want ja, ik heb ook nog zoiets als gelijke monniken, gelijke kappen. De VOORZITTER: Dat levert in ieder geval een reactie op bij het CDA. Ik vind het eigenlijk ook een mooi onderwerp voor de tweede termijn. Dat hoorde ik ook uit uw betoog, niet zozeer als een interruptie namelijk op mijnheer Sidali van de PvdA, dus met uw goedvinden, alle partijen hebben de eerste termijn gehad. Dan wil ik voor de notulen even opmerken dat BVNL afwezig is en dat we over kunnen gaan naar de tweede termijn. De heer SIDALI: Voorzitter, ik had een slotzin nog. De VOORZITTER: Uiteraard, excuses, ik dacht dat u met knikken aangaf dat u inderdaad klaar was. Doet u een slotzin want u heeft nog een klein beetje tijd over. De heer SIDALI: Dank u wel, voorzitter. Er wordt gesproken over SLS-gelden. Die SLS-gelden zijn op, die gaan nu in een potje voor duurzaamheid. Maar die SLS-gelden, die Schiphol-gelden zijn er niet meer Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
9
maar het leven gaat wel gewoon weer door hier in Haarlemmermeer en dus moeten we gewoon wel met elkaar kijken naar wat we nog allemaal meer kunnen doen en opbrengen om de leefbaarheid hier nog verder te verbeteren. Voorzitter, dank u wel. De VOORZITTER: Netjes binnen de tijd. U heeft een interruptie op mijnheer Sidali? Mijnheer Rip, gaat uw gang. De heer RIP: Ja, indirect spreekt mijnheer Sidali natuurlijk de HAP aan omdat ik dat neerlegde. Ik probeerde gewoon in de discussie hier neer te leggen dat we niet alleen halen, maar dat we ook oog moeten hebben voor het feit dat Schiphol ook veel brengt. Dat was eigenlijk de reden dat ik dat aanzwengelde, het Schipholfonds. Dus dat wil ik nog even meegeven. De VOORZITTER: Dan na deze verheldering is het tijd om het college... Ik heb zelf drie vragen gehoord, misschien u meer. Dus ik geef u de kans om antwoord te geven. Gaat uw gang. Wethouder NOBEL: Dank u wel voorzitter. We gaan eens kijken hoeveel vragen ik heb kunnen destilleren. Ik heb vooral ook van heel veel partijen gehoord hoe zij denken over de luchthaven en over de lasten en de lusten van die luchthaven. Laten we nu proberen om te blijven bij de baatbelasting want dan scheppen we misschien ook een beetje orde in, chaos wil ik het niet noemen, maar laten we het maar bij de baatbelasting houden.
Ik denk dat de heer Rip vandaag de spijker op de kop sloeg, want op het moment dat dit een kans was geweest voor de ombuigingen, dan had dit college natuurlijk graag ook naar deze maatregel gekeken. Dat hebben we eerder ook al gedaan toen jullie ernaar vroegen: kunt u nu toch nog eens uitzoeken hoe dat precies zit? Dat hebben we gedaan en er is voldoende jurisprudentie waaruit blijkt dat het gewoon niet gaat lukken om die baatbelasting in te voeren. Dat antwoord wordt dus vandaag: helaas, zeg ik er ook maar bij, want in dat hele brede pakket voor de ombuigingen was het misschien best wel interessant geweest om dit ook te kunnen presenteren. Dat gaat niet veranderen en daarmee is eigenlijk de motie ook een beetje als een pudding, die zakt dan in elkaar. Er staan ook nog wel wat dingen in de motie waarvan ik denk: ja, dat klopt ook niet helemaal hè. Bijvoorbeeld de inzet van boa's, dat dat heel veel kosten met zich meebrengt voor Haarlemmermeer. Op zich klopt dat wel, alleen Schiphol betaalt gewoon zijn eigen boa's dus daar kost het ons dan weer precies niets. Maar goed, ik denk dat het niet zo zinvol is om de hele motie door te lopen. Het belangrijkste is gewoon de baatbelasting waar u om vraagt, die kan alleen geheven worden als de eigenaar van onroerend goed baat heeft van een nieuw aan te leggen voorziening bij de gemeente.
Dus wat de PvdA schetst, dat we niet altijd overal baat bij hebben, dat doet er niet zoveel toe. Het gaat om een baatbelasting in kunnen voeren en daar zien we eigenlijk helemaal geen goede grond voor. Het heeft er ook mee te maken dat op het luchthavengebied zelf allerlei voorzieningen die bijvoorbeeld er zijn, die worden aangelegd door Schiphol zelf. Dus het kan dan alleen gaan om voorzieningen die buiten dat luchthavengebied vallen en dan is het heel moeilijk om vast te stellen wie daar dan bij is gebaat, want daar gaat het om. De VOORZITTER: En daar willen we eigenlijk even de komma zoeken want het levert twee reacties op, van mevrouw Smand van D66 en van mijnheer Boerman van GroenLinks. Mevrouw Smand, gaat uw gang. Mevrouw SMAND: Ik sla even aan voorzitter op 'als dit een mogelijkheid zou zijn', het invoeren van baatbelasting, dan hadden we het gedaan want dan hadden we daar misschien een stukje dekking van het toekomstige tekorten in terug kunnen vinden. En dan vraag ik me af: hoe kijken we daar dan tegenaan? Hoe kijkt het college daar dan tegenaan? Want wij kijken ertegenaan, als je zo een baatbelasting, of welke vorm dan ook, zou kunnen heffen, dan zijn wij niets meer dan de doorsluisorganisatie, want het moet namelijk naar inwoners, zodat zij maatregelen kunnen treffen en Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
10
ondersteund worden in alles wat nodig is om die leefomgeving beter te maken. Dus ik zie in dat geval de gemeente Haarlemmermeer als doorgeefluik. De VOORZITTER: Dank u wel voor deze aanvullende vraag. Mijnheer Boerman, ik wil even bij u ophalen. Heeft u een gelijksoortige vraag zodat mijnheer de portefeuillehouder het in één keer het kan beantwoorden, of is het een nieuw onderwerp? De heer BOERMAN: Het is een nieuwe vraag naar aanleiding van hetgeen hij zei, dus volgens mij... Ik ken de wethouder, die kan twee vragen in één keer onthouden hoor. De VOORZITTER: Gaat uw gang dan. De heer BOERMAN: De vraag gaat namelijk over de jurisprudentie. Daarvan zegt het college 'het blijkt dat het lastig is'. De vraag is eigenlijk heel kort. Is het ooit eerder geprobeerd in een gemeente met een luchthaven in Nederland? Dus waar baseert u op dat uit de jurisprudentie zou blijken dat het heel moeilijk is om een baatbelasting in te voeren en te kijken wat een luchthaven voor profijt heeft van gemeentelijke investeringen? De VOORZITTER: Twee vragen te beantwoorden naast de vragen die er zijn. Heeft u hierop een aanvullende vraag mijnheer Sidali? Een derde erbij, wellicht kan mijnheer de portefeuillehouder daarna in zijn betoog alles meenemen. Gaat uw gang. De heer SIDALI: Ja en aanvullend hierop: bent u dan bereid om een second opinion te doen? Dat is gewoon een simpele vraag.
Bent u bereid, staat u ervoor open om een second opinion te laten uitvoeren? De VOORZITTER: Duidelijke heldere vraag. Mijnheer Nobel namens het college. Gaat uw gang. Wethouder NOBEL: Dank u voorzitter. Ik zal kijken of ik in omgekeerde volgorde de vragen dan kan beantwoorden. Op de PvdA, nee, daar zijn we niet toe bereid omdat we gewoon niet verwachten dat er een ander antwoord uitkomt en dan is het gewoon onzinnig om kosten te gaan maken. Dat moeten we met elkaar denk ik niet willen. Ik heb voldoende vertrouwen ook in de juristen die hier in het huis rondlopen dus het college heeft wat dat betreft daar geen behoefte aan. Dan de vraag: is er ooit baatbelasting geheven door een gemeente waar een nationale luchthaven ligt? Ik vermoed van niet. Ik zou alle beelden erop terug moeten kijken sinds onze mooie gemeente bestaat maar ik denk dat we redelijk zeker kunnen zijn over het feit dat dat niet is gebeurd. Maar dat doet er eigenlijk ook niet zoveel toe, want baatbelasting kan op veel meer geheven worden dan waar u het nu specifiek op wilt heffen. Dat is eigenlijk ook precies wat een aantal van u al aangaf. Als we een baatbelasting invoeren, zullen we ook naar andere zaken moeten kijken dan alleen de luchthaven. Dus dat is eigenlijk ook helemaal niet zo relevant.
Er is voldoende jurisprudentie over baatbelasting in haar algemeenheid en daaruit is de conclusie dat het niet geheven kan worden. Dus goed idee, het had mogelijk kunnen helpen bij het zoeken van geld naar de ombuigingen, daarmee hebben we nog geen enkele maatregel genomen, want we zouden breed kijken naar wat er allemaal mogelijk is. Dit had daar misschien bij kunnen passen, ware het niet dat eigenlijk gewoon wordt gezegd dat het kansloos is. Daarom kunnen we het dan dus ook helaas niet erbij presenteren. Het is misschien ook wel goed om te zeggen, want dat haalt D66 aan, als wij hier belasting ophalen dan hebben we nooit een directe koppeling voor een doel. Dus ik begrijp wel dat SRH dat voorstelt maar dat zou het college hoe dan ook afraden dat we meteen de belasting inzetten om ook een bepaald doel daarmee te dienen. Dat komt dan gewoon in het algemene huishoudboekje terecht en dan gaan we met elkaar de keuzes maken waar moet het naartoe gaan. Dat is trouwens precies wat het rijk doet. Dat heft ook een belasting en Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
11
zegt vervolgens 'dit gaan we ervoor doen'. Alleen al om die reden denk ik dat het ministerie van Financiën niet staat te springen als er één gemeente zegt: wij zouden wel iets meer willen. Maar dat was eigenlijk wel denk ik de echte vraag van de SRH: kunnen we nu samen met anderen ervoor zorgen dat we of meer geld krijgen, dat is denk ik het ene stukje, of dat we de hinder met elkaar minder maken en dat we daar bij het rijk op blijven aandringen. Dat doen we al, gelukkig en dat doen we niet alleen, dat doen we in de Bestuurlijke Regiegroep Schiphol (BRS) waar wij als Haarlemmermeer ook in zitten. Daar hebben we ook een belangrijke positie. Dan zijn we met 44 gemeenten en vier provincies en dat zet veel meer zoden aan de dijk. U heeft ook nog niet al te lang geleden gezamenlijk een strategie gemaakt waar we op in moeten zetten bij het rijk. Een van die dingen is bijvoorbeeld normen. Normen voor uitstoot, normen voor geluidshinder, al dat soort zaken zijn veel effectiever, echt veel effectiever als we dat gezamenlijk doen dan dat we nu een brief opstellen. Dus als we dat al zouden doen, een brief, dan zou ik denken, dat is misschien een moment als er straks een nieuw fonds komt, een nieuw Schipholfonds of een nieuw Omgevingsfonds en we met elkaar constateren, dat is eigenlijk niet afdoende, om dan gezamenlijk vanuit die BRS te kijken naar wat er wel nodig is.
Maar op dit moment daarop inzetten? Ik zou veel liever willen inzetten op die brede en grote agenda die bijna unaniem is aangenomen. Ik zeg bijna, want alleen GroenLinks wilde toen niet vergaande maatregelen om de leefomgeving beter en schoner te krijgen. De rest van de raad wilde het wel. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg was als eerste, hij had nog een reactie op uw beantwoording. Gaat uw gang. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u wel voorzitter. Ik hoor de portefeuillehouder zeggen: we hebben geen geoormerkt geld, alles komt hier in het huishoudboekje. Dan wil ik graag vragen hoe dat bijvoorbeeld met de afvalstoffenheffing gaat. Voor de rest wil ik de portefeuillehouder bedanken voor het antwoord. De VOORZITTER: De afvalstoffenheffing mijnheer Nobel. Gaat uw gang. Wethouder NOBEL: Ja voorzitter, dat is een gesloten systeem en dat is dit niet. Dus het is geen belasting die geheven wordt maar het is een heffing. De VOORZITTER: Dan is er nog een vraag vanuit de PvdA. Mijnheer Sidali gaat uw gang. De heer SIDALI: Het college is dus gewoon niet bereid om hiernaar te kijken, maar één vraag aan het college: heeft Schiphol een voordeel bij de voorzieningen die wij aangelegd hebben? De VOORZITTER: Mijnheer Nobel, gaat uw gang.
Wethouder NOBEL: Voorzitter, dat is wat ik zojuist ook al heb geprobeerd te schetsen, dat Schiphol juist heel veel voorzieningen op het eigen terrein allemaal zelf aanlegt. Dus er liggen wel wegen rondom Schiphol, maar als je kijkt naar de banen en alle andere voorzieningen die zij voor eigen gebruik daar aanleggen, dan is dat niet de gemeente die die aanlegt. De heer SIDALI: Voorzitter, dat is geen antwoord op de vraag. Ik zeg alleen: heeft Schiphol voordeel bij de voorzieningen die wij aangelegd hebben voor Schiphol? De VOORZITTER: Heeft Schiphol voordeel bij de voorzieningen die wij als gemeente Haarlemmermeer aangelegd hebben voor Schiphol? Mijnheer Nobel.
Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
12
Wethouder NOBEL: Ik ben gewoon heel erg benieuwd naar welke voorzieningen doelt u dan precies op? Bedoelt u dan de snelweg die alle andere bedrijven ook hebben om gebruik van te maken? Bedoelt u nutsvoorzieningen of stroomkabels of alle andere zaken waar alle andere ondernemers ook gebruik van kunnen maken, bedoelt u die voorzieningen? De heer SIDALI: Jazeker. Wethouder NOBEL: Ja, daar heeft Schiphol net als ieder ander bedrijf inderdaad profijt van. Ja, maar dat is niet voldoende om een baatbelasting te heffen. Dat is wat ik u zojuist heb geprobeerd te vertellen. De VOORZITTER: Voordat dit een vraag-antwoordgesprek met het college gaat worden, onderling, langs de voorzitter heen, ik wil even graag ophalen of alle vragen beantwoord zijn. Er is nog één vraag vanuit GEZOND Haarlemmermeer. Mijnheer Hagemeijer, gaat uw gang. De heer HAGEMEIJER: Nou ja niet zozeer, wel een vraag maar de wethouder zei net over het Schipholfonds en het Leefomgevingsfonds, twee verschillende dingen. Het Schipholfonds zal ongetwijfeld doorgaan, want dat doen ze zelf, maar dat Leefomgevingsfonds, dat SLS-fonds, dat is eindig, of dat is al geëindigd. Dan hoor ik u net zeggen dat het misschien toch doorgaat. Wat zijn de plannen daaromheen? Want het heeft heel veel goede dingen gebracht, dus ja, hoe langer het doorgaat, hoe beter het is dan. De VOORZITTER: Mijnheer Nobel, gaat uw gang.
Wethouder NOBEL: Nee, er is de verwachting dat er een nieuw fonds komt en dat zal dus niet het Schiphol Leefomgevingsfonds heten, maar het zal wel een omgevingsfonds waarschijnlijk worden. Daar wordt nu nog aan gewerkt. Eigenlijk als het oude fonds, zoals we dat kennen, vervalt, zal er naar alle waarschijnlijkheid een nieuw fonds komen. Dus daar wordt u dan uiteraard ook te zijner tijd verder over geïnformeerd, maar er zal iets vergelijkbaars terugkomen. Dat is wel wat in de lijn der verwachting ligt, dat is ook wat de minister de Kamer ook al eerder heeft laten weten. De VOORZITTER: En dat levert ook weer een reactie op bij SRH. Mijnheer Beusenberg gaat uw gang. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u wel voorzitter. Dan ga ik de wethouder toch om een toezegging vragen. Ik denk dat hij mij die wel kan geven. Op het moment dat het fonds begint waar u het net over heeft, wilt u ons als raad dan beloven dat u als eerste bij dat fonds voor de deur staat en op die manier kunt zorgen dat onze inwoners krijgen wat ze verdienen en dat is een leefbare gemeente? De VOORZITTER: Mijnheer Nobel, kunt u als eerste ergens zijn? Ik weet dat u een winnaarsmentaliteit heeft.
Gaat uw gang/ Wethouder NOBEL: De vraag is ook een beetje: wil je ergens als eerste zijn of vind je het belangrijk dat uiteindelijk je samen met de omgeving, want dat gebeurt soms wel eens, dat de ene gemeente de andere gemeente gaat vertellen hoe slecht het allemaal wel niet is en hoeveel meer recht ze daarop hebben, dus ja, ik zie zeker dat er ook delen in de gemeenten zijn, ook in onze gemeente waar overlast is, dus daar moeten we voor opkomen. Maar ik zou het niet zo willen doen dat we een wedstrijdje moeten doen met de buren waar het het slechtste is. Dus ja, ik zal daar vooraan staan, maar we hoeven niet helemaal vooraan te staan, want we moeten het echt samen blijven doen. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan alsnog een vraag van mijnheer Spijker, EEN Haarlemmermeer, gaat uw gang. Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
13
De heer SPIJKER: Voorzitter, dank u wel. Even een opsteker of een vraagje naar de wethouder. Bent u bekend met Heathrow, die heeft wel een environmental tax van ik geloof 7%. Zou dat niet een inspiratie voor u kunnen zijn? De VOORZITTER: Mijnheer Nobel, is Heathrow een inspiratie voor u? Gaat uw gang. Wethouder NOBEL: Ik zeg niet wat mijn collega zojuist zei. Dat zou best kunnen maar ik weet niet, de Britten hebben wel meer dingen gedaan de laatste tijd, dus die zijn misschien ook iets vrijer om te bewegen in hun belastingregime. Er zitten ook wel nadelen aan de stunt die de Engelsen hebben gedaan dus ik weet niet of we die kant op moeten. Ik zie in ieder geval hier binnen ons huidige belastingstelsel daar gewoon geen ruimte voor. De VOORZITTER: Dan zou ik nu toch echt graag deze vragenronde willen afsluiten met uw goedvinden en overgaan naar de tweede termijn, het vrije debat. Ik heb in ieder geval twee onderwerpen gehoord. Mevrouw Van Straten van de VVD vroeg om een duiding van het onderwerp van de motie en het sessieverzoek, dat er twee verschillende zaken door elkaar heen liepen. Ik wil aan u vragen om dit onderwerp te openen en waar wilt u het dan over hebben? Mevrouw VAN STRATEN: Nou eerlijk gezegd voorzitter heb ik het idee dat dat voldoende aan bod is gekomen, ook in de vragen die heen en weer zijn gegaan.
Ik laat het graag over aan collega's voor een onderwerp voor de tweede termijn. De VOORZITTER: Dank u wel daarvoor. Dan had mevrouw Smand van D66 een interruptie op mijnheer Sidali wat eigenlijk een iets ander onderwerp was en waarvan ik zei: een onderwerp voor de tweede termijn. Heeft u daar inmiddels een onderwerp van weten te maken of gaan we door naar de volgende? Gaat uw gang. Mevrouw SMAND: Misschien dat we een beetje van het spoor afraken, maar ik sloeg wel aan op de vliegtaks, de motie die daarvoor in de Tweede Kamer is ingediend en ook is aangenomen. Het idee daarachter is de vliegtaks heffen en daarmee de energiebelasting verlagen. Maar in het kader van creatieve oplossingen zou ik denk ik het toch wel de moeite waard vinden om te kijken in hoeverre Haarlemmermeer op de een of andere manier aanspraak op een deel van het geld kan doen. Want het voelt toch wel een klein beetje alsof we met lege handen zitten buiten de reguliere belastingen die we van alle bedrijven vragen. De VOORZITTER: Helder, het leverde in ieder geval direct een reactie op van mijnheer Blom van het CDA. Gaat uw gang. De heer BLOM: Ja, mevrouw Smand refereert naar een motie van de heer Bontenbal. Ik heb het even opgezocht, of ik heb het even laten opzoeken door mijn lieftallige assistente, en het gaat over de transitiepassagiers en privévluchten want die waren nog niet belast.
De opbrengst van die belasting die gaat naar de verlichting van de energiearmoede, dat klopt en het was onmogelijk om die per 1 januari 2024 in te voeren en dat is doorgeschoven naar 1 januari 2025. Maar ja, de motie moet nog uitgevoerd worden. Dus om te zeggen dat we al ergens mee gewonnen zijn, dat kan ik nog niet doen. Maar in ieder geval, het is een motie van de firma Bontenbal. De VOORZITTER: Dank u wel. Van de firma Bontenbal gaan we door naar de aanvrager van deze sessie. Mijnheer Beusenberg van SRH, gaat uw gang.
Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
14
De heer BEUSENBERG: Ja, dank u wel voorzitter. Dat is ook iets wat ik in mijn eerste termijn heb benoemd en daarom zal ik het met mevrouw Smand eens zijn. Ik hoop dat onze portefeuillehouder zich toch gaat inzetten om wellicht iets bij de minister los te peuteren. Helemaal omdat in de eerste termijn nog wel eens de suggestie werd gewekt dat Schiphol de belasting moet gaan betalen maar hoe de motie in eerste instantie in elkaar zat betaalt Schiphol helemaal niet meer belasting. Dat komt bij de passagiers vandaan die Schiphol gebruiken, die met het vliegtuig aankomen en die met het vliegtuig vertrekken. Dus dat is wel iets wat ik hier even opgehelderd wil hebben. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan was de eerstvolgende na u mijnheer Schaap van Forza!. De heer SCHAAP: Ja, dank u voorzitter. Ja, ik wil mevrouw Smand bedanken inderdaad want mijn hele vierde alinea van de bijdrage ging daarover, die transfertaks. Eigenlijk ook met de vraag of met een nieuw kabinet straks onze wethouder in gesprek zou kunnen gaan. Of dat nou persoonlijk is met een bakkie koffie of per mail of per brief of per postduif, of dat zou kunnen en dan is het eigenlijk jammer dat de portefeuillehouder daar niet op gereageerd heeft of dat gemist heeft. Dus eigenlijk zou ik willen vragen of de portefeuillehouder alsnog daar een reactie op zou kunnen geven.
De VOORZITTER: Ik zie aan de non-verbale communicatie al excuses dat hij die vergeten is maar ik wil eerst mijnheer Boerman van GroenLinks... Oké, nu met uw goedvinden daarmee een reactie van mijnheer Nobel, gaat uw gang. Wethouder NOBEL: Voorzitter, excuses mijnheer Schaap. Uiteraard, bij een nieuwe minister van IenW schuif ik altijd graag aan en dan hoop ik dat hij goede koffie heeft. De VOORZITTER: Dan is het vliegtaksonderwerp voor deze ronde besproken, zie ik aan jullie. Dan geef ik mijnheer Boerman het woord voor een volgend onderwerp. Gaat uw gang. De heer BOERMAN: Dank u voorzitter. Volgens mij zou ik graag het onderwerp baatbelasting aanbrengen, want dat is een onderwerp waar het hier vandaag over gaat. Ik denk namelijk dat we het vooral moeten hebben over wat we als gemeente kunnen doen. Daarvan zei een aantal mensen in de eerste temijn 'ja dat gaat erom de inkomsten van de gemeente te verhogen'. Volgens mij is dat juist niet het geval. Volgens mij is het juist nu zo dat we als gemeente voor een aantal dingen betalen voor Schiphol, wat we doen ten laste van onze inwoners. Daarvoor zeggen wij: ja dat zouden we niet ten laste van onze inwoners moeten doen, daarvoor zouden we juist een bijdrage moeten vragen aan degene die daar het meest profijt van heeft, degene die daar het meest baat bij heeft.
Degene die daar het meest baat bij heeft, daarvoor is een instrument in het leven geroepen dat speciaal voor gemeenten is, waar ook heel veel andere gemeenten gebruik van maken, en dat noemen we de baatbelasting. Toen is de vraag aan het college gesteld: bent u bereid om daar een second opinion op te doen? Daarop zegt het college nee, maar eigenlijk is die vraag ook niet aan het college gericht, maar zou die vraag aan onszelf gericht moeten zijn. Zouden wij als raad vinden dat daar een second opinion op nodig is, of wenselijk op is? Ik denk dat het juist heel verstandig is om dat nu te doen, ook gezien de discussie die we gaan krijgen over de ombuigingen. Er zijn best wat dingen te bedenken en ik vind het een beetje raar om ze nu te gaan bedenken maar er zijn best wel veel dingen te bedenken waar we kosten voor maken waar Schiphol direct profijt van heeft. We hebben al een voorbeeld genoemd, de infrastructuur, maar je zou ook kunnen denken: hé, we kunnen ook via een belasting verduurzamingsmaatregelen aan woningen of geluidshinderbeperkende maatregelen aan woningen op die manier kunnen financieren. Er zijn allerlei dingen denkbaar en wij zouden nogmaals aan de collega-fracties willen vragen of zij bereid zijn met ons mee te denken en daarvoor een second opinion te vragen aan een daarvoor deskundig bureau.
Verslag Raadssessie Sessieverzoek SRH Belastingheffing en Schiphol 14 maart 2024
15
De VOORZITTER: Dat geeft in ieder geval bij vier partijen al een reactie. Eerst mijnheer Beusenberg, dan mijnheer Blom, dan mevrouw Van Straten en dan mijnheer Rip. Mijnheer Beusenberg, gaat uw gang. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u wel voorzitter. Ik wil in ieder geval de PvdA en GroenLinks bedanken voor het meedenken en meezoeken naar het vinden van creatieve oplossingen. Ik hoor mijnheer Boerman zeggen waar we het vandaag eigenlijk over hebben, dat dat de baatbelasting zou zijn. Volgens mij was dat mijn taak om te verzinnen waar we het over gingen hebben en dat was de motie Wie niet waagt, wie niet wint. Ik had graag meegedacht, maar ik zag hem vandaag voor het eerst, maar u kent Sociaal Rechts Haarlemmermeer en dingen onderzoeken daar staan we altijd positief tegenover. Dus wij zullen meestemmen met uw motie. De VOORZITTER: Mijnheer Blom, gaat uw gang. De heer BLOM: Ja, ik heb even de woorden van mijnheer Boerman tot mij laten komen. We hebben natuurlijk vanmiddag even bij het Hoogheemraadschap gezeten. Bedoelt mijnheer Boerman dan het inpolderen van Haarlemmermeer waar Schiphol dus een derde van de oppervlakte ongeveer gebruikt, dat hij dat nog kan gaan betalen als baatbelasting? De VOORZITTER: Mijnheer Boerman, gaat uw gang. U bent direct aangesproken. De heer BOERMAN: Ik dacht u gaat het even ophalen, maar het lijkt me prima.