Bijlage 1a Groeidocument met daarin en Eindadvies van XTNT
Tekst van het document
Groeidocument Waar de reis begint
Tussenevaluatie VSP Badhoevedorp 2024/2025 Groeidocument Datum
Utrecht, 4 augustus 2025
De gemeente Haarlemmermeer stelde in 2008 het Verkeersstructuurplan (VSP) op. In een VSP bereidt de gemeente zich voor op nieuwe ontwikkelingen. Zoals de gevolgen van meer verkeer en nieuwbouw. Daarom onderzoeken we voor het VSP welke aanpassingen voor het verkeer en gedrag van mensen noodzakelijk zijn. Om ervoor te zorgen dat ook in de toekomst Badhoevedorp een leefbaar en veilig dorp is. In 2013 en 2020 werd het VSP al geëvalueerd, en in maart 2024 is de derde tussenevaluatie gestart. De tussenevaluatie wordt uitgevoerd met en door inwoners. Uit de tussenevaluatie moet blijken: wat gaat goed, wat kan beter of anders. In 2025 moet de tussenevaluatie klaar zijn. De kopgroep met daarin inwoners schrijven mee aan het advies en aanbevelingen voor het verkeer in Badhoevedorp. Dit bieden we aan de gemeenteraad aan. Zij nemen er dan een besluit over.
Het groeidocument Om tot een goed advies te komen over het verkeer in Badhoevedorp nemen we een aantal stappen. In dit groeidocument houden we bij welke stappen we nemen, omschrijven we wat de resultaten zijn van die stappen en wat de belangrijkste aandachtspunten zijn. Alle opgehaalde en opgedane kennis wordt gebundeld in het groeidocument zodat het proces stapsgewijs is terug te lezen. Dit document biedt een verantwoording voor het doorlopen proces en de uiteindelijke tussenevaluatie van het verkeersstructuurplan Badhoevedorp 2020.
Stappen 1. Opstarten De eerste stap stond in het teken van enerzijds kennismaken en anderzijds inventariseren. De kopgroepleden, de gemeente Haarlemmermeer en adviesbureau XTNT maakten kennis met elkaar. Kopgroep 1 en 2 De kopgroep kwam voor het eerst bij elkaar op 15 mei 2024. In deze bijeenkomst werd geïnventariseerd wat men vindt van het verkeer in Badhoevedorp. De thema’s die centraal staan zijn: autoverkeer, vrachtverkeer, fietsverkeer, openbaar vervoer, inrichting en gedrag. De gemeente heeft een overzicht gemaakt van de belangrijkste (aandachts-)punten en deze is tijdens de kopgroep 2 op 26 juni 2024 verder aangevuld. Een aantal aanvullingen die werden gedaan: men houdt zicht niet aan 30 km/h, bewoners ervaren huftergedrag bij automobilisten, ook fietsers vertonen ongewenst gedrag, de huidige kamstructuur onderbreekt de fietsverbindingen, huidige busroutes gaan niet langs belangrijke functies in het dorp en als de A9 en A10 volstaan is er veel sluipverkeer in het dorp. Alle input is door de gemeente na afloop gebundeld en gedeeld met de kopgroep. Tijdens de 2e bijeenkomst was adviesbureau XTNT ook aanwezig: XTNT heeft zichzelf voorgesteld en toegelicht welke stappen zij zullen nemen tijdens de tussenevaluatie. Extern adviesbureau Adviesbureau XTNT is op 25 juni 2024 gestart; XTNT is aangesteld om de tussenevaluatie te begeleiden.
XTNT heeft kennis gemaakt met zowel het kernteam als de kopgroep en heeft zich verdiept in het VSP, maatregelen die tot nu zijn genomen, eerdere verkeerstellingen en andere belangrijke beleidsstukken om zo een eerste beeld te krijgen van de omgeving en de opgave. Daarnaast heeft XTNT in overleg met de gemeente en met de input van de kopgroep bepaald op welke plekken zij zullen gaan schouwen (stap 2a).
Groeidocument Waar de reis begint
2. a) Schouwen Om Badhoevedorp goed te leren kennen en te zien hoe het verkeer eruitziet is adviesbureau XTNT gaan schouwen. Tijdens het schouwen kijken we naar de inrichting van de weg én het gedrag van verkeersdeelnemers. • Uitgevoerd door Gerard Tertoolen (verkeerspsycholoog), Annemieke Putters (projectleider), Jelmer van Herpen (verkeerskundige) en Max van Klink (junior adviseur) • Woensdagochtend 10 juli 2024 (8.00-10.00): zonnig, later meer bewolkt • Maandagmiddag 15 juli 2024 (14:30-18:00): overwegend zonnig • Woensdagmiddag 22 november (16:30 – 17:30): bewolkt • Donderdag 20 mei (17:00 – 18:00): zonnig Algemene bevindingen schouw • Het verkeersnetwerk functioneert op hoofdlijnen naar behoren. Dat betekent dat verkeer op het eerste gezicht op een gestructureerde manier zijn weg lijkt te vinden door Badhoevedorp. • Het valt op dat op veel wegen in Badhoevedorp verschillende verkeersdeelnemers (auto’s, vrachtverkeer, bussen, en (elektrische) fietsen) de soms beperkte ruimte met elkaar delen. Dat hoeft geen probleem te zijn, het is immers zelfs een kenmerk van erftoegangswegen, maar kan er wel voor zorgen dat de verkeersveiligheid onder druk komt te staan als verkeersintensiteiten toenemen. • Het wegdek is op meerdere plaatsten in (zeer) slechte staat en aan vervanging toe; er zit gras tussen tegels en delen van het wegdek en trottoirs zijn verzakt.
• Er zijn diverse bouwprojecten aan de gang in Badhoevedorp als onderdeel van de gebiedsontwikkeling Quatrebras. De verkeersstructuur is op die locaties nog niet definitief en zal in de toekomst nog aangepast worden. Het gaat hier om tijdelijke situaties, die niet thuishoren in de tussenevaluatie van het VSP, maar wel de gemoederen van bewoners en leden van de kopgroep mede kunnen bepalen. Bevindingen: Kruising Zeemanlaan-Sloterweg-Burgemeester Amersfoordtlaan (ochtend + middag) • Inrichting van de kruising: Het betreft hier een inrichting met een VRI én een plateau én een voorrangsregeling. Wat ons opvalt: - De opstelstroken voor automobilisten zijn over het algemeen smal, rekening houdend met de aanwezigheid van fietsers en bromfietsers. - Voor fietsers en bromfietsers staan kleine wachtpaaltjes om de verkeerslichten te bedienen (figuur 1). - Gevaarlijke situaties ontstaan als (brom)fietsers linksaf willen slaan op het kruispunt, omdat automobilisten met een andere rijrichting geen ruimte laten voor afslaande (brom)fietsers. - Door relatief hoge begroeiing op aangrenzende percelen is het zicht vanuit en op de Burgemeester Amersfoordtlaan beperkt. Op de Burgemeester Amersfoordtlaan ter hoogte van de uitrit van de Reigerstraat is kruismarkering aangebracht om stilstaan op deze plek tegen te gaan.
Dit wordt veelvuldig genegeerd door automobilisten; auto’s sluiten aan in de wachtrij voor het verkeerslicht (figuur 2). - Het zebrapad wat zich, net na de kruising met de Sloterweg – Zeemanlaan, op de Burgemeester Amersfoordtlaan bevindt, valt onvoldoende op. Het is de vraag wat de functie is van dit zebrapad, vlak na de kruising (zie figuur 4). - De Burgemeester Amersfoordtlaan is een statige laan met aan weerszijden hoge bomen. Vanuit de Zeemanlaan gezien zorgen de bomen ervoor dat de weg wat donker oogt en smal aanvoelt (figuur 3). Op de Burgemeester Amersfoordtlaan kan dit zorgen voor een onveilig gevoel. Door de aanwezigheid van fietsstroken, voelt de weg ook smaller aan dan dat zij in werkelijkheid is. • Gedrag van de verkeersdeelnemers: - Er wordt hier door een enkele automobilist en door veel fietsers door rood gereden. - Echt opvallend was dat veel fietsers het opstellen voor de kruising mijden door ruim ervoor af te stappen en te voet verder te gaan of (vooral) door over het trottoir te fietsen. Fietsers op de Sloterweg doen dit zeer frequent. Soms doet men dit om daarna bij de verkeerslichten als voetgangers over te steken; soms om verderop het trottoir al
xtnt.nl
2
Groeidocument Waar de reis begint
•
fietsend te verlaten en de route over de weg te vervolgen. Dit gedrag kan versterkt worden doordat op de Sloterweg (richting Schipholweg) fietssuggestiestroken ontbreken, die op de andere drie takken van de kruising wel aanwezig zijn. Effect op het netwerk: De kruising verwerkt relatief veel verkeer, zowel doorgaand autoverkeer als vracht- en fietsverkeer. De verkeerslichten reguleren het verkeer, maar hierdoor ontstaat er relatief snel veel terugslag op alle wegen doordat de verkeerslichten een korte doorlooptijd hebben.
Figuur 1: Krap voor fietsers om op te stellen voor het verkeerslicht en aparte wachtpaal.
Figuur 2: markering (kruis) op weg bij uitrit Reigerstraat wordt genegeerd
Figuur 3 (L). Vanuit de Zeemanlaan gezien oogt de Burgemeester Amersfoordtlaan donker en smal. Figuur 4 (R). Het zebrapad met een merkwaardige ligging. Bevindingen: Burgemeester Amersfoordtlaan - Basisschool Oranje-Nassau (ochtend) • Inrichting: Aan de Burgemeester Amersfoordtlaan is de bassischool Oranje-Nassau gelegen. De Burgemeester Amersfoordtlaan is een 50 km/uur weg, wat maakt dat het verkeer langs de school op gevoelsmatig hoge snelheid voorbijkomt, terwijl kinderen rijdend op de fietsstrook proberen af te stappen om vervolgens verder te lopen op het trottoir richting de fietsenstalling. Voor voetgangers is een verkeerslicht geplaatst ter hoogte van de entree. Dit verkeerslicht laat voetgangers lang wachten en staat daarnaast slechts kort op groen (figuur 6). Ook op dit gedeelte van de Burgemeester Amersfoordtlaan oogt de weg smal door de hoge bomen aan weerszijden. De bomen maken het daarnaast
xtnt.nl
3
Groeidocument Waar de reis begint
•
•
donker. Het wegdek is in slechte staat, het asfalt vertoont scheuren en barsten, waar een smalle fietsband makkelijk in klem komt te zitten met een mogelijke val tot gevolg. Gedrag van de verkeersdeelnemers: Hoewel er veel scholieren lopend of fietsend naar school gaan of worden gebracht, zijn er ook veel ouders/verzorgers die kinderen met de auto naar school brengen en voor oponthoud zorgen. Zij rijden opritten in, parkeren kortstondig op de stoep, of rijden de aangelegen wijk in opzoek naar een parkeerplaats. Hierbij belemmeren zij soms doorgaand verkeer of zorgen ervoor dat ander verkeer gevaarlijke manoeuvres moet uitvoeren (figuur 5). Fietsers op de Burgemeester Amersfoordtlaan worden regelmatig ingehaald door autoverkeer. De weg is breed genoeg voor dit soort manoeuvres, dus het zou geen probleem hoeven te zijn. Tijdens de schouw is echter enkele keren waargenomen dat dit soort inhaalmanoeuvres worden gemaakt terwijl er ook tegemoetkomend verkeer op de Burgmeester Amersfoordtlaan rijdt. Auto’s versnellen dan extra om toch op tijd in te halen en daardoor nemen snelheden op de weg toe. Buiten de schooltijden om zijn deze gedragingen niet opgemerkt en is het verkeersbeeld rustiger. Effect op het netwerk: Tijdens de spits is het druk rondom de school, met lange terugslag voor de verkeerslichten, een wirwar van fietsende kinderen met of zonder ouder/verzorger (zie figuur 7).
Buiten schooltijden zijn de verkeerslichten vrijwel constant groen voor het verkeer op de Burgemeester Amersfoordtlaan en dan is er geen terugslaand effect.
Figuur 5 (L). Het snel afzetten van kinderen nabij de entree van bassischool Oranje-Nassau gaat gepaard met het blokkeren van uitritten en straten. Figuur 6 (R1). Het verkeerslicht voor de entree van de basisschool. De wachttijd voor voetgangers is opvallend. Figuur 7 (R2). Drukte bij het schoolplein.
xtnt.nl
4
Groeidocument Waar de reis begint
Bevindingen: Plesmanlaan (ochtend) • Inrichting: - De Plesmanlaan, het vervolg van de Rijstvogelstraat, heeft niet de functie van doorgaande weg zoals de andere straten die zijn opgenomen in de kamstructuur. Desondanks vormen beide wegen wel een verbinding tussen de Nieuwemeerdijk en de Schipholweg door de aansluiting op de Pa Verkuijllaan. De inrichting van de Rijstvogelstraat en Plesmanlaan past daardoor niet bij hun functie. - De schoolzone van de Dr. Plesmanschool begint ver voor de school zelf en verliest daardoor zijn effect bij de school. Ook hier valt de staat van de infrastructuur op, zowel het wegdek als het trottoir hebben achterstallig onderhoud. Bevindingen: Schipholweg – ter hoogte Pa Verkuijllaan (ochtend) • Inrichting: - De kruising van de Schipholweg en de Pa Verkuijllaan is overzichtelijk ingericht met een brede middenberm en twee rijstroken voor uitgaand verkeer richting Haarlem of Schiphol en ingaand verkeer richting Badhoevedorp. - De fietsenstallingen bij de bushaltes zijn vol en tonen daarmee een goed benutte OV-busverbinding aan. - Fietsers moeten afstappen aan de zijde Badhoevedorp, de fiets stallen, om daarna lopend de bushalte aan de overzijde te bereiken. Bevindingen: Schipholweg – ter hoogte Sloterweg (ochtend) • Inrichting: - De Sloterweg, bij de kruising met de Schipholweg, heeft te weinig opstelplaatsen voor voertuigen.
Bij rood licht is er flinke terugslag. - Bij de Sloterweg is opgemerkt dat deze weg ook door fietsers wordt gebruikt, de inrichting van de weg faciliteert deze vorm van mobiliteit niet, dit komt door het ontbreken van duidelijke fietsstroken. - De oversteekeilanden voor voetgangers zijn smal en hebben weinig opstelruimte voor minder invaliden (zie figuur 8). • Effect op het netwerk: - Het verkeer op de Sloterweg ondervindt een relatief grote terugslag bij de verkeerslichten. De terugslag is zodanig dat veel verkeer meer dan éénmaal een groentijd moet wachten om door de verkeerslichten te komen alvorens de Schipholweg te bereiken. De terugslag heeft effect op het netwerk, de rij auto’s staat tijdens de spits voorbij de kruising met Keplerstraat tijdens de spits. Bevindingen: Sloterweg – ter hoogte Keplerstraat (ochtend + middag) • Inrichting: - De Sloterweg lijkt tijdens de schouw het meeste verkeer te verwerken. Hoewel de doorgaande route via de Sloterweg de Keplerstraat volgt, lijkt er een tegenstrijdigheid tussen bedoeling (toegeschreven functie in verkeerscirculatieplan) en praktijk. Het advies voor doorgaand verkeer om via de Keplerstraat te rijden wordt niet door alle automobilisten opgevolgd, deels omdat zij bestemmingsverkeer zullen zijn, deels omdat het logischer voelt om rechtdoor te blijven rijden op de Sloterweg (figuur 9).
- De splitsing van de Sloterweg naar de Keplerstraat komt niet netjes over. De bestrating verandert bij de splitsing: asfalt bij de Keplerstraat, straatstenen bij de Sloterweg. - Op de Sloterweg, richting de Schipholweg, zijn haaientanden aangebracht om verkeer uit de Keplerstraat voorrang te geven. Deze haaientanden komen na de drempel en vallen daardoor later op. Op de straat zijn slechts vier haaientanden gemarkeerd, dat is vreemd omdat zo niet de volledige rijstrook wordt voorzien van haaientanden (figuur 10). • Verder op de Sloterweg, bij het passeren van het voormalige A9 tracé, wordt het einde – begin van de 30 km/uur zone aangegeven. Tijdens de schouw was niet waar te nemen dat automobilisten daadwerkelijk hun snelheid bij het passeren van de zone 30 km/uur zone verlagen of verhogen. Dat kan mede te maken hebben met de inrichting van de weg; er is
xtnt.nl
5
Groeidocument Waar de reis begint
•
•
geen fysiek onderscheidt (wegbreedte, weginrichting en/of andere aspecten) om te duiden dat men hier een andere snelheidszone inrijdt. In deze zin is de zone op deze locatie onduidelijk (figuren 11 en 12). Gedrag van de verkeersdeelnemers: Automobilisten vanuit de Sloterweg in de richting van de Schipholweg aarzelen bij de haaientanden die ter hoogte van de Keplerstraat zijn aangebracht. De voorrang wordt niet altijd verleend aan verkeer komend vanaf de Keplerstraat. Sommige automobilisten kiezen ervoor om aan te sluiten in de rij (wachtend op de VRI Schipholweg), maar komen stil te staan op het kruispunt en hinderen het verkeer uit de Keplerstraat. Doordat de Keplerstraat en Zeemanlaan als doorgaande verkeerroute staan aangegeven komt er ook vrachtverkeer vanaf de Keplerstraat uit op de Sloterweg. De draaicirkel die vrachtwagens moeten maken, hindert het tegemoetkomend verkeer vanaf de Schipholweg. Effect op het netwerk: Het verkeerslicht op het einde van de Sloterweg, op de kruising met de Schipholweg, staat vaak voor langere tijd op rood. Dit veroorzaakt veel terugslag, waarbij het verkeer niet altijd de Keplerstraat, waarvoor eigenlijk voorrang moet worden verleend, vrijhoudt.
Figuur 8 (L). Kruising Sloterweg – Schipholweg met kleine oversteekeilanden. Figuur 9 (R). De afslag naar de Keplerstraat voor doorgaand verkeer vanaf de Sloterweg – Schipholweg Figuur 10 (O). Bij terugslag vanaf de Schipholweg wordt niet altijd voorrang verleend aan verkeer afkomstig uit de Keplerstraat. Hier is het geringe aantal haaientanden goed waarneembaar.
xtnt.nl
6
Groeidocument Waar de reis begint
Figuren 11 en 12. In de Sloterweg is een 30 km/uur zone aangegeven, zonder visuele kenmerken die hierop duiden. Bevindingen: Kruising Sloterweg – Akerdijk & Nieuwemeerdijk (ochtend) • Inrichting van de situatie: De kruising van de Sloterweg op de Akerdijk en Nieuwemeerdijk is door deelnemers bij de tweede kopgroep bijeenkomst gemarkeerd als vervelend kruispunt. Afslaand verkeer vanuit de Sloterweg naar de Akerdijk moet wachten op recht doorgaand verkeer en afslaand verkeer vanaf de Nieuwemeerdijk in de richting van de Sloterweg; dit heeft geen negatieve invloed op de verkeerssituatie (figuur 13). Bevindingen: Nieuwemeerdijk en Akerdijk (ochtend + middag) • Inrichting van de situatie: Op diverse plekken zijn voor/en of na de chicanes, bloembakken geplaatst op het trottoir. Deze bloembakken zijn in enkele gevallen voorzien van het 30 km/uur sticker of ‘denk aan onze kinderen’ sticker (figuren 14, 15 en 16). Het gaat om private initiatieven en komt dus voort uit zorgen van omwonenden. Op zowel de Nieuwemeerdijk als de Akerdijk zijn veel verschillende verkeersdeelnemers: automobilisten, (elektrische) fietsers en racefietsers. Vanwege het smalle profiel zitten deze verkeersdeelnemers elkaar geregeld in de weg. • Gedrag van de verkeersdeelnemers: De chicanes verminderen de snelheid bij de meeste automobilisten, andere automobilisten lijken hun snelheid juist te verhogen.
Bevindingen: Sloterbrug (ochtend + middag) • Inrichting van de situatie: Bij de Sloterbrug komt het meeste verkeer vanaf de Nieuwemeerdijk; veel minder verkeer gaat in tegenovergestelde richting (figuur 17). Dit is in overeenstemming met de doorstroomfunctie van de Burgemeester Amersfoordtlaan. Gemotoriseerd verkeer uit de richting van Sloten, heeft moeite met de scherpe bocht naar de Burgemeester Amersfoordtlaan; zeker het vrachtverkeer (figuur 18). Aan de waterzijde houdt het trottoir plotseling op, een olifantenpaadje toont aan dat voetgangers een eigen route kiezen waar geen trottoir meer is (figuur 19). Op meerdere plekken in Badhoevedorp, zo ook bij de Sloterbrug, viel de slechte staat van het wegdek op (figuur 20). • Gedrag van de verkeersdeelnemers: Fietsers die vanaf de Burgemeester Amersfoordtlaan komen, kunnen niet oversteken bij de verkeerslichten voor het autoverkeer, maar moeten doorrijden tot de verkeerslichten voorbij de brug. Tijdens de schouw sneden veel fietsers de route af door illegaal vóór de brug al over te steken, waarmee ze ook het verkeerslicht omzeilen. Fietsers die vanaf de Sloterbrug komen en linksaf de Nieuwemeerdijk op moeten, moeten eerst rechts afslaan om over te steken, om vervolgens links af te slaan. Meerdere fietsers slaan dit over en slaan vanaf de Sloterbrug direct diagonaal de weg over.
xtnt.nl
7
Groeidocument Waar de reis begint
•
Effect op het netwerk: Er komt geregeld terugslag voor bij verkeer uit de richting van Sloten, Nieuwemeerdijk en de Burgemeester Amersfoordtlaan. Het verkeer uit de twee laatstgenoemde wegen komt samen vóór de Sloterbrug, waarbij opnieuw een verkeerslicht is geplaatst. Wanneer de brug open is of wanneer tegemoetkomend verkeer afslaat richting Sloten ontstaat er wel terugslag.
Figuur 13. Kruising Sloterweg en Akerdijk – Nieuwemeerdijk.
Figuren 14, 15 en 16. Ondanks de aanwezigheid van de chicane, of ter aanvulling, staan er bloembakken om automobilisten te wijzen op de eigen snelheid en de aanwezigheid van kinderen.
xtnt.nl
8
Groeidocument Waar de reis begint
Figuur 17 (L). Sloterbrug – Burgemeester Amersfoordtlaan – Nieuwemeerdijk. De terugslag als gevolg van de verkeerslichten is soms lang. Figuur 18 (R). Bij het nemen van de bocht vanaf Sloten hebben (vracht)auto’s moeite met de draai.
Figuur 19 (L). Het trottoir houdt plots op, het olifantenpaadje laat zien dat voetgangers de eigen weg vervolgens bepalen. Figuur 20 (R). Scheuren – barsten in het wegdek. slecht onderhoud Bevindingen: Kamerlingh Onneslaan (middag) • Inrichting van de straat: De straat oogt redelijk rustig en overzichtelijk; tussen de Zeemanlaan en Einsteinlaan zijn er veel uitritten van woningen. In veel gevallen worden ook auto’s geparkeerd op de uitritten tussen de rijbaan en het trottoir (figuur 21). Dit lijkt te worden gedoogd gezien de frequentie waarin dit gebeurt. Tussen de Zeemanlaan en de Robert Kochstraat is het wegdek op meerdere plekken ernstig verzakt (figuur 22). • Gedrag van de verkeersdeelnemers: De verkeersintensiteiten op de weg zijn laag en het aantal potentiële conflicten daarmee ook. Wel is de maximumsnelheid op deze weg 50 km/u, wat hier door veel weggebruikers niet gereden wordt. Er wordt op het eerste oog juist rustiger gereden.
xtnt.nl
9
Groeidocument Waar de reis begint
Figuur 21 (L). Parkerende auto’s met uitritten op Kamerlingh Onneslaan. Figuur 22 (R). Verzakking op Kamerlingh Onneslaan. Bevindingen: Kruising Kamerlingh Onneslaan en Zeemanlaan (middag) • Inrichting van de situatie: Het kruispunt verwerkt het doorgaande verkeer van de Kamerlingh Onneslaan naar de Zeemanlaan. Het gebruik van verschillende en hergebruikte straatstenen zorgt voor een rommelige situatie, lijnen zijn niet duidelijk waarneembaar waardoor de doorgaande route niet is op te maken voor weggebruikers (figuur 25). De middeneilanden voor de fietsers zijn erg krap en smal. De oversteken voor voetgangers zijn onduidelijk en niet goed aangegeven. Het waarschuwingsbord voor voetgangers net na de kruising op de Zeemanlaan komt te laat. Er ontbreekt een middenstreep op het tweerichtingsfietspad vanaf de kruising naar de Kamerling Onneslaan waardoor het onduidelijk is voor fietsers dat het een tweerichtingsfietspad is (figuur 24). • Gedrag van de verkeersdeelnemers: Het kruispunt oogt erg onoverzichtelijk voor fietsers. Fietsers die vanaf de Zeemanlaan komen en linksaf naar de Kamerlingh Onneslaan willen, moeten een erg scherpe bocht nemen om links af te slaan naar het tweerichtingsfietspad (groene lijn figuur 25).
De meeste fietsers doen dit niet: zij steken schuin de weg over of fietsen tegen het verkeer in om op het tweerichtingsfietspad uit te komen (figuur 24, rode lijn figuur 25). Fietsers die vanaf de Kamerlingh Onneslaan rechtdoor willen, gebruiken het daarvoor bestemde fietspad ook niet. De kruising wordt schuin (over de autoweg) overgestoken naar het tweerichtingsfietspad.
xtnt.nl
10
Groeidocument Waar de reis begint
Figuur 23 (L). Middenstreep op het tweerichtingsfietspad Kamerlingh Onneslaan ontbreekt. Figuur 24 (M). Fietsers nemen een alternatieve route vanaf de Zeemanlaan naar de Kamerlingh Onneslaan Figuur 25 (R). Fietsers nemen een alternatieve route vanaf de Zeemanlaan naar de Kamerlingh Onneslaan + gebruik van verschillende materialen in de straat. Bevindingen: Zeemanlaan ter hoogte van de Albert Heijn (middag) • Inrichting van de situatie: De weg is hier relatief breed en voorzien van fietssuggestiestroken. Omdat er in dit gebied een aantal winkels te vinden zijn, is het een belangrijke bestemmingslocatie. Dat zorgt voor veel afslaand verkeer en zorgt er tevens voor dat verkeer vaak moet stoppen voor voetgangers op het zebrapad. • Gedrag van de verkeersdeelnemers: Er rijdt een mix van auto’s, vrachtverkeer en fietsers op de Zeemanlaan. Door de diverse inritten bij de parkeerplaatsen rondom de winkels moet doorgaand verkeer vaak stoppen om auto’s uit een inrit ruimte te bieden om op de laan te draaien. 50 km/h voelt voor deze weg daarmee hard aan. Deze snelheid wordt dan ook door bijna geen automobilist gereden, de gemiddelde snelheid ligt lager. Bevindingen: Pa Verkuijllaan – ter hoogte Adelaarstraat (ochtend) Op het moment van de schouw werden de werkzaamheden opgemerkt, waarbij het verkeer een flauwe bocht maakt en de Adelaarstraat is afgesloten.
Ingegeven door de situatie ter plekke, met een goede verkeersafhandeling, is besloten deze locatie over te slaan voor de schouwrapportage. Bevindingen: Akerdijk • Inrichting van de situatie: Op de Akerdijk geldt een snelheidslimiet van 30 km/u. Toch is de snelheid op deze weg (gevoelsmatig, maar uit data blijkt ook daadwerkelijk) vaak hoger. De Akerdijk is smal en druk met veel gemotoriseerd verkeer en fietsers (ook recreatief). Omdat de weg erg lang en recht is (verkeerskundig bekend als een 'lange rechtstand'), heeft verkeer het gevoel dat ze relatief hard kunnen rijden omdat ze ver vooruit kunnen kijken en de ruimte hebben om harder te rijden dan toegestaan. Bovendien is de weg tussen Lijnden en Akerdijk 116F nog 50 km/u. Daarna veranderd de inrichting van de weg niet, maar wordt de weg wel 30 km/u. Omdat de fysieke inrichting niet veranderd, is de verandering van snelheidslimiet niet geloofwaardig. • Gedrag van de verkeersdeelnemers: Om de snelheid op de weg te verlagen, zijn op diverse locaties wegversmallingen aangebracht. De versmallingen hebben enerzijds nut; verkeer moet vertragen om voorrang te verlenen. Anderzijds zorgt het ook voor potentieel gevaarlijke situaties omdat fietsers de versmallingen kunnen passeren, terwijl gemotoriseerd verkeer ineens ver op de linkerzijde van de rijbaan te vinden is.
Daarnaast komen (recreatieve) fietsers en gemotoriseerd verkeer in het algemeen toch al vaak in potentiële conflictsituaties omdat passeren op de weg lastig is.
xtnt.nl
11
Groeidocument Waar de reis begint
Bevindingen: Kruising Pa Verkuijllaan – Burgemeester Amersfoordtlaan • Inrichting van de situatie: De kruising tussen Pa Verkuijllaan en Burgemeester Amersfoordtlaan is erg ruim opgezet. De Pa Verkuijllaan is bij de aansluiting op de kruising breed. Dat zal onder meer komen door de aanwezigheid van de buslijn; de bus heeft veel ruimte nodig om deze bocht te kunnen maken. • Gedrag van de verkeersdeelnemers: Gemotoriseerd verkeer maakt gebruik van de extra ruimte op deze kruising. Verkeer tussen de Pa Verkuijllaan en Burg. Amersfoordtlaan (richting Sloten) rijdt relatief hard door op de kruising omdat ze de bocht deels 'af kunnen snijden' door de geboden ruimte. Fietsers die vanuit de kant van Sloten op de Burg. Amersfoordtlaan rijden en linksaf de Pa Verkuijllaan in willen gaan, hebben weinig zicht op het verkeer en worden ook makkelijk over het hoofd gezien. Fietsers vanuit de Pa Verkuijllaan richting de Zeemanlaan staat daarnaast vaak op onhandige wijze opgesteld voor de kruising.
Figuur 26 (L). Brede aansluiting van de Pa Verkuijllaan op de Burgemeester Amersfoordtlaan. Figuur 27 (R). De aansluiting richting Pa Verkuijllaan wordt erg breed en verkeer neemt veel snelheid mee richting kruispunt. Bevindingen: Robert Kochstraat De werkzaamheden waren nog niet helemaal afgerond, de voetpaden aan de kant van de Kamerlingh Onneslaan waren nog niet afgemaakt. Het bouwterrein werd op het moment van de schouw leeggemaakt, de vrachtauto’s en kraan die daarvoor nodig waren, hielden het verkeer enigszins op. Tussen 17.15 en 17.45 zijn in totaal 70 auto’s geteld: 2/3e reed vanaf de Oleanderlaan de straat in, 1/3e vanaf de Kamerlingh Onneslaan. Het viel op dat dat na half zes meer auto’s vanaf de Oleanderlaan kwamen, het eerste kwartier was de verhouding meer gelijk. De snelheden waren passend bij de inrichting, voor het gevoel lagen deze rond de 30 á 40 km/uur. Er waren weinig of geen fietsers en voetgangers. Bij de beide aansluitingen waren geen conflicten te zien met ander verkeer.
2
b) Interviews Naast de input van bewoners, die we krijgen via de kopgroep en het belevingsonderzoek, is het ook waardevol om de input van een aantal belangrijke stakeholders op te halen. XTNT heeft daarom een aantal partijen geïnterviewd en de belangrijkste punten van deze interviews vatten we hier samen.
Interview Team Handhaving Haarlemmermeer (gesproken met coördinator Handhaving en Toezicht) Team Handhaving heeft meerdere zorgen omtrent de verkeerssituatie in Badhoevedorp. Eén van de toegangswegen tot het dorp, de Oleanderlaan en Robert Kochstraat is afgewaardeerd van 80km/u naar 30km/u maar is niet rustiger geworden; dit komt door de woningen en geparkeerde auto’s. Maakt dit de straten nog wel geschikt als toegangsweg? Andere punten van zorg is het inrijverbod op de Sloterweg, de spitsafsluiting op de Nieuwemeerdijk en de toekomstige situatie op de Zeemanlaan
xtnt.nl
12
Groeidocument Waar de reis begint
na voorgenomen realisatie van de knip. De parkeerdruk, met name in de weekenden als gevolg van voetbalwedstrijden, is terugkerend onderwerp van klachten bij bewoners in het oude deel van Badhoevedorp die het team ontvangt. Het team ziet absolute prioriteit in het verduidelijken van de verkeerssituatie in het centrum, ook de overlast van sluipverkeer op de Akkerdijk en Nieuwemeerdijk zou moeten worden aangepakt. Bij oplossingen moet worden stilgestaan bij praktische uitvoerbaarheid, zowel in verkeerskundig opzicht als slimme inzet capaciteit. De inzet van handhavers mag niet het doel zijn, zij zijn het sluitstuk van een deugdelijke maatregel die in de praktijk moet werken. Voor het vervolg van het evaluatieproces wijst het team Handhaving op het belang van inzicht op knelpunten binnen Badhoevedorp. Wanneer maatregelen of verbeteringen voor het nieuwe VSP worden gemaakt moet men bedacht zijn op de inzet die sommige maatregelen kunnen vragen van team Handhaving. Denk aan parkeerverbod of inrijverboden. Bedenk bij elke maatregel hoeveel fte handhaving dat kost, gebruik een norm. Advies voor de kopgroep is om te komen tot goed doordachte maatregelen, gestoeld op de praktijk en niet enkel op analyse uit verkeersmodellen.
Interview Politie (gesproken met senior Gebiedsgebonden Politiezorg en een verkeersadviseur DROS N-H) Zowel het basisteam Haarlemmermeer als de verkeersadviseur van de politie Noord-Holland hebben zorgen over de verkeerssituatie in het dorp. Strekking is dat de infrastructuur in de vorm van een soort ringstructuur achter loopt met alle bouwontwikkelingen, waardoor doorgaand verkeer rijdt op straten die voor bestemmingsverkeer bedoeld zijn. Het huidige wegennet is niet geschikt voor de groei van het dorp en het ontbreekt aan echt structurele verbetering ervan. Woningbouw zorgt voor meer verkeer en dat past niet altijd bij het afwaarderen (bijvoorbeeld van 50 naar 30 km/u of versmallen). Zo vraagt de politie zich af of de voorgenomen kam-structuur voldoet bij een groeiend aantal inwoners en voorzieningen. Waar het gaat om wegen waar 30 km/u wordt ingevoerd, is alleen het plaatsen van alleen maximum snelheidsborden niet genoeg om de gewenste snelheid op te roepen. In het algemeen geldt bij snelheidsovertredingen dat als de weginrichting blijft uitnodigen tot harder rijden dan de maximumsnelheid, er in veel gevallen ook harder gereden zal worden. Dan is het voor de politie lastig handhaven; ze kunnen niet het merendeel van de automobilisten op de bon gaan slingeren en het valt dan ook lastig uit te leggen.
Maatregelen die veel weerstand opleveren bij verkeersdeelnemers kunnen leiden toto compensatiegedrag. Veelal wacht de gemeente met de herinrichting van wegen tot er groot onderhoud aan de riolering nodig is. Dit doen overigens veel gemeenten. Dat maakt wel dat er klachten van bewoners binnen blijven komen tot er daadwerkelijk aanpassingen plaatsvinden. De grootste knelpunten voor Badhoevedorp voor de komende tijd volgens de geïnterviewde politiemensen zijn: - de kam-structuur in verhouding tot woningbouw - de Sloterbrug als kwetsbare doorgang - ontwikkelingen rondom Badhoevedorp (welke keuzes in mobiliteit maakt Amsterdam bijvoorbeeld?) Tot slot vraagt de politie aandacht voor het verplaatsen van de sportvelden. De oversteekbaarheid van de Schipholweg voor fietsers is daarbij een kwetsbaar punt en het is maar de vraag of de voorgenomen plannen dit voldoende in veilige banen kunnen leiden. Interview ondernemersvereniging – BusinessclubBadhoevedorp (gesproken met eigenaar data-telecombedrijf) De Sloterbrug vervult een belangrijke rol in de ontsluiting van het dorp (mede voor zwaar verkeer). Door de afstelling van de verkeerslichten bij de Sloterbrug moet het verkeer onnodig lang wachten. Dit zorgt voor minder economisch belangrijk verkeer uit Amsterdam. Bedrijven kunnen het door beperkte bereikbaarheid moeilijk krijgen.
De bereikbaarheid met de auto en vrachtauto staat centraal, maar fiets en ov zijn ook belangrijk (onder andere voor toeristen). Tram, nachtbus en deelscooters uit Amsterdam lopen niet door tot Badhoevedorp, wat de isolatie vergroot. Op korte termijn moeten al verbeteringen uitgevoerd worden. Ondernemers moeten meer betrokken worden bij de grote veranderingen. Er worden twijfels geuit bij de gebruikte verkeersmodellen. De realisatie van het Lint is positief.
xtnt.nl
13
Groeidocument Waar de reis begint
Ondernemers/bedrijven en bewoners hebben een gemeenschappelijk belang. Een gevarieerd aanbod in winkels en werkgelegenheid en multimodale bereikbaarheid zorgen voor een levendig dorp. Bereikbaarheid met de auto sluit veiligheid en fietsvriendelijke inrichting niet uit. De (aansluitingen op de) kamstructuur en 30km/u regime zijn niet logisch. Deze inrichting zorgt voor meer onveiligheid dan het inrichten als 50 km/u-straat met overzichtelijke voorrangssituaties. In het bijzonder worden genoemd de Nieuwemeerdijk. Akerdijk en Sloterbrug. Veel straten zijn te smal. Het opwerpen van een knip in het centrum op de Zeemanlaan (of andere plaatsen) is zeer onwenselijk en een onnodige maatregel. Een idee is om tussen de Van der Waalstraat en Sloterweg een 30 km/u-zone met een dorpse uitstraling in te richten.. Neem de nieuwe wijk Quatrebras qua straat en groen als voorbeeld voor veel meer wijken. Interview Vervoerregio Amsterdam (VRA) (gesproken met concessiemanager) Samen met gemeente Haarlemmermeer en Connexxion wordt het OV vormgegeven in Badhoevedorp. Dit gebeurt in de zogeheten concessie (een contract tussen Vervoerregio Amsterdam en vervoerder). De samenwerking met de Vervoerregio Amsterdam heeft onder andere geleid tot de goed gebruikte HOV-buslijn 356 via de Schipholweg. Er wordt goed gebruik gemaakt van de buslijnen over de Schipholweg.
Wat betreft het busvervoer door het dorp is men minder tevreden. De afgelopen jaren is Connexxion door gemeentelijk beleid genoodzaakt geweest om de busroutes te wijzigen. Zo is de Robert Kochstraat ontoegankelijk gemaakt voor normale (grote) bussen waardoor lijn 192 niet meer door Badhoevedorp kan rijden. Gemeente Haarlemmermeer heeft aangeven de straat niet aan te passen. Vanaf mei 2025 komt daarom lijn 192 te vervallen. Ook werd eerder de voorgestelde busroute van lijn 195 via de Sloterweg onwenselijk verklaard door de gemeente Haarlemmermeer. Hiermee werden problemen van hinder verplaatst (naar onder meer de Pa Verkuillaan). Het gevolg daarvan is dat het centrum nu niet meer per bus bereikbaar is. De Vervoerregio Amsterdam wacht het huidige evaluatieproces af en neemt de uitslag van het onderzoek van XTNT mee in hun verdere overwegingen. Idealiter ziet de Vervoerregio dat lijn 195 via de Sloterweg zo spoedig mogelijk in ere wordt hersteld. Op die manier kan openbaar vervoer Badhoevedorp bereikbaar houden en de sociale functie vervullen voor reizigers zonder auto. Interview Fietsersbond afd. Haarlemmermeer De Fietsersbond vindt dat het doorgaande fietsverkeer niet tot nauwelijks een rol speelt in het VSP. Dit is opmerkelijk omdat er veel mensen fietsen voor werk naar onder meer Schiphol Er zijn zorgen over de verkeersveiligheid voor fietsers.
Op hoofdlijnen voldoet de inrichting wel, maar er zijn opvallend weinig vrijliggende fietspaden in Badhoevedorp. Wegen in het centrum zijn te smal voor al het verkeer dat zij moeten verwerken waarvan fietsers de dupe zijn (zo moet het fietsverkeer de belangrijkste bevoorradingsroute in het dorp delen met vrachtverkeer). Bij de Sloterbrug is het gevaarlijk voor fietsers. Dit wordt gedeeltelijk veroorzaakt door het gedrag van fietsers zelf als reactie op de autogerichte inrichting. Over de Sloterbrug is bij betrokken partijen onenigheid. Sommigen willen wel een extra parallelle brug, anderen niet. Er zou dan ook een forse ingreep op de fietsinfrastructuur in Badhoevedorp en Sloten nodig zijn. Deze extra brug komt er niet. Een extra fietsbrug tussen de Kamerling Onneslaan naar het Anker met aansluiting op het bus- en tramnetwerk van de GVB zou het knelpunt voor fietsers bij de Sloterbrug verminderen. Als belangrijkste veroorzakers van de verkeersproblemen voor fietsers in Badhoevedorp wordt de (oversteekbaarheid van de) (kam)structuur benoemd en het rijgedrag van automobilisten. Ook het doorgaand autoverkeer geeft een grotere druk op de infrastructuur.
xtnt.nl
14
Groeidocument Waar de reis begint
Absolute prioriteit moet worden gegeven aan het autoluw maken van Badhoevedorp. Daarnaast moeten fietstellingen en maatregelen die daarop gebaseerd worden een veel belangrijkere rol krijgen in de toekomstige plannen. De Fietsersbond besluit het interview met op te merken dat Badhoevedorp geen doorfietsroute heeft, terwijl er hier wel behoefte aan is. Een inventarisatie van enkele jaren terug van de fietsinfrastructuur is via Google Maps aangeboden.
Kopgroep 3 – 25 september 2024 De derde kopgroep vond plaats op 25 september 2024. De planning van de hele tussenevaluatie werd toegelicht en daarna heeft XTNT de resultaten van het schouwen toegelicht en was er ruimte voor vragen vanuit de kopgroep. Veel kopgroep-leden herkenden de conclusies uit de schouw, maar er was ook nog wel twijfel of er voldoende is geschouwd. In ieder geval zal XTNT nog extra gaan schouwen op de kruising Pa Verkuijllaan – Burgemeester Amersfoordtlaan en de Akerdijk (richting Lijnden). Daarnaast kunnen kopgroepleden ter aanvulling via de mail eigen observaties en foto’s aanleveren. In oktober en november zal het belevingsonderzoek onder bewoners worden uitgevoerd. Met de kopgroep is nagedacht welke onderwerpen moeten terugkomen in de vragenlijst. De 5 belangrijkste onderwerpen die volgens de kopgroep terug moeten komen in de vragenlijst zijn: • Snelheid van het verkeer • Inrichting van het verkeer en de (te) smalle wegen • Doorstroming van het verkeer en de kamstructuur • Openbaar vervoer • De hoeveelheid (vracht)verkeer Andere onderwerpen die de kopgroepleden ook graag terugzien in het belevingsonderzoek zijn: voetgangers, toegankelijkheid, de Sloterbrug en de naleving van eenrichtingsverkeer.
2. Opzet belevingsonderzoek Op basis van de uitkomsten uit de 3e kopgroep (zie kader), het VSP, gesprekken met de gemeente en het schouwen, heeft XTNT een vragenlijst opgesteld om bij bewoners op te halen hoe zij het verkeer in Badhoevedorp beleven. De vragenlijst kon ingevuld worden van 17 oktober t/m 10 november. Op 5 november organiseerde de dorpsraad een inloopbijeenkomst in het Dorpshuis. Bewoners die het lastig vinden om de vragenlijst in te vullen of bijvoorbeeld geen computer hebben, konden hier terecht. De vragenlijst is op verschillende plekken onder de aandacht gebracht: alle inwoners ontvinden thuis een kaart en daarnaast werd er gecommuniceerd op social media, de lokale krant en via de dorpsraad. De vragenlijst was als volgt opgebouwd: 1. Een aantal persoonlijke vragen, zoals woonwijk en leeftijd (het is niet verplicht om deze informatie te geven). 2. Een aantal vragen waarbij we vragen wat bewoners van de verkeersveiligheid, doorstroming en inrichting vinden op specifieke straten en kruispunten uit het Verkeersstructuurplan, zoals bijvoorbeeld de Sloterweg en de Burgemeester Amersfoordtlaan. 3. Ongeveer 20 stellingen over hoe bewoners het verkeer ervaren. De stellingen gaan onder andere over de doorstroming van het verkeer, snelheid, de inrichting van de straten, de hoeveelheid verkeer, fietsen, voetgangers en het openbaar vervoer. 4.
Een open vraag om bewoners de gelegenheid te geven aanvullende opmerkingen te plaatsen die niet terug zijn gekomen in de vragen. 5. Een vraag of bewoners verder willen doorpraten over hun ervaringen via een telefonisch interview.
xtnt.nl
15
Groeidocument Waar de reis begint
Kopgroep 4 – 20 november 2024 De vierde kopgroep stond in het teken van de verkeersfoto: een feitelijk overzicht van hoe het verkeer er op dit moment (in 2024) uitziet in Badhoevedorp. We hebben gekeken naar: - Het aantal auto’s op bepaalde wegen; - Waar het autoverkeer naar toe rijdt en waar het vandaan komt; - Hoe hard er wordt gereden en op welke plekken ongelukken zijn geregistreerd; - Op welke plekken het autoverkeer oponthoud heeft; - Het OV-netwerk en de bereikbaarheid van de haltes; - Het fiets- en voetgangersnetwerk. Na de presentatie gingen we in drie kleinere groepen uiteen en kreeg iedereen de mogelijkheid om vragen te stellen of andere opmerkingen te maken. Alles wat in de kleinere groepjes is opgehaald staat in het document ‘’20241120 Verslag Kopgroep 4e bijeenkomst’’. De verkeersfoto wordt toegelicht in hoofdstuk 3.
3. Verkeersfoto 2024 De verkeersfoto geeft een feitelijk overzicht van het verkeer in Badhoevedorp in 2024. De verkeersfoto is gemaakt op basis van verschillende data, zoals verkeerstellingen van de gemeente Badhoevedorp, data van navigatiedienst TomTom en data van verkeerskundig ICT-bureau VIA. In deze hoofdstuk lichten we de verkeersfoto toe. Waar rijdt het autoverkeer? Figuur 28 laat zien waar het verkeer in Badhoevedorp in 2024 rijdt op basis van een verkeersmodel. Dit model geeft inzicht in toekomstige verkeersstromen. Het verkeersmodel kan bijvoorbeeld voorspellen hoeveel voertuigen er zullen rijden als er woningen bijkomen. Hoe dikker de oranje balk, hoe meer verkeer er rijdt. De Schipholweg is de belangrijkste weg waar het meeste verkeer over rijdt. Verkeer verspreidt zich vanaf de Schipholweg over wegen zoals de Oleanderlaan en de Pa Verkuijllaan en bereikt op die manier hun bestemming in verschillende delen van het dorp. Ook de Sloterbrug valt op. Dit plaatje zegt niets over of dit té veel verkeer is. Sommige straten, zoals de Schipholweg, zijn ingericht om veel verkeer te verwerken. •
• • •
xtnt.nl
De Schipholweg is de belangrijkste en drukste weg, met tussen de 5.000 en 15.000 voertuigen per dag. Van de Schipholweg gaat het verkeer naar andere wegen, zoals de Oleanderlaan en de Pa Verkuijllaan, die belangrijke routes zijn naar andere delen van het dorp. Op de Oleanderlaan rijden tussen de 2.500 en 5.000 voertuigen per dag, Op de Pa Verkuijllaan - Burgemeester Amersfoordtlaan - Langsom (Sloterbrug) rijden tussen de 5.000 en 15.000 voertuigen per dag. Andere wegen met veel verkeer zijn de Sloterweg, Kamerlingh Onneslaan en Akerdijk - Nieuwemeerdijk, met tussen de 1.000 en 5.000 voertuigen per dag.
16
Groeidocument Waar de reis begint
Figuur 28. Aantal motorvoertuigen per etmaal (Verkeersmodel, 2024) Hoe druk is het? De gemeente Haarlemmermeer voert regelmatig verkeerstellingen uit. Met telslangen wordt het verkeer gedurende twee weken op een aantal punten geteld. Als er gedurende die periode afsluitingen zijn of incidentele gebeurtenissen in de omgeving (zoals een ongeval op de snelweg), dan heeft dat invloed op de uitkomst van de tellingen. Daardoor ontstaan verschillen tussen de tellingen en de uitkomst van het verkeersmodel. Het verkeersmodel houdt namelijk geen rekening met tijdelijke afsluitingen en incidentele gebeurtenissen omdat de voorspellingen van het verkeersmodel een jaargemiddelde zijn. In figuur 29 zie je het aantal getelde voertuigen per dag op verschillende locaties in 2014 en 2024. De route via de Pa Verkuijllaan is in 2024 een stuk drukker dan in 2014 en de route via de Oleanderlaan en Robert Kochstraat juist een stuk rustiger. De daling heeft er mee te maken omdat de cijfers van 2014 in de situatie was van een doorgaande 50km/u (oude Robert Kochstraat) en doorgaande 80km/u weg (oude Amsterdamse Baan) en deze in de nieuwe situatie vervangen zijn voor een nieuwe ontsluiting voor het westelijke deel van Badhoevedorp (Oleanderlaan; 50km/u) en wijkontsluitingsweg (Robert Kochstraat; 30km/u), waarmee de verkeersstructuur is gewijzigd en daarmee ook de verkeersstromen in en rond het dorp.
Schipholweg is niet heringericht in die tussentijd. De daling van de hoeveelheid verkeer op de Burgemeester Amersfoordtlaan is grotendeels voortgekomen uit het doortrekken van de S106/Amsterdamse Baan rechtstreeks naar de nieuwe A9 en het toepassen van knips door de gemeente Amsterdam. Deze knips houden enerzijds verkeer uit Badhoevedorp richting de A10 tegen. Anderzijds kan het goed zijn dat het verkeer uit Amsterdam naar verhouding wel is toegenomen, maar dat dit totaal aantal netto lager is.
xtnt.nl
17
Groeidocument Waar de reis begint
Figuur 29. Aantal motorvoertuigen per dag (tellingen 2014 en 2024) Waar gaat het verkeer naar toe? De figuren 30 t/m 32 laten, op basis van deze Floating Car Data, zien waar het verkeer naar toe rijdt vanaf een bepaald punt (het blauwe balkje). Floating Car Data is een moderne manier om verkeersgegevens te verzamelen. De gegevens worden verzameld door elektronische apparatuur zoals navigatiesystemen en mobiele telefoons te volgen, denk aan Flitsmeister en Google Maps. • Van het verkeer dat vanuit het westen op de Schipholweg rijdt (figuur 30) zien we dat 32% Badhoevedorp in rijdt via de Oleanderlaan, 10% via de Sloterweg en 15% via de Pa Verkuijlaan. Een derde van het verkeer rijdt Badhoevedorp voorbij en is dus doorgaand verkeer over de Schipholweg. In de ochtendspits zien we bijna hetzelfde beeld, behalve dat een nog groter deel Badhoevedorp voorbij rijdt (ca. 40%). • Vanaf de andere kant (figuur 31) zien we dat 33% Badhoevedorp in rijdt via de Pa Verkuijllaan, 11% via de Sloterweg en 2% via de Oleanderlaan. 40% van het verkeer rijdt Badhoevedorp voorbij en is dus doorgaand verkeer. In de ochtendspits zien we dat er met name meer verkeer Badhoevedorp in rijdt via de Pa Verkuijllaan (43%). • Van het verkeer dat over de Sloterbrug richting Badhoevedorp rijdt, heeft zo’n 31% geen bestemming in Badhoevedorp (figuur 32).
Dat betekent dat grofweg één op de drie auto’s die over de Sloterbrug Badhoevedorp in rijdt, het dorp weer verlaat. Dit doen ze via de Akerdijk (5%), de Schipholweg (19%) en de Nieuwemeerdijk (7%). Ook hier zien we dat het beeld in de ochtendspits grotendeels gelijk blijft, maar een nog groter deel van het verkeer (ongeveer 40% in de spits t.o.v. 31% algemeen) verlaat Badhoevedorp direct.
xtnt.nl
18
Groeidocument Waar de reis begint
Figuur 30. Waar gaat het verkeer heen vanaf de Schipholweg t.h.v. de Oleanderlaan (Data TomTom Move, 1 mrt– 1 jun 2024)
Figuur 31. Waar gaat het verkeer heen vanaf de Schipholweg t.h.v. Pa Verkuijllaan (Data TomTom Move, 1 mrt– 1 jun 2024)
xtnt.nl
19
Groeidocument Waar de reis begint
Figuur 32. Waar gaat het verkeer heen vanaf de Sloterbrug (Data TomTom Move, 1 mrt– 1 jun 2024) Hoe hard wordt er gereden? Vooral op de Akerdijk, Nieuwemeerdijk en de Rijsvogelstraat wordt harder gereden dan toegestaan. Dit geldt ook voor delen van de Sloterweg en de Kamerlingh Onneslaan. Er zijn ook plekken, zoals bijvoorbeeld op grote delen van de Schipholweg, waar verkeer wel de toegestane snelheid rijdt (figuur 33).
Figuur 33. Waar wordt er te hard gereden? (Viastat, gemiddelde overschrijding juni 2024)
xtnt.nl
20
Groeidocument Waar de reis begint
Waar gebeuren er ongelukken? De figuren 34 en 35 geven clusters van geregistreerde ongevallen aan over de afgelopen drie jaar (2021, 2022 en 2023). Hoe groter de stip, hoe meer geregistreerde ongevallen op die locatie. Geregistreerde ongevallen zijn ongevallen die door de politie zijn vastgelegd. Ongelukken waar geen politie bij betrokken is, zijn hier niet opgenomen. Deze figuren laten dus niet het hele plaatje zien. Wel kunnen we zien waar zich knelpunten voordoen.
-
Personenauto’s (excl. bestel- en vrachtauto’s) Wegvakken met groter aantal geregistreerde ongevallen: Schipholweg 21 Nieuwemeer- / Akerdijk 13 Pa Verkuijl/Burg. Amersfoordtlaan 8 Kamerlingh Onneslaan 6
Figuur 34. Clusters van geregistreerde ongevallen met personenauto’s (2021, 2022 en 2023)
-
Fiets (excl. e-bike) Wegvakken met groter aantal geregistreerde ongevallen: Kamerlingh Onneslaan 4 Nieuwemeerdijk 3
Figuur 35. Clusters van geregistreerde ongevallen met fietsers (2021, 2022 en 2023)
xtnt.nl
21
Groeidocument Waar de reis begint
Doorstroming Als we willen weten hoe het verkeer in Badhoevedorp doorstroomt, kijken we naar cijfers die aangeven hoeveel vertraging er op bepaalde wegen optreedt. Vertragingen treden vooral op bij de Schipholweg, de Zeemanlaan en rondom de Sloterbrug op de Akerdijk en Burgemeester Amersfoordtlaan (figuur 36).
Figuur 36. Oponthoud in vergelijking met de gemiddelde snelheid en duur van het traject (juni 2024)
xtnt.nl
22
Groeidocument Waar de reis begint
Openbaar vervoer In Nederland wordt het openbaar vervoer vastgelegd in OV-concessies. Een OV-concessie geeft een vervoersbedrijf de opdracht om het openbaar vervoer in een bepaald gebied uit te voeren. Het vervoersbedrijf krijgt allerlei eisen mee waar ze zich aan moeten houden, bijvoorbeeld over het aantal buslijnen en haltes. Meestal gelden deze concessies voor 10 jaar. De gemeente Haarlemmermeer is onderdeel van de OV-concessie Amstelland-Meerlanden. Vervoersbedrijf Connexxion heeft de huidige concessie gewonnen en deze loopt nog t/m 2032. Extra informatie hierover staat in de tijdlijn openbaar vervoer (zie de bijlage). Op figuur 37 staan de buslijnen die in en langs Badhoevedorp rijden. De route van de 192 loopt officieel via de Robert Kochstraat (zoals op het kaartje). Maar door omstandigheden rijdt deze sinds december 2022 om via de Schipholweg. Ook hierover staat extra informatie in de tijdlijn openbaar vervoer. De maximaal acceptabele loopafstand naar een normale bushalte is in Nederland 400 meter (paarse cirkels). Voor een R-net halte is dit 800 meter (rode cirkels). Een deel van Badhoevedorp heeft daarmee een goede toegang tot het openbaar vervoer, maar er zijn ook grote delen die geen acceptabele toegang hebben tot het openbaar vervoer, waaronder het centrum (gebied tussen Kamerlingh Onneslaan en Pa Verkuijllaan) en Badhoevedorp Oost.
Badhoevedorp West heeft ook een beperkte toegang tot het openbaar vervoer, omdat lijn 194 sinds de coronacrisis alleen overdag rijdt en niet in de avonden en weekenden.
Figuur 37. Openbaar vervoer in Badhoevedorp per 15-12-2024
xtnt.nl
23
Groeidocument Waar de reis begint
Fietsers en voetgangers Er zijn diverse fietsroutes die in en rondom Badhoevedorp liggen. Op figuur 38 zie je in rood de hoofdfietsroutes van de gemeente Badhoevedorp. De rode stippellijnen zijn fietsroutes die nog worden aangelegd, zoals delen van het lint. Het lint zal tot 2030 in fases worden aangelegd.
Figuur 38. Fietsnetwerk Badhoevedorp
In paars is de regionale doorfietsroute te zien die in Badhoevedorp via de Schipholweg loopt. In groen zijn enkele recreatieve fietsroutes te zien. Het Lint zal ook voor voetgangers een belangrijke verbinding worden tussen de verschillende voorzieningen in Badhoevedorp. Denk bijvoorbeeld aan scholen, buurthuizen, sportverenigingen, winkelvoorzieningen en diverse andere locaties.
Kopgroep 5 – 29 januari 2025 De vijfde kopgroep vond plaats op 29 januari 2025. Er werden een aantal mededelingen gedaan en er was ruimte voor vragen naar aanleiding van het vorige verslag. Op basis daarvan is besloten dat XTNT nog extra zal schouwen op de Robert Kochstraat, omdat die nu nog ontbreekt en wordt gemist. De schouw zal plaatsvinden in maart, als de werkzaamheden (op de kruising Kamerlingh Onneslaan – Robert Kochstraat) klaar zijn. De vijfde kopgroep stond daarnaast vooral in het teken van het belevingsonderzoek: wat vindt Badhoevedorp? XTNT heeft de resultaten van het belevingsonderzoek gepresenteerd aan de hand van een aantal vaste onderwerpen: - Snelheid & veiligheid; - Doorstroming / kamstructuur / knip; - Openbaar Vervoer; - Fietsers en voetgangers; - Toegankelijkheid. Na de presentatie kon de kopgroep vragen stellen. Op basis daarvan heeft XTNT extra analyses uitgevoerd om te zien of er verschillen te zien zijn tussen wijken. Ook is voor een aantal vragen gekeken of er verschillen te zien zijn tussen jonge en oudere respondenten. De resultaten van het belevingsonderzoek worden toegelicht in hoofdstuk 4.
xtnt.nl
24
Groeidocument Waar de reis begint
4. Resultaten belevingsonderzoek: wat vindt Badhoevedorp? 1. Demografische gegevens Van 17 oktober tot en met 10 november 2024 konden alle inwoners van Badhoevedorp een vragenlijst over het verkeer invullen. De vragenlijst is door 2537 personen volledig ingevuld. 1.1 Geslacht en woonsituatie De vragenlijst kent een bijna gelijke man-vrouw verhouding; zo was 47.5% van de respondenten man en 50.8% vrouw. Dit komt overeen met de man-vrouw verdeling in Badhoevedorp. In 2024 woonden er 7.255 mannen (49,5%) en 7.400 vrouwen (50,5%) in Badhoevedorp (Statline CBS, 2024). Als we kijken naar de leeftijdsverdeling van de respondenten (figuur 39a) en de werkelijke leeftijdsverdeling in Badhoevedorp (figuur 39.b) dan zijn de jongeren van 18 – 29 jaar en de ouderen van 75 jaar of ouder minder goed vertegenwoordigd in de vragenlijst. Figuur 39a: leeftijdsverdeling respondenten % 40
Figuur 39b: leeftijdsverdeling Badhoevedorp
% (2024, BRP) 30
34
35
29
30
24
25
5
16
13
15
15 10
20
20
20
26
25
25
10
9
5
3
0
0 18 - 29 jaar 30 - 44 jaar 45 - 59 jaar 60 - 75 jaar 75 jaar of ouder
18 - 29 jaar 30 - 44 jaar 45 - 49 jaar 60 - 74 jaar 75 jaar of ouder
Meer dan driekwart van de inwoners die de vragenlijst heeft ingevuld woont samen of is getrouwd. 44% daarvan heeft één of meer thuiswonende kinderen. Van de respondenten is 18% alleenstaand, waarvan 6% met één of meer thuiswonende kinderen.
Figuur 40: % respondenten per woonsituatie Zeg ik liever niet
3
Anders
2
Alleenstaand met één of meer thuiswonende kinderen
6
Alleenstaanden zonder kinderen
12
Samenwonend of getrouwd zonder kinderen Samenwonend of getrouwd met één of meer thuiswonende kinderen
33
44 0
xtnt.nl
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
25
Groeidocument Waar de reis begint
1.2 Verdeling over het dorp Op onderstaand kaartje zijn de wijken van Badhoevedorp te zien. Sommige wijken zijn beter vertegenwoordigd dan andere, maar in elke wijk is de vragenlijst door een redelijk aantal mensen ingevuld (tabel 1).
Tabel 1: Aantal ingevulde vragenlijsten Verkeer in Badhoevedorp november 2024 Aantal absoluut
% t.o.v. totaal ingevulde vragenlijsten
Aantal inwoners per wijk (bron: CBS 2024)
% t.o.v. inwoners in wijk
1 (Noordwest) 2 (West) 3 (Noordoost)
446 223 152
17.6% 8.8% 6.0%
2.955 1.185 1.285
15.1% 18.8% 11.8%
4 (Antoniushoeve) 5 (Zuid) 6 (Schuilhoeve)
141 187 47
5.6% 7.4% 1.9%
1.265 940 385
11.1% 19.9% 12.2%
7 (Bouwlust) 8 (Oost) 9 (Dijk) 10 (Omgeving) 11 (Nieuwe meer) 12 (Centrum) Ik woon niet in Badhoevedorp Zeg ik liever niet
437 187 114 43 58 351 136
17.2% 7.4% 4.5% 1.7% 2.3% 13.8% 5.4%
3.030 1.010 525 115 450 1.475 -
14.4% 18.5% 21.7% 37.4% 12.8% 23.8% -
15
0.6%
-
-
xtnt.nl
26
Groeidocument Waar de reis begint
We zien dat een groot deel van de respondenten (65,8%) al meer dan 10 jaar in Badhoevedorp wonen. Daarnaast is er een groep van 16.5% die tussen de 1 en 5 jaar in Badhoevedorp woont, gevolgd door 11.7% die hier 6 tot 10 jaar woont. 1.3 Gebruik van verschillende vervoermiddelen Het merendeel van de inwoners die de vragenlijst heeft ingevuld gebruikt regelmatig de auto, maar ook een heel groot gedeelte fietst vaak. Daarnaast wandelt meer dan de helft van de inwoners regelmatig. 14% pakt regelmatig de tram en 32% de bus (figuur 41).
Figuur 41: Welk van de vervoermiddelen gebruik je regelmatig? (meerdere antwoorden mogelijk) Anders Eigen motor Taxi Eigen scooter Tram Bus Wandelen Deelfiets E-bike of fatbike Eigen fiets Deelauto Eigen auto
2 6 9
11 14 32 57 0,4 38 70 1 94 0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
2. Snelheid Te hard rijden: veel respondenten vinden dat automobilisten te hard rijden in Badhoevedorp (> 70%). Een kleinere groep ziet dit probleem niet (+/- 15%). Men maakt zich ook zorgen over het te hard rijden op 30 km-wegen (75%), 10% deelt deze zorg niet. Aan de snelheid houden: een klein deel van de respondenten (bijna 9%) geeft aan het zelf moeilijk te vinden om zich aan de snelheid te houden. Het overgrote deel (driekwart) geeft aan geen moeite te hebben om zich aan de maximumsnelheid te houden. Sociaal wenselijk antwoorden ligt hier op de loer. Daarnaast veroordelen we vaak het gedrag van anderen, zonder ons altijd bewust te zijn dat we het zelf ook soms doen. Uit ander onderzoek (in andere steden) blijkt dat bewoners van wijken vaak klagen over te hard rijden, waarna blijkt dat zij het zelf vaak zijn die te hard rijden door die wijk, omdat ze die omgeving goed (denken te) kennen. Hoofdwegen in het dorp: de helft van de respondenten vindt dat de maximale snelheid op de hoofdwegen (‘noord-zuid verbindingen vanaf de Schipholweg’) in het dorp altijd 50 km/u moet blijven. Opvallend is dat ruim 35% juist vindt van niet. Fietsers zijn minder van mening dat de maximumsnelheid op de hoofdwegen 50 km/u moeten blijven. Auto-gebruikers zijn het daar juist vaker mee eens.
xtnt.nl
27
Groeidocument Waar de reis begint
3. Inrichting en onveiligheid 3.1. Algemeen Smalle straten: van de respondenten vindt 65% dat veel straten in Badhoevedorp te smal zijn voor verschillende weggebruikers, zoals auto's, fietsen en scooters, om veilig met elkaar de weg te delen. Een kleine 20% deelt deze mening niet. Veiligheid fietsers: de helft van de inwoners vind dat Badhoevedorp onveilig is voor fietsers (bijna 51%). Van de jongere respondenten (18-29 jaar) vindt 37% dat het onveilig is voor fietsers. Van de overige leeftijdscategorieën vindt de helft dat. Van alle respondenten ervaart bijna 27% dat de fietspaden wel veilig zijn Er is hierbij geen verschil tussen fietsers en niet-fietsers. Veiligheid algemeen: buiten de spits vindt een groot deel van de respondenten het dorp op de meeste plekken verkeersveilig (bijna 60%). Zo’n 25% vindt het buiten de spits wel onveilig. Dit zijn met name ouders met (jonge) kinderen. Sowieso vinden respondenten met kinderen (34,4%) het dorp verkeersonveiliger dan respondenten zonder kinderen (25,4%). Dit verschil is significant. In de open antwoorden vullen inwoners aan dat het in de directe omgeving van scholen kan helpen om gevaarlijke situaties te voorkomen door bomen weg te halen, drempels aan te leggen of spiegels te plaatsen. Ook ervaren inwoners gevaarlijke situaties op fietspaden doordat automobilisten dubbel parkeren of op fietspaden staan. 3.2.
Straat specifiek Onveilig ervaren straten/locaties: de Sloterbrug, de Burgemeester Amersfoordtlaan en de Ringdijk (Akerdijk/Nieuwemeerdijk) worden als het meest onveilig beoordeeld. De Ringdijk wordt het meest onveilig beoordeelt door respondenten die aan of in de buurt van de Ringdijk wonen: 87% van de respondenten van wijk de Dijk en 66% van de respondenten van wijk de Nieuwe Meer beoordelen de Ringdijk als onveilig. Gemiddeld vindt 51% van de respondenten de Ringdijk onveilig. De Burgemeester Amersfoordtlaan wordt door wijk Centrum, waar de laan doorheen loopt, als het meest onveilig beoordeeld. 77% van de respondenten die in het centrum wonen ervaren de Burgemeester Amersfoordtlaan als onveilig. Ook in de aangrenzende wijken Noordoost en Oost vinden meer mensen (ca. 70%) dat deze straat onveilig is vergeleken met het gemiddelde (60%). Ervaren als meest veilige straat: de Schipholweg wordt door twee derde van de inwoners juist als (redelijk) veilig beoordeeld. Straten die als veilig én onveilig worden beleefd: over de Sloterweg en de Pa Verkuijllaan zijn de meningen sterk verdeeld. Meer dan de helft van de inwoners vindt deze straten (redelijk) veilig. Maar ook een behoorlijk percentage (rond de 40%) heeft deze straten juist als onveilig beoordeelt. Over de anders straten zijn de meningen minder uitgesproken (figuur 42).
Als we inzoomen op de Pa Verkuijllaan zien we dat er in de wijk waar de Pa Verkuijllaan doorheen loopt (Oost) en de wijken hier omheen (Schuilhoeve, Zuid, Noordoost en Centrum) meer respondenten (5-10%) de straat als onveilig beoordelen dan gemiddeld. Ook de Robert Kochstraat wordt het meest onveilig ervaren door respondenten uit de wijk waar de Robert Kochstraat doorheen loopt. 60% van de respondenten uit de wijk Bouwlust vindt de straat onveilig. Als we kijken naar de hele groep respondenten, dan vindt 42% de Robert Kochstraat onveilig. Uit de open antwoorden blijkt dat de onveiligheid in deze straten voor een belangrijk deel veroorzaakt wordt door te hard rijdende automobilisten. Ze zien dan ook snelheidsremmende maatregelen (zoals drempels) als mogelijke verbetering. Meer en betere oversteekplaatsen voor voetgangers en bredere fietspaden worden hierbij ook genoemd. Daarnaast wordt er een oproep gedaan voor betere verlichting in deze straten.