2025-11-06 Raad - begroting

Index raadsvergadering

raadsplein

raadsgriffie

raadsvergadering d.d. 6 november 2025

Index

Pagina

1.

Opening raadsplein

2-3

2.

Vaststelling van de agenda van de huidige vergadering, verslagen van het raadsplein van 9 oktober 2025, ingekomen brieven en stukken ter kennisname

3-9

3.

RV Programmabegroting 2026-2029, RV Belastingvoorstellen 2026, RV Eerste wijziging Programmabegroting 2026-2029, septembercirculaire 2025 Gemeentefonds en het RV Vaststellen Strategische Agenda van de Raad bij de Programmabegroting 2026-2029

9-60

4.

Stemmingen

60-69

5.

Sluiting

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

69

1

VERSLAG VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 6 NOVEMBER 2025 Voorzitter: mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven / dhr. F. Sidali (vicevoorzitter) De leden: dhr. M. Achterbergh, mw. B.M. Antolini, dhr. M. Bax (vanaf 21.53 uur), mw. H.J. van den Berg, dhr. M.L. Beusenberg, dhr. T.M. Beusenberg, dhr. S.J. Bier, dhr. S. Blankestein, dhr. T.M. Blom, dhr. M.F. Boels, dhr. P.J. Boerman, mw. M.K. Denie, dhr. W. Dikkes, mw. N.M. Elfers, mw. K. van Goethem, mw. M.R. Hogervorst, mw. J.M. Hup, dhr. C.L. Klaassen, mw. K. KIiphuis (vanaf 19.30 uur), mw. G. Knikker, dhr. H.C.M. Koning, mw. J. Koolmoes, mw. W.T. Linthorst, mw. S. van de Meeberg, mw. A.N. Mees-Marhe, dhr. E.J. van der Peet, dhr. A. de Ruiter (vanaf 21.15 uur), dhr. A. Salhi, dhr. J.J. Schaap (vanaf 17.13 uur), dhr. F. Sidali, mw. C.R. Smand, dhr. H.P. Spijker, dhr. R. Staal (vanaf 19.30 uur), dhr. K. Sulmann, dhr. E. Vermeulen, mw. M. Woolthuis, dhr. D.P.F. Zuyderwijk Griffier: dhr. J. van der Rhee Portefeuillehouders: dhr. C. El Idrissi, mw. C.F.M. van der Meij, mw. M.H. Ruigrok, mw. M.L. SedeeSchuitemaker, mw. M. Steffens-van de Water, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek Insprekers: Geen

1.

Opening raadsplein

De VOORZITTER: Dames en heren, ik open het raadsplein van Haarlemmermeer. Het is vandaag 6 november 2025 en wij gaan ons vanavond buigen over de begroting. Ik heet u allen, leden van de raad van harte welkom. Ook leden van het college, alle medewerkers en belangstellenden hier in de zaal, van harte welkom en ook u thuis van harte welkom. Het is een speciale vergadering vandaag. U hoort ook dat het een beetje roezemoest. Iedereen vindt het altijd een hele bijzondere vergadering. De begroting van het komende jaar wordt vandaag in de gemeenteraad besproken. Al op 3 juli jl. heeft de gemeenteraad bij de behandeling van de voorjaarsrapportage al kaders meegegeven en vanavond ligt de begroting gedetailleerd voor en wordt erover gestemd. Er is bericht van verhindering gekomen van de heer De Ruiter, mevrouw Gumbert en mevrouw Hussain en later zullen aansluiten de heer Bax, mevrouw Kliphuis, de heer Staal en de heer Schaap. Volgens mij heb ik dan iedereen genoemd. En ik heb een paar mededelingen voor u. In eerste instantie mededelingen van huishoudelijke aard. Volgende week donderdag, op 13 november vanaf 13.00 uur, vindt het prachtige scholierendebattoernooi hier weer plaats. U bent van harte welkom. Er is een jury samengesteld, bestaande uit een aantal raadsleden en een lid van de jongerengemeenteraad. En er is ook een debatteam met raadsleden.

Fijn dat er zoveel raadsleden daarbij aanwezig willen zijn. Want dat maakt dat het ook op deze manier kan worden georganiseerd. Er kunnen nog steeds mensen bij en iedereen die het ooit heeft gedaan kan u vertellen dat het echt de moeite waard is, dus ik wil u graag oproepen om u bij de griffie te melden, dan kunt u daaraan deelnemen. Op het vorige raadsplein is aan u medegedeeld dat het raadsplein van 13 november 2025 wellicht zou komen te vervallen maar het presidium heeft vandaag besloten, gezien de agenda's, dat het toch zal doorgaan. En dat wil zeggen dat u aan het eind van de stemmingen over drie dagen de agenda's voorgelegd zult krijgen, dus 13, 20 en 27 november. Dan is het zo dat vanuit de griffie vandaag het dashboard gemeenteraadsverkiezingen is gedeeld met de fracties die voornemens zijn om deel te nemen aan de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

2

en daar is een overzicht te vinden met alle acties die zijn gericht op opkomstbevordering. De griffie doet het dringende beroep op u om deze acties ook allen op te volgen, zodat we kunnen samenwerken aan een mooi resultaat als het gaat over de opkomst en u mag werken aan het resultaat als het gaat over de keuzes. Dat zijn de mededelingen vanuit de griffie. Ik zie daar een vraag. De heer Bier. De heer BIER: Ja, dank u wel. Want ik zit even te denken. Volgens mij u zei fracties, ik denk dat er meer partijen willen deelnemen aan de verkiezingen. U bedoelt geloof ik partijen? De VOORZITTER: Ja, ik bedoel fracties en daarnaast alle partijen die inderdaad zich hebben gemeld bij ons, die al gesprekken met de griffie hebben gehad. Dus die zijn, denk ik, allemaal in het zicht. En ook zij zullen deze spullen krijgen. Dank voor het meedenken. Dit waren de mededelingen vanuit de griffie. Ik kijk even of er nog mededelingen zijn vanuit het college. Mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Dank u wel voorzitter. Ja, ik heb een mededeling. Vanmorgen vroeg had ik overleg met partijen in de Duin- en Bollenstreek over de werkzaamheden over de A44. U weet daar de op- en afritten gedurende lange tijd zijn afgesloten. Nu is er een vertraging opgetreden in de buurt van Abbenes, bij het Lisserwegviaduct.

Dat zou betekenen dat er ook een afsluiting zou zijn tijdens de Keukenhof maar dat hebben we gelukkig weten te voorkomen vanmorgen. Dus ik ga u volgende week even over de details informeren, maar het lijkt me goed om dit alvast te vertellen. Dus die negendaagse afsluiting van de A44, die wordt later in de zomer. De VOORZITTER: Goed. Zijn hier nog vragen over? Nee. Zijn er nog vanuit andere collegeleden mededelingen? Nee. Dan heb ik een mededeling vanuit het AB van het algemeen bestuur van de VRK, onze Veiligheidsregio. Landelijk hebben wij met alle Veiligheidsregio's de Regeling PTSS vastgesteld. De regeling zorgt ervoor dat bij beroepsgerelateerde PTSS voortaan gelijke aanspraken gelden voor alle medewerkers en vrijwilligers binnen onze Veiligheidsregio's. De nadruk blijft wel liggen op preventie maar mocht toch een vorm van PTSS optreden, dan zijn die rechten nu landelijk vastgelegd. Dus het maakt niet uit in welke regio je actief bent. We hebben daar een eenduidigheid in afgesproken. De regeling is ontwikkeld omdat wij goed werkgeverschap belangrijk vinden en we hebben het vastgelegd in het Landelijk Overleg Arbeidsvoorwaarden Veiligheidsregio's. En voor de uitvoering hebben wij 0,15 fte aan middelen van het rijk gekregen. We hebben geen middelen gekregen om de eventuele kosten die kunnen voortvloeien vanuit deze regeling te betalen. Die moeten we zelf betalen.

Dat was de mededeling vanuit het AB. Zijn daar nog vragen over? Nee. Dan ga ik kijken naar de vergadering van vanavond. 2.

Vaststelling van de agenda van de huidige vergadering, verslagen van het raadsplein van 9 oktober 2025, ingekomen brieven en stukken ter kennisname

De VOORZITTER: Ik zei al vanavond staat op de agenda de behandeling van de Programmabegroting 2026-2029, Eerste wijziging van die Programmabegroting 2026-2029. We praten ook over de septembercirculaire 2025, de belastingvoorstellen 2026 en het vaststellen van de Strategische Agenda van de Raad bij de Programmabegroting 2026-2029. Het is dus voor u thuis van belang dat u zich realiseert dat al die onderwerpen worden meegenomen bij de bijdragen van alle raadsleden die aan het woord komen. We gaan over tot het vaststellen van die agenda van deze vergadering. Het presidium stelt voor het raadsvoorstel Vaststelling Programma van Eisen Transformaties Cruquius: Post van Krayenhoff & Werfkwartier van de stemmingenlijst af te voeren. Is er iemand die daar een vraag over heeft? Is iemand hierop tegen? Niemand. Dan wordt het raadsvoorstel van de stemmingenlijst afgevoerd en dan wordt dit voorstel ter bespreking geagendeerd van het raadsplein van 13 november a.s. Dan gaan we nu over tot de moties en amendementen. Ik ga vragen om die moties en Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

3

amendementen die u wilt indienen als onderdeel van de programmabegroting en alle andere voorstellen die daarbij horen, in te dienen in uw eerste termijn. Dus dat hoeft u nu niet te doen. Maar ik ga wel een motie en amendement die behoren bij raadsvoorstellen agendapunt 5.1.e en 5.1.f nu ophalen. We hebben van een paar daarvan bericht ontvangen dat mensen die zouden willen indienen. Het betreft als eerste bij het raadsvoorstel advies van de klankbordgroep Beeldende kunst openbare ruimte. Het betreft de dakrand van het nieuwe gemeentehuis. Ik begrijp, mijnheer Achterbergh, dat u een motie zou willen indienen. Een amendement zelfs. De heer ACHTERBERGH: Ja voorzitter, uit de sessie voortgekomen en inmiddels voldoende besproken. Ik wil hem indienen namens de mede-indieners. De VOORZITTER: Heel fijn. Dank u wel. En dat wordt dan ingediend door VVD, PvdA, Forza! SRH, ChristenUnie-SGP, GEZOND Haarlemmermeer, EEN Haarlemmermeer en GroenLinks. Ja, dat is dan onderdeel van de beraadslagingen. Dan is er ook nog een motie. Dan kijk ik naar de heer Sidali. U heeft aangekondigd een motie te willen indienen. De heer SIDALI: Ja dat klopt. De motie Pen erop! Die willen wij graag indienen. Moet ik hem toelichten? Of is dat later? De VOORZITTER: We gaan dat zo even doen, want hij is vreemd aan de orde van de dag.

We gaan zo even kijken wanneer we dat doen maar ik ga eerst zeggen dat die motie wordt ingediend door PvdA, D66, GroenLinks, CDA, VVD, HAP, Forza! SRH en EEN Haarlemmermeer. Die gaan we zo eerst even doen voordat we naar de begroting kijken. Dus dan kom ik nog even bij u terug. Dan zijn dat de moties en amendementen die niet bij de begrotingsvergadering horen. Heb ik dan alles binnengekregen? De heer Schaap is inmiddels in ons midden. Hartelijk welkom. We gaan over tot het vaststellen van de agenda. Kan iedereen daarmee instemmen? Wethouder VAN DER MEIJ: Voorzitter… De VOORZITTER: Ik hoorde iemand wat zeggen. Ja, gaat uw gang. Wethouder VAN DER MEIJ: Het amendement Dakrand is wel aangekondigd, maar ik heb daar nog niet inhoudelijk op gereageerd tijdens de sessie dus dat zou ik wel nog heel graag willen doen. De VOORZITTER: Ja graag, dat doen we dan zo meteen. Dank u wel. Dan ga ik nog even naar de agenda. Kan iedereen instemmen met de agenda? Dat is het geval. Dan is de agenda nu vastgesteld. Dan gaan we naar 2.3. Dat is het vaststellen van de lijst van ingekomen brieven en stukken. Er zijn verzoeken om afschriften ontvangen. Dat kunt u allen terugzien in een overzicht en dat vindt u in iBabs. Kunt u instemmen met de wijze van afdoening van die stukken? Kunt u daar allen mee instemmen? Dat is het geval. Dan gaan wij dat als zodanig uitvoeren.

Daarnaast heb ik me laten vertellen dat er een aantal sessieverzoeken wordt gedaan. Ik heb als eerste de naam van de heer Boels. De heer BOELS: Nou, dan heeft u dat helemaal goed voorzitter. We zouden inderdaad graag een sessieverzoek willen doen. Onlangs heb ik wat vragen gesteld over het wankele mobiele netwerk in Nieuw-Vennep. Een groot probleem voor de mensen die er wonen, ze kunnen namelijk in hun huis niet bellen. Maar nu is dat niet alleen vervelend, maar het is ook met name een probleem daar waar het gaat over gezondheid. Want ook huisartsen die op huisbezoek zijn, kunnen in de huizen in NieuwVennep, in delen, helemaal niet bellen. Dat is vervelend. En in de beantwoording van het college zie ik een aantal aanknopingspunten om met elkaar te kijken naar aan de ene kant de kaderstelling van hoe Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

4

voorkomen we nu dat dit soort dingen gebeuren en aan de andere kant zie ik ook een aanleiding op te kijken of we dit probleem niet concreet kunnen oplossen voor deze inwoners. Dus die combinatie maakt voorzitter, dat ik daar graag een sessie over zou willen hebben. De VOORZITTER: Goed, mijnheer Boels stelt voor om een sessie te hebben over het wankele netwerk in Nieuw-Vennep. Zijn daar vragen over? Ik zie de heer Sidali. De heer SIDALI: Voorzitter, we zien aanknopingspunten om hierover te praten maar het is wel een heel breed onderwerp waar heel veel bij komt kijken. Dus we zouden eigenlijk eerst een informatieve sessie willen hebben, van waar hebben we het in godsnaam over en waar gaan wij als raad dan over als het gaat om de bereikbaarheid. Dus een informatieve sessie zou echt kunnen helpen om uiteindelijk toch een vruchtbare sessie te kunnen hebben. De VOORZITTER: Ik hoor onze vicevoorzitter zeggen dat hij graag een informatieve bijeenkomst zou willen hebben. Zijn er nog anderen, gaat uw gang mijnheer Bier. De heer BIER: Ja, voor zoverre ik geïnformeerd ben geven we geen vergunningen af voor antennes, maar mogen netwerkbeheerders dat gewoon zelf regelen met pandeigenaren, bijvoorbeeld op flatgebouwen. Toch is er misschien wel een haakje met de gemeente, namelijk waar het gaat over veiligheid. Wat doen we als het netwerk helemaal uitvalt en daar zit dan wel een haakje.

De VOORZITTER: Goed, ik zie de heer Klaassen die ook een vraag heeft. Nee, zegt u het maar, u wijst nu naar elkaar. Gaat uw gang mevrouw Woolthuis. Mevrouw WOOLTHUIS: Ja, dank u voorzitter. We praten graag allemaal tegelijk denk ik. Nou, ook ik zou heel graag namens mijn fractie willen vragen om een informatieve bijeenkomst omdat er, volgens mij, al heel wat jaren eerder afspraken zijn gemaakt om bepaalde zendmasten uit de gemeente te weren. Dus het is goed dat we van tevoren goed over de afspraken worden geïnformeerd. Bovendien speelt dit probleem ook niet alleen in Nieuw-Vennep, maar is het een groter probleem. Dus in dat opzicht zou het ook over iets meer moeten gaan dan alleen een dorp in onze gemeente. De VOORZITTER: Helder. Dan zie ik de heer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Wij herkennen dit probleem uit de dagelijkse praktijk. Dus we vinden het interessant, maar wel met de voorwaarde, de heer Sidali gaf het al aan, om eerst goed geïnformeerd te worden welke rol de gemeente uberhaupt speelt in het geheel. Ik denk dat de veiligheid en ook inderdaad de gezondheid zorgen, problemen heeft. En ook betalingsverkeer is bijvoorbeeld niet mogelijk, om je boodschappen af te rekenen. Dat soort problemen zijn natuurlijk niet prettig. De VOORZITTER: Goed, dan heb ik alles opgehaald aan vragen. Voordat ik het in stemming breng, er is gevraagd om een informatieve bijeenkomst.

Daar wordt gesproken over veiligheid. Maar veiligheid heeft zowel de gezondheidskant, die bedoelt u niet, u bedoelt het uitvallen van telefoon. Ja, dat is de hele weerbaarheid. Dat is iets anders dan dit. Dat kunnen we doen, met alle plezier maar het is echt een ander onderwerp dan ik de heer Boels hoor vragen. Met alle plezier ga ik met u praten over weerbaarheid en hoe we daar iets op voorbereiden, als u dat wilt. Maar dat is volgens mij niet de vraag die ik hoorde. Dus dat wil ik nog even scherp hebben. Dan kijk ik ook even wie dan van het college gaat over de telefonie als het gaat over dit soort vraagstukken. Maar ik wil eerst even scherp de vraag over de informatieve bijeenkomst. Het gaat met name over de bereikbaarheid hè? Dat heb ik begrepen toch? Helder. Dan kijk ik even wie daarover gaat. Ja, mevrouw Van der Meij.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

5

Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter. Nou, of ik erover ga is de vraag. We kijken elkaar allemaal wat vragend aan. Dus dat is voor ons ook nog even een uitzoekklus. Dus ik zeg zeker niet dat… De VOORZITTER: Zal ik dan namens het college zeggen dat wij met plezier dat zullen voorbereiden als wij er met elkaar uit zijn waar wij dan nog over gaan en vooral wie. Dus wij kijken even naar de motivatie, mits u met elkaar instemt met het sessieverzoek. Maar in ieder geval de informatieve bijeenkomst gaan wij dan, als dat wordt aangenomen, voorbereiden en we kijken samen even wie wat gaat doen. Mijnheer Boels, wilt u nog reageren? Of zal ik het meteen in stemming brengen? Ja. Wie wil graag het sessieverzoek van de heer Boels steunen. Ik zie genoeg handen, dus bij dezen. Dat betekent dat we de motivatie afwachten en op basis daarvan u aanbieden om te kijken of wij een informatieve bijeenkomst daarvoor kunnen regelen. Dat was het eerste sessieverzoek. Ik heb begrepen dat mevrouw Elfers het woord wil over een ander sessieverzoek. Gaat uw gang. Mevrouw ELFERS: Ja, dank u wel voorzitter. De fractie van HAP wil graag met haar collega's in gesprek over de exploitatie van Sportpark21 en doet hierbij dan ook dat sessieverzoek. De VOORZITTER: Dank u wel. Zijn daar nog vragen of opmerkingen over? Ja, mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Even voor de duidelijkheid.

Deze is ook net zo breed als het vorige sessieverzoek. Waar wilt u precies het met de raad over hebben als het gaat over Sportpark21? Want het is wel heel erg breed. Waar moeten we dan aan denken? De VOORZITTER: Ja, zijn er nog meer vragen? Nee, mevrouw Elfers. Mevrouw ELFERS: Dank u wel voorzitter. We zijn als raad op 11 september jl. geïnformeerd door het college. We hebben een subsidierelatie en er is een exploitatie van een sportpark. Het lijkt ons handig dat we daar met elkaar over in gesprek gaan. Maar u kunt meeschrijven aan de motivatie van het sessieverzoek en dan kunt u het zelf meer concreet maken. De VOORZITTER: Goed is het helder waar de sessie over gaat. Dan ga ik hem nu in stemming brengen. Wie is voor dit sessieverzoek? Voor dit sessieverzoek zijn genoeg mensen om de sessie te organiseren, mits u een goede motivatie schrijft en u krijgt daar misschien wel hulp bij hoor ik net. Zijn er nog meer mensen die een sessieverzoek willen indienen? Dat is niet het geval. De verslagen van 9 oktober jl. Er zijn geen op- of aanmerkingen ontvangen. De heer Schaap is wel op tijd binnen om daar nog iets over te zeggen. Het is niet aan de orde, prima, duim. Dan ga ik hem gauw vaststellen. De verslagen zijn vastgesteld.

Dan komen we bij de programmabegroting, maar niet voordat we eerst de motie vreemd aan de orde, ingediend door PvdA, D66, GroenLinks, CDA, VVD, HAP, Forza! en SRH bespreken. Ik ga de heer Sidali daarvoor het woord geven. De heer SIDALI: Ja, dank u wel voorzitter. Ambtenaren leveren met hun zorgvuldige en innovatieve raadsvoorstellen een directe bijdrage aan het vertrouwen in de lokale democratie en effectief bestuur. Met deze motie stellen wij voor jaarlijks de raadspen uit te reiken aan het raadsvoorstel dat uitblinkt in innovatie, maatschappelijke impact en samenwerkingsgerichtheid. Ja voorzitter, hiermee erkennen en stimuleren wij professioneel vakmanschap binnen de gemeentelijke organisatie. Ik moet zeggen dat ik hier samen met mijn collega, mevrouw Knikker van D66, al lange tijd bezig ben. Nog langer ook met onze collega die er helaas nu niet is, Johan Rip, waarvan ik weet dat hij een warm hart heeft voor de organisatie en de ambtenaren. Graag hadden wij het ook met hem samen willen indienen. Dus in die geest dienen wij deze motie ook in. Punt. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

6

De VOORZITTER: Dank u wel. Zijn daar vragen of opmerkingen? Mensen die een bijdrage willen leveren? Ik zie mevrouw Koolmoes, de heer Vermeulen, de heer Boels, mevrouw Knikker en mevrouw Van Goethem. Ja, dan heb ik ze even opgehaald. Mevrouw Koolmoes. Mevrouw KOOLMOES: Ja, dank u wel voorzitter. Ja voorzitter, de pen is waarschijnlijk degene die het stuk schrijft. Maar in mijn ogen zit er een team achter dat onderzoekt, notuleert, alles bij elkaar past, waardoor uiteindelijk één persoon dan uiteindelijk het raadsvoorstel schrijft. Wat ik al tegen mijnheer Sidali heb gezegd: ik vind een pen uitreiken aan iemand die een heel team vertegenwoordigt wat krap. Ik zou liever zeggen doe een leuke lunch of zo. Daarom ben ik een beetje tegen. Ik hoor wel dat heel veel partijen het hier wel mee eens zijn. En met de woorden die mijnheer Sidali net als laatste ook uitspraak, in de gedachte over dat mijnheer Rip het ook heel erg fijn zou vinden, zit ik nu een beetje op de weegschaal maar ik ga me er vanavond nog een keer over buigen. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Vermeulen. Mijnheer VERMEULEN: Wij dachten eerst: wat moeten we met deze motie.

We hebben er over nagedacht en wij zien het als een enorme goede prikkel naar de organisatie om vooral de methode Duisenberg te omarmen in een raadsvoorstel en ik hoop dat ik door dit nog een keer te benoemen ook gelijk iedereen in de organisatie wakker maak om dat ook vooral te doen. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Boels. Mijnheer BOELS: Ja voorzitter, het leuke aan dit voorstel is dat mijn collega's en ik ooit een keer zo een prijs hebben gewonnen in een gemeente in Nederland. De betreffende ambtenaar hebben wij toen ondersteund als ghostwriter. Dus diegene kreeg de prijs en uiteindelijk hadden wij het schrijfwerk gedaan maar het is een goede motivator om hiermee aan de slag te gaan. U vroeg om een opmerking, dit deed het bij mij. De VOORZITTER: Mevrouw Knikker. Mevrouw KNIKKER: Ja, dank u voorzitter. In aanvulling op wat mijnheer Sidali al heeft gezegd: dit is een waardering voor het vakmanschap dat achter onze raadsvoorstellen schuilt. Ik denk dat het ook een mooi symbool is voor: goed bestuur maken we samen. Dat is raad, college, maar ook de ambtelijke organisatie. En dat is denk ik ook de gedachte achter deze motie waarom ik hem graag mede indien namens D66. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Ja, dank u wel voorzitter. Zoals wel vaker heeft mevrouw Knikker het misschien wel mooier verwoord dan ik zelf kan.

Maar we zien dit namens GroenLinks ook als een fantastische dank richting organisatie en willen ook de heer Sidali, de heer Rip en mevrouw Knikker bedanken voor het initiatief. De VOORZITTER: Heb ik alles opgehaald? Nee, gaat uw gang mijnheer Spijker. De heer SPIJKER: Voor de notulen: EEN Haarlemmermeer is ook mede-indiener. De VOORZITTER: Ja, dat klopt. U heeft helemaal gelijk. Dan heb ik alle reacties op de motie opgehaald. Het college laat het natuurlijk helemaal aan de raad want het is uw initiatief. Als voorzitter van de raad Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

7

wil ik u wel meegeven dat als u jonge ambtenaren dit gaat geven, u er wel bij moet zeggen wat een pen is. Voor de rest laat ik het graag aan de raad. Dan gaan wij over naar het amendement, dat is uitentreuren behandeld, maar het is nog niet door het college van commentaar voorzien. Dus dat ga ik even ophalen bij wethouder Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter, want hij was inderdaad wel aangekondigd in die sessie. Ik heb ook geen advies, in de zin: ik laat het bij de raad. Ik wil toch nog even een aantal kritische kanttekeningen met u delen. Om te beginnen zit dat hem in de tijdigheid/vertraging/uitloopkosten. Uiterlijk februari 2026 moet bekend zijn wat er op de dakrand moet komen want dan wordt de staalconstructie geplaatst. Als dat dan nog niet gereed is en dat zou zo maar kunnen want de tijd is echt wel krap, dan betekent het dat het dak later opnieuw open moet op het moment dat die dakrand wel klaar is, om die staalconstructie te plaatsen. Dat zijn echt vertragingskosten waar ik niet graag aan begin. Dat zult u kunnen begrijpen. Dat heeft ook weer gevolgen voor de ondernemers want de kraan moet weer terugkomen, om maar wat te noemen. Verder gaat het natuurlijk een ongelofelijke belasting van de ambtelijke capaciteit opleveren. Want we weten niet hoeveel inzendingen er komen. Dat kan eenvoudig en simpel zijn, maar dat kunnen er ook duizenden zijn.

We moeten waarschijnlijk een extern bureau inhuren om te zorgen dat de stemmingen correct verlopen. Dat er controle is op het aantal stemmen dat iemand heeft ingebracht. Dat hebben we bij de 'Wind op land'-enquête gezien. Dat vergt echt een bureau daarachter dat zorgt dat iemand niet vijfhonderd keer op zijn eigen gedicht kan stemmen. Nogmaals, met die beperkingen, het vertragingsrisico en de ambtelijke capaciteit die toch weer extra vrijgemaakt moet worden, nog los van de kosten want daar kan ik nog niet echt een inzage in geven, laat ik het verder bij uw raad. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik ga kijken of er nog een reactie is. Ja, ik zie mevrouw Koolmoes. Mevrouw KOOLMOES: Voorzitter, ik vind het onbegrijpelijk. De uitleg die mevrouw Van der Meij net heeft gegeven en de vorige keer ook, is zo helder en duidelijk dat ik het onbegrijpelijk vind dat deze raad dit amendement heeft ingediend. Daar laat ik het bij. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Woolthuis heb ik gezien. Mevrouw WOOLTHUIS: Ja, dank u wel voorzitter. Er is al heel veel gezegd over de kosten van het raadhuis met name door heel veel partijen die op deze motie ook staan.

Dus ik vraag me eigenlijk af, als we extra kosten hebben, betekent het ook dat we straks extra krediet moeten gaan geven voor de bouw hiervan? Of voor het gedicht zelf? Misschien kan het college dat nog duiden? De VOORZITTER: Helder, ja gaat uw gang mijnheer Achterbergh. De heer ACHTERBERGH: Ja, dit is ook in de werkgroep besproken .Uw reactie verbaast mij. De kosten zouden volgens mij al gedekt zijn. Dus ik kan u niet helemaal volgen maar wij gaan hem niet intrekken. Wij dienen hem alsnog in. De VOORZITTER: Ja, mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter. Misschien toch een beetje hoog over, maar ik denkt dat we het een aantal keer hebben gehad over keuzes die gemaakt moeten worden omdat zowel geld als capaciteit beperkt is. Om die reden alleen al zullen wij tegenstemmen omdat, wat ons betreft, de prioriteiten simpelweg ergens anders liggen. De VOORZITTER: Volgens mij heb ik alle reacties. Ik ga voor een laatste reactie die is gevraagd als Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

8

het gaat over het geld, naar het college. Wethouder VAN DER MEIJ: Dekking is er niet. Dat is ook al gezegd in de sessie. Over de kosten, er is een initiële, alleen het bedenken van het plan, daar zitten kosten aan verbonden. Maar nogmaals, als er een extern bureau wordt ingehuurd om te zorgen dat er niet, nogmaals, vijfhonderd keer op een eigen gedicht of eigen tekst of tekens, overigens lang niet alles kan, want dat moet wel leesbaar zijn, er zitten wel beperkingen aan, dan gaat dat wel oplopen. Ik heb al aangegeven dat ik niet weet hoe hoog die kosten op dit moment zijn maar dat is iets waar de ambtelijke organisatie dan al om te beginnen mee aan de slag moet. De VOORZITTER: Goed, dan is dat de behandeling van dit amendement. Het komt straks terug op de stemmingenlijst. Dan kunt u daar uw oordeel over vellen. Dan heb ik volgens mij zowel de motie als het amendement behandeld en gaan we nu echt over naar de begroting. 3.

RV Programmabegroting 2026-2029 (12533320), RV Belastingvoorstellen 2026 (12550138), RV Eerste wijziging Programmabegroting 2026-2029, septembercirculaire 2025 Gemeentefonds (12591765) en het RV Vaststellen Strategische Agenda van de Raad bij de Programmabegroting 2026-2029 (12600148)

De VOORZITTER: Ik heb u al aangegeven dat het een groot geheel is van voorstellen die aan u zijn voorgelegd en waar u nu uw visie over kunt geven tijdens de eerste termijn van uw raad. U geeft in de eerste termijn een bondige algemene beschouwing en benoemt onderwerpen die u in het debat in de tweede termijn terug zou willen zien. Daarnaast verzoek ik u om al uw moties en amendementen op dat moment in te dienen. Die horen dus bij de raadsvoorstellen van de programmabegroting. Als u ze heeft ingediend worden ze ook onderdeel van de stemmingen. Elke fractie heeft een eigen spreektijd gekregen. We werken iedere keer met een andere manier, nu met een spreekvolgorde, beginnend met de grootste oppositiepartij, gevolgd door de grootste coalitiepartij en zo gaan we langzaam de partijen af. U bent uitdrukkelijk in de gelegenheid om te interrumperen Als u dat kort en bondig doet is dat ook heel erg prettig voor uzelf, maar ook voor ons want ook wij houden van een goed debat. Dan zou ik u nog willen meegeven dat de moties en amendementen die u indient te vinden zijn in iBabs.

Tussentijdse wijzigingen kunt u aanbrengen, maar die moet u dan sturen naar de griffiepostbus, waarbij u wordt verzocht om voor een correct versiebeheer een versienummer te vermelden en aan te geven of we het direct kunnen verspreiden en dat moet allemaal voor 22.00 uur en bij indiening moeten de indienende fracties bekend zijn. Nadien kunnen we dat administratief echt niet meer aanpassen, dus ook niet staande de vergadering. Voor een goede verwerking zal de raadsgriffie alleen bij de eerste verspreiding van de moties en amendementen de logo's toevoegen, daarna kunnen die ook niet meer worden gewijzigd. Wijzigingsvoorstellen voor de stemmingenlijst, zoals het intrekken van moties en amendementen, kunt u ook indienen bij de griffie tot uiterlijk 22.00 uur en daarna kunt u de wijzigingen plenair hier meegeven en kunt u ze toelichten. Als u binnen een fractie verdeeld wilt stemmen dan is het ook heel fijn als u dat voor 22.00 uur aangeeft. Het is denk ik erg prettig dat we deze begrotingsvergadering digitaal gaan stemmen maar dat betekent wel dat we echt voor 22.00 uur deze informatie moeten hebben zodat we het ook op een goede manier kunnen begeleiden want de griffie moet dan de stemmingenlijst aanpassen. Tot slot verzoek ik u, maar dat bent u gewend, om tijdens de vergadering regelmatig uw iBabs te verversen, zodat u steeds de actuele stand van zaken beschikbaar heeft.

Dat zijn mijn inleidende opmerkingen. Dan geef ik graag het woord aan de grootste oppositiepartij en dat is GroenLinks en namens hen spreekt mevrouw Van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Voorzitter, voor ons ligt de begroting. Hét moment in het jaar om eens te kijken hoe het er financieel voor staat in onze gemeente. Want een begroting hoort te gaan over de cijfers. Maar als oppositiepartij die al drie jaar de eer krijgt om als eerste te vertellen wat we van die Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

9

financiële stukken vinden, zou ik deze keer, voor we de papieren induiken, het graag het eerst willen hebben over de mensen waar we het voor doen. Ik denk aan de vrijwilligers van Belangengroep Gehandicapten Haarlemmermeer, die dit jaar hun 45-jarig bestaan vieren en elke week vrolijk kinderen en raadsleden vertellen over hoe we de openbare ruimten inclusiever kunnen maken. Ik denk aan de hardwerkende Nederlander die we vorige week hebben ontmoet, die in de keuken van een oud hotel werkt aan haar Nederlands, wat ze nu ook weer doorgeeft aan andere Nederlanders die uit Iran gevlucht zijn vanwege hun geaardheid. Ik denk aan de jongerenwerkers van Meerwaarde, die al heel vroeg in mijn raadsperiode het belang van ruimte voor jongeren duidelijk wisten te maken. Ik denk aan de enthousiaste sporters bij bijvoorbeeld de kanovereniging, die eindelijk hun eigen plek weer hebben in onze polder vol water en meteen begonnen met een clean-up van afval. Ik denk aan de vrijwilligers van SchuldHulpMaatje en Make a Child Happy, die samen met inwoners proberen om door het oerwoud van regelgeving een financieel plan te maken en verlichting te bieden. Ik denk zelfs een beetje aan het nestje boomvalken dat ik samen met Fauna Haarlemmermeer zag uitvliegen bij de populieren op de Geniedijk.

Voorzitter, als volksvertegenwoordiger heb ik, mede dankzij de raad op locatie die door u is georganiseerd, de afgelopen 3,5 jaar de mooiste gesprekken mogen voeren. Ik heb de zorgen en dromen van mensen mogen horen en mogen bijdragen waar mogelijk en dat maakt dit nog steeds het allermooiste werk. Maakt dat het makkelijk werk? Nee. Want terwijl iemand met smart zit te wachten op een eigen plek en elke dag in een schimmelwoning, bij je ouders, of op een ongure camping er één te veel is, is het proces om dit voor deze mensen te veranderen traag en langzaam en frustrerend. En dan zitten we ook nog eens in een democratisch gekozen raad, waar veertien fracties soms allemaal wat anders willen. Hoe dan keuzes te maken? Nou, door verbinding te zoeken. Volgens mij bent u het allen met mij eens dat we een dak boven ons hoofd willen, meedoen aan de samenleving en ons thuis voelen in Haarlemmermeer. Om die basis voor elkaar te krijgen vindt GroenLinks dat we ongelijk moeten investeren voor gelijke kansen want alleen met die kansen kunnen onze mensen verder en samen vooruit. Welke kansen wij dan nu zien? We zien er behoorlijk wat en dienen dan ook graag met de PvdA vanavond vragen, moties en amendementen in. Ik noem er een paar, maar ik ben ook heel trots op de moties van Rode Kim, die zo door PvdA worden ingediend.

We hebben bij de Voorjaarsnota al geld en aandacht gevraagd voor een jongerencentrum in Badhoevedorp en zijn vervolgens die avond niet akkoord gegaan met het bedrag dat er werd uitonderhandeld in die motie, tijdens die avond. Nu krijgen we, afgelopen week, een brief terug dat met dit bedrag het inderdaad niet gerealiseerd kan worden. Het bedrag dat extra gevraagd wordt, is alleen wel heel hoog voor een tijdelijke plek. In hoeverre is er gekeken naar een passende oplossing voor een tijdelijke plek, bijvoorbeeld een keet, zoals we die bij ons bezoek in Vijfhuizen hebben gezien? We horen graag een reactie van het college hierop, want wij zien een kans. En inmiddels vinden we, belofte maakt schuld, dus we dienen er ook een amendement voor in. We zien daarnaast dat de groenvoorziening achteruitholt qua kwaliteit. Via de SAR willen we daarom aankomend jaar hier met elkaar over in debat en daar dienen we een amendement voor in. En tenslotte zien we een kans op het gebied van het minimabeleid. We zijn door het college al geïnformeerd over het voornemen om de armoedeval tegen te gaan aankomend jaar. Mooi nieuws, maar als het aan GroenLinks en PvdA ligt, niet ten koste van de hoogte van de inkomens van mensen die momenteel al gebruik moeten maken van ons vangnet en de gemeentelijke regelingen.

We hebben hier eerder al met heel veel andere partijen in deze raad vragen over gesteld en onze zorgen gedeeld. Om te voorkomen dat we voor 2026 de boot gaan missen qua middelen, willen wij de bezuiniging op het minimabeleid, die we tijdens de jaarrekening hebben ingediend, in ieder geval voor één jaar uitstellen en dienen we dus een amendement in. We lichten deze wellicht wat technische actie graag toe in de tweede termijn. En hoe we dat gaan betalen? Met die begroting natuurlijk. Daar ga ik maar weer even naar terug. Ik geef meteen maar toe dat ik het stuk niet van a tot z heb gelezen, ik denk dat ik ongeveer afhaakte bij de zin: "Onder het hoofdstuk Overig zijn diverse specificaties opgenomen zoals de recapitulatie van de taakvelden." Gelukkig heb ik hele slimme mensen in onze fractie én blijkt er ruimte te zijn in deze financieel gezonde organisatie, gemeente. Voorzitter, we hebben samen het ravijnjaar kunnen overbruggen en daarmee ook dit voorjaar onze Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

10

belofte ingelost om de bezuiniging op het jeugdwerk terug te draaien. We zijn als GroenLinks-PvdA heel blij dat deze terugdraaiing is verwerkt in de nieuwe cijfers. Het bewijst voor ons, om een veelgehoorde spreuk van afgelopen weken te gebruiken: het kan wél. Laat het dan voor de jongeren van Badhoevedorp en voor de mensen die al dan niet afhankelijk zijn van een vangnet, óók kunnen. Laten we als raad de kansen blijven zien. Want een begroting is uiteindelijk bedoeld voor deze mensen, voor onze Haarlemmermeerders. Investeer in hen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Achterbergh en hij zal spreken namens de VVD. De heer ACHTERBERGH: Dank u wel voorzitter. Fijn dat iedereen weet dat ik namens de VVD het woord mag voeren. Bij de Tweede Kamerverkiezingen heeft de VVD in Haarlemmermeer opnieuw het vertrouwen gekregen van een aanzienlijk deel van onze inwoners. Met lokaal 20% van de stemmen zijn we daarmee lokaal ook de grootste partij. Die uitkomst geeft ons als lokale VVD een duidelijke opdracht: in een gemeente die stevig groeit, zowel qua inwoners als qua economische kracht, verwachten Haarlemmermeerders van ons dat wij zorgen voor daadkracht op veiligheid, economie en voor voldoende woningen.

Als VVD hebben we deze periode wederom het huishoudboekje van de gemeente goed achtergelaten en dat hebben we gedaan zonder de onroerendezaakbelasting, of ozb, te verhogen. De komende twee jaar staat onze begroting op nul en dat kunnen veel andere gemeenten ons niet nazeggen. De VVD staat, zoals u weet, voor financiële degelijkheid. Het brengt rust en overzicht in onze gemeente en beschermt de portemonnee van onze inwoners. Toch zullen we scherp moeten blijven op wat we als gemeente uitgeven. De kosten van de Jeugdzorg rijzen nog steeds de pan uit. Ook doen we als gemeente veel bovenwettelijk, waarvan wij als VVD zeggen: terug naar de basis. Stop ermee. Waarom? Er zal de komende jaren namelijk fors geïnvesteerd moeten worden in zowel woningbouw als in onze veiligheid. Haarlemmermeer groeit snel en daarmee stijgen ook onze veiligheidsuitdagingen. Ondanks de enorme inzet die onze gemeente heeft op het veiligheidsdossier, zien we ook dat met de groei van onze gemeente het aantal geweldsincidenten onder jongeren stijgt. Dit jaar zijn er bijvoorbeeld al 35 straatroven geregistreerd onder jongeren en dat zijn slechts de incidenten die zijn gemeld bij de politie. Wij vrezen dat het daadwerkelijke aantal echt fors hoger is. Dat baart ons grote zorgen. Ook zien we meer intimidatie, afpersing en het gebruik van nepvuurwapens.

Hoewel het aantal steekwapenincidenten mede dankzij programma's als YouChoose licht daalt, verschuift het probleem naar nepwapens en online georganiseerde criminaliteit. Gisteren werd er nog een poging tot verkrachting bij Beinsdorp gemeld en dat zijn hele serieuze zaken. Diverse hotspots in Hoofddorp, Badhoevedorp, Zwanenburg en Nieuw-Vennep laten stijgende cijfers zien en vragen daarom om aanhoudende aandacht. De VVD blijft benadrukken dat normen alleen nageleefd worden als ze ook consequent worden gehandhaafd. Overschrijding van die normen moet leiden tot zichtbare en voelbare consequenties. Zo snapt iedereen dat bepaald gedrag onacceptabel is. De persoonsgebonden aanpak is een bewezen en succesvol middel om jongeren en jongvolwassenen die de fout in zijn gegaan, te begeleiden naar een mooie en kansrijke toekomst. Met deze aanpak wordt verdere jeugdoverlast en criminaliteit voorkomen en worden onze straten een stuk veiliger. Wat de VVD zorgen baart, is dat deze aanpak op dit moment stokt vanwege te beperkte capaciteit. Onze gemeente is letterlijk uit haar jasje gegroeid. De persoonsgerichte aanpak kan vanwege onderbezetting te weinig jongeren tegelijk begeleiden. Hierdoor zijn er op dit moment vijf jongeren op een wachtlijst en wordt slechts beperkt ingezet op preventie en repressie.

De VVD wil graag van ons college horen wat het nodig heeft om deze persoonsgerichte aanpak te borgen, voor nu en voor in de toekomst en wat er op korte termijn door de raad beschikbaar gesteld moet worden, zodat in ieder geval de wachtlijst is verdwenen. Maar de jeugdproblematiek raakt natuurlijk niet alleen criminaliteit. Jongeren in Haarlemmermeer scoren op mentale gesteldheid slechter dan landelijk. De helft ervaart overmatige stress en 25% heeft serieuze slaapproblemen. Woningdruk, prestatiedruk en gebrek aan perspectief voeden frustratie en problematisch gedrag. Daarom moeten we samen blijven investeren in preventieve jeugdprogramma's Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

11

en een goede samenwerking tussen de veiligheidssector, het onderwijs en de zorg. Het gaat echter niet om alleen zorg verlenen of alleen handhaven, een combinatie is noodzakelijk. Een aanpak werkt namelijk pas echt als we investeren in zowel sterke preventieve zorg als een stevige repressieve veiligheidsaanpak. Ook geldt dat met zorg niet alles op te lossen is. Juist ook de ouders vervullen een essentiële rol in de opvoeding en in het bieden van duidelijke grenzen. Duidelijke regels en handhaving vormen de basis voor een veilige leefomgeving. Voorzitter, juist nu is het belangrijk om te weten welke structurele investeringen de burgemeester en het college nodig hebben. De maatschappelijke onrust, zoals bij de rellen van 24 september jl. in Hoofddorp, de uitdagingen van ondermijning rondom Schiphol en het groeiende gevoel van onveiligheid van onze eigen inwoners vragen om extra inzet. Wij als VVD willen ervoor zorgen dat onze burgemeester over alle benodigde middelen beschikt om Haarlemmermeer veilig te houden. We pleiten daarom voor een uitbreiding van de capaciteit waar dit nodig is. Dat betekent meer zichtbaar op straat en digitaal en via preventieve programma's, zoals de persoonsgebonden aanpak. Wij willen graag van het college horen waar er versterking nodig is en hoe we dat de komende jaren gaan bereiken.

Tot slot op het thema veiligheid is onze inzet om het aantal handhavers uit te breiden en de wijkboa te introduceren. Wij willen graag laten onderzoeken of het koppelen van een of meer wijkboa's aan elke gebiedsmanager kan bijdragen aan de veiligheid van de wijken. Zo kan er snel lokaal worden opgetreden bij signalen van inwoners en zijn de lijntjes tussen melder en handhaver kort en effectief. De VVD hoort graag een eerste reactie van het college. We zouden op voorhand al willen aangeven dat wij graag in de tweede termijn met de collega's over dit onderwerp willen debatteren. We zijn volop aan het bouwen in Haarlemmermeer. Wethouder Van Straten heeft de blaren op haar handen, zoveel palen slaat ze op dit moment in de grond, met een mooie helm op hebben we laatst gezien. Er zijn de laatste jaren duizenden woningen bijgekomen en veel projecten zijn in voorbereiding. Neem Wickevoort, Nieuw-Vennep-West, de jongerenwoningen in Sectorpark Halfweg en diverse uitbreidingen van Hoofddorp. Het woningtekort is nijpend, zeker voor starters die nu noodgedwongen thuis blijven wonen. Als VVD willen wij het eigenwoningbezit stimuleren omdat de mensen dan worden geholpen om vermogen op te bouwen en daarmee zelfstandiger worden. Daarom streven wij naar maximaal 30% sociale huurwoningen in de nieuwe gebieden, met een voorkeur voor betaalbare woningen voor mensen met een modaal inkomen.

Dan hebben we het over de politieman, de brandweerman en een docent. Essentiële beroepen die door wisselende werktijden vaak aangewezen zijn op de auto. Inwoners die er daarom bewust voor gekozen hebben om in Haarlemmermeer te komen wonen. Tegen deze inwoners willen wij het volgende zeggen: dit is Haarlemmermeer en daar kun je gewoon met je auto voor de deur parkeren. Sociaal beleid en stedenbouw kunnen gedrag tot op zekere hoogte beïnvloeden, maar vooral aan onze linkerzijde wil ik meegeven: de samenleving is niet volledig maakbaar. We moeten af van het idee dat we alles maar kunnen regelen met de inrichting van een openbare weg. De republiek Amsterdam gaat hierin, zoals wel vaker, te ver. Overal betaald parkeren invoeren betekent dat je vooral problemen aan het verschuiven bent en daarmee de eigen inwoners niet helpt. Naburige gemeenten, zoals de onze, worden vervolgens met de gevolgen opgezadeld. Kijk bijvoorbeeld naar de ontstane parkeerproblematiek in Badhoevedorp door het handelen van de republiek Amsterdam. Misschien moeten we maar gewoon de bruggen omhoog zetten, dat zou ook een oplossing kunnen zijn, in ieder geval in Badhoevedorp. Nee, in Haarlemmermeer kiezen mensen juist bewust voor een woonplek waar ze met de auto naar hun werk kunnen en veilig en vlot de wijk uit kunnen rijden. Daarom is het cruciaal dat de infrastructuur meegroeit met de woningbouw.

En om veilig en vlot onze wijken uit te kunnen is het doortrekken van onze doorgaande wegen nodig. We zullen daarom moeten investeren in ons wegennet. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een mogelijke verlenging van de N207 richting N06, of het verbreden van de Elsbroekerbrug, om maar wat voorbeelden te noemen. Wegen die door de nieuwe woningbouw te maken krijgen met een verhoging van het aantal verkeersbewegingen moeten worden bekeken. Dat kan alleen samen met buurgemeenten, met de Vervoerregio Amsterdam en met de provincies Noord- en soms ook Zuid-Holland. Onze wethouder Ruigrok houdt er gelukkig scherp toezicht op, zodat woningbouw en bereikbaarheid hand in hand blijven gaan, want bouwen voor Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

12

middeninkomens en starters lukt alleen als onze wijken goed bereikbaar blijven. Zeker voor die hulpverlener die in de nacht thuiskomt. De lokale VVD roept het college en de raad op om prioriteit en daadkracht te tonen. Dat betekent structureel investeren in veiligheid. Dat betekent stevig blijven inzetten op woningbouw. Dat betekent het koesteren en verder versterken van onze economische positie. Veiligheid is geen kostenpost. Het is een harde investering in vertrouwen, in leefbaarheid en in de toekomst van komende generaties Haarlemmermeerders. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan kijk ik wie het woord voert namens Forza! En dat gaat mevrouw Hogervorst doen. Mevrouw HOGERVORST: Dank u wel. Nou, we hebben net even naar de eerste campagnespeech kunnen luisteren maar wij gaan het nu even over de inhoud hebben. Voorzitter, bij Forza! hebben we de begroting gelezen, echt gelezen, helemaal gelezen. Forza! moet bekennen: het ziet er prachtig uit. Tabellen, grafieken, pijltjes omhoog, pijltjes omlaag en minder overbodige of dubbele tekst. De leesbaarheid is er met sprongen op vooruitgegaan. Chapeau voor iedereen die hieraan gewerkt heeft. Het laat zien dat de wensen van de gemeenteraad om geïnformeerd te worden serieus worden genomen. De ambtelijke molens malen langzaam, maar zeker. Naast de verplichte BBV-indicatoren zijn daar nu de indicatoren Haarlemmermeer.

Een enorme vooruitgang en helemaal in lijn met wat we nodig hebben om uiteindelijk via de methode Duisenberg financiële rapportages te kunnen lezen. Deze indicatoren worden dertig keer genoemd in het document maar wel nog zestien keer voorzien van de tekst 'voor dit beleidsdoel zijn geen indicatoren beschikbaar'. Daar is dus nog wel wat werk aan de winkel voor het volgende college dat, als het aan Forza! ligt, in het te vormen collegeakkoord zijn ambities meetbaar gaat maken. Forza! helpt graag mee want in ons verkiezingsprogramma voor de komende gemeenteraadsverkiezingen hebben we bij ieder onderwerp de meetbaarheid van onze ideeën al meegenomen. We hopen dan dat we medio volgende collegeperiode de raad in staat kunnen stellen zich een zinnig oordeel te vormen over de doeltreffendheid en de doelmatigheid van het beleid. Misschien dat we dan ook beargumenteerd wat beleid effectiever kunnen maken, of wellicht zelfs kunnen afschaffen. Voor zover de vorm, dan nu wat over de inhoud voorzitter. De begroting is sluitend, omdat we geld uit de Algemene Dekkingsreserve trekken. Een maatregel waar ook Forza! mee instemde omdat onvoldoende duidelijk is welk standpunt een nieuw kabinet gaat innemen ten aanzien van de financiering van gemeentelijke taken.

We kunnen tenslotte maar een keer iets stuk bezuinigen, dus prima om na jaren overschotten in de reserve te hebben gestort deze nu als buffer in te zetten. Onze verwachting is dat aan het einde van het jaar zal blijken dat we ook nu weer forse onderbesteding zullen kennen en dat er sprake zal zijn van niet-structurele inkomsten, waardoor het bedrag uit de reserve zomaar niet nodig kan blijken te zijn. Forza! denkt dat we die bufferfunctie structureel moeten maken. We hebben daartoe de motie Expansievat die we indienen en waarover we graag met de raad van gedachten wisselen in de tweede termijn. Bij ongewijzigd Haags beleid en als we blijven weigeren te sturen op de instroom van Jeugdzorg duiken na 2027 de tekorten weer op. Forza! vindt het prima om deze problemen door te schuiven, zodat die op het bordje van een volgende raad en een volgend college komen. Het is geen geheim dat wij, als de kiezer ons daartoe in staat stelt, na maart 2026 graag onderdeel zijn van dat college en die verantwoordelijkheid zullen wij niet uit de weg gaan. Dan de lokale lasten. We lezen: geen lastenverhoging voor inwoners. Maar wie goed leest, ziet dat de afvalstoffenheffing met 10% tot 12% stijgt, de rioolheffing omhooggaat en de WOZ-waarde stijgt, waardoor mensen dus gewoon met lastenverzwaringen worden geconfronteerd.

Deze verhogingen worden verhuld met termen als herstel van kostendekkendheid of indexatie. Maar voorzitter, of je belastingverhogingen nu verpakt met een strik eromheen of niet, voor inwoners is het gewoon als meer betalen voor hetzelfde. Zo is onze gemeente een aanjager van inflatie, alsof het leven al niet duur genoeg is. Het college vraagt om een blanco cheque van € 10 miljoen voor strategische grondaankopen. Forza! vindt het prima dat bedrag in potlood te reserveren maar wil wel dat er geen aankopen gedaan Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

13

worden zonder de raad daarin te betrekken. Graag horen we van het college of dat de bedoeling is. En nu we het over de rol van de raad hebben voorzitter, ook de rol van de raad baart ons zorgen. Het college mag tot € 2 miljoen schuiven tussen beleidsdoelen zonder dat wij daar iets over te zeggen hebben. Forza! begrijpt dat het buitenspel zetten van de gemeenteraad ongelofelijk efficiënt is. Maar Forza! ziet dat echter niet als efficiëntie, maar als het uithollen van democratische controle. Forza! staat juist voor het tegenovergestelde: voor grip, voor toezicht en voor duidelijkheid, voor een sterke gemeenteraad. Tot zover. De VOORZITTER: Dank wel. Dan kijk ik wie namens HAP het woord gaat voeren. Dat gaat mevrouw Woolthuis doen. Aan u het woord. Mevrouw WOOLTHUIS: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, twee jaar geleden was het alweer code rood. Donkerrode cijfers voor 2026 en 2027. En de reflex hier? Praten over mogelijke bezuinigen. Maar HAP trapte niet in deze paniek. Wij hebben geen glazen bol, maar wel een scherp oog voor financiële trends. Daarom zeiden we toen al: wij gaan niet opnieuw bezuinigen. En kijk nu, het was een storm in een glas water. Voor 2028 was het beeld ook heel somber, - € 19 miljoen in de Voorjaarsrapportage vorig jaar en vandaag € 300.000,00 in de min. Dus volgend jaar zien we ook daar een plus terug op de balans.

Dus laten we één ding helder maken voor de volgende raadsperiode: paniek is een slechte raadgever. Klim niet meteen in de hoogste boom bij negatieve meerjarenramingen want de voorspelbaarheid in Den Haag is zo wankel dat wij hier lokaal moeten kiezen voor stabiliteit en vertrouwen. Wij kiezen voor het beste voor onze inwoners en ondernemers. En ja, onze hoop is gericht op een nieuw, stabiel kabinet. Dus onze oproep: geef duidelijkheid, geef vertrouwen. En dan kunnen wij en de inwoners dit ook teruggeven. Voorzitter, er staat heel veel goeds in de programmabegroting. Haarlemmermeer is economisch sterk, welvarend, de nummer 1-toplocatie van Nederland. Positief dus, maar laten we ook eerlijk zijn, want besturen draait niet om grafiekjes, ranglijsten of jubelcijfers. Het draait om mensen, om het echte effect van het beleid. En vooral: om op te komen voor de stille stemmen, voor wie niet in de statistieken past, maar wel in onze verantwoordelijkheid. Want daarbuiten, in onze wijken, voelen veel mensen de groei nog niet. Kansenongelijkheid neemt toe. Bestaansonzekerheid raakt steeds meer mensen. En de zorgvraag stijgt door vergrijzing, mentale kwetsbaarheid en problemen onder jongeren. Steeds meer inwoners kunnen de boodschappen niet betalen. De Voedselbank draait overuren.

En zelfs initiatieven als Prakkie helpen inmiddels ruim honderd huishoudens die net te veel verdienen, maar toch niet rond kunnen komen. Dat zijn ook onze hardwerkende mensen met een goede baan, maar die bijvoorbeeld door een scheiding of te hoge financiële lasten wel vastlopen. En een koopwoning? Die kost hier gemiddeld € 600.000,00, ver boven het landelijk gemiddelde. Onbereikbaar voor wie een modaal inkomen heeft. En vergeet u dan ook niet de sportverenigingen waarvan er een paar nauwelijks het hoofd bovenwater kunnen houden; van financiën tot vrijwilligers. Dat is de realiteit achter de lijstjes, achter de toplocatie. Daarom zeggen wij: niet blindvaren op de grillen van Den Haag, maar koers houden op het lokale belang. Haarlemmermeer centraal, voor de inwoners die hier wonen, werken en ondernemen. Maar natuurlijk zijn we ook trots, trots op wat wij hebben bereikt. Er is een nieuwe visie op volkshuisvesting. Er is budget voor kleine wijkinitiatieven. En het schrappen van de parallelle Kaagbaan, nou nu kunnen we eindelijk aan de slag kunnen in Rijsenhout. En wat dacht u van minimabeleid waar meer mensen gebruik van kunnen maken? Of het feit dat 80% van de Oekraïense vluchtelingen nu hier meewerkt in onze samenleving? Dat is integratie n dat is kansengelijkheid.

We investeren aan de voorkant, in preventie, voor bijvoorbeeld voor onze jeugd, schuldhulpverlening en participatie want repareren aan de achterkant is duurder. Dat is de menselijke maat waar wij voor staan. Voorzitter, dan richt ik mij ook nog tot het college. We hebben de afgelopen raad veel waardevolle 'raad op locatie'-bezoeken gehad en ook uit alle gesprekken die wij hebben gevoerd zijn er twee dingen waar we duidelijke conclusies uit kunnen trekken. De eerste is dat communicatie hapert. Te veel inwoners en ondernemers voelen zich niet gehoord, ze worden van het kastje naar de muur gestuurd. Onze oproep: voer een volgsysteem in voor vragen, klachten en wie weet ook complimenten. Of mensen nu bellen, Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

14

langskomen of mailen, geef hen inzicht in de status van de afhandeling. Dat versterkt onze gemeente en dat versterkt ook het vertrouwen. Dan een ander punt. Veiligheid mag geen papieren ambitie zijn. Fietspaden in Pax zijn onveilig, de verlichting is slecht. De kruising Hoofdweg-Schipholweg bij Lijnden is onveilig, en ook lijnen voor blinden en slechtzienden zijn niet overal op orde. Luister naar de mensen die onze wegen gebruiken en zorg voor snelle, daadkrachtige oplossingen. Want ook hier geldt voorkomen is beter dan genezen. Voorzitter, dan nog een punt waarop wij het niet eens zijn met het college. De motie Haagse knaken, Haagse taken is niet afgedaan voor ons. Voor 2026 misschien wel, maar de motie blijft relevant. Ook na 2026 vinden wij dat het rijk moet betalen voor wat het vraagt en er komt straks een nieuw kabinet. College, moeten we dit amenderen zodat we dit ook kunnen doortrekken voor 2028 en 2029 of kunt u toezeggen dat u de uitvoering van deze motie blijft doorvoeren? Daarnaast horen we ook graag hoe we terugkoppeling krijgen van de uitwerking van de moties die we bij de Voorjaarsrapportage hebben aangenomen. Zien we straks het aantal verhuisbewegingen onder senioren stijgen? En wordt dit teruggekoppeld in de BVR Wonen? Of krijgen we daar een aparte brief over? En wat is het effect van de motie van wijkbudgetten? Wij horen dat graag.

Tot slot, voorzitter en ik heb hem al eerder gehoord: het kan wél. Kiezen om niet te bezuinigen. Kiezen voor een nieuwe start voor Haarlemmermeer. Niet geleid door paniekvoetbal, maar door visie en vertrouwen. Wij hopen oprecht dat we geen onrust in onze portemonnee meer hoeven te verwelkomen. Want bestaanszekerheid vraagt om duidelijkheid. Voor HAP is een fatsoenlijk, sociaal Haarlemmermeer een plek waar we kijken naar de mensen, waar we elkaar niet uitsluiten. Een Haarlemmermeer waar wij besluiten nemen met oog voor hun buurt, hun stem en hun toekomst. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan kijk ik wie het woord gaat voeren namens de PvdA. Dat zal mevrouw Denie zijn, gaat uw gang. Mevrouw DENIE: Leden van de raad, college. Vandaag is het dan zover, het moment om met z'n allen de balans op te maken. Beoordelen hoe we het de afgelopen drie jaar hebben aangepakt, wat we hebben bereikt, maar vooral wat belangrijk is voor de toekomst. De PvdA kijkt terug op een bewogen oppositieperiode, waarin we samen met de raad tot mooie resultaten zijn gekomen. Dankzij de PvdA, met mijnheer Sidali in het bijzonder, is er eindelijk een doorbraak gerealiseerd in Rijsenhout. We kijken dan ook uit naar de toekomst van de Rijsenhouters en de geplande woningbouw.

Daarnaast zijn de bijstandsregelingen verruimd, is er een aanpak tegen menstruatiearmoede gerealiseerd en hebben we het traject rondom de schuldhulpverlening korter en menswaardiger ingericht. We hebben volop aandacht gevraagd voor betaalbare woningbouw, energiearmoede, laaggeletterdheid en toegankelijkheid. Niet alleen de fysieke toegankelijkheid, maar ook de digitale toegankelijkheid van Haarlemmermeer heeft een stevige stap vooruitgezet. In het bijzonder hebben we samen met de raad de bezuinigingen op het jongerenwerk terug weten te draaien. Het is uiteindelijk gelukt om zelfs méér geld vrij te maken omdat wij allemaal inzien dat de jeugd de toekomst heeft. Daar mogen we dan ook samen trots op zijn. We zien dat een groot gedeelte van de jongeren in Haarlemmermeer het moeilijk heeft, want opgroeien in de tijd van nu is namelijk niet altijd makkelijk. Door lange wachtlijsten worden relatief simpele hulpvragen vaak te laat opgepakt, waardoor meer complexe zorg uiteindelijk nodig is. Ook gezinnen met een lichte hulpvraag, rondom alledaagse opvoedproblematiek, weten hun weg niet op tijd te vinden in Haarlemmermeer. Het is daarom tijd voor verandering. Met de successen die onder andere in Veendam en Amsterdam zijn behaald met het terugdringen van het aantal gecontracteerde aanbieders, willen wij een soortgelijk pad gaan bewandelen.

Het is tijd voor kortere wachtlijsten en meer regie in het belang van kostenefficiënter te werk gaan, maar voornamelijk in het belang van de jongeren. Samen met GroenLinks dienen wij daarom de motie Minder voor meer in. We hebben mooie stappen gemaakt met meer geld vrijmaken voor jongeren- en kindwerk op school. Uit onderzoek is gebleken dat er gebieden zijn in Haarlemmermeer waar de kwetsbaarheid van gezinnen en daarmee de kansenongelijkheid van hun kinderen toeneemt. Wij pleiten daarom voor een pilot om twee familiescholen in onze gemeente te gaan realiseren, want het bevorderen van kansengelijkheid maar Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 november 2025

15

ook zeker zelfredzaamheid is wat ons betreft topprioriteit. Wij bespreken dit voorstel dan graag met u aan de hand van de motie Het begint thuis en eindigt op school. Om de jeugd zowel een fysieke als mentale boost te geven, willen wij ook graag in Haarlemmermeer, aan de hand van een motie de Baby Groente Tas introduceren. Tot slot gaan wij graag met de raad in gesprek over het vrijmaken van extra budget om het jongerencentrum in Badhoevedorp wel te kunnen realiseren. Dan nu, genoeg over voorstellen en ik ga dan ook over nu tot mijn slotwoord. Hoewel de PvdA en misschien ik wel in het bijzonder, erg kritisch is geweest de afgelopen jaren op het college en de coalitiepartijen willen wij een dankwoord uitspreken voor de constructieve samenwerking binnen de raad en de mooie dingen die we samen hebben gerealiseerd. Dit zal een laatste begrotingsinbreng zijn van de PvdA als individuele partij en daarmee sluit ik dan ook af met dank aan mijn fractiegenoten de heer Sidali, mevrouw Hussain en mevrouw Kamsteeg, op naar de toekomst. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar D66 en daar gaat mevrouw Knikker het woord voeren. Mevrouw KNIKKER: Dank u voorzitter. Te beginnen maar even met vorige week, de verkiezingen, want die verkiezingen hebben laten zien hoe groot de behoefte is in Nederland aan richting en vertrouwen in de politiek.

Mensen willen duidelijkheid, stabiliteit en bestuurders die oog hebben voor de lange termijn. Onze partij hoopt dat er snel een stabiel kabinet in Den Haag komt, een kabinet met ambitie en realisme, dat ruimte geeft aan gemeenten en zorgt voor structureel stabiele financiën want zonder dat langetermijnbeleid vanuit het rijk blijft het voor gemeenten zoals die van ons laveren tussen incidenteel geld maar wel structurele verantwoordelijkheden. En dan naar onze eigen programmabegroting, de laatste van deze collegeperiode. Met allereerst complimenten aan de organisatie voor de leesbaarheid van het stuk, maar ook complimenten aan het college dat koers heeft gehouden in een ingewikkelde tijd. Stijgende kosten, onzekerheid vanuit het rijk en grote maatschappelijke opgaven. Toch ligt er nu een sluitende begroting voor 2026 en 2027, zonder dat dit ten koste is gegaan van voorzieningen of kansen voor onze inwoners en daar zijn we vanuit D66 trots op. Dan naar de begroting zelf. We zien dat zorg en werk samen 32% van onze begroting vormen, meer dan € 220 miljoen per jaar. En achter die cijfers schuilen verhalen en echte mensen. Wij willen als partij graag dat we blijven inzetten op die mensen. Investeren in preventie, de mentale gezondheid en de samenwerking in onze wijken en kernen. We zien in de praktijk hoe goed het gaat als we investeren.