Bijlage 2.1 - Stedenbouwkundig Kader Stadscentrum Hoofddorp

STEDENBOUWKUNDIG KADER (ACTUALISATIE) RAADHUISPLEIN EN OMGEVING 17 NOVEMBER 2020

Colofon Inhoud & Vormgeving Urhahn | stedenbouw & strategie In opdracht van Gemeente Haarlemmermeer Dit document is voor intern gebruik. Tekeningen zijn gemaakt door Urhahn. Foto’s komen uit de beeldbank Haarlemmermeer (fotograaf in foto benoemd), zijn gemaakt door Urhahn of komen van internet. Mocht er bezwaar zijn tegen het gebruik van een afbeelding, neem dan contact op met de auteurs.

INHOUD VOORWOORD

5

1. INLEIDING

7

2. AMBITIES

9

3. KADERS EN UITGANGSPUNTEN

19

4. OPENBARE RUIMTE ALS DRAGER VAN HET PLAN

22

5. VERKEER EN BEREIKBAARHEID

41

6. PROGRAMMATISCHE UITGANGSPUNTEN

46

7. DUURZAAM EN CIRCULAIR

52

8. BEELDKWALITEITSPRINCIPES

54

9. TAL VAN UITWERKINGSMOGELIJKHEDEN

74

BIJLAGEN

82

ZONNESTUDIE

82

RELEVANTE BELEIDSKADERS

94

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 3

foto: Margo Oosterveen

4 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

VOORWOORD Wat de Dam voor Amsterdam is, is het Raadhuisplein voor Hoofddorp. Het is het belangrijkste plein van het stadscentrum. Het is de plek waar je graag bent en waar je trots op kunt zijn. Daarom hebben we een stedenbouwkundig kader opgesteld. Het Raadhuisplein en de omliggende gebieden worden ontwikkeld met smoel en allure. Heel Haarlemmermeer groeit. De komende twintig jaar willen we 20.000 woningen bijbouwen. Hoofddorp verandert daarin misschien wel het meest. In Hoofddorp komen er zo’n 5000 woningen bij, de komende jaren. En dat betekent dat Hoofddorp een stad wordt van om en nabij de 100.000 inwoners. Als je die cijfers ziet, zie je ook de noodzaak om van het Raadhuisplein echt iets bijzonders te maken. Het plein moet dé centrale ontmoetingsplek van Hoofddorp worden. Er gebeurt veel in het stadscentrum. Oude gebouwen worden gesloopt en nieuwe gebouwen komen van de tekentafel af en zullen gebouwd worden. Het jaar 2021 wordt hét bouwjaar, want dan gaan er echt veel eerste palen de grond in. Ook het gemeentehuis zal een bepalende plek aan dit centrale plein krijgen. Het huidige raadhuis is sterk verouderd en voldoet niet meer aan de huidige eisen. Daarom zal het gesloopt worden, zodat er een nieuw gemeentehuis kan verrijzen. Over een aantal jaar kijken wij dus uit over een geheel vernieuwd plein. Het moet de identiteit van de gemeente weerspiegelen.

Je bent niet in een willekeurige stad, nee, je bent in Hoofddorp. Dat zie je. Dat voel je. Wethouder Jurgen Nobel Wethouder Johan Rip

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 5

IS HU TE EN ME GE Grens plangebied

6 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

1. INLEIDING Gemeente Haarlemmermeer heeft de ambitie om stadscentrum Hoofddorp aantrekkelijker en levendiger te maken. Centraal in het stadscentrum ligt het Raadhuisplein waar kansen liggen om hier een bijdrage aan te leveren. Er zijn diverse initiatieven van marktpartijen en zijn er locaties waar een verdere ontwikkeling met een kwaliteitsimpuls kan plaatsvinden. Daarom wordt er voor dit gebied een integraal plan gemaakt, zodat het samen met de rest van het stadscentrum een compleet, goed bereikbaar, duurzaam en levendig hart kan vormen. Het stadscentrum wordt verbonden met het stationsgebied. De openbare ruimte is drager van het hele plan. Het Raadhuisplein met daaraan het raadhuis vormt daarin het centrale punt. Het Raadhuisplein en de omliggende gebied worden ontwikkeld met smoel en allure. In het Ontwikkelplan Stadscentrum Hoofddorp (OSH) zijn in 2017 de visie en de ambities op hoofdlijnen beleidsmatig vastgesteld. In 2018 is het OSH uitgewerkt in een stedenbouwkundig kader. Door de gewijzigde plannen voor de gemeentelijke huisvesting is deze actualisatie van het stedenbouwkundig kader opgesteld.

SCOPE VAN DE OPGAVE Dit project beslaat ontwikkellocatie Raadhuisplein en de omgeving binnen stadscentrum Hoofddorp. Rondom het Raadhuisplein liggen onder andere het raadhuis, het winkelcentrum, het Cultuurgebouw en het Apriscoterrein, nu in gebruik als parkeerterrein. Het raadhuis uit de jaren 80 is sterk verouderd, in slechte staat en aan vervanging toe. Om deze reden is besloten om het bestaande gebouw te slopen en een nieuw gemeentehuis op de huidige locatie aan het Raadhuisplein te bouwen. Naast dit nieuwe gemeentehuis, is ruimte voor twee bouwblokken met voornamelijk woningen en voorzieningen. Het Apriscoterrein wordt door een ontwikkelaar ontwikkeld tot nieuwbouw met ruimte voor wonen en horecavoorzieningen. Aan de zijde van het winkelcentrum is het zogenaamde ‘voorzetgebouw’ gepland, waar voorzieningen een plek kunnen vinden. Op iets meer afstand van het Raadhuisplein zijn twee ontwikkelingen gaande, op de locatie van het oude postkantoor en de locatie waar D-reizen kantoor hield. De Binnenweg is niet binnen de scope van dit stedenbouwkundig kader meegenomen, maar wel verkend als het gaat om de verdeling van het parkeren en de verkeersstructuur van het stadscentrum. Parkeergelegenheid voor bewoners en voor

LEESWIJZER bezoekers wordt opgelost in ondergrondse garages onder de nieuw toe te voegen bouwblokken. Zo is het uitgangspunt dat er aan de Binnenweg een deel van de parkeervraag voor het stadscentrum wordt gerealiseerd. Het parkeren op de Binnenweg is nog in onderzoek. De gemeente en de grondeigenaren zijn hierover in gesprek met de intentie een integraal plan te maken. Naast wonen, het nieuwe gemeentehuis en parkeren is er, zij het in beperkte mate ook ruimte voor andersoortig programma. In de plinten van de gebouwen rond het Raadhuisplein is ruimte voor horeca en maatschappelijke en commerciële voorzieningen. Zo ontstaat er een levendig gebied waar wonen, werken, winkelen, cultuur en uitgaan samenkomen rond een bruisend plein.

In het stedenbouwkundig kader (actualisatie) worden allereerst de ambities (2) benoemd, gevolgd door een korte toelichting op de beleidskaders en uitgangspunten (3). Het plan is in belangrijke mate ontworpen vanuit de toekomstige beleving en kwaliteit van de openbare ruimte (4). In dit hoofdstuk zijn de belangrijkste openbare ruimtes getypeerd en uitgewerkt. Daarna volgt een uiteenzetting van de kansrijke functies en de mate van flexibiliteit hierin (5). Het verkeer & parkeren (6) komt vervolgens uitgebreid aan bod. De duurzaamheidsambities (7) zijn benoemd in het hoofdstuk daarna. Voor de gebouwen zijn tot slot de beeldkwaliteitsprincipes (8) nader uitgewerkt. Het uitgangspunt is hierbij dat het stedenbouwkundig kader (actualisatie) de belangrijkste uitgangspunten vastlegt, maar tegelijkertijd ook voldoende ruimte en flexibiliteit biedt voor uitwerking door marktpartijen. De flexibiliteit komt in hoofdstuk 9 aan bod.

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 7

Bootcamp in de Fruittuinen (foto: Renata Jansen)

8 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

2. AMBITIES Dit stedenbouwkundig kader geeft richting aan de kwaliteitssprong die stadscentrum Hoofddorp de komende jaren gaat maken. De overkoepelende ambitie is om het goed functionerende (winkel)centrum van Hoofddorp te vergroten en levendiger en aantrekkelijker te maken. Hiermee verschuift het hart van het centrum en wordt het Raadhuisplein het centrale plein in het stadscentrum. Een samenhangend stedelijk gebied ontstaat op het moment dat de openbare ruimte en de gebouwen hoogwaardig zijn vormgegeven en de menselijke maat centraal staat. Het blijft onverminderd een uitgangspunt dat het stadscentrum met het openbaar vervoer, de auto, te fiets en te voet goed en veilig bereikbaar is. De ontwikkelingen bieden, in samenhang met de voorziene ambitieuze herontwikkeling in het stadscentrum zoals Hyde Park, een grote impuls voor nieuwe doelgroepen. Er ontstaat een vorm van stedelijke dynamiek die Hoofddorp op dit moment nog niet kent. Ook plaatsen deze gebiedsontwikkelingen het Stadspark in nieuw stedelijk licht. De gebruikswaarde, sociale veiligheid en betekenis nemen toe, ook omdat het aantal bewoners in het stadscentrum substantieel gaat stijgen.

Winkelcentrum

Het stedenbouwkundig kader is gebaseerd op zes ambities: • Een hoogwaardige openbare ruimte • Een bereikbaar centrum • Het centrum op ooghoogte • Een nieuwe stedelijke mix • Samenhang in bebouwing • Raadhuisplein als hart van Haarlemmermeer

NS Station Stadspark

Hyde Park

Stadscentrum Hoofddorp in relatie tot omliggende gebieden

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 9

EEN HOOGWAARDIGE OPENBARE RUIMTE De kwaliteit en het gebruik van de openbare ruimte staan voorop. Het gebied rond het Raadhuisplein wordt het domein voor de voetganger en de fietser. Bestaande routes worden op een logische manier gekoppeld aan nieuwe ruimtes en routes, waardoor er samenhang ontstaat. De inrichting van de openbare ruimte is hoogwaardig en gericht op het vergroten van de verblijfskwaliteit. Het Raadhuisplein, nu nog aan de rand van het centrum, komt met deze ontwikkelingen centraal te liggen. Het plein biedt de

mogelijkheid voor horeca en evenementen, maar is ook een ceremonieel plein voor Hoofddorp. Via verschillende routes, waaronder de nieuwe stationsroute, worden de ruimtelijke relaties met de omgeving versterkt.

Raadhuisplein en omgeving krijgt een hoogwaardige openbare ruimte

10 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

EEN BEREIKBAAR CENTRUM Het stadscentrum van Hoofddorp heeft grote regionale aantrekkingskracht die verder reikt dan de grenzen van Hoofddorp en Haarlemmermeer. Voor een goed functionerend centrum blijven bereikbaarheid en verkeersveiligheid erg belangrijk. De bereikbaarheid gaat over verschillende vervoersmodaliteiten: van langzaam verkeer (voetganger en fietser) tot openbaar vervoer en de auto. Voor de automobilist blijven goede parkeervoorzieningen noodzakelijk. Door de geplande ontwikkelingen zal een groot deel van het parkeren voor het centrum plaatsvinden in een nieuwe voorziening aan de Binnenweg, parkeergarages onder de nieuwe blokken rond het Raadhuisplein en andere voorzieningen rond het centrum. Ook een deel van de bestaande infrastructuur, zoals de Nieuweweg en de Burgemeester van der Willigenlaan, zal opnieuw ingericht moeten worden. Hier ligt een kans voor herinrichting als aantrekkelijke stadsstraten, heroverwegen verkeersregime gericht op bestemmingsverkeer, verbeteren van de oversteekbaarheid en aanpak van de rotonde bij het Van Stamplein. Dit valt echter niet binnen de scope van deze opgave. In het nieuwe gemeentehuis is een publieke fietsenstalling voorzien.

foto: Margo Oosterveen

Bestaande routes worden gekoppeld aan nieuwe routes en hoogwaardig ingericht

Parkeren voor auto en fiets wordt op een goede manier ingepast

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 11

In de plinten bevinden zich kleinschalige voorzieningen en horeca

foto: Jur Engelchor

12 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

HET CENTRUM OP OOGHOOGTE Voor de bezoekers en bewoners draagt de invulling van de plint, de begane grondlaag van gebouwen, enorm bij aan de beleving van het centrum. De ambitie is om deze plint levendig, open en aangenaam te maken. Dit wordt bereikt door de voordeuren van de gebouwen te adresseren aan de openbare ruimtes, maar ook vooral door aan de straten en pleinen aantrekkelijke functies

te huisvesten. Kleinschalige functies, werken, maatschappelijke en commerciële voorzieningen, zoals restaurants en cafés creëren een levendig centrum waar iedereen zich thuis en veilig voelt.

Gebouwen zijn alzijdig en richten zich op de openbare ruimte

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 13

EEN NIEUWE STEDELIJKE MIX De uitbreiding van het centrum biedt ruimte aan tal van functies die samen voor een levendige, stedelijk mix zorgen. Stedelijk wonen zal de overwegende functie zijn, gericht op verschillende doelgroepen die waarde hechten aan de nabijheid van andere functies en voorzieningen. Door de diversiteit aan voorzieningen, van horeca, detailhandel en cultuur tot huisartsen en een thuiszorgwinkel, kan hierbij gedacht

SAMENHANG IN BEBOUWING worden aan zowel senioren als jongeren en alle doelgroepen die daartussen zitten. Daarnaast vormt het nieuwe gemeentehuis een prominente publieke (werk)functie in het gebied, gericht op ontmoeting en interactie. Voor de invulling van de plinten wordt actief gestuurd op kleinschalige functies en voorzieningen die bijdragen aan de kwaliteit en levendigheid van het stadscentrum als geheel.

Functies in de plint

14 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

De nieuwe vastgoedontwikkelingen rond het Raadhuisplein worden qua verschijningsvorm familie van elkaar. Het worden geen losse op zichzelf staande objecten, maar vormen nadrukkelijk een geheel, een samenhangend stedelijk ensemble. Bij het uitwerken van de gebouwen staat de menselijke maat centraal, mede omdat de bouwhoogte ondergeschikt is aan de huidige krans van hoogbouw die grenst aan het winkelcentrum. De gebouwen richten zich met hun voorkant op de openbare ruimte. De uitstraling is ambachtelijk, de gevel gelaagd en de materialisatie is duurzaam en kan de tand des tijds goed doorstaan.

Hoogteaccenten hebben een relatie met de openbare ruimte

Het gemeentehuis vormt een prominente publieke werkfunctie in het gebied

Stedelijk wonen voor alle doelgroepen Gebouwen hebben entrees aan de publieke ruimte

Gebouwen vormen een geheel

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 15

RAADHUISPLEIN ALS HART VAN HAARLEMMERMEER Door de nieuwe ontwikkelingen krijgt het Raadhuisplein een centrale ligging in het stadscentrum. Met goede verbindingen naar alle windrichtingen vormt het Raadhuisplein het hart van de stad. Het Raadhuisplein wordt een levendig plein en verenigt publieke functies als bibliotheek, theater en gemeentehuis met commerciële functies als horeca, hotel en bioscoop. Met gevels rondom, nieuwe functies in de plinten en meer ruimte voor horeca krijgt het plein een echt stedelijk karakter en wordt het dé plek voor ontmoeting. Het Raadhuisplein biedt daarnaast ook ruimte aan evenementen door een flexibele inrichting.

In de nieuwe situatie wordt ernaar gestreefd een sterkere aantrekkelijke verbinding tussen Gemeentehuis en Raadhuisplein te creëren, eventueel met functies die ook beschikbaar zijn indien de rest van het Gemeentehuis niet in gebruik is, maar in ieder geval zó dat er aan het nieuwe bruisende plein niet een grote donkere wand ontstaat, maar een aantrekkelijke en representatieve gevel.

Het Gemeentehuis vormt de vierde gevel van dit plein. Het Raadhuis vervult een belangrijke publieke, openbare functie en er is in ieder geval alle werkdagen en vaak ook ‘s avonds activiteit. Desondanks zijn de gevels van het huidige Raadhuis redelijk gesloten.

Raadhuisplein krijgt centrale ligging in het stadscentrum en is verbonden in alle windrichtingen

16 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

Hoofddorp Culinair Plein als hart van het stadscentrum met ruimte voor terrassen en evenementen (referentie: Koemarkt, Purmerend)

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 17

Zicht op de Beukenhorst, 1980

18 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

3. KADERS EN UITGANGSPUNTEN Dit hoofdstuk beschrijft de kaders voor de nieuwe ontwikkelingen. Het gaat hierbij om de eerder vastgestelde kaders uit eerdere onderzoeken voor het gebied. Relevante beleidskaders op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau, en de conclusies uit haalbaarheids- en milieuonderzoeken voor het gebied, zijn te vinden in de bijlage.

STADSCENTRUM HOOFDDORP In de deelstructuurvisie Hoofddorp uit 2013 wordt Hoofddorp geschetst als een goed bereikbare, duurzame en levendige stad. Er zijn veel projecten en initiatieven die nu gelijktijdig maar in verschillende faseringen samenkomen. Dit vereist een gecoördineerde, programmatische aanpak om het stadscentrum van Hoofddorp naar een levendig gebied met stedelijke allure te transformeren.

Het samenspel van ontwikkelingen vanuit de markt en de investeringen door gemeente Haarlemmermeer biedt kansen voor het vergroten van het aantal woningen, versterken van het voorzieningenaanbod en het verbeteren van de openbare ruimte en bereikbaarheid. Door deze ontwikkelingen positioneert Hoofddorp zich steeds meer als een stedelijk gebied dat in de Amsterdamse regio in toenemende mate aan belang wint. De uitdaging en kans die voor ons ligt is om het (winkel)centrum van Hoofddorp, het station, Hyde Park en de daar tussenliggende groene zone met elkaar te verbinden tot een kwalitatief hoogwaardig stadscentrum, zowel in beleving als gebruik.

Co n

co u

Tu inw eg

rsl

aa

n

Kr

ui

Bu

rg e

m

ee

rv an

sw eg

Pr in

ste

St a

sH en

m

dr

pl

ein

ikl

/B

ur ge

m

ee

De

ste

rv an

de

rW ille

ge

Ni

aa

n

n

eu

we St at io

ns

nl

aa

ro u

te (

Bo

sla

an

)

Lange lijnen zijn kenmerkend voor het stadscentrum STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 19

GEMEENTEHUIS

MOTIE ’SMOEL GEVEN’

Het raadhuis van gemeente Haarlemmermeer uit 1980 is technisch en functioneel verouderd en sterk aan vervanging toe. De nieuwe huisvesting is nodig om in te spelen op actuele en toekomstige ontwikkelingen. Het gaat hierbij om bestuurlijke en organisatorische ontwikkelingen en de ontwikkelingen in Stadscentrum Hoofddorp. Op 14 mei 2020 is besloten om ten behoeve van de gemeentelijke huisvesting één gemeentehuis te realiseren, gelegen aan het Raadhuisplein in Hoofddorp. Het huidige raadhuis wordt geheel gesloopt, waarbij de kelder wordt hergebruikt voor het nieuwe gebouw. Het nieuwe gemeentehuis biedt één plek waar de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders, ambtenaren en bezoekers elkaar kunnen vinden en samenkomen. Functioneel en doelmatig zijn uitgangspunten voor het nieuwe gemeentehuis. Dit wordt bereikt door een circulair, kostenefficiënt, compact op onze toekomstige dienstverlening afgestemd gebouw te realiseren. Het nieuwe gebouw wordt efficiënter en effectiever in gebruik. Een gemeentehuis dat in duurzaam materiaalgebruik, techniek, uiterlijk, cultuurhistorie, functie en gebruik, recht doet aan een trotse en dynamische gemeente.

De gemeenteraad heeft bij het besluit voor de pleinvariant van het Huis van HLMRMeer een motie aangenomen, waarin de raad vraagt om ‘smoel en allure’. Bedoeld wordt dat de plannen niet te precies moeten zijn, zodat er ruimte blijft voor fantasie en verrassende initiatieven van de marktpartijen voor de bebouwing vanaf de apotheek tot aan het Stadspark. De marktpartijen moeten het project meer ambitie gaan geven ofwel ‘smoel en allure’. Daarnaast wordt voorgesteld om de ligging van de Burgemeester van der Willigenlaan mee te nemen in het project met daarbij de mogelijkheid om deze te verschuiven of te veranderen. Vastgesteld is dat mogelijk moet zijn om de harde grenzen zachter te interpreteren zoals vorm en grootte van de bouwblokken, de kaderstelling in de spelregelkaart die destijds is gepresenteerd minder rigide in te vullen en de raad te betrekken bij de uitkomsten van het beeldkwaliteitsplan.

20 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

foto: Gemeentehuis Deventer

foto: Jur Engelchor STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 21

4. OPENBARE RUIMTE ALS DRAGER VAN HET PLAN Nieuwe bebouwing en een stedelijke invulling van de plinten zorgen voor een stedelijker karakter van het centrum. Het centrum van Hoofddorp ondergaat daarmee een schaalsprong naar een stadscentrum. Daar hoort ook een passende inrichting van de openbare ruimte bij. Goede routes en verbindingen versterken de ruimtelijke relaties met de omgeving en zorgen voor een verbeterde bereikbaarheid van het centrum voor de voetganger en de fiets. Nieuwe stedelijke verblijfsplekken met een hoogwaardige inrichting worden geïntroduceerd die het centrum verlevendigen. De vernieuwing van de openbare ruimte zorgt voor een versterkte stedenbouwkundige samenhang, waarbij de nieuwe centrumontwikkelingen en het bestaande centrum samen worden gesmeed en gaan voelen als één stadscentrum.

22 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 23

NIEUWE VERBINDINGEN Om meer samenhang en eenheid te verkrijgen in de openbare ruimte is een aantal uitgangspunten geformuleerd:

Een nieuwe voorkant Het stadscentrum krijgt een heldere voorzijde aan de Burgemeester van der Willigenlaan, in het verlengde van het Burgemeester van Stamplein. Door de bebouwing in dezelfde rooilijn te zetten als de bebouwing aan het Burgemeester van Stamplein ontstaat samenhang in de bebouwing en ruimte voor een hoogwaardige invulling van de openbare ruimte. De bomenrijen – die de lange lijnen van de polderstructuur benadrukken – worden doorgetrokken aan de Burgemeester van der Willigenlaan en er worden adressen aan de straat gemaakt.

Eenheid in materialisering De herkenbare rode klinker die gebruikt is als inrichting in het winkelcentrum wordt als uitgangspunt genomen. Hierdoor ontstaat er samenhang en eenheid in materialisering en wordt het centrum gelezen als één gebied.

Nieuwe, stedelijke routes

Een betere relatie met het Stadspark

Nieuwe routes worden gekoppeld aan bestaande routes, via interessante plekken met een eigen karakter en verblijfskwaliteit. De nieuwe routes krijgen een stedelijk karakter, met functies op begane grondniveau die de straten verlevendigen en op een prettige manier de voetganger door het stadscentrum begeleiden.

De verbinding met het Stadspark wordt verbeterd. Het Stadspark met als onderdelen de Fruittuinen, de tennislocatie en het Wandelbos komt door de ontwikkelingen rondom het Raadhuisplein en Hyde Park midden in het stadscentrum te liggen. De oversteekbaarheid van de Burgemeester van der Willigenlaan kan bijvoorbeeld worden verbeterd door deze een andere functie toe te kennen in het systeem van stadsstraten.

Stationsroute zorgt voor vindbaarheid De stationsroute wordt een belangrijk onderdeel van het stadscentrum en de openbare inrichting. De route zorgt voor een verbetering van de bereikbaarheid door het station, Hyde Park, het Stadspark en het Raadhuisplein voor zowel voetgangers als fietsers. Door de inrichting van de openbare ruimte en het oriënteren van functies op de route ontstaat een stedelijk lint, waardoor de afstand tussen het station en het Raadhuisplein zowel korter als interessanter ervaren zal worden. We onderzoeken daarnaast de mogelijkheid de route door te laten lopen tot aan de Hoofdvaart.

Raadhuisplein wordt een centrale plek met ruimte voor horeca en terrassen

Door samenhang in materialisering ontstaat eenheid

Centrum krijgt een nieuwe voorzijde aan de Burgemeester van der Willigenlaan

Raadhuisplein als centrale plek Het Raadhuisplein, nu nog aan de rand van het centrum, komt met de nieuwe centrumontwikkelingen op een centrale plek in het gebied te liggen. Omgeven door vier stedelijke pleinwanden krijgt het plein een meer besloten karakter. Nieuwe functies in de plinten zorgen voor een levendig en bruisend stadsplein. Meer ruimte voor horeca zoals goede restaurants en cafés en terrassen dragen bij aan een meer stedelijk karakter. De inrichting maakt verschillende gebruiken mogelijk, van terrassen tot trouwceremonies en verschillende kleine en grote evenementen.

Nieuwe routes krijgen een stedelijk karakter met functies op de begane grond Verbinding met de fruittuinen wordt verbeterd, hier komen stad en park samen

Stationsroute zorgt voor een betere bereikbaarheid voor fietsers en voetgangers

Raadhuisplein naar alle windrichtingen verbonden

24 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

TYPERING OPENBARE RUIMTEN Kenmerkend voor Hoofddorp is het gebruik van de verschillende openbare ruimtes in de stad. In Hoofddorp heeft elke pleinruimte een gebruik dat typerend is voor de plek. Samen dragen alle pleinen bij aan het totale gebruik van het stadscentrum. Met de nieuwe ontwikkelingen in het stadscentrum voegen we daar een aantal nieuwe plekken aan toe.

Raadhuisplein Het Raadhuisplein wordt een echt stadsplein dat een centrale ligging krijgt in het stadscentrum. Met een nieuwe inrichting wordt het plein een multifunctioneel plein. Rondom het plein komt meer ruimte voor horeca, wat voor meer levendigheid zorgt. Daarnaast biedt de inrichting van het plein voldoende mogelijkheden voor andere gebruiken, zoals ceremonies en evenementen.

Schakelplein De ruimte tussen het gemeentehuis en Centrumzicht vormt de schakel tussen de stationsroute en het Raadhuisplein. Het gemeentehuis krijgt hier een toegang en in de plint van Centrumzicht is ruimte voor iets bijzonders.

Parkboulevard De Burgemeester van der Willigenlaan wordt, in aansluiting op het Burgemeester van Stamplein een nieuwe stedelijke wand. Hier ontstaat ruimte voor verblijven, die past bij de functies wonen en werken in de plint. Het is geen onderdeel van het plangebied en de opgave, maar er ontstaat een kans om van de Burgemeester van der Willigenlaan een parkboulevard te maken.

Historisch plein Shopping, daghoreca

Horeca, markt, shopping

Ontmoeten, werken, daghoreca, cultuur, lunch

(Nacht)horeca, ceremonieel, evenementen, uitgaan

Fruittuinen, ontspannen, sport, wandelen

Nieuwe openbare plekken met een eigen gebruik STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 25

Impressie Raadhuisplein nieuwe situatie

26 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 27

RAADHUISPLEIN ALS HART VAN HAARLEMMERMEER

Cultuurgebouw

GE

ME

EN

TE

HU

IS

Het Raadhuisplein wordt aan vier zijden ingesloten door ‘pleinwanden’, waardoor het gaat functioneren als een besloten plein. Een bomencarré op het Raadhuisplein geeft schaal en maat aan het plein en voorziet het plein van schaduw op warme dagen. Verder doet de bomenrij dienst als een bomendak, waaronder in de terrassen geplaatst kunnen worden. Zo blijft de terrasruimte aan de gevel beperkt en blijft het plein multifunctioneel inzetbaar. Het Raadhuisplein is een ‘special’ en de inrichting wijkt daardoor af van de rode klinker die in het omliggende deel van het stadscentrum wordt gebruikt. De relatie tussen het plein en het nieuwe gemeentehuis kan worden versterkt door, van voor naar achter, de begane grond

Gemeentehuis

Impressies plein met bomendak en terrassen

28 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

Voorzetgebouw

Gemeentehuis

IS HU TE EN ME GE

van dit gebouw zoveel mogelijk publiek toegankelijk te maken en de gevel van de plint zo transparant mogelijk te maken. De openbare ruimte loopt als het ware door in het nieuwe gemeentehuis. Om de functie als stadsplein te ondersteunen, wordt de Prins Hendriklaan ter plaatse van het plein opgeheven als rijweg voor auto’s. De huidige functie van dit deel van de Prins Hendriklaan als ontsluitingsweg voor de parkeergelegenheid op het Apriscoterrein komt te vervallen. Wel dient het plein bereikbaar te zijn voor uitzonderlijk bestemmingsverkeer, zoals expeditie verkeer of trouwauto’s. Doorgaande fietsverbindingen over het plein worden heroverwogen.

Aprisco locatie

Multifunctioneel plein te Antwerpen STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 29

STATIONSROUTE: ROUTE VERRIJKT MET VERBLIJFSPLEKKEN

Centrumzicht

Cultuurgebouw

Impressies langzaam verkeersroute naar het centrum

30 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

ME

EN

TE

HU

IS

logistiek. De route loopt via het schakelplein naar het Raadhuisplein, vanwaar de entree naar het winkelcentrum eenvoudig te vinden is. De route wordt geactiveerd door functies in de plinten, die bijdragen aan de levendigheid op straat. Lindenlanen langs de belangrijkste wandel- en fietsroutes zoals de stationsroute geven een stadse allure aan het centrum. GE

De nieuwe stationsroute zorgt voor een verbeterde vindbaarheid van het stadscentrum en een betere aansluiting van het stadscentrum op de rest van zijn omgeving. Hierdoor ontstaat er een betere bereikbaarheid voor voetgangers en fietsers. De stationsroute loopt vanaf het station via Hyde Park en het Stadspark naar het ontwikkelgebied Raadhuisplein en omgeving. De route heeft aan de ene zijde de gebouwen Parkzicht en Centrumzicht en aan de andere zijde wordt de Dreizen locatie ontwikkeld en ligt het Cultuurgebouw met de entree van poppodium Duyker en de

Centrumzicht

HU TE EN ME GE

Het schakelplein krijgt net als het Raadhuisplein een bijzondere uitstraling in de openbare ruimte. Door het gebruiken van een ander materiaal dan de rode klinker wordt het pleintje uitgelicht als een speciale verblijfsplek en als introductie van het Raadhuisplein. Het schakelplein is een nieuwe plek in het stadscentrum met een groene inrichting. De kop van het nieuwe gemeentehuis heeft een prominente plek aan deze ruimte. Deze vormt het einde van de zichtlijn kijkend vanaf de Boslaan langs de stationsroute.

IS

SCHAKELPLEIN: KOPPELSTUK TUSSEN RAADHUISPLEIN EN STATIONSROUTE

Cultuurgebouw

Impressies schakelplein STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 31

Impressie Schakelplein nieuwe situatie

32 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 33

BURGEMEESTER VAN DER WILLIGENLAAN

GE

ME

EN

TE

HU

IS

Aan de Burgemeester van der Willigenlaan komt een nieuwe, heldere voorzijde. Met adressen aan de straat en ruimte voor verblijven kan deze ruimte zowel als verlengde van het Burgemeester van Stamplein en het Stadspark worden gezien. De inrichting en het straatprofiel is nog onderwerp van nadere studie.

Burgemeester van der Willigenlaan

Impressies groene inrichting en bomenrij

34 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

Centrumzicht

ONTWERPEND ONDERZOEK PARKBOULEVARD In dit stedenbouwkundig kader is een aantal varianten voor de inrichting van de Burgemeester van der Willigenlaan onderzocht. Een voorkeursoptie wordt uitgewerkt in samenhang met de verkeerskundige aspecten.

Variant 1 De Burgemeester van der Willigenlaan blijft zoveel mogelijk op dezelfde plek liggen. De weg wordt waar mogelijk versmald om meer ruimte te bieden aan de openbare ruimte en om goede oversteekplekken te kunnen maken.

Variant 2 De Burgemeester van der Willigenlaan blijft zoveel mogelijk op dezelfde plek liggen. De weg wordt waar mogelijk versmald om meer ruimte te bieden aan de openbare ruimte en om goede oversteekplekken te kunnen maken.

Variant 3 De Burgemeester van der Willigenlaan wordt verschoven richting de bebouwing aan de Noordzijde van de weg en krijgt een haakse bocht. De haakse bocht maakt het makkelijker om met de auto de parkeergarage te betreden en maakt het mogelijk ook van het blok Parkzicht een vierkant blok te maken. STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 35

Impressie Parkboulevard nieuwe situatie

36 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 37

DWARSSTRAATJES: GROEN EN AUTOLUW

GE

ME

EN

TE

HU

IS

Tussen de nieuwe blokken worden straten geïntroduceerd met een stedelijk, maar tegelijkertijd groen karakter. Deze dwarsstraten zijn straten, waar zowel aan gewerkt als comfortabel aan gewoond kan worden. De straten zijn autoluw of autovrij en hebben een groenstrook in het midden die zorgt voor een prettige afscheiding tussen het wonen en werken.

Gemeentehuis

Centrumzicht

Voorbeelden van dwarsstraten met een groene inrichting

38 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 39

40 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

5. VERKEER EN BEREIKBAARHEID In Stadscentrum Hoofddorp zijn veel belangrijke voorzieningen voor Hoofddorp, heel Haarlemmermeer en de regio. Een belangrijke kwaliteit is de goede bereikbaarheid per auto, openbaar vervoer en fiets en het parkeergemak. Randvoorwaarde is dat het centrum gedurende de hele transformatie goed bereikbaar blijft. Een substantieel aantal openbare parkeerplaatsen wordt verplaatst. Deze plaatsen komen met name bij de Burgemeester van der Willigenlaan, Binnenweg en bij het Marktplein. In dit hoofdstuk wordt de bereikbaarheid per auto, fiets, te voet en voor expeditie beschreven.

HU TE EN ME GE

Belangrijke toegangswegen van het centrum zijn de Nieuweweg en Burgemeester van der Willigenlaan. Bij een toename van woningen, voorzieningen en bijbehorende parkeerplaatsen zal de verkeersdruk op het netwerk rondom het stadscentrum zwaarder belast worden en aangepast dienen te worden. Onderdeel van de aanpassing van de Nieuweweg is de ontsluiting van de nieuw te realiseren bovengrondse of ondergrondse Binnenweggarage. De benodigde aanpassingen worden op basis van actuele verkeersgegevens nader onderzocht in samenhang met het op te stellen stedenbouwkundige plan voor Binnenweg en omgeving.

IS

AUTOVERKEER

Aandachtspunten bij de aanpassing van de Burgemeester van der Willigenlaan zijn de aansluiting op de rotonde met Nieuweweg en de positie van de inritten van de nieuwe parkeergarages onder het raadhuis, Centrumzicht en Parkzicht. Dit laatste ter voorkoming van filevorming op de doorgaande weg. Er dient voldoende opstelruimte te zijn voor de inrit naar de parkeergarage. De inrit van de parkeergarage zal bij de huidige inzichten ongeveer 70-80 meter ten oosten van de rotonde komen te liggen.

Hoofd infrastructuur autoverkeer STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 41

PARKEREN De rotonde Nieuweweg / Burgemeester van der Willigenlaan verdient nader onderzoek. De mogelijkheid om de rotonde op termijn te vervangen door een T-splitsing en daarmee de oversteek in het verlengde van de route vanaf de Binnenweg (parkeergarage) sterk te verbeteren zal in relatie met de verkeerskundige aspecten nader moeten worden onderzocht. Belangrijk is het om deze opgave integraal voor het stadscentrum aan te pakken en

te koppelen aan de parkeerbalans voor het hele centrum en de ambitie om de Burgemeester van der Willigenlaan te her profileren.

Soort gebruik

Parkeernorm

Waarvan bezoekers

De parkeernormen voor Haarlemmermeer zijn opgenomen in het Handboek parkeernormen Haarlemmermeer en gebaseerd op de landelijke richtlijn, uitgegeven door het CROW. Deze parkeernorm bestaat uit parkeerplaatsen voor bezoekers van de centrumfuncties, bewoners en bezoekers van bewoners. In de nieuwe publieke parkeergarage onder het gemeentehuis, Centrumzicht en Parkzicht zijn circa 500 openbare

Parkeernorm excl. bezoekers

Woningen duur

1

0,3

0,7

Commerciele dienstverlening (met balie)

1,3

0,26

1,04

Woningen middelduur

0,9

0,3

0,6

Commerciele dienstverlening (met balie)

1,3

0,26

1,04

Restaurant

8

6,4

1,6

Café

4

3,6

0,4

Kantoor

0,9

0,045

1,45

(horeca/kantine/werk/vergaderplekken)

4

3,6

0,4

(horeca/kantine/werk/vergaderplekken)

4

3,6

0,4

(leisure/sportschool)

2,2

1,98

0,22

(woon-werkcombinatie)

1,4

0,07

1,33

42 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

parkeerplaatsen mogelijk. Op dit terrein is nu een capaciteit van 624 plekken die ook dienen voor het parkeren ten behoeve van het raadhuis. Per saldo worden hier dus circa 100 parkeerplekken ingeleverd ten opzichte van de huidige situatie. In dit stedenbouwkundig kader is het parkeren op de Binnenweg vanwege de ruimtelijke impact bijgesteld naar circa 400 parkeerplaatsen afhankelijk van het type

ontwikkeling ter plaatse. In totaal zijn er op beide locaties, Burgemeester van der Willigenlaan en Binnenweg ca 900-1000 gebouwde parkeerplaatsen voor bezoekers van het centrum mogelijk. Voor het bezoekersparkeren van de woningen en de extra toegevoegde voorzieningen wordt gebruik gemaakt van de centrumgarages. Bij Centrumzicht en Parkzicht wordt in de parkeervraag voorzien door een extra ondergrondse laag toe te

voegen of een uit het zicht gesitueerde bovengrondse laag. Het uitgangspunt voor de overige private ontwikkelingen is het realiseren van parkeren op eigen kavel.

Openbare parkeervoorzieningen nieuwe situatie

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 43

VOORBEELDUITWERKING PARKEREN Onderstaande voorbeelduitwerkingen laat een parkeervoorziening zien van twee lagen gedeeltelijk of geheel onder het Parkzicht en Centrumzicht en 1 parkeerlaag onder het nieuwe gemeentehuis. Zo kunnen er voldoende Parkeeroplossing tweelaagsparkeerplekken ondergronds worden gerealiseerd en wordt de overgang tussen de plint van de bebouwing en de openbare ruimte goed vormgegeven. De hoofdentree naar de parkeergarage voor voetgangers is voorgesteld op de noordelijke hoek van Centrumzicht.

Parkeeroplossing eenlaags ondergronds + parkeren op maaiveld

Parkeeroplossing maaiveld + eenlaags ondergronds

Parkeeroplossing tweelaags ondergronds

Parkeeroplossing tweelaags ondergronds

Parkeeroplossing maaiveld + eenlaags ondergronds

44 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

LANGZAAM VERKEER Bij de herinrichting van de Nieuweweg worden de fiets- en wandelpaden meegenomen. Vanuit het open proces Hoofddorp-Centraal is er een nieuwe langzaam verkeerontsluiting vanaf station Hoofddorp door het stadscentrum naar het Raadhuisplein ontwikkeld. Fietsparkeren wordt onder meer opgelost in een grote voorziening onder het nieuwe gemeentehuis. Deze voorziening wordt

ROUTES EN EXPEDITIE eveneens goed bereikbaar vanuit de richting van de Nieuweweg. Het ontwikkelgebied Raadhuisplein en omgeving wordt grotendeels autovrij en autoluw waar dit niet anders kan. De fietsroutes op onderstaande kaart zijn indicatief, deze moeten zo worden ingepast dat ze samengaan me de verblijfsfunctie van het plein.

Het nieuwe gemeentehuis krijgt een expeditietoegang recht tegenover het bestaande expeditie dok van winkelcentrum Vier-Meren. Het vrachtverkeer ten behoeve van het Cultuurgebouw rijdt via de binnendoor route tussen de Prins Hendriklaan, het expeditie dok en de Burgemeester van der Willigenlaan. Expeditie verkeer dat het Raadhuisplein op moet, rijdt daar vanaf de Kruisweg en Nieuweweg naar toe. De routes moeten hierop gefundeerd en ingericht zijn.

Expeditie route

Vrijliggend fietspad Fietsroute

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 45

6. PROGRAMMATISCHE UITGANGSPUNTEN De uitbreiding van het centrum heeft veel potentie voor tal van nieuwe functies en voorzieningen. De menging tussen wonen, werken en voorzieningen in een nieuwe stedelijke mix is benoemd als één van de centrale ambities van het stedenbouwkundig kader. Een mix van functies die bijdraagt aan levendigheid en een sociaal duurzame omgeving. Een belangrijke kanttekening bij de kans rijkheid voor nieuwe functies is dat deze aanvullend zijn op het bestaande aanbod in het (winkel)centrum. In dat kader heeft Bureau Stedelijke Planning een marktanalyse voor kantoren, maatschappelijke en commerciële voorzieningen uitgevoerd. Dit heeft geleid tot het definiëren van een bepaalde bandbreedte in termen van ontwikkelruimte per functie. De uitkomsten van deze scan zijn in dit stedenbouwkundig kader ruimtelijk vertaald. Daarbij is nadrukkelijk de wens meegenomen om niet alles tot achter de komma vast te leggen, maar juist flexibiliteit mee te geven voor nadere uitwerking.

46 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 47

GEMEENTEHUIS

STEDELIJK WONEN

De nieuwbouw van het gemeentehuis voorziet op dit moment in circa 16.000 m2 BVO aan programma. Een aanzienlijk deel zal bestaan uit ambtelijke huisvesting. Het uitgangspunt is zoveel mogelijk aaneengesloten kantoorvloeren van minimaal 1.000 m2. Het overige deel is gereserveerd voor het publieke en bestuurlijke deel waaronder de raadzaal.

Aan de Zuidoostzijde van het gemeentehuis komen twee nieuwe woningbouwontwikkelingen met beiden een bijzondere woonkwaliteit. Beide blokken grenzen aan het Stadspark. Daarnaast is er, op de Apriscolocatie, de Post NL en de D-Reizen locatie, ook sprake van private initiatieven voor (hoofdzakelijk) woningbouw. De private en publiek gestuurde ontwikkelingen zorgen in samenhang voor een stevige intensivering van het wonen in het stadscentrum.

Onder het nieuwe gemeentehuis zal een stalingsgarage worden gerealiseerd. Het voorste deel ter plaatse van de huidige kelder zal als grote stallingsvoorziening voor fietsen worden bestemd.

Voor alle ontwikkellocaties in Stadscentrum Hoofddorp, met uitzondering van de Emmaschoollocatie, geldt dat woningbouw in gestapelde vorm plaatsvindt. Het is de gemeentelijke ambitie om verschillende doelgroepen aan te trekken in dit gebied. Voor elke ontwikkeling geldt het

48 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

uitgangspunt dat 50% betaalbaar is en 50% vrije sector (huur en koop), conform gemeentelijk woonbeleid.. De sociale huurwoningen worden door een corporatie beheerd en verhuurd, tenzij een corporatie hiervoor niet kan worden gevonden. Dit biedt kansen om wonen voor senioren in combinatie met zorgvoorzieningen in de plint mogelijk te maken (zie hiervoor ook de marktanalyse van BSP). Samen met de reeds aanwezige eerstelijns zorgfuncties in de buurt kan een kansrijke combinatie van zorgvoorzieningen ontstaan die ook voor andere senioren in Hoofddorp centrum interessant zijn.

Minimaal te realiseren

Maximaal te realiseren

programma

programma

Parkzicht

15000

19700

Centrumzicht

15000

20400

ANDERE FUNCTIES EN VOORZIENINGEN Indicatief programma Raadhuisplein Hoofddorp (Bron: Bureau Stedelijke Planning)

Functie

Indicatie metrage (m² BVO)

Horeca

1.200 – 2.100 m²

Fitness/kleinschalige sport

250 - 500 m²

Maatschappelijke dienstverlening

250 - 300 m²

Overige gemaksfuncties (detailhandel/ambacht)

200 – 300 m²

Totaal voorzieningenscan (afgerond)

1.900 – 3.200 m²

Kleinschalige kantoorconcepten

2.000 – 4.000 m²

Totaal voorzieningen inclusief kantoor (afgerond)

3.900 – 7.200 m²

GE

ME

EN

TE

HU

IS

Naast wonen en de grote publieke werkfuncties zijn kleinschalige maatschappelijke en commerciële functies kansrijk in dit deel van het centrum. Deze functies zijn met name bedoeld voor de plinten van gebouwen, waardoor er een interactie plaatsvindt tussen de gebouwen en de openbare ruimte. In het rapport van Bureau Stedelijke Planning is een onderbouwing en overzicht geleverd van de functies die in dat kader kansrijk worden geacht. In 2020 is dit rapport geactualiseerd met een laddertoets door bureau STEC.

Ontwikkellocaties Parkzicht & centrumzicht als één ontwikkeling Niet-wonen Wonen/kantoor mogelijk STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 49

ESSENTIEEL PLINTPROGRAMMA

GE

ME

EN

TE

HU

IS

In dit stedenbouwkundig kader is inzichtelijk gemaakt hoeveel plintprogramma in totaal door middel van de private en publieke ontwikkelingen beschikbaar is. Dit totaal overstijgt de totale, verwachte marktvraag aan programma. Daarom wordt een onderscheid gemaakt tussen plinten waarvan het in de stedenbouwkundige structuur essentieel is om deze te voorzien van publieke functies en voorzieningen en plinten die in eerste instantie ook bestemd kunnen worden voor de woonfunctie. De keuze voor deze plinten hangt sterk samen met de ambitie om de stationsroute en het Raadhuisplein te verlevendigen.

Gemeentehuis/kantoor/wonen Plinten essentieel te voorzien van functies Flexibel plintprogramma inclusief wonen

Essentieel

Flexibel plintprogramma

Entrees

Plintprogramma

plintprogramma

inclusief wonen

parkeergarage

Parkzicht

860

1940

100

Centrumzicht

870

1960

100

50 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

HU TE EN ME GE

Binnen dit aanbod aan ‘essentiële’ plinten is het uitgangspunt dat de ontwikkelende (markt)partijen de flexibiliteit hebben om specifieke functies te faciliteren. Daarbij mag dit per functie niet de bovenkant van de bandbreedte overstijgen. Daarnaast geldt dat in sommige plinten in het stadscentrum ook de ambitie bestaat om specifieke functies te huisvesten. Ook deze zijn in beeld gebracht. Dit heeft betrekking op de plint van het Apriscoterrein die qua bezonning prima condities biedt voor (kleinschalige) horeca. In de plint van ‘centrumzicht’ zijn de voorwaarden voor maatschappelijke zorgfuncties kansrijk, in de nabijheid van de reeds aanwezige eerstelijns zorgvoorzieningen en in combinatie met wonen. Tot slot zal binnen een aantal plinten voetgangersentrees worden gerealiseerd voor de ondergrondse parkeervoorziening en een in- en uitrit voor auto’s aan de Burgemeester van der Willigenlaan.

IS

FLEXIBILITEIT

Voor de plinten die resteren, biedt het stedenbouwkundig kader de mogelijkheid om ook de woonfunctie (inclusief entrees) op de begane grond te huisvesten. Deze plinten zijn zoveel mogelijk op de openbare ruimte gericht zodat ze bijdragen aan de levendigheid op straatniveau. Dichte plinten en parkeren zijn niet toegestaan. De plinten hebben overal een extra hoge maat van vloer tot plafond, waardoor het mogelijk is om deze in de toekomst van functie kunnen veranderen.

Gemeentehuis/kantoor/wonen Voetgangersentree garage Maatschappelijk vastgoed Horeca Niet-wonen flexibele invulling Flexibele invulling, zowel wonen als niet-wonen

Indicatief

Bandbreedte

Waarvan essentieel

Maximaal

nieuwbouw

(in bvo)

plintprogramma en entrees

woonprogramma

parkeergarages (in bvo)

(in bvo)

programma Parkzicht

15000-19700

960

18740

Centrumzicht

15000-20400

970

19430

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 51

7. DUURZAAM EN CIRCULAIR Duurzaamheid en circulariteit zijn een belangrijke thema’s in gemeente Haarlemmermeer. Belangrijke factoren hierin zijn energie, materialisatie, water en groen, slim ontwerpen, circulariteit en gezondheid. Vanuit de 7 pilaren voor een circulaire economie zijn criteria voor circulaire gebiedsontwikkeling opgesteld voor Stadscentrum Hoofddorp.

MATERIALEN

ENERGIE

Het is belangrijk de materiaalstromen te inventariseren. Bij sloop en renovatie kunnen materialen hergebruikt of gerecycled worden. Bij nieuwbouw dient een bewuste keuze gemaakt te worden voor hergebruikte of andere duurzame materialen. Een materialenpaspoort kan bijdragen om nieuw in te brengen materialen op den duur weer verder te gebruiken.

Met de oriëntatie en het plaatsen van hoogteaccenten is rekening gehouden met bezonning. Met het oog op oriëntatie van de bebouwing en het beschikbaar dakoppervlak ligt er een potentie van 2.1 miljoen kWh voor opwekking met PV-panelen. Voor het gemeentehuis is de ambitie om energie neutraal te worden. In de warmte- en koude vraag kan met Warmte Koude Opslag (WKO) volledig voorzien worden.

WATER Gemeente Haarlemmermeer en het Hoogheemraadschap van Rijnland hebben een samenwerkingsagenda opgesteld om een duurzaam en klimaatbestendig watersysteem te realiseren in Haarlemmermeer. De hoofdlijnen zijn vastgelegd in de Structuurvisie Haarlemmermeer 2030, de uitwerking daarvan is beschreven in de Samenwerkingsagenda 2014-2030. Hemelwater kan opgevangen worden en gebruikt worden voor sanitair gebruik.

WARMTE KOUDE OPSLAG (WKO) Geadviseerd wordt een collectieve WKO te realiseren voor alle gebouwen omdat: 1. bij individuele systemen de inpassing ten opzichte van de bestaande WKO’s kritisch is. 2. de onderhoud en beheerskosten van kleinschalige WKO’s significant groter zijn dan bij een collectief systeem. 3. er verschillende functies (wonen versus kantoren) aanwezig zijn. Via een collectief systeem kan de warmte en koude onderling worden uitgewisseld. Een bodemenergieplan voor stadscentrum Hoofddorp is in voorbereiding. Dit plan gaat richting geven aan de inzet van WKO’s.

52 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

GROEN, BIODIVERSITEIT EN ECOSYSTEMEN Bij het ontwerp van openbare ruimte, gevels en daken kan groen een belangrijke rol spelen bij het opvangen van stormwater, stadshitte, en luchtkwaliteit. Ook kan groen bijdragen aan de CO2-reductie. Migratie corridors en inbrengen van lokaal groen in de openbare ruimte kan een gunstig effect hebben op de biodiversiteit. Zo zouden er connecties gemaakt kunnen worden met het nabij liggende Stadspark. Implementatie van Centrale Vermicompostering kan schaarse nutriënten zoals N en P recyclen door het composteren van GFT afval. Een dergelijke centrale in het gebied heeft een ruimtebeslag van 90m².

SOCIALE DUURZAAMHEID Door het toevoegen van een diversiteit in woningen, werken en voorzieningen ontstaat er een gebied met een grote sociale cohesie. Een autoluw gebied met veel ontmoetings- en verblijfsplekken en een actieve plint versterkt dit.

GEMEENTEHUIS

PARKZICHT EN CENTRUMZICHT

De eis voor het nieuwe gemeentehuis is een energieneutraal gebouw waarbij zowel gebouw- als gebruiker gebonden energie gecompenseerd wordt door PV-panelen op/ in het gebouw. Het betreft een allelectric variant waarbij geen (aard)gas wordt toegepast. Het betreft dus een Nul-op-demeter gebouw.

Voor Parkzicht en Centrumzicht gelden de ambities voor GPR zoals vastgesteld in 2018. Hierbij gelden de volgende waarden (GPR Gebouw versie 4.3).

Daarnaast is door de gemeente besloten om niet de GPR als instrument te hanteren voor de aanbesteding maar BREEAM. Vertaald naar min of meer gelijkwaardige BREEAMscores geldt uiteindelijk onderstaande als uitgangspunt: BREEAM Outstanding.

CIRCULAIRE MAATREGELEN Uitgangspunten ambitie duurzaamheid Bestuurscentrum

Aan onderstaande maatregelen moet in ieder geval worden gedacht om genoemde ambities te realiseren: 1. Bouwafval moet worden gescheiden, afgevoerd en verwerkt; 2. Bij nieuwbouw kunnen alle gebruikte materialen worden opgenomen in een materialenpaspoort, zodat bij afwaardering van de gebouwen deze materialen gemakkelijk hergebruikt kunnen worden; 3. Toepassing van uitsluitend hout met FSC-keurmerk of gelijkwaardig; 4. Minimaal 10 bouwmaterialen hebben een DUBO-keurmerk of C2C-keurmerk; 5. Uitgangspunt is dat alle (nieuwe) materialen duurzaam en/of recyclebaar moeten zijn, tenzij dit om moverende en onderbouwde (gekwantificeerde) redenen niet mogelijk is; 6. Ontwerp moet zoveel als mogelijk demontabel zijn. Natte knopen, lijm, PUR en kitten moeten zoveel als mogelijk worden voorkomen. 7. Geen materialen van de Banned List of Chemicals van Cradle to Cradle, versie 3.0 tenzij dat hiermee niet aan (wettelijke) eisen kan worden voldaan of de meerkosten voor betreffende onderdelen meer dan 10% is ten opzichte van vergelijkbaar conventioneel alternatief. Indien dit het geval is moet dit door aannemer worden aangetoond en onderbouwd.

Energie (Energieneutraal op gebouwniveau EPC=0,0**

GPR >10,0*

Milieu (grondstoffen en water)

GPR 8,0

Gezondheid (geluid, luchtkwaliteit, thermisch comfort, licht en visueel comfort)

GPR 9,5

Gebruikskwaliteit (toegankelijkheid, functionaliteit, technische kwaliteit, sociale veiligheid)

GPR 8,5

Toekomstwaarde (voorzieningen, flexibiliteit, beleving)

GPR 8,5

* Uitgangspunt voor GPR scores is versie 4.3 van GPR gebouw voor bestaande bouw. ** Het huidige bestuurscentrum heeft label E. Doel is een GPR score van 10 op energie. Daarnaast moet het gebouw voldoen aan de BENG norm die vanaf 31 december 2018 verplicht is voor nieuwbouw voor overheidsgebouwen. Daarbij geld dat circa 100% duurzame energie wordt gehaald zodat sprake is van een energieneutraal gebouw op gebouwniveau (ongeveer conform een EPC=0 bij de huidige EPG norm).

Geruiks-

Toekomst-

per categorie

Energie

Milieu

Gezondheid

kwaliteit

waarde

Woningbouw

8,5

7,0

8,0

7,5

7,0

Kantoorgebouwen

9,0

8,0

8,5

8,0

8,0

Onderwijsgebouwen

8,5

7,0

8,0

7,5

7,5

Bedrijfsgebouwen

8,0

7,0

8,0

7,5

7,5

Logiesgebouwen

8,5

7,0

8,0

7,5

7,5

Bijeenkomstgebouwen

9,0

8,0

8,5

8,0

8,0

Gemeentelijk vastgoed

9,0

8,0

8,5

8,0

8,0

Streefwaarden

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 53

8. BEELDKWALITEITSPRINCIPES Met de planvorming wordt gestreefd naar een levendig stadscentrum voor Hoofddorp, waar werken, wonen en voorzieningen samenkomen en goed zijn verbonden met haar omgeving. Lopen en fietsen zijn belangrijke thema’s, evenals de bereikbaarheid per auto.. Hoofddorp moet een stadscentrum krijgen met smoel en allure, waar men trots op kan zijn. Om dat voor elkaar te krijgen wordt een aantal belangrijke kernwaarden voor de beeldkwaliteit gehanteerd. Daaruit vloeit een aantal beeldkwaliteitsprincipes voort. Met deze principes wordt de essentie vastgelegd. Ze bieden vrijheid en flexibiliteit om in het vervolgproces nader uitgewerkt te worden.

EENHEID

MENSELIJKE MAAT

DUURZAAMHEID

Allereerst streven we ernaar dat het stadscentrum een eenheid wordt. Langzaam verkeerroutes moeten goed op elkaar en op de entrees naar het winkelcentrum aansluiten. Daarnaast gaat de nieuwe stationsroute een belangrijke rol vervullen. Deze wordt aantrekkelijker vormgegeven en zorgt voor interactie met de nieuwe stadsblokken. Aantrekkelijke plinten met functies verlevendigen de route en begeleiden de wandelaar en fietser naar het centrum. Een nieuwe invulling van het Raadhuisplein met ruimte voor horeca op de begane grond gaat voor meer levendigheid zorgen in het stadscentrum en voor een betere wisselwerking met het winkelcentrum.

Een ander belangrijk uitgangspunt is de ‘menselijke maat’. De bezoeker, de bewoner en de mensen die in dit gebied (gaan) werken zijn het uitgangspunt voor het ontwerp. Een belangrijk streven daarbij is een aangenaam klimaat in de openbare ruimte tussen de gebouwen en een interessant en levendig beeld op ooghoogte. Dat heeft invloed op bijvoorbeeld de bouwhoogtes die gehanteerd worden, de invulling van de openbare ruimte, de gebouwkorrel en de ruimtelijke en programmatische invulling van de plint (begane grondniveau). De maximale bouwhoogte speelt daar een belangrijke rol in, zodat er zoveel mogelijk van de zon geprofiteerd kan worden en er een prettige schaal en maat in het plangebied ontstaat. Een ander thema dat een belangrijke rol speelt, is de mate van detaillering van de gevel. Dieptewerking in de gevel, ambachtelijke architectuur en het gebruik van warme materialen met aardetinten dragen daaraan bij.

Duurzaamheid is een thema waar de gemeente een voorbeeldfunctie heeft. Zo duurzaam en circulair mogelijk is het uitgangspunt, waarbij er wordt gestreefd naar een goede inpassing van duurzaamheidsmaatregelen in het beeldkwaliteitsplan. Gedacht kan worden aan bijvoorbeeld geïntegreerde zonnepanelen en een warmte-koude installatie. Ook groenvoorzieningen in de openbare ruimte, binnentuinen en geïntegreerde voorzieningen in de gevel dragen bij aan een duurzame binnenstad, door waterberging en het bieden van schaduw en koelte op warme dagen.

Eenheid wordt niet alleen gezocht in de aansluiting met de omgeving, maar ook in de beeldtaal van de architectuur en de inrichting van de openbare ruimte. Het is belangrijk op zoek te gaan naar eenheid in beeld en vormentaal, zodat het centrum ook gelezen wordt als één gebied met een eigen identiteit. Eenheid betekent echter niet dat alles hetzelfde is. Juist door bepaalde dingen vast te leggen (zoals het maken van meerdere gebouwen binnen één bouwblok) wordt voorkomen dat alles hetzelfde wordt.

54 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

GEMEENTEHUIS Het nieuwe gemeentehuis moet gezien worden als een ‘special’ binnen het stedelijk ensemble rond het Raadhuisplein. Het nieuwe gemeentehuis krijgt een hoogwaardig uitstraling, maar hoeft door zijn bijzondere functie maar ten dele te voldoen aan de beeldkwaliteitsprincipes. Enkel als het gaat om de detaillering en de bouwhoogte worden de beeldkwaliteitsprincipes overgenomen. Het nieuwe gemeentehuis wordt in nauwe relatie met het Raadhuisplein ontworpen net zoals destijds bij het cultuurgebouw het geval was. De begane grond met voldoende (over)hoogte krijgt een zo publiek mogelijk karakter en verdient extra aandacht als het gaat om transparantie en materialisatie.

Het gemeentehuis wordt een gebouw uit één stuk en staat als het ware op het plein. Een centraal atrium is kansrijk om vorm te geven aan zowel de duurzaamheidsambities als de wens tot interactie tussen inwoners, het ambtelijk deel en het stadsbestuur. Het nieuwe gemeentehuis krijgt een adres en hoofdingang aan het Raadhuisplein. Ook een toegang vanaf de Burgemeester van der Willigenlaan is wenselijk. Bevoorrading vindt plaats aan de Noordwestzijde tegenover de expeditietoegang van winkelcentrum Vier Meren.

PRINCIPES 1.

Bouwhoogte / bouwmassa

2.

Dakafwerking / dakrand

3.

Hoogte accenten

4.

Korrelgrootte

5.

Hoeken

6.

Plinten

7.

Entrees

8.

Reclame uitingen

9.

Gevel geleding

10. Gevelmateriaal 11. Detaillering 12. Binnentuinen 13. Buitenruimten 14. Duurzaamheid: • Wateropvang gebouwen • PV cellen • Groene gevels 1. Gemeentehuis/kantoor/wonen 2. Centrumzicht 3. Parkzicht 4. D-reizen 5. Voorzetgebouw 6. Aprisco locatie 7. Postkantoor locatie

• Groene daken

Bouwblokken die moeten voldoen aan de principes

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 55

BOUWHOOGTE & BOUWMASSA Om te zorgen voor eenheid in het stadscentrum is de bouwhoogte in de basis overal hetzelfde. Een minimale bouwhoogte van 17 meter is waaraan ieder blok, met uitzondering van het Voorzetgebouw, moet voldoen. Hierin zit voldoende ruimte om 5 bouwlagen te realiseren, met een plint die wat hoger is. 4 bouwlagen met een hogere verdiepingshoogte is binnen dit principe ook mogelijk. Het maken van een extra laag met een hoogte van 4 meter bovenop de basis van 17 meter is toegestaan, maar deze moet ondergeschikt zijn aan de basis van het gebouw. Deze extra laag kan worden vormgegeven als een set back of als een dakopbouw. Uitzondering is het gemeentehuis waar nog 2 keer een laag van 4 meter kan worden toegevoegd. Om de basis te versterken worden verspringingen in de gevel niet toegestaan.

Basishoogte

Toevoeging extra laag

• •

De basisbouwhoogte bedraagt 17m Een extra laag van 4 meter daarboven is toegestaan, mits deze ondergeschikt is aan de basis

56 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

Basis bouwhoogte

DAKAFWERKING/DAKRAND Gebouwen met allure zijn gebouwen van een hoge kwaliteit. Een goede beëindiging van de gevel draagt bij aan een hoogwaardige uitstraling. De bovenkant van het gebouw moet daarom op een goede en hoogwaardige manier worden afgewerkt met een dakrand, een kroonlijst of een borstwering.

Beëindiging van de gevel

•

Dakafwerking

Gebouwen worden op een hoogwaardige manier beëindigd met een dakrand, kroonlijst of borstwering

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 57

HOOGTEACCENTEN Voor meer diversiteit in schaal en maat en meer allure voor het stadscentrum zijn er hoogteaccenten mogelijk op aangewezen plekken. Deze plekken zijn gekozen om een aantal redenen. De hoogteaccenten begeleiden de verschillende routes (stations route en Burgemeester van der Willigenlaan) en markeren een aantal plekken, zoals het schakelplein. Hoogteaccenten zijn gelijkmatig verspreid over de blokken zodat er voldoende licht en lucht is binnen de blokken en de het stedelijke gevoel tot aan het park wordt doorgezet.

Hoogteaccenten zijn maximaal 29 meter hoog en maximaal 9 bouwlagen. Verder moeten ze worden gerealiseerd in de aangegeven zone en mogen maximaal 2 stramienen (16,20m) breed zijn. Hoogteaccenten zitten altijd op een hoek en maken deel uit van het volume. De hoogteaccenten op de Aprisco locatie en de locatie Post NL wijken in hoogte, volume en positie af. De bestaande plannen zijn hier het uitgangspunt. Op de Post NL locatie is een hoogteaccent van 50 meter gewenst. Mocht dit vanwege het LIB niet mogelijk zijn dan is 32 meter hier het uitgangspunt. Bij de toepassing van hoogteaccenten is een windhinder onderzoek wenselijk.

Zoekgebied voor hoogteaccent

Toegestane hoogtes

• • •

Hoogteaccenten tot 29m zijn toegestaan op aangewezen plekken Hoogteaccenten mogen maximaal 2 stramienen breed zijn Hoogteaccenten moeten op de hoek zitten

58 | STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER

Breedte hoogteaccent

Verspringing hoogteaccent

Compositorisch deel van gebouw

Aan één zijde van het hoogteaccent mag een verspringing zitten, van maximaal 1 stramien (8,10m). De verspringing heeft een totale hoogte van 20 meter (6 lagen) of 23 meter (7 lagen). Met een verspringing is het hoogteaccent altijd asymmetrisch met een vertrapping aan één zijde. De verspringing heeft een hoogteverschil van 6 meter of meer ten opzichte van het hoogteaccent.

Hoogteaccenten zitten altijd aan een zijde vast aan een gebouw en zijn daarmee een compositorisch onderdeel van het gebouw. Met andere woorden, de verhoging komt voort uit een gebouw en mag niet aan beide zijden worden geknipt zodat er losse volumes ontstaan (zie ook thema ‘korrelgrootte’). Daarnaast wordt zowel het hoogteaccent als de verspringing die daaraan verbonden is uitgevoerd in het gevelvlak. Dit betekent dat er hier geen verspringing of set back plaatsvindt in het vlak van de gevel.

Zoekgebied voor verspringing hoogteaccent

Hoogteverschil tussen hoogteaccent en verspringing

• • • •

Een verspringing is toegestaan aan één zijde van het hoogteaccent op aangewezen plekken De verspringing heeft een hoogte van 20m of 23m De verspringing mag maximaal 1 stramien breed zijn Het hoogteverschil tussen hoogteaccent en verspringing is minimaal 6m

•

Hoogteaccenten zijn een compositorisch onderdeel van het gebouw

Hoogteaccent compositorisch onderdeel van het gebouw

STADSCENTRUM HOOFDDORP • STEDENBOUWKUNDIG KADER | 59

KORRELGROOTTE Om te zorgen voor een menselijke schaal en blokmaat die aangenaam is voor zowel bewoners, gebruikers als bezoekers is het van belang een korrelgrootte te introduceren die daarbij past. Door de bouwblokken op te knippen in verschillende gebouwen wordt aan die vraag beantwoord. Ieder gebouw heeft zijn eigen identiteit en kenmerkende architectuur, zonder dat de eenheid verloren gaat binnen het bouwblok. De gekozen korrelgrootte is niet te klein, om te voorkomen dat er ‘pandjes’ ontstaan maar stevige gebouwen. Dit principe en de eenheid van het plangebied wordt gewaarborgd door een maximaal aantal gebouwen toe te staan. Daarnaast gaan gebouwen altijd de hoek om (zie thema ‘hoeken’). Op aangewezen hoeken mag ook niet ná de hoek geknipt worden, zodat er geen kop- en langsgevel ontstaan op deze plekken.