Bijlage 2 - Verkeersstructuurplan Hoofddorp eindconcept 11 april 2023

Geen doorgaand verkeer door stationsgebied In het stationsgebied ligt de focus op de voetganger, fietser en hoogwaardige openbare ruimte. Voor een doorgaande autoroute is geen ruimte meer. Juist om het gebruik van het openbaar vervoer te stimuleren blijft het mogelijk om ook mensen naar en van het station te brengen. Bij de herinrichting van de multimodale knoop is een locatie voor het ophalen of afzetten van ov-passagiers per auto uiteraard onderdeel van de plannen.

Gemeente Haarlemmermeer

33

Gemeente Haarlemmermeer

5. Bouwstenen 5.1

Pakketten van maatregelen

Om de eerdere beschreven hoofdkeuzen concreet te maken, zijn investeringen in maatregelen nodig. In dit hoofdstuk beschrijven we die maatregelen. Er zit vaak een grote samenhang tussen maatregelen. Vaak is een combinatie van maatregelen nodig om een doel of effect te bereiken. Daarom hebben we de maatregelen gebundeld in pakketten. Sommige maatregelen komen in meerdere pakketten terug. We onderscheiden de volgende pakketten: • Voetganger Lopen is de meest logische vervoerwijze op afstanden tot 1 km. Omdat er geen voertuigen (fiets of auto) gestald of geparkeerd hoeven te worden, is lopen dan relatief snel en betrouwbaar. Goede, groene en comfortabele looproutes zijn dan belangrijk. • Fiets Om fiets een aantrekkelijker en veiliger vervoerwijze te laten zijn, het centrum en stationsgebied goed bereikbaar te maken én om het voor- en natransport van de bus, trein en metro makkelijk te maken, is een uitgebreid pakket aan fietsmaatregelen nodig. • Openbaar vervoer Een pakket aan investeringen in het OV zorgt ervoor dat op belangrijke woon-werkrelaties het OV aantrekkelijker wordt. • Station en centrum Om de ruimtelijke ontwikkelingen in het stationsgebied mogelijk te maken en meer ruimte voor de voetganger en de fiets te creëren, is een samenhangend pakket aan maatregelen nodig om doorgaand autoverkeer naar de randstructuur te geleiden.

• Nieuwe Bennebroekerweg Opwaarderen van de (Nieuwe) Bennebroekerweg leidt tot een robuuste en logische randstructuur aan de zuidwestzijde van Hoofddorp. • N201/N196 Deze belangrijke verbinding voor Hoofddorp en de regio wordt deels versterkt, maar zal deels ook ontlast moeten worden om als robuust onderdeel van randstructuur te kunnen blijven functioneren en om ruimtelijke ontwikkelingen aan de noord- en oostzijde van Hoofddorp mogelijk te maken.

5.2

Pakket voetganger

Ook al is lopen de meest effectieve en cruciale vervoerwijze (iedereen is voor het eerste of laatste stukje van zijn reis een voetganger), meestal is de infrastructuur voor de voetganger de sluitpost in het ontwerp. Het meest belangrijk voor de voetganger is om dit om te draaien: Bij elke inrichting van de openbare ruimte of een weg, moet eerst de infrastructuur voor de voetganger worden ontworpen. Het pakket voetganger bestaat daarnaast uit de volgende maatregelen: • De directe omgeving van basisscholen wordt zoveel mogelijk heringericht om leerlingen en ouders veilig naar school te kunnen laten lopen (en fietsen). Parkeren van de auto bij school komt daardoor iets meer op afstand. Ontwerpen van herinrichting zullen samen met scholen en inwoners worden opgepakt. • De combinatie lopen en OV is aantrekkelijk: het combineren van de snelheid, directheid en hoge frequentie van R-net-buslijnen, trein en metro met het gemak van lopen naar een halte of station. Belangrijk is om bij alle (bestaande en nieuwe) R-net-bushaltes steeds goede looproutes ernaartoe te realiseren. • Specifiek voor het stationsgebied zet de gemeente in op prioriteit voor goede looproutes vanaf het station naar alle omliggende wijken. Denk aan aantrekkelijke, brede voetpaden, in het groen, prioriteit bij oversteken. Een goede looproute tussen station en stadscentrum is daarbij erg belangrijk.

34

Gemeente Haarlemmermeer

•

Voor het centrum is een goede bereikbaarheid voor voetgangers vanuit alle omliggende wijken belangrijk. Dit wordt geborgd door bij de ontwikkeling van het centrum goede looproutes te ontwerpen, inclusief oversteken met prioriteit voor de voetganger, liefst met zebrapaden (soms met verkeerslichten).

Deze maatregelen worden per ontwikkeling verder concreet en specifiek worden gemaakt met behulp van een Mobiliteitsprogramma van Eisen (zie hieronder). Mobiliteitsprogramma van Eisen (MPvE) Het doel van een MPvE is om mobiliteit op een toekomstbestendige wijze te verankeren in de ruimtelijke planvorming, voordat ruimtelijk keuzes worden vastgelegd in een Stedenbouwkundig Plan. In het MPvE worden gemeentebrede ambities voldoende specifiek gemaakt op gebiedsniveau, zodat keuzes gemaakt kunnen worden die passen bij de kenmerken van het gebied en de beoogde doelgroepen. Het gaat hierbij om het creëren van de juiste voorwaarden die een gedragsverandering op mobiliteit mogelijk maken. Het houdt rekening met alle potentiële bewoners en bezoekers van de nieuwe wijk, inclusief degene die zich geen eigen auto kunnen veroorloven en/of vanwege leeftijd of gezondheid een specifieke mobiliteitsbehoefte hebben om actief te kunnen blijven deelnemen aan de samenleving. Het MPvE bevat eisen en wensen die de gemeente meegeeft aan het plangebied én de randvoorwaarden in het invloedsgebied (het gebied tot aan grofweg de eerste OV- en autoknooppunten). Voor het realiseren van de eisen en wensen in het plangebied is in de meeste gevallen de ontwikkelaar aan zet.

Voor het realiseren van randvoorwaarden in het invloedsgebied staat de gemeente (al dan niet in afstemming met andere overheden) aan de lat. De gemeente is in eerste instantie de architect van een MPvE. In het MPvE worden de onderwerpen ‘benoemd’ die de ontwikkelaar vervolgens moet ‘concretiseren’ en ‘toetsbaar moet maken’. Het MPvE is daarmee een concretisering van het mobiliteitsbeleid. Het antwoord van de ontwikkelaar op het MPvE is een mobiliteitsconcept. Het mobiliteitsconcept maakt onderdeel uit van de aanvraag van de omgevingsvergunning. Op dit moment wordt het MPvE ingezet in de gebiedsontwikkeling van Lisserbroek, Nieuw-Vennep West en Cruquius-Zwaanshoek. De gemeente gaat dit instrument bij alle gebiedsontwikkelingen van meer dan 200 woningen inzetten. In het MPvE kunnen de uitgangspunten en maatregelen op hoofdlijnen specifiek voor het gebied worden uitgewerkt en concreet gemaakt.

35

Gemeente Haarlemmermeer

5.3

Pakket fiets

Recent is door Rijk, regionale overheden en maatschappelijke partners het Nationaal Toekomstbeeld Fiets opgesteld. Hierin bevestigen deze partijen dat de fiets een essentiële vervoerwijze is om te kunnen garanderen dat plekken bereikbaar blijven, groei van de mobiliteit kan worden opgevangen en de leefbaarheid en gezondheid van mensen kunnen worden verbeterd. Investeren in fiets heeft dan ook vooral positieve effecten en is zeer effectief. Het pakket fiets bestaat uit de volgende maatregelen: • De directe omgeving van basisscholen wordt zoveel mogelijk heringericht om leerlingen en ouders veilig naar school te kunnen laten (lopen en) fietsen. Parkeren van de auto bij school komt daardoor iets meer op afstand. Ontwerpen van herinrichting zullen samen met scholen en inwoners worden opgepakt. • De gemeente wil graag dat leerlingen (met of zonder ouders) zoveel mogelijk lopend of per fiets naar school gaan. Naast een veilige omgeving is het ook nodig dat kinderen dit leren. Daarom zet de gemeente bij voorkeur in regionaal verband in op educatieve campagnes om kinderen te leren fietsen. Voorbeelden hiervan zijn het programma Verkeer en Meer2 van de Vervoerregio Amsterdam en het Kinderfietsenplan en de campagne Streetwise van de ANWB3.

• De combinatie (lopen/)fiets en OV is aantrekkelijk: het combineren van de snelheid, directheid en hoge frequentie van Rnet, trein en metro met het gemak van (lopen of) fietsen naar een halte of station en daar zonder problemen veilig en snel een fiets te stallen. Belangrijk is om bij alle (bestaande en nieuwe) Rnet-bushaltes steeds voldoende en kwalitatief goede fietsenstallingen te realiseren en dat je goed bij deze stallingen kunt komen.

Impressie verkeersveilige herinrichting bij scholen Potentie fiets- en OV-knooppunten voor hubs Naar mate fiets en OV goed samenwerken en OV-haltes logische verzamelpunten in of aan de rand van de wijk vormen, ontstaat hier de potentie om er meer hub-functies aan toe te voegen, zoals deelmobiliteit, ophaalpunten voor pakketjes of zelfs een kleine multifunctionele winkel.

2 3

36

Verkeer & Meer (https://www.verkeerenmeer.nl) ANWB (https://www.anwb.nl/verkeer/veiligheid/tips-voor-veilig-naar-school-fietsen)

Gemeente Haarlemmermeer

•

•

• •

Voor het regionaal fietsverkeer worden een aantal regionale hoofdfietsroutes verbeterd, als onderdeel van het metropolitaan fietsnetwerk van de MRA. Hierbij gaat het om brede fietspaden met een goede verharding en prioriteit bij kruisingen (of ongelijkvloers). Specifiek voor Hoofddorp gaat het om de routes: • Nieuw-Vennep – Hoofddorp via de Hoofdweg (westzijde) • Cruquius/Floriande – station Hoofddorp via de Van Heuven Goedhartlaan • Heemstede -Hoofddorp – Aalsmeer via de Pabstlaan en een nieuwe verbinding over/onder de N201 door De Hoek heen, maar ook via de Geniedijk-route waarbij het ontbrekende deel tussen Hoofdweg en het spoor wordt gerealiseerd. • Nieuwe, directe fietsroute Hoofddorp – Schiphol langs het tracé van de spoorlijn. Het lokale hoofdfietsnetwerk van Hoofddorp wordt helemaal opgewaardeerd en aangevuld met ontbrekende schakels. Daarbij gaat het om het verbreden op drukke plekken, meer prioriteit bij kruisingen of meer ongelijkvloerse kruisingen, een betere bewegwijzering, strekken van routes (minder scherpe bochten), sociale veiligheid, (begroeiing en verlichting) en soepele hellingen. Middelbare scholen en winkelcentra zijn goed bereikbaar via het lokale hoofdfietsnetwerk.

Nieuwe schakels zijn onder andere: • Station Hoofddorp – Graan voor Visch Zuid • Stadscentrum – Graan voor Visch Zuid • Toolenburg – Schiphol Trade Park • Extra brug over Hoofdvaart in Hoofddorp-Noord • Station Hoofddorp – Schiphol Trade Park • Station Hoofddorp – stadscentrum De Hoofdweg westzijde en de IJweg worden fietsvriendelijk ingericht. Er komen ongelijkvloerse kruisingen (fietsbruggen of fietstunnels) bij drukke kruispunten: • IJweg onder N201 • Doorgetrokken Pabstlaan onder N201 • Rijnlanderweg onder N201 • Van Heuven Goedhartlaan onder Kruisweg-west • Altenburg onder Van Heuven Goedhartlaan • Bennebroekerweg onder Spoorlaan

Welke maatregelen op welke plek nodig zijn, waar de prioriteiten liggen en hoe maatregelen eruit zien, wordt in het Fietsplan verder uitgewerkt. Bij gebiedsontwikkeling worden de maatregelen verder concreet en specifiek met behulp van een Mobiliteitsprogramma van Eisen.

37

Gemeente Haarlemmermeer

38

Gemeente Haarlemmermeer

5.4

Pakket Openbaar Vervoer

Uitganspunt is het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Hoofddorp en het multimodale knooppunt station Hoofddorp met trein, metro en R-net. Om de metro en het knooppunt maximaal te benutten zijn de volgende verbeteringen in het OV-netwerk belangrijk: • In de multimodale knoop is nu het uitgangspunt dat alle buslijnen van Hoofddorp via een nieuw busstation aan de Zuidtangentbusbaan bij het station halteren (op gelijk niveau als trein en metro). De halte ‘laag’ in de westelijke tunnel bij het station zal dan vervallen. Dit is nu het voorkeursscenario. Bij het ontwerp van station Hoofddorp moet blijken of dit ook daadwerkelijk zo gerealiseerd kan en moet worden. Als blijkt uit onderzoek dat een hoog busstation niet mogelijk is blijft de huidige busroute langs Graan voor Visch intact. Om buslijnen vanuit het centrum naar de ‘hoge’ route te leiden, is een nieuwe busbaan vanaf de Nieuweweg door Graan voor Visch naar de Van Heuven Goedhartlaan nodig. De exacte route en wat dit betekent voor die wijk moet nog verder worden onderzocht • Het netwerk van regionale snelle bussen wordt verder uitgebouwd met de HOV (Noordwijk -) Lisse – Lisserbroek – Nieuw-Vennep West – Lincolnpark – Graan voor VischZuid – station Hoofddorp – Schiphol.

• Om de verwachte groei van het aantal inwoners en van het aantal OV-reizigers goed op te vangen, zullen de frequenties van de R-net-lijnen in de loop van de tijd worden verhoogd, op sommige verbindingen wel tot 12-16 keer per uur in de spitsen. • R-net-buslijnen zullen deels aantakken op de metro richting Amsterdam en Schiphol en niet meer allemaal doorrijden naar Schiphol en Amsterdam. Dit kan ook niet vanwege de beperkte capaciteit van de Zuidtangenttunnel (Abdijtunnel). • De lijnen of ritten die niet naar Schiphol meer doorrijden, rijden door naar een nieuwe knooppunt Schiphol-Zuidwest aan de N196. Daar verknopen ze met de HOV-ringlijn Schiphol. Daardoor wordt het mogelijk dat vanuit elke wijk in Hoofddorp en Nieuw-Vennep er met maximaal 1 overstap een frequente OV-verbinding ontstaat met alle werkgebieden rondom Schiphol. • Ook woningbouw in Cruquius-Zwaanshoek en op termijn in Hoofddorp-Noord dienen aangesloten te worden op het R-net-buslijnennetwerk. Er moet nog worden onderzocht via welke route(s) dit mogelijk is. • Omdat via de Rnet-buslijnen veel werkbestemmingen direct en frequent bereikbaar zijn, is het kansrijk om de multimodale reis auto – OV goed te faciliteren met meerdere P+R’s rondom Hoofddorp, bij voorkeur waar de R-net-buslijnen de randstructuur van Hoofddorp kruist.

Dit zijn logische plekken voor de overstap van auto op OV voor reizigers uit omliggende kernen en in een enkel geval ook voor reizigers uit Hoofddorp. Door P+R aan de rand van Hoofddorp te faciliteren, wordt voorkomen dat reizigers R-net-bushaltes in de wijken zelf gaan parkeren en overstappen. • In Haarlem ontstaat een nieuwe HOV-knoop Zuid-Haarlem die voor reizigers uit Haarlemmermeer qua overstap ook een belangrijke schakel in het OV-systeem wordt. Wat als de Noord-Zuidlijn niet wordt doorgetrokken naar Hoofddorp? Rijk en regio besluiten naar verwachting in het najaar van 2022 tot het doortrekken van de Noord/Zuidlijn. Dit zou ook op z’n vroegst rond 2035 gereed kunnen zijn. Tot die tijd en dus ook als alternatief als het niet door zou gaan, gaat de Airportsprinter rijden. Dit is geen metro, maar een hoogfrequente (8 keer per uur) Sprinter via de bestaande Schipholtunnel. Dit product is ook interessant om een multimodaal knooppunt station Hoofddorp te creëren. Mocht de Noord/Zuidlijn wel naar Schiphol, maar niet naar Hoofddorp doorgetrokken worden, dan moet opnieuw bezien worden hoe de OV-bereikbaarheid van Hoofddorp verbeterd kan worden.

39

Gemeente Haarlemmermeer

Afbeelding van nader te onderzoeken busroutes indien de keuze valt op een nieuw hoog busstation.

40

Gemeente Haarlemmermeer

41

Gemeente Haarlemmermeer

5.5

Pakket station en centrum

In het stationsgebied (inclusief centrum) wordt veel programma toegevoegd (wonen, werken en voorzieningen). Dat betekent veel meer mensen en dus veel meer bewegingen. Om deze drukte op een leefbare manier op te vangen, wordt ingezet op lopen, fietsen en OV. Om hiervoor ruimte te creëren verdwijnt de grootschalige auto-infrastructuur van de Van Heuven Goedhartlaan uit het gebied. Om dit mogelijk te maken is een samenhangend pakket aan maatregelen nodig: • De ambitie is om in het nieuwe station een nieuwe centrale traverse te creëren met toegangen tot alle perrons van trein, metro en bus. Aan beide zijden van deze traverse komen aantrekkelijke stationspleinen. Van en naar deze stationspleinen lopen aantrekkelijke, ruimte voetgangersroutes naar de omliggende wijken. • Eveneens komen vanuit deze wijken ook hoofdfietsroutes van en naar de fietsenstallingen rondom het station. Ook de regionale, metropolitane fietsroutes lopen naar en via het station. • De Van Heuven Goedhartlaan tussen de Aweg en de Polarisavenue wordt autovrij (hoogstens bestemmingsverkeer ten behoeve van woningbouw en logistiek). Doorgaand verkeer dient via de randstructuur te rijden (Nieuwe Bennebroekerweg en N201). Vanaf de zuidzijde van de Van Heuven Goedhartlaan kan men via de Spoorlaan naar de Nieuwe Bennebroekerweg rijden.

Hiervoor is het opwaarderen van de Nieuwe Bennebroekerweg randvoorwaardelijk (zie volgende paragraaf). • Doordat de Van Heuven Goedhartlaan autoluw wordt voor het station, ontstaat de mogelijkheid om een aantrekkelijke loop- en fietsverbinding tussen het station en centrum te creëren. Hiermee worden station en centrum fysiek goed verbonden, waardoor ze elkaar gaan versterken. De voorzieningen van het centrum worden gebruikt door de nieuwe inwoners in het stationsgebied en het centrum profiteert van de optimale OV-bereikbaarheid van het multimodale knooppunt. • De Taurusavenue wordt de belangrijkste ontsluiting van het stationsgebied. De doorgaande functie verdwijnt door het autoluw maken van de Van Heuven Goedhartlaan voor het station. Hierdoor ontstaat voldoende ruimte voor het ontsluiten van de woningbouw in Hydepark, stationskwartier, Van Heuven Goedhartlaan-Oost en Beukenhorst-Oost en -Zuid. De kop van de Taurusavenue en de Polarisavenue worden als direct onderdeel van het stationsgebied als 30 km/u ingericht met een goede oversteekbaarheid en zonder barrière te vormen om van en naar het station te gaan.

Impressie autoluwe Van Heuven Goedhartlaan

42

Gemeente Haarlemmermeer

•

• •

• • •

De overige wegen rondom het centrum worden ook grotendeels 30 km/u. Dit heeft als doel om doorgaand verkeer te weren door de route te vertragen. Dit is niet voor elke weg in deze wijken even belangrijk. Zo kunnen de Aweg (tussen de Van Heuven Goedhartlaan en de Nieuweweg), de Paxlaan en de Pabstlaan-Noordwest mogelijk 50 km/u blijven. Ook de route via de J.P. Sweelinklaan kan 50 km/u blijven. Wegen waarvan het nodig is om her in te richten als 30 km/u weg zijn de Hoofdweg-Oostzijde (tussen J. Enschedelaan en N201), de Binnenweg en de Kruisweg (tussen Paxlaan en Boslaan). Te zijner tijd kunnen er andere overwegingen ontstaan om ook op deze wegen 30 km/u in te voeren. Vooral de route Hoofdweg – Aweg – Nieuweweg – Van Willigenlaan – Kruisweg moet vertraagd worden om doorgaand verkeer te weren. Dit kan met een mix van maatregelen, zoals de invoering van 30 km/u, doseren van het verkeer met verkeerslichten, rotondes en meer voorrang voor kruisend fietsverkeer, OV en zijstraten. Indien in en rondom het centrum veel straten worden heringericht als 30 km/u straten, dan kan dit voor een langere reistijd voor het OV leiden. Daarom zal op de Nieuweweg (tot aan de Van Heuven Goedhartlaan) en de Kruisweg-West een aparte HOV-busbaan worden gerealiseerd, waardoor de buslijnen die daar rijden een vlotte doorstroming kunnen behouden.

Voor de Rnet-buslijn zijn er slechts korte stukken waar ze over een 30 km/u straat moeten rijden. Deze worden busvriendelijk ingericht, b.v. zonder drempels. De nieuwe HOV-Rnetlijn (Noordwijk -) Lisse – Hoofddorp – Schiphol heeft als voorkeursroute de route via de Hoofdweg – J. Enschedelaan en Spoorlaan naar het station. Daarmee ontsluit deze Rnet-buslijn de woningbouw aan de Zuidrand (Lincoln- en Tudorpark), De President en Graan voor Visch Zuid. Voor het gehele stationsgebied (inclusief centrum) helpt een route- en parkeerverwijssysteem dat alle bestemmingen vanuit alle windrichtingen goed gevonden kunnen worden. Om de bereikbaarheid van het uit te breiden Stadscentrum Hoofddorp te garanderen wordt ingezet op meer ruimte voor voetgangers en fietsroutes van en naar het centrum en het ontmoedigen van doorgaand verkeer langs het centrum. Dit is van belang omdat door het autoluw maken van de Van Heuven Goedhartlaan bij het station een risico bestaat dat verkeer vanaf de Van Heuven Goedhartlaan langs het centrum naar de N201 wil rijden als alternatieve route. Daarom worden de wegen direct om en in de wijken rondom het centrum heringericht als 30 km/u. Dit verbetert de oversteekbaarheid voor voetgangers en fietsers, maakt het rijden langs het centrum onaantrekkelijker en biedt ruimte voor kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte, b.v. meer ruimte voor bomen en groen.

Zonder deze maatregelen is het autoluw maken van het gebied bij het station niet mogelijk.

Impressie autoluwe Kruisweg 43

Gemeente Haarlemmermeer

•

• • •

•

De centrumring Marktplein – Kruisweg – Van Willigenlaan – Stamplein – Hoofdweg wordt met meerdere voetgangersoversteken en fietsoversteken in de voorrang aangelegd. Daardoor is de gemiddelde snelheid in de praktijk niet hoger dan 20 km/u, net als in de huidige situatie op het Marktplein. Op delen kan een shared space of ‘auto te gast’ principe worden toegepast. Wel is van belang om de wegen (deels) geschikt te houden voor vrachtverkeer, om het centrum te bevoorraden. Een logistiek plan is hiervoor nodig. Aan alle zijden van het centrum, vooral bij de koppen van de winkelstraten (b.v. Concourslaan), komen goede fietsenstallingen voor een snelle en directe toegankelijkheid van het centrum per fiets. Deze zijn ook geschikt voor bijzondere fietsen zoals bakfietsen en kratfietsen. De kruising Van Willigenlaan – Kruisweg wordt bij voorkeur een rotonde. Dit verbetert de verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers en onderbreekt het huidige doorgaande karakter van de route langs het centrum. Het eerste deel van de Kruisweg-Oost, vanaf de N201 tot aan de Boslaan blijft zodanig druk dat een 50 km/u inrichting beter past. Echter, het is van belang dat dit deel van de Kruisweg vertraagt om niet bij te dragen aan een aantrekkelijke route voor sluipverkeer langs het centrum.

Daarom is een verkeerslichteninstallatie bij de kruising met de Planetenweg nodig, komt het fietspad Planetenpad in de voorrang te liggen (met een plateau en mogelijk verkeerslichten voor de veiligheid) en komt er mogelijk een rotonde bij de kruising met de Boslaan. Vrijliggende fietspaden waardoor de rijbaan versmald kan worden zijn ook van belang. Voor woningbouw in Graan voor Visch Zuid is een directe aansluiting op de Spoorlaan gewenst, om verkeer zo makkelijk mogelijk naar de Nieuwe Bennebroekerweg te geleiden.

Een deel van deze maatregelen worden verder uitgewerkt via het programma Centrum of Stationsgebied. Een ander deel vergt een aparte studie. Met het totale pakket van maatregelen van het VSP moeten de ambities gehaald kunnen worden. De uitwerking en vormgeving binnen deze functionele randvoorwaarden is aan de gebiedsprogramma’s, in overleg met de omgeving.

44

Gemeente Haarlemmermeer

In deze figuur is concreet gemaakt hoe de verkeersstructuur in het centrum en stationsgebied er functioneel uit komt te zien. Voor straten die niet op deze kaart staan, verandert er in principe niets. In de figuur zijn in groen de hoofdfietsroutes te zien, soms met (nieuwe) tunnel. In blauw zijn de routes voor autoverkeer te zien waar iets verandert (van 50 km/u naar 30 km/u) of die juist 50 km/u blijven (donkerblauw). In roze en paars de busroutes (die blijven grotendeels hetzelfde), maar de snelheid van de bus past zich wel aan. In paars rijdt de bus over een 50 km/u weg of busbaan, in roze rijdt de bus over een 30 km/u weg. Rondom het centrum krijgt de voetganger voorrang door zebrapaden en op enkele plekken krijgt het hoofdfietsnetwerk voorrang op autoverkeer.

45

Gemeente Haarlemmermeer

Randstructuur Hoofddorp Hoofddorp kent een lange traditie van autoverkeer via een randstructuur. De N201 is ontstaan door de doorgaande functie van de Kruisweg te verleggen naar de rand van Hoofddorp en niet meer langs het centrum. Aan de andere kant van het oude Hoofddorp is de Van Heuven Goedhartlaan als randstructuur gerealiseerd. Inmiddels ligt de Van Heuven Goedhartlaan centraal in Hoofddorp door de ontwikkeling van wijken als Toolenburg, Floriande en momenteel Lincolnpark en Tudorpark. De ontwikkeling van het stationsgebied als hoogstedelijk nieuw centrum van Hoofddorp betekent dat het stationsgebied meer in het hart van Hoofddorp komt te liggen. Daarmee is de functie van de Van Heuven Goedhartlaan als randstructuur voor autoverkeer niet meer logisch en werkt zelfs belemmerend voor de ambities. We kiezen daarom voor een volgende ontwikkelstap in de hoofdstructuur van Hoofddorp: de nieuwe randstructuur van de Nieuwe Bennebroekerweg. De functie van de Van Heuven Goedhartlaan verandert hierdoor. Het wordt een verzamelweg die verkeer vanuit de wijken verzamelt en zo sluipverkeer voorkomt. De weg behoudt samen met de Spoorlaan een belangrijke functie om verkeer uit de wijken naar de randstructuur (N201 en Nieuwe Bennebroekerweg) te geleiden.

46

Gemeente Haarlemmermeer

Pakket Nieuwe Bennebroekerweg Het lopende project Nieuwe Bennebroekerweg (NBBW) heeft als doel om meer capaciteit aan de Bennebroekerweg richting de A4 toe te voegen. Deze extra capaciteit is nodig om het autoverkeer uit nieuwe ontwikkelingen in Nieuw-Vennep (West, Bols/Pionier) en Hoofddorp (Zuidrand, Cruquius-Zwaanshoek) mogelijk te maken en om een aantrekkelijker alternatief te bieden voor verkeer dan nu dwars door Hoofddorp naar de A4 rijdt. Door het autoluw inrichten van het stationsgebied zal verkeer dat voorheen via de Taurusavenue naar de A4 reed via de Nieuwe Bennebroekerweg moeten gaan rijden (en niet door de wijken of langs het centrum).

Om dit mogelijk te maken is een samenhangend pakket aan maatregelen nodig: •

• •

47

De capaciteit van de Nieuwe Bennebroekerweg en de Nelson Mandeladreef wordt vergroot van 2x1 naar 2x2 rijstroken. Door een of meerdere van de kruisingen met de Spoorlaan, Rijnlanderweg en Airborneavenue ongelijkvloers te maken, ontstaat ook een snellere route en daardoor voor veel mensen vergelijkbaar alternatief voor de route via de Taurusavenue. Hierdoor ontstaan ook ongelijkvloerse kruisingen voor fiets- en landbouwverkeer. De ongelijkvloerse kruisingen kunnen mogelijk in een tweede fase worden gerealiseerd. Zo hoeft de Nieuwe Bennebroekerweg tussen de Spoorlaan en de N205 wellicht niet op korte termijn verbreed te worden naar 2x2 rijstroken. Het wordt wel drukker, dus de capaciteiten van de kruispunten moeten wel worden uitgebreid. In het verkeersonderzoek wordt een knelpunt wordt voorspeld in het zuidelijk deel van Hoofddorp. Doordat er daar geen goede zuidelijke ontsluiting is, zal het verkeer naar de randwegen meer door de woonwijken rijden. Er zijn meerdere scenario’s om hier mee om te gaan. Deze scenario’s moeten nader worden onderzocht en integraal met elkaar worden afgewogen op meer aspecten (zoals overlast, veiligheid, groen, fysieke inpassing, kosten, etc.) dan alleen verkeerskunde. Hierbij wordt de wijk betrokken. Uiteindelijk zal na deze afweging, een apart besluit over het voorkeursscenario worden genomen door het gemeentebestuur.

Er komen nieuwe, ongelijkvloerse fietsverbindingen tussen de wijken en Park 21.

Gemeente Haarlemmermeer

Afbeelding voorkeursmodel Nieuwe Bennebroekerweg

48

Gemeente Haarlemmermeer

5.6

Pakket N201/N196

De N201 is een belangrijke regionale route tussen Heemstede en Uithoorn, langs Hoofddorp en Aalsmeer. Voor een groot deel van Hoofddorp betreft dit ook de logische en snelle route naar de A4 en de werkgelegenheid in Schiphol-Zuid, -Oost en -Rijk. De weg kent verkeerskundige knelpunten die groter worden als er meer woningen en banen bijkomen in het stationsgebied, centrum of Hoofddorp-Noord en indien de doorgaande functie van de Van Heuven Goedhartlaan en de Taurusavenue verdwijnt (zie pakket station en centrum). Met name het deel tussen de brandweerkazerne en de Kruisweg-oost wordt dan drukker. De weg vormt tevens een fysieke barrière tussen Hoofddorp, De Hoek en geplande ontwikkelingen in Zonneveld. Voor de lange termijn is een structurele keuze nodig in hoe de groei van het autoverkeer op de N201 en N196 te verwerken en de barrièrewerking van de N201 op te lossen. We willen samen met de provincie, de Vervoerregio, Rijkswaterstaat en buurgemeente Aalsmeer een studie starten naar deze problematiek van knelpunten en barrièrewerking en mogelijke oplossingsrichtingen. Een kansrijke oplossingsrichting voor de lange termijn is om een nieuwe zuidelijke verbinding te realiseren tussen de Nieuwe Bennebroekerweg en de N196. In de huidige situatie is dit lastig voor autoverkeer.

Een directe verbinding is mogelijk vanaf de aansluiting Hoofddorp-zuid via Schiphol Logistics Park over de N201 heen naar de N196. Door deze nieuwe verbinding is er een alternatief voor autoverkeer uit Hoofddorp dat anders alleen via de N201 kan rijden om naar de N196 te gaan. Deze maatregel draagt ook bij het aan verminderen van potentieel sluipverkeer langs het centrum van Hoofddorp en de extra belasting van de N201 tussen de kruising met de Van Heuven Goedhartlaan-West en de A4. Deze nieuwe verbinding wordt dan onderdeel van de randstructuur van Hoofddorp en zorgt voor een robuuster netwerk. De exacte locatie en vormgeving van een dergelijke verbinding dient verder onderzocht te worden. Voor de korte en middellange termijn zijn kleinschalige, locatie specifieke maatregelen mogelijk: • De kruising van de Hoofdweg met de N201 wordt drukker. Het betreft eigenlijk vier gecombineerde kruispunten. Om meer verkeer te kunnen verwerken, lijkt een goede oplossing om de situatie te versimpelen door een eenrichtingscircuit toe te passen, waardoor niet op elk van de vier kruisingen er verkeer van alle kanten komt. • Door de knip bij het station gaat meer autoverkeer via de Van Heuven Goedhartlaan-west naar de N201 rijden.

Het kruispunt N201/Van Heuven Goedhartlaan-west (bij de brandweerkazerne) en het hiermee gekoppelde kruispunt Van Heuven Goedhartlaan-west/Kruisweg worden hierdoor drukker. Het kruispunt kan worden geoptimaliseerd door extra opstelstroken, een extra fietstunnel en/of aparte rijstroken voor Rnet-lijnen. • Op de kruising Van Heuven Goedhartlaan-oost/ Kruisweg/ N201 is ook sprake van een andere verdeling van het verkeer, namelijk meer op de N201 zelf (rechtdoor) en minder vanaf de Kruisweg. Dit kruispunt kan worden geoptimaliseerd door het afkoppelen van de Van Heuven Goedhartlaan-oost en de Planeetbaan. • Voor regionaal fietsverkeer is het zinvol om op een aantal drukke kruispunten een ongelijkvloerse kruising te maken (tunnel of brug), waardoor fietsverkeer niet meer door middel van verkeerslichten hoeven over te steken. Dit lijkt kansrijk bij de IJweg, in het verlengde van de Pabstlaan – Hoeksteen en bij de Rijnlanderweg. Hierdoor verdwijnt een belangrijke barrière voor de overstekende fietser. Een mogelijk gevolg van de maatregelen in het stationsgebied en het stadscentrum is dat de route Van Heuven Goedhartlaan – Altenburg – Leenderbos van en naar de N201 drukker wordt, vooral als het kruispunt Van Heuven Goedhartlaan – N201 drukker wordt. Uit de verkeerskundige analyse komt dit probleem niet naar voren, maar deze zorg komt wel uit de participatie.

Nadere studie moet de mogelijk aard en omvang van dit probleem in beeld brengen. Mogelijke maatregelen die genomen kunnen worden indien dit effect zich voordoet is het vertragen van de route Altenburg – Leenderbos. Dit kan een herinrichting tot 30 km/u zijn (op een deel van de route), maar ook is mogelijk om een aantal kruispunten in deze route te voorzien van verkeerslichten om de doorstroming te vertragen.

49

Gemeente Haarlemmermeer

50

Gemeente Haarlemmermeer

6. Fasering 6.1

Niet alles kan tegelijk

Dit VSP beschrijft wat nodig is aan maatregelen om tot een robuust mobiliteitssystemen van multimodale netwerken te komen om de groei van Hoofddorp tot 2040 mogelijk te maken en de ambities op veiligheid en leefbaarheid waar te maken. Dat is een groot pakket aan maatregelen. Deze maatregelen kunnen echter niet allemaal tegelijk worden gerealiseerd en veel maatregelen moeten ook eerst worden onderzocht en uitgewerkt. Met andere maatregelen kun je direct beginnen. Ook is het zo dat sommige maatregelen eerst moeten worden uitgevoerd, voordat een andere maatregel kan worden gerealiseerd, om te voorkomen dat er tussentijds knelpunten of ongewenste effecten ontstaan. Daarom geven we in dit hoofdstuk een fasering aan van alle beschreven maatregelen. Deze fasering betreft niet een planning van jaar tot jaar, maar een stappenplan van samenhangende maatregelen.

6.2

Fasering in 5 stappen

Als we naar de ontwikkeling van de netwerken voor Hoofddorp kijken, dan zijn grofweg vijf stappen te onderscheiden. Stap 1 betreft alle maatregelen waarmee op korte termijn gestart kan worden en die niet afhankelijk zijn van andere maatregelen. Vervolgens is het belangrijkste moment stap 2, de oplevering van de verbreding van de Nieuwe Bennebroekerweg. Daardoor wordt het mogelijk om de groei van het autoverkeer uit gebiedsontwikkelingen als Nieuw-Vennep West, Cruquius-Zwaanshoek, Pionier-Bols en de Zuidrand, alsmede mogelijk extra verkeer uit Graan voor Visch-zuid te faciliteren. Het autoluw maken van het stationsgebied is stap 3. Met name de knip in de Van Heuven Goedhartlaan kan pas starten als de Nieuwe Bennebroekerweg is opgeleverd, omdat het grootste deel van het verkeer wat nu voor het station langs rijdt, dan verplaatst naar de Nieuwe Bennebroekerweg. Stap 4 betreft het verder opwaarderen en daarmee uitbreiden van de Nieuwe Bennebroekerweg, voor zover dat niet al in stap 2 (de eerste fase van de Nieuwe Bennebroekerweg) heeft plaatsgevonden. Ook rond 2035 wordt de Noord-Zuidlijn doorgetrokken naar Hoofddorp en ontstaat de multimodale knoop station Hoofddorp. De vijfde stap is het structureel oplossen van de knelpunten op de N201 en het opheffen van de barrièrewerking van de N201 voor met name het stationsgebied.

Wanneer precies in de tijd de momenten 4 en 5 liggen, is afhankelijk van de mate waarin verkeer van de Nieuwe Bennebroekerweg gebruik gaat maken en niet van de N201. In de volgende paragrafen worden aangegeven welke maatregelen er onderdeel zijn van welke faseringsstap.

51

Stap

Maatregelen circulatie autoverkeer

1 2023-2028

Maatregelen waar op korte termijn mee gestart kan worden

2 2029

Nieuwe Bennebroekerweg 2x2

3 2030

Autoluw stationsgebied

4 +/- 2035

Opwaarderen en versnellen Nieuwe Bennebroekerweg en multimodale knoop station Hoofddorp

5 +/- 2040

Capaciteitsuitbreiding of ontlasting N201 in combinatie met opheffen barrièrewerking

Gemeente Haarlemmermeer

6.3

Maatregelen per stap

Stap 1 Korte termijn De volgende maatregelen zijn onderdeel van stap 1 en kunnen in de periode 2023-2028 opgestart worden: Nr.

Maatregel

1

Opwaarderen van het fietsnetwerk (uitwerking en prioritering in het Fietsplan)

2

Realiseren van een aantrekkelijke en directe loop- en fietsroute tussen het station en het centrum

3

Regionale fietsroute Nieuw-Vennep - Hoofddorp via de Hoofdweg Westzijde verbeteren

4

Regionale fietsroute Cruquius - Floriande – station Hoofddorp verbeteren

5

Regionale fietsroute Heemstede – centrum Hoofddorp – Aalsmeer (doorfietsroute 1D) verbeteren

6

Optimaliseren van de bereikbaarheid van Rnet-bushaltes voor voetgangers en fietsers

7

Verbeteren en uitbreiden fietsstallingen bij bestaande Rnet-haltes

8

Schoolomgevingen veilig herinrichten

9

Verkeersveiligheidscampagne: kinderen leren fietsen

10

De ring rondom het centrum van Hoofddorp (Kruisweg – Burgemeester van der Willigenlaan – burgemeester van Stamplein – Hoofdweg oostzijde) en enkele straten rondom het centrum (Hoofdweg, Nieuweweg) transformeren naar 30 km/u wegen

11

De Van Heuven Goedhartlaan tussen de kruispunten met de Kruisweg en de Polarisavenue versmallen naar 2x1 rijstroken

12

Uitvoering kortetermijnmaatregelen Nieuwe Bennebroekerweg

13

Hoofdweg-westzijde en IJweg al of niet in delen transformeren naar fietsvriendelijke routes

Daarnaast is het van belang om in deze fase al te starten met onderzoeken naar de HOV Lisse – Nieuw-Vennep West – Zuidrand – Station – Schiphol (uitvoering in fase 2 en/of 3), de inrichting van een autoluw stationsgebied en een structurele oplossing voor de N201.

Stap 2 Nieuwe Bennebroekerweg In 2029 wordt conform de huidige planning de Nieuwe Bennebroekerweg opgeleverd. Deze capaciteitsuitbreiding naar 2 rijstroken per richting maakt woningbouw in NieuwVennep West, Cruquius-Zwaanshoek, Zuidrand en Graan voor Visch Zuid mogelijk. Tevens is dit project randvoorwaardelijk voor stap 3. Er zijn geen maatregelen die direct samenhangen met de Nieuwe Bennebroekerweg. De voorbereidingen voor dit project zijn reeds gestart.

52

Gemeente Haarlemmermeer

Nr.

Maatregel

14

Nieuwe Bennebroekerweg opwaarderen: 2x2 rijstroken

Stap 3 Autoluw stationsgebied Nadat de Nieuwe Bennebroekerweg is gerealiseerd (stap 2) kan gestart worden met weren van doorgaand verkeer uit het stationsgebied. Hiermee hangen veel maatregelen samen, omdat 1) er dan ruimte vrijkomt in het stationsgebied of 2) ongewenste effecten van weren van doorgaand verkeer voorkomen moeten worden. In deze fase zitten de volgende maatregelen:

53

Nr.

Maatregel

15

Goede loop- en fietsroutes naar alle wijken rondom het station.

16

Fietsroute Graan voor Visch Zuid – station

17

Fietsroute Zuidrand – Graan voor Visch Zuid – centrum

18

HOV Noordwijk – Schiphol (deel Lisse – Nieuw-Vennep West – Zuidrand – Station Hoofddorp – Schiphol)

19

Busroute Nieuweweg – Van Heuven Goedhartlaan bij Graan voor Visch

20

Verhoging frequenties Rnet-buslijnen

21

OV-ontsluiting Cruquius-Zwaanshoek

22

P+R bij Rnet-bushaltes

23

Knip Van Heuven Goedhartlaan tussen de kruispunten Aweg en Polarisavenue

24

Vertragen route Hoofdweg – Aweg – Nieuweweg – Burgemeester van der Willigenlaan – Kruisweg-Oost

25

Herinrichten Kruisweg (tussen centrum en N201)

26

Optimaliseren kruispunt Kruisweg – Paxlaan - Pabstlaan

27

Optimaliseren kruispuntencombinatie toe-/afritten N201 – Hoofdweg oost- en westzijde

28

Optimaliseren kruispunt N201 – Kruisweg-Oost in combinatie met Van Heuven Goedhartlaan-Oost loskoppelen van Kruisweg

29

Planetenweg en Polarisavenue (tussen Taurusavenue en Van Heuven Goedhartlaan) 30 km/u

30

Burgemeester Pabstlaan 30 km/u met vrijliggende busbaan

31

Hoofdweg-oostzijde tussen Johan Enschedelaan en N201 inrichten 30 km/u

32

Directe auto-ontsluiting van Graan voor Visch Zuid op Spoorlaan

33

Zuidelijke ontsluiting Hoofddorp – fysieke ingrepen

34

Optimaliseren kruispunt N201 – Van Heuven Goedhartlaan West - Kruisweg-west

Gemeente Haarlemmermeer

Nr.

Maatregel

35

Optimaliseren kruispunt Taurusavenue – Rijnlanderweg

36

Optimaliseren kruispunt N201 – Rijnlanderweg, inclusief fietstunnel

De onderzoeken en voorbereidingen voor deze maatregelen starten in de periode 2025-2030. Invulling van maatregel 15 is uiteraard gekoppeld aan de uitwerking het stadscentrum Hoofddorp en station Hoofddorp. In de onderzoeken vanuit deze ontwikkellocaties die al gestart zijn en komende tijd verder worden uitgewerkt wordt aandacht besteed aan de aanhaking van de omliggende wijken voor voetgangers en fietsers. Met name voor de maatregel HOV Noordwijk – Schiphol (18) is dit reeds in 2023. De maatregelen 17, 20 en 22 vergen een beperkte voorbereiding en starten pas vanaf 2030 of later. In deze fase worden ook reeds voorbereidende maatregelen genomen voor de komst van de doorgetrokken Noord-Zuidlijn. Denk aan een tijdelijk busstation en mogelijk tijdelijke routes voor het busverkeer, maar ook nieuwe fietsenstallingen bij het station. Dat zijn echter allemaal maatregelen die horen bij de multimodale knoop station Hoofddorp en het doortrekken van de Noord-Zuidlijn.

Stap 4 Opwaarderen Nieuwe Bennebroekerweg en multimodale knoop station Hoofddorp Dit zijn twee onafhankelijke maatregelpakketten die onafhankelijk van elkaar kunnen worden uitgevoerd. De maatregelen van deze fase zijn: Nr.

Maatregel

37

Nieuwe Bennebroekerweg opwaarderen: meer ongelijkvloerse kruisingen t.b.v. extra capaciteit en kortere routes

38

Nieuw busstation station Hoofddorp op Zuidtangentbaan (‘hoog’) voor alle lijnen

39

Nieuw station met centrale reizigerspassage en directe toegang tot trein-, metro- en busperrons.

40

Doortrekken Noord/Zuidlijn naar Schiphol en Hoofddorp

41

R-net-buslijnen aantakken op Noord-Zuidlijn en deels doorrijden naar knooppunt Schiphol-Zuidwest (bij N196)

42 Fietsroute Hoofddorp – Schiphol langs doorgetrokken Noord-Zuidlijn De onderzoeken voor de Nieuwe Bennebroekerweg (37) lopen al. Na een besluit over het doortrekken van de Noord-Zuidlijn (40) in het najaar van 2022 kan worden gestart met onderzoeken naar de maatregelen die daarmee samenhangen, zoals een nieuw busstation (38), een nieuwe reizigerspassage (39) en een parallelle fietsroute (41). Onderzoek naar het aanpassen van busroutes hoeft slechts relatief kort voor de uitvoering (1 à 2 jaar) plaats te vinden.

Stap 5 Structurele oplossing N201/N196 Met deze vijfde stap worden de verkeersproblematiek op de N201 en N196 structureel opgelost en de barrièrewerking van de N201 aangepakt. Dit is een ingrijpende maatregel. Onderzoek naar mogelijke oplossingsrichtingen zou reeds op korte termijn moeten beginnen. Daarin kan een HOV-lijn naar Hoofddorp-Noord worden meegenomen.

54

Nr.

Maatregel

43

HOV (R-net) Station Hoofddorp – Hoofddorp Noord – Spaarne Gasthuis

Gemeente Haarlemmermeer

Nr.

Maatregel

44

Robuuste oplossing N201 – N196

6.4

Wat als de mobiliteit anders groeit

De fasering van de maatregelen is enerzijds logisch voor wat betreft volgorde en hangt deels af van de planning van grote projecten. Het houdt ook rekening met de geleidelijke toename van de mobiliteit ten gevolge van woningbouw, maar ook met een beoogd effect van de mobiliteitstransitie. Indien in de praktijk ontwikkelingen sneller of langzamer gaan en/of de mobiliteitstransitie zodanig anders uitpakt dat er meer autoverkeer in de spitsen gaat rijden, dan ontstaat eerder en grotere verkeersknelpunten. Het is dan ook belangrijk om goed de ontwikkeling van de mobiliteit te monitoren. Het is dan mogelijk om maatregelen die capaciteit bieden of maatregelen die de groei afremmen eerder of in versterkte mate uit te voeren. Het is ook mogelijk om tijdelijk een situatie met knelpunten te accepteren. Zo is het niet mogelijk om de Nieuwe Bennebroekerweg eerder te realiseren, maar is het wel mogelijk om eerder nieuwe OV-lijnen te laten rijden of fietsinfrastructuur te verbeteren.

55

Gemeente Haarlemmermeer

6.5

56

Totaaloverzicht fasering maatregelen

Gemeente Haarlemmermeer