8. RV Vaststellen Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 (2021.0003036).pdf
Tekst van het document
gemeente Haarlemmermeer
raadsvoorstel Onderwerp
Portefeuillehouders
Steller Collegevergadering
Vaststellen Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 mr. Mariëtte Sedee-Schuitemaker; drs. Jurgen Nobel, Marjolein Steffensvan de Water drs. C. Verbeek 14 december 2021
Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer
2021.0003036 1. Voorstel Collegebesluit(en)
Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. in te stemmen met de beantwoording van de zienswijzen en voorgestelde aanpassingen volgens de bij dit raadvoorstel gevoegde Nota van beantwoording zienswijzen ontwerpOmgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 en ontwerp-Omgevingseffectrapport; 2. naar aanleiding van de ingediende zienswijzen de Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 inclusief Omgevingseffectrapport gewijzigd vast te stellen volgens de voorgestelde aanpassingen in de tabel vanaf bladzijde 49 van de Nota van beantwoording zienswijzen ontwerp-Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 en ontwerp-Omgevingseffectrapport. Dit betekent dat we inzetten op het fysiek en sociaal verbonden zijn met elkaar en met de omgeving; gebruik blijven maken van onze grote variatie en diversiteit in landschappen en kernen en ons blijven positioneren als attractieve ontmoetingsplaats. Dit komt terug in vier verhaallijnen: wonen waar stad en dorp samenkomen; economisch krachtig en divers; ontspannen in ons buitengebied en slim en stevig verbonden met onze netwerken; 3. de Structuurvisie Haarlemmermeer 2030 (2012) (2013.0028593) en de Structuurvisie 2035 van Haarlemmerliede en Spaarnwoude (2012) in te trekken; 4. de op 3 oktober 2013 vastgestelde Deelstructuurvisie Hoofddorp 2030 (2013.0028472) te herbevestigen en te beschouwen als een deelomgevingsvisie van de Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040.
2. Samenvatting
Onze ambitie voor Haarlemmermeer is om door te groeien naar 200.000 inwoners in 2040. Haarlemmermeer moet nu en in de toekomst een aantrekkelijke plek zijn om te wonen en werken. We maken daarbij gebruik van onze ligging als middelpunt van internationale verbindingen en van onze economische toppositie. De kernen met hun eigen karakter en de kwaliteit van het landschap zetten we in om onze identiteit te versterken. We willen zuinig en zorgvuldig met de ruimte omgaan. De Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 helpt om daarbij de juiste afwegingen te maken. Ze beschrijft ambities en doelen voor verschillende thema's.
Vaststellen Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040
pagina 2
Met het vaststellen van de Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 (hierna: Omgevingsvisie) vervallen de Structuurvisie Haarlemmermeer 2030 (2012) (2013.0028593) en de Structuurvisie 2035 van Haarlemmerliede en Spaarnwoude (2012). De Omgevingsvisie zet de koers voort die met de Structuurvisie Haarlemmermeer 2030 is ingezet. Dit betekent dat we: • blijven inzetten op het fysiek en sociaal verbonden zijn met elkaar en met de omgeving; • gebruik blijven maken van onze grote variatie en diversiteit in landschappen en kernen; • ons blijven positioneren als attractieve ontmoetingsplaats. Dit lezen we terug in de verhaallijnen: 1. Wonen waar stad en dorp samenkomen 2. Economisch krachtig en divers 3. Ontspannen in ons buitengebied 4. Slim en stevig verbonden met onze netwerken De Omgevingsvisie legt het accent op: het bouwen van woningen in stedelijk gebied, het diverser worden van de economie, het mengen van wonen, werken en voorzieningen, het slim gebruiken van de ruimte en het centraler stellen van omgevingskwaliteit en gezondheid. De gemeenteraad heeft de ontwerp-Omgevingsvisie (2021.0001265) op 26 augustus 2021 besproken. Op 2 september 2021 is de ontwerp-Omgevingsvisie met bijbehorend ontwerpOmgevingseffectrapport door de raad vastgesteld en vrijgegeven voor inspraak. De ontwerpOmgevingsvisie heeft van 13 september 2021 tot 25 oktober 2021 ter inzage gelegen.
Ook de reacties die wij na sluiting van de zienswijzeperiode hebben ontvangen zijn meegenomen in de beantwoording. Er zijn 35 zienswijzen binnengekomen. In de Nota van beantwoording zienswijzen ontwerp-Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 en ontwerpOmgevingseffectrapport (verder: Nota van beantwoording zienswijzen) zijn deze zienswijzen beantwoord. De Omgevingsvisie is naar aanleiding van deze zienswijzen aangepast op de punten zoals opgenomen in de tabel vanaf bladzijde 49 van deze Nota van beantwoording zienswijzen. De aanpassingen gaan over teksten en kaarten bij allerlei onderwerpen en maken de Omgevingsvisie completer en zorgvuldiger. Met dit raadsvoorstel bieden wij de definitieve Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 met bijbehorend Omgevingseffectrapport ter vaststelling aan de raad aan.
3.
Uitwerking
3.1 Wat willen we bereiken? Aanleiding omgevingsvisie
De aanstaande Omgevingswet verplicht gemeenten om een omgevingsvisie vast te stellen, uiterlijk drie jaar na inwerkingtreding van de Omgevingswet. De omgevingsvisie is 'vormvrij' en vervangt het huidige instrument 'structuurvisie'. Een omgevingsvisie bevat volgens de Omgevingswet: • een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving; • de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied; • de hoofdzaken van het integrale beleid voor de fysieke leefomgeving. Ambitie voor de Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040
Onze ambitie voor Haarlemmermeer in 2040 is om door te groeien naar 200.000 inwoners met een aantrekkelijk en toekomstbestendig woon- en werkklimaat. We maken daarbij gebruik van
Vaststellen Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040
pagina 3
onze ligging als middelpunt van internationale verbindingen en van onze economische toppositie. De kernen met hun eigen karakter en de kwaliteit van het landschap zetten we in om onze identiteit te versterken. De Omgevingsvisie helpt ons om de juiste afwegingen te maken en zuinig en zorgvuldig met de ruimte om te gaan. We willen dat de Omgevingsvisie de basis vormt om te inspireren om samen met ons opgaven op te pakken: van inwoner, ondernemer tot ontwikkelaar. We willen dat we met elkaar omgevingskwaliteit toevoegen waar we kunnen. Met een samenhangende benadering van het beleid in de fysieke leefomgeving bereiken we het doel van een aantrekkelijke leefomgeving en een mooier, gezonder, welvarender, evenwichtiger en hechter Haarlemmermeer. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen? Proces opstellen omgevingsvisie en inspraak
Na vaststellen van de contourennota (2018.0030265) is de 70%-versie (2020.0000115) van de omgevingsvisie opgesteld. Nadat de gemeenteraad de 70%-versie heeft getoetst om te bekijken of de Omgevingsvisie op de goede weg was heeft de gemeenteraad de ontwerp-Omgevingsvisie op 26 augustus 2021 besproken. De ontwerp-Omgevingsvisie is op onderdelen aangepast. De Omgevingsvisie is compacter gemaakt door bij de redactie bijvoorbeeld kaarten te schrappen, participatie samen te vatten en het deel over de nationale en provinciale omgevingsvisies uit onze Omgevingsvisie te halen. Op 2 september 2021 is de ontwerp-Omgevingsvisie met bijbehorend ontwerpOmgevingseffectrapport door de gemeenteraad vastgesteld en vrijgegeven voor inspraak. De ontwerp-Omgevingsvisie heeft van 13 september 2021 tot 25 oktober 2021 ter inzage gelegen. Ook de reacties die na sluiting van de zienswijzeperiode zijn binnengekomen hebben wij meegenomen in de beantwoording. Er zijn 35 zienswijzen binnengekomen. In de Nota van beantwoording zienswijzen ontwerp-Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 en ontwerpOmgevingseffectrapport (verder: Nota van beantwoording zienswijzen) zijn deze zienswijzen beantwoord. De Omgevingsvisie is naar aanleiding van deze zienwijzen aangepast op de punten zoals opgenomen in de tabel vanaf bladzijde 49 van deze Nota van beantwoording zienswijzen.
Deze aanpassingen naar aanleiding van de zienswijzen zijn verduidelijkingen en aanvullingen van teksten of kaartbeelden of bijvoorbeeld toevoegingen van ambities voor gebieden en hebben betrekking op zowel in laag I, II als III van de Omgevingsvisie. Inhoud omgevingsvisie
Met de Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 willen we: • blijven inzetten op het fysiek en sociaal verbonden zijn met elkaar en met de omgeving; • gebruik blijven maken van onze grote variatie en diversiteit in landschappen en kernen; • ons blijven positioneren als attractieve ontmoetingsplaats. Dit lezen we terug in de vier verhaallijnen uit laag I 'De Visie': 1. Wonen waar stad en dorp samenkomen 2. Economisch krachtig en divers 3. Ontspannen in ons buitengebied 4. Slim en stevig verbonden met onze netwerken We zetten in op: de woningbouwlocaties (nu 'versnellingslocaties'), op knooppuntontwikkeling, op een klimaatbestendige inrichting, op de noodzaak van balans tussen rust en dynamiek, op de ontwikkeling van ons landschap, op een toekomstbestendig mobiliteitssysteem en op het belang van ruimtelijke kwaliteit.
Vaststellen Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040
pagina 4
Accenten Omgevingsvisie
•
•
•
• •
Het accent ligt op het binnen de contouren van de kernen en bij hoogwaardig openbaar vervoer-knooppunten 'verdichten'. Dit levert aanvullende woonmilieus op ten opzichte van onze bestaande woonmilieus en is op termijn ook nodig omdat zogenaamde 'uitleglocaties' eindig zijn en hun beperkingen kennen. De Omgevingsvisie maakt ons bewust van de rol die ons landschap heeft in de regio en we gaan door met het versterken van de recreatieve kwaliteiten en zoeken hiervoor samenwerking met anderen. We gaan door op de weg van economische diversificatie en herstructurering en transformatie van werklocaties. Op logische plekken mengen we wonen, werken en recreëren voor meer diversiteit. Op werklocaties en in winkelcentra zetten we in op kwaliteit en slim ruimtegebruik. Omgevingskwaliteit en gezondheid laten we een centrale rol spelen bij zowel onze ontwikkelopgaven als het beheer en dóórontwikkeling van de bestaande omgeving. De Omgevingsvisie wijst op het belang van inwoners, ondernemers en andere partijen bij het bereiken van de doelen voor de leefomgeving; samen maken we Haarlemmermeer.
Actualiseren Omgevingsvisie
De omgevingsvisie is een dynamisch document, zal gemonitord worden en zal bijgesteld worden als nieuwe ontwikkelingen of nieuwe inzichten daartoe aanleiding geven. Bij de start van een nieuwe raadsperiode vindt een actualisatie plaats van de omgevingsvisie. Halverwege de raadsperiode zal beoordeeld worden of ook tussentijdse bijstelling nodig is. Omdat de vaststelling van de onderhavige omgevingsvisie dicht ligt op de nieuwe raadsperiode, zal dit voor 2022 nog niet op gaan. 3.3 Wat mag het kosten? Aan het uitvoeren van dit raadsvoorstel zijn, naast de beschikbare ambtelijke capaciteit, geen kosten verbonden. Wat zijn de financiële risico's? Zowel de paragraaf in de ontwerp-omgevingsvisie als in de aangepaste paragraaf zetten in op het voortzetten van het maken van privaatrechtelijk afspraken over een financiële bijdrage. Ten opzichte van de ontwerp-Omgevingsvisie biedt de aangepaste paragraaf een basis voor het maken van afspraken over een financiële bijdrage zowel onder de huidige Wet ruimtelijke ordening (Wro) als straks onder de Omgevingswet. In de paragraaf zijn daarom beide wetgevingskaders opgenomen. Het realiseren van ambities uit de Omgevingsvisie kan financiële consequenties hebben. In afzonderlijke voorstellen over de te realiseren doelen wordt ingegaan op de dekking van de eventuele financiële gevolgen.
3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk? De gemeenteraad is verantwoordelijk voor het stellen van de kaders. Op grond van artikel 3.1 Omgevingswet is de gemeenteraad verantwoordelijk voor het vaststellen van de Omgevingsvisie. Omdat de Omgevingswet nog niet in werking is getreden, vormt artikel 2.1 van de Wro nu nog de wettelijke basis. Via het overgangsrecht zal het de status omgevingsvisie onder de Omgevingswet krijgen. Het college is verantwoordelijk voor het opstellen van de Omgevingsvisie. De portefeuillehouder ruimtelijke ordening/ Omgevingswet is binnen het college het eerste aanspreekpunt.
Vaststellen Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040
pagina 5
3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar? Participatie en communicatie
In het raadsvoorstel ontwerp-Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 (2021.0001265) is het proces van participatie en communicatie uitgebreid toegelicht. De resultaten van de omgevingsgesprekken zijn te lezen op de website van de gemeente www.haarlemmermeergemeente.nl/haarlemmermeer-van-morgen/omeevinesvisie. Alle participatieresultaten zijn opgenomen in het bij dit raadsvoorstel gevoegde document 'Resultaten participatie Omgevingsvisie'. Aan dit document zijn de volgende onderdelen toegevoegd: Dorpsvisie Burgerveen, de resultaten van de 'open link' van het Jongerenpanel en de resultaten van het Digipanel-onderzoek. De ontwerp-Omgevingsvisie inclusief OER is gepubliceerd op www.openbarebekendmakingen.nl en heeft op www.ruimteliikeplannen.nl ter inzage gelegen van 13 september 2021 tot 25 oktober 2021. Na de vaststelling van de ontwerp-Omgevingsvisie hebben we een publieksversie gepubliceerd op de gemeentelijke website www.haarlemmermeervanmorgen.nl . Dit is een korte samenvatting van de visie die ook een functie heeft als leeswijzer. Daarnaast is een animatie gemaakt van wat de Omgevingsvisie is en wat de hoofdlijnen zijn van onze Omgevingsvisie. Deze hebben we - via de website, sociale media en andere kanalen - gedeeld met belangstellenden, waaronder dorps- en wijkraden en belangengroepen en organisaties.
Op 29 september 2021 hebben we een onlinebijeenkomst georganiseerd om de ontwerpOmgevingsvisie en het ontwerp-Omgevingseffectrapport (OER) toe te lichten. Daarnaast is er tijdens de terinzageperiode een reeks van artikelen over de ontwerp-Omgevingsvisie gepubliceerd in InforMeer. In de definitieve Omgevingsvisie hebben we een infographic opgenomen die kort uitlegt wat in de Haarlemmermeerse Omgevingsvisie staat. We informeren Haarlemmermeerders via social media, een bericht in InforMeer en de website www.haarlemmermeer.nl/omgevingsvisie over de wijzigingen in de omgevingsvisie naar aanleiding van de zienswijzen. Het college presenteert de aangepaste omgevingsvisie in een persgesprek. Degenen die een zienswijze hebben ingediend worden eveneens geïnformeerd over het collegebesluit en aanstaande raadsbehandeling. De Omgevingsvisie wordt na vaststelling door de gemeenteraad gepubliceerd en op www.ruimteliikeplannen.nl gezet. Juridische aspecten
Na vaststelling door de gemeenteraad vervangt de Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 de Structuurvisie Haarlemmermeer 2030 (2012) en de Structuurvisie 2035 van Haarlemmerliede en Spaarnwoude (2012). Zowel de huidige Wro als de Omgevingswet bieden de mogelijkheid om voor bepaalde activiteiten een financiële bijdrage te vragen ('bijdragen aan ruimtelijke ontwikkelingen' onder de huidige Wro, 'financiële bijdragen voor de ontwikkeling van een gebied' onder de Omgevingswet1). De gemeente Haarlemmermeer maakt gebruik van deze mogelijkheid en vraagt via de anterieure overeenkomst om een financiële bijdrage. Het verband tussen de activiteiten en de ruimtelijke ontwikkelingen is vastgelegd in de Structuurvisie Haarlemmermeer 2030 en wordt vastgelegd in de Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040. Onder de Omgevingswet wordt het ook mogelijk om in bepaalde gevallen een financiële bijdrage te verplichten. Deze mogelijkheid wordt de komende periode uitgewerkt.
Vaststellen Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040
pagina 6
Voor de Omgevingsvisie is een Omgevingseffectrapport (OER) opgesteld (vergelijkbaar met een PlanMER). Het doel van het OER is omgevingseffecten volwaardig af te kunnen wegen op basis van goede informatie. Het OER bestaat uit een 'leefomgevingsfoto' waarin door middel van kaarten met toelichting de huidige stand van zaken van de kwaliteit van de leefomgeving in Haarlemmermeer is aangegeven. Ook het op 29 april 2021 opgeleverde ontwerp-OER is ter visie gelegd. Dit heeft geleid tot een aanpassing in het OER (zie Nota van Beantwoording, zienswijze 31, ad 3.4). De Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 juli 2022 in werking. Dit staat de vaststelling van de omgevingsvisie niet in de weg. De wettelijke grondslag zal de Wet ruimtelijke ordening zijn. Op basis van overgangsrecht geldt de visie onder de Omgevingswet automatisch als een omgevingsvisie. De Omgevingsvisie is uitgangspunt voor het nog op te stellen omgevingsplan. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd? De Omgevingsvisie vormt het afwegingskader voor ontwikkelingen. Dit betekent dat het enerzijds dient om koers te houden, maar anderzijds moet de Omgevingsvisie tijdig bijgesteld kunnen worden. Bij de start van een nieuwe raadsperiode vindt een actualisatie plaats van de omgevingsvisie.
Hierbij wordt gekeken naar het effect van ontwikkelingen op de gestelde ambities, opgaven en uitwerking. Hieraan voorafgaand wordt een monitoringsrapportage opgesteld (zie laag V). Omdat de vaststelling van de onderhavige omgevingsvisie dicht ligt op de nieuwe raadsperiode, zal dit voor 2022 nog niet op gaan. De eerste actualisatie zal zijn in 2024. Omdat het werken met de Omgevingswet nieuw is, zal tot 1 januari 2029 halverwege de raadsperiode beoordeeld worden of ook tussentijdse bijstelling nodig is. Dit kan het geval zijn als zwaarwegende veranderingen in de leefomgeving plaatsvinden en/of de opgaven (nieuwe inzichten) dit vereisen. Ook het gereed komen of de uitvoering van programma's en het omgevingsplan (beoogd in 2024) kunnen tussentijdse bijstelling nodig maken. 3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)? Het vaststellen van een omgevingsvisie is een wettelijke verplichting voor gemeenten, provincies en Rijk. De Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 zal het kader voor de fysieke leefomgeving vormen. Ons handelen binnen de MRA stemmen we af op hetgeen we ons in onze Omgevingsvisie voornemen. 4. Ondertekening
Burgem
van de gemeente Haarlemmermeer, de burgemee^
ans-Wijdeven
Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 Nota van beantwoording zienswijzen ontwerp-Omgetojik visie Haarlemmermeer 2040 en ontwerp-Omgevingseffectrapport Omgevingseffectrapport (OER) Bijlagen 1 Relatie nationale en provinciale omgevingsvisie\^2 Tabel met beleidsdocumenten Resultaten participatie omgevingsvisie
Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 Samen maken we Haarlemmermeer
>
HOTEL 0
1 1
1 0 0 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0
0011001100110010110010001000100101100 101001001000110010010010101000100010 1000110011001001001001101010010100010 0011001100100100100110010100110000101
thestyleoutlets
HOTEL
M Hoofddorp
RESTAURANT
1
2
3
4
5
Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040
NU
2040
Haarlemmermeer groeit richting 200.000 inwoners in 2040
<
We willen een prettige plek bl�ven om te wonen en werken. Onze economie is sterk en bedr�ven komen hier graag naartoe.
>
Het karakter van Haarlemmermeer is belangr�k: het boerenlandschap, de polderwegen, de gemalen, de Ringvaart, onze luchthaven en alle 31 kernen met hun eigen sfeer.
In de omgevingsvisie staat welke doelen de gemeente heeft en hoe de toekomst van Haarlemmermeer eruit ziet.
Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 Samen maken we Haarlemmer meer 2040
NU
Gebied 1 Gebied 2 Gebied 3 Gebied 4 Gebied 5
We moeten slim en zuinig omgaan met de ruimte die er is.
Haarlemmermeer maken we samen. Iedereen kan eraan b�dragen.
Benieuwd wat de omgevingsvisie is? Bek�k de video. Bezoek www.haarlemmermeer.nl/omgevingsvisie
Voorwoord De integrale visie op hoe Haarlemmermeer er in 2040 uit
voor deze visie. Bij een belangrijk thema als wonen, dat
prettig, gezond en veilig wonen. Met ruimte voor economie,
kan zien ligt voor u, of staat nu open op uw scherm. Deze
in de portefeuille zit van wethouder Jurgen Nobel, gaat
maar ook behoud van het karakter van de kernen en van
Omgevingsvisie gaat uiteraard over de fysieke leefomgeving
het vanzelfsprekend over veel huizen bouwen. Maar er
ons erfgoed.
en de kwaliteit van de ruimte. Maar niet alléén daarover.
moet daarnaast ruimte zijn voor groen, scholen, sport en recreëren.
Haarlemmermeer heeft ervoor gekozen een breed
We willen kwaliteit, maar dan moeten we onze ambities wel scherp hebben. Dat hebben we nu met de Omgevingsvisie.
aantal thema’s in de Omgevingsvisie op te nemen. In de
En in de portefeuille van wethouder Marjolein Steffens-van
Zo werken we samen aan een gezond, welvarend, mooi en
omgevingsgesprekken met onze inwoners en ondernemers
de Water is het niet anders. Zij is verantwoordelijk voor het
verbonden Haarlemmermeer.
en in discussies van onze raadsleden, kwamen zonder
beheer van de openbare ruimte. Biodiversiteit is een van
uitzondering zeer uiteenlopende thema’s aan bod die
haar thema’s. Grote variatie aan dieren en planten, zorgt
allemaal van belang zijn. Onze Omgevingsvisie gaat onder
voor schoon water, vruchtbare grond en een stabiel klimaat.
Mariëtte Sedee-Schuitenmaker
meer over veiligheid, wonen, milieukwaliteit, landschap en
We kunnen niet zonder en daarom staat ook dit in de
Wethouder Ruimtelijke Ordening
groen, economie, water, energie en luchthaven. Bijzonder is
Omgevingsvisie.
dat ook gezondheid als thema in onze visie is opgenomen.
<
De Omgevingsvisie van Haarlemmermeer is met de veelheid Zo veel onderwerpen, dat is niet voor niets. Die variatie helpt
aan thema’s behoorlijk ambitieus. We willen een prettige
ons om verbanden te leggen. Bij mobiliteit of infrastructuur
plek blijven om te wonen en werken. Goed bereikbaar, groen
gaat het ook over gezondheid. Bij voorzieningen als winkels
en schoon met genoeg plekken waar mensen elkaar kunnen
en scholen gaat, moet worden nagedacht over openbaar
ontmoeten en kunnen bewegen in de buitenlucht. Je moet
vervoer. Die onderwerpen staan in relatie tot elkaar.
hier gezond en veilig kunnen leven. Ook het karakter van
Landbouw levert voedsel, maar draagt ook bij aan een
Haarlemmermeer is belangrijk: het boerenlandschap, de
open landschap waar we kunnen fietsen en wandelen én
polderwegen, de gemalen, de Ringvaart, onze luchthaven
aan de economie. De verschillende thema’s hebben met
en alle 31 kernen met hun eigen sfeer.
elkaar te maken. Als we dat zien, kunnen we ook zorgvuldige afwegingen maken. En slimme keuzes maken in hoe we
Er zijn momenten dat ik me zorgen maak over hoe we
omgaan met de ruimte.
letterlijk de ruimte vinden voor al onze ambities. Hoe houden we het leefbaar, open en groen? Terwijl volkomen duidelijk
Wat mij opvalt en dat hoor ik ook bij inwoners, is dat veel
is dat mensen dit nodig hebben in hun nabije omgeving.
Haarlemmermeerders zich zeer betrokken voelen bij hun
En terwijl we ook veel meer woningen nodig hebben, met
omgeving. De gemeente wordt er echt op aangesproken
alle voorzieningen die daarbij horen. Waar het kan, pleit ik
om belangen goed te wegen en met een integrale blik
daarom voor zorgvuldig met de ruimte omgaan, slimme
naar de omgeving te kijken. Dat geldt ook voor mijn
keuzes maken, zorg voor de kwaliteit van de ruimte en meer
beide collega-wethouders die medeverantwoordelijk zijn
groen. In 2040 moeten mensen hier immers nog steeds
>
Inhoud
I
LAAG
Leeswijzer lagen omgevingsvisie
De visie Wij beschrijven hoe we ons verder
De omgevingsvisie bestaat uit vijf verschillende lagen. De
Wij beschrijven hoe we ons verder ontwikkelen.
lagen zijn zelfstandig leesbaar. Laag I ‘De visie’ is het visiedeel en beschrijft hoe we ons
II
LAAG
<
Klik op de gewenste laag
verder ontwikkelen en wat de grote opgaven zijn.
De gebieden Wij benoemen per gebied de opgaven
Doorklik naar De Visie.
Wij benoemen per gebied de opgaven voor de toekomst. We hanteren de indeling van het gebiedsgericht werken.
III
Laag II ‘De gebieden’ is het gebiedsgerichte deel. Daarin staan per gebied de gebiedsgerichte opgaven voor de toekomst. We hanteren de indeling van het
LAAG
De thema’s en opgaven
gebiedsgericht werken. Doorklik naar De gebieden.
Wij leggen dwarsverbanden tussen thema’s en opgaven.
IV
LAAG
Laag III is het verdiepingsdeel en beschrijft ‘De opgaven en thema’s’. We starten deze laag met een samenvatting van de ambities. De onderwerpen uit het
Doorwerking en uitvoering
rad van de leefomgeving zijn onze leidraad. We leggen dwarsverbanden tussen opgaven en thema’s.
Wij tonen onze programma’s en laten zien wat we doen om onze ambi es te bereiken.
V
LAAG
Doorklik naar De thema’s en opgaven. Laag IV is ‘Doorwerking en uitvoering’. Hierin laten we zien
Data en monitoring
wat we doen om onze ambities te bereiken en leggen we een koppeling naar de instrumenten programma’s en omgevingsplan.
Wij ontsluiten (geografische) informa e en (onderzoeks)data.
Doorklik naar De uitvoering. Laag V is ‘Data en monitoring’. Deze laag vullen we de komende jaren. We ontsluiten (geografische) informatie en (onderzoeks)data. Daarmee houden we in de gaten of we onze doelen voor de leefomgeving behalen. Doorklik naar Data en monitoring.
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
4
OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
>
Inleiding Voor u ziet u de Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040.
de Liede of de trekvaart oversteekt naar historische
Daar komen nieuwe opgaven uit voort als: hernieuwbare
De omgevingsvisie helpt ons om de juiste afwegingen
steden, strand, binnenduinrand of plassengebied. Een
energie opwekken, circulair omgaan met grondstoffen
te maken en zuinig en zorgvuldig met de ruimte om te
woonomgeving waar we samenkomen op feestweken,
en bouwmaterialen, slimme en elektrische mobiliteit,
gaan. Ook inspireert de omgevingsvisie om opgaven
aan waterplassen, in onze tuinen, op festivals, in onze
meer zorg voor de agrarische bodem, energieneutraal
gezamenlijk op te pakken: de gemeente samen
buurthuizen en cultuurgebouwen, bij winkels en horeca en
of -opwekkend bouwen, slim mengen van functies
met inwoners, ondernemers en ontwikkelaars. We
op onze sportclubs.
dichter bouwen waar het kan, duurzamere datacenters,
voegen (omgevings)kwaliteit toe waar we kunnen.
water vasthouden en minder doorspoelen in onze
Daarmee bereiken we ons doel voor een aantrekkelijke
Op het land en in de lucht is de internationale luchthaven
poldersystemen, meer planten- en diersoorten en de wens
leefomgeving, waar inwoners en ondernemers graag deel
duidelijk aanwezig. Daarmee is Haarlemmermeer voor
om gezondheid meer centraal in ons handelen te stellen.
van uitmaken.
veel mensen de entree van Nederland. Haarlemmermeer
Uit alle windstreken
levert een enorme bijdrage aan de economie van
De karakteristieke kenmerken van onze gemeente
Nederland en de Randstad. Bezoekers van buiten
inspireren ons bij het denken over hoe we deze opgaven
Haarlemmermeer heeft een geschiedenis van mensen
verwonderen zich over de dynamiek. Voor inwoners
combineren en een plek geven.
die zich uit alle windstreken hier vestigen. Het begint met
is de luchthaven een gegeven, dat zowel trots als
landarbeiders en agrariërs. De vele typen boerderijen
ergernis kan oproepen. Werk vinden we in de nabijheid.
We zijn deel van de economisch belangrijke metropool
getuigen hiervan. Later volgen vele mensen die soms om
De dienstensector, ICT, logistiek en het midden- en
Amsterdam en zijn een schakel tussen andere
hele pragmatische redenen in Haarlemmermeer komen
kleinbedrijf zijn sterk vertegenwoordigd. Vier treinstations,
delen van de Randstad. De wereldeconomie is in
wonen. Tweeverdieners kunnen in meerdere windstreken
hoogwaardig openbaar vervoer, vijf snelwegen en het
Haarlemmermeer goed zichtbaar, met de luchthaven,
werken, wonen in een huis met een tuin en parkeren voor
onderliggend mobiliteitsnetwerk brengen ons naar werk,
internationaal werkende hoofdkantoren, werknemers
de deur. De kinderen kunnen zelfstandig en veilig naar
studie, vrienden, familie en vertier op plaatsen dichtbij en
en transportbedrijven of met export van land- en
school en sport. De bereikbaarheid is uitstekend, ook naar
ver weg.
tuinbouwproducten. Als regio - en als land- zijn we
omliggende historische steden. Dit alles in een groene woonomgeving.
gevoelig voor de gevolgen van politiek-economische
Grote opgaven
schommelingen elders in de wereld. Hier hebben we
Vanuit het hier en nu moeten we naar onze toekomst
geen invloed op. We hebben de opgave om met de juiste
Inwoners voelen zich vooral inwoner van hun kern, dorp
kijken. We staan voor grote opgaven in de samenleving.
randvoorwaarden en ambities onze economische basis
of buurt. ‘Haarlemmermeerder’ noemen ze zich niet snel.
Deels zijn het bekende opgaven: woningen bouwen,
breed en gezond te houden.
Toch is er iets als een Haarlemmermeer-gevoel: wat we
bereikbaar blijven, gezond voedsel produceren, droge
delen is de kwaliteit van het wonen in Haarlemmermeer.
voeten houden, economisch welvarend zijn, ruimte voor
Een plek met ruimte en vergezichten midden in de drukke
sport en ontspanning bieden, met zorg en begrip omgaan
Randstad. Waar je naar de horizon kunt turen en waar
met elkaar, leven in een veilige omgeving. De context van
je uren kunt fietsen langs oude dijken, vaarten, lange
de opgaven is anders dan in de afgelopen decennia. Meer
oude polderwegen en groen, zonder de gemeente uit
dan voorheen voelen we de verantwoordelijkheid om
te hoeven. Of waar je juist in mum van tijd de Ringvaart,
onze omgeving nu en in de toekomst leefbaar te houden.
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
5
OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
De manier waarop we leven heeft weerslag op de ruimte
Kaart: Overzichtskaart gemeente Haarlemmermeer met namen kernen
om ons heen. We gebruiken de ruimte om te wonen, te Zaandam
recreëren, te bewegen, op te groeien, naar school te
Velsen
gaan, te produceren, te consumeren en te werken. De veranderingen volgen elkaar in hoog tempo op en we
Spaarndam
zijn continu in beweging. Dat vraagt ook om flexibiliteit, aanpassingsvermogen en durf. In onze gemeente lijkt
Spaarnwoude
ruimte overvloedig aanwezig, maar ook bij ons is ruimte Penningsveer
een schaars goed. Daar willen we zorgvuldig mee
Haarlemmerliede
omgaan. Dat vraagt ook om het slim combineren van functies, bijvoorbeeld groen en wateropslag of recreatie
Halfweg Zwanenburg
Zandvoort
De Liede Nieuwebrug
en energie-opwekking.
om te gaan met energie en grondstoffen en het creëren dat we anders gaan denken over hoe en waar we energie
Lijnden
Vijfhuizen
Heemstede
van toegevoegde waarde. Klimaatverandering maakt
<
Boesingheliede
Haarlem
Economische sectoren zijn bezig met transitie door anders
Amsterdam
Badhoevedorp Cruquius
opwekken. We hebben meer aandacht voor gezondheid en milieukwaliteit (groen, lucht, bodem, water, geluid, voedsel, biodiversiteit). Vanuit ons eigen belang bezien,
Zwaanshoek
maar ook vanuit het belang van de natuurlijke omgeving.
Schiphol
Hoofddorp
Onze opgave om woningen te bouwen en ruimte voor werkgelegenheid te bieden (de verstedelijkingsopgave)
Hillegom
koppelen we nadrukkelijk aan mobiliteit enerzijds en aan
Amstelveen
Oude Meer
De Hoek
Beinsdorp
groen en landschap anderzijds. Dit voor aantrekkelijke
Rozenburg
Schiphol-Rijk
Aalsmeerderbrug
en gevarieerde woon- en werkmilieus. We willen in onze gemeente veilig en plezierig met elkaar leven en ‘wel
Nieuw-Vennep
zijn’. Het hebben van werk en een woning zijn daarbij de basisvoorwaarden.
>
Nieuwe Meer
Bennebroek
Aalsmeer Rijsenhout Lisse
Lisserbroek ‘t Kabel
Lees meer over: geschiedenis, sociale structuur,
Burgerveen
demografie, omgevingskwaliteit, landbouw, luchthaven,
Abbenes
werk en economie Bekijk meer op YouTube: drooglegging Haarlemmermeer,
Leimuiderbrug
Weteringbrug
Buitenkaag
Het verhaal van de Ringvaart
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
De Kwakel
Uithoorn
Kudelstaart
Leimuiden
Huigsloot Vredeburg
6
OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
Afwegen van belangen
Figuur: Rad van de leefomgeving
De omgevingsvisie om de juiste afwegingen te maken en zuinig en zorgvuldig met de ruimte om te gaan. Ook inspireert de omgevingsvisie om opgaven gezamenlijk op
KLIMAAT
te pakken; van inwoner en ondernemer tot ontwikkelaar.
VEILIGHEID Verkeersveilig verplaatsen
Bij elke afweging en beslissing die we nemen in onze
Beperking van overstromingsrisico’s
toekomst van die leefomgeving:
Sociaal veilige woon- en werkomgeving
ontwikkelingen in allerlei gebieden. Of het nu om ontwikkeling van grote woon- en werkgebieden gaat of om het herbouwen van een woning of (opnieuw) inrichten van erf of tuin. We hebben het Haarlemmermeerse ‘rad van de leefomgeving’ als hulpmiddel om alle belangen in beeld te houden. De omgevingsvisie omschrijft wat we willen bereiken in voor onze leefomgeving.
Bescherming van de fysieke leefomgeving door
MILIEUKWALITEIT EN GEZONDHEID Zo schoon mogelijke lucht, ondergrond, oppervlakte- en grondwater
Veilige en gezonde fysieke leefomgeving
Zo beperkt mogelijke hinder van geluid, licht, stank of straling
de kaders.
Herstel en ontwikkeling van biodiversiteit (flora en fauna)
Goede omgevingskwaliteit
Herkenbaar, aantrekkelijk en beleefbaar landschap
Gezond binnenklimaat
Voldoende ruimte om te kunnen bewegen in natuur, landschap en openbare ruimte Aandacht voor cultuurhistorie en erfgoed
Bewegen en sporten in een gezonde omgeving
Onze inwoner wil
WELZIJN
NATUURLIJKE HULPBRONNEN
Sociale samenhang Mee kunnen doen in de samenleving
Schoon en veilig drinkwater
Toegang tot werk, school, zorg, voorzieningen en verenigingen
Zorgvuldig gebruik van land, bodem en water
Aantrekkelijke woonomgeving
in de fysieke leefomgeving maken we Haarlemmermeer
Lees meer over doel en gebruik van de omgevingsvisie in
NATUUR EN LANDSCHAP
Gezonde bouwmaterialen en toepassingen daarvan
Met een samenhangende benadering van afwegingen mooier, gezonder, welvarender, evenwichtiger en hechter.
Beperking van effecten van bodemdaling (in veengebieden)
Verantwoordelijk verzamelen en gebruiken van data in fysieke leefomgeving
bereiken?
Dit is een continu proces dat plaats vindt binnen allerlei
NATUURLIJKE SYSTEMEN EN PROCESSEN Beperking van effecten van het natuurlijke grondwatersysteem (wellen & kwel), met name verzilting en voedselrijker worden van de bodem
Beperking van risico’s externe veiligheid
• Draagt de beslissing bij aan wat we met elkaar willen
van onze leefomgeving? Ook op de langere termijn?
Klimaatneutraal wonen, werken en bewegen
Veilige en toegankelijke gebouwen en voorzieningen
leefomgeving zijn we ons bewust van de impact op de
• Leidt de beslissing tot een verbetering van de kwaliteit
Geen overlast door gevolgen van klimaatverandering (wateroverlast, droogte, hittestress)
WONEN EN WOONOMGEVING
Economisch vitale werkomgeving
Vervullen maatschappelijke behoeften door
Ruim en divers aanbod aan woningen, inspelend op woonwensen (inclusief zorgconcepten) Aantrekkelijke, toegankelijke en goed onderhouden woonomgeving
Veilig, gezond en betaalbaar voedsel
ECONOMIE Diversiteit in werkgelegenheid
Goede verbinding naar omliggende kernen en steden met goede mobiliteitsconcepten Ruim aanbod aan voorzieningen (winkel, sport, recreatie, maatschappelijk, scholen, gezondheid, cultuur)
Benutten van zon, wind, geothermie en water als hernieuwbare energiebron
RUIMTELIJK-ECONOMISCHE STRUCTUUR Stabiel en hoogwaardig netwerk van digitale infrastructuur Goed bereikbare woon- en werkgebieden voor verschillende modaliteiten, ingebed in regionaal netwerk
Vitale, duurzame en concurrerende economische sectoren Vermogen om aan te passen aan nieuwe situaties (adaptief) Mogelijkheden voor vergroten of toepassen kennis en innovatie (b.v. circulariteit)
Toekomstbestendig energienetwerk dat klaar is voor energietransitie Aantrekkelijke vestigingslocaties, inspelend op vestigingsfactoren (en beweging daarin)
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
7
OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
Wat zegt de Omgevingswet
Wat willen wij bereiken met onze omgevingsvisie?
Omgevingsvisie voor en van mensen
De omgevingsvisie is het samenhangende,
Wij gebruiken onze omgevingsvisie als
De omgevingsvisie maken we voor de huidige en
strategische beleidskader voor de fysieke
richtinggevend instrument om afwegingen en
toekomstige bewoners, bezoekers, ondernemers en
leefomgeving. De Omgevingswet verplicht
keuzes te maken. Met de omgevingsvisie willen we
werknemers van onze gemeente. De omgeving is
gemeenten om een omgevingsvisie vast te stellen.
iedereen die actief is in onze leefomgeving inspireren
van ons allemaal en we maken deze omgeving ook
De omgevingsvisie is ‘vormvrij’.
om dié ideeën te verwezenlijken en dié beslissingen
met elkaar.
De omgevingsvisie bevat volgens de Omgevingswet:
te nemen die bijdragen aan een aantrekkelijke
• een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit
leefomgeving voor iedereen.
van de fysieke leefomgeving;
<
We hebben ons laten inspireren door verleden en toekomst bij de openbare tentoonstelling
• de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling,
De visie werken we uit in programma’s. In deze
het gebruik, het beheer,
programma’s werken we uit wat we willen uitvoeren,
de bescherming en het behoud van het
hoe we het uitvoeren en hoe we dit financieel
Met onze inwoners en ondernemers hebben we
grondgebied;
dekken. Regels die nodig zijn voor het borgen van de
in ‘omgevingsgesprekken’ (2019)’ nagedacht over
• de hoofdzaken van het voor de fysieke
visie zetten we in het omgevingsplan.
wat we belangrijk vinden voor onze leefomgeving
leefomgeving te voeren integrale beleid.
‘Haarlemmermeer: van water, land en lucht’.
in de toekomst. Lees meer: omgevingsgesprekken, Met de visie ontsluiten we ons beleid voor de
document ‘Bijlage participatie omgevingsvisie’.
De elementen die volgens de wet de fysieke
leefomgeving en maken we dit makkelijker
leefomgeving bepalen zijn de minimale elementen
(digitaal) vindbaar. We maken het begrijpelijk
Tijdens de totstandkoming van deze omgevingsvisie
die in de omgevingsvisie opgenomen moeten zijn.
voor inwoners en ondernemers en makkelijker
in 2020 en 2021 had de wereld te maken met de
Dit zijn: “bouwwerken, infrastructuur, watersystemen,
toepasbaar voor iedereen die ermee moet werken.
Covid-19 pandemie en de directe gevolgen daarvan.
water, bodem, lucht, landschappen, natuur,
Daarmee inspireren we onze omgeving om met
De omgevingsvisie kijkt een paar decennia vooruit,
cultureel erfgoed, werelderfgoed”. Andere
ideeën en initiatieven te komen die passen bij onze
maar toch zullen de directe en indirecte gevolgen
nieuwe instrumenten uit de Omgevingswet zijn
ambities. De visie maken we op een heldere manier
van deze pandemie mogelijk doorwerken. Daar
programma’s en een omgevingsplan.
raadpleegbaar op een digitale manier.
wordt in de desbetreffende hoofdstukken aandacht aan besteed zover de kennis op dit moment reikt.
We doen dat via www.ruimtelijkeplannen.nl en
Mogelijke lange termijneffecten monitoren we en
daarna via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).
kan op termijn leiden tot bijstelling van beleid.
Iedereen kan dan de visie lezen. De effecten van ontwikkelingen op onze leefomgeving hebben we op hoofdlijnen in beeld gebracht met het Omgevingseffectrapport (‘OER’).
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
8
OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
>
I
LAAG
De visie
Met onze visie geven we een doorkijk naar hoe we onze
economische ontwikkeling staat er veel druk op de
Daar omheen zorgen we voor een prettig beloopbaar en
gemeente in de toekomst zien. De vier verhaallijnen
ruimte. Daarom gaan we slim om met de beschikbare
‘befietsbaar’ stedelijk milieu met lommerrijke straten en
in dit visiedeel gaan over het wonen, het werken, ons
ruimte en gebruiken we deze ruimte voor meer functies
pleinen. In het Stadscentrum Hoofddorp en op het Pionier-
buitengebied en onze netwerken.
(multifunctioneel).
Bolsterrein in Nieuw-Vennep gaan we hier al mee aan
Wonen waar dorp en stad samenkomen
We staan voor een bijzondere opgave. We willen het
aantrekkelijk zijn voor jongeren. Verdichting op zorgvuldig
De gemeente bestaat grotendeels uit land gewonnen
eigen karakter van de dorpen en het polderlandschap
uitgekozen plekken maakt dat we andere plekken open
uit het water. Met een pioniersmentaliteit is het nieuwe
behouden, dorpse kwaliteiten stedelijke gebieden
kunnen houden. Dit vraagt om zorgvuldig maatwerk per
land ontgonnen. Onze 31 kernen hebben allemaal een
omarmen en op plekken waar het kan het stadse leven
kern en per plek.
eigen karakter. Van dorpen met een lange geschiedenis,
uitbouwen.
de slag. Hier ontstaan levendige stedelijke gebieden die
Schaalsprong in ontmoeten
verborgen ‘buurtschappen’ en dijkdorpen aan de Ringvaart. Tot de doorgegroeide ‘kruisdorpen’ Hoofddorp
Verdichten met kwaliteit
We stimuleren het ontstaan van levendige plekken
en Nieuw-Vennep en ‘tuindorp’ Badhoevedorp, die
De toenemende druk op de beschikbare ruimte en de
op pleinen en in parken waar mensen elkaar kunnen
steeds meer stadse kanten krijgen. Om de hoek liggen
beperkingen van bouwen buiten de grenzen van dorpen
ontmoeten. Daar tegenover staan rustige gebieden
historische steden als Amsterdam, Haarlem en Leiden. In
en kernen maakt dat we onze blik op zogenaamd
in de ‘mazen’ van het stedelijk netwerk, waar ruimte is
onze landelijke dorpen vinden we ruimte, relatieve rust,
‘binnenstedelijk gebied’ gaan richten. We willen op
voor ontspanning en bewegen. Haarlemmermeer is een
gemeenschapszin en zicht op groen, akkers of water. Met
plekken die zich er voor lenen stedelijke kwaliteiten,
dynamische gemeente. We groeien door van 157.000
voorzieningen op loop- of fietsafstand.
zoals horeca en nieuwe woonmilieus toevoegen door
inwoners naar ongeveer 200.000 inwoners in 2040, maar
te ‘verdichten’. Sommige plaatsen worden meer stads,
doen dat evenwichtig en zorgvuldig.
Ruimte voor dorpse rust en stads leven
op andere plaatsen houden we ruimte voor groen.
Dorp en stad komen op veel manieren samen in onze
Bijvoorbeeld door woningen en andere functies toe te
Er is een schaalsprong voor mobiliteit nodig waar
gemeente. Inwoners voelen zich soms zowel dorpeling als
voegen op en rond knooppunten. Waar het kan proberen
de Noord-Zuidlijn onderdeel van is. Dit geeft nieuwe
stedeling. Ruim twee derde van onze inwoners woont in
we de ruimte meervoudig te gebruiken en te ‘verweven’
mogelijkheden voor de positie, oriëntatie en ontwikkeling
de grotere kernen Hoofddorp en Nieuw-Vennep.
met groen en water.
van Hoofddorp.
Door de grote woningbehoefte en de gewenste
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
9
OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
We maken bestaande en nieuwe wijken sociaal stabiel. Daartoe richten we de openbare ruimte zo in dat
Figuur: ‘Wonen waar dorp en stad samenkomen’
In gesprek over de omgeving
inwoners met verschillende leefstijlen zich er thuis en veilig voelen en elkaar ontmoeten. Ook zorgen we voor het
Digipanel:
juiste aanbod van voorzieningen en woningtypes, zowel
‘Hoofddorp wordt steeds meer een stad. Uiteraard
voor jongeren als voor ouderen.
heeft dit voordelen, maar ook nadelen. Alles dicht in de buurt en op fietsafstand dat zijn voordelen.
We streven naar een inrichting waar inwoners zich
Nadelen zijn dat het steeds drukker wordt, dus meer
medeverantwoordelijk voor voelen (eigenaarschap), die
druk op het milieu. Zeker de vraag of ik hier oud wil
uitnodigt om initiatieven te nemen (ondernemerschap)
worden stel ik mij steeds vaker. Maar wat als de
en die mogelijkheden geeft voor aanpassingen
ouderen wegtrekken en de huizen te duur zijn voor
(flexibiliteit). Met elkaar gaan we onze leefomgeving van
de jongeren?’
buurt tot bedrijventerrein biodivers, klimaatadaptief en energieneutraal maken.
‘Wij hebben bewust voor deze buurt gekozen i.v.m. de faciliteiten voor de kinderen. Bereikbaarheid.
Lees meer over: kernen, gebieden, stadscentrum
Makkelijk naar snelweg i.v.m. het werk.’
Hoofddorp, openbare ruimte, sociaal welzijn,
<
biodiversiteit, klimaatadaptatie, energie, voorzieningen,
‘Een woonplek is voor mij pas echt prettig als je met
wonen, feiten en cijfers Haarlemmermeer
elkaar je woonomgeving vormt. Dus ook prettig
>
wonen voor mensen met een beperking, jongeren, ouderen, gezinnen.’
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
10
OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
Economisch krachtig en divers
We worden steeds beter in het benutten van kennis
Haarlemmermeer heeft een stevige positie binnen de
en het creëren van toegevoegde waarde. Bedrijven in
metropool Amsterdam. Onze metropoolregio doet het
handel en logistiek vormen een belangrijk cluster. De
economisch bijzonder goed in Europa en behoort al
sterkste werkgelegenheidsgroei vindt plaats in de sector
Jongerengemeenteraad:
jarenlang tot één van de sterkste economische regio’s van
informatie- en communicatietechnologie (ICT).
‘Ik weet nog niet wat ik precies wil. Maar dat je de
In gesprek over de omgeving
manier van werken kan verbeteren. Bijvoorbeeld
Nederland. De coronacrisis laat zien dat diversificatie ons minder afhankelijk van de luchtvaartsector kan maken.
Variatie in aanbod voor ondernemers met ambitie
groen om de bedrijven heen met een klein parkje
Daarom richten wij ons meer op sectoren die minder
In Haarlemmermeer is economische activiteit op veel
en niet alleen hoge gebouwen. Goed vervoer. Zodat
afhankelijk zijn van de luchthaven.
verschillende plekken te vinden. De economische activiteit
ook plekken waar gewerkt wordt, er fijn uitzien.’
op de formele werklocaties concentreert zich op en Met diversificatie veerkrachtig
rond de luchthaven, aan de oostkant van Hoofddorp
‘Ik denk dat Haarlemmermeer geen afkeer oproept
Ons streven is om economisch meer divers te worden. Dit
en Nieuw-Vennep en in de zone De Liede-Polanenpark-
om te werken, maar ook niet heel uitnodigend is.
maakt ons minder gevoelig voor economische schokken.
De Weeren. Vaak werd werk- en woonomgeving van
Ik wil later iets in Den Haag doen. Dat is hier niet,
Daarom zetten we in op menging van economische
elkaar gescheiden om overlast te voorkomen. Ruimtelijke
behalve bij de gemeente. Er zijn hier heel veel
sectoren en op bedrijvigheid die minder afhankelijk is
beperkingen voor het wonen door luchtvaart werkten
commerciële bedrijven.’
van de wereldmarkt en de luchthaven. Zo bieden wij een
deze scheiding in de hand. Werk en economie zijn ook
vestigingsplaats aan een breed palet aan economische
vindbaar in winkelcentra als Stadscentrum Hoofddorp
sectoren.
of Boulevard Cruquius, in de publieke sector, op terreinen
We streven ernaar dat ondernemers inspelen op onze
waar functies mengen (Sugar City, Pionier, Hoofddorp
ambities voor een duurzame en innovatieve economie,
We bieden veel werkgelegenheid voor onze inwoners
Noord), in de landbouw, in bedrijvigheid in de openbare
met een breed palet aan sectoren die elkaar onderling
en de regio met meer dan 170.000 arbeidsplaatsen
ruimte of in woonwijken (van diensten tot zelfstandige
versterken.
(2019). Deze arbeidsplaatsen bevinden zich op 45
professional aan huis). Voor wie niet in Haarlemmermeer
bedrijventerreinen, 13 kantoorlocaties, 19 winkelcentra,
werkt is werk in de omgeving goed bereikbaar met auto
De trend functiemenging neemt in winkelcentra, op
ruim 8.000 hectare agrarisch gebied, een groot
en openbaar vervoer. Ook de regionale fietsverbindingen
informele(re) werklocaties, zoals gemengde bedrijven-
aantal hotels en andere werklocaties. Het aantal
worden steeds beter.
terreinen en in woonwijken, toe. We zien dit ook op verschillende van onze werklocaties waar een toenemend
arbeidsplaatsen is ongeveer twee keer zo groot als onze eigen beroepsbevolking (87.000 mensen in 2019). Dat
Het gevarieerde aanbod aan vestigingsmogelijkheden
aantal hotels is gevestigd. Daar waar het wenselijk is
levert een grote inkomende pendel op. We zijn goed
maakt dat veel typen ondernemingen een bij hen
spelen we in op de trend van menging. Waar werk overlast
in het verplaatsen van mensen, data en goederen.
passende plek kunnen vinden. We zijn daarbij wel selectief.
– zoals geluid of veel en/of zwaar verkeer – meebrengt, benutten we onze formele werklocaties.
HOTEL 0
1 1
1 0 0 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0
0011001100110010110010001000100101100 101001001000110010010010101000100010 1000110011001001001001101010010100010 0011001100100100100110010100110000101
thestyleoutlets
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
11
1
2
3
4
5
OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
Mixen waar het matcht
Oostflank als internationale entree
We willen onze monofunctionele formele
Het merendeel van de arbeidsplaatsen bevindt zich aan
werklocaties waar het kan gevarieerder maken om ze
de oostzijde van Haarlemmermeer; de Oostflank.
toekomstgerichter te maken. Mensen brengen (delen van)
De locaties hierhebben de potentie om een schaalsprong
hun werkweek door op bedrijven- en kantorenterreinen.
te maken in internationale oriëntatie. Zo dragen ze
We vinden het belangrijk dat deze gebieden gezond,
bij aan de internationale concurrentiepositie van de
veilig, aantrekkelijk en goed bereikbaar zijn. Bijvoorbeeld
Metropoolregio Amsterdam (MRA). Voorwaarde hiervoor
met mooie en snelle fietsroutes waarlangs wat te
is een uitstekende bereikbaarheid .
Figuur: ‘Economisch krachtig en divers’
beleven is. Voor werknemers – of ze nu thuis of op locatie
<
werken - moet het uitnodigend zijn om voorzieningen
We willen slim, integraal en flexibel met dit gebied
als parken en horeca in de nabijheid te bezoeken in de
omgaan. We maken een plek met excellente
pauze of na het werk. Deze mix van bedrijvigheid waarin
bereikbaarheid - in alle vervoersmodaliteiten - en een
grote en kleine bedrijven met en naast elkaar kunnen
hoogwaardig internationaal woon- en werkmilieu met
werken op een plek die mondiaal en regionaal goed
een eigen identiteit, uitgaande van lokale kwaliteiten en
ontsloten is, maakt Haarlemmermeer een aantrekkelijke
kracht. Het zal een aantrekkelijke en prettige omgeving
plek om in te investeren. Het verankert de gevestigde
worden, aanvullend op en goed verbonden met het
bedrijven en organisaties, en trekt nieuwe aan. We
centrum van Hoofddorp, waarbij flexibiliteit en ruimte is
willen een aantrekkelijk, groen en toekomstbestendig
om toekomstige ontwikkelingen zoals de inpassing van de
vestigingsklimaat creëren. Haarlemmermeer is een plek
metro een plek te geven. Dit zien we in samenhang met
waar je een onderneming vestigt, omdat je medewerkers
de land- en luchtzijdige ontwikkeling van de luchthaven.
>
er goed kunnen wonen, gebruik kunnen maken van uitstekende vervoersverbindingen en voorzieningen.
Lees meer over: metropoolregio, feiten en cijfers Haarlemmermeer, commerciële voorzieningen, luchthaven, landbouw, economie, toerisme en verblijf, datacenters, mobiliteit, voorzieningen, openbare ruimte, wonen
HOTEL 0
1 1
1 0 0 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0
0011001100110010110010001000100101100 101001001000110010010010101000100010 1000110011001001001001101010010100010 0011001100100100100110010100110000101
thestyleoutlets
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
12
1
2
3
4
5
OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
Ontspannen in het buitengebied
In het noordelijk en het zuidelijk agrarisch kerngebied
Ons buitengebied is uniek: midden in het stedelijk gebied
van de Haarlemmermeerpolder blijven de agrariërs de
van West-Nederland met veel openheid en vergezichten.
beheerders van het open landschap. Mogelijk kan er in
Hoewel er de afgelopen decennia steeds meer ruimte
het noordelijk kerngebied binnen het Groene Carré een
Digipanel:
nodig was voor wonen en werken, zijn er grote delen in
energielandschap ontstaan. In het energielandschap
‘Groene omgeving is een basis voor gezondheid en
het noorden en zuiden van onze gemeente waar we de
worden functies als waterberging, natuur, fietsroutes
geluk.’
openheid ervaren, met uitgestrekte akkers waar voedsel
en vormen van agrarisch gebruik gecombineerd. In het
en energie geproduceerd wordt en veenweidelandschap
zuidelijk kerngebied en in PARK21 werken we samen met
‘Van cultuur genieten en buiten recreëren (park,
waar koeien in de wei staan. Met grote en kleine recreatie-
waterbeheerders en landbouwers aan innovatie in het
speeltuin, bos, strandje) zijn belangrijk in de eigen
en natuurgebieden die allemaal hun eigen sfeer en
waterbeheer en de landbouw om de sector langdurige
buurt, wanneer je kleine kinderen hebt. Goede
karakter hebben, waar we vanuit onze wijken en dorpen
zekerheden geven waardoor een aantrekkelijk en
scholen en winkels zijn een must.’
via aantrekkelijke routes makkelijk naar toe kunnen.
toegankelijk landschap kan ontstaan en blijven bestaan.
In gesprek over de omgeving
Ook streven we naar verbindingen zowel in fysieke als
Jongerengemeenteraad:
Landschappen verbonden
sociale vorm in het landelijk gebied, bijvoorbeeld routes
‘Ik ben best wel kritisch vanuit vroeger, want volgens
In het historische veenweidelandschap in het noorden
door het landschap en vormen van stadslandbouw.
mijn ouders waren er vroeger veel boerderijen. De
zijn de agrariërs ook natuurbeheerder. Daar staat het
Water verbindt en omringt onze gemeente, van
weilanden zijn bijna allemaal weg. De landerijen
landschap steeds meer in het teken van recreatie en
poldersloten en recreatieplassen tot Ringvaart. Van
gaan allemaal weg. Dat moet je niet doen omdat
natuur. De westkant van de Haarlemmermeerpolder
Kaag en Westeinder tot Nieuwe Meer, Mooie Nel
wij zo nodig een leuk parkje willen.’
transformeert langzaam in een landschap met meer
en Noordzeekanaal. De diverse landschappen met
diversiteit in wonen, natuur en recreatie en met open
uiteenlopende vormen van waterhuishoudingen
delen met akkerbouw, recreatie, paardenhouderij en/
verschillen in uitstraling en belevingswaarde: rustiek en
erfgoed en behouden en ontwikkelen ons erfgoed.
of waterberging. We zorgen dat de dorpen langs de
landelijk aan Ringdijk; strakke stoere lijnen in de polders;
Van de Stompetoren tot de waaier aan boerderijtypen
Ringvaart niet aan elkaar groeien, maar een parelsnoer
industrieel langs het Noordzeekanaal.
die we nog hebben. Van het terrein van de suikerfabriek tot de forten van de Stelling van Amsterdam. De Ringdijk
vormen met groene ‘spaties’. Tussen Hoofddorp en Nieuw-Vennep, in het grote en gevarieerde PARK21, vinden
Erfgoed langs dijken, vaart en linten
en Ringvaart ontwikkelen we tot een aantrekkelijk lint met
we ruimte voor actieve ontspanning. Hier ontstaat ook
Ons landschap is getooid met erfgoed: boerderijen langs
dorpen afgewisseld met ‘groene spaties’, zoals het groene
ruimte voor grootschalige recreatie zoals festivals. Het
de polderlinten, forten en damsluizen langs de Geniedijk,
dijktalud, de voetsloten en weidse polderzichten. Hier
Floriadeterrein bij Vijfhuizen biedt elk jaar ruimte aan
Vijfhuizerdijk en Inlaagdijk, de Spaarndammerdijk en
liggen kansen om van dit duo, dijk en vaart, een regionaal
Mysteryland.
IJdijk en de Ringdijk. We geven meer bekendheid aan ons
ringpark te maken.
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
13
OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
De lange polderlinten in de droogmakerij
Grootschalige ingrepen voor de energietransitie, zoals
Haarlemmermeer– herkenbaar aan de doorgaande
het zonnecarré en eventuele toekomstige nieuwe
bomenrijen en er langs gelegen boerderijen en andere
windopstellingen, sluiten aan bij de oorspronkelijke opzet
bebouwing - willen we zichtbaar en beleefbaar houden.
van het landschap van de Haarlemmermeerpolder. Dit
Polderlinten waar poldersloten de ruimte krijgen,
door de heldere lange lijnen van de polder te volgen.
biodiverse erven zijn en aantrekkelijke fietsroutes langs
Zonneakkers en eventuele windturbines houden afstand
lopen. In het noordoostelijke kwadrant is het banenstelsel
van de polderlinten met hun kleinschalige opzet en
van Schiphol met de bijbehorende bebouwing bepalend
afwisseling van werken en wonen, erfgoed en recreatie.
voor de uitstraling van het landschap. Het spannende en
Op lokale en bovenlokale schaal zorgen groene
dynamische karakter is hier zichtbaar en beleefbaar als de
aders dwars door de woon- en werkgebieden en
entree van Nederland. Het Groene Carré biedt ruimte voor
energielandschappen voor de verbindingen tussen de
fietsen, recreëren, het bergen van water en het verzachten
groengebieden en een sterke landschappelijke structuur.
van effecten van geluid. Langs de Schipholweg wordt het
In onze economische landschappen willen we de haven-
Groene Carré voltooid met een noordelijk deel.
en luchthavenactiviteiten ervaren vanuit een groene
Figuur: ‘Ontspannen in ons buitengebied’
omgeving. Bedrijven-, kantoor- en energiegebieden zijn Uniek in de regio, uniek voor de regio
met lommerrijke routes dooraderd en omlijst.
Wij streven naar het koesteren, versterken en uitbouwen
<
van de unieke positie van ons landschap, ook voor de
Lees meer over: landschap, wonen, Ringdijk, polderlinten,
regio. Door ruimte voor voedsel en vergezichten te
recreatie, economie, energie, natuur, landbouw, erfgoed,
houden, maar ook door een beleefbaar landschap met
gezondheid, feiten en cijfers Haarlemmermeer
>
natuur, water en erfgoed. Agrariërs hebben een rol als beheerder en hoeder van een beleefbaar agrarisch landschap. Op regionale schaal sluiten we aan bij landschappelijke structuren in en buiten onze gemeente, zoals de Westeinderscheg, de Brettenscheg, de Tuinen van West, de binnenduinrand, de Kagerplassen en het Groene Hart. Zodat mensen uit omliggende stedelijke gebieden van rust, ruimte en vergezichten kunnen genieten. Voor de bij recreanten en inwoners geliefde Ringdijk en Ringvaart zetten we ons in om te komen tot een regionaal ringpark.
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
14
OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
Slim en stevig verbonden met onze netwerken
Onze netwerken en de manier waarop we ze gebruiken
Onze leefomgeving is in toenemende mate een kluwen
afvoerden willen we nu water bergen en vertraagd
van in elkaar grijpende netwerken. Fysieke netwerken
afvoeren, in combinatie met natuurvriendelijke oevers als
met verplaatsing van mensen, water, elektriciteit, data,
netwerk voor flora en fauna. Dit vraagt om meer ruimte
afval en riolering. Sociale netwerken van collega’s, familie,
voor waterberging en flexibiliteit in het beheer van het
vrienden, buren, verenigingen en belangengroepen,
watersysteem, bijvoorbeeld door het waterpeil te laten
waarin we ons de hele dag bewegen. In een extra
fluctueren.
Fysieke netwerken
veranderen. Waar we water eerst snel en efficiënt
dimensie ontwikkelen zich virtuele netwerken die steeds
Mobiliteitsnetwerk
Luchtvaart netwerk
slimmer worden en steeds belangrijker worden voor het
Ons toenemende energie- en datagebruik is meer
functioneren van onze samenleving.
zichtbaar in het lokale landschap en vraagt meer ruimte. Vernieuwing in vervoersmiddelen vraagt om
Fysieke netwerken bundelen
bredere fietspaden, en een grotere oriëntatie op
In ons landschap en ons stedelijk gebied liggen tal van
openbaar vervoer. Kwam vroeger de SRV-wagen aan
fysieke netwerken die het wonen en werken comfortabel
huis en verving het wijkwinkelcentrum de buurtwinkel,
maken. Mensen en goederen bewegen over netwerken
nu komen bezorgdiensten weer aan huis en vinden
van wegen, fietspaden, wandelpaden en openbaar
vooral grote winkelcentra (voor recreatief winkelen)
vervoer. Het luchtvaartnetwerk verbindt ons met de
zichzelf opnieuw uit. De netwerken brengen functies
wereld. Netwerken van water helpen om droge voeten in
met zich mee die zichtbaar zijn in het landschap
onze polders te houden en spelen een belangrijke rol bij de
(datacenter, afvalwaterzuivering, onderstation
voedselproductie. Groene netwerken zorgen voor natuur
elektriciteit, hoogspanningsleidingen, piekberging water,
en recreatie voor mens en dier. Boven- en ondergrondse
biomassacentrale, toeristisch overstappunt, transferium).
netwerken met nutsvoorzieningen leveren ons elektriciteit,
Die gaan we met zorg inpassen in ons stedelijk gebied en
telecomvoorzieningen (telefonie, tv, internet), water, gas
ons landschap. We bundelen netwerken slim waar dat
Boven- en Ondergrondse
of warmte en voeren onze afvalstoffen, regenwater of
kan en zonder barrières te creëren. Daarmee winnen we
netwerk
opgewekte energie af. Al deze netwerken hebben we
ruimte en beperken we de overlast en hinderzones.
Water netwerk
Groene netwerk
nodig als gemeenschap en in het dagelijks leven.
HOTEL
M Hoofddorp
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
15
RESTAURANT
OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
mantelzorg, het lenen van een boormachine of het vinden
In gesprek over de omgeving
Sociale netwerken
van een nieuwe levenspartner. De generatie die met de smartphone is opgegroeid, weet niet beter dan dat de
Digipanel:
wereld opengaat met twee duimen op een glasplaatje.
‘Vooral openbaar vervoer moet goed geregeld zijn/
Of die wereld om de hoek ligt of op een ander continent
blijven, ook bijv. bussen naar plekken die iets minder
maakt niet zo veel uit.
Familie
druk gebruikt worden.’ Maar we houden behoefte om elkaar ook fysiek te ‘Als ik op de fiets of lopend de dagelijkse
ontmoeten. Liefst op een plek met een lokaal karakter.
boodschappen, sporten en sociale contacten kan
Dit draagt bij aan het gevoel van verbondenheid en
onderhouden, dan vind ik het prettig wonen.’
veiligheid. We zijn op zoek naar een nieuwe balans tussen
Vrienden
wereldburgerschap in een mondiaal netwerk en een Jongerengemeenteraad:
behoefte aan identiteit uit verlangen naar eigenheid
‘Ik vind het belangrijk dat de gemeente het
en een kleine gemeenschap, of dat nou thuis is, op de
aantrekkelijker maakt om met OV te reizen, via de
sportclub of op een terras.
Buren
fiets of met elektrisch vervoer. Het extra aanleggen
<
van wegen is niet nodig en is een oplossing voor files
We willen in die kluwen van netwerken niet alleen