Bijlage 1 Gewijzigde Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040

Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 Samen maken we Haarlemmermeer

>

HOTEL 0

1 1

1 0 0 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0

0011001100110010110010001000100101100 101001001000110010010010101000100010 1000110011001001001001101010010100010 0011001100100100100110010100110000101

thestyleoutlets

HOTEL

M Hoofddorp

RESTAURANT

1

2

3

4

5

Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040

NU

2040

Haarlemmermeer groeit richting 200.000 inwoners in 2040

<

We willen een prettige plek bl�ven om te wonen en werken. Onze economie is sterk en bedr�ven komen hier graag naartoe.

>

Het karakter van Haarlemmermeer is belangr�k: het boerenlandschap, de polderwegen, de gemalen, de Ringvaart, onze luchthaven en alle 31 kernen met hun eigen sfeer.

In de omgevingsvisie staat welke doelen de gemeente heeft en hoe de toekomst van Haarlemmermeer eruit ziet.

Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 Samen maken we Haarlemmer meer 2040

NU

Gebied 1 Gebied 2 Gebied 3 Gebied 4 Gebied 5

We moeten slim en zuinig omgaan met de ruimte die er is.

Haarlemmermeer maken we samen. Iedereen kan eraan b�dragen.

Benieuwd wat de omgevingsvisie is? Bek�k de video. Bezoek www.haarlemmermeer.nl/omgevingsvisie

Voorwoord De integrale visie op hoe Haarlemmermeer er in 2040 uit

voor deze visie. Bij een belangrijk thema als wonen, dat

prettig, gezond en veilig wonen. Met ruimte voor economie,

kan zien ligt voor u, of staat nu open op uw scherm. Deze

in de portefeuille zit van wethouder Jurgen Nobel, gaat

maar ook behoud van het karakter van de kernen en van

Omgevingsvisie gaat uiteraard over de fysieke leefomgeving

het vanzelfsprekend over veel huizen bouwen. Maar er

ons erfgoed.

en de kwaliteit van de ruimte. Maar niet alléén daarover.

moet daarnaast ruimte zijn voor groen, scholen, sport en recreëren.

Haarlemmermeer heeft ervoor gekozen een breed

We willen kwaliteit, maar dan moeten we onze ambities wel scherp hebben. Dat hebben we nu met de Omgevingsvisie.

aantal thema’s in de Omgevingsvisie op te nemen. In de

En in de portefeuille van wethouder Marjolein Steffens-van

Zo werken we samen aan een gezond, welvarend, mooi en

omgevingsgesprekken met onze inwoners en ondernemers

de Water is het niet anders. Zij is verantwoordelijk voor het

verbonden Haarlemmermeer.

en in discussies van onze raadsleden, kwamen zonder

beheer van de openbare ruimte. Biodiversiteit is een van

uitzondering zeer uiteenlopende thema’s aan bod die

haar thema’s. Grote variatie aan dieren en planten, zorgt

allemaal van belang zijn. Onze Omgevingsvisie gaat onder

voor schoon water, vruchtbare grond en een stabiel klimaat.

Mariëtte Sedee-Schuitenmaker

meer over veiligheid, wonen, milieukwaliteit, landschap en

We kunnen niet zonder en daarom staat ook dit in de

Wethouder Ruimtelijke Ordening

groen, economie, water, energie en luchthaven. Bijzonder is

Omgevingsvisie.

dat ook gezondheid als thema in onze visie is opgenomen.

<

De Omgevingsvisie van Haarlemmermeer is met de veelheid Zo veel onderwerpen, dat is niet voor niets. Die variatie helpt

aan thema’s behoorlijk ambitieus. We willen een prettige

ons om verbanden te leggen. Bij mobiliteit of infrastructuur

plek blijven om te wonen en werken. Goed bereikbaar, groen

gaat het ook over gezondheid. Bij voorzieningen als winkels

en schoon met genoeg plekken waar mensen elkaar kunnen

en scholen gaat, moet worden nagedacht over openbaar

ontmoeten en kunnen bewegen in de buitenlucht. Je moet

vervoer. Die onderwerpen staan in relatie tot elkaar.

hier gezond en veilig kunnen leven. Ook het karakter van

Landbouw levert voedsel, maar draagt ook bij aan een

Haarlemmermeer is belangrijk: het boerenlandschap, de

open landschap waar we kunnen fietsen en wandelen én

polderwegen, de gemalen, de Ringvaart, onze luchthaven

aan de economie. De verschillende thema’s hebben met

en alle 31 kernen met hun eigen sfeer.

elkaar te maken. Als we dat zien, kunnen we ook zorgvuldige afwegingen maken. En slimme keuzes maken in hoe we

Er zijn momenten dat ik me zorgen maak over hoe we

omgaan met de ruimte.

letterlijk de ruimte vinden voor al onze ambities. Hoe houden we het leefbaar, open en groen? Terwijl volkomen duidelijk

Wat mij opvalt en dat hoor ik ook bij inwoners, is dat veel

is dat mensen dit nodig hebben in hun nabije omgeving.

Haarlemmermeerders zich zeer betrokken voelen bij hun

En terwijl we ook veel meer woningen nodig hebben, met

omgeving. De gemeente wordt er echt op aangesproken

alle voorzieningen die daarbij horen. Waar het kan, pleit ik

om belangen goed te wegen en met een integrale blik

daarom voor zorgvuldig met de ruimte omgaan, slimme

naar de omgeving te kijken. Dat geldt ook voor mijn

keuzes maken, zorg voor de kwaliteit van de ruimte en meer

beide collega-wethouders die medeverantwoordelijk zijn

groen. In 2040 moeten mensen hier immers nog steeds

>

Inhoud

I

LAAG

Leeswijzer lagen omgevingsvisie

De visie Wij beschrijven hoe we ons verder

De omgevingsvisie bestaat uit vijf verschillende lagen. De

Wij beschrijven hoe we ons verder ontwikkelen.

lagen zijn zelfstandig leesbaar. Laag I ‘De visie’ is het visiedeel en beschrijft hoe we ons

II

LAAG

<

Klik op de gewenste laag

verder ontwikkelen en wat de grote opgaven zijn.

De gebieden Wij benoemen per gebied de opgaven

Doorklik naar De Visie.

Wij benoemen per gebied de opgaven voor de toekomst. We hanteren de indeling van het gebiedsgericht werken.

III

Laag II ‘De gebieden’ is het gebiedsgerichte deel. Daarin staan per gebied de gebiedsgerichte opgaven voor de toekomst. We hanteren de indeling van het

LAAG

De thema’s en opgaven

gebiedsgericht werken. Doorklik naar De gebieden.

Wij leggen dwarsverbanden tussen thema’s en opgaven.

IV

LAAG

Laag III is het verdiepingsdeel en beschrijft ‘De opgaven en thema’s’. We starten deze laag met een samenvatting van de ambities. De onderwerpen uit het

Doorwerking en uitvoering

rad van de leefomgeving zijn onze leidraad. We leggen dwarsverbanden tussen opgaven en thema’s.

Wij tonen onze programma’s en laten zien wat we doen om onze ambies te bereiken.

V

LAAG

Doorklik naar De thema’s en opgaven. Laag IV is ‘Doorwerking en uitvoering’. Hierin laten we zien

Data en monitoring

wat we doen om onze ambities te bereiken en leggen we een koppeling naar de instrumenten programma’s en omgevingsplan.

Wij ontsluiten (geografische) informae en (onderzoeks)data.

Doorklik naar De uitvoering. Laag V is ‘Data en monitoring’. Deze laag vullen we de komende jaren. We ontsluiten (geografische) informatie en (onderzoeks)data. Daarmee houden we in de gaten of we onze doelen voor de leefomgeving behalen. Doorklik naar Data en monitoring.

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

4

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

>

Inleiding Voor u ziet u de Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040.

de Liede of de trekvaart oversteekt naar historische

Daar komen nieuwe opgaven uit voort als: hernieuwbare

De omgevingsvisie helpt ons om de juiste afwegingen

steden, strand, binnenduinrand of plassengebied. Een

energie opwekken, circulair omgaan met grondstoffen

te maken en zuinig en zorgvuldig met de ruimte om te

woonomgeving waar we samenkomen op feestweken,

en bouwmaterialen, slimme en elektrische mobiliteit,

gaan. Ook inspireert de omgevingsvisie om opgaven

aan waterplassen, in onze tuinen, op festivals, in onze

meer zorg voor de agrarische bodem, energieneutraal

gezamenlijk op te pakken: de gemeente samen

buurthuizen en cultuurgebouwen, bij winkels en horeca en

of -opwekkend bouwen, slim mengen van functies

met inwoners, ondernemers en ontwikkelaars. We

op onze sportclubs.

dichter bouwen waar het kan, duurzamere datacenters,

voegen (omgevings)kwaliteit toe waar we kunnen. Daarmee bereiken we ons doel voor een aantrekkelijke

Op het land en in de lucht is de internationale luchthaven

poldersystemen, meer planten- en diersoorten en de wens

leefomgeving, waar inwoners en ondernemers graag deel

duidelijk aanwezig. Daarmee is Haarlemmermeer voor

om gezondheid meer centraal in ons handelen te stellen.

van uitmaken.

veel mensen de entree van Nederland. Haarlemmermeer

Uit alle windstreken

<

water vasthouden en minder doorspoelen in onze

levert een enorme bijdrage aan de economie van

De karakteristieke kenmerken van onze gemeente

Nederland en de Randstad. Bezoekers van buiten

inspireren ons bij het denken over hoe we deze opgaven

Haarlemmermeer heeft een geschiedenis van mensen

verwonderen zich over de dynamiek. Voor inwoners

combineren en een plek geven.

die zich uit alle windstreken hier vestigen. Het begint met

is de luchthaven een gegeven, dat zowel trots als

landarbeiders en agrariërs. De vele typen boerderijen

ergernis kan oproepen. Werk vinden we in de nabijheid.

We zijn deel van de economisch belangrijke metropool

getuigen hiervan. Later volgen vele mensen die soms om

De dienstensector, ICT, logistiek en het midden- en

Amsterdam en zijn een schakel tussen andere

hele pragmatische redenen in Haarlemmermeer komen

kleinbedrijf zijn sterk vertegenwoordigd. Vier treinstations,

delen van de Randstad. De wereldeconomie is in

wonen. Tweeverdieners kunnen in meerdere windstreken

hoogwaardig openbaar vervoer, vijf snelwegen en het

Haarlemmermeer goed zichtbaar, met de luchthaven,

werken, wonen in een huis met een tuin en parkeren voor

onderliggend mobiliteitsnetwerk brengen ons naar werk,

internationaal werkende hoofdkantoren, werknemers

de deur. De kinderen kunnen zelfstandig en veilig naar

studie, vrienden, familie en vertier op plaatsen dichtbij en

en transportbedrijven of met export van land- en

school en sport. De bereikbaarheid is uitstekend, ook naar

ver weg.

tuinbouwproducten. Als regio - en als land- zijn we

omliggende historische steden. Dit alles in een groene woonomgeving.

gevoelig voor de gevolgen van politiek-economische

Grote opgaven

schommelingen elders in de wereld. Hier hebben we

Vanuit het hier en nu moeten we naar onze toekomst

geen invloed op. We hebben de opgave om met de juiste

Inwoners voelen zich vooral inwoner van hun kern, dorp

kijken. We staan voor grote opgaven in de samenleving.

randvoorwaarden en ambities onze economische basis

of buurt. ‘Haarlemmermeerder’ noemen ze zich niet snel.

Deels zijn het bekende opgaven: woningen bouwen,

breed en gezond te houden.

Toch is er iets als een Haarlemmermeer-gevoel: wat we

bereikbaar blijven, gezond voedsel produceren, droge

delen is de kwaliteit van het wonen in Haarlemmermeer.

voeten houden, economisch welvarend zijn, ruimte voor

Een plek met ruimte en vergezichten midden in de drukke

sport en ontspanning bieden, met zorg en begrip omgaan

Randstad. Waar je naar de horizon kunt turen en waar

met elkaar, leven in een veilige omgeving. De context van

je uren kunt fietsen langs oude dijken, vaarten, lange

de opgaven is anders dan in de afgelopen decennia. Meer

oude polderwegen en groen, zonder de gemeente uit

dan voorheen voelen we de verantwoordelijkheid om

te hoeven. Of waar je juist in mum van tijd de Ringvaart,

onze omgeving nu en in de toekomst leefbaar te houden.

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

5

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

>

De manier waarop we leven heeft weerslag op de ruimte

Kaart: Overzichtskaart gemeente Haarlemmermeer met namen kernen

om ons heen. We gebruiken de ruimte om te wonen, te Zaandam

recreëren, te bewegen, op te groeien, naar school te

Velsen

gaan, te produceren, te consumeren en te werken. De veranderingen volgen elkaar in hoog tempo op en we

Spaarndam

zijn continu in beweging. Dat vraagt ook om flexibiliteit, aanpassingsvermogen en durf. In onze gemeente lijkt

Spaarnwoude

ruimte overvloedig aanwezig, maar ook bij ons is ruimte Penningsveer

een schaars goed. Daar willen we zorgvuldig mee

Haarlemmerliede

omgaan. Dat vraagt ook om het slim combineren van functies, bijvoorbeeld groen en wateropslag of recreatie

Halfweg Zwanenburg

Zandvoort

De Liede Nieuwebrug

en energie-opwekking.

om te gaan met energie en grondstoffen en het creëren dat we anders gaan denken over hoe en waar we energie

Lijnden

Vijfhuizen

Heemstede

van toegevoegde waarde. Klimaatverandering maakt

<

Boesingheliede

Haarlem

Economische sectoren zijn bezig met transitie door anders

Amsterdam

Badhoevedorp Cruquius

opwekken. We hebben meer aandacht voor gezondheid en milieukwaliteit (groen, lucht, bodem, water, geluid, voedsel, biodiversiteit). Vanuit ons eigen belang bezien,

Zwaanshoek

maar ook vanuit het belang van de natuurlijke omgeving.

Schiphol

Hoofddorp

Onze opgave om woningen te bouwen en ruimte voor werkgelegenheid te bieden (de verstedelijkingsopgave)

Hillegom

koppelen we nadrukkelijk aan mobiliteit enerzijds en aan

Amstelveen

Oude Meer

De Hoek

Beinsdorp

groen en landschap anderzijds. Dit voor aantrekkelijke

Rozenburg

Schiphol-Rijk

Aalsmeerderbrug

en gevarieerde woon- en werkmilieus. We willen in onze gemeente veilig en plezierig met elkaar leven en ‘wel

Nieuw-Vennep

zijn’. Het hebben van werk en een woning zijn daarbij de basisvoorwaarden.

>

Nieuwe Meer

Bennebroek

Aalsmeer Rijsenhout Lisse

Lisserbroek ‘t Kabel

Lees meer over: geschiedenis, sociale structuur,

Burgerveen

demografie, omgevingskwaliteit, landbouw, luchthaven,

Abbenes

werk en economie Bekijk meer op YouTube: drooglegging Haarlemmermeer,

Leimuiderbrug

Weteringbrug

Buitenkaag

Het verhaal van de Ringvaart

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

De Kwakel

Uithoorn

Kudelstaart

Leimuiden

Huigsloot Vredeburg

6

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

Afwegen van belangen

Figuur: Rad van de leefomgeving

De omgevingsvisie om de juiste afwegingen te maken en zuinig en zorgvuldig met de ruimte om te gaan. Ook inspireert de omgevingsvisie om opgaven gezamenlijk op

KLIMAAT

te pakken; van inwoner en ondernemer tot ontwikkelaar.

VEILIGHEID Verkeersveilig verplaatsen

Bij elke afweging en beslissing die we nemen in onze

Beperking van overstromingsrisico’s

toekomst van die leefomgeving:

Sociaal veilige woon- en werkomgeving

ontwikkelingen in allerlei gebieden. Of het nu om ontwikkeling van grote woon- en werkgebieden gaat of

<

om het herbouwen van een woning of (opnieuw) inrichten van erf of tuin. We hebben het Haarlemmermeerse ‘rad van de leefomgeving’ als hulpmiddel om alle belangen in beeld te houden. De omgevingsvisie omschrijft wat we willen bereiken in voor onze leefomgeving.

Bescherming van de fysieke leefomgeving door

MILIEUKWALITEIT EN GEZONDHEID Zo schoon mogelijke lucht, ondergrond, oppervlakte- en grondwater

Veilige en gezonde fysieke leefomgeving

Zo beperkt mogelijke hinder van geluid, licht, stank of straling

de kaders.

Herstel en ontwikkeling van biodiversiteit (flora en fauna)

Goede omgevingskwaliteit

Herkenbaar, aantrekkelijk en beleefbaar landschap

Gezond binnenklimaat

Voldoende ruimte om te kunnen bewegen in natuur, landschap en openbare ruimte Aandacht voor cultuurhistorie en erfgoed

Bewegen en sporten in een gezonde omgeving

Onze inwoner wil

WELZIJN

NATUURLIJKE HULPBRONNEN

Sociale samenhang Mee kunnen doen in de samenleving

Schoon en veilig drinkwater

Toegang tot werk, school, zorg, voorzieningen en verenigingen

Zorgvuldig gebruik van land, bodem en water

Aantrekkelijke woonomgeving

in de fysieke leefomgeving maken we Haarlemmermeer

Lees meer over doel en gebruik van de omgevingsvisie in

NATUUR EN LANDSCHAP

Gezonde bouwmaterialen en toepassingen daarvan

Met een samenhangende benadering van afwegingen mooier, gezonder, welvarender, evenwichtiger en hechter.

Beperking van effecten van bodemdaling (in veengebieden)

Verantwoordelijk verzamelen en gebruiken van data in fysieke leefomgeving

bereiken?

Dit is een continu proces dat plaats vindt binnen allerlei

NATUURLIJKE SYSTEMEN EN PROCESSEN Beperking van effecten van het natuurlijke grondwatersysteem (wellen & kwel), met name verzilting en voedselrijker worden van de bodem

Beperking van risico’s externe veiligheid

• Draagt de beslissing bij aan wat we met elkaar willen

van onze leefomgeving? Ook op de langere termijn?

Klimaatneutraal wonen, werken en bewegen

Veilige en toegankelijke gebouwen en voorzieningen

leefomgeving zijn we ons bewust van de impact op de

• Leidt de beslissing tot een verbetering van de kwaliteit

Geen overlast door gevolgen van klimaatverandering (wateroverlast, droogte, hittestress)

WONEN EN WOONOMGEVING

Economisch vitale werkomgeving

Vervullen maatschappelijke behoeften door

Ruim en divers aanbod aan woningen, inspelend op woonwensen (inclusief zorgconcepten) Aantrekkelijke, toegankelijke en goed onderhouden woonomgeving

Veilig, gezond en betaalbaar voedsel

ECONOMIE Diversiteit in werkgelegenheid

Goede verbinding naar omliggende kernen en steden met goede mobiliteitsconcepten Ruim aanbod aan voorzieningen (winkel, sport, recreatie, maatschappelijk, scholen, gezondheid, cultuur)

Benutten van zon, wind, geothermie en water als hernieuwbare energiebron

RUIMTELIJK-ECONOMISCHE STRUCTUUR Stabiel en hoogwaardig netwerk van digitale infrastructuur Goed bereikbare woon- en werkgebieden voor verschillende modaliteiten, ingebed in regionaal netwerk

Vitale, duurzame en concurrerende economische sectoren Vermogen om aan te passen aan nieuwe situaties (adaptief) Mogelijkheden voor vergroten of toepassen kennis en innovatie (b.v. circulariteit)

Toekomstbestendig energienetwerk dat klaar is voor energietransitie Aantrekkelijke vestigingslocaties, inspelend op vestigingsfactoren (en beweging daarin)

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

7

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

>

Wat zegt de Omgevingswet

Wat willen wij bereiken met onze omgevingsvisie?

Omgevingsvisie voor en van mensen

De omgevingsvisie is het samenhangende,

Wij gebruiken onze omgevingsvisie als

De omgevingsvisie maken we voor de huidige en

strategische beleidskader voor de fysieke

richtinggevend instrument om afwegingen en

toekomstige bewoners, bezoekers, ondernemers en

leefomgeving. De Omgevingswet verplicht

keuzes te maken. Met de omgevingsvisie willen we

werknemers van onze gemeente. De omgeving is

gemeenten om een omgevingsvisie vast te stellen.

iedereen die actief is in onze leefomgeving inspireren

van ons allemaal en we maken deze omgeving ook

De omgevingsvisie is ‘vormvrij’.

om dié ideeën te verwezenlijken en dié beslissingen

met elkaar.

De omgevingsvisie bevat volgens de Omgevingswet:

te nemen die bijdragen aan een aantrekkelijke

• een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit

leefomgeving voor iedereen.

van de fysieke leefomgeving;

<

We hebben ons laten inspireren door verleden en toekomst bij de openbare tentoonstelling

• de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling,

De visie werken we uit in programma’s. In deze

het gebruik, het beheer,

programma’s werken we uit wat we willen uitvoeren,

de bescherming en het behoud van het

hoe we het uitvoeren en hoe we dit financieel

Met onze inwoners en ondernemers hebben we

grondgebied;

dekken. Regels die nodig zijn voor het borgen van de

in ‘omgevingsgesprekken’ (2019)’ nagedacht over

• de hoofdzaken van het voor de fysieke

visie zetten we in het omgevingsplan.

wat we belangrijk vinden voor onze leefomgeving

leefomgeving te voeren integrale beleid.

‘Haarlemmermeer: van water, land en lucht’.

in de toekomst. Lees meer: omgevingsgesprekken, Met de visie ontsluiten we ons beleid voor de

document ‘Bijlage participatie omgevingsvisie’.

De elementen die volgens de wet de fysieke

leefomgeving en maken we dit makkelijker

leefomgeving bepalen zijn de minimale elementen

(digitaal) vindbaar. We maken het begrijpelijk

Tijdens de totstandkoming van deze omgevingsvisie

die in de omgevingsvisie opgenomen moeten

voor inwoners en ondernemers en makkelijker

in 2020 en 2021 had de wereld te maken met de

zijn. Dit zijn: “bouwwerken, infrastructuur,

toepasbaar voor iedereen die ermee moet werken.

Covid-19 pandemie en de directe gevolgen daarvan.

watersystemen, water, bodem, lucht, landschappen,

Daarmee inspireren we onze omgeving om met

De omgevingsvisie kijkt een paar decennia vooruit,

natuur, cultureel erfgoed, werelderfgoed”. Andere

ideeën en initiatieven te komen die passen bij onze

maar toch zullen de directe en indirecte gevolgen

nieuwe instrumenten uit de Omgevingswet zijn

ambities. De visie maken we op een heldere manier

van deze pandemie mogelijk doorwerken. Daar

programma’s en een omgevingsplan.

raadpleegbaar op een digitale manier.

wordt in de desbetreffende hoofdstukken aandacht aan besteed zover de kennis op dit moment reikt.

We doen dat via www.ruimtelijkeplannen.nl en

Mogelijke lange termijneffecten monitoren we en

daarna via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

kan op termijn leiden tot bijstelling van beleid.

Iedereen kan dan de visie lezen. De effecten van ontwikkelingen op onze leefomgeving hebben we op hoofdlijnen in beeld gebracht met het Omgevingseffectrapport (‘OER’).

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

8

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

>

I

LAAG

De visie

Met onze visie geven we een doorkijk naar hoe we onze

economische ontwikkeling staat er veel druk op de

Daar omheen zorgen we voor een prettig beloopbaar en

gemeente in de toekomst zien. De vier verhaallijnen

ruimte. Daarom gaan we slim om met de beschikbare

‘befietsbaar’ stedelijk milieu met lommerrijke straten en

in dit visiedeel gaan over het wonen, het werken, ons

ruimte en gebruiken we deze ruimte voor meer functies

pleinen. In het Stadscentrum Hoofddorp en op het Pionier-

buitengebied en onze netwerken.

(multifunctioneel).

Bolsterrein in Nieuw-Vennep gaan we hier al mee aan

Wonen waar dorp en stad samenkomen

We staan voor een bijzondere opgave. We willen het

aantrekkelijk zijn voor jongeren. Verdichting op zorgvuldig

De gemeente bestaat grotendeels uit land gewonnen

eigen karakter van de dorpen en het polderlandschap

uitgekozen plekken maakt dat we andere plekken open

uit het water. Met een pioniersmentaliteit is het nieuwe

behouden, dorpse kwaliteiten stedelijke gebieden

kunnen houden. Dit vraagt om zorgvuldig maatwerk per

land ontgonnen. Onze 31 kernen hebben allemaal een

omarmen en op plekken waar het kan het stadse leven

kern en per plek.

eigen karakter. Van dorpen met een lange geschiedenis,

uitbouwen.

de slag. Hier ontstaan levendige stedelijke gebieden die

Schaalsprong in ontmoeten

verborgen ‘buurtschappen’ en dijkdorpen aan de

<

Ringvaart. Tot de doorgegroeide ‘kruisdorpen’ Hoofddorp

Verdichten met kwaliteit

We stimuleren het ontstaan van levendige plekken

en Nieuw-Vennep en ‘tuindorp’ Badhoevedorp, die

De toenemende druk op de beschikbare ruimte en de

op pleinen en in parken waar mensen elkaar kunnen

steeds meer stadse kanten krijgen. Om de hoek liggen

beperkingen van bouwen buiten de grenzen van dorpen

ontmoeten. Daar tegenover staan rustige gebieden

historische steden als Amsterdam, Haarlem en Leiden. In

en kernen maakt dat we onze blik op zogenaamd

in de ‘mazen’ van het stedelijk netwerk, waar ruimte is

onze landelijke dorpen vinden we ruimte, relatieve rust,

‘binnenstedelijk gebied’ gaan richten. We willen op

voor ontspanning en bewegen. Haarlemmermeer is een

gemeenschapszin en zicht op groen, akkers of water. Met

plekken die zich er voor lenen stedelijke kwaliteiten,

dynamische gemeente. We groeien door van 157.000

voorzieningen op loop- of fietsafstand.

zoals horeca en nieuwe woonmilieus toevoegen door

inwoners naar ongeveer 200.000 inwoners in 2040, maar

te ‘verdichten’. Sommige plaatsen worden meer stads,

doen dat evenwichtig en zorgvuldig.

Ruimte voor dorpse rust en stads leven

op andere plaatsen houden we ruimte voor groen.

Dorp en stad komen op veel manieren samen in onze

Bijvoorbeeld door woningen en andere functies toe te

Er is een schaalsprong voor mobiliteit nodig waar

gemeente. Inwoners voelen zich soms zowel dorpeling als

voegen op en rond knooppunten. Waar het kan proberen

de Noord-Zuidlijn onderdeel van is. Dit geeft nieuwe

stedeling. Ruim twee derde van onze inwoners woont in

we de ruimte meervoudig te gebruiken en te ‘verweven’

mogelijkheden voor de positie, oriëntatie en ontwikkeling

de grotere kernen Hoofddorp en Nieuw-Vennep.

met groen en water.

van Hoofddorp.

Door de grote woningbehoefte en de gewenste

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

9

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

>

We maken bestaande en nieuwe wijken sociaal stabiel. Daartoe richten we de openbare ruimte zo in dat

Figuur: ‘Wonen waar dorp en stad samenkomen’

In gesprek over de omgeving

inwoners met verschillende leefstijlen zich er thuis en veilig voelen en elkaar ontmoeten. Ook zorgen we voor het

Digipanel:

juiste aanbod van voorzieningen en woningtypes, zowel

‘Hoofddorp wordt steeds meer een stad. Uiteraard

voor jongeren als voor ouderen.

heeft dit voordelen, maar ook nadelen. Alles dicht in de buurt en op fietsafstand dat zijn voordelen.

We streven naar een inrichting waar inwoners zich

Nadelen zijn dat het steeds drukker wordt, dus meer

medeverantwoordelijk voor voelen (eigenaarschap), die

druk op het milieu. Zeker de vraag of ik hier oud wil

uitnodigt om initiatieven te nemen (ondernemerschap)

worden stel ik mij steeds vaker. Maar wat als de

en die mogelijkheden geeft voor aanpassingen

ouderen wegtrekken en de huizen te duur zijn voor

(flexibiliteit). Met elkaar gaan we onze leefomgeving van

de jongeren?’

buurt tot bedrijventerrein biodivers, klimaatadaptief en energieneutraal maken.

‘Wij hebben bewust voor deze buurt gekozen i.v.m. de faciliteiten voor de kinderen. Bereikbaarheid.

Lees meer over: kernen, gebieden, stadscentrum

Makkelijk naar snelweg i.v.m. het werk.’

Hoofddorp, openbare ruimte, sociaal welzijn,

<

biodiversiteit, klimaatadaptatie, energie, voorzieningen,

‘Een woonplek is voor mij pas echt prettig als je met

wonen, feiten en cijfers Haarlemmermeer

elkaar je woonomgeving vormt. Dus ook prettig

>

wonen voor mensen met een beperking, jongeren, ouderen, gezinnen.’

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

10

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

Economisch krachtig en divers

We worden steeds beter in het benutten van kennis

Haarlemmermeer heeft een stevige positie binnen de

en het creëren van toegevoegde waarde. Bedrijven in

metropool Amsterdam. Onze metropoolregio doet het

handel en logistiek vormen een belangrijk cluster. De

economisch bijzonder goed in Europa en behoort al

sterkste werkgelegenheidsgroei vindt plaats in de sector

Jongerengemeenteraad:

jarenlang tot één van de sterkste economische regio’s van

informatie- en communicatietechnologie (ICT).

‘Ik weet nog niet wat ik precies wil. Maar dat je de

In gesprek over de omgeving

manier van werken kan verbeteren. Bijvoorbeeld

Nederland. De coronacrisis laat zien dat diversificatie ons minder afhankelijk van de luchtvaartsector kan maken.

Variatie in aanbod voor ondernemers met ambitie

groen om de bedrijven heen met een klein parkje

Daarom richten wij ons meer op sectoren die minder

In Haarlemmermeer is economische activiteit op veel

en niet alleen hoge gebouwen. Goed vervoer. Zodat

afhankelijk zijn van de luchthaven.

verschillende plekken te vinden. De economische activiteit

ook plekken waar gewerkt wordt, er fijn uitzien.’

op de formele werklocaties concentreert zich op en

<

Met diversificatie veerkrachtig

rond de luchthaven, aan de oostkant van Hoofddorp

‘Ik denk dat Haarlemmermeer geen afkeer oproept

Ons streven is om economisch meer divers te worden. Dit

en Nieuw-Vennep en in de zone De Liede-Polanenpark-

om te werken, maar ook niet heel uitnodigend is.

maakt ons minder gevoelig voor economische schokken.

De Weeren. Vaak werd werk- en woonomgeving van

Ik wil later iets in Den Haag doen. Dat is hier niet,

Daarom zetten we in op menging van economische

elkaar gescheiden om overlast te voorkomen. Ruimtelijke

behalve bij de gemeente. Er zijn hier heel veel

sectoren en op bedrijvigheid die minder afhankelijk is

beperkingen voor het wonen door luchtvaart werkten

commerciële bedrijven.’

van de wereldmarkt en de luchthaven. Zo bieden wij een

deze scheiding in de hand. Werk en economie zijn ook

vestigingsplaats aan een breed palet aan economische

vindbaar in winkelcentra als Stadscentrum Hoofddorp

sectoren.

of Boulevard Cruquius, in de publieke sector, op terreinen

We streven ernaar dat ondernemers inspelen op onze

waar functies mengen (Sugar City, Pionier, Hoofddorp

ambities voor een duurzame en innovatieve economie,

We bieden veel werkgelegenheid voor onze inwoners

Noord), in de landbouw, in bedrijvigheid in de openbare

met een breed palet aan sectoren die elkaar onderling

en de regio met meer dan 170.000 arbeidsplaatsen

ruimte of in woonwijken (van diensten tot zelfstandige

versterken.

(2019). Deze arbeidsplaatsen bevinden zich op 45

professional aan huis). Voor wie niet in Haarlemmermeer

bedrijventerreinen, 13 kantoorlocaties, 19 winkelcentra,

werkt is werk in de omgeving goed bereikbaar met auto

De trend functiemenging neemt in winkelcentra, op

ruim 8.000 hectare agrarisch gebied, een groot

en openbaar vervoer. Ook de regionale fietsverbindingen

informele(re) werklocaties, zoals gemengde bedrijven-

aantal hotels en andere werklocaties. Het aantal

worden steeds beter.

terreinen en in woonwijken, toe. We zien dit ook op verschillende van onze werklocaties waar een toenemend

arbeidsplaatsen is ongeveer twee keer zo groot als onze eigen beroepsbevolking (87.000 mensen in 2019). Dat

Het gevarieerde aanbod aan vestigingsmogelijkheden

aantal hotels is gevestigd. Daar waar het wenselijk is

levert een grote inkomende pendel op. We zijn goed

maakt dat veel typen ondernemingen een bij hen

spelen we in op de trend van menging. Waar werk overlast

in het verplaatsen van mensen, data en goederen.

passende plek kunnen vinden. We zijn daarbij wel selectief.

– zoals geluid of veel en/of zwaar verkeer – meebrengt, benutten we onze formele werklocaties.

HOTEL 0

1 1

1 0 0 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0

0011001100110010110010001000100101100 101001001000110010010010101000100010 1000110011001001001001101010010100010 0011001100100100100110010100110000101

thestyleoutlets

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

11

1

2

3

4

5

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

>

Mixen waar het matcht

Oostflank als internationale entree

We willen onze monofunctionele formele

Het merendeel van de arbeidsplaatsen bevindt zich aan

werklocaties waar het kan gevarieerder maken om ze

de oostzijde van Haarlemmermeer; de Oostflank.

toekomstgerichter te maken. Mensen brengen (delen van)

De locaties hierhebben de potentie om een schaalsprong

hun werkweek door op bedrijven- en kantorenterreinen.

te maken in internationale oriëntatie. Zo dragen ze

We vinden het belangrijk dat deze gebieden gezond,

bij aan de internationale concurrentiepositie van de

veilig, aantrekkelijk en goed bereikbaar zijn. Bijvoorbeeld

Metropoolregio Amsterdam (MRA). Voorwaarde hiervoor

met mooie en snelle fietsroutes waarlangs wat te

is een uitstekende bereikbaarheid .

Figuur: ‘Economisch krachtig en divers’

beleven is. Voor werknemers – of ze nu thuis of op locatie

<

werken - moet het uitnodigend zijn om voorzieningen

We willen slim, integraal en flexibel met dit gebied

als parken en horeca in de nabijheid te bezoeken in de

omgaan. We maken een plek met excellente

pauze of na het werk. Deze mix van bedrijvigheid waarin

bereikbaarheid - in alle vervoersmodaliteiten - en een

grote en kleine bedrijven met en naast elkaar kunnen

hoogwaardig internationaal woon- en werkmilieu met

werken op een plek die mondiaal en regionaal goed

een eigen identiteit, uitgaande van lokale kwaliteiten en

ontsloten is, maakt Haarlemmermeer een aantrekkelijke

kracht. Het zal een aantrekkelijke en prettige omgeving

plek om in te investeren. Het verankert de gevestigde

worden, aanvullend op en goed verbonden met het

bedrijven en organisaties, en trekt nieuwe aan. We

centrum van Hoofddorp, waarbij flexibiliteit en ruimte is

willen een aantrekkelijk, groen en toekomstbestendig

om toekomstige ontwikkelingen zoals de inpassing van de

vestigingsklimaat creëren. Haarlemmermeer is een plek

metro een plek te geven. Dit zien we in samenhang met

waar je een onderneming vestigt, omdat je medewerkers

de land- en luchtzijdige ontwikkeling van de luchthaven.

>

er goed kunnen wonen, gebruik kunnen maken van uitstekende vervoersverbindingen en voorzieningen.

Lees meer over: metropoolregio, feiten en cijfers Haarlemmermeer, commerciële voorzieningen, luchthaven, landbouw, economie, toerisme en verblijf, datacenters, mobiliteit, voorzieningen, openbare ruimte, wonen

HOTEL 0

1 1

1 0 0 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0

0011001100110010110010001000100101100 101001001000110010010010101000100010 1000110011001001001001101010010100010 0011001100100100100110010100110000101

thestyleoutlets

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

12

1

2

3

4

5

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

<

Ontspannen in het buitengebied

In het noordelijk en het zuidelijk agrarisch kerngebied

Ons buitengebied is uniek: midden in het stedelijk gebied

van de Haarlemmermeerpolder blijven de agrariërs de

van West-Nederland met veel openheid en vergezichten.

beheerders van het open landschap. Mogelijk kan er in

Hoewel er de afgelopen decennia steeds meer ruimte

het noordelijk kerngebied binnen het Groene Carré een

Digipanel:

nodig was voor wonen en werken, zijn er grote delen in

energielandschap ontstaan. In het energielandschap

‘Groene omgeving is een basis voor gezondheid en

het noorden en zuiden van onze gemeente waar we de

worden functies als waterberging, natuur, fietsroutes

geluk.’

openheid ervaren, met uitgestrekte akkers waar voedsel

en vormen van agrarisch gebruik gecombineerd. In het

en energie geproduceerd wordt en veenweidelandschap

zuidelijk kerngebied en in PARK21 werken we samen met

‘Van cultuur genieten en buiten recreëren (park,

waar koeien in de wei staan. Met grote en kleine recreatie-

waterbeheerders en landbouwers aan innovatie in het

speeltuin, bos, strandje) zijn belangrijk in de eigen

en natuurgebieden die allemaal hun eigen sfeer en

waterbeheer en de landbouw om de sector langdurige

buurt, wanneer je kleine kinderen hebt. Goede

karakter hebben, waar we vanuit onze wijken en dorpen

zekerheden geven waardoor een aantrekkelijk en

scholen en winkels zijn een must.’

via aantrekkelijke routes makkelijk naar toe kunnen.

toegankelijk landschap kan ontstaan en blijven bestaan.

In gesprek over de omgeving

Ook streven we naar verbindingen zowel in fysieke als

Jongerengemeenteraad:

Landschappen verbonden

sociale vorm in het landelijk gebied, bijvoorbeeld routes

‘Ik ben best wel kritisch vanuit vroeger, want volgens

In het historische veenweidelandschap in het noorden

door het landschap en vormen van stadslandbouw.

mijn ouders waren er vroeger veel boerderijen. De

zijn de agrariërs ook natuurbeheerder. Daar staat het

Water verbindt en omringt onze gemeente, van

weilanden zijn bijna allemaal weg. De landerijen

landschap steeds meer in het teken van recreatie en

poldersloten en recreatieplassen tot Ringvaart. Van

gaan allemaal weg. Dat moet je niet doen omdat

natuur. De westkant van de Haarlemmermeerpolder

Kaag en Westeinder tot Nieuwe Meer, Mooie Nel

wij zo nodig een leuk parkje willen.’

transformeert langzaam in een landschap met meer

en Noordzeekanaal. De diverse landschappen met

diversiteit in wonen, natuur en recreatie en met open

uiteenlopende vormen van waterhuishoudingen

delen met akkerbouw, recreatie, paardenhouderij en/

verschillen in uitstraling en belevingswaarde: rustiek en

erfgoed en behouden en ontwikkelen ons erfgoed.

of waterberging. We zorgen dat de dorpen langs de

landelijk aan Ringdijk; strakke stoere lijnen in de polders;

Van de Stompetoren tot de waaier aan boerderijtypen

Ringvaart niet aan elkaar groeien, maar een parelsnoer

industrieel langs het Noordzeekanaal.

die we nog hebben. Van het terrein van de suikerfabriek tot de forten van de Stelling van Amsterdam. De Ringdijk

vormen met groene ‘spaties’. Tussen Hoofddorp en Nieuw-Vennep, in het grote en gevarieerde PARK21, vinden

Erfgoed langs dijken, vaart en linten

en Ringvaart ontwikkelen we tot een aantrekkelijk lint met

we ruimte voor actieve ontspanning. Hier ontstaat ook

Ons landschap is getooid met erfgoed: boerderijen langs

dorpen afgewisseld met ‘groene spaties’, zoals het groene

ruimte voor grootschalige recreatie zoals festivals. Het

de polderlinten, forten en damsluizen langs de Geniedijk,

dijktalud, de voetsloten en weidse polderzichten. Hier

Floriadeterrein bij Vijfhuizen biedt elk jaar ruimte aan

Vijfhuizerdijk en Inlaagdijk, de Spaarndammerdijk en

liggen kansen om van dit duo, dijk en vaart, een regionaal

Mysteryland.

IJdijk en de Ringdijk. We geven meer bekendheid aan ons

ringpark te maken.

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

13

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

>

De lange polderlinten in de droogmakerij

Grootschalige ingrepen voor de energietransitie, zoals

Haarlemmermeer– herkenbaar aan de doorgaande

het zonnecarré en eventuele toekomstige nieuwe

bomenrijen en er langs gelegen boerderijen en andere

windopstellingen, sluiten aan bij de oorspronkelijke opzet

bebouwing - willen we zichtbaar en beleefbaar houden.

van het landschap van de Haarlemmermeerpolder. Dit

Polderlinten waar poldersloten de ruimte krijgen,

door de heldere lange lijnen van de polder te volgen.

biodiverse erven zijn en aantrekkelijke fietsroutes langs

Zonneakkers en eventuele windturbines houden afstand

lopen. In het noordoostelijke kwadrant is het banenstelsel

van de polderlinten met hun kleinschalige opzet en

van Schiphol met de bijbehorende bebouwing bepalend

afwisseling van werken en wonen, erfgoed en recreatie.

voor de uitstraling van het landschap. Het spannende en

Op lokale en bovenlokale schaal zorgen groene

dynamische karakter is hier zichtbaar en beleefbaar als de

aders dwars door de woon- en werkgebieden en

entree van Nederland. Het Groene Carré biedt ruimte voor

energielandschappen voor de verbindingen tussen de

fietsen, recreëren, het bergen van water en het verzachten

groengebieden en een sterke landschappelijke structuur.

van effecten van geluid. Langs de Schipholweg wordt het

In onze economische landschappen willen we de haven-

Groene Carré voltooid met een noordelijk deel.

en luchthavenactiviteiten ervaren vanuit een groene

Figuur: ‘Ontspannen in ons buitengebied’

omgeving. Bedrijven-, kantoor- en energiegebieden zijn Uniek in de regio, uniek voor de regio

met lommerrijke routes dooraderd en omlijst.

Wij streven naar het koesteren, versterken en uitbouwen

<

van de unieke positie van ons landschap, ook voor de

Lees meer over: landschap, wonen, Ringdijk, polderlinten,

regio. Door ruimte voor voedsel en vergezichten te

recreatie, economie, energie, natuur, landbouw, erfgoed,

houden, maar ook door een beleefbaar landschap met

gezondheid, feiten en cijfers Haarlemmermeer

>

natuur, water en erfgoed. Agrariërs hebben een rol als beheerder en hoeder van een beleefbaar agrarisch landschap. Op regionale schaal sluiten we aan bij landschappelijke structuren in en buiten onze gemeente, zoals de Westeinderscheg, de Brettenscheg, de Tuinen van West, de binnenduinrand, de Kagerplassen en het Groene Hart. Zodat mensen uit omliggende stedelijke gebieden van rust, ruimte en vergezichten kunnen genieten. Voor de bij recreanten en inwoners geliefde Ringdijk en Ringvaart zetten we ons in om te komen tot een regionaal ringpark.

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

14

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

Slim en stevig verbonden met onze netwerken

Onze netwerken en de manier waarop we ze gebruiken

Onze leefomgeving is in toenemende mate een kluwen

afvoerden willen we nu water bergen en vertraagd

van in elkaar grijpende netwerken. Fysieke netwerken

afvoeren, in combinatie met natuurvriendelijke oevers als

met verplaatsing van mensen, water, elektriciteit, data,

netwerk voor flora en fauna. Dit vraagt om meer ruimte

afval en riolering. Sociale netwerken van collega’s, familie,

voor waterberging en flexibiliteit in het beheer van het

vrienden, buren, verenigingen en belangengroepen,

watersysteem, bijvoorbeeld door het waterpeil te laten

waarin we ons de hele dag bewegen. In een extra

fluctueren.

Fysieke netwerken

veranderen. Waar we water eerst snel en efficiënt

dimensie ontwikkelen zich virtuele netwerken die steeds

Mobiliteitsnetwerk

Luchtvaart netwerk

slimmer worden en steeds belangrijker worden voor het

Ons toenemende energie- en datagebruik is meer

functioneren van onze samenleving.

zichtbaar in het lokale landschap en vraagt meer ruimte. Vernieuwing in vervoersmiddelen vraagt om

<

Fysieke netwerken bundelen

bredere fietspaden, en een grotere oriëntatie op

In ons landschap en ons stedelijk gebied liggen tal van

openbaar vervoer. Kwam vroeger de SRV-wagen aan

fysieke netwerken die het wonen en werken comfortabel

huis en verving het wijkwinkelcentrum de buurtwinkel,

maken. Mensen en goederen bewegen over netwerken

nu komen bezorgdiensten weer aan huis en vinden

van wegen, fietspaden, wandelpaden en openbaar

vooral grote winkelcentra (voor recreatief winkelen)

vervoer. Het luchtvaartnetwerk verbindt ons met de

zichzelf opnieuw uit. De netwerken brengen functies

wereld. Netwerken van water helpen om droge voeten in

met zich mee die zichtbaar zijn in het landschap

onze polders te houden en spelen een belangrijke rol bij de

(datacenter, afvalwaterzuivering, onderstation

voedselproductie. Groene netwerken zorgen voor natuur

elektriciteit, hoogspanningsleidingen, piekberging water,

en recreatie voor mens en dier. Boven- en ondergrondse

biomassacentrale, toeristisch overstappunt, transferium).

netwerken met nutsvoorzieningen leveren ons elektriciteit,

Die gaan we met zorg inpassen in ons stedelijk gebied en

telecomvoorzieningen (telefonie, tv, internet), water, gas

ons landschap. We bundelen netwerken slim waar dat

Boven- en Ondergrondse

of warmte en voeren onze afvalstoffen, regenwater of

kan en zonder barrières te creëren. Daarmee winnen we

netwerk

opgewekte energie af. Al deze netwerken hebben we

ruimte en beperken we de overlast en hinderzones.

Water netwerk

Groene netwerk

nodig als gemeenschap en in het dagelijks leven.

HOTEL

M Hoofddorp

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

15

RESTAURANT

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

>

mantelzorg, het lenen van een boormachine of het vinden

In gesprek over de omgeving

Sociale netwerken

van een nieuwe levenspartner. De generatie die met de smartphone is opgegroeid, weet niet beter dan dat de

Digipanel:

wereld opengaat met twee duimen op een glasplaatje.

‘Vooral openbaar vervoer moet goed geregeld zijn/

Of die wereld om de hoek ligt of op een ander continent

blijven, ook bijv. bussen naar plekken die iets minder

maakt niet zo veel uit.

Familie

druk gebruikt worden.’ Maar we houden behoefte om elkaar ook fysiek te ‘Als ik op de fiets of lopend de dagelijkse

ontmoeten. Liefst op een plek met een lokaal karakter.

boodschappen, sporten en sociale contacten kan

Dit draagt bij aan het gevoel van verbondenheid en

onderhouden, dan vind ik het prettig wonen.’

veiligheid. We zijn op zoek naar een nieuwe balans tussen

Vrienden

wereldburgerschap in een mondiaal netwerk en een Jongerengemeenteraad:

behoefte aan identiteit uit verlangen naar eigenheid

‘Ik vind het belangrijk dat de gemeente het

en een kleine gemeenschap, of dat nou thuis is, op de

aantrekkelijker maakt om met OV te reizen, via de

sportclub of op een terras.

Buren

fiets of met elektrisch vervoer. Het extra aanleggen

<

van wegen is niet nodig en is een oplossing voor files

We willen in die kluwen van netwerken niet alleen

voor de korte termijn. Juist door te investeren voor

aantrekkelijke infrastructuur hebben, maar vooral goede

alternatief vervoer zoals de fiets of het OV zal helpen

verblijfsplekken maken met een lokaal karakter en een

files te verminderen. (…).’

eigen identiteit. Waar mensen elkaar kunnen ontmoeten

Collega’s

en waar eigenaarschap ontstaat. Restaurant Den Burgh en de woon- en zorgfunctie van Margaretha’s Hoeve – Sociale netwerken verbinden

beiden voormalige hoeven - zijn mooie voorbeelden hoe

Doordat we permanent met elkaar verbonden zijn

historische gebouwen een lokaal karakter aan nieuwe

via digitale netwerken is het eenvoudig geworden

ontwikkeling kunnen geven.

Sport- of hobbygenoten

om gelijkgestemden of diensten te vinden. Of het nu gaat om liefhebbers van opera, vrijwilligerswerk in de

HOTEL

M Hoofddorp

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

16

RESTAURANT

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

>

beschikbaar. Kantoren zijn steeds vaker ontmoetings- en

combinatie met de smartphone bracht aan het begin van dit

Familie vergaderplekken in plaats van werkplekken. Beukenhorst

millennium een grote verandering. Kennis en informatie zijn

Zuid is een nieuwe generatie werkgebied. De volgende

overal en altijd voor iedereen beschikbaar. De gang naar de

generatie ontwikkelen we nog slimmer en nog meer

bibliotheek, een reisbureau of een archief is niet meer nodig.

gericht op functiemenging en ontmoeting.

Samen met de sociale netwerken vormen virtuele netwerken

• Woonwijken zijn niet uitsluitend om in te wonen en te

netwerk de stedelijke omgeving. Virtueel vindbaar zijn –Luchtvaart als persoon

Vriendenmaken werken aan slapen. Internet en mobiele apparaten

of bedrijf - maakt dat je fysiek heel effectief kunt zijn. We zijn

huis of om de hoek mogelijk. Inwoners kunnen werk- en

in staat alles op afstand te besturen, data te combineren

zorgtaken in de eigen omgeving organiseren, waardoor

en met algoritmen gebeurtenissen te voorspellen. Daarmee

woonwijken veel levendiger worden en er minder tijd aan

kunnen we stedelijk gebied efficiënter laten functioneren,

forensen verloren gaat.

maar dit vraagt ook aandacht voor privacy. Kunstmatige Water netwerk

• Bevoorrading vindt automatischBuren plaats. We weten

intelligentie en robotisering staan nog in de kinderschoenen,

precies waar goederen zijn, ‘just-in-time delivery’

maar zullen in de nabije toekomst grote invloed hebben op

beperkt de noodzaak om voorraad te hebben, dat

hoe we onze leefomgeving inrichten.

werkt ruimtebesparend maar vergroot soms de

Internet

Internet

CLOUD 10111010101110110110011110101011

veranderen het gebruik van stad en platteland. Internet in

Virtuele netwerken

De Cloud De cloud

10111010101110110110011110101011

kantoor. Kennis en informatie zijn immers overal

10111010101110110110011110101011

• Werken hoeft al lang niet meer in een centraal gelegen

Virtuele netwerken vormen een nieuwe dimensie en

10111010101110110110011110101011

Virtuele netwerken benutten

Wegen netwerk

<

Virtuele netwerken

10111010101110110110011110101011

Sociale netwerken

10111010101110110110011110101011

Fysieke netwerken

Sociale netwerken Sociale platformen

vervoersbewegingen. Voorbeelden:

• Het voorspellend vermogen kanCollega’s ook op tal van terreinen

Groene netwerk

• Online winkelen verandert het gebruik van winkelcentra.

de veiligheid verhogen, bijvoorbeeld door ongelukken te

Ook distributiestromen en retourstromen van goederen

voorkomen.

veranderen.

• Precisielandbouw en voortschrijdende robotisering maakt

• Verhuurplatforms als AirBnB maken dat we anders met wonen en verblijven omgaan.

WiFi Wifi

schaalverkleining in de landbouwmechanisatie mogelijk.

Boven- en Ondergrondse Dit kan een positief effect hebben Sporthobbygenoten opof waterproblematiek, netwerk

• Slimme energienetwerken stemmen vraag en aanbod van

op het moment dat lichtere machines een minder grote

energie beter op elkaar af. Een slimme wasmachine hoeft

drooglegging verlangen. Dit helpt ook de bodemdruk van

niet te wassen als er op dat moment elders veel stroom

machines te verlagen.

gevraagd wordt. HOTEL

M Hoofddorp

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

17

RESTAURANT

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

>

Ongemerkt hebben deze virtuele netwerken een grote

met een hoge vervoerswaarde. Niet alleen Schiphol en

invloed op onze manier van leven en dus ook op de eisen

station Hoofddorp zijn goed bereikbaar. Ook de haltes van

die we aan onze leefomgeving en de openbare ruimte

de Zuidtangent hebben een hoogfrequente verbinding

stellen. Hoe weten we nog niet precies. Maar als het

met Schiphol, dus met de rest van de wereld. Op deze

slimmer kan, dan willen we daarop inzetten.

plekken liggen potenties voor ‘knooppunt georiënteerde

Figuur: ‘Slim en stevig verbonden met onze netwerken’

ontwikkeling’. We willen bij deze haltes en rond het station Knooppunten versterken

(in eerste instantie Hoofddorp) gemengde stedelijke

Waar meer netwerken samen komen ontstaan knopen,

gebieden maken en daarmee de plaatswaarde verhogen.

waar uitwisseling plaatsvindt. De knopen hebben een

We creëren aantrekkelijke gebieden waar je kunt wonen,

bepaalde ‘vervoerswaarde’ en ‘plaatswaarde’. Als

werken, ontmoeten en sporten en alles bij de hand hebt.

de plaatswaarde toeneemt ontstaat er een plek die

Op die manier wordt de noodzaak van mobiliteit minder.

sociaal maatschappelijk waardevol is. Dit zijn de plekken

Zo ontstaat een virtueel en fysiek goed ontsloten, slimme

waar handel en geplande en toevallige ontmoetingen

en beloopbare stad waar alles voor handen is. Met

plaatsvinden.

daar omheen aantrekkelijke gebieden waar gezinnen

P

€ €

H P

€

€

P

€

P

P

in woningen met tuinen wonen, die het landschap op We willen onze knooppunten strategisch positioneren

fietsafstand hebben.

in netwerken. Dit versterkt onze positie in het regionale

<

netwerk en daarmee onze economische positie. In de

Op die manier maken we de omslag van 20ste-eeuwse

knooppunten worden virtuele en fysieke netwerken met

functiescheiding, naar een op de netwerksamenleving en

elkaar verknoopt. Denk aan een werkplek nabij een halte

de kenniseconomie van de 21ste eeuw ingericht stedelijk

in een omgeving met meerdere voorzieningen.

en landelijk gebied.

>

De erfenis van ruimtelijke functiescheiding uit de vorige eeuw veroorzaakt onnodig veel mobiliteit. Voor

Lees meer over: mobiliteit, wonen, economie, natuur,

activiteiten buitenshuis moeten we ons verplaatsen. Door

water, stedelijk programmeren, voorzieningen,

onze meest stedelijke gebieden te transformeren naar

commerciële voorzieningen, luchthaven, gezondheid,

beloopbare en befietsbare plekken, waar alle dagelijkse

energie, datanetwerk, sociaal welzijn, feiten en cijfers

activiteiten kunnen plaatsvinden, hoeven we ons minder

Haarlemmermeer

M M

(ver) te verplaatsen. Haarlemmermeer kent veel plekken HOTEL

M Hoofddorp

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

18

RESTAURANT

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

Haarlemmermeer 2040 Algemeen

Stedelijke ontwikkeling

landelijk wonen

landelijk

dorps wonen

centrum dorps

suburbaan wonen

stedelijk centrum

centrum wonen

stedelijk plus

bedrijventerreinen en kantoren

funcemix / verdichng rond knooppunt

industrie

toekomsg groen

Schiphol

gebied in onderzoek voor wonen en groen

reservering tweede terminal Schiphol

mogelijke transformae naar recreae

bebouwing buiten gemeente gemeentegrens Haarlemmermeer

Energietransie transformatorstaon

<

Groen en Landschap

bestaande windturbines

recreaef park

bruto zoekgebied zonnecarré

sportpark

concreet zoekgebied wind

>

bos water dijken

Verbindingen

Landbouw weide akkerbouw glastuinbouw

metro + staon hoogwaardig openbaar vervoer + staon spoorweg + staon rijkswegen met afrit provinciale wegen gemeentelijke wegen indicaef en in onderzoek robuuste oplossing knelpunten met effecten op het hele netwerk

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

19

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

II

LAAG

<

De gebieden

Verschillende delen van de gemeente kennen hun

• Waardeer het open landschap, maar benut dit

eigen opgaven. In de laag ‘De gebieden’ gaan we in

tegelijkertijd voor wonen, werken, energie, economie,

op de uitdagingen per gebied. Ook bekijken we hoe de

recreatie en natuur en zorg voor een zorgvuldige

samenhang is tussen de gemeente en de regio in de

afweging. Bouw in bestaand stedelijk gebied om open

paragraaf Regionale context.

ruimte open te houden en het openbaar vervoer te

Figuur: Begrenzing gebieden Haarlemmermeer

stimuleren.

In gesprek over de omgeving

• Sociale binding ontstaat door ontmoetingsplekken. Geef

Met inwoners, ondernemers, dorps- en wijkraden zijn we

hier aandacht aan door voorzieningen - van centra tot

in gesprek gegaan over de omgeving waarin ze leven. Zie

zorg, van sporten en spelen tot wijkgebouw - en door

de paragraaf Omgevingsvisie voor en van mensen. We

inrichting van de buitenruimte.

wilden van hen horen wat zij belangrijk vinden voor nu en

Lees meer over: opbrengst omgevingsgesprekken.

>

voor de toekomst. De volgende onderwerpen lopen als een rode draad door de omgevingsgesprekken heen:

We hebben deze inbreng vertaald in opgaven voor de

• Realiseer woningen, met name voor ouderen en

toekomst en aangevuld en verrijkt met bestaande en

jongeren, passend bij de locatie en de kern en passend

nieuwe inzichten. In onze programma’s werken we verder

bij de behoefte.

uit hoe we deze opgaven concreet kunnen maken. Lees

• Benut locaties binnen dorpen en het stedelijke

en bekijk per gebied wat op hoofdlijnen nodig is.

gebied voor het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving en het op peil houden van het

De gebieden:

voorzieningenniveau.

•  Haarlemmermeer-Noord

• Help, ondersteun en inspireer inwoners en ondernemers

•  Hoofddorp

bij de energietransitie en andere grote opgaven.

•  Haarlemmermeer-West

• Zorg voor bescherming van de gezondheid in relatie tot

•  Nieuw-Vennep

de aanwezigheid en ontwikkeling van de luchthaven.

•  Haarlemmermeer Zuid en Oost

Klik op de gebieden

• Vind de balans tussen groei (van woningen, infrastructuur en economie) en aandacht voor kwaliteit van bestaande wijken en gebieden.

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

20

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

Haarlemmermeer-Noord

Veetelers en akkerbouwers beheren het open landschap.

• Streef naar een aantrekkelijk en veilig fiets- en

In het noordelijk gebied is de invloed van Haarlem en

De polders bij Haarlemmerliede en Spaarnwoude hebben

wandelnetwerk voor ommetjes in en rond de dorpen.

Amsterdam, de haven en de luchthaven goed merkbaar.

een functie voor natuur, recreatie en landbouw. Als er

Zo stimuleren we dat inwoners meer bewegen. Gebruik

Er is doorgaand verkeer op A4, A5, A9 en N200 en

steeds meer woningen in Haarlem en Amsterdam komen

de mogelijkheden van de Ringdijk en Ringvaart voor

opstijgend en landend vliegverkeer. Badhoevedorp is een

zijn er meer mensen die in dit gebied komen in hun vrije

mogelijke (nieuwe) jaagpaden waar mensen kunnen

van de eerst ontwikkelde polderdorpen. Het is een sterk

tijd. De kernen in dit gebied zijn dorps maar centraal

fietsen en wandelen. Beperk het doorgaande verkeer op

onderdeel van het stedelijk gebied van Amsterdam. Het

gelegen. Dat willen we versterken. In deze dorpen en het

de Ringdijk zoveel mogelijk.

dorp ondergaat een metamorfose door het verdwijnen

omliggende landschap moet het fijn, veilig en gezond

• Ontwikkel een samenhangend landschap in de

van de A9 en de komst van woningen, bedrijven en

leven blijven, ondanks de druk van de steden, haven en

metropoolregio. Sluit aan bij de scheggen van

voorzieningen op het oude wegtracé en omgeving.

luchthaven.

Amsterdam, de Brettenzone en Tuinen van West.

Lijnden en Nieuwe Meer zijn omringd door respectievelijk

Opgaven voor de toekomst:

het banenstelsel van Schiphol zorgvuldig in en zorg voor

kantoren en bedrijven en een golfbaan. De ontwikkeling

• Geef ruimte voor fietsende en wandelende recreanten

lokaal eigenaarschap. Het gebied wordt niet onttrokken

van de nieuwere werklocaties Polanenpark en De Liede

en streef naar het beperken van de toegang voor

aan het agrarisch gebied.

is zichtbaar in het landschap. Samen met ondernemers

recreanten met auto’s in kwetsbare gebieden.

• Ontwikkel de nieuwere werklocaties Polanenpark en

en politie zet de gemeente in op de veiligheid en

• Maak waar mogelijk rustplekken waar de kwaliteit van

De Liede voor bedrijven met een hoge milieucategorie.

handhaving op bedrijventerrein De Weeren. Spaarndam

de dorpen en van het gebied te beleven is.

Blijf inzetten op de veiligheid en handhaving op

en dubbeldorp Halfweg-Zwanenburg (met NS-

• Streef naar het afmaken van het Groene Carré aan

bedrijventerrein De Weeren.

station) liggen op het scharnierpunt tussen Haarlem en

de noordzijde langs de Schipholweg. Zo wordt de

• Zorg dat erfgoed, voedselproductie en veehouderij in

Amsterdam. Het terrein van de suikerfabriek is ontwikkeld

luchthaven beter ingepast en wordt de landschappelijke

kringlopen en natuur hand in hand gaan. Houd daarbij

met een outlet centrum (Amsterdam Styles Outlet),

structuur van de polder in het noorden versterkt. Dit biedt

rekening met autonome processen als bodemdaling.

horeca, werken en (commerciële) vrijetijdsvoorzieningen.

aantrekkelijke ruimte voor fiets- en wandelverbindingen

• Benut de potentie voor herontwikkeling van erfgoed,

en watercompensatie.

maar voorkom dat nieuwe functies nadelige effecten

Het open gebied tussen het Noordzeekanaal en de

• Verbeter de relatie tussen de Haarlemmermeerpolder en

voor de leefomgeving hebben.

zuidkant van Zwanenburg is bewust vrijgehouden van

Haarlemmerliede en Spaarnwoude, zo mogelijk met een

•Geef aandacht aan de leefbaarheid van bestaande

verstedelijking door beleid van het Rijk (‘bufferzone’)

fietsverbinding over de Ringvaart bij fort De Liede. Maak

gebieden, zowel ruimtelijk als sociaal. Geef daarbij

en provincie (bijzonder provinciaal landschap) en

de fietsverbinding van de F200 via de Zoete Inval en het

aandacht aan groen en gezondheid. Zorg voor levendige

beperkingen die de luchtvaart met zich meebrengt. Een

Fort aan de Liede over de Ringvaart naar de F232 veilig

centra en dorpskernen.

• Pas het cluster zonneakkers in het ‘Zonnecarré’ rondom

<

uitbreiding van de haven van Amsterdam is uitgesloten.

als doorgaande snelfietsroute.

• Zorg waar mogelijk voor afscherming tegen

• Zorg dat de mogelijke ontwikkeling van (commerciële)

negatieve milieueffecten bij de opzet en inrichting van

(vrijetijds)voorzieningen en de doorontwikkeling van

Badhoevedorp Zuid (binnen en buiten de ‘buik’) en benut

recreatiegebied Spaarnwoude meerwaarde heeft voor

daarbij (winter)groen voor de beleving.

inwoners.

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

21

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

>

• Zorg dat de veranderingen die de gebiedsontwikkeling

Vader met kinderen op een steiger in het wandelpark in Badhoevedorp met multifunctionele accommodatie op achtergrond.

van Badhoevedorp met zich meebrengen, aansluiten bij het oorspronkelijke doel om het dorp weer tot een geheel te maken. Zorg ook dat ontwikkelingen een passende schaal krijgen. Daarbij moeten wonen, groen, voorzieningen en verkeer in balans met elkaar worden ontwikkeld. Het groene lint verbindt alle delen van het dorp met een langzaam verkeersroute. • Benut de beperkte ruimte (die het Luchthavenindelingbesluit geeft) voor nieuwe woningen voor verbetering van de leefbaarheid. Zorg dat deze woningen met goede geluidsmaatregelen gebouwd worden. Bekijk: opbrengst omgevingsgesprekken Haarlemmermeer-Noord

<

>

GEMEENTE HAARLEMMERMEER

22

OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040

Hoofddorp Verstedelijking en verdichting is alleen mogelijk als we ook

80.000 inwoners. Hier woont meer dan de helft van de

zorgen voor uitstekende mogelijkheden voor recreatie. Stad

Haarlemmermeerders. Hoofddorp is aantrekkelijk door

en polder kunnen niet zonder elkaar. Groene, hoogwaardige

het uitstekende voorzieningenniveau met een regionale

stadsparken, recreatiegebieden en het groen en de

De deelstructuurvisie Hoofddorp die de gemeenteraad

functie, de aanwezigheid van comfortabele woningen,

parklandboeren van PARK21 houden het stedelijk gebied

in 2013 heeft vastgesteld dient als inspiratiekader voor

de bereikbaarheid en economische activiteit. Je kunt er

in balans. Er zijn bijzondere accenten als de Stelling van

in te zetten ontwikkelingen. Het uitgangspunt van de

veilig en ruim wonen met werk in de nabijheid, uitstekende

Amsterdam met de forten.

visie is dat Hoofddorp een levendige, duurzame en goed bereikbare stad wordt en uit kan groeien tot een

scholen en (sport)voorzieningen op een centrale plek van de

<

Deelstructuurvisie Hoofddorp: werk in uitvoering

Hoofddorp is uitgegroeid tot een stad van ongeveer

Randstad. De groei van woonwijken op graanakkers komt

De bestaande wijken geven een mooie doorsnede van

stad met 100.000 inwoners. Diverse doelstellingen zijn al

met Tudorpark, Victoriapark en Lincolnpark tot een einde.

het suburbane wonen. Deze kwaliteit koesteren we.

opgepakt en buiten zichtbaar. Denk aan “Beukenhorst

Het accent verschuift naar binnenstedelijke vernieuwing en

Tegelijkertijd willen we de wijken meer toekomstbestendig

en bedrijventerreinen transformeren”, “Hoofddorp

verdichting. Dat vraagt om een andere manier van kijken.

maken. Dat doen we door andere soorten woningen in de

krijgt een groter en aantrekkelijk stadscentrum en een

Daar is de gemeente in de deelstructuurvisie Hoofddorp

wijken te bouwen als dat kan. Tuinen en openbaar groen

stadspark” of “De autobereikbaarheid van Hoofddorp

(2013, zie kader) mee begonnen. In de Verdichtingsvisie

zien we als integraal onderdeel van de groene ruimte en het

wordt verbeterd”. Ook deze doelen uit het bestaande

benoemen we daarvoor de voorwaarden. In de komende

polderlandschap. De gemeente geeft het goede voorbeeld

beleid zijn of worden opgepakt:

jaren voegen we nieuwe en andere woonmilieus toe.

en inspireert inwoners om de omgeving biodivers en

• “Nieuwe lijnen voor hoogwaardig openbaar vervoer.

Hoofddorp zal stapsgewijs doorgroeien naar een diverse

klimaatadaptief in te richten.

• Duurzame voorzieningen voor Hoofddorpers komen op logische ontmoetingsplekken.

stad met meer dan 100.000 inwoners. Het stadscentrum en de stationsomgeving – waar bus, trein en metro

Opgaven voor de toekomst:

• Grote sportcomplexen kunnen op termijn naar

samenkomen - kunnen uitgroeien tot een (hoog)stedelijk

• Ontwikkel Hoofddorp door met nieuwe stedelijke

PARK21, kleine complexen blijven of komen dicht bij de

woonmilieu, met een mix van wonen, werken, voorzieningen

woonmilieus, onder meer in het Stadscentrum Hoofddorp,

bewoners.

en aantrekkelijke straten, pleinen en een mooi stadspark.

in de stationsomgeving (waaronder Hyde Park) aan de