RV Reactie concept samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam.pdf

gemeente

Haarlemmermeer

raadsvoorstel

Onderwerp

Portefeuillehouder Steller Collegevergadering

Reactie concept samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam Marianne Schuurmans-Wijdeven

Willy Bosveld 16 september 2021

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

2021.0002118

1. Voorstel Collegebesluit(en) Het college besluit om: 1. intestemmen met de wensen en opvattingen op de concept samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam (MRA), en deze kenbaar te maken met bijgevoegde collegebrief aan de voorzitter van Regiegroep MRA. Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. inte stemmen met de wensen en opvattingen op de concept samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam (MRA), en deze kenbaar te maken met bijgevoegde raadsbrief aan de voorzitter van Regiegroep MRA.

2. Samenvatting De deelnemers van de MRA, 32 gemeenten, twee provincies en de Vervoerregio Amsterdam, werken aan een transitie van de MRA naar een nieuwe sterke metropoolregio met een sterke democratische controle. Hiervoor is een transitiecommissie gevormd die onder leiding van de burgemeester van Amsterdam, tevens voorzitter van de MRA, het voorstel ‘Metropool van grote klasse’ heeft uitgewerkt. Colleges van Burgemeester en wethouders, gemeenteraden en Provinciale Staten zijn in 2021 op verschillende momenten in de gelegenheid gesteld input te geven op het voorstel. De samenwerkingsafspraken zijn een vertaling van het voorstel en het sluitstuk van het transitieproces en vervangen het huidige convenant MRA. Op 12 juli 2021 is de conceptversie van de samenwerkingsafspraken MRA vrijgegeven voor consultatie. Op deze versie wordt een reactie van de colleges, raden en staten gevraagd, in de vorm van wensen en opvattingen. Dit raadsvoorstel bevat zowel een reactie van de raad en een reactie van het college.

Reactie concept samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam

pagina 2

3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken? We willen een op resultaat gerichte bestuurlijke samenwerking binnen de MRA waarbij overtuigd wordt op inhoud, belangen in balans zijn en oog is voor diversiteit in en tussen de deelnemers en regio’s. De samenwerking dient transparant te zijn en gebaseerd op vertrouwen. De samenwerkingsafspraken dienen het voorgaande te borgen. De aanleiding om het huidige convenant te vervangen is een evaluatie uit 2019, die door een onafhankelijke commissie is uitgevoerd naar de samenwerking in de MRA. In het rapport “Meer richting meer resultaat” werd geconcludeerd dat de bestuurlijke samenwerking in de regio tekortschiet. Kernboodschap van de evaluatie is dat de samenwerking is versplinterd, fragmentarisch is, het mankeert aan eigenaarschap, leiderschap en daadkracht waardoor de ontwikkeling van de metropool onvoldoende wordt gestuurd en begeleid. De uitkomsten van de evaluatie zijn door een daarvoor in het leven geroepen transitiecommissie MRA onder voorzitterschap van de burgemeester van Amsterdam, tevens voorzitter van de MRA, uitgewerkt in het voorstel ‘Metropool van grote klasse’ om te komen tot een nieuwe sterke MRA met een verbeterde betrokkenheid van raden en staten. Colleges,

raden en staten zijn in de gelegenheid gesteld op verschillende momenten input te geven op het voorstel. Vervolgens is dit voorstel uitgewerkt in de nu voorliggende concept samenwerkingsafspraken. Deze zullen het huidige convenant waarin de samenwerking binnen de MRA geregeld is vervangen. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen? De Regiegroep MRA heeft op 12 juli 2021 de conceptversie van de samenwerkingsafspraken verzonden aan colleges, raden en staten met het verzoek om zo snel als mogelijk in september 2021 met wensen en opvattingen te komen. Via dit raadsvoorstel geven wij onze reactie ten behoeve van het definitieve voorstel voor nieuwe samenwerkingsafspraken MRA. Onze reactie is in lijn met de reactie van de AM Regiegroep. De concept samenwerkingsafspraken beogen meer transparantie, duidelijke kaders en heldere rollen en processen. Daarbij gelden de volgende richtinggevende principes: e de samenwerking komt tot stand vanuit de inhoud; e politiek bestuurlijk draagvlak is onmisbaar; e

niet alles hoeft op de schaal van de MRA;

e

_de MRA heeft een interne en externe functie;

e

de basis ligt in de deelregio’s.

De MRA-samenwerking is én blijft een informele samenwerking van bestuurders. Er wordt geen nieuwe bestuurslaag gecreëerd en de autonomie van gemeenten en provincies wordt niet ingeperkt. Alle bevoegdheden blijven bij de individuele raden en staten en eigen beleidskaders blijven leidend. De platforms en portefeuillehoudersoverleggen staan centraal in de samenwerking en gaan uit van de inhoud. Uitgaande van onze eigen ambities en beleidskaders kunnen we in MRA-verband grensoverschrijdende opgaven op regionale schaal aan elkaar verbinden en op elkaar afstemmen om zo tot betere oplossingen voor onze gezamenlijke opgaven te komen. De onderwerpen worden steeds voor vier jaar vastgesteld in de MRA-Agenda. In deelregionaal verband vindt afstemming en voorbereiding plaats. Er is specifiek aandacht voor de zeven deelregio’s in de concept samenwerkingsafspraken. Het bestuur van de MRA zal gevormd worden door vertegenwoordigers uit de deelregio’s (en de

Reactie concept samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam

pagina 3

provincies en Vervoerregio Amsterdam). De huidige deelregio Amstelland Meerlanden, waarvan Haarlemmermeer deel uit maakt, is een deelregio die reeds een sterke organisatie kent (AM Regiegroep en AM raadstafel).

eure

De MRA-organisatie gaat bestaan uit vijf elementen: bestuur (voorheen Agendacommissie); bestuurlijke platforms en portefeuillehoudersoverleggen (ongewijzigd); algemene vergadering (voorheen MRA Regiegroep);

raden en staten en raadtafel (behoud bevoegdheden raden, versterking raadstafel); directie/MRA-bureau (van 10 naar 30 fte).

De samenwerkingsafspraken bestaan uit twee delen. Het eerste deel van de samenwerkingsafspraken gaat over basisprincipes, ambities en doelstellingen. Tevens beschrijft het de positie van raden en staten en de rollen en taken van de verschillende gremia. Het tweede deel gaat over werkafspraken en procedures. De collegereactie op de concept samenwerkingsafspraken is als volgt: Wij onderschrijven het belang van regionale samenwerking binnen de MRA. Dit belang om regionaal krachten te bundelen en tot oplossingen voor opgaven te komen, zal in de toekomst alleen maar toenemen. Wij onderschrijven en benadrukken het belang van het uitgangspunt dat de basis voor de MRA samenwerking gelegen is een bestuurlijk netwerk op grond van gedeelde inhoudelijke opgaven en dat er geen aparte bestuurslaag met eigen bevoegdheden of wettelijke taken wordt gecreëerd. Wij onderschrijven dat de platforms en de portefeuillehoudersoverleggen het inhoudelijke hart van de samenwerking vormen. Conform het huidige MRA convenant leveren de platforms een jaarverslag op ten behoeve van een inhoudelijke terugkoppeling en verantwoording naar colleges en raden en staten. Wij willen dat ook in de samenwerkingsafspraken terugzien.

Wij zien dat goede instrumenten, zoals een voortgangsnota en termijnagenda, zijn toegevoegd aan de samenwerkingsafspraken die kunnen helpen om transparantie en betrokkenheid van raden en staten verder te vergroten. Wij vinden zorgvuldige processen om politiek bestuurlijk draagvlak te creëren voor bestuurlijke afspraken binnen de MRA belangrijk. De MRA samenwerking is vrijwillig en de raden en staten nemen uiteindelijk de besluiten. Oplossingen voor regionale opgaven zullen niet per definitie kunnen rekenen op politiek bestuurlijk draagvlak. Het peilen van de verschillende belangen die er spelen én de bestuurlijke weging van die belangen zou goed passen bij het nieuw te vormen bestuur. De financiële en personele consequenties van een versterkte MRA directie dienen nader uitgewerkt te worden. Zonder een degelijke onderbouwing die inzicht geeft van de gevolgen is een uitbreiding van 10 naar 30 fte wat ons betreft niet aan de orde. Net als veel andere gemeenten hebben wij te maken met een capaciteitstekort en bezuinigingen. Wij zijn hierdoor gedwongen een scherpe afweging te maken waarop we menskracht en geld inzetten.

Wij vinden een eigenstandige positie van de VRA in het bestuur belangrijk gezien het belang van de VRA als deelnemer voor het realiseren van grootschalige regionale ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit, alsmede de expertise en de inzet van menskracht en middelen van de VRA. Deelregio’s vormen de basis (voorportaal) van de MRA en moeten zelf kunnen bepalen hoe ze hun onderlinge intergemeentelijke afstemming vormgeven.

Reactie concept samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam

e

pagina 4

De precieze invulling en werkwijze van de MRA raadtafel behoeft, in samenspraak met raden en staten, verdere uitwerking. Daarbij dient verbinding gezocht te worden met reeds bestaande politieke platforms op deelregionale schaal.

De MRA raadswerkgroep van Haarlemmermeer adviseert om over de samenwerkingsafspraken die gaan over de positie van de raad een separate brief te sturen aan de MRA. Het gaat dan om de volgende aandachtspunten: e De agenda van de Algemene Vergadering komt onder meer tot stand door agendapunten vanuit de MRA raadtafel, maar het is niet duidelijk of die dezelfde status hebben als inbreng van de andere deelnemers. Het is belangrijk dat duidelijker geformuleerd wordt wat de bedoeling is. e De voortgangsnota en termijnagenda zijn een goede aanvulling, maar het mag nog concreter worden wat daarin komt. Bijvoorbeeld hoe gezorgd wordt dat deze nota’s voldoen aan de behoefte van raden en staten. e Eris behoefte aan meer helderheid over de evaluatie en de evaluatietermijn. Aangegeven wordt dat de samenwerkingsafspraken over vier jaar worden geëvalueerd. De MRA werkgroep adviseert om binnen twee jaar een beknopte evaluatie te doen. e

e

Eris meer aandacht voor informatiestromen, maar daarin wordt vaak wel de MRA

raadtafel genoemd maar niet de raden en staten. Er is meer duidelijkheid nodig over de informatiestroom naar de raden en staten. Wat betreft financiën is meer duidelijkheid en transparantie nodig over de intentie omtrent de levering van ambtenaren ‘om niet’. Bijvoorbeeld over wat dit gaat betekenen voor gemeenten en transparantie over de te leveren/geleverde inzet van

alle betrokken gemeenten. 3.3 Wat mag het kosten? Onze bijdrage wordt gedekt uit het in de Programmabegroting 2021-2024 beschikbare budget van het beleidsdoel C, het behartigen van de belangen van Haarlemmermeer buiten de gemeentegrenzen en het versterken van de bestuurlijke samenwerking, van het programma Bestuur, samenleving en publiekscontact, taakveld 0.1. De bijdrage van Haarlemmermeer aan de MRA in het jaar 2021 is € 240.000. De deelnemende gemeenten betalen in 2021 € 1,53 per inwoner. De MRA heeft daarmee een budget van € 8,5 miljoen. Dit budget wordt gebruikt voor personeel en bureaukosten van het MRA-bureau, maar ook bijdragen aan bijvoorbeeld onderzoeken, cofinanciering van stimuleringsprojecten en prijsvragen gerelateerd aan de MRA-agenda. In de concept samenwerkingsafspraken wordt voorgesteld de hoogte van de bijdrage per inwoner telkens voor vier jaar vast te stellen in een MRA meerjarenbegroting, gelijktijdig bij het vaststellen van de MRA Agenda. Jaarlijks wordt rekening gehouden met een indexatie van de bijdrage per inwoner, die maximaal gelijk is aan de gemiddelde inflatie over de afgelopen vier jaar. Het Bestuur kan tot de conclusie komen dat tussentijdse bijstelling nodig is. Er moet dan een wijziging van de MRA meerjarenbegroting plaatsvinden. Wij vinden het voorbarig om nu al rekening te houden met een indexatie van de bijdrage per inwoner.

Conform de concept samenwerkingsafspraken dienen gemeenten die niet in staat zijn extra medewerkers om niet in te zetten ten behoeve van een uitbreiding van het MRA bureau een extra financiële bijdrage te leveren. Per deelregio zal door de MRA de benodigde inzet in beeld worden gebracht en is het aan de deelregio om gezamenlijk te bezien hoe de gevraagde inzet kan worden geleverd.

Reactie concept samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam

pagina 5

3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk? Eerste aanspreekpunt in het college is de burgemeester. Uiteindelijk ondertekenen de deelnemers van de MRA de samenwerkingsafspraken. 3.5 Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd? De vaststelling van de samenwerkingsafspraken gebeurt in twee rondes. 1. Colleges, raden en staten worden in gelegenheid gesteld wensen en opvattingen naar voren te brengen. De MRA ontvangt de reacties in september. 2. De concept samenwerkingsafspraken worden op basis van de binnengekomen reacties aangepast en aangeboden als definitief concept aan de MRA Regiegroep. Vervolgens wordt het definitief concept ter vaststelling aangeboden aan alle deelnemers. De samenwerkingsafspraken gaan na vaststelling het huidige MRA convenant naar verwachting per 1 januari 2022 vervangen. Op de netwerkbijeenkomst State of de Regio van 10 december 2021 wordt de nieuwe governance feestelijk ingeluid. Communicatie hierover gebeurd vanuit de MRA. 3.6 Wat betekent dit voor de MRA? De aanpassing van de MRA-governance moet leiden tot een slagvaardige organisatie die het verschil kan maken voor herstel en de ontwikkeling van de regio, met als randvoorwaarde dat de democratische legitimiteit van de deelnemers geborgd is. Omdat de MRA een informele bestuurlijke samenwerking is zonder een nieuwe bestuurslaag, blijven alle bevoegdheden bij raden en staten.

De afstand tot de raden en staten was echter toch nog groot. 4. Ondertekening Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmemmeer, de secretaris,

es drs. Carel Brugman aon deMe

i

e

S¢huurmans-Wijdeven

Bijlage(n): e Reactiebrief raad e Reactiebrief college e Oplegger Samenwerkingsafspraken 20210712 e Concept Samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam 20210712

Voorzitter van de Metropoolregio Amsterdam Femke Halsema Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren) 1077 XX Amsterdam

Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Faxnummer 023 563 95 50

Cluster Contactpersoon

Griffie Mevrouw E.H.M. Ouwehand-Brussel

Verzenddatum

Telefoon Uw brief Ons kenmerk Bijlage(n) Onderwerp

12 juli 2021 X.2021.05448 Geen Reactie gemeenteraad Haarlemmermeer op concept samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam

Geachte mevrouw Halsema, Op 12 juli 2021 hebben wij de conceptversie van de samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam (MRA) ontvangen voor consultatie met het verzoek om in september 2021 met wensen en opvattingen te komen. De afgelopen tijd hebben we gewerkt aan de transitie van de MRA naar een nieuwe sterke metropoolregio met een sterke democratische controle. Colleges, raden en staten zijn in 2021 op verschillende momenten in de gelegenheid gesteld input te geven op de voorstellen. Complimenten voor het intensieve consultatieproces dat is doorlopen. In aanvulling op de reactie van het college van de gemeente Haarlemmermeer, geven wij u hierbij nog een aantal punten mee ten behoeve van het definitieve voorstel voor de nieuwe samenwerkingsafspraken MRA. •

•

•

De agenda van de algemene vergadering komt onder meer tot stand door agendapunten vanuit de MRA raadtafel, maar het is niet duidelijk of die dezelfde status hebben als de inbreng van de andere deelnemers. Het is belangrijk dat duidelijker geformuleerd wordt wat de bedoeling is. De voortgangsnota en termijnagenda zijn een goede aanvulling, maar het mag nog concreter worden wat daarin komt. Bijvoorbeeld hoe gezorgd wordt dat deze nota’s voldoen aan de behoefte van raden en staten. Er is behoefte aan meer helderheid over de evaluatie en de evaluatietermijn. Aangegeven wordt dat de samenwerkingsafspraken over vier jaar worden geëvalueerd. Wij zouden graag zien, dat binnen twee jaar een beknopte tussentijdse evaluatie wordt uitgevoerd.

Ons kenmerk: X.2021.05448

•

•

Pagina 2

Er is meer aandacht voor informatiestromen, maar daarin wordt vaak wel de MRA raadtafel genoemd maar niet de raden en staten. Er is meer duidelijkheid nodig over de informatiestroom naar de raden en staten. Wat betreft financiën is meer duidelijkheid en transparantie nodig over de intentie omtrent de levering van ambtenaren ‘om niet’. Bijvoorbeeld over wat dit gaat betekenen voor gemeenten en transparantie over de te leveren/geleverde inzet van alle betrokken gemeenten.

Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, namens de gemeenteraad van de gemeente Haarlemmermeer, de griffier,

de voorzitter,

J. van der Rhee, B.Ha

M.H.F. Schuurmans-Wijdeven

gemeente Haarlemmermeer

Voorzitter van de Metropoolregio Amsterdam Femke Halsema Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren) 1077 XX Amsterdam

Postbus 250 2130 AG Hoofddorp

Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp

Telefoon 0900 1852 Faxnummer 023 563 95 50

Cluster

Contactpersoon Telefoon

Staf Bestuur & Directie

Verzenddatum

mevrouw W. Bosveld O900 1852

Uw brief 12juli 2021 Ons kenmerk Bijlage(n)

Onderwerp

X.2021.05448 Geen

Reactie concept samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam

Geachte mevrouw Halsema,

Op 12 juli 2021 hebben wij de conceptversie van de samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam (MRA) ontvangen voor consultatie met het verzoek om in september 2021 met wensen en opvattingen te komen. De afgelopen tijd hebben we gewerkt aan de transitie van de MRA naar een nieuwe sterke metropoolregio met een sterke democratische controle. Colleges, raden en staten zijn in 2021 op verschillende momenten in de gelegenheid gesteld input te geven op de voorstellen. Complimenten voor het intensieve consultatieproces dat is doorlopen. Via deze brief geven wij u nog een aantal punten mee ten behoeve van het definitieve voorstel voor de nieuwe samenwerkingsafspraken MRA. Over de samenwerkingsafspraken die specifiek over de raden en staten gaan, stuurt de gemeenteraad u een aparte brief. Onze reactie is in lijn met de deelregio Amstelland Meerlanden. e

e

e

Wij onderschrijven het belang van regionale samenwerking binnen de MRA. Dit belang om regionaal krachten te bundelen en tot oplossingen voor opgaven te komen, zal in de toekomst alleen maar toenemen. Wij onderschrijven en benadrukken het belang van het uitgangspunt dat de basis voor de MRA samenwerking gelegen is een bestuurlijk netwerk op grond van gedeelde inhoudelijke opgaven en dat er geen aparte bestuurslaag met eigen bevoegdheden of wettelijke taken wordt gecreëerd. Wij onderschrijven dat de platforms en de portefeuillehoudersoverleggen het inhoudelijke hart van de samenwerking vormen. Conform het huidige MRA convenant leveren de platforms een jaarverslag op ten behoeve van een inhoudelijke terugkoppeling en verantwoording naar colleges en raden en staten. Wij willen dat ook in de samenwerkingsafspraken terugzien.

Ons kenmerk: X.2021.05448

e

e

e

Pagina 2

Wij zien dat goede instrumenten, zoals een voortgangsnota en termijnagenda, zijn toegevoegd aan de samenwerkingsafspraken die kunnen helpen om transparantie en betrokkenheid van raden en Staten verder te vergroten. Wij vinden zorgvuldige processen om politiek bestuurlijk draagvlak te creëren voor bestuurlijke afspraken binnen de MRA belangrijk. De MRA samenwerking is vrijwillig en de raden en staten nemen uiteindelijk de besluiten. Oplossingen voor regionale opgaven zullen niet per definitie kunnen rekenen op politiek bestuurlijk draagvlak. Het peilen van de verschillende belangen die er spelen én de bestuurlijke weging van die belangen zou goed passen bij het nieuw te vormen bestuur. De financiële en personele consequenties van een versterkte MRA directie dienen nader uitgewerkt te worden. Zonder een degelijke onderbouwing die inzicht geeft van de gevolgen is een uitbreiding van 10 naar 30 fte wat ons betreft niet aan de orde. Net als veel andere gemeenten hebben wij te maken met een capaciteitstekort en bezuinigingen. Wij zijn hierdoor gedwongen een scherpe afweging te maken waarop we menskracht en geld inzetten.

e

e e

Wij vinden een eigenstandige positie van de VRA in het bestuur belangrijk gezien het belang van de VRA als deelnemer voor het realiseren van grootschalige regionale ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit, alsmede de expertise en de inzet van menskracht en middelen van de VRA. Deelregio’s vormen de basis van de MRA en moeten zelf kunnen bepalen hoe ze hun onderlinge intergemeentelijke afstemming vormgeven. De precieze invulling en werkwijze van de MRA Raadtafel behoeft, in samenspraak met raden en staten, verdere uitwerking. Daarbij dient verbinding gezocht te worden met reeds bestaande politieke platforms op deelregionale schaal.

Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer, de secretaris, | de burgemeester,

drs. Carel Brugman

0 van der

\vigf

$c uurmans-Wijdeven

Aan Van Contact

Onderwerp Datum

Deelnemers van de MRA en hun raden en Staten Regiegroep van de MRA Remco Rienties, 06 – 20002447, r.rienties@metropoolregioamsterdam.nl Emiel Reiding, 06 – 39362077, e.reiding@metropoolregioamsterdam.nl Samenwerkingsafspraken voor de Metropoolregio Amsterdam 12 juli 2020

Inleiding Na een intensieve periode van consultatie en de wensen en opvattingen zoals de raden en Staten die hebben ingebracht over het voorstel voor een metropool van grote klasse ligt er nu een concept van de samenwerkingsafspraken voor de Metropoolregio Amsterdam. In verschillende werksessies met raads- en Statenleden vanuit de hele MRA, een tweetal werksessies met bestuurders en een intensieve en vruchtbare bijeenkomst van de Regiegroep (voor de besluitvorming over de transitie uitgebreid naar alle deelnemers) is het gesprek gevoerd over onderdelen uit deze samenwerkingsafspraken. De rijke input is verwerkt in deze concept samenwerkingsafspraken. De MRA is en blijft een bestuurlijk netwerk. De afstand tot de raden en Staten was echter te groot, wat tot onbekendheid en focus op proces en kosten leidde. De focus moet komen te liggen op inhoudelijke voortgang. Met deze nieuwe Samenwerkingsafspraken willen we fors aan transparantie winnen. Zodat de raden en Staten in een open lijn veel sterker betrokken worden, met de bedoeling dat er voor alle betrokkenen meer zicht wordt gegeven op de inhoudelijke meerwaarde van onze samenwerking. Om de raden en Staten beter bij de inhoudelijke voortgang te betrekken komt er elk voorjaar een voortgangsnota, en in het najaar een termijnagenda.

We starten met een bestuur waarin elke deelregio is vertegenwoordigd, en benadrukken daarmee het belang van de deelregionale samenwerking. De inhoud blijft leidend: de platforms en portefeuillehouderoverleggen zijn allen opgebouwd vanuit de deelregio’s, en blijven de plek waar lokale en provinciale bestuurders elkaar vinden op gezamenlijke inhoudelijke belangen. En het kan niet duidelijk genoeg gezegd worden: we zijn en blijven een informele bestuurlijke samenwerking. Er wordt geen nieuwe bestuurslaag gecreërd, alle bevoegdheden blijven bij

de raden en Staten. Regionaal rendement staat voorop: wat goed is voor de regio, is ook goed voor alle delen van de regio, en vice versa. Waarom samenwerkingsafspraken Transparantie, duidelijke kaders en heldere rollen en processen. De samenwerkingsafspraken moeten daarmee de gezamenlijke verwachtingen weerspiegelen. De afgelopen vier jaar was er te vaak onduidelijkheid, waarmee de slagkracht van de MRA niet werd gediend. Bovendien stonden raden en Staten op te grote afstand. Onze informele netwerksamenwerking vanuit de inhoud heeft baat bij duidelijkheid, zodat de verschillende onderdelen van het netwerk de juiste verwachtingen hebben bij hun rol in het geheel. Dit doel brengt met zich mee dat rollen en processen ook tot een zekere mate van detail zijn uitgewerkt in de samenwerkingsafspraken. In de sessies met raads- en Statenleden is ons gebleken dat daar behoefte aan is. De MRA mag geen black box zijn. Opbouw en status van het document De samenwerkingsafspraken vervangen (na vaststelling) het huidige convenant. Het convenant op zichzelf besloeg 11 pagina’s, maar de afspraken daarin waren onvoldoende helder. Dat heeft op een later moment geleid tot een uitwerking in meer dan 60 pagina’s. In deze nieuwe samenwerkingsafspraken hebben we geen losse documenten meer. We hebben één document, opgebouwd uit twee delen.

Daarmee verwachten we direct voor iedereen helderheid te geven over de inrichting van onze samenwerking en de werkafspraken die daarbij horen. Het eerste deel zijn de eigenlijke samenwerkingsafspraken. Deze stellen we na de zomer vast in twee ronden, en gaan we eens in de vier jaar evalueren en indien nodig herzien. In dit deel staan bijvoorbeeld afspraken over basisprinicpes, onze ambities en doelstellingen, wat de positie is van raden en Staten, en de rollen en taken van de verschillende gremia. Het tweede deel zijn de werkafspraken. Hierin zijn afspraken opgenomen over hoe de MRA werkt, en welke procedures we daarbij hanteren. We stellen voor om nu op deze wijze van start te gaan en zien daarbij een overgangsjaar voor ons, waarbij we gaan kijken hoe de werkafspraken die we nu maken in de praktijk uitpakken. Het is goed mogelijk dat we daarbij tot de conclusie komen dat het toch handiger is om op sommige onderdelen nog wijzigingen aan te brengen. Daar blijven we met elkaar over in gesprek, en indien wenselijk passen we de werkafspraken lopende dit overgangsjaar aan. De werkspraken uit deel twee zijn niet vrijblijvend; ze zijn een operationalisatie en een nadere duiding van de samenwerkingsafspraken uit deel een.

Vaststelling in twee ronden Bij raden en Staten is een duidelijke behoefte om de samenwerkingsafspraken in twee ronden te beoordelen. Ook is in alle gesprekken met raads- en Statenleden en bestuurders het belang onderstreept om dit transitieproces nog voor de gemeenteraadsverkiezingen af te ronden. We hebben nog een klein half jaar, maar dat maakt evengoed een strakke planning noodzakelijk. In de eerste ronde is er gelegenheid om de concept samenwerkingsafspraken in de raden en Staten te bespreken, en wensen en opvattingen te formuleren voor eventuele wijzigingen. We ontvangen deze reacties graag zo vroeg als mogelijk in september. Op basis van alle ingekomen input zal het document worden aangepast, en worden vastgesteld als definitief concept in de Regiegroep. Vervolgens zal dit definitieve concept ter vaststelling naar alle deelnemers worden verzonden. Op 10 december hopen we vervolgens tijdens de State of the Regio, de netwerkdag van de MRA, samen het glas te heffen op onze samenwerking. Een samenwerking die met nieuwe, heldere afspraken een nieuwe impuls heeft gekregen.

Namens de leden van de uitgebreide Regiegroep, Voorzitter Femke Halsema

Samenwerkingsafspraken Metropoolregio Amsterdam

CONCEPT 12 JULI 2021 (verzonden aan raden Staten voor reactie)

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

Preambule In een intensief proces, met grote betrokkenheid van de deelnemers, zijn bijgaande Samenwerkingsafspraken tot stand gekomen. Heldere, eenduidige afspraken waarmee we onze MRA klaar maken voor de nabije toekomst. Deze afspraken zijn bedoeld voor eenieder die in de samenwerking een rol speelt. Bestuurders en hun ambtenaren en de volksvertegenwoordigers in de raden en Staten. Uiteindelijk doen we alles in MRA-verband natuurlijk voor onze inwoners, bedrijven en bezoekers. Hen een directe rol geven in onze informele bestuurlijke samenwerking is echter niet eenvoudig. Daarom is de rol van de raden en Staten ook zo ontzettend belangrijk, zodat belangen evenwichtig kunnen worden afgewogen. Daarbij is van groot belang te benadrukken dat de MRA geen bestuurslaag vormt. De MRA is geen juridische entiteit en heeft geen mogelijkheden om bindende besluiten te nemen. Deze verantwoordelijkheid ligt bij de democratische organen: de raden en de Staten. Daar veranderen deze Samenwerkingsafspraken niets aan. Deze Samenwerkingsafspraken vervangen het convenant uit oktober 2016. Er was behoefte aan het herijken van de afspraken in het convenant. Met name om de transparantie een impuls te geven door de posities en onderlinge verhoudingen duidelijker te maken. Met een bestuur, een algemene vergadering en een directie kunnen de afspraken bijdragen aan een duidelijker profiel voor de MRA.

Waarbij de positie van de raden en Staten en de rol van de deelregio’s is versterkt. Zodat we gezamenlijk meer betrokkenheid gaan voelen bij de inhoudelijke voortgang. Met deze afspraken geven we de MRA een steviger basis en kunnen we met vol vertrouwen onze samenwerking nog beter maken. Femke Halsema, Voorzitter Metropoolregio Amsterdam

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

2

Inhoudsopgave Preambule Samenvatting en leeswijzer DEEL 1 – Samenwerkingsafspraken A. Inleiding A.1 - De noodzaak van de MRA A.2 - Doel van deze samenwerkingsafspraken B. Cultuur van de samenwerking B.1 - Basisprincipes B.2 - Ambitie en doelstellingen B.3 - Deelregionale samenwerking C. Structuur van de samenwerking C.1 - Raden en Staten en de Raadtafel C.2 - Algemene Vergadering C.3 - Bestuur C.4 - Platforms en portefeuillehoudersoverleggen C.5 - Directie C.6 - Financiering D. Lijst van deelnemers DEEL 2 – Werkafspraken 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7

Zo werkt de MRA Vierjaarlijkse cyclus: MRA Agenda (inclusief meerjarenbegroting) Vierjaarlijkse cyclus: Samenwerkingsafspraken Jaarlijkse cyclus: input vanuit raden en Staten (Voortgangsnota en Termijnagenda) Jaarlijkse cyclus: bestuurlijke grip op de uitvoering Externe rol van de MRA Procedure ‘vaststellen met wensen en opvattingen raden & Staten’

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

3

2.8 Procedure ‘vaststellen in Bestuur / AV’ 2.9 Overzicht best practices deelregionale samenwerking 2.10 Overzicht best practices lokaal of provinciaal gesprek tussen raad of Staten en bestuur over de MRA Begripsbepalingen

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

4

Samenvatting In de Metropoolregio Amsterdam (MRA) werken 32 gemeenten, twee provincies en de Vervoerregio Amsterdam met elkaar samen om de leefkwaliteit van onze inwoners te verbeteren. Het is een informele samenwerking op basis van gedeelde opgaven, die over de grenzen van gemeenten heen gaan. Bestuurders stemmen daarin met elkaar af om tot afspraken te komen over de gezamenlijke aanpak. Alle bevoegdheden blijven volledig bij de raden en Staten van de deelnemers. De MRA is een informeel samenwerkingsverband. Het vormt geen aparte bestuurslaag met eigen bevoegdheden of wettelijke taken. We vormen een bestuurlijke en ambtelijke samenwerking, maar we vertrekken daarbij vanuit de kaders die raden en Staten meegeven. Daarom is draagvlak bij raden en Staten esentieel om de bestuurders effectief hun werk te kunnen laten doen in de regionale samenwerking. Veel van de regionale activiteiten vragen immers om een lokale uitwerking. De inwoners van de MRA verhouden zich tot de lokale en provinciale politiek, niet direct tot de schaal van de MRA. Raden en Staten kunnen op elk gewenst moment hun bestuurder(s) ter verantwoording roepen over wat zich in MRA-verband afspeelt.

Het stellen van kaders door raden en Staten, het goed en tijdig informeren van raden en Staten en het regelmatig vragen om wensen en opvattingen vanuit raden en Staten is daarom essentieel voor een vruchtbare MRAsamenwerking. Het ‘wat’ van de samenwerking – de inhoudelijke opgaven waar we gezamenlijk aan werken – wordt elke vier jaar vastgelegd in de MRA Agenda, die raden en Staten goedkeuren. Als onderdeel van de MRA Agenda wordt ook een MRA-investeringsagenda opgesteld, waarin de benodigde investeringen inzichtelijk worden gemaakt om de ambities uit de MRA Agenda te verwezenlijken. Ook wordt een meerjarenbegroting opgenomen, waarin de gevraagde bijdrage van de MRA-deelnemers voor vier jaar inzichtelijk wordt gemaakt. Elk jaar kunnen raden en Staten bijsturen op basis van een Voortgangsnota in het voorjaar en een Termijnagenda in het najaar. Om het Bestuur grip te geven op de uitvoering wordt jaarlijks een uitwerking gemaakt van de MRA Agenda en de meerjarenbegroting. Het ‘hoe’ we vormgeven aan de samenwerking is omschreven in deze samenwerkingsafspraken, die we elke vier jaar evalueren en waar nodig bijstellen. De kern van de samenwerking wordt gevormd door de platforms, waar bestuurders van de MRAdeelnemers vooral sturen op de uitvoering van de MRA Agenda. In het Bestuur van de MRA

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

5

worden de meer strategische en integrale afwegingen gemaakt, die veelal platformoverstijgend zijn, en vindt de dagelijkse aansturing van de MRA-samenwerking plaats. Het Bestuur is het gezicht naar buiten en speelt een centrale rol in de nationale en europese lobby. De Algemene Vergadering is een kaderstellend en controlerend bestuurlijk orgaan, waaraan het Bestuur verwantwoording aflegt, en die primair gericht is op het behouden en vergroten van draagvlak voor de MRA-samenwerking onder de deelnemers. Voor het draagvlak is het van groot belang om een transparant proces te waarborgen. Dit doen we onder meer door de agenda’s van bestuurlijke overleggen en overzichten van gemaakte afspraken openbaar te maken. Het Bestuur en de Algemene Vergadering worden geadviseerd door de MRA Raadtafel. De democratisch vertegenwoordigende organen (raden en Staten) zijn met één lid vertegenwoordigd in de Raadtafel. De Raadtafel geeft het Bestuur gevraagd en ongevraagd advies over de processen, die de raden en Staten aangaan, waaronder de jaarlijkse Voortgangsnota en Termijnagenda en het proces van ‘wensen en opvattingen’. De Raadtafel heeft geen inhoudelijke rol. Voor de betrokkenheid van de raden en Staten is niet alleen de Raadtafel van belang, maar ook het gesprek tussen de raden en Staten en hun eigen colleges.

Leeswijzer Dit document is opgebouwd in twee delen. Deel een zijn de eigenlijke samenwerkingsafspraken. De noodzaak voor samenwerking in de MRA, het doel van deze afspraken en de cultuur en structuur van onze samenwerking. Deel twee bevat de werkafspraken. De verschillende cycli en processen worden hierin stapsgewijs beschreven.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

6

DEEL 1 SAMENWERKINGSAFSPRAKEN

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

7

A. Inleiding A.1 - De noodzaak van de MRA De Metropoolregio Amsterdam is het samenwerkingsverband van de provincies NoordHolland en Flevoland, 32 gemeenten en de Vervoerregio Amsterdam. Elke gemeente en deelregio brengt kwaliteiten in die het totaal versterken. De kracht van de MRA is de diversiteit, zowel economisch als stedelijk en landschappelijk. Regionale samenwerking rond Amsterdam kent een lange voorgeschiedenis. We werken nu als Metropoolregio Amsterdam in de huidige vorm op basis van het convenant uit oktober 2016. De MRA is en blijft een netwerk van zelfstandige overheden. In de MRA werken we niet samen vanuit eigen lokale belangen, maar vanuit een streven naar gezamenlijk resultaat op onderwerpen die de grenzen van de gemeenten overstijgen. Die zien we in de domeinen duurzaamheid, economie, mobiliteit en ruimtelijke vraagstukken, ook vanuit een sociaalmaatschappelijke invalshoek. De samenwerking in onze regio is altijd opgebouwd vanuit vertrouwen. Dit vertrouwen tezamen met gelijkwaardigheid is breed gewaardeerd en maakt het mogelijk dat we op een informele manier met elkaar samenwerken. Alle bevoegdheden blijven bij de raden en Staten van de deelnemers: de MRA vormt geen aparte bestuurslaag met eigen bevoegdheden of wettelijke taken.

De informele netwerksamenwerking in de MRA, vrijwillig maar niet vrijblijvend, geeft de deelnemers naast haar eigen beleid iets extra. De kracht van samen, de kracht van de Metropoolregio Amsterdam. A.2 - Doel en status van deze samenwerkingsafspraken Informeel bestuurlijk samenwerken betekent niet dat we alles in een vrije vorm doen. Juist niet, daadkracht en draagvlak kunnen we alleen hand in hand laten gaan, als er heldere afspraken zijn over hoe we de samenwerking vormgeven. Daarvoor dienen deze Samenwerkingsafspraken. Zodat we duidelijke kaders hebben voor onze samenwerking. Vaak op hoofdlijnen, maar waar nodig ook meer gedetailleerd uitgewerkt in werkafspraken (zie deel twee).

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

8

B. Cultuur van de samenwerking B.1 - Basisprincipes Als samenwerkende overheden in de MRA hanteren we een aantal basisprincipes voor onze samenwerking. Deze basisprincipes vormen de grondslag voor de wijze van samenwerken. Eventuele wijzigingen in de manier waarop we samenwerken, geven we binnen dit kader vorm.  De inhoud staat voorop. De activiteiten en voorstellen in MRA-verband dienen de centrale ambitie en de bijbehorende doelstellingen en de MRA Agenda.  In de MRA werken we niet alleen samen vanuit eigen lokale belangen, maar vanuit onderling vertrouwen en vanuit een streven naar gezamenlijk resultaat (regionaal rendement).  De basis voor de samenwerking in de MRA ligt in de zeven deelregio’s. Vanuit de deelregio’s verhouden we ons ook tot gebieden buiten de MRA (zoals Noord-Holland Noord, regio’s rond Utrecht, Zwolle en Leiden)  Politiek draagvlak is onmisbaar, omdat de cruciale besluiten alleen door democratische organen kunnen worden genomen. We zorgen voor zorgvuldige processen met voldoende tijd voor deelregionale afstemming en betrekken raden en Staten op de door hen gewenste momenten.  We zijn volledig transparant over vergaderingen van MRA-gremia en zorgen dat alle agenda’s en verslagen van alle bestuurlijke overleggen openbaar zijn.  Lang niet alle opgaven lenen zich voor het schaalniveau van de MRA.

Er wordt daarom zorgvuldig afgewogen op welk schaalniveau een opgave het beste kan worden opgepakt. Daarbij geldt: lokaal of deelregionaal wat kan, op MRA-schaal wat meerwaarde heeft.  De MRA heeft een interne en een externe functie. Dat vraagt om versterking van de onderlinge samenwerking door te begeesteren, bestuurders en maatschappelijke partners bijeen te brengen en draagvlak te zoeken bij gewenste grote, regionale ontwikkelingen. Als tweede betekent dit het vergroten van de bekendheid, het gezag en de overtuigingskracht van de regio bij de eigen inwoners, de Rijksoverheid, in Europa en op internationale fora. Aanvullingen op of wijzigingen van deze kernwaarden en basisprincipes worden gedaan via de procedure voor het wijzigen van de samenwerkingsafspraken (zie 2.3 en 2.7 in deel twee).

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

9

B.2 – Ambitie en doelstellingen De samenwerking in de MRA komt tot stand vanuit de inhoud, en die inhoud wordt elke vier jaar opgenomen in de MRA Agenda. Dat gebeurt op verschillende beleidsterreinen. Om de integraliteit in onze afwegingen en uitvoering te bevorderen, formuleren we gezamenlijk een overkoepelende ambitie en doelstellingen. Deze ambitie en doelstellingen tekenen de kracht en het onderscheidende vermogen van de MRA. Ze geven focus aan het bestuurlijke gesprek en zijn de basis voor de externe profilering. Over (het proces rondom) de ambitie en de doelstellingen maken we de volgende afspraken: 









Elke vier jaar wordt de centrale ambitie en de doelstellingen geformuleerd om de integraliteit van bestuurlijke afwegingen te bevorderen, focus te geven aan het bestuurlijke gesprek en de interne en externe profilering te versterken. Deze ambitie en doelstellingen zijn overkoepelend aan de MRA Agenda. Dit betekent dat opgaven en de uitwerking daarvan die we opnemen in de MRA Agenda direct of indirect bijdragen aan de realisatie van de geformuleerde ambitie en de doelstellingen. Voor het formuleren en vaststellen van de ambitie en de doelstellingen komt het Bestuur (mede namens de platforms) met een voorstel. De ambitie en de doelstellingen worden vastgesteld door de Algemene Vergadering: zij benut hiervoor de procedure voor ‘wensen en opvattingen’ richting de raden en Staten (zie 2.7 in deel twee). Om de relatie tussen de inhoud en de wijze waarop we samenwerken te versterken, zijn de ambitie en de doelstellingen onderdeel van de Samenwerkingsafspraken. Dit betekent dat zij worden geëvalueerd op het moment dat de Samenwerkingsafspraken worden geëvalueerd, en niet op het moment dat de MRA Agenda wordt vernieuwd. Hierdoor is er enerzijds een koppeling tussen inhoud en vorm, en vormen de ambitie en de doelstellingen anderzijds een brug tussen de oude en de nieuwe MRA Agenda.

Zie 2.2 en 2.3 in deel twee voor de procedure rondom het vernieuwen van de MRA Agenda en het evalueren van de Samenwerkingsafspraken. Voor de periode 2022 – 2026 hanteren we de ambitie en doelstellingen zoals hieronder weergegeven. In 2026 zullen de ambitie en doelstellingen worden geëvalueerd en indien wenselijk worden geactualiseerd.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

10

Voor de periode 2022 – 2026 hebben we als samenwerkende overheden in de Metropoolregio Amsterdam een overkoepelende ambitie, zoals ook verwoord in de in 2020 vastgestelde MRA-Agenda: We streven naar een Metropoolregio Amsterdam als een internationale economische topregio met hoge leefkwaliteit. Dat doen we door te investeren in een toekomstbestendige en evenwichtige metropool.

Daarbij hebben we voor de periode 2022 – 2026 drie integrale doelstellingen geformuleerd. De voorbeelden van thema’s die onder die drie doelstellingen vallen zijn een niet-limitatieve opsomming. 1.

De meest inventieve regio van Europa, met de best opgeleide bevolking

    

Creatief ondernemerschap Tech, Data, Artificial Intelligence Life sciences & Health Groene innovatie et cetera

2.

Een regio voor iedereen, naar de menselijke maat

  

Sociaal evenwichtig Open & divers Hoge leefkwaliteit (wonen, landschap, cultuur) Nabijheid van (publieke) diensten et cetera

  3.

Een duurzaam verbonden regio

   

Internationaal knooppunt Systeemsprong haven, OV, luchtvaart, verduurzaming Digitale hub et cetera

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

11

B.3 - Deelregionale samenwerking De diversiteit van de MRA krijgt gestalte in de eigenheid van de deelregio’s. Veel van de programma’s of acties die op de schaal van de MRA worden afgesproken, vragen ook om een deelregionale of lokale doorvertaling in de uitvoering. De omvang van de MRA maakt het echter niet efficiënt om in alle overleggen met meer dan 30 deelnemers het gesprek te voeren. Goed georganiseerde deelregio’s zijn daarom erg belangrijk. Maar juist vanwege de eigenheid van de deelregio’s past het niet om vanuit deze Samenwerkingsafspraken voor te schrijven hoe men zich in een deelregio dient te organiseren. Dat neemt niet weg dat het verstandig is om een aantal afspraken van algemene aard te maken over de deelregio’s in relatie tot de MRA-samenwerking. 



 



 

De MRA bestaat uit zeven deelregio’s. Uitgangspunt hiervoor is de huidige geografische indeling: Amsterdam, Amstelland-Meerlanden, Zuid-Kennemerland, IJmond, Zaanstreek-Waterland, Gooi en Vechtstreek, Almere-Lelystad. Dit aantal is het maximum: het is niet mogelijk om deelregio’s op te splitsen en daarmee extra deelregio’s te creëren. Het is wel mogelijk om (op eigen initiatief van de betrokken deelregio’s) deelregio’s samen te voegen. De betrokken deelregio’s maken dit kenbaar in de Algemene Vergadering. Iedere deelregio is met minimaal één afgevaardigde vertegenwoordigd in het Bestuur, de bestuurlijke platforms en de portefeuillehoudersoverleggen De deelregio is het voorportaal voor veel MRA-overleggen. Dit vraagt om een goede afstemming in de deelregio in de voorbereiding. Daarbij is het de verantwoordelijkheid van de vertegenwoordigende gemeente(n) in het MRAgremium om het deelregionale geluid in te brengen. Ook vormt/vormen deze gemeente(n) de eerste lijn in de terugkoppeling naar de eigen deelregio. Deelregionale afstemming en voorbereiding betekent niet dat de gemeenten het binnen een deelregio overal over eens moeten zijn: het is goed mogelijk dat de scheidslijnen in de MRA rond onderwerpen anders lopen en andere coalities ontstaan.

Het is aan de vertegenwoordigende gemeente(n) uit een deelregio om er in een MRA0verleg voor te zorgen dat alle gemeenten van hun deelregio zich gehoord voelen. Elke deelregio zorgt voor één ambtelijk en één bestuurlijk eerste aanspreekpunt. De benodigde inzet voor de MRA-directie en de flexibele schil (die nodig is voor de uitvoering van de uitvoeringslijnen uit de MRA Agenda) wordt ‘om niet’ ter beschikking gesteld door de MRA-deelnemers (zie ook C.5.). Om ook kleinere gemeenten de kans te geven om hierin bij te dragen, wordt de benodigde inzet per

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

12





deelregio in beeld gebracht en is het aan de deelregio om gezamenlijk te bezien hoe de gevraagde inzet kan worden geleverd. Als om niet mensen voor de directie en de flexibele schil leveren niet haalbaar is, dan betalen de betreffende deelnemers naar analogie een extra financiele bijdrage. Elke deelregio gaat zelf over de wijze waarop (en de intensiteit waarmee) zij hun deelregionale samenwerking vormgeven. Niettemin is een aantal suggesties en ‘best practices’ te benoemen die de deelregionale samenwerking (en de relatie tussen de deelregio en de MRA) kunnen verstevigen. Een overzicht hiervan is te vinden in 2.9 in deel twee. Op hun verzoek kunnen de deelregio’s worden ondersteund door de MRA-directie bij het agenderen en faciliteren in de deelregio van te bespreken MRA-onderwerpen.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

13

C. Structuur van de samenwerking Voor draagvlak binnen de MRA en transparantie van de samenwerking is een heldere structuur van de samenwerking noodzakelijk. De rol en positie van de verschillende gremia in het bestuurlijke netwerk vragen daarom een eenduidige beschrijving. Zodanig dat de onderlinge verhoudingen duidelijk zijn. De basis voor de samenwerking wordt gevormd door het draagvlak en vertrouwen van de raden en Staten. Zij bepalen de kaders en daarmee de democratische legitimatie van de samenwerking. Onder meer door bespreking van de Termijnagenda en de Voortgangsnota kunnen zij op de kaders bijsturen. Op het proces geadviseerd door de MRA Raadtafel. Binnen de kaders handelt het Bestuur, dat verantwoording aflegt aan de algemene vergadering. De platforms zorgen voor de inhoudelijke voortgang. De directie houdt overzicht en legt de verschillende lijnen bij elkaar, zodat vergadermomenten goed worden voorbereid. C.1 - Raden en Staten en de Raadtafel De MRA-samenwerking is een samenwerking tussen bestuurders. Draagvlak bij raden en Staten voor de afspraken die bestuurders wensen te maken is dan ook een basisvoorwaarde. Het goed informeren en tijdig betrekken van raden en Staten bij dat wat er speelt in MRA verband is dan ook essentieel.

Het gesprek dat idealiter in de raden en Staten wordt gevoerd gaat over de impact van de MRA-samenwerking, hoe deze impact verder vergroot kan worden, wat de MRA voor de betreffende deelnemer kan betekenen maar ook wat de deelnemer voor de MRA kan betekenen. Over de positie en de rol van raden en Staten maken we de volgende afspraken:  Er worden geen bevoegdheden overgedragen aan de MRA. Daarmee blijft de democratische besluitvorming bij de raden en Staten. De MRA is geen extra bestuurslaag.  De relatie tussen het eigen college en raad of Staten is en blijft de basis bij het opstellen van afspraken op MRA-schaal. Dit gesprek in eigen raad en Staten met het college is basisvoorwaarde voor het goed functioneren van het bestuurdersnetwerk. In deel 2 (2.10) zijn best practices opgenomen voor hoe dit gesprek te bevorderen.  De raden en Staten worden via de MRA-website geinformeerd over de agenda’s en de verslagen met gemaakte afspraken van het MRA Bestuur, de platforms en portefeuillehoudersoverleggen. Daarmee wordt inzicht gegeven over welke onderwerpen (en welke externe overleggen of onderhandelingen, zoals bijvoorbeeld het BO MIRT) op welk moment in discussie of behandeling zijn. Zo zijn raden en Staten beter op de hoogte van wat er binnen de MRA gezamenlijk wordt ondernomen. Dit geeft raden en Staten de mogelijkheid waar men dat wenst op de

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

14









inhoud invloed uit te oefenen. Belangrijk daarvoor is dat elke deelnemer in de AV vertegenwoordigd is, zodat bestuurlijk duidelijk is wie positie heeft in de structuur van de samenwerking, ook als men individuele belangen van een gemeente of provincie wil inbrengen. De transparantie wordt verder vergroot door het bespreken van MRA-thema’s tijdens periodieke deelregionale raads- en Statenledenbijeenkomsten. Op de inhoudelijke voortgang in de MRA worden raden en Staten betrokken door een Voortgangsnota in het voorjaar en een Termijnagenda in het najaar (zie 2.4 in deel twee voor een nadere uitwerking van deze jaarlijke cyclus) Het Bestuur en de Algemene Vergadering laten zich adviseren door de MRA Raadtafel. Deze geeft het MRA Bestuur en de AV gevraagd en ongevraagd advies over de processen, die de raden en Staten aan gaan, waaronder de jaarlijkse Termijnagenda en het proces van ‘wensen en opvattingen’. De democratisch vertegenwoordigende organen (raden en Staten) zijn met één lid vertegenwoordigd in de MRA Raadtafel. Ook benoemen zij een vaste vervanger, voor als het afgevaardigde lid verhinderd is.

Het de raden en Staten worden betrokken in de volgende gevallen (met verwijzing naar de paragraaf in deel 2 waarin dit waar nodig is uitgewerkt): o Het opstellen en vaststellen van de vierjaarlijkse MRA Agenda (2.2) o De evaluatie van deze Samenwerkingsafspraken (2.3) o De jaarlijkse Voortgangsnota en Termijnagenda (2.4) o Die inhoudelijke MRA-projecten waarvoor lokale of provinciale besluitvorming nodig is (omdat het bijvoorbeeld vastgelegd moet worden in bestemmingsplannen, of omdat de betreffende activiteit vraagt om nadere lokale uitwerking) o Voorstellen van het Bestuur om het proces van ‘wensen en opvattingen’ die de raden en Staten aangaan, in te zetten (2.7) o Punten waar de Raadtafel bespreking nodig acht

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

15

C.2 - Algemene Vergadering De Algemene Vergadering (AV) is het algemeen bestuur van de MRA. Zij controleert het bestuur, en is de primaire link met de deelnemers. In de AV worden kaders vastgesteld, en wordt het gesprek gevoerd over de langere termijn en de cultuur van de MRA-samenwerking. De vergaderingen van de AV gaan niet over inhoudelijke onderwerpen: deze zijn belegd bij de platforms, de portefeuillehouderoverleggen, en het Bestuur. 





  



De Algemene Vergadering heeft als taken: o Het zorgen voor draagvlak voor de regionale activiteiten van de MRA o Het monitoren en evalueren van de samenwerking en – indien gewenst – met voorstellen tot aanpassing van deze samenwerkingsafspraken te komen o Het jaarlijks vaststellen van de Voortgangsnota en de Termijnagenda o Op basis van de Termijnagenda de voortgang van de samenwerking bewaken. Elke deelnemer van de MRA heeft rechtstreeks zitting in de AV. Dat betekent dat alle gemeenten, beide provincies en de Vervoerregio Amsterdam (VRA) een bestuurder afvaardigen in de AV. De leden van de AV hebben in de samenwerking een belangrijke schakelfunctie naar hun eigen raden en Staten, ook waar het gaat om onderwerpen die op de agenda van andere gremia staan. De deelnemers bepalen zelf welke bestuurder zij afvaardigen (incl. vervanging en opvolging) naar de AV, waarbij op deelregionale schaal wordt afgestemd om een evenwichtige verhouding van burgemeesters en wethouders te bevorderen. De leden van het Bestuur zijn bij de bijeenkomsten van de AV aanwezig. Indien een van de leden van de AV vertrekt, dan is het aan de betreffende deelnemer om een andere bestuurder als nieuw lid naar de AV af te vaardigen. Bij de oprichting van de AV zal de burgemeester van Almere voor de periode van twee jaar fungeren als kwartiermakend voorzitter.

Hij zal verdere afspraken rondom het voorzitterschap en functioneren van de AV tezamen met de AV maken. De frequentie van de bijeenkomsten van de AV wordt bepaald door de AV, doch is ten minste viermaal per jaar.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

16

Proces agendavorming Algemene Vergadering De agenda voor de bijeenkomsten van de algemene vergadering komt als volgt tot stand: 1. De MRA-directie stelt een concept agenda op, en baseert deze op: o Formele agendapunten die noodzakelijk zijn vanuit de rol van de AV (bijvoorbeeld in de vaststelling van documenten) o Afspraken uit voorgaande bijeenkomsten o Agendapunten die zijn aangedragen door een van de platforms of het Bestuur o Agendapunten die zijn geadviseerd door de Raadtafel o Agendapunten die zijn aangeleverd door een van de deelnemers 2. De ambtelijke secretarissen van de AV bespreken de concept agenda met de voorzitter en vice-voorzitter van de AV, en passen al naar gelang de uitkomsten van dat gesprek de agenda aan 3. Tegelijk met het verzenden van de agenda en de bijbehorende bijlagen naar alle deelnemers wordt de agenda ook gepubliceerd op de website 4. Ter vergadering wordt de agenda vastgesteld, met input van de leden

C.3 - Bestuur Het Bestuur fungeert als dagelijks bestuur van de MRA. Zij stuurt op de realisatie van de centrale ambities en doelstellingen en de integrale uitvoering van de de MRA Agenda. Het Bestuur is het gezicht van de MRA, zowel intern als extern.  Het Bestuur heeft als taken: o de dagelijkse coördinatie van de MRA-werkzaamheden o de bewaking van de samenhang en voortgang van de activiteiten van de MRA o boven de deelbelangen uit te stijgen en bredere ontwikkelingen die voor de MRA van strategisch belang zijn te signaleren o het jaarlijks vaststellen van een uitwerking van de MRA Agenda en meerjarenbegroting, Voortgangsnota, uitgewerkte begroting en Termijnagenda. Deze worden voorgelegd aan de Algemene Vergadering. o de vaststelling van de jaarlijkse lobby agenda, in het verlengde van de vastgestelde MRA Agenda, de bijbehorende ambities/doelstellingen en de jaarlijkse uitwerking van de MRA Agenda. Het Bestuur is primair

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

17







verantwoordelijk voor de uitvoering van de lobby agenda, en stemt hiertoe af met overige bestuurlijke MRA-gremia. Het Bestuur bestaat uit tien leden. De burgemeester van Amsterdam is de voorzitter van het Bestuur, de CdK van Noord-Holland is eerste vice-voorzitter en de CdK van Flevoland is tweede vice-voorzitter. Elk van de zeven deelregio’s is daarnaast vertegenwoordigd in het Bestuur. Elke deelregio draagt hiertoe een bestuurder voor die ook lid is van een bestuurlijk platform. Hierbij wordt gestreefd naar een evenredige verdeling over de platforms. Vanuit het platform Mobiliteit is het nodig dat een goede koppeling met de Vervoerregio geborgd wordt. De MRA-directie levert twee secretarissen voor het Bestuur. In het Bestuur wordt niet gewerkt met vervangers. Als een van de andere leden van het Bestuur vertrekt, dan vaardigt de betreffende deelregio een vervanger af, rekening houdende met bovenstaande aandachtspunten. Binnen het Bestuur worden portefeuilles verdeeld, onder meer voor governance en financiën. Het Bestuur komt minimaal eens per maand bij elkaar.

Proces agendavorming Bestuur De agenda voor de bijeenkomsten van het Bestuur komt als volgt tot stand. 1. De MRA-directie stelt een concept agenda op, en basseert deze op: o Formele agendapunten die noodzakelijk zijn vanuit de rol van het Bestuur (bijvoorbeeld in de vaststelling van documenten) o Afspraken uit voorgaande bijeenkomsten o Agendapunten die zijn aangedragen door een van de platforms of de Algemene Vergadering o Agendapunten die zijn geadviseerd door de Raadtafel o Agendapunten die zijn aangeleverd door een van de deelnemers 2. De ambtelijke secretarissen van het Bestuur bespreken de concept agenda met de voorzitter van het Bestuur, en passen al naar gelang de uitkomsten van dat gesprek de agenda aan 3. Tegelijk met het verzenden van de agenda en de bijbehorende bijlagen naar de leden van het Bestuur wordt de agenda ook gepubliceerd op de website en ter kennisname verzonden naar alle leden van de AV

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

18

C.4 – Platforms en portefeuillehouderoverleggen De platforms en de portefeuillehoudersoverleggen (PHO’s) vormen het hart van de MRAsamenwerking. In de platforms en PHO’s vindt het inhoudelijke gesprek plaats en wordt zorggedragen voor de regionale afstemming op de verschillende onderwerpen. 









    



De bestuurlijke platforms zijn verantwoordelijk – door het maken van onderlinge afspraken - voor de uitvoering van de uitvoeringslijnen uit de MRA-Agenda en dragen zo bij aan de realisatie van MRA-doelstellingen. Ten behoeve van deze uitvoering van de MRA-Agenda stelt ieder platform jaarlijks een uitwerking van de MRA-Agenda en de meerjarenbegroting op (incl doelen/beoogde resultaten) Elke deelregio is in elk platform vertegenwoordigd met één bestuurder - beide provincies hebben elk éen gedeputeerde in ieder platform. De Vervoerregio Amsterdam heeft enkel zitting in het Platform Mobiliteit. Platforms kunnen zelf besluiten per deelregio meer bestuurders deel te laten nemen. De deelregio’s bepalen zelf welke wethouder zij afvaardigen naar een platform. Als een lid van een platform vertrekt, dan is het aan de deelregio om een andere bestuurder af te vaardigen naar het platform. Elk platform kiest een voorzitter en een vice-voorzitter via een transparante procedure. Over deze procedure maken zij zelf afspraken, die worden vastgelegd in een vergadering van het platform, en worden bijgevoegd als bijlage bij de samenwerkingsafspraken. De platforms komen minimaal vier keer per jaar bij elkaar. Onder een platform kan voor specifieke onderwerpen een PHO worden ingesteld. Het platform en het PHO maken afspraken over de onderlinge verhoudingen.

Ook een andere overlegvorm dan een PHO onder een platform is mogelijk, bijvoorbeeld met andere dan alleen bestuurlijke partners. De Algemene Vergadering kan op voorstel van het Bestuur besluiten om een bestuurlijk platform in te stellen of op te heffen. Platform overstijgende onderwerpen worden idealiter in één platform besproken (zwaartepunt principe). De integrale voorbereiding hiertoe is een taak van de directeurenoverleggen en de secretarissen van de betrokken platforms en/of PHO’s. De directie coördineert de agendering. De leden van de platforms zijn primair zelf verantwoordelijke voor de communicatie met de deelregio’s en hun raden en Staten. De agenda’s van de platforms en de verslagen met gemaakte afspraken worden op de MRA-website geplaatst.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

19

C.5 – MRA-directie Om de MRA-samenwerking tot een succes te maken is een krachtige MRA-directie essentieel. De kern van de MRA-directie is nodig om de MRA-samenwerking te laten functioneren en aan te jagen, en daaromheen is een flexibele schil nodig voor de inhoudelijke voortgang op de uitvoeringslijnen uit de MRA Agenda. De MRA-directie:  ondersteunt het bestuur, de platforms (en daaraan gekoppelde andere overleggen) en Algemene Vergadering in al hun werkzaamheden  draagt zorg voor een optimale betrokkenheid van raden en staten bij de MRA samenwerking en ondersteunt daartoe ondermeer de Raadtafel  voert de dagelijkse werkzaamheden uit voor de uitvoering van de MRA-Agenda  voert een actieve interne- en externe communicatie  beheert de MRA financiën en voert daartoe een deugdelijke administratie  signaleert en initieert thema’s die regionale afstemming vereisen, en faciliteert het maken van regionale afspraken hierover  stelt elke vier jaar een directieplan op, waarin zij inzichtelijk maakt welke inzet nodig is om enerzijds de MRA-samenwerking mogelijk te maken (de kern van de directie) en anderzijds de uitvoering van de MRA Agenda te bewerkstelligen (de flexibele schil).