Bijlage 3 De omgevingseffectrapportage (OER) Omgevingsvisie provincie Noord-Holland
Tekst van het document
Afbeelding 2.40 UNESCO-werelderfgoed en zoekgebieden voor zonne- en windenergie (bron: Kaartenatlas Noord-Holland) Afbeelding 2.41 Veenweidegebieden en UNESCO-werelderfgoed (bron: Kaartenatlas Noord-Holland)
Afbeelding 2.42 Woningbouwlocaties met planstatus onherroepelijk/vastgesteld en UNESCO-werelderfgoed (bron: Kaartenatlas Noord-Holland) 2.18 Landschap en erfgoed Hier kiest de provincie voor de oplossingsrichting: we beschouwen landschap en erfgoed als kwaliteiten die bescherming verdienen en waar noodzakelijk kunnen mee veranderen met nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, ook als dit leidt tot veranderingen in het historische of culturele karakter. Als extra duiding geeft de provincie aan dat zij inzet op beschermen, en waar nodig op meebewegen. Er wordt bij verandering zoveel mogelijk voortgebouwd op bestaande kwaliteiten alsook het toevoegen van nieuwe kwaliteiten. Afbeelding 2.43 en afbeelding 2.44 tonen de landschappelijke waarden in Noord-Holland. Het betreft archeologische monumenten zoals opgenomen in de Noord-Hollandse Omgevingsverordening, provinciale monumenten zoals opgenomen in de Verordening Provinciale Monumenten, Beschermd Landschap en structuren uit de Leidraad Landschap en Cultuur. Structuren uit de Leidraad Landschap en Cultuur in Noord-Holland zijn de Hollandse Waterlinies (samenvoeging van de Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie), West-Friese Omringdijk en stolpenstructuren.
De archeologische monumenten zijn: - Maantjesland in Opmeer; - Abdij in Bergen; - Bleumerweg in Castricum; - Hendriksloot in Castricum; - Kronenburg in Castricum; - Geest van Heemstede in Castricum; - Uitgeesterbroek 1 en 2 in Uitgeest.
Afbeelding 2.43 Landschappelijke waarden in Noord-Holland (bron: Kaartenatlas Noord-Holland) Afbeelding 2.44 Archeologische monumenten in de Omgevingsverordening in Noord-Holland (bron: Kaartenatlas Noord-Holland)
Voorgenoemde landschappelijke waarden kunnen ruimtelijk botsen met verschillende functies, zoals: - energieopwek: de zoekgebieden voor de opwek van zonne- en windenergie doorkruisen landschappelijke waarden op onder andere de volgende locaties (zie afbeelding 2.45): · ten westen van Schagen (zoekgebied zonne-energie en West-Friese Omringdijk); · ten noorden van Zwanenburg (zoekgebied windenergie en beschermd landschap); · langs de A9 (zoekgebied zonne-energie en beschermd landschap); · ten zuiden van Zwanenburg (zoekgebied zonne-energie en beschermd landschap); · ten westen van Uithoorn (zoekgebied zonne-energie en Hollandse Waterlinies); · langs de A10 Amsterdam-Noord (zoekgebied zonne-energie en Hollandse Waterlinies); - woningbouw: veel locaties binnen Noord-Holland; - vernatten van veenweidegebieden. De veenweidegebieden overlappen met beschermd landschap ten noorden van Amsterdam en in Amsterdam Zuidoost. De veenweidegebieden overlappen ook met de Hollandse Waterlinies (bij Zwanenburg, Aalsmeer, Uithoorn, Krommenie en de Loosdrechtse plassen); - aanleg van de 380 kV-verbinding naar de Wieringermeerpolder. De tracéopties doorkruisen de Hollandse Waterlinies en de West-Friese Omringdijk en bevinden zich op diverse locaties in beschermd landschap (zie afbeelding 2.47); - VAWOZ-programma.
De zoekgebieden voor electrolysers bij het Amsterdamse Westhavengebied liggen in beschermd landschap, evenals de zoekgebieden voor converterstations ten noorden van het Noordzeekanaal. Ook de zoekgebieden voor converterstations ten noorden van de ring A10 Noord liggen in beschermd landschap. Diverse VAWOZ elektriciteitsroutes doorkruisen de Hollandse Waterlinies en de West-Friese Omringdijk (zie afbeelding 2.48). Andere raakvlakken zijn in de voorgaande paragrafen benoemd bij de oplossingsrichtingen die deze raakvlakken veroorzaken. Afbeelding 2.45 Ruimtelijke botsing tussen landschappelijke waarden en de zoekgebieden voor zonne- en windenergie opwek (bron: Kaartenatlas Noord-Holland)
Afbeelding 2.46 Ruimtelijke botsing tussen landschappelijke waarden en woningbouwplannen met planstatus onherroepelijk/vastgesteld (bron: Kaartenatlas Noord-Holland) Afbeelding 2.47 Ruimtelijke botsing tussen landschappelijke waarden en tracéopties 380 kV-verbinding (bron: Kaartenatlas Noord-Holland)
Afbeelding 2.48 Ruimtelijke botsingen tussen landschappelijke waarden en onderdelen VAWOZ-programma
3 RUIMTESCANNER Provincie Noord-Holland heeft Deltares, VU en Object Vision gevraagd om de eerder vastgestelde Richtingen en Ambities kwantitatief te vertalen naar lange-termijn consequenties in de ruimte. Dit is gedaan met het model Ruimtescanner1. De richtingen en ambities zijn integraal, systemisch en empirisch gefundeerd in kaart gebracht, waarbij - om consequenties inzichtelijk te maken - keuzes scherper zijn aangezet. Het model houdt niet alleen rekening met de richtingen en ambities, maar houdt ook rekening met ‘tegenkrachten’ zoals locatie van bestaand vastgoed, bestaand eigendom en nationale omgevingsrechtelijke restricties. Een aantal locaties vallen, ongeacht de gekozen ambities, af voor ruimtelijke ontwikkeling.
Dit zijn de locaties die in de huidige situatie al de volgende functies kennen2: - Natura 2000; - kustfundament, Waddenzee; - Schiphol Luchthavengebied, Luchthavenindelingsbesluit; - LIB 1 tot en met 4, en sloopzone woningen vanwege externe veiligheid, reservering parallelle Kaagbaan; - militair terrein, Militair luchtvaartterrein; - A-zone munitieopslagplaats, B-zone munitieopslagplaats; - A-zone civiele inrichting voor activiteiten met explosieven, B-zone civiele inrichting voor activiteiten met explosieven; - voorkeurstracés buisleidingen; - natuurnetwerk; - rivierbed, stroomvoerend deel rivierbed, gebiedsreservering; - waterwingebieden; - Schiphol LIB 5; - luchthavengebied loodswezen IJmuiden Noord-Holland; - reserveringen weg en spoor (diverse provinciale beleidscategorieën; - erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde (UNESCO-werelderfgoed); - rijksmonumenten, Stads- en Dorpsgezichten; - beschermd landschap (diverse hardere provinciale beleidscategorieën); - overige natuur, zoekgebieden natuur (diverse provinciale beleidscategorieën); - beschermingszones regionale waterkering en waterbergingsgebieden (diverse provinciale beleidscategorieën); - bescherming landschap (diverse zachtere provinciale beleidscategorieën).
Vervolgens zijn aan bovenstaande lijst ook nog de volgende restricties toegevoegd: 1 beschikbaarheid: · bouwen niet toegestaan waar de restricties uit bovenstaande lijst gelden; · bouwen niet toegestaan op ‘te gevaarlijke’, ‘te slappe’ of ‘te natte’ locaties; · bouwen niet toegestaan in provinciale landschappen, foerageergebieden, stiltegebieden en grondwaterbeschermingsgebieden; · bouwen toegestaan in volkstuinen; · bouwen toegestaan op sportterreinen; 2 capaciteit: 20 % extra woningen per hectare en extra opslag rond OV-knooppunten; 1 Ruimtescanner Noord-Holland. 2 Deze functies zijn afkomstig uit de NOVI, enkel de eisen die betrekking hebben op Noord-Holland zijn opgenomen. Eisen over de haven van Rotterdam zijn bijvoorbeeld niet opgenomen. 3 geschiktheid: · eerst bouwen in bestaande plancapaciteit respectievelijk in/rond (OV-)locaties in de stad; · daarna eerst bouwen op plekken met een laag overstromingsgevaar; · nieuwe logistiek en industrie concentreren rond energieknooppunten. Wanneer alle bovenstaande restricties worden toegepast, ontstaat afbeelding 3.1. Hier is te zien dat het grootste gedeelte van Noord-Holland niet beschikbaar is als locatie voor mogelijke stedelijke (her-)ontwikkeling. Ondanks dat deze afbeelding niet het ruimtebeslag van alle oplossingsrichtingen meeneemt, is de boodschap wel helder.
Provincie Noord-Holland moet keuzes maken tussen verschillende ruimtelijke functies, en zoveel mogelijk inzetten op functiecombinaties. Afbeelding 3.1 Locaties voor mogelijke stedelijke (her-)ontwikkeling (bron: VU, 2025)
4 CONCLUSIE De raakvlakken treden vooral op bij ruimtebeslag van bodem- en watersturende oplossingsrichtingen, energie-gerelateerde oplossingsrichtingen en groenblauwe overgangszones. Bodem- en watersturende oplossingsrichtingen, zoals seizoensberging van water, vernatten veenweiden, en verzilting, hebben vooral raakvlakken met landbouw en natuur. In sommige gevallen leiden deze oplossingsrichtingen tot functiewijzigingen en functiebeperkingen. Er is bijvoorbeeld sprake van functiewijziging als landbouwgronden te nat worden door het vernatten van veenweidegebieden. Van functiebeperkingen is sprake bij het uitbreiden van waterwin- en infiltratiegebieden, waardoor er meer gebruiksbeperkingen gaan gelden. Energieopwek en -infrastructuur leggen ook veel beslag op de beschikbare ruimte. Door de clustering van grootschalige energievoorzieningen en -gebruikers is er op sommige locaties (bij de 7 energetische en economische clusters) veel ruimtebeslag, maar hierdoor blijft ruimtebeslag van energievoorzieningen en - gebruikers elders in de provincie bespaard. Bij de clusters treden vooral knelpunten op met landbouw, natuur en landschappelijke en cultuurhistorische waarden. Lokale, decentrale opwek is kleinschaliger en heeft minder ruimtebeslag. Lokaal kunnen er zowel knelpunten als meekoppelkansen ontstaan met woningbouw en (kleinschalige) industrie- en bedrijvenlocaties.
Tot slot zet de provincie in op overgangszones en groenblauwe dooradering aan de randen van stedelijke gebieden (vooral om woongebieden). Het staat nog niet vast in hoeverre deze overgangszones functies combineren. Er bestaan zowel knelpunten als meekoppelkansen voor recreatie, natuur, voorzieningenniveau, landschap, cultuurhistorie en duurzame landbouw in deze zones. Click or tap here to enter text. www.witteveenbos.com www.witteveenbos.com