Document · PDF

Accountantsverslag 2025 (def concept, 28 mei 2026) Gemeente Haarlemmermeer

Raadsplein: Agenda en raadsstukken 11 juni 2026, gemeente HaarlemmermeerBij agendapunt: RAADSDEBAT 1 – Raadzaal 19.00 - 20.30 uur: RV Jaarstukken 2025 (13262720)10.281 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

C on

Gemeente Haarlemmermeer Accountantsverslag 2025

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Uitkomsten controle Financiële positie

Financiële positie

Gemeente Haarlemmermeer T.a.v. de raad en het college van burgemeester en wethouders Taurusavenue 100 2132 LS HOOFDDORP

Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

28 mei 2026

Bijlagen

Speerpunten Uitkomsten controle

Geachte leden van de raad en het college,

Met genoegen leggen wij u ons accountantsverslag voor dat is opgesteld in het kader van onze opdracht tot controle van de jaarrekening 2025 (de 'jaarrekening') van gemeente Haarlemmermeer. Wij hebben onze controle uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 8 oktober 2025. Dit verslag bevat de belangrijkste bevindingen van onze controle van uw jaarrekening en is besproken met uw ambtelijke

C on

organisatie op 13 april 2026, op 4 mei 2026 met de directie, op 4 mei 2026 met de wethouder financiën en op 12 mei met de auditcommissie. Mocht u nog vragen hebben, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen. Met vriendelijke groet,

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.

Dit verslag is opgesteld uitsluitend voor gebruik door de raad en het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer. Op dit verslag kan niet door derden worden gesteund aangezien derden niet op de hoogte zijn van het doel van de werkzaamheden en de resultaten onjuist kunnen interpreteren. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid, zorgplicht en/of verantwoordelijkheid jegens andere partijen dan de gemeente Haarlemmermeer.

N. van Someren RA partner

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Fascinatio Boulevard 350, 3065 WB Rotterdam, P.O. Box 8800, 3009 AV Rotterdam, the Netherlands T: +31 (0) 88 792 00 10, F: +31 (0) 88 792 95 33, www.pwc.nl ‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop) voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

C on

Onze kernboodschappen Dit gedeelte geeft een samenvatting van onze belangrijkste boodschappen, inclusief de bevindingen en opmerkingen van onze controle.

PwC PwC

Onze kernboodschappen De controle van de gemeente Haarlemmermeer conclusies Onze

Interne beheersing

•

Project FHIT

Interne beheersing •

We hebben onze controle van de

In afstemming met de ambtelijke

jaarrekening van gemeente Haarlemmermeer afgerond en zijn

organisatie hebben wij vooraf geen rol gekregen bij de implementatiewerkzaamheden rondom project FHIT, waardoor geen toetsing heeft

aspect getrouwheid af te geven. Wij zijn voornemens een goedkeurend

plaatsgevonden op de ontwerp- en inrichtingsfase van de systemen. Wij

oordeel af te geven over de rechtmatigheid van de specifieke

hebben de volgende observaties vastgesteld:

uitkeringen. Beiden onder voorbehoud van goedkeuring van

o Facturen ad € 24 miljoen zijn door

risicoanalyse herzien. Ten opzichte van ons controleplan hebben wij

•

Er zijn geen ongecorrigeerde controleverschillen.

Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording

2025 opgesteld en in de jaarstukken 2025 opgenomen, in

lijn met de Kadernota Rechtmatigheid 2025. Wij hebben de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording vastgesteld.

een significant risico toegevoegd rondom het proces van

Het college heeft

onjuist ingerichte autorisaties niet conform procedures geautoriseerd.

Op basis van uitgevoerde werkzaamheden is het risico in onze

de interne beheersing rondom de autorisatie van de inkoopfacturen.

•

In onze rapportage van interim-

controle voldoende gemitigeerd.

o De datamigratie naar ERPx is uitgevoerd, maar de stamgegevens

van de subsidierelaties zijn niet tijdig in de interne controle betrokken. Uit onze controle achteraf komen geen bijzonderheden naar voren.

o Door een omissie in de inrichting kan de autorisatieflow bij memoriaalboekingen worden omzeild. Met onze uitgevoerde

werkzaamheden is het risico in deze controle voldoende gemitigeerd.

omgeving. Er zijn geen verbeteringen geconstateerd ten opzichte van wat wij eerder hebben gerapporteerd, in verband met de migratie naar ERPx binnen uw organisatie.

•

De financiële positie van de gemeente Haarlemmermeer is voor dit jaar wederom goed. Het

miljoen geconstateerd. Een nadere toelichting van de

meerjarenbeeld vanaf 2028 is negatief vanwege verwachte

•

kortingen op het gemeentefonds. Gemeente Haarlemmermeer

de rechtmatigheidsverantwoording

realiseert eind 2025 een weerstandsratio van 3,5. Deze

van uw jaarstukken. In het kader van de wet DBA heeft

uitkomst ligt net iets onder het niveau van voorgaand jaar (3,9),

Haarlemmermeer een inventarisatie gemaakt van de

bevindingen hebben wij gerapporteerd over uw IT-

Uw financiële positie

onrechtmatigheden boven de verantwoordingsgrens van €11,4

afwijkingen boven de rapportagegrens zijn toegelicht in

factuurverwerking. Dit is het gevolg van de significante tekortkoming in

C on

deze jaarrekening door de raad op 11 juni 2026.

•

accountantsverklaring

Naar aanleiding van de bevinding

rondom het autorisatieproces van inkoopfacturen hebben wij onze

goedkeurende

voornemens een goedkeurende accountantsverklaring op het

Rechtmatigheid

Onze conclusies

Rechtmatigheid

•

maar is nog steeds goed. De financiële kengetallen

risicovolle dossiers. De omvang van deze dossiers is €1,9 miljoen

onderstrepen een gezonde financiële uitgangspositie van

en is als onduidelijkheid verantwoord in de

gemeente Haarlemmermeer.

rechtmatigheidsverantwoording. De recente uitspraak van de Raad van State heeft tot gevolg dat gemeenten het gelijkheidsbeginsel actief moeten toepassen. Hoewel de financiële impact voor Haarlemmermeer in controlejaar 2025 beperkt is, neemt het risico op onrechtmatigheden in 2026 substantieel toe. 4

Onze kernboodschappen De controle van de gemeente Haarlemmermeer Uw grondexploitaties

Uw speerpunten

Sociaal domein

Uw grondexploitaties

Netcongestie

•

De uitgaven voor Zorg en Werk blijven

•

De waardering van de grondexploitaties is

•

De samenwerking rond de

vertraging in de uitgifte van bedrijventerreinen in Haarlemmermeer,

sterk stijgen en lopen structureel uit de pas met de begroting. In 2025 bedragen

gestegen van €38,8 naar €49,7 miljoen. Deze stijging wordt met name veroorzaakt

jaarrekeningcontrole is in openheid en goede verhoudingen

waardoor grondopbrengsten later worden gerealiseerd en de financiële waarde van

de lasten €191 miljoen (€18,8 miljoen hoger dan initieel begroot). Deze

door project Lincolnpark. Het project verbeterd met €10,7 miljoen. Deze

verlopen, wat heeft bijgedragen aan een ordelijk

grondexploitaties afneemt. Dit risico wordt sinds 2021 gemonitord voor de

overschrijding wordt veroorzaakt door zowel volumegroei als een toename van

waardesprong was eerder bewust niet verwerkt vanwege onzekerheden en betreft

actieve grondexploitaties en bedraagt in MPG 2026 €1,4 miljoen en heeft met

intensievere en duurdere zorg (jeugd). Daarnaast zijn er hogere uitgaven

een kans die nu volledig in de MPG 2026 is doorgerekend, wat wij als optimistisch

name betrekking op het project Lincolnpark.

geweest voor huishoudelijke hulp, begeleiding en hulpmiddelen (wmo).

beoordelen.

•

Netcongestie zorgt voor structurele

Onze samenwerking

Er is verbetering in de communicatie

De winstname in 2025 is €7,0 miljoen (2024: €0,9 miljoen). Dit heeft met name

richting een verantwoorde inzet van AI, met vastgestelde richtlijnen en een lange

tussen de toezichthouders Jeugd & WMO en Concerncontrol. Er ontbreekt

plaatsgevonden voor de projecten Beukenhorst Zuid (€2,7 miljoen),

termijn ambitie. Tegelijk bevindt AI-gebruik zich nog in een experimentele

echter een formele rapportagelijn tussen deze twee afdelingen. Er is ook

Tudorpark (€2,5 miljoen) en Badhoevedorp Centrum (€2 miljoen). Wij

fase, waarbij wet- en regelgeving vaak als rem wordt ervaren. Naarmate

geen formele rapportagelijn bij Concerncontrol zelf. Wij adviseren u om

hebben vastgesteld dat de winstname juist is bepaald.

AI-toepassingen opschalen en invloed krijgen op processen met mogelijke

Concerncontrol proactief te informeren over de status en uitkomsten van

rechtsgevolgen voor inwoners, neemt het risico toe dat niet structureel wordt

uitgevoerde onderzoeken door dit te vermelden in periodieke rapportages.

Haarlemmermeer zet duidelijke stappen

•

jaarrekeningcontroleproces.

C on

•

Onze samenwerking

Uw speerpunten

voldaan aan wetgeving, ethische normen en publieke waarden.

•

Het risicoprofiel blijft met €10,0 miljoen in lijn met het voorgaande jaar (2024: €9,7 miljoen). De totale impact van het risico van netcongestie is €1,4 miljoen. Gezien de landelijke ontwikkelingen blijft de omvang van het risico beperkt.

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

C on

Onze conclusies Dit gedeelte geeft een toelichting op de accountantsverklaring en de conclusies met betrekking tot de jaarrekening en de overige informatie in uw jaarverslag.

PwC PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Onze conclusies

Uw jaarrekening geeft een getrouw beeld

Dat doet het college via de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Als uw

Speerpunten

We hebben onze controle van de jaarrekening van gemeente Haarlemmermeer afgerond en zijn voornemens een goedkeurende accountantsverklaring af te geven. Dit alles onder

accountant hebben wij de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording meegewogen in ons oordeel over de jaarrekening als geheel. Dat noemen we een indirect

Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de raad. In onze accountantsverklaring nemen we een paragraaf op ter benadrukking van het feit dat er

oordeel over de rechtmatigheid. Het college heeft onrechtmatigheden boven de verantwoordingsgrens van €12,7 miljoen geconstateerd. Een nadere toelichting van de

sprake is van rechtmatigheidsfouten boven de verantwoordingsgrens. Dit lichten wij in de volgende paragraaf nader toe. Wij hebben geen (niet-gecorrigeerde)

afwijkingen onder de verantwoordingsgrens zijn toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Het totaal aan geconstateerde onrechtmatigheden bedraagt €16,5

controlebevindingen in de WNT-verantwoording 2025. Er zijn geen aanwijzingen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen tijdens de

miljoen, hiervan ziet €14,3 miljoen toe op onrechtmatig aanbestede contracten voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Er volgen geen onrechtmatigheden boven de

controle. Als controlerend accountants hebben wij de verantwoordelijkheid om in onze controleverklaring te rapporteren over de overige informatie in het jaarverslag. Onze

rapporteringstolerantie uit het M&O criterium.

conclusie is dat het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening.

Onze risicoanalyse is herzien

Uitkomsten controle

Ten opzichte van ons controleplan en onze tussentijdse rapportering hebben wij een

Geen fouten en onzekerheden geconstateerd in relatie tot getrouwheid

nieuwe significante tekortkoming vastgesteld in uw interne beheersing ten aanzien van de verwerking van inkomende facturen. Uit een interne controle door Haarlemmermeer

Het correctievoorstel die wij hebben gedaan is verwerkt in de definitieve jaarrekening. Daarnaast hebben wij onzekerheden binnen het sociaal domein vastgesteld die wij in het

is vastgesteld dat inkomende facturen onjuist zijn geautoriseerd. In ons controleplan was het risiconiveau normaal. Vanwege de significante tekortkoming hebben we het risico op

tabel van niet-gecorrigeerde afwijkingen hebben opgenomen. Wij hebben geen ongecorrigeerde afwijkingen boven onze materialiteit van €12,7 miljoen vastgesteld. Na

het onjuist verwerken van inkoopfacturen naar een significant risico gebracht.

afronding van onze controle hebben we de materialiteit opnieuw beoordeeld. De cumulatieve financiële impact van de niet-gecorrigeerde afwijkingen ligt onder onze

Verslaggevingsvereisten zijn juist toegepast

algehele materialiteit van en heeft daarom geen invloed op onze controleverklaring. Hoewel de afwijkingen niet materieel zijn, raden we u aan om alle gerapporteerde niet-

bepalingen van en krachtens de Wet normering topinkomens (WNT). Wij vinden de door het college bij het opstellen van de jaarrekening toegepaste waarderingsgrondslagen

gecorrigeerde afwijkingen aan te passen om de nauwkeurigheid van de jaarrekening te verbeteren. In de jaarrekening 2025 is de nieuwe financiële verordening 2023

geschikt. Tevens voldoet de toelichting in de rechtmatigheids-verantwoording aan de bepalingen van de Kadernota Rechtmatigheid.

gehanteerd, waarbij in de rechtmatigheidsverantwoording de nieuwe verantwoordingsgrenzen zijn toegepast (artikel 9 van de financiële verordening 2023).

Rechtmatigheid specifieke uitkeringen (SiSa)

Rechtmatigheidsverantwoording voldoet aan de vereisten

Wij hebben in onze controleverklaring ook een goedkeurend oordeel verstrekt over de baten en lasten als mede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen.

C on

Speerpunten

Het college heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het BBV en de

In de jaarrekening 2025 heeft het college verantwoording afgelegd over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties.

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten

Gecorrigeerde afwijkingen

Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Financiële positie

Financiële positie

De volgende afwijkingen en aanpassingen van de toelichtingen zijn gecorrigeerd door het college en zijn daarom opgenomen in de jaarrekening.

Overige observaties

Overige observaties Bijlagen #

Er is een post opgenomen als een vooruitbetaald bedrag. De betaling heeft echter plaatsgevonden per 11-2026. Dit is een classificatie correctie binnen de post overlopende activa

Post in jaarrekening

Crediteuren

Totaal

PwC

Baten en lasten Debet

Credit

Balans Debet

Credit

€4.748.465

Vooruitbetaalde kosten

C on

Beschrijving

Bijlagen

€4.748.465

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten

Niet-gecorrigeerde afwijkingen zijn niet materieel

Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Bijlagen

De volgende afwijkingen en onjuiste toelichtingen zijn niet gecorrigeerd in de jaarrekening. Het college heeft geconcludeerd dat de (kwalitatieve en kwantitatieve) impact van deze verschillen niet materieel is. We zijn het eens met deze conclusie.

Overige observaties

Beschrijving

Onzekerheid met betrekking tot prestatielevering bij zorgleveranciers

Jaarrekeningpost

Fouten

Jeugd & WMO

€628.979

€-

€628.979

C on

Totaal

Onzekerheden

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

C on

Speerpunten

In dit gedeelte rapporteren wij onze bevindingen bij de specifieke speerpunten die u ons hebt meegegeven.

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Uw speerpunten (1/2) Ons advies is om per project nauwkeurig te blijven inschatten wat de kans en impact is ten gevolge van netcongestie

Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties

U heeft ons onderstaande speerpunten meegegeven waarvan wij de eerste reeks in onze

Hierdoor ontstaat voor uw gemeente vertraging in de uitgifte van de kavels waarbij een

rapportage interim-bevindingen hebben gerapporteerd. Hieronder rapporteren we de uitkomsten van de resterende speerpunten:

grootverbruik aansluiting noodzakelijk is. Dit betekent een structurele verschuiving van opbrengsten naar latere jaren, wat gevolgen heeft voor de netto contante waarde van uw

1. Hoe wordt in de ruimtelijke planning en grondexploitaties rekening gehouden met

grondexploitaties (deze wordt namelijk lager). Door Haarlemmermeer wordt per project bekeken waar deze risico’s zich voor kunnen

netcongestie? Hoe wordt dit risico gekwantificeerd en gemonitord? 2. Gebruikt gemeente Haarlemmermeer algoritmes of AI-toepassingen (bijv. in

doen en indien dit risico zich voordoet bij een bepaald project, wordt hierbij de kans en impact bepaald. Vanaf het MPG 2021 heeft Haarlemmermeer de projecten waar de

handhaving, zorg of subsidies)? Zo ja, hoe wordt geborgd dat deze voldoen aan de komende wetgeving en ethische normen?

1. Hoe wordt in de ruimtelijke planning en grondexploitaties rekening gehouden met netcongestie? Hoe wordt dit risico gekwantificeerd en gemonitord?

C on

Bijlagen

Netcongestie vorm een structureel en langdurig risico voor de actieve grondexploitaties van Haarlemmermeer. Netbeheerders Liander en TenneT geven aan dat de beschikbare transportcapaciteit zeer beperkt is. Voor nieuwe grootverbruikersaansluitingen (niet zijnde woningbouw) is netcongestie momenteel een gegeven, met slechts beperkte

netcongestie een risico kan vormen gevolgd. Dit betreffen de actieve grondexploitaties: • Beukenhorst Zuid; • •

Lincolnpark Tweede Fase; De President 1.1;

• •

Hoofddorp Zuidrand; De Liede;

• •

Raadhuisplein en omgeving; en Nieuw Vennep Nieuwe Kom.

Het totale gewogen risico in de MPG 2026 is €1,4 miljoen wat voor een groot deel

betrekking heeft op het project Lincolnpark. De monitoring van het risico per project uitzonderingen voor projecten die vóór oktober 2023 zijn aangemeld. Zelfs in het meest wordt door een aparte werkgroep gedaan die wordt getrokken door de gunstige scenario ontstaat pas in 2027 enige verlichting, terwijl pas rond minimaal 2031 beleidsmedewerkers van het Cluster RED (Ruimte Economie Duurzaamheid). Voor de weer voldoende capaciteit wordt verwacht. verantwoording in het MPG wordt er samengewerkt met de planeconomen.

PwC

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties

Uw speerpunten (2/2) Uw gemeente is goed op weg, maar er moet nog wel veel gebeuren om in 2030 AI een vanzelfsprekendheid te maken binnen uw organisatie

Openingsbrief Openingsbrief

2. Gebruikt gemeente Haarlemmermeer algoritmes of AI-

toepassingen (bijv. in handhaving, zorg of subsidies)? Zo ja, hoe wordt geborgd dat deze voldoen aan de komende wetgeving en ethische normen?

Bijlagen

Haarlemmermeer zet stappen om AI-toepassingen op een verantwoorde manier te verkennen en toe te passen. In januari 2024 zijn er richtlijnen opgesteld voor het veilig

gebruik van AI-toepassingen binnen uw organisatie, met nadruk op privacybescherming en zorgvuldige omgang met data. Daarnaast werkt Haarlemmermeer aan een overkoepelend AI-plan, met als ambitie om AI in 2030 tot een vanzelfsprekend en vertrouwd hulpmiddel in het dagelijks werk te maken.

Tegelijk, constateren wij dat de inzet van AI zich momenteel bevindt in een experimentele

C on

Bijlagen

en ontwikkelfase, met diverse pilots binnen onder meer klantcontact, transcriptie en bezwaar- en beroepsprocessen. Deze pilots zijn laagdrempelig en intern gericht, maar

Bron: AI-richtlijnen gemeente Haarlemmermeer

vinden plaats terwijl het bredere kader voor governance, toezicht en monitoring nog in ontwikkeling is. Hoewel het uitgangspunt wordt onderschreven dat bij samenwerking met derde partijen geen ongewenste gegevens worden gedeeld, is nog onvoldoende zichtbaar hoe structureel wordt geborgd dat AI-toepassingen blijvend voldoen aan komende wetgeving (zoals de AI Act), ethische normen en publieke waarden zoals nondiscriminatie uitlegbaarheid en transparantie. Naarmate pilots opschalen en een directere invloed krijgen op werkzaamheden met mogelijk rechtsgevolgen voor inwoners, neemt dit risico toe.

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Project FHIT

Project FHIT Ruimtelijk domein

Ruimtelijk domein Sociaal domein

Sociaal domein

Rechtmatigheid

Rechtmatigheid Belangrijke schattingen

Belangrijke schattingen Overige observaties Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

Uitkomsten controle 2025

C on

Overige observaties

In dit hoofdstuk beschrijven we de belangrijkste uitkomsten van de controle voor het ruimtelijk domein, het sociaal domein en de overige domeinen, waaronder de bedrijfsvoering.

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Project FHIT

Onze conclusies

Speerpunten

Met project FHIT heeft Haarlemmermeer de implementatie van de financiële administratie ERPx nog onderhanden, vanuit de controle komen diverse bevindingen naar voren

Onze conclusies Speerpunten

Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Project FHIT

Project FHIT Ruimtelijk domein

Ruimtelijk domein

In afstemming met de ambtelijke organisatie hebben wij vooraf geen rol gekregen

Hier kunnen financieel medewerkers misbruik van maken en dit kan leiden tot

bij de controle van de implementatie van de financiële administratie, salarisadministratie en de subsidie administratie. Wij hebben gedurende de

oneigenlijke boekingen. Haarlemmermeer geeft aan dat er geen gebruik is gemaakt van deze manier van boeken. Op basis van de door ons uitgevoerde

jaarrekeningcontrole diverse werkzaamheden verricht in het kader van het project FHIT. Op basis hiervan rapporteren wij onze observaties.

controlewerkzaamheden hebben wij vastgesteld dat er zich geen materiële onregelmatigheden als gevolg van deze situatie hebben voorgedaan.

Significante tekortkoming in het autorisatieproces van inkoopfacturen

Datamigratie uitgevoerd, niet alle objecten zijn betrokken in de interne controle

Uw gemeente heeft naar aanleiding van een interne melding een integrale analyse

De datamigratie werkzaamheden zijn door Haarlemmermeer uitgevoerd voor de

gemaakt van de inkomende facturenstroom voor 2025. Er is vastgesteld dat in totaal €24 miljoen aan facturen niet de juiste autorisatieprocedure heeft gevolgd. Aan de

financiële administratie, de salarisadministratie en de subsidie administratie. Voor de datamigratie van ERPx (financiële administratie) hebben wij vastgesteld dat de

ene kant was de inrichting van ERPx niet optimaal waardoor budgethouders ook per abuis als prestatieverklaarder konden optreden, dit betreft een

stamgegevens (o.a. bankrekeningen) van de subsidierelaties niet tijdig in de controle zijn betrokken door Haarlemmermeer. Deze werkzaamheden zijn achteraf

functievermenging. Anderzijds heeft onbekendheid met het nieuwe systeem ertoe geleid dat prestatieakkoordverklaarders de gehele order konden goedkeuren,

alsnog uitgevoerd door Haarlemmermeer. Gedurende onze beoordeling van deze werkzaamheden zijn geen bijzonderheden of afwijkingen in dit kader vastgesteld.

waardoor alle vervolgfacturen onder deze order niet meer prestatieakkoord zijn verklaard. Dit is pas in de loop van 2026 aan het licht gekomen, wat wijst op

Verdere implementatie en optimalisatie van ERPx onderhanden

onvoldoende monitoring en signalering. Daarnaast verliep begin 2025 de routing van de inkoopfacturen niet goed, dit is in de loop van 2025 opgelost.

De implementatie en optimalisatie van ERPx is op diverse onderdelen onderhanden. Voorbeelden zijn het verkorten van de doorlooptijd van

Binnen memoriaalboekingen kan functiescheiding worden

inkoopfacturen en het verlagen van het drempelbedrag voor het aanvragen van inkooporders (dat is nu €5.000). Wij adviseren u om een duidelijk plan op te stellen

Sociaal domein Rechtmatigheid

Rechtmatigheid

Sociaal domein

Belangrijke schattingen Overige observaties

Overige observaties Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

C on

Belangrijke schattingen

omzeild

Voor een financieel medewerker is het mogelijk om met een bepaalde boekingsgang,

met daarin de tijdslijn voor het afronden van de implementatie en optimalisatie van ERPx.

de autorisatieflow over te slaan, waardoor de memoriaalboeking direct wordt aangemaakt.

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Ruimtelijk domein (1/2) Netto contante waarde stijgt van €38,8 miljoen naar €49,7 miljoen

Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten Uitkomsten controle

Project FHIT

Project FHIT Ruimtelijk domein

Ruimtelijk domein Sociaal domein

Sociaal domein Rechtmatigheid

Rechtmatigheid

Autonome wijziging Lincolnpark leidt tot een verbetering van €10,7 miljoen

Informatiewaarde MPG kan worden verbeterd door inzicht te geven in de ontwikkeling van de risico’s

De waardestijging in de netto contante waarde (NCW) van de grondexploitaties wordt

In de MPG 2026 is enkel inzicht gegeven in het saldo van de kansen en de risico’s.

voor een groot deel veroorzaakt door autonome wijzigingen in het project Lincolnpark. De stijging is gerelateerd aan indexatie van grondprijzen naar de prijspeil van 1 januari

Hierdoor is de ontwikkeling van de risico’s minder goed te volgen. Ons advies is om in de volgende actualisaties de risico’s en kansen bruto te rapporteren voor het verbeteren

2026. In eerdere jaren is vanwege de onzekerheden geen indexatie toegepast. In de tMPG is een kans met een mogelijk positieve impact van €7,4 miljoen opgenomen met

van de informatiewaarde.

Uitkomsten controle

Belangrijke schattingen

Belangrijke schattingen Overige observaties

Overige observaties Financiële positie

een kans van optreden van 25%. In de MPG 2026 wordt deze kans doorgerekend met een positieve impact van €10,7 miljoen. De grondexploitaties met een negatieve contante waarde (totaal: €29,2 miljoen) zijn voorzien.

Financiële positie Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

Risicoprofiel blijft in lijn met MPG 2025, effect netcongestie is beperkt en bedraagt €1,4 miljoen

C on

Overige observaties

De omvang van de projectgerelateerde risico’s blijft met €10,0 miljoen in lijn met het voorgaande jaar (2024: €9,7). Momenteel is netcongestie een van de belangrijkste risico’s die impact heeft op de waardering van grondexploitaties. In Haarlemmermeer is op projectniveau rekening gehouden met dit risico. Het gewogen effect in de MPG

Ontwikkeling risicoprofiel grondexploitaties 60 50

2026 blijft beperkt tot €1,4 miljoen wat voor een groot deel betrekking heeft op het project Lincolnpark. Gezien de landelijke ontwikkelingen blijft de omvang van het

risico beperkt in omvang.

Winstname in 2025 is €7,0 miljoen

Dit jaar heeft Haarlemmermeer in totaal €7,0 miljoen aan winst genomen (2024: €0,9

2025

2024

2023

10 0 Prognose resultaat (positieve grondexploitaties)

Risico's (cf. paragraaf weerstandvermogen)

Verliesvoorziening (negatieve grondexploitaties)

miljoen). Dit heeft met name plaatsgevonden voor de projecten Beukenhorst Zuid (€2,7 miljoen), Tudorpark (€2,5 miljoen) en Badhoevedorp Centrum (€2 miljoen). Tudorpark, Beukehorst Zuid en Badhoevedorp Centrum.

PwC

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten

Ruimtelijk domein (2/2) Haarlemmermeer heeft actuele thema’s gereflecteerd in grondexploitaties

Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Project FHIT

Project FHIT Ruimtelijk domein Sociaal domein

Sociaal domein Rechtmatigheid

Rechtmatigheid Belangrijke schattingen

Belangrijke schattingen

De parameters zijn evenwichtig ingeschat

exploitatieoverzichten op waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag.

Overige observaties

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

Beoordeling MPG 2026

Uitkomsten controle

MPG 2025

De gehanteerde rekenrente

2,0%

⬤

2,0%

Disconteringsvoet

2,0%

⬤

2,0%

Kostenstijgingen

3,5%

⬤

3,5%

Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten (inclusief programmering) en parameters beoordeeld. De parameters voor de grondexploitaties zijn wat ons betreft evenwichtig en

Opbrengstenstijging woningen betaalbaar

2,0%

⬤

2,0%

realistisch bepaald. De geraamde (nominale) kosten en opbrengsten kosten in de grondexploitaties zijn geactualiseerd per prijspeil van 1 januari 2026.

Opbrengstenstijging woningen overig

3,5%

⬤

3,5%

Opbrengstenstijging overig

1,5%

⬤

1,5%

C on

Overige observaties Financiële positie

Parameter

De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente

Ruimtelijk domein

Openingsbrief

PwC

◼ Controleverschil

 Optimistisch

⚫ Evenwichtig

⧫ Voorzichtig

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Sociaal domein (1/2)

Onze conclusies

Lasten vanuit Sociaal Domein in 2025 verder toegenomen

Onze conclusies Speerpunten

Lasten programma Zorg en Werk toegenomen naar €191 miljoen

Uitkomsten controle Project FHIT

Project FHIT Ruimtelijk domein

Ruimtelijk domein Sociaal domein

De lasten in het programma Zorg en Werk zijn toegenomen van €172,1 miljoen in 2024 naar €191,1 miljoen in 2025. De werkelijke lasten in 2025 zijn €4 miljoen lager dan de

zien dat de financiële druk binnen het sociaal domein structureel is.

Rechtmatigheid

Belangrijke schattingen

Uw gemeente heeft verschillende maatregelen genomen om de groei van de jeugdzorgkosten te beperken, zoals het aanscherpen van de verordening sociaal domein,

Rechtmatigheid

Overige observaties

een nadrukkelijkere inzet op preventie en verbeterd inzicht via dashboards en rapportages. Dit zijn noodzakelijke en inhoudelijk passende stappen, maar zij hebben tot

Financiële positie

dusver nog onvoldoende geleid tot een structurele ombuiging van de uitgaventrend. Tegelijkertijd wordt onderzocht of ingrijpender maatregelen mogelijk zijn, waaronder de

Financiële positie

Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

vervroegde invoering van een eigen bijdrage voor jeugdzorg, vooruitlopend op landelijke regelgeving vanaf 2028.

C on

Overige observaties

vastgesteld met betrekking tot prestatielevering als gevolg van signalen van matige administratie bij deze zorgaanbieders, en inzet van personeel zonder kwalificaties.

lasten die waren begroot in de najaarsrapportage 2025. De werkelijke lasten 2025 zijn ruim €18,8 miljoen hoger dan de oorspronkelijke begroting 2025. Deze ontwikkeling laat

Sociaal domein

Belangrijke schattingen

Daarnaast heeft u voor twee zorgaanbieders een onzekerheid van €0,63 miljoen

Speerpunten Uitkomsten controle

Er is nog geen formele rapportagelijn aanwezig tussen de afdeling Toezicht, Jeugd & WMO met Concerncontrol Hoewel de afdeling Toezicht, Jeugd & WMO sinds eind 2023 toezicht houdt op de naleving van wetgeving, ontbreekt nog steeds een formele en structurele rapportagelijn richting bij Concerncontrol en de Verbijzonderde Interne Controle (VIC). Er is wel verbetering in de communicatie tussen de toezichthouders Jeugd & WMO en Concerncontrol. In 2025 was het expliciete voornemen om de rol van de VIC te

versterken en rapportagelijnen te formaliseren, met name ten aanzien van zorgfraude en materiële bevindingen. In de praktijk is dit nog niet gerealiseerd. Onderzoeksrapporten vanuit Toezicht, Jeugd & WMO worden niet standaard gedeeld met de VIC, maar alleen wanneer op basis van professionele oordeelsvorming wordt vastgesteld dat een onderzoek materieel is. Hierdoor bestaat het risico dat signalen te laat of onvoldoende integraal worden benut voor bredere sturing en beheersing.

PwC

Lasten per beleidsdoel in programma Zorg en Werk

Realisatie Programma Najaarslasten begroting rapp. 2025 2025 2025 (x €1.000) (x €1.000) (x €1.000)

Realisatie 2024 (x €1.000)

A: Zorg en ondersteuning thuis

96.899

100.619

90.765

88.981

B: Zorg en ondersteuning verblijf

20.488

20.235

15.450

15.787

C: Toeleiden naar werk en meedoen in de samenleving

14.292

14.326

13.019

D: Financiële bestaanszekerheid

55.511

55.595

49.481

E: Inburgeringsplichtigen voelen zich thuis en doen volwaardig mee

3.886

4.362

3.595

191.076

195.137

172.310

Totaal

67.348

172.116 17

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten

Sociaal domein (2/2) Wij adviseren om de controle op de toewijzingen consistenter te laten plaatsvinden

Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Project FHIT

Project FHIT Ruimtelijk domein

Rechtmatigheid

Rechtmatigheid Belangrijke schattingen

Belangrijke schattingen Overige observaties

Overige observaties Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

Controle op de toewijzingen

Gemeente Haarlemmermeer voert vanaf 2023 een controle uit op de toewijzingen waarop langere tijd niet is gedeclareerd. Deze controle is een belangrijk instrument om

Sociaal domein

grip te houden op het zorggebruik. Hiermee stelt Haarlemmermeer de juistheid en volledigheid van de geleverde zorg vast. Een toewijzing is een aanvraag van de

zorgleverancier om zorg te kunnen verlenen. Gemeente Haarlemmermeer heeft in 2025 deze controle één keer uitgevoerd, namelijk in september/oktober. Dit kwam onder andere door de werkdruk in het eerste half jaar door de implementatie van het nieuwe financiële systeem. In 2024 is deze controle respectievelijk één keer in april en één keer in augustus uitgevoerd. Wij adviseren om deze controles consistenter te laten plaatsvinden.

C on

Ruimtelijk domein Sociaal domein

Openingsbrief

PwC

Bron: haarlemmermeergemeente.nl

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Rechtmatigheid

Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten

Rechtmatigheidsverantwoording van het college voldoet aan de vereisten

Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Project FHIT

Ruimtelijk domein Sociaal domein

Sociaal domein Rechtmatigheid

Rechtmatigheid Belangrijke schattingen

Belangrijke schattingen Overige observaties

Overige observaties

De totale omvang van de geconstateerde afwijkingen in de rechtmatigheidsverantwoordingen bedraagt €16,5 miljoen

Het college legt verantwoording af over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties via de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Als uw accountant hebben wij de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording

Uw gemeente heeft dit gekenmerkt als een onduidelijkheid in de rechtmatigheidsverantwoording aangezien het op dit moment onvoldoende duidelijk is of deze opdrachten schijnzelfstandigheid betreffen.

Project FHIT Ruimtelijk domein

meegewogen in ons oordeel over de jaarrekening als geheel (indirect oordeel over de rechtmatigheid). We hebben geen bevindingen.

Uitspraak RvS begrotingssubsidies raakt Haarlemmermeer in 2026 Eind juli heeft de Raad van State een uitspraak gedaan waaruit volgt dat

Het college heeft onrechtmatigheden boven de verantwoordingsgrens van €11,4

begrotingssubsidies aangemerkt worden als schaarse rechten en het beginsel van gelijke kansen door gemeenten toegepast moet worden. Als bij voorbaat vaststaat of

Overige observaties

miljoen geconstateerd. Een nadere toelichting van de afwijkingen boven de rapportagegrens zijn toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording van uw

redelijkerwijs mag worden aangenomen dat op grond van objectieve, toetsbare en redelijke criteria slechts één serieuze gegadigde in aanmerking komt voor de subsidie,

Bijlagen

jaarstukken. De totale omvang van de geconstateerde afwijkingen bedraagt €16,5 miljoen. De onrechtmatigheden hebben voor het overgrote deel betrekking op

kan een subsidieverstrekker een begrotingssubsidie aan deze serieuze gegadigde verstrekken.

afwijkingen van Europese aanbestedingsrichtlijnen voor een totaal van €14,3 miljoen. De overige onrechtmatigheden hebben betrekking op onduidelijkheden in fiscaal

De omvang van de na de uitspraak toegekende begrotingssubsidies binnen

pleitbare standpunten wet DBA voor €1,9 miljoen en onterecht niet gepubliceerde begrotingssubsidies ad €0,1 miljoen.

Haarlemmermeer is voor controlejaar 2025 zeer gering, maar voor 2026 is de omvang vanuit de programmabegroting 2026-2029 €38 miljoen. De interne analyse op de

Onduidelijkheid ad €1,9 miljoen voor wet DBA

mogelijke impact voor de rechtmatigheid over 2026 heeft de ambtelijke organisatie onderhanden. Vooruitkijkend betekent dit dat Haarlemmermeer het proces voor

Financiële positie Overige observaties

Bijlagen

C on

Financiële positie

Haarlemmermeer heeft een inventarisatie gemaakt ten aanzien van de naleving wet DBA. Haarlemmermeer heeft vastgesteld dat er een aantal dossiers zijn waarvan

toekennen van (begrotings)subsidies moet herzien.

Haarlemmermeer niet kan oordelen of deze voldoen aan de wet DBA. De totale uitgaven voor deze dossiers bedragen €1,9 miljoen.

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies

Belangrijke schattingen (1/2)

Speerpunten Uitkomsten controle

Uitkomsten controle

De schattingen van het college zijn evenwichtig

Project FHIT

Project FHIT Ruimtelijk domein

Ruimtelijk domein Sociaal domein

Sociaal domein

Bij het opstellen van de jaarrekening moet het college belangrijke boekhoudkundige schattingen, beoordelingen en aannames toepassen en

Schatting

toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en veronderstellingen

Afschrijvingen materiële vaste activa

Belangrijke schattingen Overige observaties

Overige observaties Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

die door het college zijn gedaan, beoordeeld en concluderen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. De hiernaast opgenomen tabel

bevat een overzicht van onze bevindingen met betrekking tot die schattingen en oordelen.

Bedrag (x €1 miljoen)

Uitkomst

2025

2024

2025

2024

€28,4

€29,3

⚫

Het activabeleid van de gemeente ligt ten grondslag aan de wijze van afschrijven op materiële vaste activa. De gehanteerde afschrijvingspercentages zijn gebruikelijk in de sector. Waardering vastgoed

€323,8

€293,5

⚫

Vastgoed kan een economische of een maatschappelijke functie hebben. Vastgoed met een maatschappelijke functie (bijvoorbeeld een schoolgebouw) mag niet worden afgewaardeerd. De waardering van het vastgoed met een economische functie hebben we in detail gecontroleerd.

C on

Rechtmatigheid

Belangrijke schattingen

Speerpunten

Waardering grondexploitaties

€52,9

€47,5

⚫

Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een betrouwbaar beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties. De uitgangspunten die in de berekeningen gehanteerd worden zijn voor zover mogelijk onderbouwd met rapportages van externe partijen. Waardering financiële vaste activa

€119,3

€117,5

⚫

Wij hebben de waardering van uw financiële vaste activa in detail gecontroleerd. Ook de deelnemingen hebben we specifiek gecontroleerd. Wij concluderen dat de inschattingen van het college ten aanzien van de waardering van deze deelnemingen en (gerelateerde) leningen evenwichtig tot stand zijn gekomen.

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies

Belangrijke schattingen (2/2)

Speerpunten Uitkomsten controle

Uitkomsten controle

De schattingen van het college zijn evenwichtig

Project FHIT

Project FHIT Ruimtelijk domein

Ruimtelijk domein Sociaal domein

Sociaal domein

Bedrag (x €1 miljoen)

Schatting

2025

Rechtmatigheid Belangrijke schattingen Overige observaties

Overige observaties

Voorziening oninbare vorderingen

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

€9,9

De juistheid en volledigheid van de onderhoudsvoorziening

€6,4

€10,2

⚫

2024 ⚫

€5,5

⚫

Voor het onderhoud van vastgoedobjecten wordt een voorziening voor groot onderhoud aangehouden. Deze voorziening is gebaseerd op een meerjaren onderhoudsplan . Gedurende 2025 is er €2,5 miljoen gedoteerd en €1,6 miljoen onttrokken (‘aangewend’). Wij hebben de schatting als evenwichtig beoordeeld.

C on

Financiële positie

2025

De gemeente berekent per soort vordering op basis van historische ontvangsten wat de gemiddelde inbaarheid is. De inbaarheidspercentages zijn bepaald op basis van verschillende categorieën van ouderdom. Naast deze methode wordt tevens een handmatige analyse uitgevoerd op de grotere vorderingen en wordt waar nodig een aanvullende voorziening getroffen. Wij zijn akkoord met de uitgangspunten die de gemeente Haarlemmermeer heeft gehanteerd.

Financiële positie

Overige observaties

2024

Uitkomst

Rechtmatigheid

Belangrijke schattingen

Speerpunten

De waardering en indexatie van de APPA-voorziening

€7,0

€10,7

⚫

De voorziening voor wethouderspensioenen (APPA) per eind 2025 is onderbouwd door actuariële berekeningen van een externe serviceorganisatie (Visma Idella). Deze organisatie heeft de uitgangspunten uit de circulaire van het ministerie gebruikt. Daarnaast is de voorziening geïndexeerd met 2%. Wij zijn akkoord met de uitgangspunten die de gemeente Haarlemmermeer heeft gehanteerd.

De juistheid en volledigheid van de voorziening bovenwettelijk verlof

€3,1

€2,1

⚫

Wij hebben vastgesteld dat de voorziening is gevormd op basis van de beste inschatting die de gemeente kan maken. De grondslagen die zijn gehanteerd zijn geschikt.

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Overige observaties

Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Uitkomsten controle Project FHIT

Project FHIT

De casus De Groene Energie Corridor (DGEC) is goed verwerkt in de jaarrekening, audit Wet Politiegegevens afgerond

Ruimtelijk domein

Ruimtelijk domein Sociaal domein

Belangrijke schattingen Overige observaties

Overige observaties Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

zijn verwerkt als last in de jaarrekening

Rechtmatigheid Belangrijke schattingen

De kosten voor de casus DGEC die betrekking hebben op 2025 In 2024 zijn er meerdere meldingen van luchtvaartmaatschappijen geregistreerd

door het Analysebureau Luchtvaartongevallen (ABL) over hinderlijke lichtschitteringen onder de aanvliegroute van de Zwanenburg –en Polderbaan. Wij hebben hierover gerapporteerd in onze rapportage interim-bevindingen. Uw gemeente heeft hiervoor meerdere facturen ontvangen in 2025, het totaalbedrag dat uw gemeente bijdraagt aan deze casus bedraagt €11,6 miljoen, waarvan €5,8 miljoen wordt bijgedragen door het Rijk. Aan de hand van een door DGEC

C on

Sociaal domein Rechtmatigheid

Speerpunten Uitkomsten controle

aangeleverde spreadsheet van de kosten/facturen die ten grondslag liggen aan de te betalen schadevergoeding, heeft u bepaald welke kosten betrekking hebben op 2025 en welke 0p 2026. Wij zijn het eens met de huidige verwerkingswijze van deze post.

Audit Wet politiegegevens afgerond met een afkeurend oordeel

Uit de Wet politiegegevens audit blijkt dat Haarlemmermeer niet voldoende voldoet aan de wettelijke eisen voor de verwerking van politiegegevens door boa’s. Voor de jaarrekeningcontrole heeft dit geen impact omdat er geen systemen zijn betrokken die ook in scope zijn voor de jaarrekeningcontrole.

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

C on

Financiële positie In dit gedeelte geven we een analyse van de financiële positie van uw gemeente

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Financiële positie (1/2)

Onze conclusies

De financiële positie van uw gemeente is goed

Onze conclusies

40.000.000,00

Speerpunten

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

Financiële positie

35.000.000,00 30.000.000,00

Het exploitatieresultaat over 2025 van de gemeente Haarlemmermeer is positief en

bedraagt €20,7 miljoen, inclusief een negatieve reservemutatie van per saldo €21,6 miljoen. In de najaarsrapportage 2025 bleek een begroot exploitatieresultaat over 2025 van €5,7 miljoen, inclusief een negatieve reservemutatie van per saldo €12,5 miljoen. Het werkelijke exploitatieresultaat over 2025 ligt dus €15,0 miljoen hoger dan het

begroot exploitatieresultaat in de najaarsapportage 2025. Het verschil tussen werkelijk en begroot volgens de najaarsrapportage wordt hoofdzakelijk verklaard door de nog te

Uitkomsten controle

De financiële positie van de gemeente Haarlemmermeer is voor dit jaar wederom goed

ontvangen specifieke uitkering realisatiestimulans woningbouw van €5,3 miljoen, welke nog verantwoord moest worden in 2025. In de financiële hoofdlijnen zijn de

verdere verschillen nader toegelicht. Het financiële meerjarenbeeld van de gemeente blijft negatief vanaf 2028 vanwege de verwachte korting op het gemeentefonds.

Het voorspellend vermogen van de gemeente Haarlemmermeer laat een verbetering zien

C on

Speerpunten Uitkomsten controle

Het voorspellend vermogen van de gemeente Haarlemmermeer laat een verbetering zien ten opzichte van de eerdere jaren. Uit het tabel rechts is af te lezen dat de verschillen tussen begrote en gerealiseerde resultaten kleiner zijn geworden in 2025.

25.000.000,00 20.000.000,00 15.000.000,00 10.000.000,00 5.000.000,00 0,00

-5.000.000,00

2022

2023

2024

2025

Resultaat oorspronkelijke begroting Resultaat bijgestelde begroting Gerealiseerd resultaat

Met het oog op toekomstige onzekerheden over de financiële compensatie vanuit het Rijk na 2028, blijft het nauwkeurig voorspellen van het exploitatieresultaat van belang.

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Financiële positie (2/2)

Onze conclusies

Uitkomsten controle Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Bijlagen

Bijlagen

De gemeente Haarlemmermeer stuurt van de ratio weerstandsvermogen (beschikbaar/ benodigd) op een waarde van 1,4 of hoger (ruim voldoende). De

ratio wordt als matig beoordeeld bij een waarde tussen 0,8 en 1, als voldoende bij een waarde tussen 1 en 1,4, als ruim voldoende bij een waarde tussen 1,4 en 2, en

als uitstekend bij een waarde groter dan 2. Gemeente Haarlemmermeer realiseert eind 2025 een weerstandsratio van 3,5 (zie de grafiek hieronder op deze pagina). Deze uitkomst ligt net iets onder het niveau van voorgaand jaar (3,9), maar is nog steeds goed. De daling wordt enerzijds veroorzaakt door een stijging van de financiële impact van alle risico's tezamen. Dit betekent dat de gemeente een grotere financiële buffer nodig heeft. Anderzijds telt de mogelijkheid om de

belastingen te verhogen niet meer mee in deze berekening, omdat het gemiddelde OZB-tarief boven de landelijke norm ligt.

Gemeente Haarlemmermeer

Landelijk**

2025

2024

2025*

2024

Solvabiliteit

38,0%

38,2%

35,8%

35,2%

Grondexploitaties

7,9%

7,8%

5,1%

7,4%

Structurele exploitatieruimte

7,5%

4,8%

1,3%

2,0%

Nettoschuldquote

64,0%

65,3%

57,3%

56,5%

Nettoschuldquote gecorrigeerd

59,1%

58,8%

52,4%

51,4%

Belastingcapaciteit

101,4%

99,9%

100,5%

101%

Uitkomsten controle

De ratio weerstandsvermogen is licht gedaald t.o.v. 2024 Weerbaarheid

Wendbaarheid

Speerpunten

Kengetallen

* Op basis van de begroting 2025. ** Bron: https://findo.nl/jive

C on

Speerpunten

2025

2024

2023

De financiële kengetallen onderstrepen een gezonde financiële

€ 59.600

uitgangspositie van gemeente Haarlemmermeer € 210.000

€ 53.800

€ 50.400

Weerstandscapaciteit (x €1.000)

PwC

€ 212.000

€ 228.000

Wij hebben uw financiële positie aan de hand van zes kengetallen onder elkaar gezet in bovenstaande tabel. Hierbij hebben wij ook de landelijke cijfers gepresenteerd. Het college heeft de solvabiliteit geraamd op 35,2% (najaarsnota 2025). De solvabiliteit van de gemeente Haarlemmermeer in 2025 is 38,0% en daarmee boven de hiervoor genoemde raming. De netto schuldquote gecorrigeerd stijgt in 2025 ten opzichte van 2024, maar onderstreept nog steeds de sterke financiële positie van uw gemeente.

Risico's (x €1.000)

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Uitkomsten controle Financiële positie

Overige observaties Overige observaties

Overige observaties Jaarverslag

Jaarverslag Onze samenwerking

Onze samenwerking

Overige observaties

Financiële positie Overige observaties

Bijlagen

In dit hoofdstuk delen we onze overige observaties bij o.a. de kwaliteit van het jaarverslag en onze samenwerking

C on

Bijlagen

Speerpunten Uitkomsten controle

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Overige observaties

Onze conclusies

Een centrale strategische visie inzake weerbaarheid is in ontwikkeling en dit zal bijdragen aan een versterking ervan

Speerpunten

Speerpunten Uitkomsten controle

Uitkomsten controle Financiële positie

Financiële positie

Weerbaarheid is bij gemeenten gegeven de geopolitieke ontwikkelingen een belangrijk thema

Gemeenten moeten hun burgers in crisissituaties goed informeren, ondersteunen en

Overige observaties

Overige observaties Jaarverslag

Jaarverslag Onze samenwerking

Onze samenwerking

veiligheid waarborgen. De maatschappelijke weerbaarheid tegen toenemende dreigingen vraagt om versterking, omdat veel vitale voorzieningen verstoord kunnen raken (zoals water, energie, telecom en inkomen). De VNG-handreiking biedt een raamwerk met zes pijlers: continuïteit van de organisatie, crisisorganisatie, vitale

voorzieningen, sociaal weefsel, zelfredzaamheid van inwoners en bedrijven, en de samenleving als geheel. Dit biedt een praktische basis om daar in te investeren. Zie

Bijlagen

noodsituatie om zoveel mogelijk in het geval van verstoringen de bedrijfscontinuïteit te waarborgen. Uw College van burgemeester en wethouders is de straat op gegaan om buurten te mobiliseren voor het maken van buurtplannen. In samenwerking met de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) zullen er locaties worden aangewezen voor

onderstaande tabel voor een toelichting per pijler.

Ook wordt er via een landelijke campagne aandacht gevraagd om de gemeentelijke organisaties te versterken op het gebied van weerbaarheid. Het is een startpunt dat

noodsteunpunten. Daarnaast benadert uw gemeente ook bedrijven via het Haarlemmermeers Ondernemers Platform (HOP) om de zelf- en samenredzaamheid van bedrijven te bevorderen door het geven van voorlichtingen over de gevolgen van langdurige verstoringen. Voor u is het van belang om dit thema expliciet te positioneren als strategische visie.

vraagt om verdere analyse, samenwerking, training en oefening en is een onderwerp ter bespreking tussen college en raad.

C on

Bijlagen

daarnaast heeft uw gemeente een crisisplan opgesteld welke inzicht geeft in de structuur van de crisisorganisatie en de samenwerking in de aanpak van een

Overige observaties

Uw gemeente heeft de top twintig kritische bedrijfsprocessen in kaart gebracht en

Pijlers

Toelichting

Eigen continuïteit

In kaart brengen van kritieke bedrijfsprocessen en waarborgen vastleggen voor de continuïteit ervan.

Crisisorganisatie

Ontwikkelen van duidelijk communicatieplan in tijden van crisis, inrichting noodsteunpunten en samenwerking veiligheidsregio’s.

Vitale voorzieningen

Ontwikkelen alternatieven voor stroomvoorziening, protocol in geval van uitval drinkwatervoorziening en continuering afvalinzameling en – verwerking.

Sociaal weefsel

In kaart brengen lokale netwerken en faciliteren van participatieprojecten in de wijken en buurten.

Zelfredzaamheid van inwoners en bedrijven

Bevorderen zelf- en samenredzaamheid inwoners en bedrijven door voorlichting over gevolgen van langdurige verstoringen.

Samenleving als overkoepelend systeem

Waarborgen dat democratische processen kunnen doorgaan en op orde hebben van de publieke gezondheidszorg.

PwC

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Observaties jaarverslag (1/2) De kwaliteit en informatiewaarde van het jaarverslag kan verder omhoog

Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Jaarverslag

Beoordeling

Uitkomsten controle Financiële positie

Verenigbaarheid jaarrekening en het jaarverslag

⚫

Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn. In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan het BBV.

Kwaliteit paragrafen

⚫

Wij hebben vastgesteld dat alle verplichte informatie in de paragrafen is opgenomen en voldoet aan het BBV. Wij hebben onze observaties in detail nader toegelicht per paragraaf.

Inzicht in fraudepreventiesysteem in paragraaf ‘Bedrijfsvoering’

◼

In de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ was in 2023 een toelichting opgenomen over de diverse preventiemaatregelen die de gemeente Haarlemmermeer heeft ter voorkoming van fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik. In 2025 is de actualisatie van de frauderisicoanalyse evenals in 2024 niet meer toegelicht. Hoewel dit geen verplichte paragraaf is, zijn wij van mening dat het opnemen van een dergelijke paragraaf en het concreet beschrijven van deze analyse de gebruikers van de jaarrekening beter in staat stellen om hun beeld te vormen van de beheersing van belangrijke risico’s.

Financiële positie Overige observaties

Overige observaties Overige observaties Jaarverslag Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen



Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Haarlemmermeer alle relevante informatie heeft opgenomen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’; daarnaast zijn alle relevante ontwikkelingen uit de sector en de impact daarvan op de gemeente Haarlemmermeer opgenomen in de toelichting. Wij vinden dat de gemeente Haarlemmermeer in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ een goede reflectie heeft gegeven op het vermogen om de risico’s vanuit de bedrijfsvoering financieel op te vangen. De leesbaarheid van de risico-inventarisatie en de ontwikkeling ten opzichte van het voorgaande P&C-product zou versterkt kunnen worden door het opnemen van een tabel waarin de top 10-risico’s worden gepresenteerd, hiermee is onze bevinding van voorgaand jaar nog steeds van kracht. Daarnaast is er in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ een risico m.b.t. klimaatrisico’s toegevoegd. daarmee is de conclusie dat deze in 2025 is opgenomen maar nog wel in ontwikkeling is.

C on

Voldoende inzicht in het vermogen om risico’s uit de bedrijfsvoering financieel op te vangen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’

Overige observaties

Jaarverslag

Observaties

Speerpunten Uitkomsten controle

Informatiewaarde jaarverslag

PwC



De informatiewaarde van het jaarverslag is een onderwerp wat zowel de ambtelijke organisatie, het college als de raad veelvuldig met elkaar bespreekt. De tussentijdse conclusie is dat er nog steeds aandacht gevraagd wordt voor de verhoging van de informatiewaarde van het jaarverslag om aan te sluiten bij het raadsvoorstel in dit kader uit 2021. De aanbevelingen van de rapporteurs Duisenberg vanuit de verschillende tranches zijn in dat kader van belang. Eind maart 2025 heeft een gesprek met de rapporteurs, raadsleden, de wethouder en de betrokken ambtenaren plaatsgevonden. De uitkomsten van dat gesprek zijn geïmplementeerd in de programmabegroting 2026-2029. Daarmee wordt weer een volgende stap gezet in het versterken van de informatiewaarde en de aansluiting met de informatiebehoefte vanuit de raad. In de jaarstukken 2025 is er zichtbare verbetering aangebracht (o.a. meer toelichting, structuur en visualisaties), maar er is nog geen sprake van volledige realisatie van de ambitie uit het raadsvoorstel van 2021.

◼ Bevinding

 Voldoende maar voor verbetering vatbaar ⚫ Voldoende

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Observaties jaarverslag (2/2)

Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Speerpunten Uitkomsten controle Financiële positie

Financiële positie Overige observaties

Paragraaf bedrijfsvoering

Beoordeling

Afwijkingen + maatregelen toegelicht

⚫

Gemeente Haarlemmermeer heeft een toelichting op alle afwijkingen die in de rechtmatigheidsverantwoording zijn opgenomen voor zover deze de rapportagegrens overschrijden. Daarnaast zijn de maatregelen toegelicht over hoe deze afwijkingen in de toekomst worden voorkomen.

N.V.T.

Indien bij inkopen en aanbesteden de normen uit de gids proportionaliteit veelvuldig niet nageleefd worden of slecht gedocumenteerd en/of gemotiveerd zijn, dan moet het college hierover rapporteren via de paragraaf bedrijfsvoering. Aangezien dit niet van toepassing is voor 2025 is er geen informatie opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering op dit vlak.

N.V.T.

Niet financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van bepalingen in de wet Fido en bijbehorende Regelingen moeten worden opgenomen en toegelicht worden in de paragraaf bedrijfsvoering.

Overige observaties Overige observaties Jaarverslag Onze samenwerking

Bijlagen

Rapportering niet-naleving normen gids proportionaliteit

Niet financiële onrechtmatigheden toegelicht

C on

Onze samenwerking Bijlagen

Observaties

Overige observaties

Jaarverslag

De kwaliteit en informatiewaarde van het jaarverslag kan verder omhoog

Uitkomsten controle

Toelichting geconstateerde fraude medewerkers

N.V.T.

Gemeente Haarlemmermeer heeft de geconstateerde fraudes door eigen medewerkers toegelicht.

Toelichting begrotingsrechtmatigheid

N.V.T.

Volgens artikel 28 van de BBV dienen overschrijdingen en onderschrijdingen van zowel de baten als de lasten ten opzichte van de begroting na wijziging bij het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te worden toegelicht. Wij hebben vastgesteld dat de toelichting inzake begrotingsrechtmatigheid voldoet aan de vereisten van de BBV. Het college betrekt de afwijkende baten en onderschrijdingen van lasten en investeringen die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of niet tijdig zijn gemeld aan de gemeenteraad in de rechtmatigheidsverantwoording. En vanzelfsprekend ook de overschrijdingen van lasten en investeringen die niet passen binnen het vastgestelde beleid en de criteria uit de financiële verordening.

PwC

◼ Bevinding

 Voldoende maar voor verbetering vatbaar

⚫ Voldoende

Openingsbrief

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Onze samenwerking Onze reflectie op het jaarrekeningcontroleproces

Onze conclusies

Onze conclusies Speerpunten

Financiële positie

Onze reflectie op het proces van de jaarrekeningcontrole

We hebben onze geplande aanpak aangepast naar aanleiding van het volgende:

Wij hebben een plezierige samenwerking ervaren waarbij de communicatie tussen het kernteam jaarrekening, de afdeling Concerncontrol en PwC

• •

Project FHIT heeft op verschillende onderdelen meer tijd gekost. Een voorbeeld is de aanvullende werkzaamheden naar aanleiding van de autorisatie

goed is verlopen. De communicatielijnen waren kort en dit heeft eraan bijgedragen dat het over het algemeen een gestructureerd proces is geweest. We hebben een open cultuur

•

op inkoopfacturen dat niet goed is verlopen. Het dossier van datamigratie ERPx was niet volledig vastgelegd in uw dossier,

Overige observaties

Overige observaties Overige observaties

Overige observaties

ervaren.

Jaarverslag

Jaarverslag Onze samenwerking

Onze samenwerking

Aangezien we voortdurend streven naar een verbetering van het controleproces en onze dienstverlening, evalueren we graag nog het gehele proces na afloop van de controle. Om

•

gecoördineerd. Hierdoor verloopt het proces niet altijd efficiënt. De beantwoording van onze vragen verloopt niet altijd toereikend. In meerdere

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Haarlemmermeer&id=b90ddf80-82b6-479e-a156-26ac0a4b4d8e