Bijlage 1 Toelichting
Tekst van het document
Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag Bestemmingsplan oktober 2024 Toelichting
Inhoudsopgave 1
2
3
4
5
Inleiding .............................................................................................................................. 1 1.1
Aanleiding ............................................................................................................................... 1
1.2
Ligging en begrenzing plangebied .......................................................................................... 1
1.3
Doel en planvorm ................................................................................................................... 2
1.4
Geldende bestemmingsplannen en regelingen...................................................................... 2
1.5
Planproces .............................................................................................................................. 4
1.6
Leeswijzer ............................................................................................................................... 4
Beschrijving huidige situatie ................................................................................................ 5 2.1
Ruimtelijke structuur .............................................................................................................. 5
2.2
Functionele structuur ........................................................................................................... 17
Beleid en regelgeving ........................................................................................................ 29 3.1
Rijksbeleid ............................................................................................................................. 29
3.2
Provinciaal en regionaal beleid............................................................................................. 33
3.3
Gemeentelijk beleid .............................................................................................................. 40
Nieuwe situatie ................................................................................................................. 55 4.1
Visie op het plangebied ........................................................................................................ 55
4.2
Ruimtelijke structuur ............................................................................................................ 55
4.3
Functionele structuur ........................................................................................................... 60
Onderzoek en beperkingen ................................................................................................ 66 5.1
Water en klimaat .................................................................................................................. 66
5.2
Bodem ................................................................................................................................... 73
5.3
Flora en fauna ....................................................................................................................... 76
5.4
Cultuurhistorie en archeologie ............................................................................................. 85
5.5
Geluid .................................................................................................................................... 92
5.6
Lucht ..................................................................................................................................... 98
5.7
Externe veiligheid ................................................................................................................. 99
5.8
Geur .................................................................................................................................... 105
5.9
Licht..................................................................................................................................... 106
5.10
Bedrijven en milieuzonering ........................................................................................... 106
5.11
Luchtvaartverkeer ........................................................................................................... 110
5.12
Kabels, leidingen en telecommunicatie installaties ........................................................ 113
5.13
Explosieven ...................................................................................................................... 116 bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
2
5.14 6
7
Milieueffectrapportage ................................................................................................... 116
Uitvoerbaarheid .............................................................................................................. 118 6.1
Financiële uitvoerbaarheid ................................................................................................. 118
6.2
Maatschappelijke uitvoerbaarheid ..................................................................................... 118
Juridische aspecten ......................................................................................................... 119 7.1
Opzet regels en verbeelding ............................................................................................... 119
7.2
Inleidende regels ................................................................................................................ 119
7.3
Bestemmingsregels ............................................................................................................. 120
7.4
Algemene regels ................................................................................................................. 120
7.5
Overgangs- en slotregels .................................................................................................... 120
7.6
Handhaafbaarheid .............................................................................................................. 121
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
2
1 Inleiding 1.1 Aanleiding De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Daarbij zijn de geldende bestemmingsplannen van rechtswege opgenomen in één (tijdelijk) omgevingsplan. Voor een groot deel van het woongebied van Hoofddorp waren op dat moment geldende bestemmingsplannen ouder dan 10 jaar. Deze bestemmingsplannen zijn wat betreft plansystematiek en digitale werkwijze verouderd. Ook het bestemmingsplan ‘Buitenkaag’ is daarin verouderd. In dit bestemmingsplan ‘Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag’ worden de geldende plannen voor deze gebieden in één actueel en toekomstbestendig bestemmingsplan opgenomen. Omdat het ontwerpbestemmingsplan vóór 1 januari 2024 ter inzage is gelegd, is de procedure onder de Wet ruimtelijke ordening voortgezet. Het aantal geldende bestemmingsplannen wordt met dit bestemmingsplan gereduceerd en meerdere woongebieden in Hoofddorp en de kern Buitenkaag, krijgen dezelfde plansystematiek. Dit draagt bij aan zowel de overzichtelijkheid als een goede overgang later naar het omgevingsplan nieuwe stijl (geïntegreerd met andere regelgeving en in systematiek van de Omgevingswet).
1.2 Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied ‘Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag’ bestaat uit de woongebieden FloriandeZuid, Bornholm, Vrijschot-Noord, Houtwijkerveld, Toolenburg en Graan voor Visch, de kern Buitenkaag en de gebieden Zwaanshoek Noord en Boseilanden waar recreatie- en natuurgebied is gecombineerd met woningen.
ligging plangebied (rood omkaderd)
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
1
Het plandeel met de woongebieden van Hoofddorp wordt globaal begrensd door de randen van de betreffende wijken en bij Zwaanshoek-Noord en Boseilanden door de Bennebroekerweg, Spieringweg, de noordelijke grens van de begraafplaats Meerterpen, Ringvaart, fietsroute naar de Spieringweg, weer de Spieringweg en de N201. Het plandeel Buitenkaag is afgestemd op de voornaamste bebouwing van de kern Buitenkaag. Het wordt begrensd door de Ringvaart, vervolgens in het noordwesten door de naast het spoor gelegen bebouwing van de Lisserdijk, van de Hoofdweg-westzijde en van de Hoofdweg-oostzijde en vervolgens in het noordoosten door de bebouwing van de Zweilandstraat en van de Leidsemeerstraat.
1.3 Doel en planvorm Het bestemmingsplan ‘Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag’ (NL.IMRO.0394.BPGhfdbuipilotC001) biedt een actueel juridisch-planologisch kader voor bestaande woongebieden. In het bestemmingsplan wordt de bestaande situatie op perceel niveau bestemd. Daarbij zijn, ondanks onderlinge verschillen, situaties zoveel mogelijk eenduidig vastgelegd en zijn bijzonderheden alleen afzonderlijk vastgelegd als sprake is van een stedenbouwkundige ontwerpkeuze die de kwaliteit van de wijk en/of buurt kenmerkt.
1.4
Geldende bestemmingsplannen en regelingen
Totdat dit bestemmingsplan in werking treedt, geldt voor deze gronden een aantal bestemmingsplannen. De volgende bestemmingsplannen (18) worden met dit bestemmingsplan geheel vervangen: Plannaam Buitenkaag Hoofddorp Assumburg 1 Hoofddorp Assumburg 2-4 Hoofddorp-Bornholm Hoofddorp-Bornholm (uitwerkingsplan) Hoofddorp Bornholm en Vrijschot Hoofddorp Floriande Zuid 2007 Hoofddorp Floriande Zuid 2007 1e wijziging Hoofddorp Graan voor Visch 2008 Hoofddorp Hoofdweg 793795 Hoofddorp Leenderbos 95 Hoofddorp Toolenburg 2007
Datum vaststelling 26 november 1998 21 september 2017 22 maart 2018 5 april 1979 29 augustus 1989
Datum onherroepelijk 21 juli 2000 14 december 2017 11 mei 2018 12 juni 1982 24 oktober 1989
15 oktober 2009
23 februari 2011
31 januari 2008
9 december 2009
5 juli 2011
2 september 2011
14 mei 2009
24 november 2010
18 oktober 2012
14 december 2012
20 november 2014 14 februari 2008
7 januari 2015 9 januari 2009
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
2
Hoofddorp Toolenburg 2007 1e wijziging Zwaanshoek 1e wijziging Zwaanshoek Noord en Boseilanden Zwaanshoek Noord en Boseilanden 1e herziening Zwaanshoek Noord en Boseilanden 2e herziening Zwaanshoek Spieringweg tussen 952-964
26 juni 2012
30 augustus 2012
24 juni 2014 20 juli 2006
13 augustus 2014 16 juli 2008
4 februari 2010
30 april 2010
16 juni 2016
9 september 2016
6 juni 2019
8 augustus 2019
De volgende bestemmingsplannen (7) worden met dit bestemmingsplan gedeeltelijk vervangen: Plannaam Buitenkaag Zweilandstraat (t.a.v. perceel woongebouw) Hoofddorp Floriande Noord (t.a.v. deel Driemerenweg) Hoofddorp Floriande-Zuid en Nieuw-Vennep Getsewoud tijdelijke schoollokalen (t.a.v. Floriande Zuid) Ringvaart (t.a.v. Buitenkaag en noordelijk deel Zwaanshoek) Zwaanshoek (t.a.v. stukje in noordelijk Zwaanshoek) Buitengebied Zuid (t.a.v. enkele percelen bij Buitenkaag) Inpassingsplan Randstad 380 kV-verbinding BeverwijkZoetermeer (Bleiswijk) (t.a.v. gedeelte in Boseilanden)
Datum vaststelling 7 november 2013
Datum onherroepelijk 28 december 2013
28 maart 2013
27 juni 2013
17 december 2009
12 maart 2010
6 december 2016
8 november 2017
4 juli 2013
7 mei 2014
4 juli 2013
20 augustus 2014
3 september 2012
5 juni 2013
Als ook gedeeltelijk de volgende paraplubestemmingsplannen: Parapluplan datacenters
22 oktober 2020
Parapluplan parkeerregels
5 oktober 2018
Parapluplan parkeerregels – partiële herziening Parapluplan wonen
9 maart 2023 10 maart 2022
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
3
1.5 Planproces Een bestemmingsplan doorloopt de procedure zoals bedoeld in de Wet ruimtelijke ordening (Wro). In de voorbereiding dient het voorgelegd te worden ex art. 3.1.1 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) voor advies voorgelegd aan Rijk en provincie voor zover het beleidsafwegingen betreft die raken aan het beleid van die overheden, en aan het hoogheemraadschap. Bij dit bestemmingsplan zal het hoogheemraadschap worden gevraagd om advies en zullen provincie, hoogheemraadschap en recreatieschap rechtstreeks op de hoogte worden gesteld van de terinzageligging van het ontwerpbestemmingsplan. Het ontwerpbestemmingsplan wordt ter inzage gelegd. De betreffende dorps- of wijkraden worden hierover geïnformeerd. In de periode van terinzagelegging kan een ieder schriftelijk of mondeling een zienswijze kenbaar maken. De ingediende zienswijzen worden afgewogen bij de vaststelling van het bestemmingsplan door de gemeenteraad. Het vastgestelde bestemmingsplan wordt vervolgens ter inzage gelegd. Gedurende deze terinzagelegging kan beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
1.6 Leeswijzer Het tweede hoofdstuk van deze toelichting geeft een beeld van de bestaande situatie in het plangebied. Er wordt een beschrijving gegeven van de ruimtelijke en functionele structuur van het gebied. In het derde hoofdstuk wordt ingegaan op het relevante beleid, de regelgeving en de invloed hiervan op het bestemmingsplan. Het vierde hoofdstuk gaat in op de nieuwe situatie met de te verwachten ontwikkelingen en de gewenste ruimtelijk-functionele structuur. Het vijfde hoofdstuk gaat in op de onderzoeksgegevens en beperkingen. In hoofdstuk zes komt de uitvoerbaarheid aan bod en in het laatste hoofdstuk wordt ingegaan op de juridische aspecten van dit bestemmingsplan.
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
4
2 Beschrijving huidige situatie 2.1 Ruimtelijke structuur 2.1.1 Algemeen Buitenkaag Buitenkaag ligt in het zuidelijkste puntje van de gemeente Haarlemmermeer, waar de Hoofdvaart aansluit op de Ringvaart. Het oude deel van Buitenkaag bestaat uit lintbebouwing, die is ontstaan vanaf het gemaal ofwel de aansluiting van de Hoofdvaart op de Ringvaart, in noordwestelijke richting langs de Lisserdijk en later in oostelijke richting langs de Huigsloterdijk. Aan de oostzijde heeft later achter het lint kleinschalig woningbouw plaatsgevonden. Zwaanshoek-Noord Zwaanshoek ligt aan de Ringvaart aan de westrand van de gemeente Haarlemmermeer, met aan de overzijde van de Ringvaart het dorp Bennebroek. Het oude deel van Zwaanshoek bestaat uit lintbebouwing, die is ontstaan langs de verbindingswegen in de polder: de Bennebroekerweg, de Hanepoel en de Ringdijk. Daarachter heeft later uitbreiding van het dorp plaatsgevonden. Het noordelijk deel van Zwaanshoek bestaat uit een stukje lintbebouwing langs de dijk en twee kleinschalige uitbreidingen. Ten noorden van Zwaanshoek ligt een recreatie- en natuurgebied. Hoofddorp Hoofddorp ligt midden in de Haarlemmermeerpolder. In aanvang van de ontwikkeling was het een kruisdorp langs de Hoofdweg/Hoofdvaart en Kruisweg/Kruisvaart.
In de loop van de tijd is het veranderd in een uitgebreid stedelijk gebied met meerdere wijken met verschillende karakters, een groot winkelcentrum, kantoorterreinen en bedrijventerreinen. De Geniedijk en de oude polderwegen de IJweg en de Hoofdweg zijn daarbij in de stedelijke omgeving opgenomen. De ontsluitingswegen Weg om de Noord en Van Heuven Goedhartlaan vormen de ringontsluiting voor een groot deel van Hoofddorp naar het omliggende wegennet. Om het groeiende aantal inwoners van Hoofddorp en ook de omgeving gelegenheid te bieden voor recreatie zijn grote recreatiegebieden aangelegd ten noorden en ten westen van Hoofddorp.
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
5
2.1.2 Stedenbouwkundige structuur Buitenkaag Begrenzing Buitenkaag ligt aan de zuidgrens van de Haarlemmermeerpolder: bij de aansluiting van de Hoofdvaart op de Ringvaart, en daarbij ook aan de Kagerplassen en Dieperpoel. Zo ligt het tegenover Kaageiland dat buiten de gemeente Haarlemmermeer ligt, met daarop het dorp Kaag. Het plandeel Buitenkaag bevindt zich ten zuiden van de A44 en de spoorlijn Amsterdam-Leiden, ten oosten van de Kagertocht en ten noordwesten van de Ringvaart. De grens van het dorp (bord bebouwde kom) ligt net voorbij de A44.
plandeel Buitenkaag
Opzet van het gebied Met de Hoofdvaart en het gemaal op de kop van de Hoofdvaart bestaat het dorp uit twee delen. In noordwestelijke richting is dat de Lisserdijk met lintbebouwing en open zicht over de polder. Aan de Hoofdweg Westzijde ligt nabij het gemaal een historische rij woningen. In oostelijke richting ligt de Huigsloterdijk met lintbebouwing met daarachter rijen eengezinswoningen aan een rechte straat parallel aan de Huigsloterdijk. De overige paar straten staan haaks op de dijk of haaks op de vaart. Langs de Zweilandstraat is nog een blok met gestapelde woningen toegevoegd. Hier wordt Buitenkaag aan de noordkant begrensd door kassenbouw. Aan de Hoofdweg Oostzijde staan de school, de kerk en verschillende typen woonbebouwing en bedrijfspanden. Ruimtelijke kwaliteit Vanaf de dijk is de polder achter Buitenkaag nauwelijks zichtbaar. Alleen de twee wegen (Hoofdweg Oost- en Westzijde) aan weerszijden van de vaart bieden tussen de lange bomenrijen doorzicht de polder in. De polder zelf is open en biedt lange vergezichten. De Dieperpoel is vanaf de dijk ter hoogte van het gemaal goed beleefbaar. Het gemaal op de aansluiting Hoofdvaart met Ringvaart, is een Rijksmonument. Het terrein rond het gemaal is zodanig ingericht dat het toegankelijk is. bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
6
De directe omgeving geeft een afwisselend beeld, waaronder activiteiten op en aan het water. De nabij het gemaal gelegen rij oude huizen (de Leeghwaterhuisjes) van één verdieping met een kap zijn een gemeentelijk monument. De architectuur van de woningen langs de dijk is afwisselend en informeel van karakter waarbij verschillen optreden in bouwperiode, nokrichting, goot- en nokhoogte, kleur- en materiaalgebruik. Ook de afstand tussen de woningen aan de Ringvaart varieert. Deze opzet is kenmerkend voor de meeste dorpen aan de Ringvaart. De woningbouw langs de Leidsemeerstraat is regelmatig van opzet met eenzelfde type woning. De woningbouw achter het lint (Zweilandstraat en Eimerstraat) is divers in opzet en in het type bebouwing. Dat geldt ook voor andere gebouwen zoals de school en de kerk aan de Hoofdweg. De kleine schaal, de nabijheid van diverse functies en de architectuur van verschillende perioden dragen bij aan de dorpse sfeer. Het kerkcomplex Joannes Evangelist aan de Hoofdweg is een gemeentelijk monument.
Zwaanshoek Noord Begrenzing Het gebied ligt tussen de Spieringweg aan de oostzijde, een rechte lijn van de kavel ter hoogte van nummer 1024 tot aan de Bennebroekerdijk, waarbij de Ringvaart en het dorp inclusief de begraafplaats de westelijke respectievelijk zuidelijke grens vormen. Het dorp zelf valt voor het grootste deel buiten het plangebied van dit plan.
plandeel Zwaanshoek Noord
Opzet van het gebied Het gebied bestaat uit een deel dijk met lintbebouwing, twee recente kleinschalige woningbouwlocaties in de noordrand van het dorp, het park ten noorden van de begraafplaats en een stuk Spieringweg. Het recreatiegebied fungeert als uitloopgebied voor de aanliggende woonbuurten. Het heeft ook een belangrijke regionale verbindende functie als begeleiding van een regionale fietsverbinding (Duinpad) en voor lange afstandswandelingen. Het heeft daarnaast een functie als onderdeel van de regionale ecologische verbindingen. bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
7
Ruimtelijke kwaliteit Het recreatiedeel is jong en het groen moet nog tot wasdom komen. De begrenzing tussen park en polder is vormgegeven met een paar heuvels. Van daaraf is de weidsheid en diversiteit van de omgeving, polder en Hoofddorp versus overzijde Ringvaart duidelijk beleef- en herkenbaar. De lintbebouwing aan de dijk is divers en typerend voor de locatie aan de Ringvaart. De bebouwing aan de Spieringweg bestaat uit verspreid staande individuele woningen met grote tuinen die, ondanks de weinige agrarische bouw, daarmee een typerend polderlint vormen.
Boseilanden Begrenzing De Boseilanden liggen tussen de N201/Kruisweg, de N205/ Drie Merenweg, de Bennebroekerweg en achter de kavels aan de oostzijde van de Spieringweg. Opzet van het gebied Het park is 20 hectare groot. Boseilanden is een natuur- en recreatiegebied met een directe aansluiting op het Haarlemmermeerse bos en het voormalige Floriadeterrein. Het is daarbij onderdeel van een regionale, ecologische verbindingszone. Het parkgedeelte is af. De deelgebieden met grote woonkavels zijn voor een klein deel nog in ontwikkeling. In het gebied is ruimte gereserveerd voor wonen, in de vorm van villa’s en twee landhuizen (appartementengebouwen). De villa’s zijn gegroepeerd in drie ensembles met een eigen karakter: het Water-, Larens- en Rietensemble. De kavelgrootte varieert van 500 tot ca. 2000 m2. Sinds 2002 zijn hier gronden voor zelfbouw of particulier opdrachtgeverschap uitgegeven. De situering, de omvang en de landschappelijke inpassing van de nieuwe woningen op ruime kavels zijn zorgvuldig gekozen met het oog op een goed landschappelijk en ecologisch evenwicht. De verkeersontsluiting per auto is via een beperkt aantal aansluitingen op de Spieringweg mogelijk gemaakt. bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
plandeel Boseilanden
8
Ruimtelijke kwaliteit De totstandkoming en aanwezigheid van omliggende ruimtelijke ontwikkelingen, zoals het groengebied De Groene Weelde, Floriande en de autoweg N205, hebben het omringende landschap in ruimtelijke zin verdicht; de karakteristieke openheid van de polder is verdwenen. Het gebied is gestructureerd door middel van boscomplexen, waarbij door het toepassen van lange zichtlijnen en open water de illusie van een grote maat en openheid versterkt is. De huidige kwaliteiten van de Spieringweg met grote tussenruimten tussen de woningen en veel zicht op het achterliggende land is grotendeels behouden. Het gebied is een aantrekkelijk recreatief uitloopgebied. Om de Boseilanden goed toegankelijk te maken vanuit de omgeving zijn in oostelijke richting verbindingen over en onder de N205 gemaakt voor fietsers en voetgangers en in westelijke richting doorgetrokken in het park Zwaanshoek. Wat betreft de woningbouw geldt dat voor alle ensembles de ruimtelijke werking van de omringende groene omgeving bepalend is voor de gewenste samenhang en beeldkwaliteit. Elk ensemble wordt gekenmerkt door een eigen, specifieke wisselwerking tussen bebouwing en de overgang naar de groene omgeving.
Graan voor Visch Begrenzing De wijk wordt globaal begrensd door het Achterkanaal aan de noordzijde van de Geniedijk, de Hoofdvaart, de Zuidtangent en de Van Heuven Goedhartlaan. De wijk is vernoemd naar de gelijknamige boerderij die ter plaatse was gevestigd. De naam Graan voor Visch is een verwijzing naar de agrarische functie van de Haarlemmermeer na de drooglegging van het meer.
plandeel Graan voor Visch
Opzet van het gebied Door de duidelijke en harde begrenzing in de vorm van zowel straten als waterwegen, zoals de Hoofdvaart, de Geniedijk en de Van Heuven Goedhartlaan is de wijk herkenbaar en op zichzelf georiënteerd. De wijk is relatief verkeersluw en de ontsluitingsstructuur wordt voornamelijk gebruikt door bestemmingsverkeer. De verkaveling van Graan voor Visch is gebaseerd op een grootschalige aanpak, industriële bouwprocessen, optimalisering van het grondgebruik en bezonning en vooral ook uit de segmentering in wooneenheden en een groene dooradering. De herhaald toegepaste bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
9
verkavelingseenheden bestaan voornamelijk uit laagbouw. Deze rijenwoningen kennen twee lagen met een zadeldak in de lengterichting. Ze zijn aangevuld met gestapelde bouw aan de randen van de wijk in een groene, openbaar toegankelijke omgeving. De verhouding tussen laag- en gestapelde bouw is ongeveer twee derde tegen een derde. Centraal in de wijk ligt een voorzieningengebied. De wijkvoorzieningen zijn ondergebracht in op zichzelf staande gebouwen van één en twee lagen hoog. Ruimtelijke kwaliteit De Geniedijk is een bijzonder cultuurhistorisch en groenelement aan de rand van de wijk. Ook is de Geniedijk een ecologische verbinding van het Natuurnetwerk Nederland. De overige randen aan de wijk worden net als de binnenterreinen tussen de woningen gekenmerkt door het groene karakter met grote bomen die positief bijdragen aan de ruimtelijke kwaliteit. De wijk is door de stempelstructuur helder van opzet met een duidelijke hiërarchie in stratenpatroon. Bijzonder aan de wijk is de naamgeving; alle straten heten Graan voor Visch. De wijk is verder onderverdeeld in nummers. In deze stempelstructuur heeft een aantal rijwoningen de voorzijde aan een pad met daaraan een groen binnenterrein of groenstrook. In het geval van een groenstrook is de achterzijde als autostraat zorgvuldig vormgegeven. Vrijwel alle woningen hebben voortuinen.
De architectuur van de rijwoningen en flats is doeltreffend en eenvoudig van detaillering en materiaal. De wijkvoorzieningen zijn geclusterd. Het karakter is hier vooralsnog groen naast de ruimte die voor parkeren op straat wordt ingenomen.
Bornholm Begrenzing De wijk is gesitueerd ten westen van het centrum van Hoofddorp, ten zuidwesten van de Kruisweg, ten zuidoosten van de IJweg, ten noordoosten van Cannenburg en Clingenburg, ten noorden van Altenburg, ten noordoosten van de Van Heuven Goedhartlaan en ten noordwesten van de Nieuwerkerkertocht. De naam is ontleend aan de rentenierswoning Bornholm die weer vernoemd is naar het Deense eiland. Deze woning ligt aan de IJweg, een polderlint. In de wijk eindigen veel straatnamen op holm, wat in het Deens zoiets betekent als klein eiland. Opzet van het gebied Eind jaren ’70 werd gestart met de bouw van Bornholm. Vijf jaar later waren de 3.400 woningen gerealiseerd. In deze typische woonerfwijk is geprobeerd om een echt ‘eigen’ woonplek te ontwikkelen: de wegenstructuur is kronkelig en woningen staan aan collectieve pleintjes, bedoeld om intimiteit te creëren.
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
10
Bornholm werd echter gebouwd in een tijd van laagconjunctuur. Om te besparen op de schaarser en duurder wordende grond, werd er in hogere dichtheden gebouwd. De Van Heuven Goedhartlaan fungeert als hoofdverkeersontsluitingweg en loopt centraal door de woonwijk. Dwars daarop wordt het woongebied doorsneden met overwegend gestapelde bebouwing en een daaraan gekoppelde groenzone. Op ongeveer het snijpunt van deze assen ligt het centrumgebied van de woonwijk Bornholm. Hier liggen het wijkwinkelcentrum, sociaal cultureel centrum en scholen binnen een centrale groene ruimte. Ten noorden hiervan heeft de bebouwing een iets stedelijker karakter dan die ten zuiden ervan. Aan de IJweg staan boerderijen en woonhuizen die hier al aanwezig waren voorafgaand aan de nieuwbouw van de woonwijk Bornholm. plandeel Bornholm, locatie verpleeghuis Bornholm is uitgezonderd (omkaderd)
Ruimtelijke kwaliteit De wijk bestaat uit verschillende buurtjes. Op grotere schaal zijn er grote groenzones en plantsoenen in de wijk. Langere fietsroutes lopen door deze groene zones. Aan de ene kant is dat een kwaliteit, maar doordat ze vrijwel alleen langs achterkanten van woningen lopen is sociale controle minder goed mogelijk. Ook lopen op een aantal plekken de routes niet duidelijk zichtbaar door. Typerend in de openbare ruimte zijn de kronkelstraten die eindigen in kleine pleintjes, wisselend aan voor- en achterzijden van de woningen gesitueerd. Groene voortuintjes en plantsoenen, maar ook schuttingen, schuurtjes aan de voorzijde en stenige parkeerpleintjes dragen bij aan de zodoende wisselende kwaliteit van de omgeving. Wat betreft de kwaliteit van de bebouwing; het woningbestand werd in Bornholm betrekkelijk goedkoop uitgevoerd. Dat is in een aantal buurten afleesbaar aan de materiaalkeuze en kleine ramen. Het speelse beeld van diverse kappen wat typerend is voor het tijdsbeeld is ook duidelijk herkenbaar. De oudere gebouwen aan de IJweg in de vorm van boerderijen en woonhuizen zijn vaak karakteristieke panden. Hiervan is de voormalige boerderij Onze Lust een gemeentelijk monument.
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
11
Toolenburg Begrenzing Toolenburg is een wijk in het zuidwesten van Hoofddorp. De begrenzing wordt globaal gevormd door de Hoofdvaart, de Van Heuven Goedhartlaan en het denkbeeldige verlengde daarvan richting de IJweg, de IJweg en vervolgens (de bebouwing langs) een serie woonstraten: Vinkenburg – Redenburgsingel - Rondenburglaan - Ridderburgpark - Rosa Spierstraat - Caro van Eyksingel Maria Tesselschadelaan. De naam is ontleend aan de boerderij Toolenburg aan de Hoofdvaart. De wijk bestaat uit twee buurten: Toolenburg-West (102 hectare groot) en Toolenburg-Oost (106 ha).
plandeel Toolenburg
Opzet van het gebied Bij de drooglegging is gebruik gemaakt van een rechthoekig stelsel van vaarten en tochten. Evenwijdig aan de watergangen werd een stelsel van wegen aangelegd. Toolenburg is ontwikkeld tussen twee van deze karakteristieke elementen, de IJweg en de Hoofdvaart, beide polderlinten. Ook de Nieuwerkerkertocht, die de wijk doorsnijdt, is een karakteristiek element. Deze tocht vormt de centrale as van het gebied. Het wijkpark, buiten het plangebied, is rond een deel van de Nieuwerkerkertocht aangelegd. Van boven af gezien vormen Toolenburg west en oost een halter, met een centrale as en rondwegen in beide buurten. De wijk Toolenburg is gebouwd tussen 1988 en 1999 en heeft een open karakter. De wijk is hiermee in stedenbouwkundig en architectonisch oogpunt een duidelijk vervolg op de bloemkoolwijken van de jaren zeventig. De opzet is minder kronkelig dan de aanliggende wijken die eerder gebouwd zijn. De opzet hier is ruimer met meer doorlopende straten, waarin auto’s, fietsers en voetgangers hun eigen routes kunnen volgen. In het verlengde van de Nieuwekerkertocht loopt een lange zichtlijn met een breed en groen profiel. Aan weerszijden op ongeveer gelijke afstand ten opzichte van de IJweg en de Hoofdweg liggen twee, minder eenduidige, zichtlijnen.
De zuidelijke zichtlijn stuit op de Van Heuven Goedhartlaan, de noordelijke bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
12
is de helft korter en loopt van de Toolenburgerplas tot aan een kromming van de Hazenburglaan. Haaks daarop liggen wijk overstijgende fietsroutes. Ruimtelijke kwaliteit Aan de rand van de wijk ligt (buiten het plangebied) de recreatieplas Toolenburgerplas met allerlei vormen van watersport, een wandelpad rondom, strandjes, zit- en picknickplekken en twee restaurants. Deze nabijheid draagt bij aan de kwaliteit van de woonomgeving. De groenstructuur is eenvoudig; het groenbeeld verschilt per straat. Er is een afwisseling tussen straten met bomenrij en voortuinen met straten zonder bomenrij en ondiepe voortuinen. De wijk heeft meer overzicht en helderheid dan eerder gebouwde wijken. Er is meer variatie in woningtypen en architectuur. De wijk in het zuiden van het gebied (tussen de Ina BoudierBakkersdreef en Rosa Spierstraat) kent een uniforme bebouwing. In de rest van de wijk is een grote mate van afwisseling van bebouwing en architectuur. In diverse delen van de wijk zijn in het verleden woningen uitgebreid met een dakopbouw op een woning van twee bouwlagen of door het vergroten van een al bestaande dakopbouw op de tweede bouwlaag. In het algemeen is het uitgangspunt gehanteerd dat zo’n dakopbouw niet de gehele oppervlakte van de tweede bouwlaag mag beslaan. Hierdoor blijft het oorspronkelijke stedenbouwkundig ontwerp van de wijk herkenbaar.
In een eerder stadium is op sommige plekken wel totale uitbreiding toegestaan; dit zijn beperkte afwijkingen naar aanleiding van een andere context dan de rest van het gebied. Schuine daken van de derde bouwlaag zijn in de meeste delen van de wijk gehandhaafd. In een aantal delen van de wijk zijn daaraan in het verleden ook afwijkingen toegestaan.
Vrijschot Noord Begrenzing De woonwijk Vrijschot Noord is gesitueerd ten westen van het centrum van Hoofddorp, ten westen van de Geniedijk, ten zuidoosten van de IJweg en ten noorden van de Kruisweg (provinciale weg N201).
plandeel Vrijschot Noord bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
13
Opzet van het gebied De wijk is een herkenbaar autonoom gebied zonder directe verbindingen met andere wijken. De Adrianahoeve is de enige wijkverkeersontsluitingweg. Hierop zijn alle erftoegangswegen aangesloten. De Adrianahoeve sluit aan op de Kruisweg (N201) en de IJweg. Het deel tussen Adrianahoeve en Geniedijk bestaat uit een smalle groenstrook met een haag die als achterkant fungeert voor de wijk erachter. De Geniedijk is een uniek onderdeel van het plangebied. De dijk is op grotere schaal een autonoom object waaraan de woonwijk ligt. In algemene zin kan de woonwijk Vrijschot Noord worden omschreven als een suburbaan woongebied met luxueuze villa's op ruime kavels. De IJweg is een polderlint met vrijstaande woningen op het deel tussen Kruisweg en Adrianahoeve. Daarnaast liggen ten noorden van de Kruisweg en ten zuiden van de Adrianahoeve enkele bijzondere functies, zoals een brandweerkazerne, een hotel, een restaurant en sportvoorzieningen. Ruimtelijke kwaliteit De ruimtelijke kwaliteit in de buurt wordt grotendeels bepaald door de straten met groene middenberm en de tuinen, met hagen, van de vrijstaande woningen. De woningen zijn hierdoor in de warmere seizoenen minder zichtbaar en in mindere mate bepalend voor de ruimtelijke kwaliteit.
De architectuur van de woningen lijkt grotendeels van eenzelfde beeldtaal te zijn; twee lagen in een lichte steen met een donker pannendak. In het westelijk deel staan ook veel huizen met plat dak met witte of lichtgele gevels.
Houtwijkerveld Begrenzing De woonwijk Houtwijkerveld is gesitueerd ten westen van het centrum van Hoofddorp, ten westen van de Geniedijk, ten zuiden van de Weg om de Noord (provinciale weg N201) en ten noordoosten van de Kruisweg. Vrijschot Noord en Houtwijkerveld worden van elkaar gescheiden door de N201 en aan weerszijden liggende groenzones.
plandeel Houtwijkerveld
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
14
Opzet van het gebied De Houtwijkerveld is de enige toegang en wijkverkeersontsluitingweg vanaf de Kruisweg. Kenmerkend voor het deel aan de rondweg zijn de aaneengeschakelde en in meerdere richtingen verspringende houtskeletwoningen met grote diversiteit in gevelopbouw en dakhoogten. In het oostelijke deel ligt een buurtje met rijtjeswoningen in een soortgelijke architectuur. Aan de Kruisweg, een oud polderlint, staat ten zuidoosten van de toegangsweg individuele woningbouw, ten oosten ervan zijn de achterkanten van het buurtje gesitueerd. Ruimtelijke kwaliteit De zones langs de N201 en de Geniedijk zijn groen en ruim van opzet. Aan de Kruisweg staan schuttingen van de woningen erachter. De straten aan de binnenzijde zijn vrij stenig van karakter. De woningbouw heeft een opvallende architectuur met verspringende oranje pannendaken en houten gevels. Dat geeft eigenheid aan de buurt. In het oostelijk deel zijn de ruimtelijke verspringingen minder uitbundig, terwijl het kleurgebruik meer sprekend is.
Floriande-Zuid Begrenzing Dit deel van de wijk Floriande wordt begrensd door de N205, Drie Merenweg, aan de westzijde, de sloot tussen Haringvliet (eiland 7) en Slufter (eiland 8) en Leenderbos aan de noordzijde, de IJweg aan de oostzijde en de Bennebroekerweg aan de zuidzijde.
plandeel Floriande Zuid
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
15
Opzet van het gebied De hoofdopzet van Floriande-Zuid is gebaseerd op het polderraster. Het gebied bestaat uit drie delen, de IJtochtzone verdeelt de wijk; in het westelijk deel met de Eilanden en het oostelijk deel bestaande uit Centrum, Hoven, Archipel, Pleinen, Sportdorp en IJwegzone. De wijk bestaat aan de westzijde uit eilanden die dezelfde structuur vormen als de landbouwverkaveling van na de droogmakerij. Elk eiland heeft zijn eigen ruimtelijke opzet in de vorm van stratenpatroon en woningtypologie. Ten oosten van de hoofdontsluitingsweg Deltaweg, verlengde van de Waddenweg, ligt een groenzone langs de IJtocht. Deze IJtochtzone heeft een opzet van groene kamers waarin woningbouw en maatschappelijke voorzieningen liggen. Aan de oostkant van de IJtocht bevindt zich een bovengrondse hoogspanningsverbinding (150 kV). Binnen deze zone van 55 meter is geen bebouwing toegestaan. Ten oosten hiervan liggen de oostelijke deelgebieden waarvan de Fanny Blankers-Koenlaan de verbinding tussen Deltaweg en IJweg is. Deze laatste twee komen in het zuiden uit op de Bennebroekerweg. De IJweg is een polderlint met vrije kavels voor individuele woonbebouwing. Het centrum van het plangebied ligt vrijwel in het midden van de verschillende buurten. Door de opzet ervan zijn de diverse voorzieningen van alle kanten bereikbaar.
Ruimtelijke kwaliteit De stevige groen- en waterstructuur op wijkniveau is bepalend voor de kwaliteit van de wijk in zijn geheel. Op buurtniveau is het de zorgvuldige en diverse architectuur die de kwaliteit weergeeft. De sferen zijn per buurt verschillend. De Hoven waar de woningen aan een hof of plantsoen liggen is vooral formeel en statig van karakter. Door de grote druk vanuit autogebruik op de openbare ruimte is een aantal buurten vrij stenig van karakter. De Archipel bestaat uit vier eilanden en heeft een informeel karakter, waarbij de woningen op diepe kavels aan het water liggen. De woningen die er al stonden voordat het gebied verder werd ontwikkeld zijn georiënteerd op de Bennebroekerweg. Eén van deze woningen is een voormalige agrarische woning. De grootste buurt is Pleinen en is opgebouwd rond een aantal langwerpige uitwaaierende pleinen met groen. Sportdorp is gebouwd op een aantal voormalige sportvelden en heeft een informele sfeer. Aan de zuidzijde, waar de buurt grenst aan Centrum en Pleinen, is de bebouwing meer stedelijk van karakter. In de plint van de bebouwing aan de noordzijde van de Fanny Blankers-Koenlaan zijn dienstverlening, culturele en maatschappelijke voorzieningen mogelijk gemaakt. De woonsfeer van de IJweg sluit aan bij het meer landelijke karakter van de IJweg als geheel.
In het noordelijke deel van de IJwegzone ligt ter hoogte van de sportvelden een agrarisch handelsen hulpbedrijf.
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
16
2.2 Functionele structuur 2.2.1 Algemeen Verkeer De nabij het plangebied gelegen rijkswegen A4 en A44 (ten oosten van Hoofddorp en ten westen van Buitenkaag) en de (ter plaatse van Hoofddorp) deels in het plangebied gelegen provinciale wegen N201 en N205 (Drie Merenweg) zijn stroomwegen voor het autoverkeer. De N201 heeft een aansluiting op de A4. De in of aansluitend aan het plangebied gelegen gebiedsontsluitingswegen Adrianahoeve, Leenderbos, Nieuwe Bennebroekerweg, Kruisweg, Van Heuven Goedhartlaan en Hoofdweg-Oostzijde sluiten aan op de N201 en de N205. De Van Heuven Goedhartlaan vormt met de Weg om de Noord (onderdeel van de N201) een ringweg in en rond Hoofddorp. Binnen het plangebied zijn daarnaast nog de gebiedsontsluitingswegen Waddenweg, Nieuwe Molenaarslaan, Altenburg, Haya van Somerensingel (gedeeltelijk), Graan voor Visch en IJweg (aansluitend op Adrianahoeve) aanwezig. In hoofdstuk 3 wordt nader ingegaan op de functies die aan wegen toegewezen zijn in het wegcategoriseringsplan van de Mobiliteitsvisie. Langs het tracé van de A4 respectievelijk A44 ligt de spoorweg tussen Leiden en Hoofddorp. Water Er zijn diverse watergangen in of nabij het plangebied die behalve een waterbergende functie een primaire functie hebben binnen het systeem van afwatering vanuit de Haarlemmermeerpolder naar de Ringvaart. Bij Buitenkaag en Zwaanshoek betreft dit de Ringvaart.
In noord-zuid richting liggen de IJtocht, de N205 Westtocht, de Nieuwerkerkertocht en de Hoofdvaart. In oost-west richting liggen de Graan voor Visch-tocht, de Kruisvaart/Kruistocht en de Bennebroekertocht. Een deel van het Voorkanaal van de Geniedijk (ter hoogte van Vrijschot-Noord en Houtwijkerveld) en een deel van het Achterkanaal van de Geniedijk (ter hoogte van Graan voor Visch) hebben ook een primaire functie. Verder ligt in Boseilanden een kleine watergang, Vink. Overige watergangen zijn met name van belang voor de waterbergende functie. In hoofdstuk 5 wordt een beschrijving gegeven van het watersysteem. Leidingen In het plangebied liggen diverse hoofdleidingen voor water, riool, gas, CO2 of hoogspanning. In Boseilanden loopt net ten westen van Floriande het tracé van de Randstad 380 kV-leiding, gecombineerd met een 150 kV-leiding. Deze leiding ligt ter hoogte van Floriande over bijna de gehele lengte ondergronds. Ter hoogte van eiland 1 van Floriande Zuid bevindt zich een opstijgpunt waar de leidingen weer bovengronds komen. De doorgaande verbindingen naar het zuidelijk deel van Haarlemmermeer liggen in het recreatiegebied Boseilanden. In de noordrand van Floriande Zuid ligt de ondergrondse verbinding van de 150 kV naar het trafostation Leenderbos 95. De oude bovengrondse 150 kV-leiding in de IJtochtzone tussen Overbos en Floriande is verwijderd.
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
17
De leidingen liggen in een strook grond waarbinnen bescherming voor invloed van buitenaf nodig is. In geval van gas, CO2 en hoogspanning 380 kV en 150 kV dient beschouwd te worden wat de invloed dan wel het gevaar daarvan is voor de omgeving. In hoofdstuk 5 wordt daar nader op in gegaan. Toegekende waarden In of aangrenzend aan de plandelen Vrijschot-Noord, Houtwijkerveld en Graan voor Visch ligt de Geniedijk. Dit is onderdeel van de Stelling van Amsterdam die is aangewezen als UNESCOmonument en loopt van oost naar west door heel Haarlemmermeer. De Geniedijk heeft naast de cultuurhistorische waarde ook natuurwaarden, zoals aangegeven in de Provinciale Omgevingsverordening. Ook een deel van de Boseilanden en Zwaanshoek-Noord, de Ringvaart, de Hoofdvaart en de Benneberoekertocht hebben natuurwaarden, zoals aangegeven in Provinciale Omgevingsverordening. Het gemaal Leeghwater in Buitenkaag is een rijksmonument. De nabij het gemaal gelegen oude huizen (‘Leeghwaterhuisjes’, rijwoningen) zijn een gemeentelijk monument. Het kerkcomplex Joannes Evangelist aan de Hoofdweg is een gemeentelijk monument. In hoofdstuk 5 wordt nader ingegaan op de cultuurhistorische en natuurwaarden binnen het plangebied.
2.2.2 Functionele structuur per deelgebied Buitenkaag Buitenkaag is een kleine woonkern met hoofdzakelijk eengezinswoningen en in geringe mate appartementen. Er zijn op kleine schaal diverse andere functies. Een pontveer verbindt Buitenkaag met Kaag aan de overzijde van de Ringvaart. Tussen beide dorpen is een sterke sociale en maatschappelijke binding. Bedrijven De ligging nabij de Kagerplassen maakt dat in Buitenkaag aan of nabij de Ringdijk enkele scheepvaart gebonden bedrijfsfuncties zijn gevestigd. Dit betreft scheepsbouw- en reparatie, zeilmakerij, watersportbedrijf (reparatie en verkoop) en een drijvend tankstation voor de scheepvaart. Aan de Hoofdweg-oostzijde bevindt zich aan de noordzijde van het plangebied een vervoersbedrijf en een groothandel in bloemen en planten. Er zijn ook enkele kleine bedrijfsfuncties in een werkplaats achter een woning of op een binnenterrein. Aan de Hoofdweg ligt aan het einde van de Hoofdvaart het gemaal Leeghwater. Dit gemaal pompt water vanuit de polder (de Hoofdvaart) naar de Ringvaart. In Buitenkaag bevinden zich enkele nutsvoorzieningen, zoals kleine gasdrukregelstations en kleine transformatorstations voor elektriciteit. bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
18
Aan het plangebied grenst aan de oostzijde een klein kassengebied met enkele kwekerijen. Op Kaageiland bevindt zich een scheepswerf waarvan de 50 dB(A) zone in dit plangebied valt. Deze zone bereikt echter niet de woonbebouwing van Buitenkaag. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op bedrijfsfuncties in relatie tot de effecten op de omgeving. Kantoren en commerciële voorzieningen In Buitenkaag zijn enkel kleine vestigingen met kantoorfunctie dan wel commerciële dienstverlening aanwezig. Aan de Ringdijk zijn enkele vestigingen met (mede) detailhandel, met name gerelateerd aan watersport en ook gecombineerd met verhuur van bijvoorbeeld boten. Er is geen detailhandel voor dagelijkse voorzieningen. De meeste mensen doen boodschappen in omringende kernen (Sassenheim, Lisse, Nieuw-Vennep). Aan de Ringdijk is een restaurant gevestigd. Voor het overige zijn er geen horecavoorzieningen. Maatschappelijk In Buitenkaag is een kleine basisschool (ongeveer 50 leerlingen) die ook bestemd is voor het dubbeldorp Kaag aan de andere kant van de Ringvaart. De kleine gymzaal naast de school wordt gebruikt voor de gymles en als thuis van de dorpsraad. Aangrenzend aan het schoolterrein ligt de kerk met pastorie. Daarachter ligt een kleine begraafplaats. Recreatie Vanwege de ligging aan de Ringdijk en aan de Ringvaart met aansluitend de Kagerplassen, heeft Buitenkaag een recreatieve functie.
Dat uit zich in recreatievaart in de Ringvaart en veel recreatief verkeer op de Ringdijk, waaronder veel fietsverkeer. Vanwege de recreatievaart door omwonenden liggen er ook meerdere steigers aan de oever ter hoogte van woningen aan de dijk. Verkeer De erftoegangswegen in dit gebied sluiten aan op de gebiedsontsluitingsweg Hoofdweg. Op de Ringdijk is veel recreatief verkeer, zowel fietsen als auto’s. Vanwege de verkeersveiligheid is op het gedeelte van de Ringdijk nabij de oversteek met de pont, eenrichtingsverkeer ingesteld. Ten westen van het plangebied ligt het tracé van de spoorweg tussen Leiden en Hoofddorp met daarnaast het tracé van de A44. Ter hoogte van de Lisserdijk liggen deze op ongeveer 100 meter afstand. Vanwege het vliegverkeer zijn zones bepaald waarin beperkingen worden gesteld ten aanzien van wonen, vanwege geluid en/of veiligheid. In hoofdstuk 5 wordt hier nader op ingegaan. Specifiek: wal Lisserdijk Vanaf de wal bij het kruispunt Lisserdijk/Hoofdweg westzijde, vindt met een pont enkele keren per bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
19
werkdag het vervoer plaats van vrachtwagens naar scheepswerf Royal van Lent Shipyard (Van Lent), dat is gevestigd op Kaag eiland. Omwonenden ondervinden overlast vanwege het aanmeren van de pont, het wachten van vrachtwagens op de openbare weg en het plaatsen van materiaal aan de weg. Dit zijn activiteiten die vallen onder verkeersgebruik en het gebruik van de openbare weg, en niet onder bedrijfsactiviteiten. Ook vindt via de wal en met de pont vervoer plaats van (gas)flessen en overige tanks met vloeistoffen. Dit valt niet onder vervoer van gevaarlijke stoffen waarvoor risico en veiligheid in een bestemmingsplan dienen te worden afgewogen (zoals wel het geval bij vervoer van bijvoorbeeld LPG). Parkeren Werknemers van de op Kaag gevestigde scheepswerf, parkeren in Buitenkaag. Om deze parkeerdruk op te vangen heeft het bedrijf achter de Leidsmeerstraat een terrein voor parkeren ingericht dat toegankelijk is vanaf de Hoofdweg-oostzijde. Dat terrein ligt buiten dit plangebied. De recreatieve functie geeft in vakantieperiodes extra parkeerdruk in Buitenkaag. Groen Het groen in Buitenkaag kan worden gekenmerkt als begeleiding van ontsluitingswegen (Hoofdweg, Ringdijk), inpassing van het gemaal, verspreid liggende groenvoorzieningen als aankleding van woonstraten en speelvoorzieningen.
Zwaanshoek Noord Het gebied is in hoofdzaak gericht op groen en recreatie. In de noordelijke rand van Zwaanshoek zijn enkele nieuwe buurtjes met eengezinswoningen en langs de dijk staan enkele woningen. Er zijn geen maatschappelijke of commerciële voorzieningen of bedrijfsactiviteiten. Maatschappelijk Ter hoogte van Zwaanshoek Noord ligt buiten het plangebied de begraafplaats Zwaanshoek. Deze zal in fasen worden uitgebreid. Het grondgebied voor de derde fase van de begraafplaats, ongeveer 4 hectare, valt binnen het bestemmingsplangebied. De ingebruikname van de derde fase wordt niet eerder dan in 2030 voorzien. Recreatie In Zwaanshoek Noord is totaal 28 hectare voormalige agrarische grond heringericht tot bosgebied met kleine landschapselementen. Het gebied ontwikkelt zich tot een hoogopgaand bos met waterpartijen. Het is daarbij gericht op extensieve recreatie, met name voor fietsers en wandelaars, voor de aanliggende bestaande en toekomstige woongebieden. Het gebied heeft goede recreatieve verbindingen met Boseilanden. De Ringvaart wordt behalve voor beroepsvaart ook gebruikt voor recreatievaart.
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
20
Verkeer Er is geen autoverbinding tussen dit plandeel en Boseilanden. Op afstand van het plangebied sluiten de erftoegangswegen vanuit dit plandeel aan op de gebiedsontsluitingsweg Nieuwe Bennebroekerweg en de stroomweg N201. De fietsverbindingen vanuit het gebied naar Boseilanden en ook verder naar Floriande hebben naast een utilitaire functie ook een grote recreatieve functie.
Boseilanden Dit is een gebied met grote woningen op zeer ruime kavels in een groene omgeving. Het gebied is gericht op grootschalig groen en extensieve recreatie, waarbij het wonen ‘te gast’ is in het gebied. Er zijn enkele bedrijfsactiviteiten en maatschappelijke voorzieningen. Er zijn geen commerciële voorzieningen. Bedrijven Er zijn drie bedrijfsfuncties aan de Spieringweg gevestigd: - op nummer 1070: een agrarisch loonbedrijf, - op nummer 762: een hovenierbedrijf op het achterste deel van het perceel, - nummer 880: een agrarische bedrijfsfunctie en een paardenpension. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op bedrijfsfuncties in relatie tot de effecten op de omgeving. Maatschappelijk Aan de Spieringweg 762 is op het voorste deel van het perceel een opvang voor kinderen met een stoornis of aandoening. Het is een voormalige kleine boerderij waarbij nu op kleine schaal dieren worden gehouden in relatie tot de kinderopvang. Recreatie Het gebied Boseilanden dient als aantrekkelijk groen en recreatief uitloopgebied voor de bewoners van de Hoofddorpse woonwijk Floriande. In het park zijn twee grote speelplaatsen: een grasveld dat voor balspelen gebruikt kan worden en een avonturenspeelplek voor kinderen. Er zijn nog drie kleinere speelplaatsen. Vanuit Floriande zijn de speelplekken goed bereikbaar.
De recreatie in het gebied is verder in hoofdzaak gericht op fietsers, wandelaars en ruiters en daarnaast bieden de grote waterpartijen in het gebied gelegenheid voor kanoërs. Het gebied heeft goede recreatieve verbindingen met Zwaanshoek-Noord. Verkeer Wegverkeer wordt via de Spieringweg geleid naar de gebiedsontsluitingsweg Nieuwe Bennebroekerweg en de stroomweg N201. Het fietspad langs de Spieringweg heeft met name een utilitaire functie. Fietsverbindingen met Zwaanshoek-Noord en Floriande hebben naast een utilitaire functie ook een grote recreatieve functie.
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
21
Overig Specifiek voor de Rietkavels wordt beoogd dat aan de achterzijde van de kavels een moerasdeel blijft behouden. Een strook grond van Staatsbosbeheer achter de woonkavels dat is ingericht als rietmoeras, dient over een diepte van 20 meter op de woonkavels te worden voortgezet door 50% van dat kaveldeel als moeras te behouden. Een beeldbepalende Elzensingel of rietkraag vormt de onderlinge erfafscheiding tussen de woonkavels. Deze dienen behouden te blijven.
Toolenburg Dit is een woonwijk met voornamelijk eengezinswoningen en voor een deel gestapelde woningen. Er zijn diverse andere functies in de wijk, waaronder een wijkwinkelcentrum. Bedrijven Aan de R.P. Geerlingsdreef zijn voor een deel zogenaamde ‘transitwoningen’ gebouwd. Bij deze woningen is bij de bouw rekening gehouden om de gehele benedenverdieping voor beroep aan huis in te richten en de eerste en tweede verdieping als woonruimte in te richten. Bij een aantal woningen is dat ook gedaan. Daarmee is de beroepsfunctie groter dan gebruikelijk voor beroep aan huis is toegestaan. Kantoren en commerciële voorzieningen Het winkelcentrum omvat naast detailhandel (waaronder twee supermarkten), dienstverlenende functies en horecafuncties ook een aantal medische voorzieningen. Het heeft daarmee een wijkverzorgend karakter. Maatschappelijk In de wijk zijn twee locaties met ieder drie basisscholen en voorzieningen voor opvang, zorg en/of wijkgebouw. In Toolenburg-West aan het Schuilenburg is er binnen de schoolgebouwen gedeeltelijk sprake van leegstand. In Toolenburg-Oost aan de Femina Mullerstraat is er leerlingengroei vanuit de nieuwbouw van woningen in het nieuwbouwgebied ten zuiden van Toolenburg. De verwachting is dat dit blijft, ook als de nieuwe wijk Tudorpark op korte termijn een eigen basisschool heeft, aangezien er nog meer woningbouw komt.
Het is gewenst de scholen in Toolenburg zo veel mogelijk in stand te houden. Mogelijk dat bij terugloop van een school een combinatie met een andere school nodig blijkt voor de levensvatbaarheid. Aan de Anne Franklaan is een school voor speciaal basisonderwijs gevestigd. Aan de rand van Toolenburg, bij de Van Heuven Goedhartlaan nabij Assumburg, is een scholengemeenschap gevestigd. Aan de Anna Blamanstraat zijn voorzieningen voor kinderopvang en een peuterspeelzaal aanwezig. Bij het winkelcentrum staat aan de Lunenburgdreef een kerk. Deze kerk wordt naast kerkdiensten ook voor andere maatschappelijke functies gebruikt. bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
22
In het winkelcentrum zijn enkele medische voorzieningen gevestigd. Verder komen in de wijk diverse praktijken aan huis voor. In Toolenburg-Oost is een complex voor begeleid wonen van de stichting Ons Tweede Thuis. Sport en Recreatie Aan het Assumburg staat een grote sporthal. Behalve gymzalen bij scholen zijn er verder geen sportvoorzieningen in Toolenburg. Tussen de IJweg en de Schoonenburgsingel ligt een terrein met volkstuinen. Ten zuiden van het plangebied ligt het recreatiegebied Toolenburgerplas. Verkeer In hoofdzaak wordt het autoverkeer in dit plandeel ontsloten op de gebiedsontsluitingsweg Hoofdweg-Oostzijde en via de gebiedsontsluitingswegen Altenburg en Haya van Somerensingel op de gebiedsontsluitingsweg Van Heuven Goedhartlaan. In dit plandeel liggen enkele hoofdfietsroutes als onderdeel van het fietsnetwerk van Hoofddorp en langs de Hoofdweg-Westzijde een snelfietsroute. Langs de Van Heuven Goedhartlaan ligt het tracé van de hoogwaardige openbaarvervoersverbinding R-net, waar ook ter hoogte van Toolenburg een halte ligt. In de wijk zelf ligt een vrije busbaan als onderdeel van reguliere busroutes. Groen De drie grotere parken in de wijk hebben een wijk- en buurtfunctie. Andere velden hebben meer een speelfunctie of een functie als belevingsgroen voor de directe woonomgeving.
In de woonbuurten zijn kleinschalige groenvoorzieningen ten behoeve van de stedenbouwkundige kwaliteit van de buurt. Het groen langs wegen en watergangen heeft een functie als begeleidingsgroen.
Bornholm Dit is een woonwijk met voornamelijk eengezinswoningen en voor een deel gestapelde woningen. Er zijn diverse andere functies in de wijk, waaronder een wijkwinkelcentrum. Bedrijven Er zijn enkele bedrijven in deze wijk: - Garagebedrijf en benzineverkooppunt Sonderholm op de hoek met Altenburg; - Benzineverkooppunt aan IJweg (oostzijde) op de hoek met de N201. - Brandweerkazerne aan Adrianahoeve bij kruising met N201. - Verhuurbedrijf van landbouwmachines c.s. aan IJweg bij de hoek met N201. Daarnaast is er een grote nutsvoorziening op de hoek Asserweg met Clausholm en een grote antennemast voor mobiele telefonie nabij de bushalte van het R-Net.
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
23
Kantoren en commerciële voorzieningen De wijk heeft aan het Skagerrak een duidelijk centrumgebied met een overdekt wijkwinkelcentrum. Het winkelcentrum omvat detailhandel, dienstverlenende functies en horecafuncties. Het heeft een wijkverzorgend karakter. Buiten dit winkelcentrum is er in de wijk geen detailhandel. Aan de Adrianahoeve zijn twee hotels (waarvan één in 2019 vergund op de locatie van een voormalig restaurant en in 2023 de realisatie nog in afronding is). Aan de IJweg is een partycentrum nabij kruising IJweg-Grote Belt. Maatschappelijk In de wijk bevinden zich vier locaties van basisscholen. Er is sprake van een daling van het aantal leerlingen. Drie locaties zijn gevestigd aan het Skagerrak nabij het winkelcentrum. Eén van de basisscholen bij het Skagerrak is in 2019 opgeheven. De bebouwing blijft op dit moment beschikbaar voor onderwijsdoeleinden en eventueel andere maatschappelijke voorzieningen. De sportzaal bij de scholen wordt ook door een dansschool gebruikt. De vierde locatie is aan het Sparresholm nabij de IJweg. Aan de overzijde van het Sparresholm staat een gebouw met twee kleine gymzalen bij de school. Deze gymzalen worden ook door sportverenigingen gebruikt. Aan het Skagerrak zijn nabij het winkelcentrum in eigen gebouwen een peuterspeelzaal, kinderopvang en zorgfuncties gevestigd evenals een sociaal-cultureel centrum.
Aan het Sparresholm nabij de IJweg staat een verenigingsgebouw. Aan de Kleine Belt bij de hoek met de IJweg is een kinderdagverblijf gevestigd. Aan het Bornholm nabij de hoek Van Heuven Goedhartlaan met de Kruisweg is een grote locatie met zorgvoorzieningen. Dit bestaat uit een verpleeghuis met dagbesteding en aanleunwoningen en daarnaast een woonzorgcentrum met groepswoningen. In de zuidrand van de wijk ligt bij de IJweg een gezinsvervangend tehuis. Dit betreft een woonvorm in kleine leefgroepen met 24 uurs begeleiding en verzorging voor mensen met een handicap. Sport en recreatie Aan de Adrianahoeve ligt een tenniscomplex naast de twee hotels. Behalve gymzalen die bij scholen horen zijn er verder geen sportvoorzieningen in Bornholm. Verkeer In hoofdzaak wordt het autoverkeer in dit plandeel ontsloten op de gebiedsontsluitingswegen Van Heuven Goedhartlaan en Kruisweg. In dit plandeel liggen enkele hoofdfietsroutes als onderdeel van het fietsnetwerk van Hoofddorp en ook loopt door de wijk een snelfietsroute. Langs de Van Heuven Goedhartlaan ligt het tracé van de hoogwaardige openbaarvervoersverbinding R-net, waar ook ter hoogte van Bornholm een halte ligt.
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
24
Groen Bij het wijkwinkelcentrum is een centrale groene ruimte met aansluitend een brede watersingel. Brede groenstroken bevinden zich langs de Nieuwerkerkertocht, langs de Kleine Belt en aan de IJweg. Een deel van het groen is behalve groeninrichting van de wijk ook bedoeld voor spelen. Het terrein van het verpleeghuis Bornholm bevat veel groene ruimte. Dit terrein is niet openbaar toegankelijk. Omdat dit een ontwikkellocatie is, is deze locatie niet in dit bestemmingsplan opgenomen.
Vrijschot Noord Dit is een woonwijk met luxueuze villa's op ruime kavels. Er zijn geen andere functies, al wordt op enkele percelen ondergeschikt aan de woonfuncties een beroep of bedrijf aan huis uitgeoefend. Verkeer In hoofdzaak wordt het autoverkeer in dit plandeel ontsloten op de gebiedsontsluitingsweg Adrianahoeve. Langs de Geniedijk ligt een snelfietsroute. Groen Het groen langs de randen is voornamelijk begeleidingsgroen langs de wegen en water. Binnen in de wijk zijn kleine groenvoorzieningen met vaak ook een functie voor spelen. Langs de noordgrens van de wijk loopt de Geniedijk.
Houtwijkerveld Dit is een woonwijk met eengezinswoningen zonder andere voorzieningen. Aan de rand van de wijk langs de Kruisweg staan grotere woningen (vrijstaand of twee-onder-een-kap) op ruimere kavels. Verkeer Al het autoverkeer in dit plandeel wordt ontsloten op de gebiedsontsluitingsweg Kruisweg. Langs de Geniedijk ligt een snelfietsroute. Groen De wijk is voor de helft omgeven met een brede groenzone die tevens functie heeft als begeleiding dan wel landschappelijke inpassing van de N201. Een deel van het groen in en langs de wijk is behalve groeninrichting van de wijk ook bedoeld voor spelen. Langs de noordgrens van de wijk loopt de Geniedijk.
Floriande Zuid Dit is een woonwijk met voornamelijk eengezinswoningen en voor een deel gestapelde woningen. Er zijn diverse andere functies in de wijk, waaronder een wijkwinkelcentrum.
bestemmingsplan Hoofddorp woongebieden en Buitenkaag
25
Bedrijven De wijk heeft twee locaties met een bedrijfsfunctie. Aan het Leenderbos 95 is een groot transformatorstation gerealiseerd. Op de IJweg nabij de hoek met het Leenderbos is een groothandel/agrarisch handels- en hulpbedrijf met bedrijfsloodsen aanwezig. Kantoren en commerciële voorzieningen Aan de zuidkant van de Dussenstraat ligt het wijkwinkelcentrum met detailhandel, dienstverlening en horeca en ook maatschappelijke functies. Aan de noordkant van de Dussenstraat staan woningen waarbij de plint van het gebouw is bedoeld voor dienstverlening, lichte bedrijvigheid. Maatschappelijk Voorzieningen zijn in deze wijk veelal ondergebracht in grotere multifunctionele accommodaties (MFA’s). Daarbinnen zijn onderwijs, opvang, zorg, ondersteuning, welzijn, sport en/of cultuur gevestigd. Floriande is een wijk, waar de leerlingenaantallen zich vanuit de pieksituatie langzaam naar een stabiele situatie ontwikkelen. In de MFA aan de Dussenstraat naast het winkelcentrum zijn twee basisscholen gevestigd. Voor eventuele vrijkomende ruimten van de scholen wordt invulling met in de MFA passende functies gezocht. In de MFA aan de Deltaweg zijn twee basisscholen en een school voor speciaal basisonderwijs gevestigd. Hier zijn om ruimte te bieden voor de pieksituatie zogeheten schoolwoningen ingezet.