Informatiebrief inzake de Polderlinten Haarlemmermeer_Deel2.pdf
Tekst van het document
08 12-2020 -
97
1. De totale lengte van de polderwegen Wegnaam
Afstand authentieke delen (m)
Hoofdweg
20420
20,42
12900+4390 480
17,77
Spieringweg
12470
12,47
Rijnlanderweg
13220+3600 2140
18,96
Aalsmeerderweg/Sloterweg
6860 5190
12,05
Bennebroekerweg
9350
9,35
Schipholweg
11180
11,18
Vijfhuizerweg
10240
10,24
Kruisweg
10700
10,7
Venneperweg
8020
8,02
Lisserweg
1620+4220 160
6,7
Dr. Heijepad
1800
1,8
Turfspoor
2220
2,22
Ijweg
Totaal
Afstand verdwenen (m)
7,97
Afstand Totaal (km)
141,88
Lagedijk
4350
4,35
Spaarndammerdijk
5710
5,71
Inlaagpolder
1420
1,42
Ringweg
4040
4,04
Zijkanaal C weg
3690
3,69
Machineweg
3480
3,48
Houtrakkerweg
2100
2,1
Voormalige Zuiderweg
1215 875
2,09
Groeneweg
2500
2,5
Kerkweg
2450
2,45
Totaal
875
31,83 173,71
Totaal
ANALYSERAPPORT POLDERLINTEN
08 12-2020 -
98
08 12-2020 -
99
Colofon Opdrachtgever: Staf RO Opdrachtnemer: Hans Poulssen Kernteam: Marieke Adrichem Petra Kort Esther de Rijk Sanne van Oord Kathrin Hannen
Colofon De oude polderwegen met de aanliggende boerderijen, kerken en bedrijfsruimtes zijn typerend voor Haarlemmermeer. Hoe zorgen we ervoor dat deze polderlinten ook in de toekomst herkenbaar blijven in het landschap? En hoe kunnen we ervoor zorgen dat ze nog meer dan nu het beeld bepalen in de polder? Daarvoor onderzoeken we wat die polderlinten bijzonder maken. In opdracht van de gemeente Haarlemmermeer heeft Podium voor Architectuur in de zomer van 2020,23 mensen geïnterviewd die in Haarlemmermeer langs de Polderlinten wonen of werken. De gesprekken met deze mensen, jong en oud, gingen over de geschiedenis, maar ook over het gebruik van de polderlinten en over wat belangrijk is voor de toekomst. Alle geïnterviewden zijn gefotografeerd op een plek langs de polderlinten. Het resultaat daarvan zijn de Polderlintportretten in dit boekje: dit zijn hun persoonlijke visies en ervaringen. De gemeente gebruikt de verhalen bij het maken van een visie op de toekomst van de polderlinten.
In opdracht van gemeente Haarlemmermeer, juni - september 2020 Uitgave van Podium voor Architectuur Haarlemmermeer en Schiphol Inhoud en beeld Yvonne Lub en Hoor Nijdeken, Podium voor Architectuur Fotografie Loek van Vliet
'Zorg er voor dat die beperkte ruimte die er nog is bijzonder blijft. Dat er dan toch niet weer opeens een tankstation of bedrijfspand kan worden neergezet.9 * ^
Dos Vis
Weg met die oude troep.
plat en er komen twaalf woningen. Ik
24 juni, Spaarnekade,
Moeten we dit ‘oude’ landschap dus
spreek veel mensen die daar tegen
Spaarndam
behouden. De polderlinten?
zijn. Niet omdat er meer woningen
Ik zou zeggen, ga er verstandig
komen, maar omdat ze nostalgisch
Wat benoem je als de linten van dit gebied en wat is de kwaliteit?
mee om. Als ik de ringvaart af fiets
zijn over de werf. Opeens is die
richting Badhoevedorp is slechts 4
vervallen industrie iets wat bij het
kilometer van de 12 nog een soort
dorp hoort en op haar eigen manier
Wat voor ons een bijzonder en
van onbebouwd. Het begint als je
mooi is. Of in ieder geval passend. Tijd
blijvend ijkpunt is, is het Spaarne.
onder de AS door bent, daar heb je
bepaalt in hoge mate de perceptie.
De rivier doorkruist ons dorp en
nog wat ‘oude’ natuur al is het geluid
is daarmee bepalend voor al het
van de rijksweg niet te ontkennen.
andere. Daar denk je niet zo over na,
Zorg er dan ook voor dat die beperkte
landschap is. De lijnen, die openheid,
maar het is de basis. Als het ware het
ruimte die er nog is bijzonder blijft.
die ruimtelijkheid blijken nogal
Wat ik wel besef is hoe kwetsbaar het
fundament van het landschap. En
Dat er dan toch niet weer opeens een
kwetsbaar. Bij het Rotterpolderplein
kenmerkend zijn dan linten als de
tankstation kan worden neergezet,
verrijzen een aantal blokkendozen:
Spaarndammerdijk die recht door
of een bedrijfspand. Een echt
distributie- en datacentra. Dat is
het landschap. Dat is echt iets wat
slecht voorbeeld daarvan vind ik de
zo’n 3 kilometer hier vandaan. Maar
bij dit landschap hoort. Het verdeelt
Hoofdweg die loopt van Lijnden naar
als je over de dijk fietst zie je ze
het landschap. Zo kronkelend als het
Hoofddorp. Met recht een polderlint.
direct. Ze zijn niet te missen. Kijk
Spaarne West en Oost verdeelt, zo
Een prachtige vaart met aan beide
je in noordelijke richting zie je de olieopslag van het havengebied. De
recht snijdt de dijk de weilanden in
zijden een weg en bomen. Maar op
twee. En toch is het helemaal een met
vele plekken is mooie natuur gemixt
maatvoering in zo’n vlak landschap
het landschap, omdat vele paden en
met lelijke industrie. Is er aan de
is enorm belangrijk. Grote gebouwen
wegen volledig parallel lopen met de
Westzijde een prachtige oude kerk,
worden nog groter lijkt het en ze
dijk. Paden midden in de weilanden,
zo fotogeniek als het maar kan. Met
hebben een enorme impact op
waar we fietsen, hardlopen en veel
daar tegenover aan de oostzijde
het landschap. 3e ziet ze van alle
recreëren. Als je daar loopt met je
een garagebedrijf dat sloopauto's
kanten. Iedere ingreep beïnvloedt
kinderen zie je in no time kikkers, een
opstapelt, dit zou je moeten reguleren.
de perceptie van het landschap, juist
stier of een lepelaar. Het landschap is
Houd een gedeelte in stand dat
omdat het zo vlak is. En daar moetje
vlak en toch boeiend. De verhoging
het verleden eer aan doet. En laat
dus rekening mee houden.
van de dijken geeft het een heel
de toekomst de overige kilometers
karakteristiek beeld. Het sluit iets af.
bepalen.
Sta je op de dijk dan overzie je het ‘echte’ Hollandse landschap; het is heel herkenbaar. De vraag is of we dat allemaal moeten behouden. Koste wat kost. Ik las Grand Hotel Europa van llja Pfeijffer en dat heeft eerlijk gezegd mijn zienswijze veranderd. Wij leven in een cultuur waarin we traditie, oude gebouwen en kunstwerken graag behouden. Iedereen vindt het oude Spaarndam prachtig, en ieder
Bouw passend in de ruimte! Hier in Spaarnebuiten, de nieuwe wijk
De dijk beschermt.
‘ an de Westzijde van van Spaarndam, is dat denk ik goed A de Hoofdvaart staat een gelukt. Er werden hier in de vorige eeuw boten gebouwd. Het was een prachtige oude kerk, zo grote industriële werf. Het karakter fotogeniek als het maar van die werf is samen met de kan. Met daar tegenover authentieke bouw uit het oude dorp gebruikt in de architectuur. Daardoor een garagebedrijfdat is er een karakteristieke, nieuw wijk sloopauto’s opstapelt. verrezen met hogere appartementen Dit zouje moeten als een soort van pakhuizen. Met reguleren.’ kadewoningen die passen bij het gevoel van de oude dijkbebouwing
huis aan de oude Kolk wordt onder
Wat is oud? Wat is mooi?
toezicht gerestaureerd. Maar in andere
Wat me wel opvalt is dat het ook de
nieuw gecombineerd. Het is echt heel
culturen kijkt men daar heel anders
perceptie van de mensen is. Kijk nou
goed mogelijk. Het past ook bij het
van het dorp. Goed gedaan: oud en
naar. En daar gaat het boek over. Over
hier in ons dorp. Vanaf de kade kijkje
omringende landschap. Een soort van
dat Europa, en met name een land als
uit op de Rietpol. Ooit een florerende
nieuw dorp in het groen. Dat groen
Italië, gezien kan worden als een groot
scheepswerf, nu zijn het vervallen
moet dan wel blijven. Niet bedorven
openlucht museum. Een ode aan het
oude loodsen en een oude hoge
worden door verdere industrie. Zo
verleden. Maar waarom niet kijken
kraan. Er is nu aangekondigd dat dat
kan je vernieuwen en het landschap
naar en werken aan de toekomst?
allemaal gaat verdwijnen. Alles gaat
behouden.
Beleving & persoonlijke noot Contrast is soms ook prachtig. Niet ver hier vandaan ligt Ruigoord. In de jaren ‘60 ontruimd om plaats te maken voor de havens van Amsterdam, maar sinds de jaren '70 bewoond. Daar zie je kinderen spelen op het grasveld met een grote olietanker op 50 meter achter hun achtertuin. Natuur en cultuur te midden van zware industrie. Dan heeft het ook wel weer iets. Net als Spaarnwoude. Ontworpen natuur! Keurige rijen bomen. Aangelegd om te recreëren, maar niet met veel aandacht voor het oorspronkelijke landschap. Grappig is het om te zien dat ook deze aangelegde natuur inmiddels wordt verstoord. Recreatiewoningen die tot voor kort volledig in het groen lagen, liggen nu in de schaduw van grote loodsen waar Albert Heijn en PostNL hun orders verwerken. Maar ook hier is het contrast boeiend. En misschien wel Hollandser dan we denken. Want in dit kleine kikkerlandje met beperkte ruimte staan de ‘wilde’ paarden van Spaarnwoude nu eenmaal langs het streng bewaakte hek van de olieopslag. Jos Vis is Directeur van een reclamebureau en voorzitter van de Kunstmarkten Spaarndam, maar bovenal inwoner van Spaarndam.
Henk Koelman, Ruud van
aan het ‘nieuwe erfgoed' binnen
en het balkon biedt plaats aan een
Dobben, Nico Kooy, Stichting
de nieuw ontstane gemeentelijke
groot publiek (125 personen).
Vrienden van de Stompe Toren
grenzen. Het wennen zit hem ook
24 juni, Spaarnwoude
in het gegeven dat er een stichting
Historische context
is die zich belangeloos bezighoudt
Recreatiegebied Spaarnwoude is naar
Wat maakt wonen en werken op deze plek aan het lint bijzonder?
met het onderhoud van gemeentelijk
dit buurtschap vernoemd.
eigendom, zij kan dit doen dankzij
Als het gaat om de ruimtelijke
Al veertig jaar woon ik hier en vanuit
diverse subsidies voor renovaties.
beleving en het groen, speelt de historische context mee. We zitten
private gevoelens gesproken wonen we hier ontzettend goed, het is een
De gemeente Haarlemmerliede
hier op eeuwenoude grond, een
buitengewoon prettige omgeving. De
stelde destijds 6000 gulden ter
strandwal. Dit is de meest oostelijke
verscheidenheid aan mensen is door
beschikking op jaarbasis, dat is in
strandwal, toen er weer water in de
de tijd heen veranderd. Het is van
de nieuwe gemeente 2500 euro
Noordzee kwam. Dit gebied is 6000
oorsprong een boerengebied, in de
geworden. Dat is uiteraard niet
jaar geleden gevormd. Haarlem
jaren '60 is het ontpacht en onteigend.
voldoende voor het organiseren van
is 4000 jaar geleden gevormd. De
Het is een recreatieschap geworden.
culturele bijeenkomsten. Daarnaast
veenriviertjes monden allemaal uit in
De meeste boeren zijn niet meer
is er is behoefte aan middelen om onderhoud te plegen. In de afgelopen
het oer IJ. Op alle wallen zijn kerken
Mensen hier zijn sympathiek, het is
jaren is door de vrienden subsidie
gebouwd. De kerk is omringd door de graven op 'De Akker Gods’. Het vormt
een prettige leefomgeving.
geworven en aangewend voor het
in dit gebied nog steeds een oase van
De buurtschap was voornamelijk
plaatsen van een uniek uurwerk en de
rust.
katholiek georiënteerd. Van oorsprong
aankoop een kabinetorgel.
werkzaam vanwege hun hoge leeftijd.
was hier een grote katholieke gemeenschap. Dit kerkje is na de
De culturele activiteiten in de
beeldenstorm protestants geworden.
weekenden zorgen voor een
Sinds 1880 is het kerkje niet meer in
bescheiden bron van inkomsten
gebruik voor kerkdiensten. De toren
en veel toeloop. De kerk biedt een
is al sinds de 18e eeuw eigendom
prachtige locatie, in het groene
van de gemeente, omdat dat een
landschap, omringd door rust en
uitkijktoren was, een militaire functie.
ruimte, aan beginnende bandjes, en studenten van het conservatorium. De
De sociale component is heel
akoestiek is heel goed en de kerkzaal
‘Wat we moeten koesteren, is de identiteit van de aparte dorpjes. Elk dorpje heeft z ’n eigen unieke karakter. Daar moetJe heel zuinig op zijn.’
belangrijk. Evenals het cultuuraspect. Het kerkje heeft enige jaren leeg gestaan en heeft jaren gefunctioneerd als atelier voor beeldhouwers. Zoals voor Jan Mulder. Prinses Beatrix heeft hem ooit bezocht in de jaren dat prins Claus nog leefde. Sinds 1983 is het kerkje onder beheer van de ‘Stichting Gilde van de Stompe Toren’. De stichting organiseert vanaf die jaren culturele activiteiten, in de periode mei tot half oktober. Tot 2000 was het van de Hervormde gemeente Schoten - Spaarndam en pachtte de burgerlijke gemeente het schip en het kerkhof van de kerkelijke. Er was geen gemeentelijk budget bij de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude beschikbaar en de nieuwe gemeente Haarlemmermeer moet nog wennen
11
De ontstaansgeschiedenis speelt een
In de oude kerk in Spaarndam
opknappen zouden de grindputten
aangebracht. Dat is eigenbelang. Het
de oorspronkelijke veengebieden. De
rol in dit gebied. Juist op verschillende
ligt Qruquius begraven, de grote
zichtbaar gemaakt moeten worden,
recreatieschap, ook dat helpt mee
Inlaagpolder is een stukje buitendijks
Het polderlandschap is van nature
plaatsen heb je door het ontstaan van
waterschapkundige. Het gemaal is
met bankjes erbij zodat je kunt
met het bieden van bescherming.
gebied dat voor de aanleg van het
weids en overzichtelijk, jammer dat
het Haarlemmermeer, op de plaatsen
naar hem vernoemd. Op de muur
uitkijken over het hele poldergebied.
Ook rondom het kerkje is alles weer in
Noordzeekanaal in de wintermaanden
jaren geleden door deskundigen
die om het meer lagen, kleine
van het kerkje de Stompe Toren is
Waardevol is ook de paal die in het
originele staat teruggebracht.
onder water kwam te staan, hier
diverse bosschages in het gebied zijn
dorpjes gekregen zoals Zwanenburg,
de naam van de Spaarnwouder reus
najaar is neergezet; er staan nu drie
Een autogarage is weer twee
vind je op de veengrond zeeklei.
aangebracht.
üsserbroeken Leimuiderbrug. Bij
Klaas van Kieten afgebeeld. Klaas was
in het gebied van de voormalige
huisjes geworden. Als je een hechte
De Houtrakpolder is de laatste
overstromingen kon je naar een
2,69 meter lang. Hij staat vermeld in
gemeente Haarlemmerliede en
gemeenschap hebt met elkaar dan is
zuiderlijke polder, aangelegd na de
hoger gelegen gebied vluchten. Dat
de geschriften van Willem Procurator,
Spaarnwoude, deze palen zijn
er een natuurlijke houding datje met
aanleg van het Noordzeekanaal, die
Dabben en Nico Kooij werken als
veilige gevoel is er nog steeds maar
schrijver van de abdij van Eg mond.
geplaatst vanuit het
elkaar de kwaliteit bewaakt.
nog echt als polder herkenbaar is.
Stichting Vrienden van de Stompe
Henk Koelman, Ruud van
het is een beetje weggenomen. De
De volksverhalen omschrijven hem als
Haarlemmermeermuseum de
Deze polder dient, als eerbetoon
Toren aan beheer en onderhoud op
Spaarndammerdijk was de dijk die
een zachtmoedig mens. Vondel heeft
Cruquius.
Toekomstgericht
aan de oorspronkelijke kanaal- en
basis van donaties en giften.
het hele achterland veilig hield, in
een heel ander beeld van hem.
Ecologische ontwikkeling: De
polderwerkers beschermd te worden.
De oude IJdijk is zichtbaar in het land.
veehouders die nu nog actief zijn in
Recreatie: In het gebied lig het
Aan de overkant ligt een stukje inlaag
het gebied proberen, volgens mij, zo
Recreatieschap Spaarnwoude, het
de Spaarndammerdijk, zaten in Spaarndam circa zes sluisjes, de
Naast de Spaarndammerdijk, is
onderhoudskosten van deze sluisjes
de Kerkweg, de oude weg vanuit
polder, de dijk die daar omheen liep is
ecologisch mogelijk te werken. Er
schap dankt haar naam aan het
werden betaald door plaatsen in het
Haarlem, vroeger de doorgaande
de oude üdijk.
wordt rekening gehouden met de
dorpje Spaarnwoude. Dit gebied
achterliggende gebied, er was sprake
weg van Haarlem naar Amsterdam.
flora en de fauna, hoewel het aantal
is uiterst geschikt voor
van een le en een 2e Alphense sluis
Aan het begin van het weggetje
Mijn grootvader was boer, hij had
en de Woerdersluis is er nog steeds.
stond een herberg, dan ging je over
waarschijnlijk meer kindertjes dan
de hoge dijk, door naar Amsterdam.
koetjes. Het gebied was oorspronkelijk
Wat we moeten koesteren, is de
Die dijk heeft heel veel waterstanden
in gebruik voor de landbouw. Omdat
identiteit van de aparte dorpjes. Elk
tegengehouden en is ook een
men slootjes ging graven ging het
dorpje heeft z’n eigen unieke karakter.
aantal keren weggespoeld. Bij
land verder inklinken en kon er niet
Daar moet je heel zuinig op zijn. Er
Halfweg, een grote dijkdoorbraak,
meer gezaaid worden en kwam er
mag best gebouwd worden maar in
hier vlakbij een kleine doorbraak, en
veeteelt. Men kwam vanuit de duinen,
beperkte mate. De bebouwing hier is
bij Spaarndam stond ooit het huis ter
nadat daar de landerijen gingen
als kleinschalig en dorps te typeren.
Oosterwaal, dat duidt ook op een dijk
verzanden. Een stukje bos maakte
Spaarndam heeft inmiddels even
doorbraak.
men houtvrij en het werden akkers, was het opnieuw verarmd, pakte je
stukje hoogbouw. Dat is goed, want we willen dat onze inwoners ook
Beleven van de historie
de boerderij op. In Haarlemmerliede
kunnen wonen en als je niet te veel
De Croeneweg heette vroeger de
werden boerderijen georiënteerd op
wilt uitbreiden, dan zul je de hoogte
Houtrakweg, het tegenwoordige
en zo dicht mogelijk gebouwd bij de
in moeten. Spaarnebuiten, dat is een
Halfweg was Houtrijk en Polanen.
kerk.
is een redelijke afspiegeling van het
Het was altijd een landweg, en is een
oude dorp. Het is wat hoger dan het
aantal jaren geleden opgeknapt, de
Buurtschap Spaarnwoude heeft een
oorspronkelijke beeld maar het is
grootste kuilen zijn eruit gehaald. De
beschermd dorpsgezicht, dus er mag
niet hoger dan de oorspronkelijke
Spaarndammerdijk is nu afgesloten
niet gebouwd worden. Eventueel een
scheepskranen die er stonden. Dat is
maar moet weer een doorgaande
renovatie, en kleine uitbouw maar
dus de grens. Het is typisch voor dit
route geworden. Er is hier een redelijk
er mag geen nieuwbouw gepleegd
dorp, dat in het in twee gemeentes
f ietscircuit, dat is goed doordacht en
worden.
ligt.
aangelegd. Verleden jaar heeft de gemeente een nieuw bankje geplaatst
Beleving & persoonlijke noot
Er is een beperkt aantal boerderijen.
bij de Stompe Toren waar zeer veel
Ook wat betreft het afbakenen van
Recentelijk is er een 'nieuwe boerderij'
gebruik van wordt gemaakt.
het erf; wij zien er met elkaar op toe
omgeving, vanuit het oorspronkelijke
Als de gemeente de
en dat het blijft zoals het is. We
beeld maar meereen Belgische
Spaarndammerdijk gaat opknappen:
zorgen zelf voor de infrastructuur.
boerderij. Te groot en de typologie
dat was vroeger een grindweg. Her en
Het is hier een slagenlandschap,
klopt ook niet.
der had je grindputten, daar moesten
we zullen er op toezien en ons
hoe mensen hun erf afbakenen
gebouwd, niet passend bij de
12
Vergezichten
de arbeiders het grind uit halen, later
met hand en tand verzetten, dat er
zijn de grindputten verdwenen. Bij het
structureel veranderingen worden
weidevogels veel kleiner is geworden
recreatiedoeleinden. Door het schap wordt gewerkt aan een visie voor de
Cultuurhistorie De Vereenigde Binnenpolders zijn voorbeelden van de ontwikkelingen in
toekomst
‘Bij het opknappen van de Spaarndammerdijk zouden de grindputten zichtbaar gemaakt moeten worden, met bankjes erbij zodatje kunt uitkijken over het hele poldergebied.’
mmËmmmÊmÊÊmmgÊmaËm
'Het is meer dan even iets
Wendela Peppelman
meneer die naar zijn landje gaat, een
component is belangrijk. Dat betekent
24 juni, IJweg ter hoogte van
ontzettend groot magazijn. Juist in die
ook sociale interactie met omliggende
verscheidenheid ligt ook kwaliteit. Het
boerenbedrijven, zoals de boerderij
dilemma tussen de verstedelijking,
aan de overkant. Kun je daar een
nr 1580, Nieuw-Vennep Wat maakt wonen aan de polderlinten bijzonder?
het willen behouden van de
helpende hand bieden? Het is meer
oorsprong. De open stukken ertussen.
dan even iets neerzetten, het is
Ik woon zelf aan de IDweg in
Het uitzicht over de open polder heen.
zorgdragen voor de polder. We gaan een tuin door een landschapsarchitect
Hoofddorp. Het is voor mij een bijzondere locatie. Ik ben er gaan
De IJweg kent veel verschillende
laten ontwerpen, een gezamenlijke
wonen toen die plek nog boerenland
snelheden. Er zijn veel maatregelen
berging, coöperatie. Weg van het
was. De boer was gestopt met boeren
getroffen zoals het aanleggen van
beeld van en hippy enclave, en
en er kwam een woonwijk. Pionieren
drempels, wat gelukkig snelheid
het ondervangen van speculatie.
in de polder was het. De fazanten
verlagend werkt. Op het moment dat
Betaalbaar en duurzaam. Doe het
en hazen liepen nog rond. De eerste
je langzamer rijdt, komt dat ten goed
zelf goed, dan kan een ander dat
huizen van de wijk kregen bewoners.
aan de beleving van de omgeving
overnemen. Maak pareltjes, verbeter
De wijk kreeg leven. Nu zijn de
en de kwaliteit. Ik wil ook bijdragen
de leefbaarheid. Zo moet het en zo
kinderen volwassen en via de kinderen
aan die kwaliteit en ervoor zorgen
willen we het en zo kan het ook. De
ben ik geïnteresseerd geraakt in
dat het ook mooi blijft of nog mooier
polder nieuw leven inblazen naar
tiny houses. Jonge mensen aan de
wordt. Het inspireert mij enorm om
hedendaagse modellen.
start van hun carrière, met kleine
binnen deze context tiny houses toe te
contracten die geen woning kunnen
voegen, maar dat moet ook écht een
Wendela Peppelman is Intern
vinden in de markt van dure huizen in
waardevolle toevoeging zijn. Bijdragen
begeleider en coach op een
de polder. Pionieren past bij de polder.
aan de kwaliteit van de bebouwing
Hoofddorpse basisschool.
Hoe mooi zou het zijn als dat mogelijk
én dat jongeren ook een plek kunnen
wordt, op kavels tussen de bestaande
vinden om ergens te kunnen wonen.
bebouwing. Hier op de IJweg ligt zo’n kavel, prachtig ingeklemd tussen nieuwbouw en een oude boerderij. Intussen heeft zich een groep gevormd van gelijk gestemden en pioniers. Het zou zo mooi zijn als er op deze plek aan de Dweg gepionierd zou kunnen worden met nieuwe vormen van wonen. De ruimtelijke kwaliteit IJweg
Wat moeten we nou echt behouden of bestendigen voor de toekomst? Het karakteristieke van zo’n weg, datje het open land behoudt, de doorzichten vanaf die weg. De populieren zijn echt karakteristiek. Het zijn niet de meest ideale bomen maar wel heel belangrijk. De afwisseling tussen het open landschap, stukjes
De combinatie is heel landelijk,
bebouwd, en weer open. Landgoed
bestaande bebouwing is erfgoed in
Olmenhorst, bedrijven tussendoor,
combinatie met nieuwbouwwijken,
dat bewaakt toch tegelijkertijd de
bedrijven die helemaal niet mooi zijn.
waarde. Haarlemmermeer groeit snel,
De weg die er al van oudsher ligt.
en die populieren symboliseren dat
De boerderijen die zijn ontstaan na
tegelijkertijd, maar...
het inpolderen op de ruwe klei van Haarlemmermeer in van die keurige rechte rijtjes. Waardevol is het enorme uitgestrekte karakter van de weg. Het is wel heel druk, een echte verbindingsweg door de polder. En dan nummer 1163A, ons toekomstige huis aan de □weg ingepast in die polder. De schoonheid van de contrasten: een
Beleving & persoonlijke wens Mijn behoefte en wens is het realiseren van goed een ontworpen groep tiny houses, ingepast op
‘Het moet iets toevoegen, niet alleen voor de mensen die er wonen maar ook voor de beleving van voorbijganger ofbezoekers en eenfunctie voor de bewoners en buurt. De sociale component is belangrijk.’
de plek, dat het klopt. Het moet iets toevoegen, niet allen voor de mensen die er wonen maar ook voor de beleving van voorbijganger of bezoekers en een functie voor de bewoners en buurt. De sociale 17
‘Je zou het oude poldertempo wat terug moeten pakken. Hetjachtige eruit halen, zodatje het erspecneten ! • trm de openheid kunt beleven.'
Ka Chun Lai
Beleving & persoonlijke wens
medewerking op lokaal niveau. Alles
24 juni, KJweg ter hoogte van
Ik woon al mijn hele leven in
wat groen en circulair is, is eigenlijk
Haarlemmermeer. Tot mijn zesde
prima, deze kenmerken zijn belangrijk.
nr 1580, Nieuw-Vennep
in Hoofddorp en daarna in Nieuw
■VL 25-U
Wat maakt wonen op deze plek aan dit polderlint bijzonder?
Vennep. Ja ik ben een echte polderman. Dit is een hele fijne
medisch laboratoriumonderzoek en
Het is een goede plek dit, een goede
omgeving om te wonen. Ik ken veel
de pabo. Als ondernemer geeft hij
mix tussen groen en woningen en
mensen hier, sport hier en tafeltennis.
techniek- en programmeerworkshops
die mix is heel belangrijk om te
Ik wil hier het liefst blijven wonen.
aan kinderen.
behouden. De Uweg heeft hiervoor
Heel veel leeftijdsgenoten trekken
veel potentie, maar er moet dan ook
een voor een weg, omdat ze hier niet
echt een wil zijn om dit te willen doen.
betaalbaar kunnen wonen. Moet ik
Veel gemeenten zetten in op behoud
wel hier blijven gezien de prijzen? Ik
en vernieuwen van de kwaliteit, dat
heb gezocht naar alternatieven en
zou hier ook kunnen.
ben op die manier de tiny houses
Ka Chun Lai studeerde biologisch en
ingerold en probeer aan de realisatie Wat is de ruimtelijke kwaliteit van de IJweg?
bij te dragen.
Het is een drukke weg. Ik woon nu iets verderop, dus zelf heb ik niet veel last van het verkeer. Nu je hier zo staat hoor je erg veel verkeer. Hoe kunnen we die linten in de toekomst nog beter laten functioneren als je dit zo gadeslaat? Dat is een moeilijke kwestie. Het is een doorgaande weg, er zou misschien een andere weg moeten komen waar
r04
v-'f-
f
je wat makkelijker doorheen kunt, een extra lint minder dicht hier op de woningen. Of de snelheid vertragen en het oude poldertempo wat terug pakken. Slow pace. Hetjachtige eruit te halen zodat je ook veel meer perspectief en de openheid kunt
1l §4?
beleven.
Voor mij persoonlijk is het belangrijk landschap te behouden, een mooie combinatie tussen wonen en natuur.
Open land vind ik belangrijk om te
Ook al is hier minder ‘natuur’ dan in
behouden, zoals dit stukje hier, met
Drente of Gelderland, er is zeker voor
zicht op de gewassen en daarachter
dichtbevolkt gebied, best nog veel
de 380KV. Als ik zou mogen bouwen
natuur. Dat wil ik graag zo houden. Je
zou ik het juist aan de andere kant
moet ook af en toe naar groen kunnen
van het lint doen. Inpassen tussen de
kijken en niet te veel naar je scherm.
bestaande bebouwing, met de juiste
Dat kun je prima combineren met
maatvoering. Geen grote contrasten,
extra woonplekken voor starters, voor
maar aanvullend en goed.
mensen die niet zoveel verdienen.
Wat open is moet open blijven. Juist
Ik hoop dat de gemeente mee wil
tussen de verschillende bebouwingen
werken. Er is zoveel behoefte. Zoveel
aan de linten, de ruimte tussen de
twintigers worstelen met gebrek
boerderijen en de schuren.
aan woonruimte en de behoefte om anders te willen leven. Maar er is geen 19
'Geef een goede leidraad, tot zover magje gaan, en verleen hulp bij het maken van e verdienmodel op yp het pand. pand.* 5 *
h-k
V
die arbeiders, dat is verleden tijd. De huisjes zijn weg, er is weinig meer.
Er zijn mensen met visie en
Het is vereenzaamd. Wat is nog heel
daadkracht. Dat promoten we. Er is
waardevol, dat is de boerderij, die is
landbouwgrond zat in Nederland.
van Elderen, 24 juni, IJweg Zwanenburg Wat maakt wonen / werken op deze plek aan het polderlint bijzonder?
ft'
'
30 jaar geleden helemaal opgeknapt.
Er is voedsel in overvloed op de
Die was helemaal in slechte staat.
wereld, want er verdwijnt 30% in
Bij het opknappen kregen we advies
de afvalbak. Waarom dan de keuze
van Meerhistorie. Je ziet ook veel
om landbouwgrond te behouden
Wat is nou een polderlint ? Ik heb
boerderijen die worden opgekocht
en laatje niet een nieuw landgoed
er nog nooit van gehoord, wat valt
door de overheid en dan gebeurt er
neerzetten? Adviseren op een
daaronder?De polderlinten zijn
niets meer. Een goed voorbeeld is
verdienmodel en het behouden van
natuurlijk ontzettend veranderd. Alle
boerderij Den Burg, daar is het gelukt.
de kwaliteit: kan een kwaliteitsgids helpen? De provincie Zuid Holland
bebouwing hoorde vroeger bij een
I
iPi
IÉ
f.fft
'»* >/•
nsSItiii
'ShBBïua
•=:»
tSBS663Ï1¥.
nmi
boerderij. Door de schaalvergroting
Her en der zie je de polder verloederen
heeft heel goed beleid. Noord Holland
zijn vrijkomende boerderijen
door hobbyisten die een rommelige
wil geen nieuw beleid maken voor het
vrijgekomen. Daarmee is veel
dierhouderij opzetten met oude
ontwikkelen van landgoederen.
verrommeling ontstaan. Dat is
zeecontainers of schuilhutten. Moet
eigenlijk de verandering, dat kun je
je op die manier die lintbebouwing
Door de crisis is het slecht gegaan,
ook niet tegenhouden.
in stand houden? Dat denk ik niet.
en er komt weer interesse om naar
Geef er een goede bestemming aan.
buiten te gaan. Buiten beleven. Als je
Wat doe je met de vrijkomende boerderijen?
De bestemming wijzigen want als de
naar buiten wilt, naar een landgoed,
boer eraf gaat en er mag niets omdat
moetje naar Frankrijk. Waarom hou
Dat is een lastige vraag. Boeren
het een agrarische bestemming is,
je het kapitaal niet hier, je kunt hier
verdwijnen nu eenmaal. Als een boer
dat heeft geen enkele zin. Mijn advies
zo aan de slag, locaties genoeg en een
zijn land moet inleveren dan blijft hij
is ‘Geef een goede leidraad, tot zover
goede oplossing voor de vrijgekomen
zitten op de boerderij, totdat de boer
mag je gaan. En verleen hulp bij het
boerderijen. Recreatie is nodig,
dood gaat, dan komt de boerderij
maken van een verdienmodel op
buiten trekt mensen aan. Kijk eens
te koop. De buitenruimte wordt
het pand.’ Een mooi huis is een ding
naar de Olmenhorst, ooit de grootste
gebruikt. Er komen bijvoorbeeld
maar het onderhoud is enorm. Het
boerderij van Haarlemmermeer. Het
stadsmensen, die niet gewend zijn
perceel moet het kunnen opbrengen
is een prima verdienmodel, goede
om te gaan met het landelijk gebied.
en anders verpaupert het. Het gaat
organisatie, op die manier kan Florian
Grondbeheer is een vak. Dat vereist
om het verdienmodel en deskundig
het oude familiebedrijf in stand
kennis. Rommeligheid ontstaat
beheer; hoe is het op te brengen,
houden.
door de gehele polder. Het begint
hoe en waar plant je bomen aan,
al met verschillende bouwstijlen en
hoe onderhoud je het netjes rond de
Dit is een enorme boerderij, er is
materialen van bijvoorbeeld bedrijven
boerderij.
minder maar nog veel land. Wat
en bezinepompen.
brengt de toekomst? Worden het Dat vraagt om beleid en
Wat hebben we nodig om kwaliteit te behouden? Er zijn veel vrijkomende monumentale boerderijen. Als je die in stand wil houden moetje
«TJ '
. V.V. -tafS L 'iAj...
een goede bestemming geven,
Sswri^ï* - ^
maak er seniorenwoningen van. Wie onderhoudt het, wie betaalt het, het land brengt het niet meer op om de boerderij te onderhouden. Maak er
* ■ Th^rnÉyTfnri^nfflOT
een restaurant van, notaris, advocaat,
SctelMst,
geen nieuwe landgoederen maken?
Dubbelgesprek zoon Hein van Elderen & vader Reinier
etc. dan gaat het platteland ook weer leven. Vroeger werkten hier 10/15 mensen op de boerderij, het was een dorp op zich, met 40 hectare land. Al
uien, miscanthusgras, zonnepanelen?
samenwerking met gemeente.
De visie van Hein is Veel minder eten
Er is een mooi oud pand aan de
verbouwen want er is teveel voedsel in
Hoofdvaart, maar door het uitblijven
de wereld, tegen bodemprijzen. Als ik
van vergunningen op ander gebruik
10 jaar geleden al niet omgeschakeld
of andere inrichting, gaat zo’n locatie
was, zou ik het niet volhouden.1
verpauperen. De gemeente exploiteert
Kleinschalige voedselverbouw is niet
bedrijventerreinen en verkoopt liever
rendabel. Sowieso, voedsel telen
zijn grond, dan dat er ruimte is om
onder die twee landingsbanen is dat
bestaande boerderijen op een nieuwe
nou wel zo verstandig, is dat wel zo
wijze te behouden voor de toekomst.
lekker? Het is niet zo gezond denk
Ik heb me veel bezig gehouden met
ik, Hak neemt echt geen biologische
nieuwe landgoederen. Er is behoefte
producten van me af. Het gewas dat
aan landgoederen. Waarom laatje
hier goed past is olifantsgras voor
particulieren in Haarlemmermeer
gebruik in beton en bioplastics. Als
ondernemer moetje niet op 1 paard
teruggegaan wordt in hun vermogen,
woont heb je een bepaalde vorm van
eieren verkopen goed. Biologisch telen
gaan naar Yrseke, dat zou juist lokaal
wedden. Zonnepanelen in het land
dan zijn ze niet meer 100 procent
herkenning, ik kom weer thuis.
is moeilijk om iets mee te verdienen.
moeten kunnen.
Miscanthusgroep en het uitdragen
plaatsen, dat is fantastisch, ook in
eigenaar over het eigen terrein. Dat is
Als kind fietste ik tussen de iepen,
Een mens neemt wel medicijnen,
Het ligt er maar net aan hoe je een
van innovatieve producten.
Hein van Elderen is bekend van de
verhouding tot de polderlinten.
het grote probleem. Daar moetje heel
langs de polderwegen. Ze zijn
maar om het gewas gezond te
polderlint definieert, 5 meter prima,
Reinier van Elderen geeft als
Het is mooi in te passen met
voorzichtig mee zijn. Bijvoorbeeld; er
allemaal omgezaagd, vanwege de
houden zou het niet mogen? In
50 meter wordt alweer eng
deskundige veel adviezen en lezingen
wat versta je eronder?
over de toekomstkansen en beheer
groenranden erlangs. Olifantsgras
liggen een stuk of 12 leidingen in onze
iepziekte. Vroeger had je trekpaden,
de Flevopolder zijn er een aantal
groeit tot 3/4,5 meter hoog, dus je
grond, waterleidingen van 1,5 meter
dan had je geen last van de
biologische boeren, veel groente,
kunt het hele zonnepanelenpark
dik. Die moeten altijd toegankelijk zijn
boomwortels, nu met asfalt is dat
per kilo brengt dat veel meer op. De
Beleving & persoonlijke wens
van agrarische bedrijven.
laten verdwijnen. Langs de weg,
voor derden, met het recht om op het
anders. Bomen moeten eigenlijk
oogst gaat meteen naar Duitsland
Wij willen graag een zonnepark
groeit eerst een mooie bloemenrand
land te komen. En eigenlijk hebben
verder van de wegen afstaan, en dan
toe. In NL is het niet zo gewild. In de
creëren op onze landbouwgrond, het
van een meter of 5. De omgeving
die mensen net zoveel recht op dat
kom je als gemeente weer bij de
gangbare landbouw is de hoeveelheid
olifantsgras rondom het park zorgt
verbetert, de bezoeker kan ervan
terrein als de eigenaren. Een ander
particulieren uit:' wij planten ze voor
gewasbeschermingsmiddel in 30
er voor dat het zonnepark aan het
genieten. Vervolgens een mooie rand
kan daarmee de baas zijn over jouw
je, wil je dat dan?"Bomenrijen, het kan
jaar met 90% gedaald. Biologische
olifantsgras van meter of 3 erlangs
terrein.
het is kaal hier. Maar dan krijg je veel
en gangbare landbouw komt steeds
boeren die met schaduwwerking te
dichter bij elkaar.
en dan de zonnepanelen. Ik heb een Wat willen we? Ga je allerlei
maken krijgen, dat is weer slecht voor
en heb er een hoge honingproductie
beperkingen invoeren, of ga je boeren
de gewassen.
van. Marianne van Arkel verkoopt het
en bewoners stimuleren om de
als streekproduct en mijn olie. Ik zie de
polderlinten mooier te maken?
polderlinten als grote bedreiging. Heb
dikke 30 bijenkasten in het land staan
Van alle negen boeren, zijn er maar drie met een opvolger. Hoe ziet dat er over 25 jaar uit? Het eigen bedrijf
Zoals we nu hebben, zijn ze goed,
Wat is van deze plek de grote kwaliteit?
je er straks geen vat meer op? Het ligt
bloemrijke akkerranden een met een
Wij zitten met een mooie boerderij
er gebeuren? Je ziet het gewoon
eraan watje mag en niet mag.
gewas erlangs. Sinds de droogmaking
beeldbepalend voor dit gebied,
gebeuren. Daar moet je als gemeente
zijn die wegen aangelegd maar
maar wel tegenover een hightech
ook aan denken, kijk vooruit, denk
Als mensen (gemeente) gaan bepalen
4000 jaar geleden waren hier ook
rioolwaterzuivering. De grond
na over het buitengebied. Hou niet
watje op je eigen grond mag doen,
al mensen, was het ook geen meer.
is destijds onteigend, voor de
halsstarrig vast aan hoe het was. Er
dan bevelen wij dit aan: dat de linten
Waarom gaat het je specifiek om
waterzuivering. Op ons verzoek is er
moet bedacht worden hoe het in de
herkenbaar blijven en functioneren.
die datum. Het is het prikken van
wel een dijk voor gemaakt, anders
toekomst betekenis heeft. Durf een visie neer te leggen.
Het ligt er wel aan wat het rendement
een datum in de geschiedenis.
zitje tegen de betonbakken aan te
wordt. Als we als grondeigenaren
Welk moment in de tijd pakje, hoe
kijken. Wat is hier nog het mooie?
eraan verdienen’. Als er alleen maar
betrekkelijk is het? Als je ergens
en die van je collega’s, wat gaat
Het is gewoon industrie. Aan deze
Een aantal voorbeelden
weg zitten een autohandelaar, een
Er zijn nog wat boerderijen metl
hoveniersbedrijf, een aannemer. Is
hectare land erachter. Weilandje
hier nog sprake van enige kwaliteit?
gemaakt, als je niet stuurt, krijg je
gezicht wordt onttrokken. Bedenk
Ja voor mensen die hier langs fietsen,
allemaal versnipperde hoekjes. Voor
goed in de plannen of het haalbaar
‘wat een mooie boerderij'. Dat is dan
een boer is het te klein. Als je met een
alles. En het bos wat erachter ligt. En
polderlintlOO meter bedoelt:
de randen van de akkers waar geplukt
agrarisch is het niette bewerken.
kan worden. Ze zeggen nooit, 'we
Rommelaars komen in het gebied te
vinden het monotone landschap met
zitten. Is dit dan de kwaliteit die we
de suikerbieten en het gras zo mooi’.
met elkaar willen? Haarlemmermeer
Maar over een veld met zonnepanelen
heeft te maken met stadsrand
gaan mensen altijd meteen zeuren.
verschijnselen: de stadsrand moetje
We moeten ons bedrijf verbreden en
niet naar de polder verplaatsen, in
met nieuwe ontwikkelingen aan de
recreatiegebied Spaarnwoude gebeurt
slag, dat dient de gemeente mee te
ook van alles. Handhaven is nodig,
nemen in haar beleid..
wetten en regels zonder handhaven heeft geen zin.
Je mag hier geen windmolens zetten.
is en of je er samen uit kunt komen. Vanuit het ministerie l&W gezien, is deze locatie de allerbeste plek om ganzen te weren met zonnepanelen. Met dat zonnepark creëren we een muur want op een diervriendelijke manier gaan we ganzen weghouden bij Schiphol. Als we dan polderlinten erin gaan maken, maken we eigenlijk een fuik voor die ganzen, dan gaan alle ganzen er precies tussendoor, dan wordt het een fuik van 200 meter. Dit is ook internationaal gezien een goed product, een goed voorbeeld van
Landbouw is over een paar jaar
Dit is agrarisch gebied, maar er is
over. Op deze locatie kan je geen
niets agrarisch meer aan. Er zijn
biologische boer zijn. Drie en een half
geen mechanisatiebedrijven meer,
procent van de landbouwgrond is
geen graanhandelaren meer. Uien
een verdienmodel, vogels weren en energie opwekken.
maar biologisch in Nederland. Alleen 23